Jaarrekening 2018 definitief II.pdf

Jaarrekening 2018 1 Jaarrekening 2018 1. INLEIDING ............................................................................................ ................................................... .......... 3 1.1 Saldo van de rekening 2018 ..................................................................................................... ................ 3 1.1.1 Beleidsrekening 2018 .................................................. ................................................... .......................... 4 1.1.2 Bedrijfsvoering 2018 (overhead) ..................................................................................................... ........ 4 1.2 Rechtmatigheid ..................................................................................................... .................................... 5 1.3 Voorstel tot bestemming van het resultaat 2018 .................................................................................... 5 1.4 Het overzicht van baten en lasten ..................................................................................................... ...... 8 1.5 De balans .....................................................................................................

.............................................10 1.6 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................................12 2. TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ..................................................... .. 16 2.1 Steenwijkerl anders voelen zich welkom .................................................. ..............................................16 2.2 Steenwijkerl anders voelen zich thuis ..................................................................................................... 20 2.3 Steenwijkerl anders doen het samen ..................................................................................................... ..27 2.4 Steenwijkerl anders zijn actief ................................................... ................................................... ...........35 2.5 Financiën en bedrijfsvoering ..................................................................................................... .............37 2.6 Grondexploitaties ..................................................................................................... ...............................43 2.7 Overzicht algemene dekkingsmiddelen, dividend, overhead, beleggingen en onvoorzien ................54 3.

TOELICHTING OP DE BALANS ............................................................................. ..................................... 56 3.1 Toelichting op de vaste activa ................................................... ................................................... ...........56 3.2 Toelichting op de vlottende activa ................................................... ................................................... ....60 3.3 Toelichting op de vaste passiva ..................................................................................................... .........63 3.4 Toelichting op de vlottende passiva ..................................................................................................... ..65 3.5 Schatkistbankieren ..................................................................................................... .............................67 3.6 Garanties ..................................................................................................... .............................................68 BIJLAGEN ............................................................................................. ................................................... ................

70 Bijlage 1: Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .........................................................................70 Bijlage 2: Beleidsindicatoren ..................................................................................................... ...............................74 Bijlage 3: Verloop reserves en Voorzieningen ..................................................................................................... ....76 Bijlage 4: Mutaties reserves per programma ..................................................................................................... .....77 Bijlage 5: Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan en van reserves ..........................................................79 Bijlage 6: Afgesloten projecten ..................................................................................................... ............................81 Bijlage 7: Restantkredieten: Ten laste van reserves / Geactiveerde investeringen .............................................83 Bijlage 8: Mutaties in de reserves en voorzieningen ...............................................................................................86 Bijlage 9: Bijlage Taakvelden .....................................................................................................

..............................91 Bijlage 10: SISA, verantwoording specifieke uitkeringen ......................................................................................99 2 3 1. Inleiding Aan de Raad, Hierbij bieden wij u de jaarrekening 2018 van de ge meente Steenwijkerland aan. Deze jaarrekening presenteert het geheel van alle gemeentelijke activiteiten. Op grond van de gemeentewet (artikel 198) stelt de raad van de gemeente jaarlijks de rekening 1 vast in het jaar volgend op het afgesloten dienstjaar. De gemeente Steenwijkerland valt onder repressief 2 toezicht. De jaarrekening moet uiterlijk 15 juli 2 019 worden aangeboden bij de provincie Overijssel. Bij vaststelling van de rekening in de raadsvergadering van 9 juli 2019 voldoen wij aan deze voorwaarde. 1.1 Saldo van de rekening 2018 De jaarrekening van de gemeente Steenwijkerland gee ft over het jaar 2018 na bestemming en met inachtneming van de consolidatie van de bedrijfsvoe ring een positief saldo van bijna € 0,8 miljoen, 0 ,6% van de lasten van de exploitatierekening. Tabel 1.1 Concernresultaat Algemene Dienst 2018: bedragen x € 1.000 Saldo van de rekening Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2018 Verschil Algemene Dienst Resultaat Algemene Dienst 570 545 - 329 - 874 N Bedrijfsvoering Resultaat Overhead (bedrijfsvoering) 527 1.089 waarvan t.g.v.

bedrijfsreserve - - 562 V Resultaat bedrijfsvoering - 527 1.089 562 V Resultaat 570 1.072 760 - 312 N Door het positief rekeningsaldo stijgt de reservepo sitie (inclusief rekeningresultaat) naar € 49,8 mil joen (2017: € 55,4 miljoen). Deze reservepositie zal op basis van de door de raad beschikbaar gestelde en n og beschikbare kredieten in 2019 afnemen naar bijna € 45,0 miljoen. 3 1 De jaarrekening is opgesteld overeenkomstig het voorgeschreven Besluit Begroting en Verantwoording 2004 (BBV 2004) en gebaseerd op de programma’s van de gemeente Steenwijkerland. 2 Onder repressief toezicht wordt verstaan het toezicht achteraf door de provincie. Wordt niet voldaan aan de voorschriften dan zal er sprake zijn van preventief toezicht. 3 Op basis van de ultimo 2018 nog beschikbare en door de raad beschikbaar gestelde kredieten van € 4,849 miljoen, exclusief raadsbesluiten 2018. 4 1.1.1 Beleidsrekening 2018 De financiële resultaten 2018 per programma 4 geven het volgende beeld te zien: Tabel 1.2 Resultaten per programma 2018: bedragen x € 1.000 Resultaat per programma Actuele Begroting Rekening 2018 Verschil 1. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich welkom - 2.806 - 2.957 - 151 N 2. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich thuis - 24.852 - 24.598 253 V 3. Steenwijkerl'ANDERS' doen het samen - 46.799 - 47.333 - 534 N 4. Steenwijkerl'ANDERS' zijn actief - 1.524 - 1.568 - 44 N 5.

Financiën en bedrijfsvoering 77.053 77.216 163 V Resultaat 1.072 760 - 312 N In hoofdstuk 2 wordt per programma een analyse weergegeven. Op 2 april jl. heeft de raad, overeenkomstig de uit gangspunten van de nota budgetbeheer, ingestemd met overheveling van diverse budgetten naar het jaar 20 19 (te bestemmen). Deze overheveling maakt onderdeel uit van de rekening 2018 . In de analyse per programma is met deze bestemming al rekening gehouden. 1.1.2 Bedrijfsvoering 2018 (overhead) Het bedrijfsresultaat 2018 sluit met een positief s aldo van € 1.089.000. Onderstaand overzicht geeft u inzicht in het resultaat 2018 per eenheid.

Tabel 1.3 Resultaat 2018 per afdeling: bedragen x € 1.000 Bedrijfsvoering Prognose voorjaar Prognose najaar Rekening 2018 Directie / Concernstaf - 175 402 Dienstverlening: - Leefwereld - - 50 - Sociaal Domein - - 104 - Leefomgeving - - - 98 - Ontvangst - - 65 Organisatie Ondersteuning: - Organisatie advies - 153 315 Beheer en Realisatie: - Ondersteuning en Faciliteiten - - 20 32 - Ondersteuning en Faciliteiten huisvesting 10 22 - Ondersteuning en Faciliteiten tractie 134 125 - Omgevingszorg - - - 43 - Openbare Ruimte - - - 58 - ICT en Belastingen - 75 173 Afronding - - Resultaat bedrijfsvoering - 527 1.089 Ten gunste van de Algemene Dienst ( Najaarsnota) - - 527 - 527 Ten gunste van bedrijfsreserve - - - Resultaat bedrijfsvoering - - 562 4 Inclusief grondexploitatie 5 1.2 Rechtmatigheid De rechtmatigheid wordt getoetst aan de hand van het door de raad vastgestelde normenkader. Bij een aantal programma’s is sprake van een oversc hrijding van het budget. Deze overschrijdingen zijn toegelicht en passen binnen het bestaande beleid va n de gemeente Steenwijkerland, hetgeen inhoudt dat er geen sprake is van begrotingsonrechtmatigheid. Op 1 januari 2015 zijn taken in het kader van de de centralisaties naar gemeenten overgedragen. Begin 2015 is dit gepaard gegaan met allerlei problemen i n de betalingen van de PGB’s door de Sociale verzekeringsbank.

Ook over 2018 heeft de SVB een ni et goedkeurende verklaring verkregen. Voor onze gemeente heeft dit mogelijk consequenties. Controleverklaringen van de zorginstellingen, SVB en overige partijen werken door in het oordeel van onze contro leverklaring. De problematiek in 2015 tot en met 2018, het uitblijven van duidelijke afspraken en de uitloop van declaraties tot en met 15 maart 2019 hebben gevolgen voor de inhoud van onze verklaring. Vanuit de organisatie is op deze ontwikkelingen geanticipeerd door zelf actief de prestatielevering van de PGB volledig te monitoren. Ingaande 2018 werkt de gemeente bij zorg in natura met een gewijzigde bekostigingsmethodiek. Bij deze resultaatgerichte methode wordt bij aanvang van de behandeling 70% van de bekostiging voldaan. Na afronding van de behandeling met een positief resul taat volgt het resterende bedrag van 30%. Omdat deze behandelingen verschillende doorlooptijden heb ben, de behandeling in 2018 wel is aangevangen maar ook in 2019 verder zal voortduren is een bedra g van € 421.000 als vooruitbetaald opgenomen in de rekening 2018. Deze kosten komen ten laste van het jaar 2019.

1.3 Voorstel tot bestemming van het resultaat 201 8 Voorstel tot bestemming van het resultaat 2018: - Geen bedrag toevoegen aan de reserve vaste buffer - Een bedrag van € 14.000 beschikbaar te stellen voor energiebesparingen en een energieaudit ( uit de in december beschikbaar gestelde middelen) - Een bedrag van afgerond € 746.000 toe te voegen aan de algemene reserve vrij besteedbaar - De niet bestede budgetten van de projecten baggeren waterwegen en uitgesteld onderhoud waterwegen in 2019 uit te voeren en een bedrag van € 444.000 beschikbaar te stellen ten laste van de voorziening riolering. 6 1. Norm vaste Buffer De gemeente Steenwijkerland hanteert een norm van 1 5% voor het opvangen van risico’s. Ultimo 2018 bedraagt deze norm op grond van de nota reserves en voorzieningen: bedragen x € 1.000 Norm Algemene reserve vaste buffer 31-dec-2018 Grondslag normbepaling Algemene uitkering uit gemeentefonds 44.111 Uitkering deelfonds sociaal domein 24.900 Opbrengst Onroerende-zaakbelasting 6.934 Totaal Grondslag normbepaling 75.945 Afwijking t.o.v. norm Norm 15% 11.392 Algemene reserve vaste buffer per ultimo 2018 11.166 Afwijking t.o.v. norm (lager) - 226 Afwijking in % 1,98% Ultimo 2018 is de omvang van de reserve € 11,166 mi ljoen. Op 19 december 2017 heeft de raad de nota Reserves en voorzieningen vastgesteld.

Hierin is ee n norm vastgesteld van 15% waarbij een bandbreedte van 5% gedurende maximaal 3 jaren is toegestaan. Op grond van de nota Reserves en voorzieningen is aanvulling tot de norm niet vereist. 2. Decembercirculaire : Informatie energiebesparingen en audit In de decembercirculaire is een budget beschikbaar gesteld voor informatie energiebesparingen en energieaudits. De omgevingsdienst zal deze werkzaam heden gezamenlijk voor alle OD gemeenten in 2019 uitvoeren. 3. Algemene reserve vrij besteedbaar Voorgesteld wordt om het resterende saldo van afger ond € 746.000 ten gunste van de Algemene reserve vrij besteedbaar te brengen. Resumé : Voorstel tot bestemming bedragen x € 1.000 Voorstel resultaatbestemming Rekening 2018 1. Ten gunste van de Reserve vaste Buffer - 2. Inzet middelen decembercirculaire: Informatie energiebesparingen en energie audit 14 3. Ten gunste van de Algemene Reserve vrij besteedbaar 746 Totaal voorstel resultaatbestemming 760 4. Voorziening riolering, baggeren Ultimo 2018 is een bedrag van € 492.000 in de voorz iening riolering gestort waarvan € 444.000 betrekki ng heeft op twee projecten die vanwege het verbreed ge meentelijk rioleringsplan worden bekostigd uit de rioolrechten, maar niet tot besteding zijn gekomen.

Deze projecten zijn: • Baggeren waterwegen € 329.000 7 • Uitgesteld onderhoud waterwegen € 115.000 Ondanks het feit dat de nieuwe notitie riolering va n de commissie BBV de mogelijkheid biedt om financiële voordelen ten gunste van het resultaat t e brengen is dit niet gebeurd Dit komt omdat wij vasthouden aan het principe dat de door de burger opgebrachte middelen besteed dienen te worden voor dit doel. Wij stellen dan ook voor om de niet bestede project en in 2019 uit te voeren en een bedrag van € 444.00 0. beschikbaar te stellen ten laste van de voorziening riolering. 8 1.4 Het overzicht van baten en lasten bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2018 Verschil Saldo van baten en lasten Lasten 1. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich welkom - 3.589 - 4.407 - 4.806 - 399 N 2. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich thuis - 34.157 - 43.864 - 43.318 546 V 3. Steenwijkerl'ANDERS' doen het samen - 60.172 - 66.433 - 66.472 - 39 N 4. Steenwijkerl'ANDERS' zijn actief - 1.588 - 3.140 - 2.277 864 V 5. Financiën en bedrijfsvoering - 16.607 - 14.863 - 14.504 359 V Totaal Lasten - 116.113 - 132.707 - 131.376 1.331 V Baten 1. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich welkom 1.048 1.048 1.314 266 V 2. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich thuis 8.906 12.581 15.381 2.800 V 3. Steenwijkerl'ANDERS' doen het samen 14.606 16.998 17.313 315 V 4.

Steenwijkerl'ANDERS' zijn actief 84 756 743 - 13 N 5. Financiën en bedrijfsvoering 88.798 90.872 91.002 131 V Totaal Baten 113.442 122.254 125.754 3.499 V Saldo van baten en lasten - 2.671 - 10.452 - 5.622 4.830 V Mutatie reserves Toevoegingen - 857 - 4.492 - 5.880 - 1.388 N Onttrekkingen 4.098 16.016 12.262 - 3.754 N Mutatie reserves 3.241 11.524 6.382 - 5.142 N Resultaat 570 1.072 760 - 312 N Af: incidentele baten en lasten - 163 - 1.815 - 2.190 - 376 N Materieel resultaat 733 2.887 2.950 64 V 9 10 1.5 De balans bedragen x € 1.000 Activa 31-dec-2017 31-dec-2018 Vaste Activa Immateriële vaste activa Kosten van onderzoek en ontwikkeling Materiële vaste activa 93.359 95.936 Investeringen in openbare ruimte met maatschappelijk nut 2.895 5.343 Investeringen met economisch nut 56.060 54.583 Investeringen met econ.nut waarvoor een heffing kan worden geheven 33.836 35.378 Investeringen met economisch nut in erfpacht uitgegeven 569 632 Financiële vaste activa 16.546 12.450 Kapitaalverstrekking aan deelnemingen 1.246 1.246 Kapitaalverstrekking aan gemeenschappelijke regelingen Leningen aan deelnemingen 2.777 2.514 Leningen aan openbare lichamen 150 75 Leningen aan woningbouwcorporaties 9.724 5.942 Overige langlopende leningen 2.648 2.673 Totaal vaste activa 109.906 108.386 Vlottende Activa Voorraden 22.163 18.190 Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie 22.163 17.785

Gereed product en handelsgoederen - 405 Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar 9.218 11.618 Vorderingen op openbare lichamen 6.085 9.678 Overige vorderingen 3.133 1.939 Liquide middelen 58 61 Kas- en banksaldi 58 61 Overlopende activa 2.773 2.967 Nog te ontvangen voorschotten van het Rijk met een spec. bestedingsdoel 101 101 Nog te ontvangen voorschotten van ov. Ned. overheid met een spec. bestedingsdoel 459 27 Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen 2.213 2.838 Totaal vlottende activa 34.213 32.836 Totaal Activa 144.119 141.222 Overige niet uit de balans blijkende rechten 3.906 3.906 11 bedragen x € 1.000 Passiva 31-dec-2017 31-dec-2018 Vaste passiva Eigen Vermogen 55.423 49.801 Algemene reserves 34.123 35.246 Bestemmingsreserves 17.618 13.796 Resultaat boekjaar 3.682 760 Voorzieningen 7.516 10.459 Voorzieningen 7.516 10.459 Vaste Schuld met een rentetypische looptijd > 1 jaar 61.748 61.046 Onderhandse leningen van binnenl. banken en overige fin. instellingen 61.682 60.980 Waarborgsommen 66 66 Totaal vaste passiva 124.688 121.306 Vlottende Passiva Netto vlottende schuld met een rentetypische looptijd < 1 jaar 13.236 14.862 Overige kasgeldleningen 4.500 4.000 Banksaldi 1.333 1.515 Overige schulden 7.402 9.347 Overlopende passiva 6.195 5.054 Ontvangen voorschotten van het Rijk met een spec. bestedingsdoel 1.918 1.393 Ontvangen voorschotten van ov.

Ned. overheid met een spec. bestedingsdoel 362 218 Nog te betalen bedragen 3.875 3.440 Overige vooruitontvangen bedragen 40 3 Totaal vlottende passiva 19.431 19.916 Totaal Passiva 144.119 141.222 Gewaarborgde leningen 201.217 196.150 12 1.6 Grondslagen voor waardering en resultaatbepali ng 1.6.1 Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van d e voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording ( BBV) provincies en gemeenten daarvoor geeft. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepali ng van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende b alanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatu m zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsj aar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Dividendop brengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaa r gesteld wordt, tenzij garantstellingen zijn afgegeven.

Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verpli chting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming; te weten vier jaar. Indien sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bi jv. reorganisaties) dient wel een verplichting gevormd te worden. 1.6.2 Balans Vaste activa Artikel 59 BBV schrijft voor dat alle investeringen moeten worden geactiveerd. Kunstvoorwerpen met een cultuurhistorische waarde zijn hiervan uitgesloten. Tot en met 2016 was het toegestaan om investeringen met maatschappelijk nut ten laste van reserves te brengen en dus niet te activeren. Met ingang van 2017 is dit niet meer mogelijk.. Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden overeenkomstig d e nota ‘Afschrijvingsbeleid en waarderings- grondslagen gemeente Steenwijkerland’ niet geactive erd. Met ingang van 2016 worden bijdragen aan activa van derden onder de immateriële vaste activa geadministreerd. Materiële vaste activa met economisch nut. De in erfpacht uitgegeven percelen zijn gewaardeerd tegen de eerste uitgifteprijs (i.c. de waarde die bij eerste uitgifte als basis voor de canonberekening in aanmerking is genomen). De overige investeringen met economisch nut zijn ge waardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs.

Specifieke investeringsbijdrag en van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Slijtende investeringen worden vanaf het moment van ingebruikneming lineair afgeschreven op basis van de verwachte gebruiksduur. Op grondbezit met ec onomisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. Bij de waardering wordt in voork omende gevallen rekening gehouden met een 13 bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. In het rekeningjaar heeft een dergelijke vermindering overigens niet plaatsgevonden. Volledigheidshalve vermelden wij dat op investering en die vóór 2004 gedaan zijn, in het desbetreffende verslagjaar, soms extra is afgeschreven zonder econ omische noodzaak (ter verlichting van toekomstige lasten). Ook zijn in voorkomende gevallen reserves op dergelijke investeringen afgeboekt. Op grond van artikel 65 van het BBV wordt bij de wa ardering van de vaste activa rekening gehouden met een vermindering van hun waarde, indien deze vermindering naar verwachting duurzaam is. Op de waarde van activa met economisch nut mogen vanaf 1-1-2004 reserves niet meer in mindering worden gebracht. Investeringssubsidies en andere bijdragen van derden mogen wel in minder ing worden gebracht. Compensabele BTW wordt niet geactiveerd .

Materiële vaste activa met maatschappelijk nut Met ingang van 2017 zijn de voorschriften voor investeringen met maatschappelijk nut ( wegen, bruggen) aangepast. Tot en met 2016 was het toegestaan deze investeringen ten laste van een reserve te brengen ter voorkoming van toekomstige lasten. Vanaf 2017 moete n investeringen met maatschappelijk nut evenals investeringen met economisch nut geactiveerd te worden. Financiële verordening Op 18 december 2018 heeft de raad een nieuwe Financ iële verordening vastgesteld. In deze verordening wordt in een bijlage de te hanteren afschrijvingste rmijnen vanaf 2018 opgenomen. De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn overeenkomstig deze ver ordening, tenzij het college van B&W met instemming van de gemeenteraad bewust is afgeweken van de in deze verordening opgenomen afschrijvingstabel. Hoofdlijnen afschrijvingstermijnen Termijn ● Grond en sloopwerken 30 jaar ● Kabels en leidingen 30 jaar ● Rioleringen 60 jaar ● Speelvoorzieningen 10 jaar ● Binnenhavens, Vervangen oeverbescherming, Wegen open verhar- 30 jaar ding, Monumenten, Begraafplaatsen, Fietspaden ● Gebouwen ( opstallen)/ OnderwijshuisvesCng 40 jaar ● Gronden 0 jaar ● Wegen gesloten verharding, Openbaar Groen, Parkeerterreinen, 20 jaar Toplaag sportterreinen ● Onderlaag sporEerreinen 40 jaar ● Levensduur verlengende maatregelen (b.v.

gebouwen en wegen) 20 jaar ● Openbare verlichCng (armaturen) 25 jaar ● Openbare verlichCng (lichtmasten)/waterwerken (oeververbindingen 50 jaar o.a. bruggen) Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regel ingen en leningen u/g zijn opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor v erwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en B V’s (‘kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen’ in d e zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijg ingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de 14 aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot ond er de verkrijgingsprijs vindt afwaardering plaats. Tot dusver is een dergelijke afwaardering niet noodzakelijk gebleken. Vlottende activa Voorraden Toekomstige aankopen voor bouwgrondontwikkeling zul len in eerste instantie onder de materiële vaste activa (MVA) worden opgenomen. Nadat de raad een be sluit heeft genomen om de gronden in exploitatie te nemen worden deze onder de voorraden in de balans gepresenteerd. De als ‘onderhanden werken’ (bouwgrond in exploitat ie, BIE) opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs dan w el de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardigi ng kunnen worden toegerekend (zoals grondaan- kopen en kosten van bouw- en woonrijpmaken).

Ook de rentekosten en de administratie- en beheers- kosten minus de verkregen verkoopopbrengsten vallen hieronder. Winsten uit de grondexploitatie worden slechts geno men indien en voor zover die met voldoende mate van betrouwbaarheid als gerealiseerd aangemerkt kun nen worden. Deze winst werd tot en met 2016 berekend met in achtneming van de kaders van de doo r de raad op 8 december 2015 vastgestelde nota grond -en ontwikkelbeleid. Door een verplicht voorg eschreven wijziging in de verantwoordings- voorschriften moet met ingang van 2017 de POC (Percentage of Completion) methode worden toegepast. Deze methode houdt in dat naar gelang de voortgang van een complex zowel in de kosten als de opbrengsten, eindresultaten in een veel eerder stadium als resultaat verwerkt moet worden. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale wa arde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening is bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Toelichting onzekerheid eigen bijdrage WMO Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huish ouding of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO ee n bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK.

De informatievoorziening van het CAK naar de gemeente is om privacy-redenen beperkt. Hierdoor kan de gemeente niet de juistheid en volledigheid o p persoonsniveau en op totaalniveau van de eigen bijdragen vaststellen. In de kadernota rechtmatighe id 2016 van de commissie BBV geeft deze commissie aan dat de wetgever in feite bepaald heeft dat de v erantwoordelijkheid voor de juistheid en volledighe id van de eigen bijdrage geen gemeentelijke verantwoor delijkheid is. Dit betekent dat de gemeente geen zekerheid omtrent de omvang en de hoogte van de eig en bijdrage kan krijgen. In de jaarrekening is dus sprake van een onzekerheid ten aanzien van deze eigen bijdrage, ook al ligt de oorzaak hiervan niet bij de gemeente. Liquide middelen en overlopende posten. Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Vaste passiva Reserves 15 De reserves worden tegen nominale waarde opgenomen Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale be drag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. Onder de voorzieningen zijn o ok opgenomen de voorziening riolering en afvalverwijdering omdat dit door derden verkregen m iddelen zijn.

De waardering van de voorziening pensioenverplichtingen en pensioenbetalingen van vo ormalige bestuurders tegen actuariële waarde is gebaseerd op de meest recente overlevingstabel van het Actuarieel Genootschap 2018 en rentetermijnstructuur (RTS) van 31 december 2018. Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Vennootschapsbelasting Door de onzekerheid over de definitieve financiële balanspositie en de definitieve afspraak met de belastingdienst bestaat er ten aanzien van de schul dpositie nog een onzekerheid. In de rekening is gee n bedrag als schuld opgenomen. Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zi jn, is buiten telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenom en. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen. Gebeurtenissen na balansdatum Geen. 16 2. Toelichting op het overzicht van baten en lasten De presentatie van de rekening geschiedt overeenkom stig de aan ons opgelegde voorschriften, het zogenaamde Besluit Begroting en Verantwoording 2004 en is per programma opgebouwd.

In de toelichtingen zijn alle afwijkingen van minimaal € 20.000 of 10% van het taakveld vermeld. Met ingang van 2017 zijn de BBV voorschriften aange past en zijn de begroting en de rekening opgebouwd uit taakvelden. Tot en met 2016 waren de begroting en rekening nog gebaseerd op producten. In de rekening hebben wij voor de herken ning, indien nodig, de omschrijving van de producten nogmaals weergegeven. 2.1 Steenwijkerl anders voelen zich welkom De lasten en baten van het programma Steenwijkerl anders voelen zich welkom: bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 1. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich welkom Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2018 Verschil Saldo van baten en lasten Lasten - 3.589 - 4.407 - 4.806 - 399 N Baten 1.048 1.048 1.314 266 V Saldo van baten en lasten - 2.542 - 3.359 - 3.492 - 133 N Mutatie reserves Onttrekkingen - 553 535 - 18 N Mutatie reserves - 553 535 - 18 N Resultaat - 2.542 - 2.806 - 2.957 - 151 N Af: Incidentele baten en lasten - 88 - 194 - 346 - 152 N Materieel resultaat 88 194 346 152 V De belangrijkste verschillen tussen de realisatie n a bestemming van de overgehevelde budgetten en de raming na wijziging zijn: bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen Verschil Bestuur - 168 N Overhead 24 V Overige kleine afwijkingen - 7 N Totaal afwijkingen - 151 N Bestuur Dit taakveld bestaat uit de voormalige producten ra ad en commissies,

burgemeester en wethouders, representatie, bestuurlijke samenwerking, bestuursondersteuning raad en rekenkamer. Het financiële nadeel in de rekening omvat € 168.000 en bestaat uit 5 onderdelen: 17 1. Pensioenoverdracht bestuurders Begin januari 2019 zijn wij geïnformeerd over de om vang van de voorziening pensioenoverdracht. Voor de berekeningen van de omvang van de voorziening wo rdt gebruik gemaakt van de rentetermijnstructuur voor pensioenfondsen op 31 de cember 2018. Dit is een set van rentes die afhankelijk zijn van de looptijd die wordt gepublic eerd door de DNB en de meest recente overlevingstabel (AG 2018) van het Actuarieel Genootschap. Op grond van de APPA-regeling hebben bestuurders de mogelijkheid om pensioenverplichtingen over te brengen naar een ander pensioenfonds. Doen ze dit n iet dan betaalt de gemeente het pensioen. Indien wel wordt overgestapt naar een ander pensioenfonds, dan is een afkoopsom verschuldigd. Deze afkoopsom wordt berekend op basis van de meest rece nte overlevingstabel (AG 2018) van het Actuarieel Genootschap en de stand van bovenvermelde rekenrent e. Aangevuld met de wijzigingen in de samenstelling van de leden van het college van B&W is er € 101.000 extra toegevoegd te worden aan de voorziening pensioenoverdrachten. 2.

Voorziening wachtgeld voormalige bestuurders De lasten van wachtgeldverplichtingen moeten voor d e gehele resterende periode in een voorziening gestort worden. Door het vertrek van een bestuurder per 1 november ontstaan er wachtgeld- verplichtingen. Een extra dotatie in de voorziening van € 79.000 is hierdoor vereist. Een korting op bestaande wachtgeldverplichtingen levert een financieel voordeel van € 10.000 op. 3. Betaling pensioenen voormalige bestuurders Voor pensioenbetalingen ontstaan na 1 januari 2015 geldt hetzelfde regime als bij pensioenoverdracht. In 2015 zijn hiervoor de BBV 5 voorschriften aangepast. Ook hierbij wordt gebruik gemaakt van een extern opgemaakte berekening die is gebaseerd op de meest recente overlevingstabel van het Actuarieel Genootschap en de stand van bovenvermelde rekenrent e. Een bedrag van € 9.000 is extra toegevoegd aan de voorziening om toekomstige verplichtingen te kunnen bekostigen. 4. Bestuurlijke Samenwerking Het budget internationale samenwerking ( Talent for Governance ) van bijna € 13.000 is niet besteed. Dit is een programma van de VNG, waarin getalenteer de buitenlandse ambtenaren de gelegenheid krijgen om kennis op te doen over het lokale bestuu r in Nederland. Dat gebeurt in de vorm van een theoretisch deel van 2 weken in Den Haag en een pra ktisch deel waarin ze 1 week stage lopen in een Nederlandse gemeente. 5.

Overig Andere kleinere afwijkingen omvatten per saldo een bedrag van € 2.000, waardoor het totale nadeel voor de rekening 2018 neerkomt op een bedrag van afgerond € 168.000. Wet Normering Topinkomens ( WNT) Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke- en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op de gemeente Steenwijkerland van toepassing zijnde regelgeving: het algemene WNT maximum. Het bezoldigingsmaximum in 2018 voor de gemeente St eenwijkerland is € 189.000. Het weergegeven individuele WNT-maximum is berekend naar rato van d e omvang (en voor topfunctionarissen tevens de 5 Besluit Begroting en Verantwoording 18 duur) van het dienstverband, waarbij voor de bereke ning de omvang van het dienstverband nooit groter kan zijn dan 1,0 fte. Bezoldiging topfunctionarissen bedragen x € 1 Bezoldiging topfunctionarissen J. de Groot D.J. Cazemier A.

Ten Hoff Gegevens 2018 Functie(s) Secretaris wnd Secretaris Griffier Duur dienstverband in 2018 12/2 - 31/12 1/1 - 12/2 1/1 - 31/12 Omvang dienstverband 2018 (in fte) 1,0 1,0 1,0 Dienstbetrekking? Ja Ja Ja Bezoldiging 2018 Beloning en Belastbare kostenvergoeding 84.996 11.118 92.132 Beloningen betaalbaar op termijn 13.965 2.014 15.107 Totaal bezoldiging 2018 98.961 13.132 107.239 Individuele WNT - maximum 2018 167.252 21.748 189.000 Motivering indien overschrijding n.v.t. n.v.t. n.v.t. Gegevens 2017 Duur dienstverband in 2017 - 13/9 - 31/12 1/1 - 31/12 Omvang dienstverband 2017 (in fte) - - 1,0 Bezoldiging 2017 Beloning - 29.944 93.161 Belastbare onkostenvergoedingen - 93 763 Beloningen betaalbaar op termijn - 4.188 14.065 Totaal bezoldiging 2017 - 34.225 107.989 Individueel WNT-maximum 2017 - 54.547 181.000 Motivering indien overschrijding n.v.t. n.v.t. n.v.t. De beloning is inclusief werkgeverspremies. Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met dienst- betrekking die in 2018 een bezoldiging boven het in dividuele WNT-maximum hebben ontvangen . Er zijn in 2018 geen ontslaguitkeringen betaald aan overige functionarissen die op grond van de WNT dienen te worden vermeld, of die in eerdere jaren op grond va n de WOPT of de WNT vermeld zijn of hadden moeten worden.

Overhead Een drietal onderdelen, voorlichting en communicati e, bezwaar en beroep en bestuurs-ondersteuning maken onderdeel uit van het taakveld overhead. De kosten van voorlichting zijn € 14.000 lager dan begroot door lagere advertentiekosten en overige bijdragen. Het aantal bezwaarprocedures is aanzienlijk lager d an in 2017. Dit door met name het minder aantal bezwaren voor de sociale kamer ( WMO / Jeugdhulp). Hierdoor ontstaat een financieel voordeel van € 14.000 door lagere kosten van presentiegelden. Het onderdeel bestuurs-ondersteuning laat een klein e overschrijding te zien van € 4.000 waardoor in totaliteit de rekening 2018 een voordeel van € 24.000 laat zien. 19 Overheveling van budgetten 2018 Ultimo 2018 is in de rekening een aantal budgetten als te bestemmen aangemerkt teneinde de uitvoering in 2019 te waarborgen. De te bestemmen budgetten vo ldoen aan de uitgangspunten van onze nota Budgetbeheer en zijn in de raadsvergadering van 2 a pril 2019 vastgesteld. Daardoor maken ze onderdeel uit van de rekening 2018. bedragen x € 1.000 Bestemde budgetten Bedrag Geen bestemde budgetten - Afronding - Totaal bestemde budgetten - In de analyse van de taakvelden is met deze bestemming al rekening gehouden. Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelic ht.

In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Investeringen met een dekking uit reserves die op g rond van de regelgeving via de exploitatie worden verantwoord. (ombudsman sociaal domein) o Dotatie in voorziening wachtgeld van € 472.000 en b egeleidingskosten van € 54.000 ten laste van de Algemene reserve vrij besteedbaar. In de jaarrek ening aangevuld met nogmaals € 79.000 wegens vertrek van een bestuurder. o Extra stortingen in de voorziening pensioenoverdrac ht, te betalen pensioen en wachtgeld (voormalig) bestuurders van € 189.000 20 2.2 Steenwijkerl anders voelen zich thuis De lasten en baten van het programma Steenwijkerl anders voelen zich thuis: bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 2.

Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich thuis Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2018 Verschil Saldo van baten en lasten Lasten - 34.157 - 43.864 - 43.318 546 V Baten 8.906 12.581 15.381 2.800 V Saldo van baten en lasten - 25.251 - 31.283 - 27.937 3.346 V Mutatie reserves Toevoegingen - 807 - 359 - 1.551 - 1.192 N Onttrekkingen 2.780 6.790 4.890 - 1.901 N Mutatie reserves 1.973 6.431 3.338 - 3.093 N Resultaat - 23.278 - 24.852 - 24.598 253 V Af: Incidentele baten en lasten - - 337 - 1.044 - 706 N Materieel resultaat - 23.278 - 24.514 - 23.555 960 V De belangrijkste verschillen tussen de realisatie n a bestemming van de overgehevelde budgetten en de raming na wijziging zijn: bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen Verschil Beheer gebouwen en gronden - 79 N Verkeer en vervoer 30 V Economische havens en waterwegen 21 V Cultureel erfgoed 36 V Openbaar groen 67 V Milieubeheer 101 V Ruimtelijke ordening - 51 N Wonen en bouwen 251 V Grondexploitatie Wonen 145 V Grondexploitatie bedrijven - 317 N Overige kleine afwijkingen 49 V Totaal afwijkingen 253 V Beheer overige gebouwen en gronden In 2010 heeft de raad een voorziening Maatschappeli jk Vastgoed ingesteld. Op basis van een 10 jarige prognose worden alle onderhoudslasten van opgenomen panden begroot.

Elk jaar bij de vaststelling van de rekening wordt de omvang van deze voorziening ja arlijks berekend op basis van de uitgaven van het lopende dienstjaar en de actualisatie van het meerj arig onderhoudsplan. In 2018 is een extra storting noodzakelijk van € 234.000. Dit wordt veroorzaakt d oor stijgende prijzen in de bouw. Bij de opstelling van de cijfers van de voorziening vorig jaar is uit gegaan van een aanbestedingsvoordeel van 4% op de uitgaven. Op basis van huidige ervaringen en verwac htingen voor de komende periode wordt het niet meer realistisch geacht dat dit percentage wordt ge realiseerd. Op de verkoop van onroerende zaken is een voordeel ontstaan van € 56.000, wat met name komt door de verkoop van groenstroken. Op de kosten voor energie is een voordeel ontstaan van € 91.000, wat wordt veroorzaakt door een lagere prijs voor g as en energie en het afstoten van panden. De huurinkom sten voor het gebouw de Meenthe zijn € 24.000 21 lager uitgevallen dan begroot. Op grondzaken algeme en zit nog een voordeel van € 24.000. Met nog enkele kleinere verschillen van in totaal € 10.000 voordelig, komt het totale resultaat voor het taakv eld beheer overige gebouwen en gronden op € 79.000 negatief. Verkeer en vervoer Binnen het taakveld verkeer en vervoer is in totaal een voordeel ontstaan van € 30.000. Vanaf 2018 is er een voorziening onderhoud wegen.

Door stijgende pri jzen en doordat we een groter areaal bezitten dan waar we in eerste instantie van uit zijn gegaan is het noodzakelijk een bedrag te storten van € 254.00 0, naast het bedrag wat in 2018 niet is uitgegeven aan onderhoud wegen van € 166.000. Het grotere areaal is ontstaan doordat bij de transformatie van GBI (gege vensbeheer informatie systeem) op basis van de GBKN (grootschalige basiskaart van Nederland) naar de BGT (basisregistratie grootschalige topografie) verhardingen in beeld kwamen die nog niet in het we gbeheer stonden. In totaal wordt er dus € 420.000 i n de voorziening gestort. Voordelen zijn er binnen de volgende budgetten: Binnen het budget voor openbare verlichting is een totaal voordeel ontstaan van € 176.000. Op het onderhoudsbudget zit een voordeel van € 86.000. Dit wordt deels veroorzaakt doordat de remplace voor 2018 niet is uitgevoerd. De energielasten zijn € 63 .000 lager uitgevallen dan begroot. De oorzaak hier van is dat de energie en gasprijzen zijn gedaald ten op zichte van datgene waarmee in de begroting rekening si gehouden. Ook in het verbruik in zowel Rendo geb ied als ook Enexis gebied afgenomen. Op de kapitaallasten zit nog een voordeel van € 27.000, d oordat er voor 2018 investeringen waren geraamd in masten en armaturen die in 2018 niet zijn gerealiseerd.

Binnen het budget voor oeververbindingen is er een overschot van € 52.000 door een voordeel op de onderhoudslasten van € 28.000 doordat het vervangen van de onderbouw van diverse vonders Kalenberg – Ossenzijl niet op tijd kon worden afgerond. Dit z al in 2019 alsnog gebeuren. Op de kapitaallasten zi t een voordeel van € 24.000 doordat een aantal invest eringen in 2018 niet geheel is gerealiseerd. Het bl ijkt in de praktijk lastig de werkzaamheden tijdig weg te zetten. Aannemers hebben volop werk. De budgetten voor verkeer en verkeersmaatregelen sl uiten met een overschot van € 52.000. Dit wordt veroorzaakt door minder uitgaven voor landbouwroutes en verkeersveilige schoolomgeving. Daarnaast zijn er nog diverse kleinere voordelen voor een totaal bedrag van € 4.000. Economische havens en waterwegen Het taakveld economische havens en waterwegen sluit met een overschot van € 21.000 . Dit komt door een overschot op het maaien van stedelijk water van € 7.000 en een overschot op de kapitaallasten van € 19.000 doordat nog niet alle investeringen die st onden gepland zijn gerealiseerd. Hier tegenover sta at een tekort van € 5.000 doordat er voor de aanvaarbe veiliging in Giethoorn ter voorbereiding al een aan tal kosten zijn gemaakt.

Cultureel erfgoed Het taakveld cultureel erfgoed sluit met een overschot van € 36.000 door een voordeel op het budget voor de Koloniën van Weldadigheid van € 13.000 en een vo ordeel van € 23.000 doordat er minder subsidies zijn uitbetaald dan begroot. Openbaar groen en openluchtrecreatie Binnen het taakveld openbaar groen en openluchtrecr eatie is een voordeel ontstaan van € 67.000, wat enerzijds komt door een voordeel op de speelvoorzie ningen van € 31.000. Dit wordt veroorzaakt doordat niet al het geld wat beschikbaar was voor jeugdinit iatieven is uitgegeven. Daarnaast zit er een voord eel op openbaar groen van € 36.000 doordat er vanuit ov erige taakvelden bijdragen worden gedaan voor het beeldbestek van de Noordwestgroep, terwijl dit niet was geraamd. 22 Milieubeheer Het taakveld milieubeheer sluit met een overschot v an € 101.000. Binnen milieu zijn voordelen voor in totaal € 25.000. Het project voor aanpak woningen s luit met een overschot van € 53.000. Daarnaast slui t het project voor uitvoering nieuwe energie met een bedrag van € 23.000 omdat niet het volledige budge t benodigd is. Ruimtelijke ordening Doordat er geen leges zijn ontvangen voor bestemmin gsplan herzieningen en wijzigingsplannen is er een tekort op de inkomsten van € 73.000.

Door voordelen op de kosten voor bestemmingsplannen van € 15.000 en door lagere kosten voor planschades van € 7.000 is er per saldo een nadeel van € 51.000 op het taakveld ruimtelijke ordening. Wonen en bouwen Het aantrekken van de economie heeft er toe geleid dat de inkomsten voor de omgevingsvergunningen ten opzichte van de begroting positief zijn uitgeva llen met € 197.000. Door de aangroei van bijgeschre ven rente op de startersleningen is een voordeel ontstaan van € 41.000. Met nog enkele andere voordelen vo or in totaal € 13.000 ontstaat een totaal voordeel op het taakveld wonen en bouwen van € 251.000. Riolen en rioolgemalen De baten en lasten van riolen en rioolgemalen en de rioolheffingen zijn in twee programma’s opgenomen. De lasten komen tot uitdrukking in dit programma, t erwijl de opbrengsten in het programma Financiën en bedrijfsvoering worden toegelicht. Het resultaat bestaat uit een resultaat op het gebi ed van riolering en op een resultaat op het gebied van water. Het resultaat op riolering bedraagt € 198.000 posit ief. Aan belastinginkomsten is € 201.000 meer binne n gekomen dan begroot. Dit wordt toegelicht in het pr ogramma Financiën en Bedrijfsvoering. De budgetten voor riolering algemeen (€ 30.000), strategische planvorming (€ 17.000) en onderzoek (€ 16.000) sluiten met een overschot. Per saldo positief € 63. 000.

Het voordeel bij riolering algemeen zit met na me in de lagere vergoeding voor het zandfilter aan het wa terschap. Het voordeel bij onderzoek zit in lagere kosten voor mutaties in het beheersysteem, lagere k osten voor overstortloggers en lagere kosten voor berekeningen. Hier tegenover staan hogere kosten vo or reinigen en inspectie. Het voordeel bij strategische planvorming zit met name in het opstel len van het operationeel programma van riolering wat dit jaar zelf is gedaan en niet is uitbesteed. De kapitaallasten sluiten met een overschot van € 7 .000. Aan energielasten en onderhoudslasten zijn de uitga ven € 47.000 hoger dan begroot. Ten aanzien van de onderhoudslasten zijn met name de kosten voor onder houd aan de minigemalen hoger uitgevallen dan begroot. De kosten voor de binnenstad die een relat ie hebben met riolering zijn conform raadsvoorstel met een bedrag van € 25.000 overschreden. Naast bovengenoemde exploitatie komt het onderdeel water ten laste van de voorziening riolering (exploitatie). Hierop is een voordeel ontstaan van € 492.000. Op het onderhoudsbudget voor waterwegen zit een voordeel van € 108.000. Dit betreft uitgestelde onderhoudswerkzaamheden. Deze uitgaven vinden in 2019 plaats voor een bedrag van € 115.000 en wor den dus in 2019 aan de voorziening onttrokken.

Op het budget voor baggeren waterwegen zit een voordee l van € 329.000 doordat werkzaamheden niet in 2018 konden worden afgerond. Dit werd veroorzaakt doordat in het kader van overdracht stedelijk water aan het waterschap werkzaamheden tijdelijk on-hold zijn gezet in verband met het ontwikkelen van 23 nieuwe beleid door het waterschap. De werkzaamheden zullen in 2019 alsnog worden uitgevoerd. Derhalve zal het bedrag in 2019 weer moeten worden onttrokken aan de voorziening. Teneinde bovengenoemde projecten voort te kunnen ze tten in 2019 wordt voorgesteld om een bedrag van € 444.000 beschikbaar te stellen ten laste van de voorziening riolering (exploitatie). Ook is er nog een voordeel op het schouwafval van d e sloten van € 35.000 en een voordeel op het maaien van stedelijk water van € 20.000. Afsluiten krediet Moespotvaart Het project baggeren Moespotvaart is afgesloten. In plaats van een bedrag van € 186.000 wat nog noodzakelijk werd geacht is een bedrag van € 50.000 voldoende geweest.

Het resultaat 2018 riolering en rioolrechten: bedragen x € 1.000 Mutaties Voorziening Riolering ( Investeringen en Exploitatie ) Verschil Dotaties Dotatie voorziening Riolering investeringen Dotatie voorziening Riolering investeringen - Dotatie voorziening Riolering exploitatie Vaarwegen / baggeren / schouw 492 V Hogere belastinginkomsten 201 V Opheffen voorziening riolering investeringen 1.672 V Dotatie voorziening Riolering exploitatie 2.364 V Totaal dotaties 2.364 V Onttrekkingen Onttrekking voorziening Riolering exploitatie Onttrekking conform begroting - 239 N Exploitatie 2018 - 3 N Bijdrage Moespotvaart - 50 N Onttrekking voorziening Riolering exploitatie - 292 N Onttrekking voorziening Riolering investeringen Onttrekking conform begroting - 211 N Opheffen voorziening riolering investeringen - 1.672 N Onttrekking voorziening Riolering investeringen - 1.883 N Totaal Onttrekkingen - 2.174 N Totaal mutatie voorzieningen riolering 190 V Voor een volledig beeld geven wij de ontwikkelingen van de voorzieningen weer: bedragen x € 1.000 Voorziening riolering Saldo 31-12-2017 Stortin- gen Onttrek- kingen Aanwen- dingen Saldo 31-12-2018 016 Voorziening riolering (investeringen) 1.883 - - 1.883 - - 086 Voorziening riolering (exploitatie) 1.061 2.364 - 292 - 3.134 Totaal 2.944 2.364 - 2.174 - 3.134 24 In bovenstaande tabel zijn zowel de begrote onttrek kingen en dotaties 6 opgenomen

alsmede het resultaat 2018. Op grond van de BBV voorschriften is het niet toegestaan om de voorziening riolering (investeringen) in stand te houden. Dit omdat Steenwijkerland in het tarief geen bedrag heeft opgenomen voor toekomstige investeringen. Omdat tot en met 20 17 verkregen financiële voordelen zijn opgebracht door de burger en zijn ontstaan door lagere afschri jvings- en rentelasten is het saldo van de voorzien ing investeringen in 2018 overgebracht naar de voorzien ing riolering exploitatie. Hierdoor wordt bewerkstelligd dat de “door derden verkregen middel en” benut kunnen worden voor opvangen van nadelen en het demping in het tarief met als gevolg dat de verkregen financiële voordelen weer terugvloeien naar de burger. Afval (en afvalstoffenheffing) Evenals bij de riolering(heffing) worden de lasten van de riolering toegelicht in dit programma en kom en de opbrengsten tot uitdrukking in het programma Financiën en bedrijfsvoering. De opbrengsten Afvalstoffenheffing zijn € 23.000 ho ger dan begroot. Dit voordeel wordt toegelicht en verrekend met het nadeel van € 191.000 op de afvalv erwijderingskosten die in dit programma zijn opgenomen. Per saldo is het resultaat nihil omdat het negatieve saldo van € 168.000 aan de voorzienin g reiniging wordt onttrokken. De kosten voor de ROVA sluiten met een voordeel van € 30.000.

De kosten voor de aanpak zwerfvuil vallen € 24.000 lager uit dan begroot. Op het budget voor oud papier zit een overschot van € 12.000. Het budget voor afvalinzamelingsstructuur, wat is b estemd voor het onderhoud van ondergrondse inzamelingssystemen en het inrichten/aanpassen van containerverzamelplaatsen sluit met een overschot van € 11.000. Dit kwam mede door een creditfactuur van een betaling die reeds ten laste van 2017 was gebracht. De vergoeding voor de inzameling van Nedvang viel € 276.000 lager uit dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat voor een groot deel van het PMD (Plastic Metalen Drankenkartons) wat wordt aangeboden geen vergoeding wordt ontvangen doordat een deel wordt afgekeurd. Daarnaast zijn er nog kleinere voordelen voor in totaal € 8.000.

bedragen x € 1.000 Financiële afwijkingen Afval en afvalstoffenheffing Verschil Exploitatie Reiniging Lagere lasten inzameling oud papier 12 V Subsidies afvalfonds - 276 N Kosten inzameling ROVA 30 V Diversen 43 V Subtotaal Exploitatie - 191 N Hogere belastinginkomsten ( Financiën en Bedrijfsvoering ) 23 V Resultaat 2018 - 168 N Dotatie voorziening Reiniging Resultaat Afval lasten en baten 2017 - 168 N Dotatie voorziening Reiniging - 168 N Onttrekking voorziening Reiniging Onttrekkingen conform begroting - 86 N Project "Mooi Schoon" - 0 N Afronding - Onttrekking voorziening Reiniging - 86 N Totaal mutatie voorziening Reiniging - 255 N 6 Conform primitieve begroting en bijstellingen in perspectiefnota en najaarsnota 2017 25 Voor een volledig beeld geven wij de ontwikkelingen van de voorziening weer; bedragen x € 1.000 Voorziening reiniging Saldo 31-12-2017 Stortin- gen Onttrek- kingen Aanwen- dingen Saldo 31-12-2018 085 Egalisatievoorziening reiniging 1.126 23 - 278 - 870 Totaal 1.126 23 - 278 - 870 Fysieke bedrijfsinfrastructuur / Grondexploitatie n iet bedrijventerreinen ( Grondexploitatie Wonen en Bedrijven ) Met ingang van 2017 is de grondexploitatie in twee onderdelen uitgesplitst nl; 1. Fysieke bedrijfsinfrastructuur, de bedrijventerreinen 2. Grondexploitatie niet bedrijventerreinen, de woningbouwcomplexen Jaarlijks wordt de prognose van de complexen bereke nd.

Onderdeel hiervan is dat aan het eind van het jaar bij de verschillende complexen verliezen en wi nsten worden verantwoord. Op 19 december 2015 heeft de raad van de gemeente Steenwijkerland de no ta grond- en ontwikkelingsbeleid vastgesteld. In deze nota is ook vastgelegd dat winsten worden verantwoord op het moment dat: 1. De boekwaarde negatief is. Dit wil zeggen dat ultim o van enig jaar de opbrengsten hoger zijn dan de kosten en 2. Toekomstige opbrengsten hoger zijn dan de nog te maken kosten. In 2017 zijn er door de commissie BBV uitspraken ge daan ten aanzien van de winstbepaling. Dit heeft in december geresulteerd in een uitspraak die de door de raad vastgestelde methode van winstbepaling buitenspel heeft gezet. Overeenkomstig deze methode moet onze winst berekend worden, anders zou dit gevolgen hebben voor de verkregen verklaring bij de jaarrekening. In december 2018 heeft de raad van de gemeente Stee nwijkerland het investeringsprogramma sociale huurwoningen vastgesteld. Dit gaat gepaard met nega tieve financiële effecten die worden opgevangen door een bijdrage van de reserve Volkshuisvesting. Omdat de raad deze keuze al in 2018 heeft gemaakt z ijn deze financiële effecten daar waar het een effe ct heeft op de berekende POC winstmethode al verwerkt. Woningen In de begroting was een “winst” van € 84.000 begroo t.

In de rekening is deze “winst” ruim € 329.000 hoger door met name een hogere winst op het complex Giethoorn-Noord. Hier staat tegenover dat complex Kornputkwartier, Ossenzijl en Wheeën- Noor d Oldemarkt een “verlies” laten zien van € 184.000. Per saldo een voordeel van € 145.000. Bedrijven In de begroting was voorzien in een “winst” van € 1 75.000. Werkelijk is deze winst uitgekomen op € 221.000 door positieve ontwikkelingen op met name d e complexen Oostermeentherand, Ossenzijl en Kanaalweg in Blokzijl. Nadelige resultaten zijn er te melden op de complexen Hooidijk, Mr. Z. ter Steghestraat, Novac, Oldemarkt Boterberg zuid en We g van Rollecate Vollenhove tot in totaliteit € 363.000. Per saldo een nadeel voor de rekening van € 317.000. 26 Aanmerkelijk aandeel in dit nadelig resultaat ( € 143.000 ) omvat de voorgenomen inrichting van complex Oldemarkt Boterberg zuid met zonnepanelen, waardoor er voor een periode van 15 jaar geen gronden kunnen worden verkocht. In paragraaf 2.6 wordt een nadere uiteenzetting van de ontwikkelingen per complex uiteengezet. Overheveling van budgetten 2018 Ultimo 2018 is in de rekening een aantal budgetten als te bestemmen aangemerkt teneinde de uitvoering in 2019 te waarborgen. De te bestemmen budgetten vo ldoen aan de uitgangspunten van onze nota Budgetbeheer en zijn in de raadsvergadering van 2 a pril 2019 vastgesteld.

Daardoor maken ze onderdeel uit van de rekening 2018. bedragen x € 1.000 Bestemde budgetten Bedrag Toegang openbare Ruimte 30 Gebiedsgerichte aanpak Giethoorn 35 Bewegwijzering Steenwijkerland 30 Bomenonderhoud Kon. Wilhelminalaan 129 Nieuwe Energie 250 Bestemmingsplan Eeserwold 20 Afronding - Totaal bestemde budgetten 494 In de analyse van de taakvelden is met deze bestemming al rekening gehouden. Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelic ht. In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Investeringen met een dekking uit reserves die, op grond van de regelgeving, via de exploitatie worden verantwoord (o.a.

explosieven, dorpsplannen, onderhoud bruggen , stadstuin, binnenstad Steenwijk, Koloniën van weldadigheid, Wijkvisie Steenwijk west etc.) van € 823.000 o Reserveringen in voorziening riolering exploitatie van € 492.000 o Extra dotatie voorziening maatschappelijk vastgoed en wegen voor respectievelijk € 234.000 en € 420.000 o Verkoop onroerende zaken van € 486.000 o Te bestemmen 2017 ter grootte van € 551.000 o Dotatie algemene reserve uitvoering omgevingswet van € 222.000 o Verlies en winsten grondexploitatie en bijdragen re serves Volkshuisvesting van per saldo € 172.000 27 2.3 Steenwijkerl anders doen het samen De lasten en baten van het programma Steenwijkerl anders doen het samen: bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 3.

Steenwijkerl'ANDERS' doen het samen Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2018 Verschil Saldo van baten en lasten Lasten - 60.172 - 66.433 - 66.472 - 39 N Baten 14.606 16.998 17.313 315 V Saldo van baten en lasten - 45.566 - 49.435 - 49.159 276 V Mutatie reserves Toevoegingen - 50 - - 245 - 245 N Onttrekkingen 683 2.636 2.071 - 565 N Mutatie reserves 633 2.636 1.826 - 810 N Resultaat - 44.933 - 46.799 - 47.333 - 534 N Af: Incidentele baten en lasten - - 2.118 - 1.478 640 V Materieel resultaat - 44.933 - 44.681 - 45.855 - 1.174 N De belangrijkste verschillen tussen de realisatie n a bestemming van de overgehevelde budgetten en de raming na wijziging zijn: bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen Verschil Onderwijshuisvesting 25 V Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 440 V Sport en activering 34 V Sportaccommodaties - 39 N Cultuurpresentatie 67 V Inkomensregelingen - 973 N Sociaal Domein: Maatwerkvoorziening 18+ 206 V Maatwerkvoorziening 18- - 365 N Geëscaleerde zorg 18+ - 55 N Geëscaleerde zorg 18- - 20 N Maatwerkvoorzieningen WMO 448 V Samenkracht en burgerparticipatie - Wijkteams - 39 N Arbeidsparticipatie - 259 N Overige kleine afwijkingen - 4 N Totaal afwijkingen - 534 N Onderwijshuisvesting Binnen het taakveld Onderwijshuisvesting is een voo rdeel ontstaan van € 25.000. Dit omdat de nieuwe basisschool in Giethoorn nog niet gereed is.

Hierdo or worden er nog geen kapitaallasten (afschrijving en rente) berekend. In de begroting is hier wel rekening mee gehouden. 28 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Op het taakveld is een voordeel ontstaan van € 440. 000. Dit voordeel is opgebouwd uit diverse componenten, die hieronder worden beschreven. • Onderwijsbegeleiding (+ € 11.000) Binnen de begroting is een subsidiebedrag van € 80. 000 beschikbaar voor schoolbesturen voor extra begeleiding van leerlingen. Er is een bedrag van € 11.000 niet uitgekeerd. • Leerlingenvervoer (- € 36.000) In de begroting staat een bedrag van € 663.000 voor leerlingenvervoer. Er is een bedrag van € 699.000 uitgegeven. De kosten zijn onder meer afhankelijk v an het aantal kinderen per taxi, het aantal kindere n per school en de te overbruggen afstand. • Gymnastiekonderwijs (- € 53.000) Binnen het gymnastiekonderwijs is een nadeel ontsta an van € 53.000 door de extra gymvergoeding aan de schoolbesturen. Deze vergoeding wordt aangewend voor de betaling van de btw belaste huur van de gymzalen. Compensatie van dit nadeel wordt grotende els opgevangen binnen de exploitatie van de diverse gymzalen (binnensport). • Achterstandsbestrijding en kortdurende kinderopvang (+ € 518.000) Vanaf 2018 is er een nieuw stelsel in werking getre den voor kinderopvang en peuterspeelzalen.

Een wijziging is dat het rijk een deel van de kosten vo or kortdurende peuteropvang (voorheen peuter- speelzaalwerk) op zich heeft genomen. De gemeente hoeft nu alleen nog de kortdurende peuteropvang te betalen van ouders die geen recht hebben op kindero pvangtoeslag. Omdat Steenwijkerland structureel een fors bedrag voor de kortdurende peuteropvang en achterstandsbestrijding in de begroting heeft opgenomen, houden we een bedrag van € 518.000 over op het gemeentelijke budget. Sportbeleid en activering Er is een bedrag van € 17.000 overgebleven op de ge reserveerde sportsubsidies in de begroting. Daar- naast is uit het budget voor sport en bewegen een bedrag van € 17.000 niet uitgegeven. Sportaccommodaties De exploitatie van sportaccommodaties (gymzalen, bu itensport en zwembaden) geeft een negatief beeld ter hoogte van € 11.000. Daarnaast is er nog een na deel ontstaan op het onderhoud van de diverse sportvelden. Om de velden goed bespeelbaar te houde n is er meer geld uitgegeven, waardoor op het beschikbare budget een overschrijding is ontstaan van € 28.000. Cultuurpresentatie Op het budget Kunst is een bedrag overgebleven van € 80.000. Het beschikbare budget is vooral bestemd voor het onderhoud en de aanschaf van kunstwerken. In het jaar 2018 was er weinig onderhoud nodig en is er geen nieuwe kunst aangeschaft.