Jaarrekening 2019.pdf

Kosten en opbrengsten in de verdere toekomst zijn i mmers steeds minder goed te voorspellen, waardoor het schattingsrisico ten aanzien van de waardering van de grondexploitatie groter is. Daarom wordt in de grondexploitatie geen opbrengstenstijging gerekend over de verwachte opbrengsten vanaf 2029. Deze beheersmaatregel heeft een nadelig effect op het gr ondexploitatieresultaat van het project Kornputkwartier. Overigens is het feit dat er per 1-1-2020 nog 101 p articulier vrijstaande kavels verkocht moeten worden in het project Kornputkwartier, mogelijk reden tot her programmering van het nog uit te geven restprogramma. Willemsoord uitbreiding De grondexploitatie ultimo 2019 is op eindwaarde ci rca € 153.000 nadeliger in vergelijking met de grondexploitatie ultimo 2018. Dit is hoofdzakelijk het gevolg van een programmatische omzetting in het kader van het raadsbesluit d.d. 18 december 2018 over de sociale investeringsopgave . De verwachte opbrengsten uit grondverkoop van circa 1.417 m2 uitgeefbare vrije sector kavels is i n de grondexploitatie omgezet naar een verwachte opbrengst uit de verkoop van grond onder 6 te reali seren sociale huurwoningen. Overigens was een deel hiervan reeds verwerkt bij de jaarrekening 2018 (689 m2).

53 2.8 Overzicht algemene dekkingsmiddelen, dividend, overhead, beleggingen en onvoorzien Op grond van het BBV moet in zowel de begroting als de jaarrekening een overzicht worden weergegeven van : • Algemene dekkingsmiddelen • Dividend en beleggingen • Onvoorzien bedragen x € 1.000 Algemene dekkingsmiddelen Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Algemene dekkingsmiddelen Uitkeringen Gemeentefonds 71.029 72.647 72.692 45 V Algemene uitkering 62.330 63.688 63.733 46 V Integratie-uitkering Sociaal domein 8.700 8.959 8.959 - 0 N Onroerende Zaak Belasting 6.622 5.974 6.131 157 V OZB woningen 4.239 4.172 4.218 47 V OZB niet-woningen 2.884 2.700 2.694 - 6 N Uitvoering wet WOZ - 501 - 898 - 782 117 V Belastingen overig 201 174 153 - 21 N Hondenbelasting 200 173 174 1 V Bestrijding hondenpoep - 15 - 15 - 10 6 V Heffing en invordering overige belastingen 16 16 - - 16 N Overige - - - 11 - 11 N Treasury 2.687 2.854 2.743 - 111 N Dividend 2.428 2.497 2.488 - 9 N Overige 259 357 256 - 102 N Totaal Algemene dekkingsmiddelen 80.539 81.649 81.719 70 V Overhead Overhead - 14.988 - 14.686 - 14.356 330 V Totaal Overhead - 14.988 - 14.686 - 14.356 330 V Onvoorzien Onvoorzien 1 - 391 - 11 379 V Totaal Onvoorzien 1 - 391 - 11 379 V Totaal 65.551 66.572 67.352 780 V 54 Onvoorzien / Saldo begroting 2019 Het beeld voor onvoorzien en de stelposten algemene uitkering over 2019 ziet

er als volgt uit: bedragen x € 1.000 Onvoorzien Saldo ultimo 2019 Onvoorzien incidenteel Primitieve begroting - Totaal Onvoorzien incidenteel en structureel - Saldo begroting 2019 0. Primitieve begroting 115 0. Amendement toeristenbelasting - 55 1. Perspectiefnota 2019 - 1.753 2. Najaarsnota 2019 728 Tussenstand na Najaarsnota 2019 - 965 3. Decembercirculaire Algemene uitkering 323 Afronding Totaal Saldo begroting 2018 - 642 Stelposten algemene uitkering 0. Primitieve begroting - Totaal Stelposten algemene uitkering - Totaal onvoorzien / saldo begroting - 642 Overhead Met ingang van 2018 is het taakveld overhead ingevoerd. Dit taakveld bestaat voor 99% uit de kosten van de bedrijfsvoering, waarbij de direct toe te rekene n kosten ten laste van de taakveld moet worden gebracht. Op grond van de gewijzigde BBV wordt het percentage overhead zowel in de begroting als in de rekening opgenomen. bedragen x € 1.000 Overhead Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil A. Loonkosten overhead - 11.631 - 8.808 - 8.768 40 V B. ICT kosten - 1.716 - 1.769 - 1.538 231 V C. Huisvestingskosten - 961 - 1.241 - 1.191 50 V D. Uitbestedingskosten bedrijfsvoering - 229 - 2.252 - 2.387 - 135 N E. Overige materiele kosten - 1.254 - 1.202 - 1.160 42 V F.

Prestatiecontract 655 586 689 102 V Totaal overhead - 15.136 - 14.686 - 14.356 330 V (A) Totale lasten (exclusief mutaties reserves) - 118.253 - 140.206 - 129.589 (B) Totaal overhead - 15.136 - 14.686 - 14.356 (C) Totaal overhead / Totale lasten (B/A) 13% 10% 11% 55 3. Toelichting op de balans 3.1 Toelichting op de vaste activa ACTIVA VASTE ACTIVA bedragen x € 1.000 Vaste Activa 31-dec-2018 31-dec-2019 Materiële vaste activa Investeringen in openbare ruimte met maatschappelijk nut 5.343 8.259 Investeringen met economisch nut 54.583 54.343 Investeringen met econ.nut waarvoor een heffing kan worden geheven 35.378 35.883 Investeringen met economisch nut in erfpacht uitgegeven 632 764 Totaal Materiële vaste activa 95.936 99.249 Financiële vaste activa Leningen aan deelnemingen 2.514 1.539 Leningen aan openbare lichamen 75 - Leningen aan woningbouwcorporaties 5.942 5.491 Overige langlopende leningen 2.673 2.683 Kapitaalverstrekking aan deelnemingen 1.246 1.246 Totaal Financiële vaste activa 12.450 10.960 Totaal vaste activa 108.386 110.209 Materiële vaste activa bedragen x € 1.000 Materiële vaste activa Boek- waarde 31-12- 2018 Vermeer- deringen Vermin- deringen / Bijdragen derden Afschrij- vingen Afwaar- deringen Boek- waarde 31-12- 2019 Maatschappelijk nut Grond-, weg- en waterbouwk. werken maatschapp.

nut 4.999 2.883 - 1.045 - 295 - 6.542 Overige materiele vaste activa maatschappelijk nut 177 920 - 910 - 8 - 179 Machines, apparaten en installaties maatschap. nut 43 61 - - - 104 Gronden en terreinen maatschappelijk nut 125 - - - - 125 Bedrijfsgebouwen maatschappelijk nut - 1.318 - - 9 - 1.309 Totaal Maatschappelijk nut 5.343 5.182 - 1.955 - 312 - 8.259 Economisch nut Bedrijfsgebouwen economisch nut 32.879 59 - - 1.058 - 31.880 Grond-, weg- en waterbouwk. werken economisch nut 1.909 131 - 506 - 124 - 1.409 Grond-, weg- en waterbouwk. werken maatschapp. nut - - - - - - Gronden en terreinen economisch nut 3.121 282 - - 1 - 3.401 Gronden en terreinen in erfpacht economisch nut 632 255 - 123 - - 764 Investeringen bijzondere scholen economisch nut 8.051 - - - 365 - 7.685 Machines, apparaten en installaties economisch nut 1.143 1.339 - - 499 - 1.984 Overige materiele vaste activa economisch nut 4.104 288 - - 401 - 3.991 Overige materiele vaste activa maatschappelijk nut - - - - - - Overige MVA Grondexploitatie 2.635 - - - - 2.635 Vervoermiddelen economisch nut 351 365 - - 161 - 555 56 bedragen x € 1.000 Materiële vaste activa Boek- waarde 31-12- 2018 Vermeer- deringen Vermin- deringen / Bijdragen derden Afschrij- vingen Afwaar- deringen Boek- waarde 31-12- 2019 Woonruimten economisch nut 390 422 - - 10 - 802 Machines, apparaten en install.

econ.nut heffing - 20 - - 2 - 18 Totaal Economisch nut 55.215 3.161 - 630 - 2.621 - 55.125 Economisch nut, dekking door heffing Grond-, weg- & waterbouwk. werken econ.nut heffing 34.777 1.961 - 69 - 1.318 - 35.351 Machines, apparaten en install. econ.nut heffing 316 - - - 68 - 248 Overige materiele vaste activa econ.nut heffing 52 - - - 14 - 38 Vervoermiddelen economisch nut heffing 10 - - - 3 - 7 Bedrijfsgebouwen economisch nut heffing 36 - - - 3 - 34 Gronden en terreinen economisch nut heffing 187 - - - - 187 Totaal Economisch nut, dekking door heffing 35.378 1.961 - 69 - 1.405 - 35.865 Totaal materiële vaste activa 95.936 10.304 - 2.653 - 4.338 - 99.249 Maatschappelijk nut Met ingang van 2017 dienen investeringen met maatsc happelijk nut ( wegen, bruggen etc) geactiveerd worden. Grond-, weg- & waterbouwkundige werken met maatschappelijk nut De investeringen van € 2.883.000 hebben betrekking op o.a. investeringen in de openbare ruimte en hebben betrekking op: Herinrichting Torenlanden, Tu kseweg, openbare verlichting, oeververbindingen , oeverbeschermingen, reconstructie Arembergerweg, ve rvanging van bruggen. De verminderingen van € 1.045.000 hebben betrekking op Provinciale bijdrage n in het project herinrichting Torenlanden en Tukseweg van respectievelijk € 334.000 en € 200.000 . Gemeentelijk aandeel van € 236.000 in het project Tukseweg.

De projecten oeverbescherming wordt tot e en bedrag van € 225.000 bekostigd uit investeringen rioleringen. Een bijdrage van € 50.00 0 van het Waterschap Drents Overijsselse Delta vloe it voort uit de overname en het onderhoud van 3 bruggen. Overige vaste activa met maatschappelijk nut De vermeerdering van € 920.000 heeft tot € 910.000 betrekking op investering in het geluidsscherm. De vermindering van € 910.000 is de subsidie van het M inisterie van IenM voor de realisatie van het geluidscherm. Bedrijfsgebouwen maatschappelijk nut De investering is het gevolg van de aankopen van he t intercitystation en de aankoop van de molen in Giethoorn. Economisch nut Bedrijfsgebouwen De vermeerderingen van € 59.000 heeft met name betr ekking op investeringen van de routekaart energieneutraal 2019. Grond-, weg- & waterbouwkundige werken met economisch nut De investering van € 131.000 heeft betrekking op in vesteringen Wijkvisie Steenwijk-West en Canneveldstraat. De bijdrage van € 506.000 is de bijdrage voor het aandeel riolering die binnen dit project is gerealiseerd. 57 Gronden en terreinen economisch nut De investering van € 282.000 heeft betrekking op in vestering Aankoop gronden grond fusieschool Giethoorn en Onderduikersweg ten behoeve van de nog te realiseren verplaatsing van de scouting.

Erfpacht De vermeerderingen van € 245.000 hebben betrekking op 2 in erfpacht uitgegeven gronden in Vollenhove. De vermindering van € 123.000 heeft bet rekking op overdracht van bloot eigendom van 1 voorheen in erfpacht uitgegeven grond in Vollenhove. Machines, apparaten en installaties economisch nut De vermeerderingen van € 1.339.000 hebben betrekkin g op investeringen in verschillende investeringen in de informatievoorziening en tractiemiddelen. De grootste investering heeft een omvang van € 666.000 en betreft de realisatie van het zonnepark in Oldemarkt. Overige materiele vaste activa economisch nut De vermeerderingen van € 288.000 hebben betrekking op investeringen in Abri’s ( € 233.000) en mobiele telefoons. Woonruimten De vermeerdering van € 422.000 betreft aankoop van een woning aan de Onderduikersweg, een deel van de aankoop voor de toekomstige verplaatsing van de scouting. Overige materiële vaste activa grondexploitatie De strategische gronden van de grondexploitaties wo rden onder de materiële vaste activa opgenomen. Dit vanwege voorschriften van het BBV. Deze schrijv en voor dat complexen waarover nog geen raadsbesluit is genomen of daar waar geen plannen op de korte termijn voorliggen, de boekwaarde onder materiële vaste activa moet worden gebracht.

bedragen x € 1.000 Grondexploitatie : Materiële Vaste Activa Boek- waarde 31-12- 2018 Van BIE Inves- teringen Opbreng- sten Dekking verlies- latend complex Boek- waarde 31-12- 2019 Boek- waarde per m2 in euro's Gronden MVA 90 Strategische voorraad 2.635 - - 2.635 n.v.t. Afronding Totaal Gronden MVA 2.635 - - - - 2.635 Nog te maken kosten - Nog te verwachten opbrengsten 3.495 Verwacht Resultaat Voordelig 860 De totale boekwaarde van de strategische gronden be draagt € 2.635.000. Op grond van de herziene voorschriften moeten deze gronden ( behalve De Scha ns, die is in 2017 getaxeerd ) uiterlijk ultimo 201 9 voorzien worden van een taxatie. Deze taxatie heeft in 2018 plaatsgevonden. De taxatie van de percelen is: • Giethoorn Noord € 429.000 76.551 m2 • Oosterbroek € 683.000 113.823 m2 • Vollenhove (Wouters) € 558.000 101.477 m2 • Haagje west € 209.000 40.190 m2 • Beltschutsloot zandbelt € 15.000 18.625 m 2 • Molenkampen III € 350.000 56.400 m2 • Noordermaten € 178.000 44.500 m2 58 • De Schans € 1.074.000 244.101 m2 Afronding € - 1.000 € 3.495.000 Op basis deze actuele waardering kan worden geconcl udeerd dat er ultimo 2019 een stille reserve en een potentiele toekomstige “winst” van € 860.000 bij ve rkoop zal kunnen ontstaan. Op deze gronden mag op basis van de voorschriften geen rente en kosten mee r worden bijgeschreven.

Dit omdat de gronden geen deel uit maken van een actieve grondexploitatie en dus deel uit maken van NIEG ( Niet In Exploitatie Genomen) gronden. Economisch nut waarvoor een heffing kan worden geheven In 2014 zijn de BBV voorschriften aangepast. Hierin is opgenomen dat met ingang van 2014 alle investeringen met economisch nut waarvoor ter bestr ijding van de kosten een heffing kan worden geheven separaat in de balans tot uitdrukking moete n worden gebracht. Dit geldt voor alle investeringe n op het gebied van afval, rioleringen en begraven. D e vermeerderingen hebben betrekking op investeringen van rioleringen. Grond-, weg- & waterbouwkundige werken ( economisc h nut waarvoor een heffing kan worden geheven) De investeringen van grond- weg- en waterkundige bo uwwerken € 1.961.000 hebben betrekking op investeringen op het gebied van rioleringen, onder andere vervanging van (mini) gemalen, bijdragen in investeringen oeverbescherming, aandeel riolering in andere investeringen ( Steenwijk west ).

Financiële vaste activa bedragen x € 1.000 Financiële vaste activa Boek- waarde 31-12- 2018 Vermeer- deringen Vermin- deringen Aflos- singen Afwaar- deringen Boek- waarde 31-12- 2019 Kapitaalverstrekking aan deelnemingen 1.246 - - - - 1.246 Leningen aan woningbouwcorporaties 5.942 - - - 451 - 5.491 Leningen aan deelnemingen 2.514 - - - 975 - 1.539 Leningen aan openbare lichamen 75 - - - 75 - - Overige langlopende leningen 2.673 23 - - 12 - 2.683 Totaal financiële vaste activa 12.450 23 - - 1.512 - 10.960 Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen De omvang van de kapitaalverstrekking aan deelnemin gen is in 2019 niet gewijzigd en bedraagt € 1.246.000. Deze hebben betrekking op verstrekkingen van aandelenkapitaal aan de NV Noordwestgroep, Enexis, de Bank voor Nederlandse Gemeenten, de ROVA en een aantal kleine deelnemingen van respectievelijk € 545.000, € 408.000, € 182.000, € 66.000 en € 45.000 (totaal € 1.246.000). Leningen aan woningbouwcorporaties De omvang van de leningen aan Wetland Wonen is in 2019 met € 451.000 afgenomen tot € 5.491.000. Leningen aan deelnemingen In 2019 is € 975.000 afgelost. Deze hebben betrekki ng op Vitens € 264.000 en € 711.000 lening Tranche D van Enexis.

De saldi van de uitstaande leningen per 31 december bestaan uit: • Achtergestelde lening ROVA € 1.011.000 • Lening Vitens € 528.000 aflossingen van € 26 4.000 per jaar 59 Leningen aan openbare lichamen Aan de IGSD is een lening van € 750.000 verstrekt. In 2019 is de laatste termijn van € 75.000 afgelost. Overige langlopende leningen De overige leningen zijn de leningen aan ambtenaren , de roeivereniging en de startersleningen, die via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (S Vn) worden verstrekt. De totale omvang bedraag ultimo 2019 € 2.683.000 waarvan het aandeel van de Starterslening € 2.625.000 bedraagt. Tot en met 2019 is het totaalbedrag van € 2.625.000 (2018: € 2.602.000) aan verstrekte startersleninge n overeenkomstig voorschriften geactiveerd. Dit bedrag bestaat uit € 2.405.000 overdrachten aan de SVn e n € 220.000 rentebijschrijvingen door renteontvangsten tot en met 2019. In het jaar 2019 bedroeg de rentebijschrijving minu s kosten € 23.000 (2018 : € 36.000) Bij de stichtin g is per ultimo 2019 nog een bedrag van € 366.000 (ultimo 20 18 € 354.000) beschikbaar om startersleningen te verstrekken.

3.2 Toelichting op de vlottende activa VLOTTENDE ACTIVA Voorraden bedragen x € 1.000 Voorraden 31-dec-2018 31-dec-2019 Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie 17.785 14.851 Gereed product en handelsgoederen 405 461 Totaal voorraden 18.190 15.312 Bouwgronden in exploitatie: De ontwikkeling van de boekwaarde van de in exploitatie genomen gronden is als volgt: bedragen x € 1.000 Bouwgronden in exploitatie ( BIE) Boek- waarde 31-12- 2018 Inves- teringen / van NIEG Opbreng- sten Resultaat afgesloten complexen Winst- uitname Dekking verlies- latend complex Boek- waarde 31-12- 2019 Woningbouw 05 Woldmeenthe - 0 - - - 49 - 49 15 Heetveld 165 4 10 - - - 159 19 Noordwal 791 116 530 - 73 - 450 27 Ossenzijl Hoofdstr/Hilligerspoort - 43 4 - - - - - 39 36 Terrein Kornputkazerne 13.266 509 1.836 - - 176 11.763 44 Oosterbroek Oldemarkt 928 57 234 - - 28 723 46 Willemsoord uitbreiding 89 9 104 - - - - 6 52 Giethoorn-Nrd 1e en 2e fase 23 25 179 - 145 - 14 58 Blokzijl Noordermaten - 232 19 - - 23 - - 190 61 Overhavendijk Kuinre - 152 11 - - - - - 141 66 Molenkampen 375 42 351 - 132 - 198 68 Scheerwolde 539 47 92 - - - 494 Afronding - 3 - - - - - - 3 Totaal Woningbouw 15.745 843 3.336 - 422 204 13.470 Industrieterreinen 11 Oostermeentherand - 289 - 1 - - - 158 - - 448 25 Blokzijl 23 - - - - - 23 29 Ossenzijl v.d.

Veenweg 50 2 - - - 45 - 7 60 bedragen x € 1.000 Bouwgronden in exploitatie ( BIE) Boek- waarde 31-12- 2018 Inves- teringen / van NIEG Opbreng- sten Resultaat afgesloten complexen Winst- uitname Dekking verlies- latend complex Boek- waarde 31-12- 2019 38 Bedrijventerrein Hooidijk-Zuid - 191 72 347 - 32 - - 434 41 Bedrijventerrein Kanaalweg Blokzijl 227 19 53 - 42 - 235 42 Mr.Z.ter Steghestraat 270 22 5 - - 7 280 57 Novac 156 6 - - - 5 157 63 Oldemarkt Boterberg Zuid 1.001 19 - - - - 1.020 67 Weg van Rollecate Vollenhove 790 57 288 - - 21 538 Afronding 3 - - - - - 3 Totaal Industrieterreinen 2.040 196 693 - - 129 33 1.381 Overig Totaal Overig - - - - - - - Totaal 17.785 1.039 4.029 - 293 237 14.851 Nog te maken kosten - 12.075 Nog te verwachten opbrengsten 31.172 Verwacht resultaat Voordelig 4.246 De nog te maken kosten en opbrengsten van alle comp lexen zijn gebaseerd op de nog uit te voeren werkzaamheden en te verkopen gronden. De grondslag voor de lasten is de bij de programmabegroting 2019 - 2022 gehanteerde kostenniveau en faseringen. De winsten zijn berekend op basis van eindwaarde.

In 2018 is over het jaar 2016 ( en aansluitend over 2017) voor het eerst aangifte gedaan voor de vennootschapsbelasting belastingdienst geeft de mog elijkheid aan gemeenten om een vaststellingsovereenkomst (VSO) te sluiten over de waarde van de grondvoorraad voor de openingsbalans en de daarmee samenhangende toereken bare rente. Begin 2019 is er een verzoek tot vooroverleg ingediend bij de belastingdienst om te komen tot een VSO. Deze vaststellingsovereenkomst is eind 2019 afgesloten. Naar aanleiding van deze V SO is een herziene aangifte 2016 en 2017 ingediend. Inmiddels is een definitieve aanslag over 2016 ontvangen. Gereed product en handelsgoederen De boekwaarde gereed product en handelsgoederen is met € 56.000 toegenomen. Dit zijn de onroerende goederen met een maatschappelijk of economisch nut die in de verkoop staan. In 2019 is wijkgebouw “de Oerthe” verkocht voor € 240.000 en is ten behoeve van het investeringsprogramma sociale huurwoningen in Scheerwolde een woning aangekocht voor € 296.000 . Deze wordt na sloop aan Wetland Wonen verkocht om sociale huurwoningen te realiseren.

61 Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar De in de balans opgenomen uitzettingen met rentetypische looptijd van < 1 jaar bedragen: bedragen x € 1.000 Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar 31-dec-2018 31-dec-2019 Vorderingen op openbare lichamen Vorderingen op openbare lichamen 9.678 7.098 Totaal Vorderingen op openbare lichamen 9.678 7.098 Overige vorderingen Debiteuren algemeen 1.693 1.327 Debiteuren belastingen 1.156 1.033 Overige vorderingen 234 364 Totaal Overige vorderingen 3.082 2.724 Voorziening oninbaarheid Voorziening dubieuze debiteuren - 1.143 - 743 Totaal Voorziening oninbaarheid - 1.143 - 743 Totaal uitzettingen < 1 jaar 11.618 9.080 De vorderingen op openbare lichamen van € 7,1 miljo en hebben betrekking op nog te ontvangen bedragen van provincies, gemeenten, gemeenschappeli jke regelingen en een nog te ontvangen bedrag van btw compensatiefonds (€ 6,7 miljoen) per 1 juli 2020 over het jaar 2019 (2018: € 6,918 miljoen) De omvang van de openstaande posten van debiteuren belastingen ultimo 2019 is ten opzichte van ultimo 2018 met ruim € 123.000 gedaald. Door een v erlaagd financieel risico is de voorziening dubieuz e debiteuren met € 400.000 naar beneden bijgesteld. Overige vorderingen: bedragen x € 1.000 Overige vorderingen 31-dec-2018 Vermeer- deringen Vermin- deringen 31-dec-2019 St.

Waterrecreatie: huur 2018 46 - 46 - Nedvang: Vergoedingen afvalstromen 2018 / 2019 165 159 - 165 159 St. Waterrecreatie: huur 2018 pontje jonen 5 - 5 - Woonconcept: Bijdrage wijkvisie Steenwijk West 41 - 41 - Gazprom / Eneco: Terug te betalen gas 16 16 Stichting Weerribben Wieden: Terugbetaling bijdrage 125 125 NWG: Afrekening 2019 44 44 CAK: eigen bijdragen 47 47 Diversen / afronding - 23 - 27 23 - 27 Totaal overige vorderingen 234 364 - 234 364 Liquide middelen bedragen x € 1.000 Liquide middelen 31-dec-2018 31-dec-2019 Kas- en banksaldi 61 271 Totaal liquide middelen 61 271 Dit betreft het creditsaldo van twee bankrekeningen en de liquide middelen bij burgerzaken. Op 1 bankrekening worden waarborgsommen gestort om defin itieve inrichting van het openbaar gebied in Eeserwold af te kunnen dwingen. Deze bankrekening heeft per ultimo 2019 een saldo van € 267.000 62 Overlopende activa bedragen x € 1.000 Overlopende activa 31-dec-2018 31-dec-2019 Nog te ontvangen voorschotten van het Rijk met een spec. bestedingsdoel Transitoria-NTO voorschotbedragen van het Rijk 101 71 Totaal Nog te ontvangen voorschotten van het Rijk met een spec. bestedingsdoel 101 71 Nog te ontvangen voorschotten van ov. Ned. overheid met een spec. bestedingsdoel Transitoria-NTO bedragen van overige overheid 27 945 Totaal Nog te ontvangen voorschotten van ov. Ned. overheid met een spec.

bestedingsdoel 27 945 Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen Nog te ontvangen rente 52 32 Ten onrechte ontvangen bedragen belastingen - - 0 Vooruitbetaalde bedragen 760 908 Nog op te leggen aanslagen belastingen (for./toer./afrek. afval.) 2.026 2.123 Totaal Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen 2.838 3.064 Totaal overlopende activa 2.967 4.081 Door wijziging in de voorschriften moeten nog te on tvangen bedragen van de EU, het rijk en overige Nederlandse overheden separaat in de balans worden toegelicht. bedragen x € 1.000 Nog te ontvangen voorschotten van het Rijk met een specifiek bestedingsdoel 31-dec-2018 Toevoe- gingen Ontvangen bedragen 31-dec-2019 Ministerie SZW: Rijksbijdrage Bbz 101 - - 41 60 Ministerie I&M: Spoorweglawaai ( PEAT ) 11 11 Totaal nog te ontvangen voorschotten van het Rijk 101 11 - 41 71 • Rijksvergoeding BBZ afrekening 2017 • Rijksvergoeding in geluidsanering spoorweglawaai van € 11.000. De nog te ontvangen bedragen van overige overheden bestaand uit: bedragen x € 1.000 Nog te ontvangen voorsch. van ov. Ned.

overheid met een specifiek bestedingsdoel 31-dec-2018 Toevoe- gingen Ontvangen bedragen 31-dec-2019 Provincie Overijssel: Actie verkeersveiligheid 27 31 - 27 31 Gemeente Zwartewaterland: Afrekening VIC - 17 - 17 Gemeente Zwolle: Beschermd wonen 2019 - 850 - 850 Gemeente Zwolle: Maatschappelijke opvang 2019 - 48 - 48 Totaal nog te ontvangen voorschotten van ov. Ned. overheid 27 945 - 27 945 • Provinciale bijdrage van € 30.500 voor actie verkeerveiligheid 2019 • Bijdrage van de gemeente Zwartewaterland in de geza menlijke uitvoering van de verbijzonderde interne controle • Terug te ontvangen aandeel van de gemeente Zwolle v an Beschermd wonen en maatschappelijke opvang De nog te ontvangen rente van € 32.000 heeft betrek king op de per 31 december nog te ontvangen rente van verstrekte geldleningen over de periode van de vervaldatum tot ultimo van het jaar, de zogenaamde transitorische rente. 63 Vooruitbetaalde bedragen In de rekening is een bedrag van € 908.000 als voor uitbetaalde bedragen opgenomen. Dit bedrag bestaat uit € 452.000 aangegane en betaalde contracten als gevolg van de gewijzigde bekostigingsmethodiek bij zorg in natura. Hierbij wordt 70% bij aanvang van h et traject betaald en 30% volgt bij positieve afron ding van zorgtraject. De overige betalingen zijn vanwege btw facturering en aangifte Btw in 2019 gedaan, maar hebben betrekking op 2020 / 2021 .

Deze omvatten een totaalbedrag van € 456.000 (2020 € 432.000 en € 2021 € 24.000). Voorbeelden hiervan zijn de contributie van de VNG, voorschotten Pro rail inzake de aanleg van geluidsschermen (onderhouds)abonnementen 2020 etc.. De vooruitbetalingen 2021 hebben betrekking op verplicht te betalen onderhoudskosten over 2021. Nog op te leggen aanslagen De nog op te leggen aanslagen over 2019 van forensenbelasting, toeristenbelasting, riool grootverbruik en de afrekening van de gescheiden inzameling van respectievelijk € 790.000, € 630.000, € 240.000 en € 463.000 (totaal € 2.123.000) worden met ingang van 2015 onder de overlopende activa opgenomen. 3.3 Toelichting op de vaste passiva PASSIVA VASTE PASSIVA Eigen Vermogen & Voorzieningen bedragen x € 1.000 Eigen Vermogen Saldo 31-12-2018 Stortin- gen Onttrek- kingen Saldo 31-12-2019 Algemene reserves 35.246 1.944 - 2.631 34.558 Bestemmingsreserves 13.796 811 - 2.331 12.276 Resultaat boekjaar * 1) 760 - - 1.801 - 1.041 Totaal reserves 49.801 2.755 - 6.763 45.793 * 1) Onder ‘Resultaat boekjaar’ staat de onttrekking vermeld uit hoofde van de bestemming van het resultaat van het vorige boekjaar. De toevoeging betreft het resultaat van het lopende dienstjaar. De omvang van de reserves is per 31 december 2019 € 45,8 miljoen (31 december 2018 € 49,8 miljoen).

Di t is exclusief de door de raad beschikbare investerin gskredieten ter grootte van € 8,038 miljoen 17 die nog niet (volledig) tot uitvoering zijn gekomen evenals de aanvulling van de reserve vaste buffer. In bijlage 8 wordt per reserve de mutatie naar aard , reden en omvang weergegeven. Bij verschillende bestemmingsreserves ontbreekt een bestedingsplan en voldoen hierdoor in theorie niet aan het criterium van bestemmingsreserve. bedragen x € 1.000 Voorzieningen Saldo 31-12-2018 Stortin- gen Onttrek- kingen Saldo 31-12-2019 Voorzieningen 10.459 3.681 - 2.409 11.730 Totaal voorzieningen 10.459 3.681 - 2.409 11.730 In bijlage 3 wordt het totaal van de voorzieningen per voorziening weergegeven. De totale omvang van € 11.730.000 kan worden opgesplitst in zes onderdelen: 17 Conform bijlage 7 64 1. Voorzieningen voor egalisatie van tarieven voor afv alstoffenheffing en rioolheffing. Deze hebben een omvang van € 3.937.000 (2018: € 4.004.000) en w ordt ook in het Programma thuis nader toegelicht. 2. De voorziening Buddenbaum ter grootte van bijna € 1 4.000. Dit is een voorziening gevormd vanuit een legaat voor de gemeente. Bestedingen wor den op initiatief van de vereniging voor Paasloër belang ten laste van de voorziening gebracht. 3.

Voorzieningen voor de betaling van wachtgelden, ove rdrachten van pensioenen en te betalen pensioenen (vanaf 1-1-2015) van voormalige bestuurd ers met een totale omvang van € 3.213.000 (2018: € 2.987.000) 4. Voorzieningen ingesteld door de raad om meerjarige onderhoud van vastgoed / speeltoestellen te kunnen bekostigen. Deze voorzieningen hebben ultimo 2019 een omvang van € 1.329.000 (2018: € 1.297.000). 5. In de begroting 2018 is een voorziening gevormd vo or onderhoud wegen. Ultimo 2019 heeft deze voorziening een omvang van € 2.951.000. ( 2018: 2.158.000) 6. De organisatieaanpassing , die op 1-1-2020 tot stan d is gekomen, kan op termijn (na 2021) tot verplichtingen leiden. Het risico hierop is ingeschat op € 286.000. In bijlage 8 wordt per voorziening de mutaties naar aard, reden en omvang weergegeven. Vaste schulden met een rentetypische looptijd van > 1 jaar bedragen x € 1.000 Vaste Schuld met een rentetypische looptijd > 1 jaar 31-dec- 2018 Vermeer- deringen Aflossingen 31-dec- 2019 Onderhandse leningen van binnenl. banken en overige fin. instellingen 60.980 9.000 - 4.120 65.860 Waarborgsommen 66 210 - 0 276 Totaal vaste schulden > 1 jaar 61.046 9.210 - 4.120 66.136 Op 12 september 2019 is een langlopende geldlening van € 9 miljoen aangetrokken met een looptijd van 25 jaar en een rentepercentage van 0,275%. De aflossingen op geldleningen bedragen € 4.120.000 .

Hiervan heeft € 3,669 miljoen betrekking op reguliere aflossingen door de gemeente en € 451.000 door Wetland Wonen (doorgeleende aangetrokken lening). Het totaalbedrag aan verschuldigde rente 18 in 2019 bedroeg € 1.765.000. De totale omvang van de leningen bedraagt ultimo 2019 € 65.860.000 ( 2018 € 60.980.000). Ingaande 2016 worden waarborgsommen op grond van ar tikel 46 van het BBV onder vaste schulden met een rentetypische looptijd van > 1 jaar worden opge nomen. Ultimo 2019 is het bedrag aan waarborgsommen € 276.000. De toename is het gevolg van stortingen van waarborgen door verkopen van bouwkavels in Eeserwold. Deze waarborgen hebben eind 2019 een omvang van € 267.000. 3.4 Toelichting op de vlottende passiva VLOTTENDE PASSIVA Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd van < 1 jaar bedragen x € 1.000 Netto vlottende schuld met een rentetypische looptijd < 1 jaar 31-dec-2018 31-dec-2019 18 Inclusief transitorische rente 65 Overige kasgeldleningen Kasgeldleningen 4.000 - Totaal Overige kasgeldleningen 4.000 - Banksaldi Bank- en girosaldi 1.515 4.504 Totaal Banksaldi 1.515 4.504 Overige schulden Crediteuren 7.036 5.799 Netto-uitkeringen WMO 2.307 2.180 Overige schulden 4 4 Totaal Overige schulden 9.347 7.983 Totaal vlottende schulden < 1 jaar 14.862 12.487 Per 31 december 2019 hebben wij geen kasgeldlening afgesloten.

Dit omdat op deze datum het voordeliger was om een hogere debet bij de bank te accepteren. Bij de bank staan we debet voor € 4,5 miljoen. Het nog te betalen bedrag van € 2.180.000 heeft betrekking op betalingen zorg in natura over 2019 van zorginstellingen die in 2020 verschuldigd zijn. Overlopende passiva bedragen x € 1.000 Overlopende passiva 31-dec-2018 31-dec-2019 Ontvangen voorschotten van het Rijk met een spec. bestedingsdoel Vooruitontvangen bedragen Rijk 1.393 642 Totaal Ontvangen voorschotten van het Rijk met een spec. bestedingsdoel 1.393 642 Ontvangen voorschotten van ov. Ned. overheid met een spec. bestedingsdoel Vooruitontvangen bedragen overige overheid 218 78 Totaal Ontvangen voorschotten van ov. Ned. overheid met een spec. bestedingsdoel 218 78 Nog te betalen bedragen Nog te betalen bedragen 2.764 1.445 Nog te betalen rente 677 639 Totaal Nog te betalen bedragen 3.440 2.084 Overige vooruitontvangen bedragen Vooruitontvangen bedragen 1 - Overige overlopende passiva 2 1 Totaal Overige vooruitontvangen bedragen 3 1 Totaal overlopende passiva 5.054 2.805 66 bedragen x € 1.000 Ontvangen voorschotten vh Rijk met een spec.

bestedingsdoel 31-dec-2018 Ontvangen bedragen Vrijval/ Terugbetaling 31-dec-2019 Ministerie I&M: Spoorweglawaai 786 - - 579 207 Ministerie I&M: Geluid A woningen 193 - - 193 - Ministerie Financiën: Decentralisatie uitkering GIDS 119 - - 119 - Ministerie Financiën: Decentralisatie uitkering Asielinstroom 295 - - 295 - Ministerie van Onderwijs - 696 - 261 435 Totaal ontvangen voorschotten van het Rijk 1.393 696 - 1.447 642 bedragen x € 1.000 Ontv. voorsch. overige Ned. overheid met een spec. bestedingsdoel 31-dec-2018 Ontvangen bedragen Vrijval/ Terugbetaling 31-dec-2019 Provincie Overijssel : Energieloket t/m 2019 23 - 23 - Provincie Overijssel: Bijdrage startende ondernemers 13 - 13 - Provincie Overijssel: Bijdrage groene en blauwe diensten 23 - 23 - Gemeente Zwolle : RMC gelden 48 57 - 48 57 Waterschap : Bijdrage overn. en onderh. 3 bruggen 112 - 112 - Provincie Overijssel : 75 jaar vrijheid 5 5 Provincie Overijssel : Energieadvies 2019-2020 11 11 Provincie Overijssel : Startende ondernemers 5 5 Totaal ontvangen voorschotten van overige Ned.

overheid 218 78 - 218 78 bedragen x € 1.000 Nog te betalen bedragen 31-dec-2018 Vermeer- deringen Vermin- deringen 31-dec-2019 Diversen: Subsidie monumenten 14 - - 14 - ROVA: Afrekening 2018 225 - - 225 - Woonconcept: Bouwimpuls Steenwijkerdiep 100 - - 100 IGSD: afrekening 2018 660 - - 660 - Stichting Vestingstad: Afrekening BIZ 2017 14 - - 14 - Prorail: Geluidsscherm 4e kwartaal 134 - - 134 - Van Gelder: Openbare verlichting 24 - - 24 - Pop up your talent: Participatietraject 11 - - 11 - Accrete: Peuteropvang nov / dec 2018 13 - - 13 - Accrete: Cultuurcoach 2018 38 - - 38 - Vitree: Okt - dec 2018 56 - - 56 - St Peuterspeelzaalwerk: 2018 108 - - 108 - Middelbrink: Bermonderhoud 2018 21 - - 21 - De Waterwyck: Onderhoud installatie 2018 77 - - 77 - Hellinga: Inrichting markt 2018 45 - - 45 - Timmerman: Capellestraat 2018 12 - - 12 - NWG: Afrekening 2018 23 - - 23 - Regionaal Serviceteam Jeugd: Zorgkosten 2018 879 - - 879 - Regionaal Serviceteam Jeugd: Apparaatskosten 2018 212 - - 212 - Provincie Overijssel: Afrekening Energieloket t/m 2019 11 - 11 Muis: Onderhoud vlonders Kalenberg 24 - 24 Accrete: kinderopvang dec.

2019 15 15 Zuidema: Rioolaanpassing Piet Hein/ van Speykstraat 17 17 Recreatiehuis: Beleidsmedewerker WMO 18 18 Provincie Overijssel: 4e kwartaal 21 21 Middelbrink: Bermonderhoud 2019 21 21 ROVA: afrekening "Mooi schoon" 51 51 Peuterwerk: Raming peuteropvang 2019 63 63 Van der Wiel: Infra Kornputkwartier 93 93 ROVA: Afrekening afval 2019 191 191 Central Point: Hard -en software 329 329 67 bedragen x € 1.000 Nog te betalen bedragen 31-dec-2018 Vermeer- deringen Vermin- deringen 31-dec-2019 IGSD: afrekening 2019 192 192 Ministerie VWS: afrek Spuk bijdrage 2019 75 75 RSR: factuur december 2019 70 70 Ministerie van Sociale Zaken: afrek 2019 BBZ 15 15 SVB: Pgb 2018 / 2019 16 16 Diversen: Kosten vergoedingen Wet WOZ - 24 24 Diversen: Teruggave belastingdebiteuren 16 15 - 16 15 Diversen: < € 10.000 82 82 - 82 82 Afronding - - - - Totaal 2.764 1.345 - 2.664 1.445 De nog te betalen rente van € 639.000 ( 2018: € 677 .000) heeft betrekking op de per 31 december verschuldigde rente van aangetrokken geldleningen o ver de periode van de vervaldatum tot ultimo van het jaar, de zogenaamde transitorische rente.

Het verloop van de vooruit ontvangen bedragen in het jaar 2019: bedragen x € 1.000 Vooruit ontvangen bedragen 31-dec-2018 Vermeer- deringen Vermin- deringen 31-dec-2019 Provincie - - - - Totaal provincie - - - - SISA - - - - Totaal SISA - - - - Overige Diversen 1 - - 1 - Totaal overige 1 - - 1 - Afronding - - - - Totaal 1 - - 1 - 68 3.5 Schatkistbankieren Met de invoering van het schatkistbankieren worden gemeenten verplicht om overtollige middelen aan te houden in ’s rijks schatkist. In de praktijk hou dt dit in dat saldi van bankrekeningen boven een drempelbedrag dagelijks worden overgeboekt op een bankrekening bij het rijk.

bedragen x € 1.000 Schatkistbankieren 1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (1a) Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) 630 6.754 8.405 24.147 (1b) Dagen in het kwartaal 90 91 92 92 (1) = (1a) / (1b) Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen 7 74 91 262 Drempelbedrag (2a) Begrotingstotaal verslagjaar 127.731 127.731 127.731 127.731 (2b) Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen 127.731 127.731 127.731 127.731 (2c) Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat - - - - (2) = (2b)*0,75% + (2c)*0,2% met een minimum van €250.000 Drempelbedrag 958 958 958 958 (3a) = (2) > (1) Ruimte onder het drempelbedrag 951 884 867 696 (3b) = (1) > (2) Overschrijding van het drempelbedrag - - - - Het drempelbedrag is afhankelijk van het begrotings totaal van de gemeente. Zodra het tegoed van de rekeningcourantrekeningen bij met name de BNG hoger is dan het drempelbedrag, wordt dit automatisch doorgesluisd naar de schatkistrekening bij het rijk. Ultimo 2019 is er geen sprake van schatkistbankieren.

3.6 Garanties Waarborgen en garanties Het in de balans opgenomen bedrag van verstrekte wa arborgen aan natuurlijke en rechtspersonen is gebaseerd op de door de gemeente ontvangen saldover klaringen. Ten aanzien van de niet verkregen opgaven is een schatting gemaakt. Dit omdat niet al le financiële instellingen, ondanks meerdere aanmaningen, voldoen aan hun verplichting om voor 1 maart 2020 saldoverklaringen te verstrekken. 69 Overzicht gegarandeerde leningen bedragen x € 1.000 Gewaarborgde leningen 31-dec-2018 31-dec-2019 Garant- stelling Bedrag % Bedrag % % Woningcorporaties *1) 179.317 91,4% 178.891 92,1% 50% Particuliere woningen *2) 2.324 1,2% 1.355 0,7% Bijzondere woonvormen *3) 12.889 6,6% 12.491 6,4% 50% Sportverenigingen 61 0,0% 58 0,0% Noordwestgroep 700 0,4% 700 0,4% 100% Culturele instellingen *4) 624 0,3% 598 0,3% 100% HVO 235 0,1% 234 0,1% 100% Totaal 196.150 100,0% 194.326 100,0% * 1) De leningen van de woningbouwcorporaties zijn door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw gewaarborgd. De stichting waarborgfonds sociale woningbouw verstrekt jaarlijks een overzicht met gegarandeerde leningen. Deze worden eveneens voorzien van financiële ratio's. De ratio schuld- WOZ waarde beschikbaar geeft het percentage van de schuldpositie ten opzichte van de waarde van het onderpand.

Hoe lager dit percentage hoe beter de financiële positie Woonconcept : 2.019 28,9% 2.018 3 2,3% Wetland Wonen : 2.019 15,7% 2.018 15,7 % Omnia : 2.019 23,2% 2.018 21,5% * 2) Het risicobedrag is inclusief het opgebouwde spaarkapitaal van € 514.040 ( ultimo 2018 € 1.810.094). * 3) Dit betreft de gegarandeerde leningen van Woonzorg. De schuld- waarde verhouding is 35,9% (2018: 40,5%) * 4) De gemeente staat garant voor een opgenomen lening door de stichting 't Olde Maat Uus bij de BNG. In 2019 is er geen beroep gedaan op de borgstelling van de door de gemeente Steenwijkerland gewaarborgde leningen Niet uit de balans blijkende verplichtingen De gemeente is voor een aantal toekomstige jaren ve rbonden aan verschillende niet uit de balans blijkende verplichtingen. Hieronder zijn alleen de leasecontracten opgenomen. Dit omdat er geen vaste richtlijnen zijn waaraan de niet uit de balans blij kende verplichtingen moeten voldoen. De leasecontracten zijn opgenomen omdat wij voor een p eriode ons contractueel hebben verplicht, waarbij wij verplicht zijn tot afname en betaling van de termijnen. Er b estaat onduidelijkheid aangezien wij veel raamovereenkomsten hebben, zonder volumeverplichtin gen en het Nederlands recht geen onderscheid kent tussen raamovereenkomsten en raamcontracten te rwijl Europese aanbestedingsregels dit onderscheid wel maken.

In het algemeen zijn er voor verschillende lopende investeringsprojecten (zonder hier een limitatieve opsomming op te nemen) overeenkomsten aangegaan. Vo orbeelden hiervan zijn opdrachten in de grondexploitatie, investeringen in rioleringen, wegen, reconstructies en onderwijshuisvesting. Leasecontracten: Afdrukapparatuur repro- en kantooromgeving : In sep tember 2019 is nieuwe overeenkomst afgesloten voor een periode van 3 jaren, met de mogelijkheid t ot verlenging met 2 x 1 jaar. De jaarlijks waarde i n 2020 - 2022 bedraagt circa € 58.000 excl. btw per jaar ) Aangegane verplichte contracten: - Brandverzekering : Ingaande 31 december 2019 is een nieuwe verzekering voor de komende 3 jaren afgesloten. Aansluitend is er de mogelijkheid deze met nogmaals 3 jaren te verlengen (voorschot 2020 € 300.000 exclusief btw. 70 Kredietfaciliteiten: - Bij de Bank voor Nederlandse Gemeenten heeft de gemeente de mogelijkheid om € 12 miljoen debet te staan. De kasgeldlimiet bedroeg in 2019 € 10,746 miljoen ( 2018: € 9,87 miljoen). Grondexploitatie: - Renteverplichtingen als gevolg van negatieve liqu iditeit van de contracten aan een bouwcombinatie op het complex Kornputkwartier. Niet uit de balans blijkende rechten In deze jaarrekening is op grond van de door de co mmissie BBV verschenen nota faciliterend grondbeleid het complex Eeserwold geheel afgeboekt. De boekwaarde is nu 0.

Hier staat evenwel tegenover dat de anterieure overeenkomsten nog stee ds van kracht zijn. Deze overeenkomsten hebben een omvang van € 698.000 per ultimo 2019 (2018: 3.906.000). In 2019 is één overeenkomst door een nieuwe partij overgenomen. In 2019 is een bedrag van € 750.000 ontvangen. Het is de verwachting een groot deel van dit versc hil in 2020 zal worden afgedragen. De gemeente heef t geen inzicht in de specificatie van de geïnde en afgedragen bedragen. Grondexploitatie: - Renteopbrengsten als gevolg van de verkoopoveree nkomsten van een bouwcombinatie op het complex Kornputkwartier. 71 Bijlagen Bijlage 1: Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de Gemeenteraad van gemeente Steenwijkerland Verklaring betreffende de jaarrekening Deze verklaring wordt rechtstreeks verzonden naar d e gemeenteraad en wordt na vaststelling van de jaarstukken 2019 door B&W in de definitieve versie integraal opgenomen. 72 Bijlage 2: Beleidsindicatoren Met ingang van de begroting en rekening 2018 dienen gemeenten op grond van het BBV een vaste set van beleidsindicatoren op te nemen. De meeste van d eze indicatoren zijn te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl . In de tabel zijn de meest actuele cijfers opgenomen. Bij elk van deze indicatoren is een omschrijving en een nadere toelichting vermeld.

Voor een vijftal indicatoren is geen landelijke bron beschikbaar en zijn er dus geen vergelijkingen mogelijk. Dit betre ffen de volgende indicatoren: 1. Formatie 2. Bezetting 3. Apparaatskosten 4. Externe inhuur 5. Overheadkosten Deze vijf indicatoren worden samengesteld uit eigen gegevens van de gemeente. Beleidsindicator Eenheid Periode Steenwijker land Neder land (gemiddeld) 0. Bestuur en ondersteuning 0.01 Formatie Fte per 1.000 inwoners 2019 8 0.02 Bezetting Fte per 1.000 inwoners 2019 7 0.03 Apparaatskosten Kosten per inwoner 2019 635 0.04 Externe inhuur Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen 2019 13 0.05 Overhead % van totale lasten 2019 11 1. Veiligheid 1.01 Verwijzingen Halt per 10.000 jongeren 2018 98 119 1.02 Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners 2018 1 2 1.03 Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners 2018 4 5 1.04 Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners 2018 2 3 1.05 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte per 1.000 inwoners 2018 5 5 2. Economie 2.01 Functiemenging % 2018 45 53 2.02 Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inw 15 tm 64 jr 2018 166 146 3. Onderwijs 3.01 Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen 2017 1 2 3.02 Relatief verzuim per 1.000 leerlingen 2018 32 23 3.03 Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) % 2018 2 2 4. Sport, cultuur en recreatie 4.01 Niet-sporters % 2016 56 49 5.

Sociaal domein 5.01 Banen per 1.000 inwoners van 15- 64 jaar 2018 606 774 5.02 Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners 1e hj 2019 261 382 5.03 Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar 1e hj 2018 685 305 73 Beleidsindicator Eenheid Periode Steenwijker land Neder land (gemiddeld) 5.04 Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners 1e hj 2019 600 610 5.05 Netto arbeidsparticipatie % 2018 68 68 5.06 Kinderen in uitkeringsgezin % 2018 5 7 5.07 Werkloze jongeren % 2018 3 2 5.08 Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar 1e hj 2019 9 10 5.09 Jongeren met jeugdbescherming % 1e hj 2019 1 1 5.10 Jongeren met delict voor rechter % 2018 1 1 5.11 Jongeren met jeugdreclassering % 1e hj 2019 0 0 6. Volksgezondheid en milieu 6.01 Omvang huishoudelijk restafval kg per inwoner 2018 64 172 6.02 Hernieuwbare elektriciteit % 2018 16 geen data 7.

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 7.01 Gemiddelde WOZ waarde x €1.000 2019 215 248 7.02 Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen 2018 4 9 7.03 Demografische druk % 2019 80 70 7.04 Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden € 2019 615 669 7.05 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden € 2019 639 739 Bovenvermelde indicator worden continu bijgewerkt e n hierdoor zijn er wijzigingen ten opzichte van de meest voorhanden resultaten op de site www.waarstaatjegemeente.nl mogelijk. De gepresenteerde uitkomsten zijn van 17 maart 2020. 74 Bijlage 3: Verloop reserves en Voorzieningen bedragen x € 1.000 Reserves Saldo 31-12-2018 Stortin- gen Onttrek- kingen Saldo 31-12-2019 Algemene reserve Algemene reserve - vaste buffer 11.166 - - 11.166 Algemene reserve - vrij besteedbaar 23.580 1.944 - 2.631 22.892 Bedrijfsreserve 500 - - 500 Totaal Algemene reserve 35.246 1.944 - 2.631 34.558 Bestemmingsreserves overig Fonds leader plus (Leader 2014-2020) 99 - - 99 Reserve frictie samenvoeging IGSD/NWG 260 - - 233 27 Reserve koppengeld 265 41 - 46 261 Reserve opvangen tekorten Sociaal Domein 2.279 - - 1.025 1.254 Reserve startersleningen 2.405 - - 2.405 Reserve te bestemmen rekeningsaldo 783 770 - 783 770 Reserve volkshuisvesting 7.704 - - 244 7.460 Totaal Bestemmingsreserves overig 13.796 811 - 2.331 12.276 Saldo rekening Te verdelen rekeningsaldo Steenwijk

760 - - 1.801 - 1.041 Totaal Saldo rekening 760 - - 1.801 - 1.041 Totaal reserves 49.801 2.755 - 6.763 45.793 bedragen x € 1.000 Voorzieningen Saldo 31-12-2018 Stortin- gen Onttrek- kingen Saldo 31-12-2019 Egalisatievoorziening reiniging 870 - - 386 485 Reorganisatievoorziening - 286 - 286 Voorziening groot onderhoud wegen 2.157 1.387 -594 2.951 Voorziening riolering (exploitatie) 3.134 994 - 676 3.453 Vz Algemeen Maatschappelijk Vastgoed 1.057 1.064 -1.034 1.087 Vz betaalde pensioenen wethouders 868 436 - 44 1.260 VZ Buddenbaum 14 - - 14 Vz onderhoud speelvoorzieningen 240 84 - 81 242 Vz overdracht wethouders pensioenen 1.561 492 - 277 1.776 Vz wachtgelden collegeleden 2001-2006/2010-2014 558 27 - 408 177 Totaal voorzieningen 10.459 3.681 - 2.409 11.730 75 Bijlage 4: Mutaties reserves per programma bedragen x € 1.000 Mutatie reserves - Alle programma's Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Toevoegingen - 1.092 - 1.850 - 2.755 Onttrekkingen 5.264 13.382 5.722 Totaal mutatie reserves 4.172 11.532 2.967 bedragen x € 1.000 Mutatie reserves - 1.

De inwoner op 1 Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Toevoegingen Reserve te bestemmen rekeningsaldo - - - 62 Algemene reserve - - - 153 Reserve koppengeld - - - 41 Totaal Toevoegingen - - - 256 Onttrekkingen Reserve te bestemmen rekeningsaldo - 20 20 Algemene reserve 507 867 257 Reserve volkshuisvesting - 258 88 Reserve koppengeld - 84 46 Totaal Onttrekkingen 507 1.228 410 Totaal mutatie reserves 507 1.228 154 bedragen x € 1.000 Mutatie reserves - 2. Duurzaam Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Toevoegingen Reserve te bestemmen rekeningsaldo - - - 50 Algemene reserve - - - 253 Totaal Toevoegingen - - - 303 Onttrekkingen Reserve te bestemmen rekeningsaldo - 260 260 Algemene reserve 370 1.268 394 Totaal Onttrekkingen 370 1.528 654 Totaal mutatie reserves 370 1.528 351 bedragen x € 1.000 Mutatie reserves - 3. Werk aan de winkel Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Toevoegingen Reserve te bestemmen rekeningsaldo - - - 45 Algemene reserve - 972 - 1.105 - 777 Totaal Toevoegingen - 972 - 1.105 - 822 Onttrekkingen Reserve te bestemmen rekeningsaldo - 44 44 Algemene reserve 628 2.758 383 Fonds leaderplus (leader 2014-2020) - 99 - Reserve volkshuisvesting 230 374 59 Totaal Onttrekkingen 858 3.275 486 Totaal mutatie reserves - 114 2.170 - 335 76 bedragen x € 1.000 Mutatie reserves - 4.

Samenredzaam Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Toevoegingen Reserve te bestemmen rekeningsaldo - - - 286 Totaal Toevoegingen - - - 286 Onttrekkingen Reserve te bestemmen rekeningsaldo - 33 33 Algemene reserve 1.292 1.612 1.068 Reserve frictie samenvoeging IGSD/NWG 120 260 233 Reserve opvangen tekorten sociaal domein 425 1.025 1.025 Totaal Onttrekkingen 1.837 2.930 2.359 Totaal mutatie reserves 1.837 2.930 2.073 bedragen x € 1.000 Mutatie reserves - 5. Mijn Steenwijkerland Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Toevoegingen Reserve te bestemmen rekeningsaldo - - - 302 Algemene reserve - 120 - - 15 Totaal Toevoegingen - 120 - - 317 Onttrekkingen Reserve te bestemmen rekeningsaldo - 426 426 Algemene reserve 1.693 2.349 470 Reserve volkshuisvesting - 608 98 Totaal Onttrekkingen 1.693 3.383 994 Totaal mutatie reserves 1.573 3.383 677 bedragen x € 1.000 Mutatie reserves - 6.

Financiën en overhead Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Toevoegingen Reserve te bestemmen rekeningsaldo - - - 25 Algemene reserve - - 746 - 746 Totaal Toevoegingen - - 746 - 771 Onttrekkingen Algemene reserve - 278 58 Te verdelen rekeningsaldo - 760 760 Totaal Onttrekkingen - 1.038 818 Totaal mutatie reserves - 292 47 77 Bijlage 5: Incidentele baten en lasten / Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan en van reserves Vanaf 2013 zijn gemeenten verplicht om in de rekeni ng een opgave verstrekken van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan en van de reserve s. Op basis van deze informatie kan de provincie Overijssel een beter inzicht krijgen of de jaarreke ning materieel in evenwicht is. Materieel evenwicht houdt in dat structurele uitgaven door structurele inkomsten. Met de vaststelling van de nota reserves en voorzie ningen in december 2017 zijn er behoudens de geprognosticeerde winstverwachtingen van de grondex ploitaties geen sprake meer van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan en van reserves. Incidentele baten en lasten per programma bedragen x € 1.000 Incidentele lasten, baten en mutatie reserves - 1.

De inwoner op 1 Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Saldo van baten en lasten (incidenteel) Incidentele lasten Investeringen ten laste van reserves - 1.208 - 390 Bestemde budgetten 2018 - 20 - 20 Omgevingswet en Herzebrock - Clarholz - 189 - 114 Hogere dotatie voorzieningen bestuur - - 558 Totaal incidentele lasten - 507 - 1.417 - 1.082 335 V Incidentele baten Veiligheidsregio 80 81 Totaal incidentele baten - 80 81 1 V Saldo van baten en lasten (incidenteel) - 507 - 1.337 - 1.001 336 V Mutatie reserves (incidenteel) Incidentele toevoegingen Bestemde budgetten 2019 - - 62 Omgevingswet / kernenbeleid - - 194 Totaal incidentele toevoegingen - - - 256 - 256 N Incidentele onttrekkingen Bestemde budgetten 2018 20 20 Bijdragen van Reserves 1.208 390 Totaal incidentele onttrekkingen 507 1.228 410 - 818 N Mutatie reserves (incidenteel) 507 1.228 154 - 1.075 N Incidenteel resultaat - - 109 - 847 - 738 N 78 bedragen x € 1.000 Incidentele lasten, baten en mutatie reserves - 2.

Duurzaam Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Saldo van baten en lasten (incidenteel) Incidentele lasten Investeringen ten laste van reserves - 1.268 - 394 Bestemde budgetten 2018 - 260 - 260 Algemene uitkering Warmtetransitie - 202 - Overig - 15 - Totaal incidentele lasten - 420 - 1.745 - 654 1.090 V Incidentele baten Afrekening 2016 SISA 193 - Totaal incidentele baten - 193 - - 193 N Saldo van baten en lasten (incidenteel) - 420 - 1.552 - 654 897 V Mutatie reserves (incidenteel) Incidentele toevoegingen Nieuwe energie - - 253 Bestemde budgetten - - 50 Totaal incidentele toevoegingen - - - 303 - 303 N Incidentele onttrekkingen Bestemde budgetten 2018 260 260 Bijdragen van Reserves 1.268 394 Totaal incidentele onttrekkingen 420 1.528 654 - 873 N Mutatie reserves (incidenteel) 420 1.528 351 - 1.176 N Incidenteel resultaat - - 24 - 303 - 279 N bedragen x € 1.000 Incidentele lasten, baten en mutatie reserves - 3.

Werk aan de winkel Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Saldo van baten en lasten (incidenteel) Incidentele lasten Investeringen ten laste van reserves - 3.231 - 442 Bestemde budgetten 2018 - 44 - 44 Verliezen grondexploitatie - - 237 Monitoring Giethoorn - 30 - 14 Totaal incidentele lasten - 858 - 3.305 - 737 2.568 V Incidentele baten Investeringen 361 484 Overeenkomst Eeserwold 750 750 Totaal incidentele baten - 1.111 1.234 123 V Saldo van baten en lasten (incidenteel) - 858 - 2.194 497 2.691 V 79 bedragen x € 1.000 Incidentele lasten, baten en mutatie reserves - 3. Werk aan de winkel Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Mutatie reserves (incidenteel) Incidentele toevoegingen Investeringen ten gunste van reserves - 361 - 484 Bestemde budgetten 2019 - - 45 Totaal incidentele toevoegingen - - 361 - 529 - 168 N Incidentele onttrekkingen Bestemde budgetten 2018 44 44 Bijdragen van Reserves 3.231 442 Totaal incidentele onttrekkingen 858 3.275 486 - 2.789 N Mutatie reserves (incidenteel) 858 2.914 - 42 - 2.956 N Incidenteel resultaat - 720 455 - 266 N bedragen x € 1.000 Incidentele lasten, baten en mutatie reserves - 4.

Samenredzaam Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Saldo van baten en lasten (incidenteel) Incidentele lasten Investeringen ten laste van reserves - 1.905 - 1.334 Bestemde budgetten 2018 - 33 - 33 Overig - 25 - 25 Totaal incidentele lasten - 1.837 - 1.963 - 1.392 571 V Incidentele baten GGD Ijsselland 145 141 Vrijval Beschut Wonen - 850 Vrijval Maatschappelijke opvang - 48 Totaal incidentele baten 145 1.039 894 V Saldo van baten en lasten (incidenteel) - 1.837 - 1.818 - 353 1.465 V Mutatie reserves (incidenteel) Incidentele toevoegingen Bestemde budgetten 2019 - - 286 Totaal incidentele toevoegingen - - - 286 - 286 N Incidentele onttrekkingen Bestemde budgetten 2018 33 33 Bijdragen van Reserves 2.897 2.326 Totaal incidentele onttrekkingen 1.837 2.930 2.359 - 571 N Mutatie reserves (incidenteel) 1.837 2.930 2.073 - 857 N Incidenteel resultaat - 1.112 1.720 608 V 80 bedragen x € 1.000 Incidentele lasten, baten en mutatie reserves - 5.

Mijn Steenwijkerland Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Saldo van baten en lasten (incidenteel) Incidentele lasten Investeringen ten laste van reserves - 2.957 - 568 Bestemde budgetten 2018 - 426 - 426 IVOR/ Welstandsbeleis - 122 - 72 Kiekebelt / Indisch monument - 54 - 55 Stormschade / Eikenprocessiebestrijding - 135 - 133 Aanvaarbeveiliging / Handhaving Giethoorn - 180 - 119 Algemene uitkering Kerkenvisie - 75 - Overig - 3 - Totaal incidentele lasten - 1.533 - 3.952 - 1.373 2.579 V Incidentele baten - - Totaal incidentele baten - - - - Saldo van baten en lasten (incidenteel) - 1.533 - 3.952 - 1.373 2.579 V Mutatie reserves (incidenteel) Incidentele toevoegingen Cultuurprofielen - - 15 Bestemde budgetten 2019 - - 302 Totaal incidentele toevoegingen - 200 - - 317 - 317 N Incidentele onttrekkingen Bestemde budgetten 2018 426 426 Bijdragen van Reserves 2.957 568 Totaal incidentele onttrekkingen 1.733 3.383 994 - 2.389 N Mutatie reserves (incidenteel) 1.533 3.383 677 - 2.706 N Incidenteel resultaat - - 569 - 696 - 127 N bedragen x € 1.000 Incidentele lasten, baten en mutatie reserves - 6.

Financiën en overhead Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Saldo van baten en lasten (incidenteel) Incidentele lasten Primitieve begroting - 161 - 161 Investeringen ten laste van reserves - 278 - 58 Bestemde budgetten 2018 - - WOZ kosten - 395 - 166 Onvoorziene lasten - 95 - 118 Totaal incidentele lasten - 161 - 929 - 503 426 V Incidentele baten Dividend 39 39 Toeristenbelasting 125 159 Onvoorziene baten / voorziening dub. Debiteuren 27 106 Algemene uitkering decembercirculaire 323 645 81 bedragen x € 1.000 Incidentele lasten, baten en mutatie reserves - 6. Financiën en overhead Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Totaal incidentele baten - 514 949 435 V Saldo van baten en lasten (incidenteel) - 161 - 415 446 861 V Mutatie reserves (incidenteel) Incidentele toevoegingen Jaarrekening 2018 - 746 - 746 Bestemde budgetten 2019 - - 25 Totaal incidentele toevoegingen - - 746 - 771 - 25 N Incidentele onttrekkingen Bestemde budgetten 2018 - - Bijdragen van Reserves 278 58 Jaarrekening 2018 760 760 Totaal incidentele onttrekkingen - 1.038 818 - 220 N Mutatie reserves (incidenteel) - 292 47 - 245 N Incidenteel resultaat - 161 - 123 493 616 V Totaal van de incidentele baten en lasten per programma bedragen x € 1.000 Totaal - Incidentele lasten, baten en mutatie reserves Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Saldo

van baten en lasten (incidenteel) Incidentele lasten 1. De inwoner op 1 - 507 - 1.417 - 1.082 335 V 2. Duurzaam - 420 - 1.745 - 654 1.090 V 3. Werk aan de winkel - 858 - 3.305 - 737 2.568 V 4. Samenredzaam - 1.837 - 1.963 - 1.392 571 V 5. Mijn Steenwijkerland - 1.533 - 3.952 - 1.373 2.579 V 6. Financiën en overhead - 161 - 929 - 503 426 V Totaal incidentele lasten - 5.315 - 13.311 - 5.742 7.570 V Incidentele baten 1. De inwoner op 1 - 80 81 1 V 2. Duurzaam - 193 - - 193 N 3. Werk aan de winkel - 1.111 1.234 123 V 4. Samenredzaam - 145 1.039 894 V 5. Mijn Steenwijkerland - - - - 6. Financiën en overhead - 514 949 435 V Totaal incidentele baten - 2.043 3.303 1.260 V Saldo van baten en lasten (incidenteel) - 5.315 - 11.268 - 2.439 8.829 V Mutatie reserves (incidenteel) Incidentele toevoegingen 1. De inwoner op 1 - - - 256 - 256 N 2. Duurzaam - - - 303 - 303 N 3. Werk aan de winkel - - 361 - 529 - 168 N 82 bedragen x € 1.000 Totaal - Incidentele lasten, baten en mutatie reserves Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil 4. Samenredzaam - - - 286 - 286 N 5. Mijn Steenwijkerland - 200 - - 317 - 317 N 6. Financiën en overhead - - 746 - 771 - 25 N Totaal incidentele toevoegingen - 200 - 1.106 - 2.462 - 1.356 N Incidentele onttrekkingen 1. De inwoner op 1 507 1.228 410 - 818 N 2. Duurzaam 420 1.528 654 - 873 N 3. Werk aan de winkel 858 3.275 486 - 2.789 N 4.

Samenredzaam 1.837 2.930 2.359 - 571 N 5. Mijn Steenwijkerland 1.733 3.383 994 - 2.389 N 6. Financiën en overhead - 1.038 818 - 220 N Totaal incidentele onttrekkingen 5.354 13.382 5.722 - 7.660 N Mutatie reserves (incidenteel) 5.154 12.275 3.260 - 9.016 N Incidenteel resultaat - 161 1.007 821 - 186 N Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan en van reserves Met de vaststelling van de nota reserves en voorzie ningen in december 2017 zijn er behoudens de geprognosticeerde winstverwachtingen van de grondex ploitaties geen sprake meer van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan en van reserves. bedragen x € 1.000 Structurele toevoegingen en onttrekkingen Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Structurele toevoegingen Grondexploitatie - 972 - 744 - 293 Totaal Structurele toevoegingen - 972 - 744 - 293 451 V Structurele onttrekkingen Totaal Structurele onttrekkingen - - - - Totaal - 972 - 744 - 293 451 V De begrote toevoeging van € 972.000 ( € 744.000 na wijziging) heeft betrekking op de winstverwachting van de grondexploitatie.

83 Bijlage 6: Afgesloten projecten bedragen x € 1.000 Afgesloten projecten > € 20.000 Afwijking Geactiveerde projecten Erfpacht Schuit 2 123 V Scania 94 V 3 auto's 20 V Riolering Torenlanden 309 V Uitwateringssluis met brug Ettenlands Kanaal 27 V Mobiele telefonie 2018 84 V Bedrijf kritische applicaties 2018 24 V Vervanging Cognos 2018 40 V Oeverbescherming 2019 - 56 N Riolering Steenwijkerdiep Noord 47 V Hardware servers en storage - 113 N Aankoop woning Scheerwolde (invest. soc huurwoningen) - 21 N Herinrichting Torenlanden 100 V Riolering Blokzijlerdijk Blankenham 150 V Bijdragen riolering in projecten 78 V Diversen < € 20.000 57 V Diversen < € 20.000 - 70 N Totaal geactiveerde projecten 895 V Projecten ten laste van reserves afgesloten Aanleg multifunctioneel veld Blokzijl 24 V Energie service company 60 V Diversen < € 20.000 33 V Totaal Projecten ten laste van reserves 117 V Totaal Afgesloten projecten 1.012 V Om zo volledig mogelijk verantwoording af te leggen en de raad maximaal te informeren wordt jaarlijks een overzicht van afgesloten projecten opgenomen. Verschil moet hierbij worden gemaakt tussen geactiveerde projecten en projecten ten laste van reserves.

Geactiveerde projecten Op geactiveerde projecten wordt afgeschreven hetgee n inhoudt dat het voordeel van € 895.000 niet ten gunste van de rekening komt, maar over meerdere jar en, afhankelijk van de afschrijvingstermijnen, als voordeel in de kapitaalasten terugkomt in de begrot ing 2020 en verder. Investeringen < € 20.000 worden op grond van onze nota afschrijvingsbeleid en waarderingsgrondslagen in 1 termijn afgeschreven. Projecten ten laste van reserve Bij projecten ten laste van reserves worden tekorte n niet afgedekt door een hogere bijdrage van de reserve. De raad heeft de omvang van het budget bes chikbaar gesteld, een eventuele overschrijding komt ten laste van het resultaat 2019. Er kunnen drie si tuaties ontstaan bij het afsluiten van projecten te n laste van reserves: 1. Tekorten komen ten laste van de rekening. 2. Overschotten worden niet ten gunste van de reserve gebracht, maar komen ten gunste van de rekening. 84 3. Afgeronde projecten, met een restantkrediet, worden afgesloten. Het voordeel komt niet ten gunste van de rekening, maar de onttrekking van de reserve wordt bij afsluiten lager. Het voordeel blijft in de reserve beschikbaar voor nieuwe door de raad goedgekeurde projecten.