Jaarrekening 2019.pdf

Jaarrekening 2019

1 Jaarrekening 2019 1. INLEIDING ............................................................................................ ................................................... .......... 3 1.1 Resultaat rekening 2019 ................................................... ................................................... ..................... 3 1.1.1 Beleidsrekening 2019 .................................................. ................................................... .......................... 4 1.1.2 Bedrijfsvoering 2019 (overhead) ..................................................................................................... ........ 4 1.2 Rechtmatigheid ..................................................................................................... .................................... 5 1.3 Coronacrisis ..................................................................................................... ......................................... 5 1.4 Verlengen looptijd Grondexploitatie ..................................................................................................... . 6 1.5 Voorstel tot bestemming van het resultaat 2019 ....................................................................................

7 1.6 Het overzicht van baten en lasten ..................................................................................................... ...... 9 1.7 De balans ..................................................................................................... .............................................10 1.8 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................................12 2. TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ..................................................... .. 16 2.1 Inwoner op 1 ..................................................................................................... .......................................16 2.2 Duurzaam ..................................................................................................... ...........................................20 2.3 Werk aan de winkel .................................................. ................................................... ...........................23 2.4 Samenredzaam ..................................................................................................... ...................................26 2.5 Mijn Steenwijkerland .................................................. ...................................................

........................33 2.6 Financiën en bedrijfsvoering ..................................................................................................... .............38 2.7 Grondexploitaties ..................................................................................................... ...............................43 2.8 Overzicht algemene dekkingsmiddelen, dividend, overhead, beleggingen en onvoorzien ................53 3. TOELICHTING OP DE BALANS ............................................................................. ..................................... 55 3.1 Toelichting op de vaste activa ................................................... ................................................... ...........55 3.2 Toelichting op de vlottende activa ................................................... ................................................... ....59 3.3 Toelichting op de vaste passiva ..................................................................................................... .........63 3.4 Toelichting op de vlottende passiva ..................................................................................................... ..64 3.5 Schatkistbankieren .....................................................................................................

.............................68 3.6 Garanties ..................................................................................................... .............................................68 BIJLAGEN ............................................................................................. ................................................... ................ 71 Bijlage 1: Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .........................................................................71 Bijlage 2: Beleidsindicatoren ..................................................................................................... ...............................72 Bijlage 3: Verloop reserves en Voorzieningen ..................................................................................................... ....74 Bijlage 4: Mutaties reserves per programma .....................................................................................................

.....75 Bijlage 5: Incidentele baten en lasten / Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan en van reserves ..........77 Bijlage 7: Restantkredieten: Ten laste van reserves / Geactiveerde investeringen .............................................85 Bijlage 8: Mutaties in de reserves en voorzieningen ...............................................................................................88 Bijlage 9: Bijlage Taakvelden ..................................................................................................... ..............................92 Bijlage 10: SISA, verantwoording specifieke uitkeringen ......................................................................................95 2 3 1. Inleiding Aan de Raad, Hierbij bieden wij u de jaarrekening 2019 van de ge meente Steenwijkerland aan. Deze jaarrekening presenteert het geheel van alle gemeentelijke activiteiten. Op grond van de gemeentewet (artikel 198) stelt de raad van de gemeente jaarlijks de rekening 1 vast in het jaar volgend op het afgesloten dienstjaar. De gemeente Steenwijkerland valt onder repressief 2 toezicht. De jaarrekening moet uiterlijk 15 juli 2 020 worden aangeboden bij de provincie Overijssel. Bij vaststelling van de rekening in de raadsvergadering van 30 juni 2020 voldoen wij aan deze voorwaarde.

1.1 Resultaat rekening 2019 De jaarrekening van de gemeente Steenwijkerland gee ft over het jaar 2019 na bestemming een negatief saldo van ruim € 1,0 miljoen, 0,8% van de lasten van de exploitatierekening. Tabel 1.1 Resultaat rekening 2019: bedragen x € 1.000 Resultaat rekening Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Algemene Dienst Resultaat Algemene Dienst 115 - 1.715 - 1.732 - 18 N Bedrijfsvoering Overhead (bedrijfsvoering) 750 691 - 59 N waarvan t.g.v. bedrijfsreserve - - Bedrijfsvoering t.g.v. algemene dienst - 750 691 - 59 N Resultaat 115 - 965 - 1.041 - 77 N Door het negatieve rekeningsaldo daalt de reservepo sitie (inclusief rekeningresultaat) naar € 45,8 mil joen (2018: € 49,8 miljoen). Deze reservepositie zal op basis van de door de raad beschikbaar gestelde en n og beschikbare kredieten in 2020 afnemen naar bijna € 37,8 miljoen. 3 1 De jaarrekening is opgesteld overeenkomstig het voorgeschreven Besluit Begroting en Verantwoording 2004 (BBV 2004) en gebaseerd op de programma’s van de gemeente Steenwijkerland. 2 Onder repressief toezicht wordt verstaan het toezicht achteraf door de provincie. Wordt niet voldaan aan de voorschriften dan zal er sprake zijn van preventief toezicht.

3 Op basis van de ultimo 2019 nog beschikbare en door de raad beschikbaar gestelde kredieten van € 8,038 miljoen, exclusief raadsbesluiten 2020 en exclusief aanvulling van de vaste buffer met € 775.000. 4 1.1.1 Beleidsrekening 2019 De financiële resultaten 2019 per programma 4 geven het volgende beeld te zien: Tabel 1.2 Resultaten per programma 2019: bedragen x € 1.000 Resultaat per programma Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil 1. De inwoner op 1 - 7.295 - 7.731 - 437 N 2. Duurzaam - 3.647 - 3.407 240 V 3. Werk aan de winkel - 927 - 767 160 V 4. Samenredzaam - 43.341 - 44.725 - 1.384 N 5. Mijn Steenwijkerland - 14.353 - 13.479 874 V 6. Financiën en overhead 68.599 69.069 470 V Resultaat - 965 - 1.041 - 77 N In hoofdstuk 2 wordt per programma een analyse weergegeven. Op 31 maart jl. heeft de raad, overeenkomstig de ui tgangspunten van de nota budgetbeheer, ingestemd met overheveling van diverse budgetten naar het jaa r 2020 (te bestemmen). Deze overheveling maakt onderdeel uit van de rekening 2019 . In de analyse per programma is met deze bestemming al rekening gehouden. 1.1.2 Bedrijfsvoering 2019 (overhead) Het saldo van de post overhead (bedrijfsvoering) 20 19 sluit met een positief saldo van € 691.000. Onderstaand overzicht geeft u inzicht in de saldi 2019 per eenheid.

Tabel 1.3 Saldi bedrijfsvoering 2019 per eenheid 5: bedragen x € 1.000 Bedrijfsvoering Prognose voorjaar Prognose najaar Rekening 2019 Directie / Concernstaf - 246 - 148 - DV Leefwereld - - - 10 - DV Sociaal Domein - - 78 - DV Leefomgeving - - 30 - DV Ontvangst - 5 174 - OO Organisatie advies - 504 592 - B&R Ondersteuning en Faciliteiten - - 140 - B&R Ondersteuning en Faciliteiten huisvesting - - 31 41 - B&R Ondersteuning en Faciliteiten tractie - - 24 - B&R Omgevingszorg - - 35 - B&R Openbare Ruimte - - 25 - 14 - B&R ICT en Belastingen - 51 28 Programma DBT - - - 280 Afronding - - 1 Resultaat bedrijfsvoering - 750 691 Bestemming: - Ten gunste van de Algemene Dienst ( Najaarsnota) - - 750 - 750 - Ten gunste van bedrijfsreserve - - - - - 59 4 Inclusief grondexploitatie 5 Eenheden: DV = Dienstverlening, OO = Organisatieondersteuning, B&R = Beheer en Realisatie 5 1.2 Rechtmatigheid De rechtmatigheid wordt getoetst aan de hand van het door de raad vastgestelde normenkader. Bij een aantal programma’s is sprake van een oversc hrijding van het budget. Deze overschrijdingen zijn toegelicht en passen binnen het bestaande beleid va n de gemeente Steenwijkerland, hetgeen inhoudt dat er geen sprake is van begrotingsonrechtmatigheid. Op 1 januari 2015 zijn taken in het kader van de de centralisaties naar gemeenten overgedragen.

Begin 2015 is dit gepaard gegaan met allerlei problemen i n de betalingen van de PGB’s door de Sociale verzekeringsbank. Ook over 2015 tot en met 2019 hee ft de SVB een niet goedkeurende verklaring verkregen. Voor onze gemeente heeft dit mogelijk co nsequenties. Controleverklaringen van de zorginstellingen, SVB en overige partijen werken do or in het oordeel van onze controleverklaring. De problematiek in 2015 tot en met 2019, het uitblijve n van duidelijke afspraken en de uitloop van declaraties tot en met 15 maart 2020 hebben gevolge n voor de inhoud van onze verklaring. Vanuit de organisatie is op deze ontwikkelingen geanticipeer d door zelf actief de prestatielevering van de PGB volledig te monitoren. Ingaande 2018 werkt de gemeente bij zorg in natura met een gewijzigde bekostigingsmethodiek. Bij deze resultaatgerichte methode wordt bij aanvang van de behandeling 70% van de bekostiging voldaan. Na afronding van de behandeling met een positief resul taat volgt het resterende bedrag van 30%. Omdat deze behandelingen verschillende doorlooptijden heb ben, de behandeling in 2018 / 2019 wel is aange- vangen maar ook in 2020 verder zal voortduren is ee n bedrag van € 452.000 als vooruitbetaald opgenomen in de rekening 2019. Deze kosten komen ten laste van het jaar 2020. 1.3 Coronacrisis Na balansdatum ( 31 december 2019) is heel de werel d geconfronteerd met de coronacrisis.

In Nederland was de impact in januari nog beperkt, maar eind feb ruari / begin maart 2020 werden toch de grote gevolgen hiervan zichtbaar. Al met al heeft dit gel eid tot ongekende aanpassingen voor de dagelijkse leven en het kabinet heeft allerlei beperkingen opg elegd teneinde deze crisis het hoofd te bieden. De financiële impact is sterk afhankelijk van de duur van de crisis en nadere besluiten die vanuit het ka binet en lokaal zullen worden genomen en/of opgelegd. Naar verwachting zullen zich de in ieder geval de volgende effecten voordoen: o Toegenomen uitgaven voor inkomensondersteuning o Extra lasten voor gemeenschappelijke regelingen (GGD en Veiligheidsregio); o Onzekerheden op het gebied van uitgaven voor onderwijs; o Lagere /wegvallende inkomsten (bijv. havengelden, toeristenbelasting, forensenbelasting, dividenden); o Onderuitputting op investeringen; o Stagnatie van mogelijke uitgifte van gronden van de grondexploitaties;.

o Extra lasten voor noodzakelijke kindercrisisopvang, laptops en licenties voor thuiswerksystemen; o Nadelige effecten op de kengetallen van de gemeente, ( solvabiliteit, netto schuldpositie en grondexploitatie; o Rechtmatigheidsproblemen bij het blijven doorbetalen van Jeugdzorg conform de oproep van de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten; 6 Samenvattend betekent dit dat de financiële consequenties voor de gemeente niet goed zijn in te schatten. Processen en sturing worden zo goed mogelijk ingeri cht om met alle onzekerheden om te gaan, waar mogelijk duidelijkheid te krijgen over de impact op de financiële situatie en een deugdelijke administratie te blijven voeren waardoor de rechtmatigheid van ui tgaven en inkomsten mogelijk blijft. Dit is evenwel niet bij voorbaat te garanderen. 1.4 Verlengen looptijd Grondexploitatie De voor gemeenten vastgestelde richtlijnen, die zij n vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording ( BBV ) schrijven voor dat de raad e xpliciet een besluit moet nemen indien binnen de grondcomplexen wordt afgeweken van de “10 jaarsterm ijn”. Om de risico’s die samenhangen met zeer lang lopende projecten te beperken is het uitgangsp unt vanuit de BBV dat de looptijd van de grondexploitatie in beginsel maximaal 10 jaar bedraagt. Dit is echter een richttermijn, die voortschrijdend moet worden bezien en waar gemotiveerd van kan worden afgeweken.

In 2019 zijn er ontwikkelingen die ons aanleiding g even om voor een tweetal complexen expliciet te besluiten af te wijken van de huidige looptijd en w el voor de complexen Boterberg-Zuid en Kornputkwartier. Boterberg- zuid Voorgesteld wordt om de looptijd van complex Boterb erg-zuid te verlengen naar ultimo 2038, hetgeen betekent dat deze grondexploitatie een resterende looptijd heeft van 19 jaar. Dat is langer dan de BBV-richttermijn van 10 jaar. Deze keuze wordt gemotiveerd omdat op dit complex voor minimaal de komende 15 jaar een zonnepark is g erealiseerd. In deze periode kan de benutte grond niet worden verkocht. Het oorspronkelijke uitgiftetempo is hierdoor gewijzigd en deze langere looptijd is daardoor realistischer met in achtneming van de nog uit te geven kavels. Hiermee geeft de waardering van de grondexploitatie een getrouwer beeld. Om het schattingsrisico dat gepaard gaat met de langere looptijd te beperken is in de berekening van het ei ndsaldo de indexering van opbrengsten die verder liggen dan 10 jaar achterwege gelaten. Kornputkwartier Voorgesteld wordt om de looptijd van het complex Ko rnputkwartier te verlengen naar ultimo 2034, hetgeen betekent dat deze grondexploitatie een resterende looptijd heeft van 15 jaar. Dat is langer dan de BBV-richttermijn van 10 jaar.

Voor Kornputkwartier geldt dat het ingerekende uitgiftetempo van particuliere kavels in het projec t Kornputkwartier is naar beneden is bijgesteld en hierdoor is getemporiseerd. Het gaat hier grotendee ls om kavels bedoeld voor de realisatie van vrijstaande woningen. Derhalve wordt een langere lo optijd voorgesteld, omdat hiermee een realistischer uitgiftetempo kan worden gehanteerd in relatie tot de nog uit te geven kavels. Hiermee geeft de waardering van de grondexploitatie een getrouwer be eld. Om het schattingsrisico dat gepaard gaat met de langere looptijd te beperken is in de berekening van het eindsaldo de indexering van opbrengsten di e verder liggen dan 10 jaar achterwege gelaten. Voorgesteld wordt om: - De looptijd van het complex Boterberg-zuid te verlengen tot en met 2038 - De looptijd van het complex Kornputkwartier te verlengen tot en met 2034 7 1.5 Voorstel tot bestemming van het resultaat 201 9 Voorstel tot bestemming van het resultaat 2019: - Een bedrag van € 775.000 toevoegen aan de reserve vaste buffer - Deze € 775.000 ten laste te brengen van de algemene reserve vrij besteedbaar - Het nadelig resultaat 2019 van afgerond € 1.041.000 ten laste te brengen van de algemene reserve vrij besteedbaar 1. Norm vaste Buffer De gemeente Steenwijkerland hanteert een norm van 1 5% voor het opvangen van risico’s.

Ultimo 2019 bedraagt deze norm op grond van de nota reserves en voorzieningen: bedragen x € 1.000 Norm Algemene reserve vaste buffer 31-dec-2019 Grondslag normbepaling Algemene uitkering uit gemeentefonds 63.733 Uitkering deelfonds sociaal domein 8.959 Opbrengst Onroerende-zaakbelasting 6.912 Totaal Grondslag normbepaling 79.604 Afwijking t.o.v. norm Norm 15% 11.941 Algemene reserve vaste buffer per ultimo 2019 11.166 Afwijking t.o.v. norm (lager) - 775 Afwijking in % 6,49% Ultimo 2019 is de omvang van de reserve € 11,166 mi ljoen. Op 19 december 2017 heeft de raad de nota Reserves en voorzieningen vastgesteld. Hierin is ee n norm vastgesteld van 15% waarbij een bandbreedte van 5% gedurende maximaal 3 jaren is toegestaan. Op grond van de nota Reserves en voorzieningen is aanvulling tot de norm vereist met € 775.000 verei st. Voorgesteld wordt deze ten laste van de Algemen e reserve vrij besteedbaar te brengen. 2. Algemene reserve vrij besteedbaar Voorgesteld wordt om het nadelige saldo 2019 van af gerond € 1.041.000 ten laste van de Algemene reserve vrij besteedbaar te brengen. Resumé : Voorstel tot bestemming bedragen x € 1.000 Voorstel resultaatbestemming Rekening 2019 1. Ten gunste van de Reserve vaste Buffer 775 2. Ten laste van de Algemene Reserve vrij besteedbaar - 775 3.

Ten laste van de Algemene Reserve vrij besteedbaar - 1.041 Totaal voorstel resultaatbestemming - 1.041 8 9 1.6 Het overzicht van baten en lasten 6: bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Programma's Lasten 1. De inwoner op 1 - 10.134 - 11.641 - 10.170 1.471 V 2. Duurzaam - 8.848 - 10.529 - 9.227 1.302 V 3. Werk aan de winkel - 8.317 - 12.441 - 8.421 4.020 V 4. Samenredzaam - 57.752 - 61.045 - 62.090 - 1.045 N 5. Mijn Steenwijkerland - 24.741 - 26.914 - 22.593 4.321 V 6. Financiën en overhead - - - 6 - 6 N Totaal Lasten - 109.792 - 122.570 - 112.507 10.064 V Baten 1. De inwoner op 1 3.196 3.410 2.433 - 978 N 2. Duurzaam 4.903 5.354 5.468 114 V 3. Werk aan de winkel 6.560 9.344 7.989 - 1.355 N 4. Samenredzaam 15.668 14.773 15.291 518 V 5. Mijn Steenwijkerland 8.443 9.178 8.437 - 741 N 6.

Financiën en overhead 1.403 1.443 1.528 86 V Totaal Baten 40.173 43.502 41.146 - 2.355 N Totaal Programma's - 69.619 - 79.068 - 71.360 7.708 V Algemene dekkingsmiddelen Lasten Algemene dekkingsmiddelen - 443 - 721 - 702 19 V Overhead - 16.415 - 16.497 - 16.119 377 V Onvoorzien 1 - 418 - 261 157 V Totaal Lasten - 16.857 - 17.636 - 17.083 553 V Baten Algemene dekkingsmiddelen 80.982 82.371 82.422 51 V Overhead 1.427 1.810 1.764 - 47 N Onvoorzien - 27 250 223 V Totaal Baten 82.409 84.208 84.435 227 V Totaal Algemene dekkingsmiddelen 65.551 66.572 67.352 780 V Mutatie reserves Toevoegingen - 1.172 - 1.850 - 2.755 - 905 N Onttrekkingen 5.354 13.382 5.722 - 7.660 N Totaal Mutatie reserves 4.182 11.532 2.967 - 8.565 N Resultaat 115 - 965 - 1.041 - 77 N 6 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2018 in bijlage 7 zijn opgenomen.

10 1.7 De balans bedragen x € 1.000 Activa 31-dec-2018 31-dec-2019 Vaste Activa Immateriële vaste activa Kosten van onderzoek en ontwikkeling Materiële vaste activa 95.936 99.249 Investeringen in openbare ruimte met maatschappelijk nut 5.343 8.259 Investeringen met economisch nut 54.583 54.343 Investeringen met econ.nut waarvoor een heffing kan worden geheven 35.378 35.883 Investeringen met economisch nut in erfpacht uitgegeven 632 764 Financiële vaste activa 12.450 10.960 Kapitaalverstrekking aan deelnemingen 1.246 1.246 Kapitaalverstrekking aan gemeenschappelijke regelingen Leningen aan deelnemingen 2.514 1.539 Leningen aan openbare lichamen 75 - Leningen aan woningbouwcorporaties 5.942 5.491 Overige langlopende leningen 2.673 2.683 Totaal vaste activa 108.386 110.209 Vlottende Activa Voorraden 18.190 15.312 Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie 17.785 14.851 Gereed product en handelsgoederen 405 461 Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar 11.618 9.080 Vorderingen op openbare lichamen 9.678 7.098 Overige vorderingen 1.939 1.981 Liquide middelen 61 271 Kas- en banksaldi 61 271 Overlopende activa 2.967 4.081 Nog te ontvangen voorschotten van het Rijk met een spec. bestedingsdoel 101 71 Nog te ontvangen voorschotten van ov. Ned. overheid met een spec.

bestedingsdoel 27 945 Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen 2.838 3.064 Totaal vlottende activa 32.836 28.743 Totaal Activa 141.222 138.952 Overige niet uit de balans blijkende rechten 3.906 698 11 bedragen x € 1.000 Passiva 31-dec-2018 31-dec-2019 Vaste passiva Eigen Vermogen 49.801 45.793 Algemene reserves 35.246 34.558 Bestemmingsreserves 13.796 12.276 Resultaat boekjaar 760 - 1.041 Voorzieningen 10.459 11.730 Voorzieningen 10.459 11.730 Vaste Schuld met een rentetypische looptijd > 1 jaar 61.046 66.136 Onderhandse leningen van binnenl. banken en overige fin. instellingen 60.980 65.860 Waarborgsommen 66 276 Totaal vaste passiva 121.306 123.660 Vlottende Passiva Netto vlottende schuld met een rentetypische looptijd < 1 jaar 14.862 12.487 Overige kasgeldleningen 4.000 - Banksaldi 1.515 4.504 Overige schulden 9.347 7.983 Overlopende passiva 5.054 2.805 Ontvangen voorschotten van het Rijk met een spec. bestedingsdoel 1.393 642 Ontvangen voorschotten van ov. Ned. overheid met een spec.

bestedingsdoel 218 78 Nog te betalen bedragen 3.440 2.084 Overige vooruitontvangen bedragen 3 1 Totaal vlottende passiva 19.916 15.292 Totaal Passiva 141.222 138.952 Gewaarborgde leningen 196.150 194.326 12 1.8 Grondslagen voor waardering en resultaatbepali ng 1.8.1 Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van d e voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording ( BBV) provincies en gemeenten daarvoor geeft. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepali ng van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende b alanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatu m zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsj aar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Dividendop brengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaa r gesteld wordt, tenzij garantstellingen zijn afgegeven.

Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verpli chting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming; te weten vier jaar. Indien sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bi jv. reorganisaties) dient wel een verplichting gevormd te worden. 1.8.2 Balans Vaste activa Artikel 59 BBV schrijft voor dat alle investeringen moeten worden geactiveerd. Kunstvoorwerpen met een cultuurhistorische waarde zijn hiervan uitgesloten. Tot en met 2016 was het toegestaan om investeringen met maatschappelijk nut ten laste van reserves te brengen en dus niet te activeren. Met ingang van 2017 is dit niet meer mogelijk.. Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden overeenkomstig a rtikel 9 van en de bijlage bij de ‘Financiële verordening gemeente Steenwijkerland’ niet geactive erd. Met ingang van 2016 worden bijdragen aan activa van derden onder de immateriële vaste activa geadministreerd. Materiële vaste activa met economisch nut. De in erfpacht uitgegeven percelen zijn gewaardeerd tegen de eerste uitgifteprijs (i.c. de waarde die bij eerste uitgifte als basis voor de canonberekening in aanmerking is genomen). De overige investeringen met economisch nut zijn ge waardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs.

Specifieke investeringsbijdrag en van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Slijtende investeringen worden vanaf het moment van ingebruikneming lineair afgeschreven op basis van de verwachte gebruiksduur. Op grondbezit met ec onomisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. Bij de waardering wordt in voork omende gevallen rekening gehouden met een 13 bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. In het rekeningjaar heeft een dergelijke vermindering overigens niet plaatsgevonden. Volledigheidshalve vermelden wij dat op investering en die vóór 2004 gedaan zijn, in het desbetreffende verslagjaar, soms extra is afgeschreven zonder econ omische noodzaak (ter verlichting van toekomstige lasten). Ook zijn in voorkomende gevallen reserves op dergelijke investeringen afgeboekt. Op grond van artikel 65 van het BBV wordt bij de wa ardering van de vaste activa rekening gehouden met een vermindering van hun waarde, indien deze vermindering naar verwachting duurzaam is. Op de waarde van activa met economisch nut mogen vanaf 1-1-2004 reserves niet meer in mindering worden gebracht. Investeringssubsidies en andere bijdragen van derden mogen wel in minder ing worden gebracht. Compensabele BTW wordt niet geactiveerd .

Materiële vaste activa met maatschappelijk nut Met ingang van 2017 zijn de voorschriften voor investeringen met maatschappelijk nut ( wegen, bruggen) aangepast. Tot en met 2016 was het toegestaan deze investeringen ten laste van een reserve te brengen ter voorkoming van toekomstige lasten. Vanaf 2017 moete n investeringen met maatschappelijk nut evenals investeringen met economisch nut geactiveerd te worden. Financiële verordening Op 18 december 2018 heeft de raad een nieuwe Financ iële verordening vastgesteld. In deze verordening wordt in een bijlage de te hanteren afschrijvingste rmijnen vanaf 2018 beschikbaar gestelde kredieten opgenomen. De gehanteerde afschrijvingstermijnen zi jn overeenkomstig deze verordening, tenzij het college van B&W met instemming van de gemeenteraad bewust is afgeweken van de in deze verordening opgenomen afschrijvingstabel. Hoofdlijnen afschrijvingstermijnen Termijn ● Grond en sloopwerken 30 jaar ● Kabels en leidingen 30 jaar ● Rioleringen 60 jaar ● Speelvoorzieningen 10 jaar ● Binnenhavens, Vervangen oeverbescherming, Wegen open verhar- 30 jaar ding, Monumenten, Begraafplaatsen, Fietspaden ● Gebouwen ( opstallen)/ OnderwijshuisvesCng 40 jaar ● Gronden 0 jaar ● Wegen gesloten verharding, Openbaar Groen, Parkeerterreinen, 20 jaar ● Kunstgrasvelden toplaag 15 jaar ● Onderlaag sporDerreinen 30 jaar ● Levensduur verlengende maatregelen (b.v.

gebouwen en wegen) 20 jaar ● Openbare verlichCng (armaturen) 25 jaar ● Openbare verlichCng (lichtmasten)/waterwerken (oeververbindingen 50 jaar o.a. bruggen) Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regel ingen en leningen u/g zijn opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor v erwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en B V’s (‘kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen’ in d e zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijg ingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de 14 aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot ond er de verkrijgingsprijs vindt afwaardering plaats. Tot dusver is een dergelijke afwaardering niet noodzakelijk gebleken. Vlottende activa Voorraden Toekomstige aankopen voor bouwgrondontwikkeling zul len in eerste instantie onder de materiële vaste activa (MVA) worden opgenomen. Nadat de raad een be sluit heeft genomen om de gronden in exploitatie te nemen worden deze onder de voorraden in de balans gepresenteerd. De als ‘onderhanden werken’ (bouwgrond in exploitat ie, BIE) opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs dan w el de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardigi ng kunnen worden toegerekend (zoals grondaan- kopen en kosten van bouw- en woonrijpmaken).

Ook de rentekosten en de administratie- en beheers- kosten minus de verkregen verkoopopbrengsten vallen hieronder. Winsten uit de grondexploitatie worden slechts geno men indien en voor zover die met voldoende mate van betrouwbaarheid als gerealiseerd aangemerkt kun nen worden. Deze winst werd tot en met 2016 berekend met in achtneming van de kaders van de doo r de raad op 8 december 2015 vastgestelde nota grond -en ontwikkelbeleid. Door een verplicht voorg eschreven wijziging in de verantwoordings- voorschriften moet met ingang van 2017 de POC (Percentage of Completion) methode worden toegepast. Deze methode houdt in dat naar gelang de voortgang van een complex zowel in de kosten als de opbrengsten, eindresultaten in een veel eerder stadium als resultaat verwerkt moeten worden. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale wa arde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening i s bepaald op basis van de geschatte inningskansen, met inachtneming van de ouderdom van de vorderingen. Toelichting onzekerheid eigen bijdrage WMO Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huish ouding of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO ee n bijdrage verschuldigd.

De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatievoorziening van het CAK naar de gemeente is om privacy-redenen beperkt. Hierdoor kan de gemeente niet de juistheid en volledigheid o p persoonsniveau en op totaalniveau van de eigen bijdragen vaststellen. In de kadernota rechtmatighe id 2016 van de commissie BBV geeft deze commissie aan dat de wetgever in feite bepaald heeft dat de v erantwoordelijkheid voor de juistheid en volledighe id van de eigen bijdrage geen gemeentelijke verantwoor delijkheid is. Dit betekent dat de gemeente geen zekerheid omtrent de omvang en de hoogte van de eig en bijdrage kan krijgen. In de jaarrekening is dus sprake van een onzekerheid ten aanzien van deze eigen bijdrage, ook al ligt de oorzaak hiervan niet bij de gemeente. Liquide middelen en overlopende posten. Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Vaste passiva Reserves De reserves worden tegen nominale waarde opgenomen 15 Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale be drag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. Onder de voorzieningen zijn o ok opgenomen de voorziening riolering en afvalverwijdering omdat dit door derden verkregen m iddelen zijn.

De waardering van de voorziening pensioenverplichtingen en pensioenbetalingen van vo ormalige bestuurders tegen actuariële waarde is gebaseerd op de meest recente overlevingstabel van het Actuarieel Genootschap ( de GBM/GBV 2018) en de circulaire van het ministerie van BZK. Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Vennootschapsbelasting Ondanks de afgesloten Vaststellingsovereenkomst met de belastingdienst bestaat er nog geen volledige zekerheid van de schuldpositie over de nog niet afg erekende jaren. ( 2018 en 2019) In de rekening is g een schuldpositie opgenomen. Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zi jn, is buiten telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenom en. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen. Gebeurtenissen na balansdatum Vanaf 1 januari 2020 tot op dit moment is de wereld er veel anders uit gaan zien. In februari / maart is wereldwijd de coronacrisis uitgebroken. Dat er financiële consequenties zullen optreden van wege de crisis is wel duidelijk , maar niet te becijferen.

Het COVID-19 (Corona) virus heeft geen financiële gevolgen voor de jaarrekening 2019, maar wel voor naar verwachting veel beleidsterreinen van onze begroting 2020 en mogelijk voor de jaren daarna. Hoe groot de financiële impact zal zijn is nu onmogelijk te bepalen. We monitoren onze risico’ s en die van onze partners voortdurend. Onze organisa tie loopt geen risico voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo n odig maatregelen om onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren.” 16 2. Toelichting op het overzicht van baten en lasten De presentatie van de rekening geschiedt overeenkom stig de aan ons opgelegde voorschriften, het zogenaamde Besluit Begroting en Verantwoording 2004 en is per programma opgebouwd. In de toelichtingen zijn alle afwijkingen van minimaal € 20.000 of 10% van het taakveld vermeld. Met ingang van 2017 zijn de BBV voorschriften aange past en zijn de begroting en de rekening opgebouwd uit taakvelden. Tot en met 2016 waren de begroting en rekening nog gebaseerd op producten. In de rekening hebben wij voor de herken ning, indien nodig, de omschrijving van de producten nogmaals weergegeven. 2.1 Inwoner op 1 De lasten en baten van het programma Inwoner op 1 7: bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 1.

De inwoner op 1 Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Saldo van baten en lasten Lasten - 10.510 - 11.934 - 10.427 1.507 V Baten 3.196 3.411 2.541 - 869 N Saldo van baten en lasten - 7.314 - 8.523 - 7.885 638 V Mutatie reserves Toevoegingen - - - 256 - 256 N Onttrekkingen 507 1.228 410 - 818 N Mutatie reserves 507 1.228 154 - 1.075 N Resultaat - 6.808 - 7.295 - 7.731 - 437 N De belangrijkste verschillen tussen de realisatie n a bestemming van de overgehevelde budgetten en de raming na wijziging zijn: bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen Verschil Bestuur - 479 N Burgerzaken - 50 N Overhead 36 V Wonen en bouwen 49 V Overige kleine afwijkingen 7 V Totaal afwijkingen - 437 N Bestuur Dit taakveld bestaat uit de voormalige producten ra ad en commissies, burgemeester en wethouders, representatie, bestuurlijke samenwerking, bestuurs-ondersteuning raad en rekenkamer. 7 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2018 in bijlage 7 zijn opgenomen. 17 Het financiële nadeel in de rekening omvat € 479.000 en bestaat uit 5 onderdelen: 1.

Pensioenoverdracht bestuurders In december 2019 zijn wij geïnformeerd over de omva ng van de voorziening pensioenoverdracht. Voor de berekeningen van de omvang van de voorziening wo rdt gebruik gemaakt van de meest recente overlevingstabel (GBM / GBV 2013-2018 ) van het Act uarieel Genootschap en de actuele rente- ontwikkelingen. De rekenrente is evenals bij andere pensioeninstellingen gedaald naar 0,29% ( 2018: 1,577%) Op grond van de APPA-regeling hebben bestuurders de mogelijkheid om pensioenverplichtingen over te brengen naar een ander pensioenfonds. Doen ze dit n iet dan betaalt de gemeente het pensioen. Indien wel wordt overgestapt naar een ander pensioenfonds, dan is een afkoopsom verschuldigd. Deze afkoopsom wordt berekend op bovenvermelde rekenmeth ode. Aangevuld met de salarisontwikkelingen is voor de (voormalige) leden van het college van B &W een bedrag € 350.000 extra toegevoegd aan de voorziening pensioenoverdrachten. 2. Voorziening wachtgeld voormalige bestuurders De lasten van wachtgeldverplichtingen moeten voor d e gehele resterende periode in een voorziening gestort worden. Door de bovenvermelde rekenmethode en de salarisontwikkelingen dient er ultimo een bedrag van € 27.000 in de voorziening bijgestort worden. 3. Betaling pensioenen voormalige bestuurders Voor pensioenbetalingen ontstaan na 1 januari 2015 geldt hetzelfde regime als bij pensioenoverdracht.

In 2015 zijn hiervoor de BBV 8 voorschriften aangepast. Ook hierbij wordt gebruik gemaakt van een extern opgemaakte berekening die is gebaseerd op de meest recente overlevingstabel van het Actuarieel Genootschap en de stand van bovenvermelde rekenrent e. Een bedrag van € 181.000 is extra toegevoegd aan de voorziening om toekomstige verplichtingen te kunnen bekostigen. 4. Gemeenteraad / Rekenkamer In de rekening 2019 is een financieel voordelig sal do van € 47.000 zichtbaar. Dit vanwege niet bestede budgetten van per saldo € 31.000 bij de gemeenteraa d en een voordeel van € 16.000 vanwege vergoedingen door regiogemeenten in de door de geme ente Steenwijkerland verrichte regiewerk- zaamheden voor de rekenkamer. 5. Overig De overige voordelen omvatten een bedrag van € 32.0 00 en hebben voornamelijk betrekking op onderbesteding op representatie en accountantskosten. Wet Normering Topinkomens ( WNT) Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke- en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op de gemeente Steenwijkerland van toepassing zijnde regelgeving: het algemene WNT maximum. Het bezoldigingsmaximum in 2019 voor de gemeente St eenwijkerland is € 194.000 (2018 € 189.000).

Het weergegeven individuele WNT-maximum is berekend naa r rato van de omvang (en voor 8 Besluit Begroting en Verantwoording 18 topfunctionarissen tevens de duur) van het dienstve rband, waarbij voor de berekening de omvang van het dienstverband nooit groter kan zijn dan 1,0 fte. Bezoldiging topfunctionarissen Onder topfunctionarissen worden verstaan: “Leidingg evende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstb etrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling alsmede degenen die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris worden aangemerkt.” bedragen x € 1 Bezoldiging topfunctionarissen J. de Groot A. Ten Hoff Gegevens 2019 Functie(s) Secretaris Griffier Aanvang en einde functievervulling in 2019 1/1 - 31/12 1/1 - 31/12 Omvang dienstverband 2019 (als deelfactor in fte) 1,0 1,0 Dienstbetrekking? Ja Ja Bezoldiging 2019 Beloning en belastbare onkostenvergoedingen 100.734 93.794 Beloningen betaalbaar op termijn 17.530 16.212 Subtotaal bezoldiging 2019 118.264 110.006 Individuele toepasselijke bezoldigingsmaximum 2019 194.000 194.000 Onveschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag n.v.t. n.v.t. Totaal bezoldiging 2019 118.264 110.006 Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan n.v.t. n.v.t. Teolichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling n.v.t. n.v.t.

Gegevens 2018 Aanvang en einde functievervulling in 2018 12/2 - 31/12 1/1 - 31/12 Omvang dienstverband 2018 (als deelfactor in fte) 1,0 1,0 Dienstbetrekking? Ja Ja Bezoldiging 2018 Beloning en belastbare onkostenvergoedingen 84.996 92.132 Beloningen betaalbaar op termijn 13.965 15.107 Totaal bezoldiging 2018 98.961 107.239 Individueel WNT-maximum 2018 167.252 189.000 Motivering indien overschrijding n.v.t. n.v.t. Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met dienstbetrekking die in 2019 een bezoldiging boven het individuele WNT-maximum hebben ontvangen . Burgerzaken Het taakveld burgerzaken bestaat uit de onderdelen burgerzaken, verkiezingen, kadaster en straat- naamgeving. De baten en lasten van leges burgerzaken laten per saldo een nadeel van € 16.000 zien. Dit wordt met name veroorzaakt door sterk gestegen lasten voor naturalisatieverzoeken. 19 De kosten van verkiezingen zijn overschreden met € 25.000, voornamelijk veroorzaakt door hogere drukkosten en kosten voor bezetting van de stembure aus bij de verkiezingen voor Provinciale Staten / Waterschap en het Europees Parlement. De lasten voor kadaster en straatnaamgeving zijn pe r saldo met € 9.000 overschreden vanwege actualisatie van de BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) en BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie).

Overhead Een drietal onderdelen worden op grond van de voors chriften onder het taakveld overhead weergeven. Dit zijn voorlichting en communicatie, bezwaar en beroep, kabinet en bestuursondersteuning. Het resultaat in de rekening bedraagt € 36.000 en i s met name het gevolg van lagere kosten van voorlichting en communicatie door minder publicaties en lagere kosten van de kindergemeenteraad. Wonen en bouwen In 2019 is het intercitystation in Steenwijk aangek ocht. De kapitaallasten van de inrichting en de levensduur verlengende investeringen zijn in 2019 n iet gerealiseerd. De kapitaallasten zijn hierdoor € 17.500 lager. Ondanks de problemen als gevolg van de PFAS discuss ie zijn de opbrengsten van omgevingsvergun- ningen € 31.500 (op een raming van € 1.202.000) hoger dan begroot. In totaal een voordelig saldo voor de rekening 2019 van € 49.000. Overheveling van budgetten 2019 Ultimo 2019 is in de rekening een aantal budgetten als te bestemmen aangemerkt teneinde de uitvoering in 2020 te waarborgen. De te bestemmen budgetten 9 voldoen aan de uitgangspunten van onze nota Budgetbeheer en zijn in de raadsvergadering van 21 april 2020 vastgesteld. Daardoor maken ze onderdeel uit van de rekening 2019.

bedragen x € 1.000 Bestemde budgetten Bedrag 75 jaar vrijheid 10 Dorpenmatrix 2019 52 Afronding - Totaal bestemde budgetten 62 In de analyse van de taakvelden is met deze bestemming al rekening gehouden. Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelic ht. In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Bestemde budgetten zoals hierboven vermeld. o Investeringen met een dekking uit reserves die op g rond van de regelgeving via de exploitatie worden verantwoord. ( ombudsfunctie sociaal domein, investeringen kernenbeleid, omgevings- plan etc.). o Dotatie in voorziening wachtgeld van € 27.000, een extra dotatie in de voorziening pensioen- overdracht van € 350.000 en € 181.000 in de voorzie ning betaalde pensioenen bestuurders vanwege de bijstelling van de rekenrente. 9 In hoeverre de bestemde middelen 75 jaar vrijheid vanwege de coronaproblematiek in 2020 tot besteding komen is nog niet (volledig) bekend. 20 2.2 Duurzaam De lasten en baten van het programma Duurzaam 10 : bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 2.

Duurzaam Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Saldo van baten en lasten Lasten - 8.848 - 10.529 - 9.227 1.302 V Baten 4.903 5.354 5.468 114 V Saldo van baten en lasten - 3.945 - 5.175 - 3.758 1.417 V Mutatie reserves Toevoegingen - - - 303 - 303 N Onttrekkingen 420 1.528 654 - 873 N Mutatie reserves 420 1.528 351 - 1.176 N Resultaat - 3.525 - 3.647 - 3.407 240 De belangrijkste verschillen tussen de realisatie n a bestemming van de overgehevelde budgetten en de raming na wijziging zijn: bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen Verschil Milieubeheer 240 V Overige kleine afwijkingen 0 V Totaal afwijkingen 240 V Milieubeheer Binnen het programma Duurzaam onderscheiden we twee uitgavenposten, te weten milieubeheertaken en de transitietaken voor de energietransitie en circulaire economie. Binnen de milieubeheertaken hebben we een voordeel van in totaal € 17.000. Het budget voor bodemonderzoeken van € 38.000 is niet aangesproken. Het budget voor handhaving milieuvergunningen sluit met een overschot van € 7.000. Er is een nade el van € 217.000 op de uitgaven voor een project in het kader van sanering verkeerslawaai. In de najaarsnot a zijn we er van uitgegaan dat we een bedrag niet meer terug hoefden te betalen gezien het feit dat h et al jaren was geleden dat we hier iets over hadde n gehoord.

We hebben nu echter toch nog bericht gekregen dat we het bedrag dienen terug te betalen. Op de transitietaken voor de energietransitie en ci rculaire economie resteert een bedrag van € 52.000. In de decembercirculaire 2019 hebben we nog € 247.000 ontvangen voor uitgaven op het gebied van duurzaamheid. Aangezien we hier al geld voor gerese rveerd hadden in de komende jaren kan een bedrag van € 197.000 hiervan komen te vervallen. Vo or de uitgaven van een living lab was € 60.000 gereserveerd, maar dit budget is niet aangesproken. Het project uitvoering nieuwe energie sluit met ee n overschot van € 8.000. Voor het energieloket zijn de uitgaven € 28.000 lager uitgevallen dan begroot. Voor 10 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2018 in bijlage 7 zijn opgenomen. 21 de maatregelen uit het plan van aanpak asbest zijn weinig uitgaven gedaan, er resteert € 25.000. De kapitaallasten vallen € 25.000 lager uit dan begroo t omdat de duurzaamheidsinvesteringen in gemeentelijke gebouwen die voor 2019 waren voorzien nog niet zijn gerealiseerd. Afval (en afvalstoffenheffing) De opbrengsten Afvalstoffenheffing zijn € 88.000 ho ger dan begroot.

Dit voordeel wordt verrekend met het nadeel van € 318.000. Per saldo is het resultaa t nihil omdat het negatieve saldo van € 230.000 aan de voorziening reiniging wordt onttrokken. De kosten voor de ROVA sluiten met een nadeel van € 238.000. De belangrijkste oorzaak van het tekort zijn de hogere kosten voor het sorteren en vermarkt en van PMD van € 160.000. Een nadeel op het vaste tarief van € 106.000 heeft te maken met een hoger a antal aansluitingen x het vaste tarief (dit kan wor den gerelateerd aan hogere opbrengsten van € 88.000). D aarnaast is er nog een nadeel omdat dit jaar de kosten voor inzameling van oud papier in voormalig Brederwiede hoger zijn dan de opbrengsten. De kosten door afkeur van het PMD bij overslag en nog kleinere overige nadelen zorgen voor het totale verschil op de kosten voor de ROVA van € 331.000. H et niet in rekening brengen van de afvalstoffenbelasting in 2019 betekent een voordeel van € 93.000. Dit zijn kosten die grotendeels buit en onze invloed zijn. De kosten voor de aanpak zwerfvuil vallen € 24.000 lager uit dan begroot. Het budget voor afvalinzamelingsstructuur, wat is b estemd voor het onderhoud van ondergrondse inzamelingssystemen en het inrichten/aanpassen van containerverzamelplaatsen sluit met een overschot van € 15.000. De vergoeding voor de inzameling van Nedvang viel € 120.000 lager uit dan begroot.

Dit komt onder andere doordat de afrekening over 2018 nog € 45.000 lager is uitgevallen dan waar we rekening mee hebben gehouden. Ook hier is de invloed van de geme ente beperkt. Daarnaast zijn er nog kleinere voordelen voor in totaal € 1.000. bedragen x € 1.000 Financiële afwijkingen Afval en afvalstoffenheffing Verschil Exploitatie Reiniging Afvalinzamelingsstructuur 15 V Subsidies afvalfonds - 120 N Aanpak zwerfvuil 24 V Kosten inzameling ROVA - 238 N Hogere opbrengsten 88 V Diversen 1 V Subtotaal Exploitatie - 230 N Hogere belastinginkomsten ( Financiën en Bedrijfsvoering ) Resultaat 2019 - 230 N Dotatie voorziening Reiniging Dotatie voorziening Reiniging - Dotatie voorziening Reiniging - Onttrekking voorziening Reiniging Onttrekkingen conform begroting - 156 N Onttrekking voorziening Reiniging - 156 N Totaal mutatie voorziening Reiniging - 386 N 22 Voor een volledig beeld geven wij de ontwikkelingen van de voorziening weer: bedragen x € 1.000 Voorziening reiniging Saldo 31-12-2018 Stortin- gen Onttrek- kingen Aanwen- dingen Saldo 31-12-2019 085 Egalisatievoorziening reiniging 870 - - 386 - 485 Totaal 870 - - 386 - 485 Beheer overige gebouwen en gronden Binnen de voorziening maatschappelijk vastgoed zijn tot en met 2022 onderhoudslasten opgenomen voor de molen en boerderij aan de deukten in Gietho orn en het station in Steenwijk.

De rekening is nagenoeg gelijk aan de begroting. Overheveling van budgetten 2019 Ultimo 2019 is in de rekening een aantal budgetten als te bestemmen aangemerkt teneinde de uitvoering in 2020 te waarborgen. De te bestemmen budgetten vo ldoen aan de uitgangspunten van onze nota Budgetbeheer en zijn in de raadsvergadering van 21 april 2020 vastgesteld. Daardoor maken ze onderdeel uit van de rekening 2019. bedragen x € 1.000 Bestemde budgetten Bedrag Transitievisie warmte 50 Afronding - Totaal bestemde budgetten 50 In de analyse van de taakvelden is met deze bestemming al rekening gehouden. Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelic ht. In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Bestemde budgetten zoals hierboven vermeld. o Investeringen met een dekking uit reserves die, op grond van de regelgeving, via de exploitatie worden verantwoord (o.a. zon op het dak , warmtetransitie etc.). 23 2.3 Werk aan de winkel De lasten en baten van het programma Werk aan de winkel 11 : bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 3.

Werk aan de winkel Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Saldo van baten en lasten Lasten - 8.317 - 12.441 - 8.421 4.020 V Baten 6.560 9.344 7.989 - 1.355 N Saldo van baten en lasten - 1.757 - 3.097 - 432 2.665 V Mutatie reserves Toevoegingen - 972 - 1.105 - 822 283 V Onttrekkingen 858 3.275 486 - 2.789 N Mutatie reserves - 114 2.170 - 335 - 2.505 N Resultaat - 1.870 - 927 - 767 160 V De belangrijkste verschillen tussen de realisatie n a bestemming van de overgehevelde budgetten en de raming na wijziging zijn: bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen Verschil Beheer overige gebouwen en gronden ( Grondzaken) 393 V Economische ontwikkeling 39 V Economische promotie - 27 N Grondexploitatie - 237 N Overige kleine afwijkingen - 8 N 160 V Beheer overige gebouwen en grondzaken De rekening vertoont een financieel voordelig resultaat van € 393.000. Dit heeft een 3-tal oorzaken: Er is een vergoeding ontvangen voor plankosten voor Bergstein van € 96.000. Uit de verkoop van onroerende zaken is een positief resultaat behaald van € 257.000 door de verkoop van een aantal percel en die niet was begroot. Er zijn geen kosten betaald voor OZB en riolering voor in totaal € 39.000. Economische ontwikkeling Er resteert een bedrag van € 39.000. Dit budget was bedoeld om de acquisitie op het bedrijvenpark Eeserwold te stimuleren.

Met een aantal externe des kundigen is eerst een analyse gemaakt van Eeserwold. Er is inzicht verschaft in wat de oorzak en zijn van het achterblijven van de acquisitie t.o .v. de regio en wat er aan gedaan kan worden. Tot een verd ere uitwerking is het nog niet gekomen. Oorzaak daarvan is dat het ambitiedocument dat voor Eeserwo ld wordt opgesteld nog niet is afgerond en tot besluitvorming is gekomen. Dit document werd al wel verwacht, maar heeft vertraging opgelopen. In het jaar 2020 wordt uitvoering gegeven aan het a mbitiedocument, met het dan begrote budget. Het gaat om het op orde brengen van de basis (goede act uele informatievoorziening en -verwijzing, zowel locatie, prijs, contactpersonen, verkaveling, bestemmingsplan enz.). 11 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2018 in bijlage 7 zijn opgenomen. 24 Economische promotie Het budget voor het afvoeren van afval bij evenemen ten sluit met een tekort van € 25.000. Dit wordt veroorzaakt doordat er meer evenementen worden geor ganiseerd, doordat er meer afval dient te worden afgevoerd en door een stijging van de lasten die on s in rekening worden gebracht door de ROVA.

Daarnaast zijn er nog overige kleine verschillen van € 2.000. Fysieke bedrijfsinfrastructuur / Grondexploitatie n iet bedrijventerreinen ( Grondexploitatie Wonen en Bedrijven ) Met ingang van 2017 is de grondexploitatie in twee onderdelen uitgesplitst nl; 1. Fysieke bedrijfsinfrastructuur, de bedrijventerreinen. 2. Grondexploitatie niet bedrijventerreinen, de woningbouwcomplexen. Jaarlijks wordt de prognose van de complexen bereke nd. Onderdeel hiervan is dat aan het eind van het jaar bij de verschillende complexen verliezen en wi nsten worden verantwoord. Op 19 december 2015 heeft de raad van de gemeente Steenwijkerland de no ta grond- en ontwikkelingsbeleid vastgesteld. In deze nota is ook vastgelegd dat winsten worden verantwoord op het moment dat: 1. De boekwaarde negatief is. Dit wil zeggen dat ultim o van enig jaar de opbrengsten hoger zijn dan de kosten en 2. Toekomstige opbrengsten hoger zijn dan de nog te maken kosten. In 2017 zijn er door de commissie BBV uitspraken ge daan ten aanzien van de winstbepaling. Dit heeft in december 2017 geresulteerd in een uitspraak die de door de raad vastgestelde methode van winstbepaling buitenspel heeft gezet. Overeenkomsti g deze methode moet onze winst berekend worden, anders zou dit gevolgen hebben voor de verkregen verklaring bij de jaarrekening 2017. Medio 2019 is er een wederom een nieuwe notitie gro ndexploitatie uitgekomen.

In deze notitie zijn nadere richtlijnen voor de winstberekening gedefini eerd. In deze richtlijnen wordt verplicht om eventueel teveel geboekte winst in het verleden “te rug te boeken”. Dit kan voorkomen indien de in de loop der tijd berekende risico’s en daardoor uiteindelijke lagere winst. Woningen In de rekening is de gerealiseerde “winst” van € 42 2.000 conform begroting aan de algemene reserves vr ij besteedbaar toegevoegd. In de begroting was een ho gere “winst” van € 735.000 begroot. Dit betekent geen nadeel voor de rekening, maar een lagere dotatie in de algemene reserve vrij besteedbaar. In de begroting zijn geen nadelige resultaten begro ot. Dit omdat de gemeente Steenwijkerland eventueel opgetreden verliezen direct ten laste van de rekening verwerkt. In de rekening 2019 zijn op de complexen Kornputkwartier en Wheeën Noord Oldemarkt respectie velijk € 176.000 en € 28.000 verlies verwerkt. De verwerkte verliezen van € 204.000 komen ten laste van de rekening 2019. Bedrijven In de begroting was voorzien in een “winst” van bij na € 10.000. Werkelijk is deze “(bijgestelde) winst ” uitgekomen op € 129.000 negatief. Deze is ten laste van de Algemene reserve vrij besteedbaar gebracht. Deze “(bijgestelde) winst is het gevolg van aanpass ing van de richtlijnen door de nieuwe notitie grondexploitatie. 25 Nadelige resultaten zijn er te melden op de complex en Mr. Z.

ter Steghestraat, Novac en Weg van Rollecate Vollenhove tot een bedrag van € 33.000. In paragraaf 2.7 wordt een nadere uiteenzetting van de ontwikkelingen per complex uiteengezet. Overheveling van budgetten 2019 Ultimo 2019 is in de rekening een aantal budgetten als te bestemmen aangemerkt teneinde de uitvoering in 2020 te waarborgen. De te bestemmen budgetten vo ldoen aan de uitgangspunten van onze nota Budgetbeheer en zijn in de raadsvergadering van 21 april 2020 vastgesteld. Daardoor maken ze onderdeel uit van de rekening 2019. bedragen x € 1.000 Bestemde budgetten Bedrag Loswal Giethoorn 24 Visie op Toerisme 21 Afronding - Totaal bestemde budgetten 45 Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelic ht. In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Bestemde budgetten zoals hierboven vermeld. o Investeringen met een dekking uit reserves die, op grond van de regelgeving, via de exploitatie worden verantwoord. (o.a. parkmanagement, uitvoerin gsagenda binnenstad, stadstuin, gebiedsgerichte aanpak Giethoorn etc.). 26 2.4 Samenredzaam De lasten en baten van het programma Samenredzaam 12 : bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 4.

Samenredzaam Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2019 Verschil Saldo van baten en lasten Lasten - 57.752 - 61.045 - 62.090 - 1.045 N Baten 15.668 14.773 15.291 518 V Saldo van baten en lasten - 42.084 - 46.272 - 46.799 - 527 N Mutatie reserves Toevoegingen - - - 286 - 286 N Onttrekkingen 1.837 2.930 2.359 - 571 N Mutatie reserves 1.837 2.930 2.073 - 857 N Resultaat - 40.247 - 43.341 - 44.725 - 1.384 N De belangrijkste verschillen tussen de realisatie n a bestemming van de overgehevelde budgetten en de raming na wijziging zijn: bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen Verschil Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 578 V Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie ( Scala) 69 V Inkomensregelingen - 711 N Sociaal Domein - 1.430 N Volksgezondheid 105 V Overige kleine afwijkingen 5 V Totaal afwijkingen - 1.384 N Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Op het taakveld is een voordeel ontstaan van € 578. 000. Dit voordeel is opgebouwd uit diverse compo- nenten, die hieronder worden beschreven. • Achterstandbestrijding (+ € 193.000). Het overschot wordt aan de ene kant veroorzaakt doo r méér inkomsten en aan de andere kant minder kosten dan begroot. De hogere inkomsten hebben te m aken met het afrekenen van subsidies uit het voorgaande jaar. Dit heeft geresulteerd in € 45.000 aan hogere inkomsten.

Daarnaast kan er € 84.000 mé ér aan inkomsten via het OAB-budget meegenomen worden in de afrekening naar het rijk. Als laatste vallen de kosten voor kinderopvang voor doelgroeppeuters (VVE en Zorg) € 64.000 lager uit dan begroot. • Gymnastiekonderwijs (- € 52.000). Binnen het gymnastiekonderwijs is een nadeel ontsta an van € 52.000. Dit wordt voor een deel veroorzaakt door de vertraging van de bouw van de n ieuwe basisschool in Giethoorn. Hierdoor zijn er niet begrote buskosten (€ 22.000) gemaakt voor de leerlingen van de Noorderschool voor het vervoer naar een gymlokaal. 12 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2018 in bijlage 7 zijn opgenomen. 27 Voor het gebruik van gymlokalen is er een bedrag van € 30.000 meer uitgegeven dan begroot. Dit is mede afhankelijk van het aantal gebruikte gymuren. • Volwasseneducatie (+ € 147.000). Bij Volwasseneducatie is er sprake van een overscho t. Dit heeft te maken met het later starten én op d e inzet van vrijwilligers bij de diverse projecten voor laaggeletterden. Er was hiervoor € 200.000 begroot, de uitgaven bedroegen ongeveer de helft.

Bijkomend en niet begroot voordeel bij deze projecten is dat er ook subsidies zijn ontvangen voor een bedrag ter hoogte van € 41.000. • Kortdurende kinderopvang (+ € 290.000). Het beeld, minder kosten voor peuteropvang, zien we ook bij de Kortdurende peuteropvang. Hier is sprake van een overschot van € 290.000. Voor komend e jaren is bij de herprioritering van budgetten in de begroting, deze post structureel verlaagd met € 210.000. Overigens is juist bij de SMI-kinderopvang (kindero pvang naar aanleiding van een sociaal medische indicatie) het budget met € 85.000 overschreden (zie Samenkracht en burgerparticipatie). Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Er is een bedrag van € 69.000 overgebleven. Hiervoo r zijn twee oorzaken aan te wijzen. Ten eerste is e r vanuit de jaarrekening 2018 een budget van € 33.000 overgeheveld voor een cultuurcoach. Hieraan is in 2019 een andere invulling gegeven, waardoor dit bud get uiteindelijk niet nodig was. Ten tweede is er voor de tijdelijk noodzakelijke personele uitbreiding binnen de bedrijfsvoeringskosten ruimte gevonden. Inkomensregelingen In de rekening is een nadelig resultaat opgenomen v an € 711.000. Dit nadeel kan als volgt worden verklaard: • Op de programmakosten (WWB, IOA, Bbz, minimabeleid (inclusief kwijtschelding belastingen)) is een overschrijding ontstaan van € 36.000.