I8.2 IGSD - Meerjarenbegroting IGSD 2018 tm 2021 Accountantsverklaring 2016.pdf

R HOrSTEKNGK ZEEMAN G R O E P Aan het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Steenwijkerland en Westerveld Postbus 11073 t.a.v. de heer G. van Hofwegen 9700 CB Groningen Pncthiic -inn Laan Corpus den Hoorn 300 8330 AH STEENWIJK 9728 JT Groningen 06-52 34 12 25 erik@hofsteengezeeman.nl Groningen : 06 april 2017 www.hofsteenQezeeman.nl Betreft : Accountantsverslag 2016 Kenmerk : 2017089 Geacht bestuur, U hebt ons opdracht gegeven om de jaarstukken van de gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Steenwijkerland en Westerveld (hierna: IGSD) over het boekjaar 2016 te controleren. De voorwaarden van de opdracht liggen vast in de opdrachtbevestiging van 9 september 2016. Het oordeel van onze controle brengen we tot uitdrukking in de controleverklaring. Het nu voorliggende accountantsverslag is het sluitstuk van onze opdracht. Wij brengen u hierbij verslag uit over de uitgevoerde werkzaamheden, onze bevindingen en onze adviezen. Een concept van dit verslag is op 27 maart 2017 besproken met de directeur en is geagendeerd voor de vergadering van het Dagelijks Bestuur van 6 april 2017. De indeling van deze rapportage is als volgt: 1. Inleiding 2. Algemeen beeld van de interne beheersing 3. De belangrijkste bevindingen in één oogopslag 4. De controleverklaring nieuwe stijl 5. Verslaggevingsregels nageleefd 6.

Controlebevindingen 7. Resultaatontwikkeling 2016 8. Weerstandsvermogen 9. Overige aspecten van de accountantscontrole 10. Onafhankelijkheid 11. Afsluiting Bijlage: Verplichte rapportagetabel SISA 1. Inleiding In dit accountantsverslag gaan wij in op de bevindingen ten aanzien van de controle van de jaarrekening. Dit accountantsverslag en onze bevindingen daarbij zijn bedoeld om het Algemeen Bestuur te ondersteunen in zijn controlerende taak. Gedurende de controle is onder meer vastgesteld dat de concept jaarrekening, zoals die aan het Algemeen Bestuur is verstrekt, deugdelijk is opgesteld en onderbouwd, dat de inrichting en presentatie voldoen aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), dat de waarderingsgrondslagen correct zijn toegepast en de toelichtingen adequaat en volledig zijn. Ook hebben wij vastgesteld dat de informatie in de programmaverantwoording en de paragrafen niet strijdig is met het beeld van de jaarrekening. Ten slotte is vastgesteld dat de baten, de lasten en de balansmutaties rechtmatig zijn, inclusief het opnemen van de vereiste gegevens inzake de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT).

If ll()l'STKKiN(;E/KKMAN (; l{ O K P Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden zijn de algemeen geldende "Controle en overige standaarden (COS)" van de NBA (Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants), het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden, de kadernota rechtmatigheid, het controleprotocol WNT en het eigen controleprotocol 2016 van de IGSD leidend. 2. Algemeen beeld van de interne beheersing Dit accountantsverslag is het sluitstuk van ons eerste jaar als accountant van de IGSD. In onze managementletter zijn we ingegaan op een aantal karakteristieken van de organisatie en aandachtspunten in de interne beheersing. De conclusie naar aanleiding van de interimcontrole was dat de interne beheersing op orde is. Die conclusie is onveranderd gebleven naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole. Wij zullen de eerder geformuleerde aandachtspunten bij de interimcontrole 2017 op opvolging toetsen en daarover aan u rapporteren in de managementletter 2017. 3. De belan grijkste bevindingen in één oogopslag Onderwerp Bevindingen Strekking van de controleverklaring Financiële positie Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2016 van de IGSD een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid. De Algemene Reserve is minimaal Hierdoor komen financiële tegenvallers rechtstreeks voor rekening van de aangesloten gemeenten.

Resultaat Het positieve resultaat over 2016 bedraagt € 8.398. De gemeentelijke bijdrage is per saldo € 1,55 miljoen hoger dan begroot. 4. De con tro leverklarin g nieuwe s tijl Bij het lezen van de controleverklaring zult u zien dat de tekst van de controleverklaring is gewijzigd. Met ingang van het boekjaar 2016 is de tekstvolgorde van de controleverklaring gewijzigd en bovendien is de tekst uitgebreid. Dit heeft onder meer tot gevolg dat de controleverklaring nu begint met ons oordeel. Vervolgens wordt uiteengezet hoe wij tot ons oordeel zijn gekomen, wat onder de verantwoordelijkheid van het Dagelijks Bestuur valt, wat onze verantwoordelijkheid is, maar ook de rol van het Algemeen Bestuur in het controleproces wordt benadrukt. 5. Verslaggevingsregels nageleefd De jaarstukken 2016 van de IGSD voldoen in alle van materieel belang zijnde aspecten aan de formele uitgangspunten van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Er wordt inhoudelijk verslag gedaan van de uitkomsten van beleid, de financiële uitkomsten en aandachtspunten in het verslagjaar. Wij hebben ten aanzien van de inhoud van de jaarstukken in relatie tot de verslaggevingsregels geen materiële tekortkomingen geconstateerd.

Een wijziging in de cao leidt er overigens toe dat het Individueel Keuze Budget, waar het vakantiegeld een belangrijk onderdeel van is, voor het eerst als overlopende post in de balans wordt gepresenteerd. Dit leidt tot een incidentele last in de jaarrekening 2016 van € 99.000.

H II()KSTKKN(;KZKKM\N (; H O K p 6. Controlebevindingen 6.1 De balanspost Soza debiteuren bevat schattingselementen In de jaarrekening is een vcmrziening opgenomen voor de vorderingen op klanten van de IGSD. Hierbij zijn vorderingen waarop geen aflossing plaatsvindt volledig voorzien. De overige vorderingen zijn op basis van een staffel voorzien, waarbij 50% tot 90% van het brutobedrag wordt afgewaardeerd. Dit percentage is gewijzigd ten opzichte van eerdere jaren. Een expliciete vastlegging van de toetsing van de ervaringscijfers aan de gekozen percentages is slechts op hoofdlijnen beschikbaar. Wij adviseren u na te gaan of een betere onderbouwing van de analyse mogelijk is. Wij hebben bij onze werkzaamheden geconstateerd dat de werkelijke ontvangsten afwijken van de eerder gedane schatting. Dit is inherent aan schattingen en heeft beperkt invloed op het beeld van de jaarrekening, omdat deze vorderingen bedrijfseconomisch eigendom zijn van de gemeenten. 6.2 Inkopen en aanbestedingen Bij het aangaan van verplichtingen is IGSD gehouden aan de aanbestedingswet en het eigen aanbestedingsbeleid. Dat betekent dat bij het aangaan van verplichtingen minimaal aandacht moet worden besteed aan geldende externe eisen (vanuit de Nationale Aanbestedingswet of Europese voorschriften) in het inkoopproces.

Transparantie en het creëren van een gelijk speelveld zijn belangrijke uitgangspunten in het aanbestedingsrecht. Sinds 18 april 2016 valt het inkopen van diensten rondom arbeidsmiddeling niet meer onder het verlichte regime voor 28 diensten. Dat wil zeggen dat ook voor het inhuren van personeel de volledige Europese procedure moet worden gevolgd wanneer de verwachte kosten voor die inhuur boven de drempelbedragen uitkomen. Wel is er sprake van een verlicht regime, met een verhoogd drempelbedrag, in geval van de zogenoemde sociale en andere specifieke diensten. Hierbij valt te denken aan diensten op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening en enkele juridische diensten waarbij wordt voldaan aan een aantal vereisten uit de aanbestedingswet. Uw organisatie heeft een analyse uitgevoerd op de inkopen en aanbestedingen in 2016 inclusief de inhuur van personeel. Hieruit is gebleken dat een groot aantal transacties onder het verlichte regime vallen, ook als wordt gerekend met een referentieperiode van vier jaar. Daarbij is conform de Europese regels geclusterd waar dat aan de orde is en het totaal is afgezet tegen het voor sociale diensten geldende verhoogde drempelbedrag van € 750.000 per transactie. Hiermee wordt over 2016 voldaan aan de aanbestedingsvereisten en is er dus geen sprake van onrechtmatigheden.

Gezien het aantal contracten dat na 2016 afloopt en vernieuwd dient te worden in 2017, adviseren wij u deze vernieuwingen nauwlettend te monitoren om te voorkomen dat de inkopen in 2017 alsnog boven het drempelbedrag uitkomen. 7. Resultaatontwikkeling 2016 De IGSD heeft het boekjaar 2016 afgesloten met een positief saldo van € 8.398 in lijn met de verwachtingen die zijn uitgesproken in het vierde kwartaal. Dit saldo is van beperkte waarde omdat de werkelijke resultaten van de IGSD beter af te lezen zijn door te kijken naar de ontwikkeling in de gemeentelijke bijdrage.

II()i••STKI•;^(;KZK^:MAN (; i{ O E p In 2016 bleef de ingezette daling van het aantal cliënten achter bij de verwachtingen die ten grondslag lagen aan de begroting. De lasten op de uitvoering van de regelingen in programma 1 zijn ruim € 1,6 miljoen hoger dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt doordat de lasten voor schoonmaakondersteuning niet in de begroting zijn opgenomen (€1,1 miljoen) en de daling van het aantal cliënten in Steenwijkerland werd bijgesteld (€ 0,3 miljoen). In de jaarstukken is op verschillende plaatsen een (meer of minder uitgebreide) toelichting opgenomen. De lasten over 2016 zijn hoger dan begroot doordat het aantal uitkeringsgerechtigden hoger is dan begroot. In paragraaf 2.5 is per gemeente een analyse weergegeven van de verschillen tussen het resultaat volgens de begroting en volgens de jaarrekening. In het financiële deel van de programmaverantwoording is een meer gedetailleerde analyse opgenomen van de verschillen tussen de begroting en de rekening. Als blijkt dat de gerealiseerde lasten in het overzicht van baten en lasten de herziene begroting overschrijden, kan sprake zijn van een begrotingsonrechtmatigheid. In 2016 zijn de gerealiseerde lasten hoger dan de begrote lasten na wijziging. Het Algemeen Bestuur bepaalt of en in welke mate de overschrijdingen onrechtmatig zijn.

Doordat de uitgaven en overschrijdingen hebben plaatsgevonden binnen het vastgestelde beleid en/of gedekt zijn door hogere opbrengsten, valt een dergelijke overschrijding binnen de kaders van rechtmatig handelen en nemen wij een dergelijke afwijking niet mee in ons oordeel. 8. Weerstandsvermogen Het eigen vermogen ultimo 2016 volgens de balans van de IGSD is nihil. Dat is het gevolg van het uitgangspunt van de aangesloten gemeenten dat de IGSD een beperkte bevoegdheid heeft om vermogen op te bouwen. Overschotten op de exploitatie moeten in beginsel worden terugbetaald aan de financierende partijen. Als gevolg hiervan kan de IGSD niet over een eigen vermogen beschikken. Uiteraard betekent dit dat eventuele mee- en tegenvallers op jaarbasis rechtstreeks ten gunste, dan wel ten laste komen van de aangesloten gemeenten. Het formele weerstandsvermogen is dan ook nihil. In de paragraaf Weerstandsvermogen heeft de IGSD een inschatting gemaakt van de risico's, deze worden echter niet gekwantificeerd. De risico's zijn ontleend aan de notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen van de IGSD. Hieruit blijkt onder meer dat alle betrokken partijen zich voldoende bewust zijn van de situatie dat gemeenten op dit punt garant staan. 9. Overige aspecten van de accountantscontrole 9.1 C on tro letoleranties Onze controleverklaring betreft zowel getrouwheid als financiële rechtmatigheid.

Ten aanzien van beide aspecten is het oordeel goedkeurend. In het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden zijn concrete maximumnormen gegeven voor de controletolerantie. Het begrip controletolerantie is leidend voor hoe scherp er gecontroleerd moet worden. Het Algemeen Bestuur heeft de bevoegdheid om de controletoleranties scherper te stellen dan het wettelijk maximum van 1% respectievelijk 3% alsmede om rapporteringstoleranties vast te stellen. Daar is geen gebruik van gemaakt. Zoals uit de onderstaande tabel blijkt heeft het Algemeen Bestuur de rapporteringstoleranties vastgesteld op dezelfde waarden als de controletoleranties.

IIOKSrKKiNGKZKKMAN (; H O K I' Mede omdat wij dit jaar voor tiet eerst accountant zijn, tiebben wij onze eigen grenswaarden gebruikt. Deze bedraagt 5% van de goedkeuringstolerantie. De toleranties zijn door tiet Algemeen Bestuur als volgt vastgesteld, waarbij wij tiebben gerekend met een totaal aan lasten voor tiet boekjaar 2016 van ruim € 28,0 miljoen: Goe dk eu rin gs toleranties Grond sla g Bedra g (afge rond ) Fouten 1 % van de totale lasten € 280.000 Onzekerhe den 3% van de totale lasten € 840 ,000 Rechtmatigheid 1 % van d e totale lasten € 280.000 Ra pp orterin gs toleranties Grond sla g Be dra g (a fgeron d) Fouten en O nzekerhed en 1 % van de totale lasten € 280.000 Rechtmatigheid 1 % van de totale lasten € 280.000 9.2. Ove rzicht van nlet-gec or rig ee rde c on tro leve rsch illen Nie t g ecorrig ee rde c on tro leve rsch ille n (fo uten en o nze kerhe den) in euro. Be dra g Invloed eigen vermogen ultimo jaar Invlo ed Resultaat Tota al verschillen NVT NVT NVT Tota al onzek erheden NVT NVT NVT Totaal rechtmatigheid NVT NVT NVT Totaal NVT NVT NVT Uit de tatiel tiiervoor blijkt dat er geen sprake is van ongecorrigeerde versctiilien, dan wel resterende onzekertieden. Wij kunnen daarom zowel voor aspect getrouwtieid als tiet aspect rectitmatigtieid een goedkeurend oordeel afgeven.

9.3 Single Information Single Audit De IGSD kent een aantal specifieke geldstromen die via het systeem van Single Information Single Audit (door middel van een SISA-bijlage bij de jaarrekening) moeten worden verantwoord.

IIOI-STKKNCK/KKMAN (; H O K |> De controleverklaring bij de jaarrekening 2016 geldt ook voor de informatie die in deze "SISA-bijlage" is opgenomen. We hebben de in de Nota venArachtingen accountantscontrole voorgeschreven SISA- rapporteringsgrenzen in acht genomen, te weten per specifieke uitkering: • € 12,500 als de omvangsbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is. • 10% indien de omvangsbasis groter is dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1,0 min. • € 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan € 1,0 min. Wij hebben geen fouten of onzekerheden geconstateerd met betrekking tot de SISA-bijlage die deze grenzen overschrijden. Wel moet er in het accountantsverslag worden ingegaan op de bevindingen, ook als er geen fouten en onzekerheden zijn aangetroffen. In de bijlage bij dit accountantsverslag nemen we de verplichte tabel op. Deze dient aan het ministerie van BZK ter beschikking te worden gesteld. De bij u aangesloten gemeenten verantwoorden deze gegevens in de jaarrekening over 2017. 9.4 W et No rm ering To pink om en s De IGSD valt als overheidsorganisatie onder de werkingssfeer van de Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT). Op grond daarvan dient u in een voorgeschreven tabel de bezoldiging van de bestuurder en de toezichthouders te vermelden. U bent in oktober 2016 geïnformeerd door NoordWestGroep N.V.

(en het ministerie van BZK) dat u een onverschuldigde betaling hebt verricht aan een voormalig bestuurder door tussenkomst van NoordWestGroep. Wij hebben vastgesteld dat de onverschuldigde betaling over 2015 is verwerkt in de jaarrekening 2015 als vordering op de NoordWestGroep. Tevens heeft u stappen ondernomen om de terugvordering bij NoordWestGroep te effectueren. Dit is ook daadwerkelijk gebeurd. Omdat u voldoet aan de aanwijzingen van het ministerie en de gegevens in de WNT-tabel 2016 juist hebt hersteld, kunnen wij op dit punt een goedkeurende controleverklaring afgeven. Wij hebben bij de controle van de WNT-verantwoording 2016 vastgesteld dat de normen juist zijn toegepast en geen tekortkomingen geconstateerd. 9.5 Schattingen Bij de bepaling van het resultaat over het boekjaar 2016 wordt gewerkt met schattingselementen. Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor het maken van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Schattingen worden gekenmerkt door onzekerheid die inherent zijn aan ieder schattingsproces. Het mogelijke effect van schattingen voor afwijkingen bepaalt hoe groot de bandbreedte van de daadwerkelijke uitkomst kan worden. Hoe gevoeliger schattingen zijn voor afwijkingen, des te groter de bandbreedte van mogelijke afwijking van werkelijkheid ten opzichte van de schatting kan zijn.

Om die reden is het cruciaal om goed te documenteren hoe schattingen tot stand komen en dat daarbij functiescheiding in acht wordt genomen. De belangrijkste schattingen zijn: Waardering materiële vaste activa. De schatting betreft het inschatten van de gebruiksduur wat de basis vormt voor de afschrijvingslasten. De afschrijvingstermijnen zijn vastgelegd in de financiële verordening, die op grond van artikel 212 van de gemeentewet is opgesteld. Wij hebben vastgesteld dat de investeringen overeenkomstig deze verordening zijn geactiveerd en worden afgeschreven. Waardering van de vorderingen op debiteuren sociale zaken. Deze vorderingen kennen een relatief lage inningskans. In de jaarrekening 2016 is de wijze waarop deze inschatting wordt gemaakt gewijzigd.

ü IKtKS TKKl^K /KKMAIN C. H O K P Wij hebben het proces van het maken van schattingen beoordeeld Wij hebben vastgesteld dat het proces van schattingen consistent en zorgvuldig plaatsvindt. Wij aanvaarden de schattingen die als gevolg van het hiervoor genoemde proces in de jaarrekening zijn opgenomen. Wij merken op dat de uiteindelijke resultaten kunnen afwijken van de gemaakte schattingen. 9.6 Fr au de risico 's Van de accountant wordt op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA) een professioneel- kritische houding verwacht ten aanzien van afwijkingen van materieel belang in de jaarrekening als gevolg van fraude. Ter invulling van deze professioneel-kritische houding zal de accountant een inschatting moeten maken van de frauderisico's, zich een beeld moeten vormen van de maatregelen van interne beheersing die de organisatie heeft getroffen om mogelijke fraudes van materieel belang te voorkomen, en te bezien of deze maatregelen effectief zijn. Voorafgaand aan en gedurende de controle hebben wij een professioneel-kritische houding betracht als het gaat om risico's van fraude of fouten in de jaarrekening. Wij hebben met u van gedachten gewisseld over mogelijke risico's als gevolg van fraude binnen de organisatie en u op de hoogte gesteld van de werkzaamheden die we op dit risico hebben uitgevoerd.

U heeft ons medegedeeld dat u geen specifieke fraudesignalen heeft onderkend en geen concrete fraudegevallen zijn geconstateerd. Wij merken wel op dat in de notulen van het Dagelijks of Algemeen Bestuur geen melding wordt gemaakt van gesprekken over (fraude)risico's en het beheersen daarvan. Wij zijn van mening dat tenminste eens per jaar dit thema op de agenda thuishoort om vast te stellen dat alle noodzakelijk geachte maatregelen zijn getroffen. Tevens hebben wij zelfstandig werkzaamheden uitgevoerd die erop waren gericht om het risico van het "omzeilen" van de interne beheersingsmaatregelen te detecteren. Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op memoriaalboekingen, controles van schattingen door directie of het management en zijn wij alert geweest op significante en ongebruikelijke transacties. Daarbij hebben wij geen afwijkingen geconstateerd. Geen aanwijzingen dat er sprake is geweest van materiële fraude Onze controle is niet specifiek gericht geweest op het ontdekken van fraude. Wij hebben echter tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2016 geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude. Evenmin hebben wij situaties onderkend waarbij wij van mening zijn dat de organisatie op cruciale punten onvoldoende interne beheersingsmaatregelen heeft getroffen.

9.7 Autom atiserings om ge ving In overeenstemming met artikel 2:393 van het Burgerlijk Wetboek delen wij u mee dat er naar aanleiding van de controle van de jaarrekening geen zaken betreffende de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking zijn op te merken. Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Hiervoor is een specifiek daarop gericht onderzoek noodzakelijk. In onze managementletter hebben wij een aantal aandachtspunten geformuleerd als het gaat om de ICT-omgeving en de samenwerking met de NoordWestGroep.

H()KSTKKNt;i-; ZKKVl \N (; H O K 1' Uit de door ons uitgevoerde werkzaamheden nadien zijn geen aanvullende bijzonderheden gebleken waarop wij u via deze rapportage willen attenderen. 10. Onafhankelijkheid De beroepsorganisatie van registeraccountants NBA heeft de voorschriften in het kader van de onafhankelijkheid opgenomen in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO). De naleving van de beroepsregels, waaronder de ViO, is in de organisatie van de Hofsteenge Zeeman Groep ingebed. Op basis van onze toetsing aan deze verordening concluderen wij dat onze onafhankelijkheid als certificerend accountant bij de IGSD voldoende is gewaarborgd. 11.Afsluiting Het accountantsverslag is naar zijn aard bedoeld om u als Algemeen Bestuur te ondersteunen in de beoordeling van de jaarrekening 2016. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden. Ten overvloede wijzen wij u erop dat de controlerende taak van het Algemeen Bestuur uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Wij maken u erop attent dat voor dit accountantsverslag een beperkte verspreidingskring geldt. Het accountantsverslag is uitsluitend bestemd voor het Algemeen en Dagelijks Bestuur en de directie.

Het is zonder voorafgaande toestemming niet toegestaan om dit accountantsverslag te publiceren. Dit geldt ook voor de publicatie op uw website. Wij danken de medewerkers van de IGSD voor de samenwerking in de afgelopen periode. Wij vertrouwen er op u met dit accountantsverslag voldoende te hebben geïnformeerd. Natuurlijk zijn wij graag bereid tot het verstrekken van nadere toelichting en het beantwoorden van vragen. Hoogachtend, it ;e n ^ Zeeman Groep B.V.

H II()KSTKKN(;K ZKKM AN f; n O I-; I' Bijlag e bij h et ac co un tantsv erslag 20 16 SISA ge mee ns ch ap pe lijke rege lin g Interg em ee ntelijk e So ciale Diens t S teen wijk erland en Wes terveld De in de SISA-bijlage 2016 van de gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Steenwijkerland en Westerveld opgenomen gegevens zijn naar onze mening correct. Hierna volgt de door het ministerie van BZK voorgeschreven rapporteringstabel. Numm er Specifieke uitke ring Fout of Financiële Toelichting specifieke onzekerheid omvang fo ut/ uitkering in euro's onzekerheid conform SISA- bijlag e 2016 SZW: G2B Gebundeld e uitkering op grond NVT NVT NVT van artikel 69 Participatiewet_deel openbaar lichaam 201 6 SZW: G3B Besluit bijstandverlening NVT NVT NVT zelfstandigen 2004 (exclusief levensonde rhoud beginnende zelfstandigen)_deel openbaar lichaam 20 16

Voorstel Dagelijks Be stuur Interg em een telijke Sociale Dienst Ste enwijke rland/W est erv eld Da tum vergaderi ng : Don de rd ag 6 ap ril 2017 Ond erwerp; Beg roting 2017 IGSD, t we ed e wijziging. Besluit: De twe ed e w ijzigin g van de b egroting 2017 vast stellen e n v oo r d e ziensw ijze aa nb ied en aan d e rad en van de b eid e gem eenten . De wijziging na o ntva ng st zien swijze g em eenten ter vasts tel lin g aanb iede n a an alg em een bestu ur. Same nv atting: In verba nd met het vertrek van een me dewe rker zijn er ww - verpl ich tingen o ntsta an . Omda t de verpl ich tin g v aststaat en d e om vang en duur da arva n redelijkerwijs ingesch at kan wor de n mo et da arvo or een vo orz ien ing n het leven worde n g eroe pe n. D e d uur van de verplichting is vanaf 1 a pril 2017 tot 1 juli 2021. H oewe l er een re- integrat ie traject inge zet wor dt en de ve rw achting is dat het me e zal drage n a an het sne ller v ind en van een a nd ere arb eid sbetr ekkin g, wor dt vanu it financie el o pzich t r ekening ge ho ud en met het zwartst e scena rio. Dat betek ent het volled ig op ne men van de verplichting met een financ iële last v an in totaal € 135.000. Voor d it be drag wo rdt ee n v oo rzi ening ingeste ld. De last da arva n komt in het jaar 2017 tot uitdru kk ing in de explo itatie.

Da arn aast wor de n d e juridis che kosten aan de med ew erk er vergo ed en wo rdt, om de kans o p we rkhervatting te v erg rot en, een re- integr atietraject ing ezet e n vergo ed. De t ota le kosten da ar va n bedragen € 13.000. B oveng eno em de financ iële effecten wor de n in d e tw eede wijzigin g van de begro ting 2017 v erwe rkt. De w ijzigin g in de bed rijf svo ering leidt tot hogere gemeen telijke bijdra gen (€ 148.000). D e bijdrage van d e gem eente Westerv eld stijg t op bas is van de 25/75 verde elsleu tel, € 37.000 (25%) en d e b ijdrag e van d e gem eente S tee nw ijkerl and is € 111.000 (75%). Na be ha nd eli ng in het da gel ijks bestuur moet d e t wee de begro tingswijzigin g 2017 voor de ziensw ijze wor de n a an gebo den aan beide ge meenterad en . Binnen twee maand en na aa nb ieding aan de geme enten ste lt het algem een be stu ur de wijziging vast, met ina chtne ming van d e z ien swijzen. Bijlagen:

Paraaf: Medewerker Henry Ridder W Paraaf: Senior Nvt 1 h Paraaf: Directeur Gerrit van ^ Hofwegen , Besluit dagelijks bestu ur: Voorzitter Bert Dedden 0/H ! ).o iy Besluit dagelijks bestu ur: Lid Erik van Schelven \t c / 0/H ! ).o iy Besluit dagelijks bestu ur: Lid Klaas Smidt 0/H ! ).o iy

BEGROTING 2018-2021 Programmabegroting Bedrijfsvoering Intergemeentelijke Sociale Dienst Steenvvijkerland Westerveld

Inhoud 1. INLEIDING 2 2. PRODUCTBLADEN PROGRAMMA BEGROTING 2017 4 2.1 Product Participatiewet - Inkomen, loaw/I oaz 4 2.2 Product Beslu it B ijstand verlening Zelfstan dig en - BBZ 8 2.3 Product Participatiewet - Re-integratie 9 2.4 Product Bijzondere bijsta nd e n ov erig mi nim abeleid 16 3. BEGROTING EN BEDRIJFSVOERING 19 3.1 Be groting 19 3.2 Exp loitatieresultaat 19 4. BEDRIJFSVOERING 22 4.1 Cliëntbenad erin g 22 4.2 Personeel 23 De basisforma tie i s gebaseerd op e en bestand van 700 klanten 24 4.3 H uis vesting 24 4.4 Processen 24 4.5 Uitgang spu nte n ramingen 27 5. VERPLICHTE PARAGRAFEN 30 BEGROTING FINANCIEEL 222 Programm akosten 22 Apparaa tskosten 41 Begrotingstotalen 47

1. Inleiding Na me ns h et Dagelijks Be stuur van d e Interge me entelijke So ciale D iens t (IGSD) Steenw ijkerland en We sterve ld bied ik u de b egroting 2018 en de me erjare nbegr oting 2018 - 2021 aan. Deze begro ting b estaat uit de Program ma begroting, d e b egr oting van d e app araatsk osten en de me erjare nbegrot ing . In d ez e opz et is het Jaarpl an ve rw erkt. Voo r dez e b egroting is v oo rtz etting van de inzet van 2017 als uitgan gspu nt genome n met da arb ij de verw achtt e om vang van het aanta l u itkeri ng sgere chtig den. Verder heeft d e o rganisa tie a an de beide geme enten een kad erbrief voorg elegd over de te verwachte n inh oudelijk e on twikk eling voo r d e uitvoeri ng van de we rkzaam heden o p basis van de Partic ipa tiewet, d e o pg ave v an de Die nst. Van de geme ente W esterv eld is ee n z ienswijze on tvan ge n. D aarin wo rdt aangegeven da t d eze geme ente er v an uit gaa t, d at de ve rdere u itb ou w van de integr ale toegan g een bijdra ge leve rt aan een oplo ssing voo r finan ciële, gezon dh eid s- en welzijnsp rob lem en van clië nten e n arbe idspartic ipati e daarbij een goed midde l is. Verder gaat d e gem een te er va nuit d at de ze inzet bin nen d e v ast geste lde bu dg ett en wor dt gerea liseerd. De g em eente Steenw ijkerland heeft geen ziensw ijze inge dien d.

Bij de behandeling in d e Polit ieke ma rkt op 7 ma art 2017 zijn do or raad sle den k anttekenin gen geplaa tst bij de K adem ota , w aarop het college heeft a angegeven d at de ze wo rden me egenom en. Tevens is doo r raa dsled en een op ro ep ge da an om een beeld vorm ende sess ie te organiser en. Waarbij on de rw erpe n a ls statush ou de rs, bijzon dere b ijstand en zelfredzaam heid van me nsen besproken k un ne n wo rden . De o rganisa tie da arva n ligt bij de geme ente zelf. De reac ties van b eid e ge me enten zijn e veneens m eegenome n bij d e opzet van d e b egroting voo r 2018 en ve rder. De IGSD richt zic h o p het bor gen van de kwaliteit van leven van inw on ers di e een beroe p d oen o p een soc iale uit kerin g. D aarbij is he t behoud en vergroten van de zelfredzaa mh eid en de eigen veran twoordelijkh eid van clië nten lei de nd . Vanuit d eze doelstelling gro eit de beh oefte tot sam en we rking m et d e and ere u itv oe rin gspa rtn ers in het sociaal do me in, zoa ls Jeu gd en WMO. Z on der d eze sa me nw erk ing wordt in een toe neme nd aanta l g eva llen het bor gen van de kw aliteit van leven van inw oners, die een beroep doen op een sociale uitker ing , ee n gem anke erd e op gave. De ve randeringen doo r d e Participatiewet wor de n langza am maar zeker du idelijk .

Het aantal uitkerin gsgerec htigden dat voorheen een ber oep ko n do en op de W SW of de Wajo ng ne em t toe . Deze d oel gro ep legt een steeds groter beslag op het product Inkomen en het product Participatiebudget. Ook als d eze m ensen particip ere n met w erk blijft h un loo nw aarde be perkt en komt het niet loo nw aarde deel (het de el d at niet zelf verdi end kan wo rden ) ten laste van h et prod uc t (b udget)

Ink om en in de vor m van loo nkost ensubsi die , d e bege leidin g komt ten la ste van h et Particip atiebudget in d e v orm van d e koste n v an een jobcoach. De doelstelling voo r 2018 is een cliënt enaan tal van 990 (717/273). Dat zijn e r 40 m eer da n de doelstelling van de begro ting 2017. D eze toe name is het g evo lg v an de sta gn eren de da lin g v an de aanta lle n in 2016 en beg in 2017. Deze stag natie is vo orn amelijk ee n gevo lg v an een toenam e v an d e pro ble ma tiek bij onze c liën ten. A nd ers geste ld: d e afstand tot d e ar beids ma rkt van de nieu we clië nten is grote r d an voorh een. De financiële u itw erk ing voor de meerjarenschijve n is in o nd ersta an de tabel uitge we rkt. 2017 2018 2019 2020 2021 1 Totale uitkeringslasten Partici patlewet/IOAW/Z 15.341,465 13.915.150 13.183.750 12.731.950 12.550.650 12.643.650 Zoa ls g esteld is het Ja arp lan in d e toelichting op de div ers e p rogram ma's verw erk t. Daar zijn ook de subdoelstelling en te v ind en, d ie bijdragen aan d e h oofdd oel stellin g. Voor de per son eelsko sten is he t jaar 2016, n a b egrotings wijziging, als uitgan gspu nt genome n. H et aanta l u itkeri ngsgere chtigden is d e basis voo r d e fo rm atie bij d e ond erdelen Werk en I nkom en. Als deze aanta llen d ale n of stijgen, heeft d it g evo lgen voo r d e form atie in beide teams.

Het team Ond erste un ing heeft d e form atie die een go ede bedrijfsvoe ring ga rand eert. Op v erz oek van d e gem eente S teenwijkerland is ee n overzicht o pgenom en (bl adzijde 24) van d e for ma tie met 700 u itkeringsgere chtigden (de zo gena am de basis formatie ) en de in d e b egrot ing opge nomen for ma tie. Ook bij de opstellin g v an de ze begro ting is de toe komst va n d e IGSD o nb eken d. D uidelijk is wel da t er in 2017 gew erk t w ordt aan n ieu we werkw ijzen met d e b eide geme ent en, w aarbi j de op ze t van een g em een sch app elijke toe gang met Jeu gd, WMO e n P articipat iew et uitgan gs pu nt is. Te ven s wor dt met de gem eente n M epp el e n St aphorst gewe rkt aan een ve rder pro fessionalise ring v an de Werk gever s benad eri ng . Eind 2017 zal de IGSD op nie uw een kaderbrief aan beide gem een ten aanb ied en . Daarin zal d e richting voo r 2019 w orde n aangegeven, als me de de ontwikk elingen die van inv loe d zijn op de beg roting 2019. De geme enten wo rden da n we derom in d e gelegen heid ges teld hu n uitvoeri ngsprio riteiten ken baa r te m ake n. D e financiële vertaling daarvan komt we derom in d e begro ting 2019 tot uitdrukk ing. Name ns het Dagelijks Be stuur van de IGSD, De directe ur, G. van Hofwegen

2. Productbladen programmabegroting 2017 2.1 Product Participatiewet - Inkomen, loaw/Ioaz Do els tel lin g Participatiewet/ lO AW/ lOAZ De IGSD wil v oo rko me n d at inw on ers een ber oep d oe n o p e en uit kerin g op g rond van d e Partic ipa tiewe t/ lOA W/IOA Z d oo r hen zoveel mogelijk naar werk t oe t e leide n. D aar wa ar da t niet lukt wil de IGSD in wo ne rs een vangnet te b ieden in d e vor m van een uitkerin g o p g ron d van de van toe passing zijnde we t. W ann eer een inw oner rech t heeft op ee n uitkerin g zorgt d e IGSD erv oor da t d e b etalingen tijdig e n correct ge da an wo rden en speelt d e IGSD tijdig in op signal en die d e rec htm atigheid beïnv loe den. W ann eer er sp rake is van onrec htm atig gebrui k vo rdert d e IGSD ten on rec hte verle ende uit kerin gen ter ug en geeft h ierme e u itvoer ing aan d e F raud ew et. Doelgroe p Partic ipatiewe t Inw oners van 1 8 jaar of ou de r m aar jonger d an de pensioe ngere chtigde leeftijd d ie n iet in hu n eig en o nd erho ud ku nn en voorz ien , om da t zij on vo ldoe nd e in komsten en verm ogen heb ben vorm en de do elg roep van d e P articipatiewe t. Daarbij geld t voor inwo ne rs v an 18 tot 27 jaar als ext ra vo orwa arde da t zij pas voo r alge me ne bijs tand in aanm erk ing k un nen kome n w anne er zij gee n reg ulier o nd erwi js ku nn en volge n.

Doelgroep lOAW Inw oners zo nd er, of me t on vo ldoe nd e, inkom ste n u it of in verba nd me t ar beid, die voor 1 januari 1965 gebore n zijn en na hu n 50e: • We rkloos zijn ge worde n e n een uit ke rin g o p g rond van d e W erk loo she idswet (WW ) ontving en van meer da n d rie m aand en of, • recht k regen op een loo ngere lateerde w erk hervatt ingsuit ke rin g ge deeltelijk arb eid songesc hik ten (WGA -uitkering) d ie nadien is beëindigd om da t d e m ate van arb eid songesc hik the id nie t langer ten minste 35% be draagt. Doelgroep lOAZ Inw oners met on vo ldoe nd e in kom sten die na het bereiken van de leeftijd van 55 jaar hun beroep of bedrijf beëindigen en die voor de v oorzi ening in het bes taan aangewezen wa ren op arb eid in e igen bedrijf of b ero ep. Te verwachten ontw ikk elingen: Vereenvoudiging beslagvrije voet / financiële redzaamheid De wetge ver veree nv oudigt de beslagvrije voet. Het wetsvoorste l h ierove r treed t n aar v erw achting per 1 janu ari 2018 in we rking. De wetge ver w il d aa rm ee het besta ansm inimu m van m ens en me t schulden beter besch erm en. In h et verle ngde hie rva n wil de IGSD d e finan ciële zelf red zaam heid van zijn d eb ite uren verder vergr ote n, do or lag ere afloss ing spe rce nta ges toe te pas sen bij he t te rug- en inv orderin gsbeleid.

D it ve rkl ein t d e k ans dat inwo ners hu n lasten nie t m eer ku nn en bet alen, wa ardo or zij w elh aast g ed wo ng en zijn o m nieu we schu lden te m aken. Gelet op d e w etswijzigin g dien t d e IGSD bij het g ehele debiteu renb estan d te on derzo eken of d e invorde rin g in overe enste mm ing is met d e wijziging van d e b eslagv rije voe t. Ook heeft d e w etswijziging tot

gevol g dat de IGSD v oortaan vo rderi ng en kan incasseren bij debiteu ren die d e k osten deler snorm on tvan gen. D e ve rw achting is ec hter d at het w etsvoors tel en de wijz iging van het inv ord eringsbe leid het beschikba re b ud ge t v oor de uitkeringen (BUIG) en het bu dg et voo r bijzondere bijstand/minima beleid b eïn vlo edt. Daar sta at tegeno ver da t inw oners mi nd er s nel ee n beroe p h oev en te do en op schu ldhu lpve rle ning . Pr estatie afsp rake n: • De IGSD wil minimaal 35% van de aanvragen voor levensonderhoud niet laten leiden tot het toekennen van een uitkering. Hierv oor zet d e IGSD he t h uidige poort wa chtersproc es v oort. Tijden s de aan vraa gp ro cedu re ha nd ha aft d e IGSD m eteen o p d e p lich t to t arbeids inschakeling en ond erzo ekt ze sig nalen na ar mogelijke fraud e. • Lopende uitkeringen onderzoekt de IGSD middels signaal en risico gestuurde controles. Hierv oor zet d e IGSD ook thema contr ole s in gebas eerd o p risicop rofiele n. • Ten onrechte verleende uitkeringen vordert de IGSD terug. • De IGSD wil 100% van de aanvragen, bezwaarschriften en klachten tijdig afhandelen. Om dit bereiken heeft d e IGSD he ldere w erk pro ces sen bes chreve n. Daar sta at niet alleen in w at moet g ebeuren ma ar ook wi e da arv oo r ver ant wo ord elijk is.

In c ombin atie m et het sy steem van werkb eheer , w aarm ee termijnen wo rden bew aak t, is een goede a an stu rin g mog elijk . 2.1.1 H and hav ing sbe leid en frau depreventie - Inkomen Beperken van de instroom (poortwachtersfunctie). Het b eperk en van onter echte instroom in d e u itkering, ook w el d e 'p oo rtw achtersfu nc tie ' genoem d, is al stevig vormgegeven. W e gaan hier d an ook zek er mee do or. Het uitgan gs pu nt is d at alle en die gene die daa r ook recht op heeft ee n uitkerin g o ntva ng t. Ook voo r h et jaar 2018 leggen we onszelf een prev entie qu ote op van 35%. Dat beteke nt da t 35% van het aantal aanv rage n tot uitkerin g niet leidt tot een toe kenning . Dit ka n d oo rd at we aa nvragers d irect begeleiden naar w erk, ze goed doorv erw ijzen na ar een voorliggende voorziening en/of door s tre ng te h an dh av en op mogelijke f raud e en one igenlijk gebruik. Hoogwaardig Handhaven Alle en al v an uit de w ette lijk e aa nsch erpin g is het noo dza kelijk om str en g te h an dh av en . Ook het beho ud en van h et ma atschappel ijke draa gvlak voo r d e sociale ze ker hei d ma akt dat wij als IGSD vol inz etten op ha nd ha ving . Dit zoda t w ij alle en de u itk eri ng ver strekken aan de ge ne d ie da ar ook daadwe rke lijk recht o p h eef t. Het ho og wa ard ig ha nd ha ve n kan in d e k ern wor de n sam en gevat in 4 visie-elementen: 1.

Inform ere n o p ma at 2. Dienstv erlening op ma at 3. Co ntr ole op ma at 4. San ctio neren op ma at Ho og wa ardig h an dh av en ken t een preven tief en een repressief ele me nt. We geven dit v orm do or een stevig e controle aan de p oo rt met een g oe de voorlich ting ov er de verpl ich tingen. Ook c ontro leren wij m ens en die al e en uitkerin g ontva ng en midd els bes tan dsa nalyses, the ma contr ole s en signalen afkomstig van het inlich tingenb ureau. W e spe len ad eq ua at in o p sign alen m.b .t. n iet nal eve n v an arb eid sve rpl ich tingen e n o p fra udesign ale n. Het Suwi net is hie rvo or een belangrijke in forma tiebro n.

De v erp lichting en wa armee e en clië nt te m aken krijgt, vallen uiteen in een informa tieverplichting enerz ijds en an de rzijd s d e arbe ids -re -in teg rat ie en teg enpre sta tieverplichting. Ov er al deze verpl ich tingen inf orme ren wij de clië nt en wij herhale n d it o ok ge du rend e d e perio de da t een uit kerin g w or dt on tvan ge n. De in d e b egrot ing ge no em de prestat iea fsp rak en worde n g ed ur en de het beg roting sjaar gemo nit ord e n o ver d e r ealisatie van d e pre sta tie afs praken wordt in d e m an ag em en tra pp ortag es verslag g ed aa n. Pr es tatie af sp rake n: Informeren op maat • De inf orm atievoorziening actua lisere n met d aa rin ook nadruk kelijk aa nd acht voo r d e nieu we do elg roepen van de P articipatiewe t. • Minim abele id: In forma tie o pn em en over de individu ele stu die toeslag . Infor ma tie over bijzondere bijstand actua lisere n. • Jaarlijk s re sultaten op het gebied van Ink om en en Werk ken baa r maken midde ls nie uw sbrie ven e n me dia .

Dienstverlening op maat • De IGSD vraagt alleen rele vante inf orm atie o p d ie niet be ken d is of kan zijn • Ve ree nvoudig en van p rocedu res • De IGSD b eslist in 60% van de gev allen bin nen vijf weken o p a an vrag en • Declaraties van cliënten b inn en maxim aal vijf w erk dagen betalen Controle op maat • Co ntinu eren werkw ijze Poortw achte rsf unctie m et d aarbij beho ren d prev entie qu ote van minim aal 35% • On derzo ek naar s ign ale n Inlichtingenbureau e n BRP bin nen 2 m aand en na o ntva ng st afrond en . • De IGSD v oorko mt da t fraud eb ed rage n als g evo lg van witte i nk om ensfr au de o plop en tot een b ed rag h oger da n 3 a chter eenv olg ende ma andu itk eri ng en. Sanctioneren op maat • Ma atre gel en opleg gen b inn en 5 we rkdagen na c onsta ter ing sch endin g plicht tot arb eid sin sch akeling, plicht tot teg enprestat ie en/of aanv ull ende verpl ich tingen. • Bes tuurlijke b oetes bij nul-f raud e b inn en een ma and na c onsta tering opleg gen • Bes tuurlijke b oetes bij fra ud e binn en 2 m aand en na constatering o ple ggen. • Besluit tot intrek kin g/h erz ien ing uit ke rin g en ter ug vo rderi ng bin nen 2 m aand en na constateri ng fra ud e. Ied ere twee jaar komt er een nieu w beleidspla n h oo gw aardig h an dh av en . Voor d e p eriode 2018- 2019 stelt d e IGSD eind 2017 een nie uw beleidsp lan vast.

Meerjarenraming Participatiewet, lO AW en lOAZ Jaarrdcening 2016 2017 2018 2019 2020 / : 2021 Stee n w ij ke ria nd Laste n (u itke ring en) 12.022.795 10.844.150 10.274.450 9.928.350 9.787.800 9.857.300 Baten (d ebit eure n 288.875 250.000 250.000 250.000 250.000 250.000 Westerveld Lasten (uitk erin gen) 3.701.270 3.411.000 3.249.300 3.143.600 3.102.850 3.126.350 Baten (d ebit eure n 93.725 90.000 90.000 90.000 90.000 90.000 In de meerjarenbegroting wordt gerekend met de volgende (gemiddelde) aantallen cliënten Participatiewet/IOAW/Z: 1 . ^^aj^ HHsSH arreke nme le -e e n te : 2017 2018 2019 2020 2021 1 Steenw ijkerla nd 867 786 740 710 695 695 Westerveld 286 264 250 240 235 235 Totaal 1.153 1.050 990 950 930 930 Bud getten Geme ent en on tvange n één ge bu nd elde uit kerin g voor de bek ostigin g van alle uitkeri ngen en loo nkost ensubsidies o p g rond van d e Participat iew et, de lOAW, de lOA Z en het BBZ 2004, vo or zov er de ze laa tste betrekkin g heeft op lev en sond erh ou d voo r st artend e o nd erne mers. Het ga at o m o ng eoorme rkte b ud gette n. Dat beteke nt da t d e g em een te ee n overschot o p d e bu dgett en zelf ma g h ou de n, ma ar e en tek ort zelf moet b eko stig en. Bij een overschrijdin g v an de ge bu nd eld e u itkering kan de geme ent e een beroep do en op de Va ngnetuitke rin g (VU).

De o versc hrijding moet d an me er d an 5% b edrag en of d e oversc hrijding moet € 30,00 of meer per inw oner bedragen. Dit op bas is van het in wo neraa ntal per 1 januari van het jaar waarop d e v an gn etu itk ering betrekking heeft. De geme ent e W esterveld on tving in 2006 t ot en met 2014 een aanv ullend e u itk ering op basis va n d e o ud e regeling (lA U) en in 2015 op bas is van de Va ngnetuitke ring. Wijziging Vangnetuitkering (V U) Tot en me t 2016 v olston d voor het tijdelijk van gnet da t h et college het pro ces van tek ortre du cti e in gang had gez et. Echter voo r d e v an gnetu itk ering over 2017 en late re jaren geldt dat het colleg e in het uitkeringsjaar ma atr egelen moet heb ben getroffen om te kome n tot tek ortre ducti e. Bij de indie ning van h et verzoek in 2018, o ver 2017, moet het college kunnen verkl are n da t hij in 2017 de geno em de ma atrege len heeft getroffen e n die nt de geme enteraad met die verk lar ing in te ste mm en. Dit heeft tot gev olg da t het proces van t ekortre ducti e ee rder ingezet m oet wo rden . Ge adviseerd wo rdt om een veilig heids ma rge in te b ouwe n en u it te ga an van een lager perce nta ge da n 5% .

Prognose budgetten De ontwikk eling van d e b ud ge tte n voor d e b eko stigin g van de Partic ipa tiewet is a fhanke lijk van het R ijksbeleid. Vo or d e b ud ge tverde lin g w or dt gebruik gema akt van een nie uw verde elm odel, nam elijk het doo r h et Sociaal en Cu ltu ree l Planburea u ontw ikk eld e m ult iniveau-m odel. 2.2 Product Besluit Bijstandverlening Zelfstandigen - BBZ Vastg esteld be leid * Besluit bijstan dverlening zelfstan dig en 2004 * Beleidsr egels en uitvoeringsrichtlijnen Doe lst ellin g Bijstand verstrek ken voo r lev ensond erh ou d en ter voorz ien ing in d e b eho efte aan bed rijfska pitaal op gron d van h et Besluit bijsta ndverlenin g z elf sta ndige n 2004 (BBZ 2004). Uitvoer ing van d ez e reg eling is uitbesteed aan het R egio naal Bureau Ze lfstan dig en Z wo lle. Door het RBZ w orde n een 3- tal reg elingen uitgevoerd voo r d e IGSD-SW: 1. Besluit Bijstandv erlening Z elfsta ndige n 2004 (BBZ 2004); 2. Ink om ensvoorzi ening ou de re en ged eeltelijk a rbe idsongesch ikte gewe zen zelfstan dig en (lOAZ); 3. Partic ipa tiewe t, d aar waar het perso nen betreft die (v olledig) ze lfstan dig e w illen w orde n (vo orb ereidings traject) of perso nen die toeste mm ing krijgen o m o p bes che iden sc haal zelfstan dig e ac tiviteiten te o ntp loo ien .

Doelgroe p Inwo ners v an We sterveld e n Steen wijke rland ku nn en een beroep doen op het BBZ 2004 als zij: • al lan gere tijd a ls z elfsta ndige we rkz aam zijn en tijdelijke fina nciële pro ble me n h ebben (ge vestigde ze lfst and ige); • een uitkering on tva ng en op gron d van de WW of Partic ipa tiewet en als zelfstandig e wille n begin nen (begin nend e ze lfst and ige); • een zelfstandig e zijn van 55 jaar of ou de r met een niet-le ven sva tbaar bedrijf (oud ere zelfsta ndige); • hu n bedrijf willen beëin dig en om da t d eze n iet lev ensvatb aar is (b eëind ige nde ze lfstan dig e). Pr es tatie afsp rake n • De IGSD wil 100% v an de aanv rage n e n b ezw aarsc hriften tijdig afh ande len . He t RBZ beh an de lt de aanv rag en en adviseert de IGSD ov er d e te nem en besliss ing. • De IGSD stimuleert o nd erne merscha p bij ui tke rin gsgerec htigden in h et kader van re-i nte gratie en inf orm eert via het RBZ zelfsta ndige n met finan ciële p rob lem en o ver d e m oge lijk hed en van het BBZ 2004.

Meerjarenraming Steenw ijkerlan d mmiT • . : 2020 Lasten (uilk ering en) 387.372 320,000 350,000 350,000 350,000 350,000 Balen ( deb iteu ren 144,847 100,000 100,000 100,000 100,000 100,000 Westerveld Lasten (uitk ering en) 181,484 180.000 180,000 180,000 180,000 180,000 Baten (d ebit eure n 34,566 75,000 75,000 75,000 75,000 75,000 Bud getten Geme ent en zijn f inan ciee l vera ntw oorde lijk voo r d e beko stig ing van alge me ne bijstand en de kos ten van b egeleiding en coa ching a an sta rte nd e ond ernemers. De midd ele n v oor de alg em ene bijstand on tvan ge n zij in één ge bu nd eld e uitkeri ng, w aar oo k d e bek ostiging van uitke rin gen e n loonkost ensubsidies o p g rond van de Partic ipa tiewet, d e lO AW en de lO AZ in z it. De m idd ele n v oor de kos ten van beg eleiding e n co aching van starten de on de rnem ers zijn aan de integrat ie- uitkerin g Sociaal Domein toe gevoegd . De overige kosten in het kader v an de BBZ 2004 kun nen voo r 75% gedeclareerd wo rden bij he t Rijk. De o verig e 25% kom t voor rek eni ng van d e gem een ten . Wel vin dt in d eze fina nciering een wijziging pla ats . He t ga at o m e en beperkte w ijziging w aarm ee g em een ten wo rden gestimu lee rd om beter d ebite urenbe heer op ver strekt bed rijf ska pitaal te voeren en de sele ctiv iteit te v erg rot en.

De b aten van gem eente n in d e v orm van aflo ssinge n e n r ente o p ver strekt bed rijf ska pitaal worde n genorm eerd op bas is v an e en landelijk gemidde lde. Gemeen ten die in div idu eel in sta at zijn om mee r b aten te genere ren da n dit land elijk ge midde lde moge n d e b aten d ie uits tijgen bov en het ge midde lde (m eerbat en) be ho ud en . Om gek eer d betalen g emeen ten zogena am de minderb ate n z elf. Dit princip e va n n orme ren van baten en de reke nre gels w aar in dit nader is uitg ew erkt zijn tus sen VNG en SZW bespr oken en akkoord bevonden. Prognose bud getten De ontw ikk eling van de bu dg etten voor d e b eko stig ing van de Partic ipa tiewet is afhank elijk v an het Rijksbeleid. Ten a anzie n van de uitgav en is het bu dg et afha nkelijk van de stijging en da lin g van het aanta l cl iënten da t een ber oep d oet o p d e BBZ. Voor de bu dg etv erd eli ng wor dt gebru ik gema akt van e en nie uw verde elm odel, namelijk het door het Sociaal e n Cu ltu ree l P lan burea u o ntw ikke lde mu ltin ive au-m odel. 2.3 Product Participatiewet - Re-integratie 2.3.1 Werkstap Inleidin g De IGSD en No ord WestGroep w erk en na uw samen om zowel m ens en met ee n u itk ering op g rond van de Particip atiew et als WSW m edewerk ers, v erde r t e on twi kkelen, z od at ze ku nn en do orstr om en naa r een pa sse nd e w erk ple k.

H ier voor wor dt on de r mee r d e m eth od e W erk sta p ing eze t, w aarm ee me nsen heel ger icht on twikk eld wo rden in precies die ge bie den w aar h un

talenten liggen en vacatur es zijn, zo dat ze de k orte w eg naar werk volgen . Met b eh ulp van We rks tap wor dt het co mp lex e arbeids toe leidin gs- en ontwikk elp roc es eenvo udiger e n staa t d e ka nd idaat ce ntraal. Do el Met be hu lp van de Werk sta pm eth od e laten we WWB k an dida ten en WSW m edew erkers via de kortst m oge lijke weg du urza am do orstr om en naar de arbe idsm arkt. Hier do or generer en we extra uitstroo m waardoo r d e u itkeri ngsla ste n z ullen afn em en. Een van de on de rdele n d ie in d it pro ces kan wo rden ing eze t is de certificerin g v an cliënten do or mi dd el v an 'MKB G oed Werk geversc hap'. Aanpak De uitge breid e m etho de met (w erkplek-) o pd rach ten b ete ken t een pra ktisch e steu n voor de ka nd idate n in h un arb eid sontw ikk eli ng. Met deze m eth odisc he a an pak wo rden inspan ning en aantoo nb aar en succ essen verkl aarba ar. O ns doel is d at in geza menlij khe id met werkg evers te realise ren. Prestatieafspraken Cer tificering van de ka nd ida ten mi dd els MKB Goed Werk neme rschap; Pro fessionalisering dien stv erl ening ten beh oev e van de ka nd idaa t en we rkgeversb enaderi ng; Het gene reren van ext ra (duu rzam e) uitstroom do or efficie ncy verbeterin g v an de pro cessen van ka nd idaat- en we rkgeversb enaderi ng .

2.3.2 Beschut werk (nieuw ) Do els telling Een (nie uw ) v erp licht o nd erde el in d e Partic ipa tiewet is het v orm gev en van b esc hut w erk . De werkp lek ken ku nn en gerea liseer d wo rde n bin nen de gem een te, bij het SW-bedrijf (NWG/RR C), aan g em eente gelie erd e organis aties of do or het inrichten van b esc hutte we rkp lek ken b ij reguliere werkg evers. Gezien h et specifie ke kar akter van de ze banen ligt het voor de hand om we rkple kken bin nen d e infrastr uc tuur van het SW -bedrijf vorm te ge ven. Doelgroe p Tot de do elg roep besch ut werk behoren inw on ers uit Steenw ijkerland en We sterveld die n iet in een reg uliere baan ku nn en werke n, o ok niet m et extra b ege leid ing en on de rst eu ning . De d oe lgroep is aa ngew ezen op arb eid in een besch utte om gevin g ond er aang epaste o msta nd ighe de n. D oor lichamelijke , ps ych ische of verstandelijke beperki ng is er sprake van d us da nig stru cturele beg eleiding da t n iet van een w erk gever v erw acht ma g w orde n d at de ze me nse n in d ien st nee mt, zelfs niet m et extra o nd erste un ing en/of voorz ien ing en. Dit ondersc heidt de do elg roep bes chut werk van de do elgroe p 'ban en afs praak, en de do elg roep 'WSW '. Te verwachten (fina nciële) on tw ikkelin gen In 2048 wil het rijk d at geme enten 30.000 b esc hutte werkp lek ken gerealisee rd heb ben .

In on de rstaan de tabel staa n d e g eraa mde a antallen tot 2021. De a antallen op gem eentelijk n ive au zijn tot en met 2018 bekend. Voor de begro ting tot 2021 gaa n we op gron d van on de rstaan de (ge raa md e) a antallen extrapoleren zoda t er zich t is o p d e te realiser en we rkp lek ken. 10

Realisatie 4.600 6.000 7.400 8.800 Ste enw ijkerland 10 13 16 19 We sterveld 4 5 6 7 De kosten van een dien stv erb an d bes chu t b edrag en ong eve er € 22.000 (op basis van 32 u ur met een loon wa arde van 35%). Dek king; Het rijk heeft tot 2021 midd ele n beschikbaa r gest eld die m et n am e verd isc ontee rd zijn in d e BUIG en het P art icipatiebudget. BUIG/Inkomensdeel (o.b.v. 32 uu r) 14.000 Particip atiebudget 8.500 Pla ats ing sbonus per deeln em er 3.000 Besc hikbare m idd ele n per dien stve rba nd 25.500 De kosten voor ee n d ien stv erb and (op basis van 32 u ur en e en loo nw aarde v an 35%) w orde n beg roo t op o ngeve er € 22.000. Dit b etreft enk el e n alleen de loonkosten. De kosten v an beg eleidin g/jo bco aching zijn hie rin niet verd isc ontee rd ma ar kunnen een aanzi enlijk e claim leggen op de begeleidin gsure n van het SW-bedrijf (kosten be drijfsv oering). Boven staand e bere kenin g doe t verm oeden da t d e opb ren gst van beschu t w erk hoger is d an de kosten. Een aa nzienlijk dee l van de midd ele n is ech ter al v erd isconteerd in d e h uidige bu dg ett en 'BUIG' en Particip atiew et. Deze b ud ge tte n zijn in meerja renperspectie f lager vas tge steld maar met de k om st v an 'bes ch ut werk nieu w' zijn w eer extra mi dd ele n toe gev oegd.

He t organis ere n van bes chu t n ieu w zal e en du sd an ige finan ciële claim leggen op de bes chikba re b ud gette n d at het aan nem elijk is dat bu dg ett en op term ijn ontoe rei kend zulle n zijn. In 2021 dient d e g em eente S teenw ijkerland 19 plekke n (v an ten minste 31 u ur per we rkn em er) te rea lisere n. Dat betekent e en str uc turele belasting op het Ink om ensbudget (buig) van € 266.000. Voor d e gem een te W esterveld is dat € 98.000. Da arn aas t bet eke nt 19 s tru cturele p lekken (Steenwijkerland) per 2021 een belas ting op het Particip atiebudget v an € 161.500. Voor d e gem een te W este rveld is dat € 59.500. Zoals hie rbo ven al eerde r gem em ore erd is beteken t d e t oename van besch ut we rke n d at de claim op het particip atiebudget d us da nig z al t oen em en da t het inz etten van alg em ene dekking sm idde len van d e gem eente n a an de or de zal kome n. Prestatiea fspraken Tot 2021 stap sge wijs 26 b esc hutte we rkp lek ken cr eëren (19 Steenwijkerland en 7 We sterveld) 11

2.3.3 W erkg eversservicepunt Do els telling In 2015 is ge sta rt me t het W erk geverss erv ice punt (WGSP) met als doel een hoger resu ltaat aan uit pla ats ing en na ar du ur za am reg ulier ful ltim e w erk of parttime w erkz aamhe de n. In beginsel wo rden ka nd idaten uit profiel 1 en 2 be midde ld. Do or d e w erkwijze v an accoun tmanagers in comb ina tie met ma tch ers kan er beter e n sneller w orde n g em atc ht tus sen cl iën ten en vacatur es. Er is sp rake van f requ en t co nta ct t ussen ma tch er en werkz oekende, wa ardo or er een goe d beeld is van d e m ogelijkh eden. Het W erk geverss erv ice punt S teenw ijkerland We sterveld werkt intensief sam en me t d e gem eente s Me ppe l en Stap ho rst en het UWV. Er is afge sprok en da t alle v acatu res in d eze regio wo rden gedeeld en da t er met en voor e lka ar wor dt ge plaatst. De (sub)regiona le sa me nw erk ing moet leid en tot een betere m atc h tussen we rkg ever e n we rkzoek ende met als ge vol g m eer uit pla ats ing en naar reg uliere arbe id. In regionaal ve rband wor dt da ar wa ar mogelijk die nstve rle nin g op elka ar a fge stemd en worde n (w erk zoekenden)besta nden verder 'on tslo ten' do or sonar/WB S.

O Business Club Steenwijkerland (ECS) In Steen wijkerland zal het p eriodiek ove rleg m et h et pa rkma nage me nt BCS en de accountmanagers van d e gem eente wo rden gecontinueerd, er zal naast de inzet v an zelf verw orv en werks tag es, zoveel mogelijk gebru ik wo rden gema akt v an de bes chikba ar g estel de werks tag es via de BCS. Hiervo or is eveneen s een jobcoach inzetb aar. O Westerveld In W esterv eld zijn niet veel g rote o nd erne mers en wor dt ook ingeze t op sa men we rking met de kleine re b edrijv en. Da arn aast vind t sa men we rking pla ats met stichting JEF waarbi j intensief aand acht wor dt besteed a an het clu steren van we rkzaam heden bij div ers e bedrijve n om o p de ze manie r ex tra werkgeleg enheid te creëren (job carv ing). O Werkarrangementen voor personen met verminderde loonwaarde We besteden ex tra aand acht aan gro epsdeta cheri ngen voo r zowel W SW'ers a ls voor cliën ten me t een uitkerin g o p g rond van d e P artic ipatiewet. Wanneer er s prak e is van een lag ere loon wa ard e als gev olg van een arb eid sbeperkin g w or dt het salar is bij de (externe) w erk gev er gecomp ensee rd do or middel van een loo nkost ensubsidie. Voor d eze d oelgr oep w illen we we rkarr ange me nten / gro epsdeta cheri ngen bie den.

O Matching De ma tch ers spreke n hu n meest bemi ddelb are c liënten me erd ere malen per w eek en de overi ge cliënten wekelijk s, zod at e r v olo p w ordt ing eze t op uitstroom naar w erk . Bij ma tch ing wor dt 12

uitgeg aan van passe nd werk, deze term is volg ens de wetge ver erg bre ed: er mo et wo rden ingeze t op du ur za me u itstro om , m aar dit b eteken t n iet altijd een vacatur e die o p d e w ensen van d e cliënt aansluit. H ier wo rd t duid elijk o ver geco mm uniceerd en ind ien de cliënt in ge drag en ho ud ing bel em meringen op werpt die ge volgen heb ben voo r d e sollicitatie, d an wor dt di t b eantw oo rd met een passende ma atr egel. D e matcher is ond erd eel van het Werk geverss erv icepunt. Doelgroep Inwo ners me t een u itk eri ng op gron d van d e P articipat iew et, Niet-Uitke ringsg ere cht igden (NUG), perso nen m et een arb eid sbeperk ing (D oelgro epe nregister) Te verwachten ontwikk elingen Vanuit het UWV wo rd t m et g em een ten gewe rkt aan de doorontw ikk eling van het reg ion ale ma tch ing ssy steem . To tstandkom ing van ee n ( web)k oppel ing tussen de applicatie van d e IGSD (W erkstap) en WBS. Dit b eteken t dat de medew erkers n iet twee system en hoeven te v ull en ma ar da t d e relevante inform atie au tom atisch overg eze t kan worde n in het ma tch ing ssy steem van het UWV. Pr es tatie afsp rake n Alle cliënten met arbeidsma rkt persp ectief wo rden ingevo erd in WBS (regiona al match ing sys teem) do or middel van een koppeling met het cliën tsysteem 'W erks tap' van de IGSD.

De a an Sonar/WB S ge ko pp eld e ap plicat ie 'K andida ten verkenne r B anenafs pra ken' wo rd t gevuld zodat w erk gevers o p profiel we rkz oekenden met een arbeid sbeperking ku nn en match en aan banen Het W erk gever sce rvicep unt w or dt zow el sub- als regionaal do oron tw ikke ld. 2.3.4 LeerWerktraject Do els tel lin g Inw oners met een u itk ering o p gron d van d e Partic ipa tiewet do en een we rksta ge in een reg ulier bedrijf, om vervo lge ns d oo r te str om en naar een betaa lde baa n bin nen d it (stag e)bedrijf of ee n an de re o nd erne ming. V oor g rote op drachten wo rden gro eps gewijze trajecten/activiteiten ing eze t on de r beg eleiding van een jobco ach. Dit moet leiden tot een du ur za me uitstroom naar reg uliere arb eid . Doelgroe p Inw oners di e ee n uitkerin g ontva ng en op gron d van de Par ticipatiewet, ar beids verm og en hebben en do or mi ddel van we rks tag e arbe idsvaardighede n ontw ikk ele n, w aardoo r d uu rzam e u itstro om wor dt gerea liseerd. 13

Te verwac hten on tw ikke lin gen In 2014 is h et LeerWerktraject o ntw ikk eld en ingeze t do or Dyka en d e IGSD . Het traject is een groo t su cces waarbi j sprake is van een hoog uit stroomp erc entag e naar reguliere arb eid . In 2018 willen we het LeerW erktraject do orve rta len en inz etten bij an de re we rkgevers in d e regio. Prestatieafspraken: • 80% v an de aanm eld inge n betreft ee n g oe de match • Voor alle d eelne mers aan h et traject w or dt aantoo nb are arbeids ontw ikk eling gerea liseer d • 60% van de de eln em ers str oo mt g ed ur en de het traject of na a fro nd ing v an het traject u it na ar een regu lie re b aan 2.3.5 Inb urgering van statushouders Doe lst ellin g He t h uis veste n v an status ho ud ers en het re- integreren e n partic ipe ren van inbu rgera ars. On tw ikk elingen Vanaf 2014 is de t aak stellin g h uis vesting status ho ud ers v oo rtd uren d verho ogd. D e instroom in de Partic ipa tiewet neem t als gev olg van de toe genomen vlu chteling enstroom toe. Aanpak Om dat d e i nburgeraa r zelf de inb urgerin g vormgeeft en ha nd ha ving verlo opt via DUO , is er sp rake van m inde r invloed o p de doorloo p b inn en het inb urg eringstraject. De inb urge raa r heeft dr ie jaar d e tijd voo r het traject. Dit he eft g evo lge n voo r d e mogelijkheid van uitstroom en da armee d e aanw as van h et uitkeri ng sbestan d.