I8.1 IGSD - Jaarstukken 2016.pdf

R JAARSTUKKEN 2016 Controle ve ^lar ing d.d I lOI'STF.KNCE ZEEMAN (; l { O E P a c Cf /a n ta n cs & a d v is e u r s 6APIi2017 26

Stccnwiikcrla nd iG S fr De doorbel aste kosten NWG hebben betrekking op on derlinge verrekenin gen met de Noordwest Gro ep N.V. met inzake kosten voo r met name in geleend personeel en verhu ur van ruimten [exper tisece ntrum en werkple kken). De vooru itbetaalde kosten hebben met name betrekking op ree ds betaalde huu r voo r he t 1® kwartaal van 201 7 en o p kos ten v oor licenties voor 2 017 . LIQUIDE MIDDELEN De liquide middelen zijn gew aar dee rd tegen nominale w aarde. De post liquide middelen wo rdt onderscheiden in; Boe kw aa rd e Boekwaarde 3 1 decem - 31 decem ­ ber 20 16 her 2015 Banksaldi 31.412 42.906 Schatkistba nkie ren 2.496.02 3 1.24 5.24 9 Totaal liquide m iddelen 2.527.435 1.288.155 De banksa ldi h ebben betrekking op b ankreke ningen bij de BNG en de Rabobank. De liquide middelen staan te r vrije beschikking aan de organisatie. Banksaldi met een credit stand zijn opgenomen onder de overlopend e passiva. Schatkistbankie ren De IGSD is op grond van regelgeving verplic ht mee te werken aan Schatkistbankieren. In de prak tijk betek ent dit da t wanne er de IGSD meer dan € 250.000 op haa r ban kreken ing (Bank Nederlandse Gem eenten) heeft staan, het meerd ere a utomatisch afgero omd wo rdt naa r een rekenin g die specifiek voor Schatkistbankieren in het leven is ge roepen . Dit afrom en geschiedt dagelijks.

W ann eer de IGSD extr a middelen nodig heeft en haar eigen bankrek enin gsaldo is onvoldoende wo rdt er geld ove rgemaakt van de Schatkistbankierenreken ing naar de regu liere bankrekening van d e IGSD. Op deze wijze kan de IGSD aan haar verplichtingen blijven voldoen. Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren Het drempelbed rag is bedoeld om het dagelijkse kas beh eer te vereenvoudigen: niet elke laatste euro hoeft in de sch atkist te worden aangeh ouden. In prin cipe hoeven dus alleen de liquide middelen die boven het drempelbedrag uitgaan in de sch atkist te worden aan geh oud en. In onder staande tabel is te zien wat de ben utting van het d rem pelbed rag scha tkistbank ieren g edurende de vier kwartalen 201 6 is ge wee st: Vi OIGTKKNGF, ZEEMAN t) U O E P tfccountdnts & a d v is e u r s Controle v ^ la rin g d.d 5..APR^.1Z JAARSTUKKEN 2016

Steen wiikcriiind JC .S D < We.sterveld Berekening benutting dremp elb edr ag sch atkistb ank ieren iB erc kc nin g b en ut tin g d re m pe lb ed ra g s ch at ki stb an ki er en (b ed rag en x € 10 00 ) | Verslagjaar 0 ) Drem pelbe drag 25 0 Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4 (Z) Kwartaalcijfer op d agb asis b uite n 's Rijks schatk ist aan geh oud en m idd elen 77 69 96 56 (3aJ = (1) > (2) Ruimte onder h et drempe lbedra g 173 18 1 154 194 (3bJ = (2) > [IJ Overschrij ding van het drem pelbed rag - - - (1 ) Be reken ing dre mpe lbed rag Verslagjaar (4a) Begrotingstotaal versla gjaar 24.393 (4b) Het deel van het begrotin gstotaal d at kleine r of gelijk Is aan € 500 miljoe n 24.393 (4c) Het deel van het begrotings totaai d at de € 5 00 (4c) miljoen te boven gaat (1) = (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een minimum van Drempelbedrag 250 €250. 000 (2 ) Ber eken ing kwar taalcij fer op dag bas is bui ten ' s Rijks scha tkis t aangeho ude n m idd elen Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4 Som van de per dag bulten 's Rijks schatki st (Sa) aangehouden m iddelen (negatieve bedragen tellen als nihil) 6.886 6.280 8.835 5.162 (5b) Dagen In het kwartaal 90 91 92 92 (2 )- (5 a) /( 5 b ) Kwartaalcijfer op dagbasis b ulten 's Rijks scha tkis t aangehouden mid delen 77 69 96 56 In 2016 hebben geen overschrijdingen p laat s gevo nden van h et drem pelbed rag.

EIGEN VERMOGEN Het eigen vermo gen bes taat uit d e algem ene res erv e en het onv erdeelde resultaat. De algem ene reserve ken t het volgende verloop: 20 16 2015 Algemene reserve € € Saldo begin boekjaar 9.268 3.810 Toevoegingen - 5.458 Onttrekkingen (7.264) - Saldo ultimo boekjaar 2.004 9.268 De onttre kking aan de algemen e reserv e bet reft het resultaat uit voorgaand jaar. Het resultaat boekjaar ad € 8.398 is afzonderlijk op de balans onder het eigen verm ogen gepre sen tee rd. Aan het algem een bestu ur wo rdt v oorg esteld h et resu ltaat boekjaar a d € 8.398 to e te voegen aan de algem ene rese rve. lorsTFFNCK ZEEMAN W ' Iv O E P / ^ c t n u n i j n t s » a d v is e u r s JAARSTUKKEN 2016 Lnntrol^ :^ la ri ng d.d. .. t.

Slcenwiikcrlan d i( f S ir < WcslcrvclJ VASTE SCHULDEN, MET EEN RENTETVPISCHE LOOPTIJD LANGER DAN ÉÉN JAAR De vaste schulden zijn ge waardeerd tegen d e nominale waard e (hoofdsom) v erm ind erd met het tota al van d e ged ane aflossin gen. De vaste schulde n he bben een rentety pische looptijd van één jaar of langer. De ond erverdelin g van de in de balans o pgenomen va ste schulden is als volgt; Boe kw aa rd e Boekwaarde 3 1 de cern- 31 de cem­ ber 20 16 be r2 01 5 € € Ond erhandse lening gemeente Steen wijkerland 225.000 300 .000 Totaal vaste schulden 225.000 300.000 Voor de realisatie van de afbouw en aankled ing van bet Werkplein en voor de aanscha f van meubilair en andere kan toorbenodigdhed en zijn investeringen gedaan. Voor het financieren van de investeringe n is van de gem eente Steenwijkerland een geldlenin g aangetrokken met een looptijd van 10 jaar met een vas t rentep ercentage ove r de gehele looptijd van 4,15% , bereken d ove r de stan d per begin van het boe kjaar. De ren te op de lening in het boekjaar bedroeg € 12.4 50 (20 15: € 15.563). De afloss ingsverplichting voor het volgende jaar be dra agt € 75.000,- NETTO VLOTTENDE SCHULDEN MET EEN RENTETYPISCHE LOOPTIJD KORTER DAN 1 JAAR De overige schulden kennen een rentety pische looptijd ko rte r dan 1 jaar en zijn g ewaardee rd tegen nom inale waa rde.

De netto vlott end e schulden met een rentety pische looptijd korte r dan 1 jaar worde n o nde rscheiden in: Boe kw aa rd e Boekwaarde 3 1 de cern- 31 de cem­ ber 20 16 be r2 01 5 Banksaldi 1.33 2.83 7 Cred iteuren 414 .418 244.114 Totaal 1.747.255 244.114 De banksaldi hebben betrekking op een cre ditsta nd op de bankrekening. De ban kreken ing ken t een credits tand doo r een overloop per bala nsdatum met de rekening sch atk istb ank ieren en die nt in samenh ang met de post sc hatkistbankieren beoordeeld te w ord en. IIOI-STF.K.NGF, ZEEMAN AV E C) E P ^ 4. .< 'co un i< ioi s S a d v is e u r s JAARSTUKKEN 2016 Controle ( k la ri n g d.d

_J(.SD Van de crediteuren heeft € 227.811 betrekking op de NoordWestgroep. Er is geen cre diteuren positie per balansda tum voor d e gem een te Steenwijkerland en W esterveld. OVERLOPENDE PASSIVA De overlopende passiva zijn gew aardee rd tegen nominale waarde. De post ove rlopen de passiva wo rdt onderscheiden in: Boe kw aa rd e Boekwaarde 3 1 decern- 31 decem - Openb are lichame n en verb onden partij en Rekening courant Steenwijkerland inzake debiteuren soza Rekening couran t Westerveld inzak e debiteur en soza Afrekening programma- en apparaa tskosten gem eente Steenwijkerland Afrekening programm a- en apparaa tsk ost en gem eente Westerveld Vooruit ontvange n b edra gen Nog te b etalen ko sten NWG Te betalen loonheffing Loonheffing op uitkeringen Te betalen BTW Overig Nog te betalen bedrage n GKB Nog te betalen bedragen participatie Nog te betalen pen sioenp rem ie Verplichting vakantiegeld Overige ove rlop end e passiva Totaal ber 2016 € 745.217 135.764 166.550 26.441 127.170 505.253 199.072 10.336 53.602 30.979 99.028 100.571 2.199.983 ber2015 € 428.985 128.500 652.234 646.667 71.690 53.748 108.898 611.846 118.026 114.757 79.590 27.808 122.121 3.164.870 De rekening cou rant verh oud ing heeft betrekking op de vorderingen die de IGSD oplegt aan cliënten.

De opbo eking van de vor dering alsm ede de voorziening op de vorderingen wo rdt in rekenin g coura nt met de gem eenten verwerkt. De afrekening program ma- en app ara atskosten hebb en betr ekking op de afrekening over 201 6 van de gerealiseerde program ma- en appar aatsk osten. Voor de gem een te Westerveld geld t d at de werkelijke kosten lager zijn uitgevallen dan de voo rschotnota's. Het verschil is nog terug te betalen. Voor de gem een te Steenwijkerla nd geldt d at de voo rschotno ta's lager w aren dan de realisatie, mede a ls gevolg van aanvullende opd rachten. De afrekenin g voor de gemeen te Steenwijkerland is op genome n o nder d e overlo pen de activa. De nog te betalen GKB ten bed rage van € 10.336 heeft betrekking op de programmakosten 201 6 van de schu ldhulpve rlening van gemeente Steenwijkerland en Westerveld. lOlvSTRF.NCE ZEEMAN II C) E P JAARSTUKKEN 2016 ^ ^ 'é ^ o u n ld n ts b a d v is e u r s Control e^^ kl arlng d.d fi

Slcenwiikc rlund Wsiiltr.vcli) De nog te betalen kosten participatie hebb en betrekking op overlopende pos ten die van uit he t werkdeel bekostigd worden. In 2 016 is een verplichting inzak e vakantiegeld opgenomen. Als gevolg van de invoering van het 1KB is er in 2017 geen s prake van een jaarlijks gelijkblijvend volume, om dat in 2017 totaal 20 maand en aan vakantiegeld beta ald moe t worden (8 maanden 201 6 + 12 maand en 201 7). Deze (eenm alige) extra las t is gereserv eer d onder de o verlope nde passiva. NIET IN DE BALANS OPGENOMEN VERPLICHTINGEN Overeenkom sten Op grond van artikel 53 BBV worden in de toelichting bij de balans opgenomen de niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen w aaraan de gemeente voor to eko mstige jaren is gebond en. De IGSD heeft een meerja rige hu uro vereen kom st afgesloten inzake het pand a an het werkplein. De restere nde verplichting uit hoofde van het huu rcontract bed raa gt ca € € 716.0 00 (20 15: € 1.065.000 ) en kent een res terende looptijd van 2 jaar en 1 maand. De IGSD he eft 1 leasecontract voor een auto op basis van operational lease met een verp lichting van ca € 4.300 (2015: € 11.000 ) op basis van een r ester en de looptijd van 8 maanden .

Arb eidsko sten ge relateerde ver plichtingen Voor arb eidsko sten gerelateerd e verplichtingen van een jaarlijks verg elijk baar volum e wo rdt geen voorziening getroffen of op ande re wijze een verp lichting opgenomen. Deze person ele lasten worden verantwoord in het jaar waa rin de uitbetaling plaa tsvindt. De IGSD heeft een niet in de balans opgenomen verp lichting inzake verlofaanspraken van € 98.875 (ultimo 2015: €1 11 .374 ). Vanwege de invoering van het Individueel Keuze Budget is er (eenm alig) in 2017 geen sprak e meer van een jaarlijks vergelijkbaar volume. Door de invo ering van het 1KB zal in 2017 zowel de opbouw van mei - december 2016 als het vakantiegeld 201 7 uitbetaald gaan worden. De verplichting inzake vakantiegeld is hierom opgenomen op de balans voor € 99.02 8 (20 15: niet in de bala ns opgenomen verplichting van: €8 4.58 1). lOFSTF.KNCK ZFRMAN G R O E P u o i a n i s S a d v i s e u r s JAARSTUKKEN 2016 ~~~~ Controle v 4(l^ring d.d ^

Stcenwiik erland J G S D 4.6 Toelichting op h et overzicht van baten en lasten in de jaarrekenin g Belangrijke verschillen tussen de realisatie en de begroting na wijziging moeten sys tem atis ch worden toegelicht voor iede r afzonderlijk on der dee l van het overzicht van b aten en lasten. 4.6.1 Programma 1 - Uitvoering Regelingen In onderstaande tabel is de realisatie in het begrotingsjaar opgenomen per gem een te. De bela ngrijkste ontwikkelingen in de realisatie te n opzich te van de be groting (na wijziging) zijn de volgend e: PROGRAMMA 1 Gemeente Steenwijkerland Realisatie 2016 Begroting 2016 (na wijzigingen) Realisatie 2015 Bate n | Las ten Saldo 1 Baten | Lasten Saldo 1 Baten 1 Lasten Sald o Wet Werk en Bijstand i 267,351 11.172. 554 10.905.20 3 200.000 10.846.1 75 10.646.17 5 273.235 11.544 .988 11.271.753 WetlOAW 21.524 760.97 4 739.450 638.470 638.470 3.230 639.2 92 636.062 WetlOAZ - 89.26 6 89.266 76.250 76.250 , - 75.887 75.887 Bbz j 144.846 387.372 242.526 100.000 370.000 270.000 ! 103.51 0 236.03 5 132.52 5 Bijzondere bijstand en minima j 65.701 1.105.7 93 1.040.091 45.000 952.47 5 907.475 41.062 1.096.0 61 1.054.999 Schuldhulpv erlening 307.292 307.292 295.000 295.000 .

397.7 85 397.785 Wet Inburgeri ng 21.395 21.395 Re-integratie 682 1.465.53 4 1.464.852 1.300.000 1.300.000 ; 791 1.354.13 0 1.353.339 Schoonma akonderst euning j : — 1.095.087 1.095.087 - ( 575.71 6 575.716 500.104 16.383.8 72 15.883.76 8 345.000 14.478.370 14.133.370 i 421.828 15.941 .289 15.519.4 61 Bijtirage Gem eente St eenw ijkerl and* -15.883.768 -14.133.370 -15.519.4 61 Saldo f Gemeente Westerveld Realisatie 2016 Begroting 2016 (na wijzigingen] Realisatie 2015 Baten Last en Saldo 1 Baten | Lasten Sald o Baten Lasten 1 Sa ldo 1 Wet Werk en Bijstand ! 81.068 3.314.203 3.233.135 70.000 3.596.740 3.526.740 150.153 3.483.50 5 3.333.352 Wet lOAW 12.657 323.042 310.386 - 357.805 357.805 5.529 334.2 27 328.69 8 WetlOAZ - 64.05 3 64.053 73.935 73.935 - 60.18 4 60.184 Bbz 34.566 181.48 4 146.91 7 75.000 180.00 0 105.000 41.450 143.0 66 101.616 Bijzondere bijstand en minima 21.396 393.9 18 372.522 15.000 426.125 411.125 19.325 421.5 55 402.230 Schuldhulpv erlening i 183.0 44 183.04 4 180.000 180.000 161.97 2 161.97 2 Wet Inburge ring | - - . Re-integratie | 995 421.639 420.644 - 300.000 300.000 555 409.5 06 408.95 1 Schoonm aakonders teuning | - - : - 1 150.682 4.881.384 4.730.701 ; 160.000 5.114.605 4.954.605 1 1 217.012 5.014.015 4.797.003 Bijdra ge Gemee nte Wes terve ld* ! -4.730.701 ' -4.954.605 -4.797.0 03 Saldo 1 Totaal Programma 1 65 0.7 87 21 .26 5.2 56 20.

614 .46 9 50 5.0 00 19 59 2. 97 5 19. 08 7.9 75 63 8B 40 20 .95 5A 04 20 .31 6.4 64 • resultaat programma 1 wordt volledig gedekt door bijdragen gemeenten. De ramingen in de begrotin g van de IGSD zijn voor wa t betreft de WWB, lOAW en lOAZ geba see rd op verwachte cliëntenaantallen en voor de overig e pro duc ten op d e e rvaring en van de afgelopen jaren. D oordat de kosten van prog ramma 1 gedragen worden d oor d e verantw oor delijke gem een ten is het saldo na bijdrage van de gemeente n nihil. lOI-STF.F.NCF ZEFMAN G W O F P a c t o u n iA n i s A a d v is e u r s JAARSTUKKEN 2016 Controle v^la ring %mw

Stc cnw iiko rlun ü „J C rS f? WET WERK EN BIJSTAND In deze paragraaf wor den de ontw ikkelingen in het klantenbestan d per gem een te toegelicht, cliënten aantallen en de g emiddelde u itkering per cliënt hebb en zich in 2016 als volgt ontwikke ld: De Tabel: cliënten aantallen Tabel: gemiddelde uitkering Ontwikke ling gemiddelde uitkeri ng Regeling 31-12-2015 Gemiddel d 2016 Begroting na wijziging Steenwijkerland WWB 13.531 13.713 13.935 -222 182 Westerveld WWB 12. dO 12.644 13.000 -356 244 Steenwijkerland lOAW/Z 14.162 14.916 14.294 622 755 Westerveld lOAW/Z 15.776 16.830 15.990 840 1.054 1 stan d per p eil da tum Ge mid del d Mu tat ie Ge mi dd eld Beg roti ng na Beg rotin g On twi kke lin g aan talle n Rege ling 3M 2-2 01 5 31-12-2016 Mu tat ie VJ 2016 wij zig ing (gem) Ste enw ijke rlan d WWB lOAW /Z 843: 777 -66 810 780 iso' 30 Ste enw ijke rlan d WWB lOAW /Z 54I 60 6 57 780 iso' 7 Totaal Steenwijke rland 897 837 -60 867 830 37 -6,7% 4% We ster veld WWB 279 246 -33 -8 263 276 27" -14 We ster veld lOAW /Z 27 19 -33 -8 23 276 27" -4 Totaal Weste rveld 306 265 -4 1 286 303 -18 -13,4% -6% Totaal IGSD WWB 1.122 1.023 -99 1.073 1.056 17 ! Totaal IGSD lOAW /Z 81 79 -2 80 1 77 3 ! Totaal IGSD 1.203 1.102 -101 1.1S3 1.133 20 -8,4% 2% Steenw ijke rland WWB Over 2016 komt het gemiddelde aan tal uitkeringsgerec htigden uit op 810 (20 15; 852], Bij de o orspro nke lijk e begrotin g w

as uitgegaan van een gemiddeld aan tal van 775 en bij de ee rste wijziging van de begroting is d it aantal, op basis van de inzichten/verwa chtingen op dat moment, bijgesteld met +5. De werkelijke uitk omsten laten een stijging zien ten opzichte van d e raming in oorspr onkelijke begroting van 30 ( 810 - 780], Het gemiddeld uitkeringsbedra g p er cliënt is over 2016 uitgekom en op € 13.71 3 (2 015: € 13.5 31). Dit be dra g is € 222 lager dan het bij de eerste wijziging van de begroting ge raamde be drag van € 13.935. De lasten WWB bedragen € 11.1 72.5 54 o ver 2016 voor d e gemeente Steenw ijkerlan d. De realisatie is h iermee € 326.379 boven begroting, m aar d aalt m et€ 372.434 ten op zichten van vo orgaand jaar. De realisatie is hoger dan begroot door een hoger aan tal uitkerin gsgerec htigden (gemiddeld +30), dee ls gecomp enseerd doo r een lagere gemiddelde uitk erin g ( -/ - € 222 per uitkering lager dan begroot). D aarnaast zijn de kosten hoge r door h et gebruik van het ins tru me nt Loonkostensubsidie in 201 6 (€ 55.457), deze kosten waren niet begroot en waren vorig jaar nihil. lOAW/Z De lasten lOAW/Z bedragen € 850 .240 over 201 6 en zijn € 135 .520 hoge r dan de begroting na wijziging en € 13 5.0 61 hoger dan vorig jaar. De hogere lasten dan begroting en vorig jaar wo rdt met name ver oor zaa kt doo r een stijging van het aantal cliënten .

Op 1 januari 2016 is gestaffc«iet-.||>, cliënten in de regelingen lOAW/lOAZ. Op 31 decemb er 201 6 waren er 60 cliënten met een K O E P - ^ c c o u n i d n i i «, ü c lv is e u r s U^nuóle 4kldHMq d.d JAARSTUKKEN 2016 33

5J.KajvJjksy:Uu3i4 KfSR <' West ervelt l begroting 20 16 na wijzigingen is rekening gehouden m et een gemiddeld aantal c liënten van 50. De stijging van de gemiddelde uitkering ten opzichte van vorig jaar met € 755 (5,3%) wo rdt veroo rza akt door de samenstellin g van nieuwe instr oom . West erv eld WWB De lasten WWB bedra gen € 3.314.203 over 2016 voor de gem eente Westerveld. De realisatie is hierm ee € 282.537 lager dan de begro ting na wijzigingen, ten opzichte van vorig jaar dalen d e las ten WWB met € 169.302. Bij de begroting na wijziging is uitgegaan van een gemiddeld cliën tenaantal WWB van 276 en d e kosten van een gemiddelde u itkering zijn gera amd op € 13.000. Het w erkelijke gemid delde aan tal cliënten o ver 2016 is uitgekomen op 263 (2015: 281) en d e werkelijke gem iddelde kosten per uitkering bedrag en v oor 2016 € 12 .644 (20 15: € 12.4 00). Ten opzichte van Steenwijkerland, zijn de lagere gem iddelde kosten per cliënt, met nam e doo r de h ogere ink omsten (uit arbe id bijvoorb eeld) die de cliënten hebb en geno ten en d e sam ens telling van het bestand. Een aantal cliënten heeft alleen zak- en kleedgeld w aardoo r het gem iddeld bed rag flink naar ben eden gaat. lOAW/Z De uitkeringslasten lOAW/Z liggen € 4 4.644 lager dan begroot en € 7.315 la ger dan vorig jaar.

Deze daling komt zowel do or ee n daling van he t aantal c liënten als ook een daling van de gemiddeld e uitkering. Op 1 januari 2016 is g est art met 27 cliënten in d e regelingen lOAW/IOAZ. Op 31 dece mber 2 016 is dit aan tal gedaald naar 19 cliënten met een lOAW/Z- uitkerin g, waarm ee h et bestand is geda ald met 8 cliënten. Buig - Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten De Wet Bundeling van Uitkeringen Inkomensvoorziening aan Gemeenten (BUIG) levert een comp ensatiemogelijkheid aan gem eenten bij grote fluc tuaties een va ngnet voo r de kosten van u itke ringen in het kad er van de P articipatiew et. Het definitief vastge stelde b udget be draagt € 11.39 0.00 0 voo r Steenwijkerland en € 3.785.000 voor Westerveld. Op basis van h et va stge stelde BUlG-budget en de werk elijke uitgaven van de uitkeringe n blijven beide g eme enten binnen d e eigen risicogrens van 5% w aar door ge en aa nsp raak gem aakt kan worde n op e en aanvullend e uitkering. BESLUIT BIJSTANDVERLENING ZELFSTANDIGEN Steenw ijkerland In Steenwijkerlan d zijn 3 5 aanvrag en Bbz ingediend (20 15: 31). Dit aantal ligt iets hoger dan het tot aal van vorig jaar. Opvallend is wel dat, n et al vorig jaar, het aantal a anv ragen van st arten de zelfstandigen fors toegenom en is. Het aantal aanvragen van gevestigde zelfstandigen is gestabiliseerd.

Het RBZ geeft aan dat dit beeld ook regionaal gesignaleerd w ordt. Deze aanvragen hebben in 24 gevallen geleid tot een uitkerin g Bbz (2 01 5:14 ). In 11 gevallen is de aan vraag afgewezen of niet verder behandeld (20 15:12) . De kosten Bbz liggen € 17.372 boven de b egro ting na wijziging, ho gere kosten worden m eer dan geco mpenseerd doo r € 44.846 h ogere opbrengs ten, waard oor per saldo d e ko ste .^! öor de gemeen te 1 i( )1-^ST F.F.NO F, ZF.F.MAN O U C) F P a p lo u n v i O li S J d v . s e u t s JAARSTUKKEN 2016 r ontm le g l a r i n g d.d.

Stoaijvijk£rkn<J .-l-CrSD C ' We ste rve ld Steen wijkerland € 27.474 on der de begrotin g na wijziging eindigen. Ten opzichte van vorig jaar zijn de kosten gestegen m et € 15 1.337 met name door een to ename van de bedrijfskredieten (+ € 96 .560 ) en hogere onderzo ekskosten als gevolg hiervan (+€ 64.261). De baten steg en met € 41.336, w aar door d e n etto last is gestegen m et € 11 0.00 1. Wester veld In Westerveld zijn er 7 aanvragen Bbz ingediend ( 2015: 8). In W esterveld is er dit jaar 1 starte nd e zelfstandige gew eest d ie een beroep deed op d eze regeling (2015 : 0). Het aan tal gevestigde zelfstandigen d at een beroep heeft gedaan op de Bbz is, net als vorig jaar, met 1 afgenomen. Deze aanvragen he bben in 5 gevallen geleid to t een uitkering Bbz (2 015 : 4). In 1 geval is de aa nvraa g afgewezen (2015: 3). Er is nog 1 aa nvraag van 2 016 in behandeling. De kosten Bbz liggen in lijn met de begroting. Door € 4 1.43 4 lagere debiteurenontva ngs ten dan beg roo t zijn de netto kosten voor de g emeente Westerveld € 41 .917 hoger dan begroo t Ten opzichte van v orig jaar zijn de kosten gestegen met € 38.418, vooral door e en hoger aan tal bedrijfs kred ieten ( € 60.000 tegen nihil in vorig jaar).

BIJZONDERE BIJSTAND EN MINIMABELEID De bested ingen voor b ijzon dere bijstand en minimabeleid kan als volgt w orden samengevat: Bij zon der e bij sta nd e n m ini ma be lei d Wes terve ld Tota al 201 .5 Bij zon der e bij sta nd e n m ini ma be lei d HKSQI 20 16 1 20 15 20 16 1 201 .5 a. Dir. leve nsbe hoef ten [in cl. Indiv . Ink om st To esl.) 221. 107 245. 232 104 .478 107 .117 325 .585 352 .34 9 b. Voorzie ningen v oo r huis houd en 5.307 2.79 7 1.72 3 1.69 5 7.03 0 4.492 c. Voorzi eningen v oor won en 167 .958 153 .054 37.69 9 37.2 94 205. 657 190 .34 8 d. Voorzie ningen v oor o pvan g - - 580 . 580 _ e. Kosten ma atsch appe lijke zo rg 59.2 83 52. 441 11.6 27 16.6 50 70.9 10 69. 09 1 f. Financi ële tra nsa ctie s 290. 895 237. 950 113 .336 130 .55 7 404 .231 368 .507 g. Uits troo mbe vord erin g 284 2.097 . 4.11 8 284 6.21 5 h. Medische di enst verl enin g 10.9 67 9.0 08 2.118 3.43 8 13. 085 12. 446 i. O verige k oste nso orte n 6.71 4 7.00 9 8.41 3 2.32 3 15. 127 9.33 2 j. W erkg ever slast en (LH/ZVW ) 13.0 50 32.8 48 12.5 92 13.5 57 25.64 2 46.4 05 k. Wet K indero pvang 5.27 7 4.08 5 860 3.54 3 6.13 7 7.62 8 1. Sociaal cul ture le acti vite iten 235. 603 237.0 60 94.1 67 89.6 32 329. 770 326. 692 m. l eder een a an b oor d 74.1 78 83. 066 74.1 78 83. 066 n. Gemee nte extr a p akk et 15.0 23 27.23 4 6.324 10.9 22 21.3 47 38.1 56 Subt otaa l 0.

Koop krach ttege moet komi ng lage ink ome ns Tota al 1.105 .645 1.09 3.88 1 393. 918 420 .846 ' 1.499 .564 ' 1.51 4.72 7 Subt otaa l 0. Koop krach ttege moet komi ng lage ink ome ns Tota al 14 8 2.180 - 710 14 8 2.890 Subt otaa l 0. Koop krach ttege moet komi ng lage ink ome ns Tota al 1.10 5.79 3 1.09 6.06 1 393.9 18 421 .556 1.499 .712 1.51 7.61 7 Ste enwijke rla nd De kosten voor bijzondere bijstand zijn € 153.3 18 hoger dan begroot. Door hog ere deb iteu ren ontvan gsten van € 20.7 01 is de netto overschrijding € 13 2.616 De koste n liggen met een stijging van 0,9% in lijn met vorig jaar. Ten opzichte van 201 5 zijn de opv alle ndste posten: daling van directe leve nsbehoeften (inclusief inko men stoe slag ) van € 24.00 0, daling minimabeleid, € 10.00 0 en daling collectieve ziek tekoste nverzek erin g, €10.0 00. Daar tegenover sta at een verde re stijging van de kosten van bewindvoering, € 53.000 en wonin ginrichting vo or € 12 ||pO. - jp ' "llOl'.STF.KNGF.ZEEMAN i C U O E P a C td u n ia n ls & a d v is e u rs JAARSTUKKEN 2016 Controle verklaring d.d 1» .™

Steenw i ikcriand JGStr Weslerveld Wester veld De uitgaven voor bijzonder bijstand en minimabeleid zijn uitgekomen op € 393.918 en is daarm ee binnen het beschik bare bud get van € 426 .125 gebleven. Ten opzichte van vorig jaar zijn de uitgaven met € 32.207 gedaald, met name doo r lagere ko sten voor bewindvoering. SCHULDHULPVERLENING De programmakosten inzake schuldh ulpverlening heb ben betr ekking op de uitv oering van de regeling schuldh ulpv erlening d oor het GKB Drenthe. Hiermee is een u itvoerin gsovereenkom st afgeslote n. Steenw ijke rland In 201 6 is € 307.292 besteed aan schuldh ulpv erlening doo r het GKB voor de gem een te Steenw ijke rlan d. De begroting na wijziging is hierme e met € 12.2 92 ove rsch reden, met name door hog ere kosten voor bewindvoering. De uitvoeringskosten die de IGSD maakt voor de uitvoering van schuldhulpverlen ing bed raa gt € 229 .000 en betreffen personeelskosten en k oste n voo r ICT. Deze koste n zijn opgenomen in de apparaa tsk osten . Wester veld De kosten v oor d e gem eente We sterv eld bed ragen € 18 3.044 en zijn da arm ee € 3.044 ho ger d an begroot. Deze overschrijding wo rdt veroor zaa kt do or h oge re ko sten voor bewindvoering. Ten opzichte van vorig jaar is de stijging € 21.072 doo r een hoger aan tal a anmeldingen en hogere kosten voor bewindvoering.

REÏNTEGRATIE Het bu dget v oor re-inte gratie (o ok wel: participatieb udg et) besta at u it een aant al de elbudg ette n, w aaronder de rijksbijdrage voor re-integratie (WWB-klassiek en m iddelen v oor begeleiding van de nieuwe doelgro epen ond er de Participatiew et). Het dee lbud get re-integratie is ingezet om uitkerin gsgerec htigden naar (reguliere) arbeid te leiden. Met dit bud get w orden onder ander e m aatwerktrajecten ingekocht bij ex terne partijen, er worden loonkosten uit beta ald van re-integratiec onsulenten die zelfstan dig cliënten begeleiden (inbesteden) en er w orden trajecten mee gefinancierd binnen NoordWestGroep en Rees tmon d. Da arna ast w ordt het budget aangew end voor het inze tten van indienstnemingssubsidies aan werkgevers bij het aa nne men van c liënten met e en arbeidsbe perking en w orde n onko sten aan cliënten vergoed zoals kinderop vang en reisko sten. lOFSTF.RNCiE ZEEMAN G ^ R O E P c c Qfu n t d n ts & a d v is e u r s "Controle • JAARSTUKKEN 2016

Steen wiikcriand Het vergelijk van de realisatie ten opzichte van de begroting na wijzigingen geeft het volgend e beeld: iRe-intcgratie Stci jiiwijkciiand IQ Totaal Begroting € 1.300.000 € 300.000 € 1.600.000 P-budget C 1.281.834 C 362.772 \ € 1.644.606 aanvullende afspraken P-budget € 155.135 € 14.158' C 169.293 Totaal P-budget € 1.436.969 € 376.930 € 1.813.899 Realisatie € 1.464.852 € 420.644 C 1.885.496 Verschil begroting pro wijzig ing) C -164.852 € -120.644 € -285.496 Verschil Totaal P-budget € -27.883 € -43.714 € -71.597 Ten opzichte van de b egro ting na wijzigingen is de ov erschrijding € 2 85.496. De begroting is opgesteld voo rdat de (voorlopige en definitieve] rijksbijdrage voo r het participa tiebudget bekend w as. De definitiev e budgetten van h et rijk voor re -integratie w orden door de d eelnem end e gemeenten ter beschikking ge steld aan de IGSD (P-budget). Daarnaast is aanvullend budget beschikbaar gesteld d oor de d eelnem end e gem eenten, w at sam en het totaal P-budget v ormt. De gemeente Steenwijkerland heeft een bedrag van € 155.135 aan btw -opbrengsten aangaande re-integratiea ctiv iteiten uit 2014 e n 2 015 toegevoegd aan h et Participatiebudget. De IGSD heeft deze kosten in 2 014 en 2 015 voorgefin ancierd.

De gem een te Westerveld heeft o ver het jaar 2015 het oversch ot op het Participatiebu dge t van € 14 .158 toegevoegd aan de re- integratiemidde len over het jaar 2 016. Er is spra ke van een overschrijding op h et to tale re-integratie bud get voor d e gemeente Steenwijkerland van € 27.883. De overschrijding komt vooral door dat het definitieve toegekende Participa tiebudget ov er 201 6 € 18.143 lager is da n het voo rlopig toegekende Participatiebudget. Er is spra ke van een overschrijd ing op he t totale re-integratieb udg et voor de g emeen te We sterveld van € 43.982. Hiervoor zijn twe e re den en; 1. Het definitieve to egekende re-inte gratieb udg et is do or h et ministerie voor de gemeente We sterveld € 18.402 lager vastgesteld d an het voorlopig toegeken de b udge t. 2. De IGSD heeft in overleg met de gemeent e Westerveld in 2016 drie sp ecialistische trajecten ingekocht. Daarbij is de afsp raak gemaa kt dat de IGSD deze trajecten voorfinanciert en da t de gemeente Westerveld bij een eventueel te kort h et b edrag aanvult t ot de ko stpr ijs van deze trajecten. De kostp rijs van deze trajecten b edraag t € 21.598. Anders dan de gemeen te Stee nwijkerland kiest de gemeente Westerveld ervoor de teruggaaf van de btw op re-inte gratietraje cten terug te laten vloeien naar de algemene middelen.

Een eventuee l tekort op het Participatiebudget, binnen redelijke grenz en, w ord t door de gemeente Westerveld aangevuld. H ZEEMAN (; R O E P ^ a d v is e u r s JAARSTUKKEN 2016 Contr q^v'e rklarlng d.d.

4.6.2 Programma 2 - Bedrijfsvoering Stecnwiikerland _lG8f!r De realisatie op programma 2 - bedrijfsvoerin g is ais volgt: PROGRAMMA 2; APPARAATSKOSTEN 20 16 Begr oting 201 6 I Muta tie Rea lisa tie 2 016 na w ijzi gin ge n | begr oting Rea lisa tie 2 01 5 I Mu tati e V) La ste n To taa l P ers on ee lsk os ten To taa l u itv oe rin g co mp en sat ier eg eli ng 5.2 21 .91 6 15 0.5 54 4.7 65. 342 23 0.0 00 456 .57 4 -79 .43 6 3.9 84 .01 8 19 1. 68 7 1.2 37 .89 8 -41 .12 3 To ta al Per son eel sko ste n 5.3 72 .48 0 4.9 95 .34 2 37 7.1 38 4.1 75 .70 5 1.1 96 .77 5 0 -7 9.1 40 8.8 99 10 .12 0 30 .4 67 -2. 49 9 Alg eme ne k os ten Hu isv est ing sko ste n Fa cili tai re za ke n ICT Kap itaa llas ten 89 .76 7 56 5.3 14 17 7.2 73 44 8.6 46 10 2.3 52 37 .00 0 56 9.9 95 17 9.0 00 44 3.0 00 10 5.0 00 52 .76 7 -4.6 81 -1.7 27 5.64 6 -2.6 48 16 8. 90 7 55 6.4 15 16 7. 15 3 41 8.1 79 10 4. 85 1 1.1 96 .77 5 0 -7 9.1 40 8.8 99 10 .12 0 30 .4 67 -2. 49 9 To ta al ap pa ra at sk os te n 6 .7 5 5. 8 32 6. 32 9 .3 3 7 42 6. 49 5 5 .5 91 .2 09 1. 16 4. 62 2 Ba ten Bijd rag en pe rso ne el Alg eme en Hu isv esti ng Fa cil itai re z ak en ICT Ka pita alla ste n 1.7 11 .95 0 1.9 55 38 6.1 29 19 .80 3 13 .52 2 10 2.3 52 1.3 08 .03 4 0 17 1. 01 1 0 0 10 5.0 00 403 .91 6 1.9 55 21 5.1 18 19 .80 3 13. 522 -2.6 48 1.2 74 .45 9 76 .5 71 18 5. 54 6 13 .99 2 0 10 4. 85 1 43 7. 49 1 -74 .61 6 20 0.

58 3 5.8 11 13 .52 2 •2 .49 9 To ta al ba te n 2. 23 5. 71 1 1. 5 8 4. 04 5 65 1. 66 6 1 .6 55 .4 2 0 5 8 0 .2 9 2 Sa ld o a pp ar aa ts ko st en 4 .5 2 0. 1 20 4. 74 5. 2 92 -22 5.1 72 3 .9 35 .7 9 0 5 8 4 .3 3 1 Bijd rage ge me en ten -4. 52 8.5 18 -4. 75 4.5 08 22 5.9 90 -3. 92 8.5 28 -59 9.9 90 To ta al sa ld o ba te n e n l as te n a pp ar aa t 8 .3 9 8 9. 21 6 81 8 -7 .2 62 -1 5. 6 6 0 NB: in de begroting is extra bud get voor hoge re kla ntena antal len ver werkt als bate. Voor een goed vergelijk z ijn dez e bate ad € 250.0 00 gecorrig eerd in de begro ting na wijzigingen De ontw ikkelingen per kostenplaats ten opzichte van de begroting en vorig jaar is als volgt: Saldo per Mu tatie \K os te np la at s be groting 1 1 Mu tatie VI | B eg ro tin g 2 0 1 6 na w ijz ig in ge n 4 .7 4 5 .2 9 2 3 .9 3 5 .7 9 0 P er so n ee ls k o st e n -2 6 .7 7 8 7 5 9 .2 8 4 A lg em ee n 5 0 .8 1 2 -4 .5 2 3 H u ls v es ti n g -2 1 9 .7 9 9 -1 9 1 .6 8 4 F ac il it ai re za ke n -2 1. 53 0 4 .3 0 9 ICT -7 .8 76 1 6 .9 4 5 T ot aa l m u ta ti e -2 2 5. 17 2 5 8 4 .3 3 1 Sa ld o a p p ar a a ts k o st en 4 .5 2 0 .1 2 0 4 .5 2 0 .1 2 0 De toelichting op de afwijkingen ten opzic hte van de b egro ting is hierna opgenomen. PERSONEEL De perso neelslasten zijn € 377.138 hoger d an begroot, me t nam e door in zet van personeel vo or specifieke doelen.

Het app ara at van de IGSD wo rdt ingezet voor ta ken die verw ant zijn aan de uitvoering van het zogenaam de inkomens- en w erkdeel. Voor deze taken zijn afspraken g em aBp meTBT van) de de elnemende gem eenten en is budget b eschikbaar gesteld. Als gevolg van doo rbelasting t , R O E P /. tc c o u n td n ts & a d v is e u r s JAARSTUKKEN 20 16 Cuiilr ul ^^ ^i kl di in y d. d. fi APR 2017 38

Stsvjiajjksïtliuid K tSD Wcstcrveld gem eenten, zijn de baten eve nee ns hoger (+ € 403.916], waa rme e de pers oneelsk oste n p er saldo € 2 6.7 78 lager zijn dan de b egro ting (na wijzigingen]. De opbouw van de persone elsk osten is als volgt: Be groti ng Re ali satie 20 16 na Re ali satie Bedr afjen * 1.000 ,- 20 16 wi jzi gin gen 20 15 mm !• Personeelskosten ap paraat IGSD 3.661 3.702 2.901 •42 759 Persone elskosten NWG 173 42 77 131 96 Personee lskosten f rictie 127 100 118 27 9 Participatiebudg et ine! BCF aanvullin g 783 659 606 124 177 RMC/Wiedenmodel/Jongeren 118 63 74 55 44 Schuldhulpverl ening 210 195 183 15 28 WAO 35 4 25 31 10 Aanvul 1 i ng i nburgeri ng 115 _ . 115 115 Totaal uitvoe ring compensa tieregeling 151 230 192 -79 -41 5.372 4.995 4.176 377 1.197 De personeelsko sten voo r het appa raat van de IGSD zijn € 41.778 lager dan begroot. Hierin is ree ds e en e xtra reserverin g ve rwerkt vanw ege de invoering van het 1KB in 20 17 (reserver ing vakantietoes lag € 99.000 ], Deze wijziging was niet in de begroting opgen omen. Ten op zichte van voorgaand jaar zijn de ko sten ges tegen d oor de u itvoering van het plan van aanpa k. Met de uitvoering van het plan van aanpak is geïn vesteerd in het op orde bren gen van d e organisatie en daa rmee in d e re -integratie van uitkeringsge rechtigden.

De resu ltaten hiervan zijn in de to elich ting op he t inkomens- en werkdeel op genomen. De perso neelskosten NWG hebben betr ekking op person eelskosten welke door d e IGSD gem aakt word en ten behoeve van uitvoering van taken van de NWG. Deze kosten worden do orb elast aa n de NWG. De kosten liggen € 131.0 66 hoger d an beg root en € 95.964 hoger dan vo rig jaar, met nam e doo r de do orb elastin g van de consule nt welke actief is voor h et Dyka proje ct bij de NWG en de m edewerker com municatie (50% ]. Daarnaa st is in de begroting de doo rbelasting van overige p erso neelsleden van de NWG gesaldeerd opgenome n, terw ijl deze in de realisatie 2016 en 2 015 zijn gesplitst. De doorbelaste ko sten van uit d e NWG (aan IGSD] zijn opgenomen o nder de pe rsoneelskosten ten behoeve van het appara at. De frictiekosten zijn € 27.3 13 hoger dan begroot doo r eenmalige posten. In de begroting is slec hts rekenin g geho uden met d e ko sten van een oud d irecteur. In de reali satie zijn aanvullend op de begroting ook koste n (juridisch en acco unt antsko sten] opgen omen voor de afhandeling van de WNT verantwoord ing van 2015 voor oud -dir ecteuren. De kosten voor person eel ingezet voo r participatie liggen h oger dan begroot. In 2016 is geïnv este erd in de invoering van een nieuw e aanpak voor re- integratie van uitkerin gsgerechtigden (werk stap].

De kosten v oor RMC/Wiedenmodel/jonge ren voor d e gem een te Steenwijkerland zijn € 54.77 1 hog er dan begroot door uitbreiding van de take n voor m et n ame jongeren. Hier is aanvullend een o pdrac ht (e n b udg et] voor to egek end. De kosten voor schuldhu lpve rlening voor d e gem eente Ste enwijkerland zijn € 15 .47 7 hoger dan begroot. Dit wordt met name veroo rzaakt doo r eenmalige posten als een ve rreken ing van kosten uit voorgaand jaar, de reserverin g van vakantietoeslag als gevolg van het 1KB en een c orrectie op d e sociale lasten als gevolg van de aanpassing van de sectorp rem ie (geldt specifiek voor m edewerk ers welke middels payrolling word en ingehuurd van de NWG]. Vanwege een toen ame van de asielzoek ersstro om heeft het DB beslote n oiin[,3 FBTaanvullend op de begro ting in te ze tten. Deze kosten waren niet o pgenom en in de beg rotingfla ZEEM A N c; Pv O E F a c . f r ^ u n t H n lï » a d v is e u r s JAARSTUKKEN 2016 "Controle v| '^ la r lr gd.j G..AP.RJ1.L 39

Stecinviike rland ^jc-rsn <r Als gevolg van ziekte en zwa nge rsch ap is in totaliteit € 35.000 aan vergoedingen van h et UWV ontvangen . Deze bedragen zijn ingezet vo or vervanging. De uitvo ering van de com pensatiereg eling schoonm aakond ersteuning voor d e gem een te Steenw ijkerlan d is medio 20 16 geëindigd. De inhu ur van ee n derd e partij is als gevolg hiervan s top gezet. De IGSD voert nog wel een (be perkt ] deel van de werkzaam hed en uit. De afrekening van het project (201 5 en 2016} laat ee n ove rsch ot zien van bijna € 8 0.00 0. BEZOLDIGING TOPFUNCTIONARISSEN inform atie in h et ka der v an d e Wet normering bezold iging to pfu nct ion arissen p ubliek e en sem ipu bli eke secto r (WNT) De wet norm ering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke secto r (WNT] is in werking getreden met ingang van 1 januari 2013. Ingevolge de Wet verlaging bezoldigingsmaximum WNT is met ingang van 1 januari 2015 h et algemen e bezoldigingsmaximum in d e WNT verlaagd naar het niveau van een min ister. Topinkom ens in de (sem i]pu blieke sec tor mogen ingevolge deze wet maximaal 100% van het ministersalaris zijn (€ 179 .000 inclusief onkoste n en pensioenbijdrage], met inac htneming van overgangsrech t voor be staa nde c ont racten . Leidinggevende topfun ctio nariss en bedragen x € i G.

van Hofwegm H-N Ijm rija - E.Yaii Scbeiveo H Frs ilze tt- B«€ve E.Dedden Punctiegegevens Directeu r : Voorm alig directe ur Voorzitter DB t/m 3 0-6 Ud DB per 1- 7 üd DB UdD B Voorzitter DB per 1-7 Aanva ng[l} en einde func tievervu lling in 2 016 1/ 6. 31 /1 2 i 1/ 1- 31 /1 2 1/ 1 -3 1/ 12 1/ 1- 31 /1 2 1 /1 -3 0 /6 1/ 7- 31 /1 2 Omvang dien stverband (in fte) 0,44 1,00 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Gewezen topfunc tionaris? Nee Nee Nee Nee Nee Nee (Pictievej dienstbe trekking? Nee Ja Nee Nee Nee Nee Individ ueel WNT-max imum c 46.6 44 i € 179.000i n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. i Beloning € 38.58 5 j 80.4 87 n.v.t. n.v. t n.v.t. n.v.t. Bei astba re onkostenvergoedi ngen "7sZ n.v.t. n.v.t. n.v .t Beloningen bet aalba ar op t ermij n € 8.87 9 n.v.t n.v.t. n.v. t n.v.t. Subto taal € 38 58 5 ! € 89.3 66 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. -/- Onverschuldig d betaa ld be drag i € i € € € € € Totaal bezoktlginB 38 38 5 € 89 36 6 n.v.t. n.v. t. n.v.t. n.v.t. Verplichte m otive ring indien oversch ri[ding N.v.t, j N v.

t -- 1 — N.v^t" Gegevens 2015 Aanvang en einde fun ctjev ervul lingln 201 5 18 /5 -1 7/ 11 1/ 1 -3 1/ 12 1/ 1- 31 /1 2 1/ 1- 31 /1 2 1/ 1- 31 /1 2 1/ 1- 31 /1 2 Omvang dien stverba nd 201 5 (In ft e) 0,44 1.0 1,0 1 1 Beloning € 52, 160 € S7J0S1 n.v .t n.v .t n.v .t n.v .t Belastb are onkostenvergoedingen € € 258 n.v .t n.v .t n.v .t n.v .t Beloningen beta aiba ar op t ermij n € € 8.762 n.v .t n.v. t n.v .t n.v .t Totaal bezoUtelnK2015 C S € 964 )71 ti M i. n.v. t. n.v 4. nar^. De leden van het Dagelijks Bestuu r hebben geen bezoldiging ontv angen in 20 16. Omdat er geen spr ake is van een d ienstverband (in FTE], is ook geen normering opgenom en voor d e leden van het DB. Hl lOI-STRRNCF, ZEEMAN c; K O E P u n t d n t s & a d v is e u r s Controle v e'^I ^n g d.d .(?...APFl2017 JAARSTUKKEN 2016

S tc c iiw iik e rl a n d JC f'S D <r VVcsiervcId Leidinggevende topf unctio nariss en zo nder d ien stb etr ekkin g kalende rmaan d 1 -12 Fun ctie geg eve ns Di re cte ur Aa nv an g en ein de fu nc tie ve rv ul lin g 4 /1 -3 1 -5 Aa nta l k ale nd er ma an de n w aa rin fu nc tie ve rv ul lin g v óó r 2 01 6 7 Aa nta l k ale nd er ma an de n w aa rin fu nc tie ve rv ul lin g in 20 16 5 Aa nta l u re n f un ct ie ve rv ui lin gi n 20 16 35 2 In di vi du ee l Wh TT- max imu m € 90 .00 0 M ax i mu m u ur ta rie f € 17 5 Uit ge ke erd e be zo ldi gi ng in 20 16 € 45 .12 6 Be zo ldi gin g pe r u ur € 12 8 -/ - O nv er sc hu ldi gd be ta al d b ed ra g € To taa l b ez old igi ng € 45 .12 6 Ve rp lic ht e m ot ive rin g i nd ie n o ve rs ch rij di ng N. v. t Toe zich thoude nde topfun ctio narissen IL S m ld t R D c d d e n E ran S ch el ve n B oe ve H .

Ge er te m a W .r B n is Functiegegevens Voorz itter ABV m 30 /6 Ud A Bper 1/7 U dA 8t /m 30 /6 Voor zitter AB per 1/7 Ud AB UdA B UdA B Ud AB Aanvan g en einde f unc tiev erv ullin g in 2 016 1/ 1- 31 /1 2 1 /1 -3 1/ 12 1 /1 31/ 12 1/ 1- 31 /1 2 1/7 - 31 /12 1/ 7 31/1 2 1 1 [ind ivid uee l WNT -maxim um € 22.37 5 € 22.375 € 17.9 00 € 17.90 0 € 8.95 0 € 8.950 1 1 1 Belon ing € € € € - € € Bela stbar e onkoste nvergo edinge n € € € € Beloni ngen be taal baar o p te rm ijn € € € € 1 1 jlo taa l bezoldi ging € € € - C - € € • i 1 [ve rpli cht e mot iver ing in die n ove rsc hrij din g n.v.t. n.v .t n.v .t n.v .t n.v .t n.v.t. [ Gegevens 2015 [Aan vang en ein de fun cde verv ulhn g In 2015 1/ 1- 31 /1 2 n.v .t 1/ 1- 31 /1 2 1 /1 • 3 1/1 2 n.v .t n. v. t! 1 i Belon ing € € - € - € - e Bela stba re onko stenv ergoe dlrwen € € € € . € Belon ingen be taalb aar o p te rm ijn € € - € . € € Totaal bezoldigfr« 2015 € € - € € • € De leden van het Algemeen Bestuur hebben geen bezoldiging ontvangen in 2016 . Rap portagever plichtin gen op grond v an de WNT Naast de hierboven v ermelde topfunctio narissen zijn er geen overig e functionarissen die in 2016 een bezoldiging boven bet toepasselijke WNT-maximum he bbe n ontvan gen, of waarv oor in eerdere jaren een vermelding op grond van de WOPT of de WNT beeft plaatsge vonden of bad moe ten plaa tsvinden.

Er zijn in 2016 g een ontslaguitkeringen a an overige functionaris sen betaald die o p grond van de WNT dienen te w orden ger apporteerd . IIOI'.STr.RNCiFZF.EMAN C R O E P cjyO n ta n ts & a d v is e u r s Lo „„o, ev éU ^a ,in gd .d JAARSTUKKEN 2016

Steeiivviikcriand J-C-r^R <r Westervcld KOSTENPLAATS KAPITAALLASTEN Het saldo op de kapitaallasten in 201 6 is nihil (2015: nihil). De ka pitaallasten hebb en volle dig betrekking op de huisvestingslasten. ALGEMEEN De algemene kosten zijn p er saldo € 50.812 hoger dan begroot, waarvan € 1.955 frictie. De koste n zijn hoger dan begroot, door € 24.000 aa n proc esko sten. Deze, niet b egrote k osten, vloeien vo ort uit de bezwaar en beroepszaken en b etreffen o.a. veroorde lingen tot het beta len v an p roceskos ten, presen tieg elden bezw arencommissie en juridische a dvieskoste n. Daarnaast is in 2016 geïnvesteer d in pro ces verbet ering volgens de LEAN methodiek voor een tweetal afdelingen (€ 20.000). Deze ko sten waren niet begroot. Daarnaa st is voo r € 6 .000 a an naheffing over bo ekjaar 2013 afgerekend met de belas tingdienst v oor een correctie op de b tw voor payrolling. Ten opzichte van vorig jaar liggen de algemene k osten (pe r saldo) in lijn. De proceskos ten in 20 16 zijn hoger, terwijl in 2 015 een correctie op voo rgaand e jaren was verwerk t HUISVESTING De koste nplaats huisvesting is pe r sald o € 219.799 lager dan begroot. Dit wordt veroor zaa kt do or lagere kosten als gevolg van lage re energiekosten (€ 6 .000) en hogere baten ( € 213.000 hoger dan b egroot).

In 2016 is he t reste ren de deel van h et co ntract d oor (voormalig) h uurde r UWV afgekocht voor € 335.000. Door de afkoop van de w erkplekke nov ereenk omst met het UWV in 2016, vervallen d e op brengs ten daa rvan in d e jaren 2017 tot en met d e ee rst e m aanden van 2019 (= ein ddatum c ontract). De afkoopsom van € 33 5.00 0 is, op grond van regelgeving, in 2016 in een keer ten gunste van het re sultaat van d at dien stja ar ge bracht. Voor 201 6 beteke nt dit, na af trek van de jaarhu ur 2016 een e enmalige hogere bijdrage van bijna € 165.000 . Voor volge nde boekjaren b eteken t dit d at d e hu uro pbr eng sten naar verwachting significant dalen. Het overige deel aan hogere b aten op huisvestin g wordt verklaard doo r doo rbelasting van h et gebruik van ruimte voor het dia gno secentr um en het gebruik van werkplekken door de NWG. De ver betering ten o pzichte van vo orgaand jaar is ev eneens gelegen de hogere opbreng sten in 2016 als gevolg van de afkoop van het hu urc ontract in c omb inatie met een licht hoge re doorbelas ting van ko sten aan de NWG. FACILITAIR De kostenplaats facilitair is per sald o € 21.530 lager geëindigd dan begroot, m et name doo r ho gere opb rengsten als gevolg van doo rbelasting van facilitaire k osten aan d e NWG (€ 14 .000) en de doorbe lasting van k oste n m bt schuldhulpverlen ing (€ 7.000).

De NWG maakt gebruik van werkple kken van de IGSD. De gedeelde facilitaire kosten zijn naar ra to doorbelast. Ten opzichte van vorig jaar zijn de fac ilitaire ko sten € 4.30 9 ho ger met name door een stijging van abo nne mentskos ten. H lOKSTKKNCRZFEMAN C' K O E P - C d u n ia n t s & a d v i s e u r ! JAARSTUKKEN 2016 CöntroTë

StceiivviikerlanJ - c m ., Weslervclcl ICT De kosten ICT zijn lager geëindigd d an begroot. Hogere kosten voor w erkplekken (€ 21.000] en licentie kosten (€ 10.000 ] werden gecompenseerd doo r dekking van we rkplekken welke gebruikt w erden voor de uitvoering van d e com pensatiereg eling scho onm aakond ersteuning en schuld hulpverlenin g. BIJDRAGE GEMEENTEN De apparaa tskost en van de IGSD word en doo rbelast aan de gem eente Steenwijkerland respectievelijk de gem eente Westerveld. Het saldo [na baten en verrekening van specifieke regelingen] is verre ken d met de gem eenten op basis van een gewogen aa ntal cliënten. Het gewogen gemidd eld aantal cliënten is de volgende: aie nle n w wb /io aw /io az 837 265 1.1 02 50% 419 133 JHSSUB 55 1 Cliën ten We t Inbu rge ring * 0 0 0 0 Min ima bele id aan tal clië nten (ingekom en aan vragen] Ins tro om c liën ten 1,195 321 379 1.5 74 105 42 6 20% 30% 239 96 76 32 315 128 Gew oge n aan tal c liën ten 75 4 24 0 99 4 Corr ectie o bv af spraa k deel nemen de gemee nten 75.9% -9 24.1 % 9 0 ICe woR en aa nta l cHe nten vo or v err ek en ing 74 6 24 9 99 41 75.0% 25.0 % * Vanaf 1 januari 2013 zijn inburgehngsplichtigen zelf verantwoordelijk voor inburgering in de Nederlandse samenleving. De gemeente biedt geen inburgeringscursussen meer aan. Inburgeraars moeten zelf een inburgeringscursus inkopen.

In voorgaande jaren was de IGSD nog verantwoordelijk voor aflopende dossiers vanuit de oude regeling. Deze zijn in 2016 grotendeels afgelopen, waarmee dit geen goede basis meer is voor de bereke ning van het gew ogen a anta l cliënten. Conform afs praak en vo orgaande jaren wor den de koste n verdee ld op basis van het gewogen aa nta l cliënten. Het verschil tu ssen het aandeel in de realisa tie en begroting w ord t onderlin g verreken d. Het gewogen aanta l cliënten van d e gem eente Steenwijkerland is 746 voor 201 6 en v oor W esterveld is dit 249. lOF.STKKNCKZKF.MAN 0 R O E p 1 c c O u n r d iM s f' H v i s e u t s C'.'jMUule weikidil ^i:,i li APR ?(I17 JAARSTUKKEN 2016

De afrekening 2 016 is voor de deelnem end e gemeenten a ls volgt o pgebouwd : Sl ce inv iik er lan d c ' Wes terv elcl 2016 Totaal te verrekenen € 4.528.5 18 Correctie steenwijkerland Verlaging agv samenwerking NWG/IGSD ** € 85.862 Bijdrage SW (plan van aanpak - Steenwijkerland] € -57.060 Extra; huurderving als gevolg van inhuizing NWG € -11.000 Verrekeningen € 17.802 Totaal te verrekenen apparaatskosten € 4.546.320 Gewogen aantal cliënten € 994 Tarief per gewogen cliënt | € 4.573,76 1 Aantal gewogen cliënten Steenwijkerland € 746 Tarief 2016 e.v. € 4.574 Bijdrage Steenwijkerland in apparaatskosten € 3.409.740 Verlaging agv samenwerking NWG/IGSD € -85.862 Bijdrage SW (plan van aanpak - Steenwijkerland] € 57.060 Extra: huurderving als gevolg van inhuizing NWG € 11.000 Bijdrage Steenwijkerland apparaatskosten € 3.391.938 Aantal gewogen cliënten Westerveld € 249 Tarief 2016 e.v. € 4.574 Bijdrage Westerveld in apparaatskosten € 1.136.580 Bijdrage Westerveld apparaatskosten. € 1.136.580 Totale bijdragen gemeenten in 2016 € 4.528.5 18 i.i uic lyicnuKi Mj/ li uc ij/ cu yi en e u ci /ju i iriy ui ^y ev ui y vu n iu m en we rK m y tu ss en ae lyi oo raw esi ur oe p e n a e l u ^ u ve rr eK en a ti et vo or ae el als gevolg van deze samenwerking bedraagt € 85.000 en komt te goede aan de gemeente Steenwijkerland.

Voor deze besparing zijn echter geen concrete lange termijn afspraken gemaakt tussen de deelnemende gemeenten. Op basis van de begroting 2015 en 2016 is op de aldaar genoemde factoren bepaald in hoeverre de samenwerking tot een besparing heeft geleid. In de begrotin g was gerekend met een tarief per cliënt van € 3.170. De overschrijding van het tarief per (gewogen ] cliënt bedraagt d aarm ee € 1.404 en b estaat uit d e volgende compon enten: Ontw ikkeling tu nef 201 6 2015 Begroting 3.170 3.045 Extra budget agv on twik keling klantenaanta llen 240 310 Taak stelling nie t gereal iseerd 272 432 Stijging (- /- d aling] gemiddeld gewogen aan tal clienten -140 62 Stijging appar aat sko sten 867 5 Re ali satie 4. 57 4 3. 85 4 In het beg rote tarief is geen reke ning gehouden met de aanvullende bijdrage als gevolg van hogere klan tenaantallen. Daa rnaa st was in de begroting 2 016 een taakstelling opgenomen, deze is niet gere alisee rd. De kosten per cliën t zijn hoger doo r investe ring in h et ap pa raat van de IGSD om bet aantal cliënten met een uitkering naa r beneden te brenge n. Deze investering heeft in 2016 voor een daling van het aantal cliënten ten opzichte van vorig jaar. Het aan tal cliën ten is ook lager dan begroot. (H'ST'KKNGR ZFF.MAN (; ^ K O E P & a d v is e u r s JAARSTUKKEN 2016 ontró le v ^ï^ rm g d.d 6 -APR-20^5...

Stecnwiikcrianü J G S f) <r Op grond van b ovensta ande is de volgende afrekening opgesteld: 1 TOTAAL Saldo apparaatskosten Bijdrage gemeente Steenwijkerland Bijdrage gemeente Westerveld € € 3.391.938 € 1.136.580 4.520.120 Totaal dekking gemeente € 4.528.518 Saldo € 8.5 98 4.7 Overige gegevens Belangrijke gebeurtenissen na balansdatum Alle ten tijde van het opmaken van d e jaarrekening beschikbare informatie van materieel belang omt ren t de feitelijke sit uatie per balansdatum is bij het op maken van de jaarreke ning in a anm erking genomen en ver werkt. Er hebben zich na het opmake n van de jaarrekening geen gebe urtenissen van betekenis voorged aan die n adere informa tie geven ov er de feitelijke situatie op balansdatum . JAARSTUKKEN 2016 ¥ 1 / r! O E p * Cui luóle l(™ ari ng d d ,

Sisa bijlage Stccnwilkcrhiiiü JC rS i) <• Weslervelü 82W Gebund elde uitkering op grond van artike l 69 Partic ipatie wet_d eel openb aar lich aam 2016 Openb aar lic haam o.g.v. Wgr (SiSa tussen medeo verhed en) Het ope nbaar li chaam verantwoor dt hier p er gemee nte over het d eel van de regelin g dat in (ja ar T) do or het open baar lic haam i s uitgev oerd. Hieronder per regel één 9emeente(code) selecteren en in de kolommen ernaast de verantwoordingsinformatie voor die gemeente invullen Besteding (jaar T) algemene bijstand Deel openbaar lichaam t.1 Participatiewet (PW) Baten (jaar T) algemene bijstand (exclusief Rijk) Deel openbaar lichaam 1.1 Participatiewet (PW) Besteding (jaar T) lOAW Deel openbaar lichaam 1.2 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (lOAW) Baten (jaar T) lOAW (exclusief Rijk) Deel openbaar lichaam 1.2 Wet inkomensvDorztening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze vwrknemers (lOAW) Besteding (jaar T) lOAZ Deel openbaar lichaam 1.3 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (lOAZ) Aani contmie R /nd/caromummer G2B/01 Aard controle R Indicatomummer: G2B/02 Aard condole R /nd/cafomummer G2B/03 Aard controle R /nd/cafomummer.

G2B/04 Aard controle R Indicatomummer: G2B/05 Aard controle R Indicatomummer: G2B/06 1 1708 € 11.107.931 €271,684 € 760.974 €21.52 4 € 89.266 2 1701 €3.311 .860 €83.1 63 € 323.042 € 12.657 € 64.053 Hieronder verschijnt de gemeente<code) conform de keuzes gemaakt bij G2B / 01 Baten Oaar T) lOAZ (exclusief W Besteding (jaar T) Bbz 2004 levensonderhoud beginnende zetfstandigen Baten (jaar T) Bbz 2004 levensonderhoud beginnende zelfstandigen Baten üaar T) WWIK (exclusief Rijk) In de kolommen hiernaast de verantwoordingsinformatie voor die gemeente invullen Deel openbaar lichaam 1.3 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (lOAZ) Deel openbaar lichaam 1.4 Besluit bijstartdverlening zelfstandtgen 2004 (levensonderhoud beginnende zelfstandigen) (Bbz 2004) Deel openbaar lichaam 1.4 Besluit bijstandverlening zelfetandigen 2004 (levensonderhoud beginnende zelfstandigen) (Bbz 2004) Deel openbaar lichaam i.6 Wet werk en inkomen kunstenaars (WWIK) Aard controle n.v.t. /ndicaromurnmer G2B/07 Aard controle R /nd/ceromummar G2B/08 Aard controle R /nd/cafomummer G2B/0d Aard controle R Indicatomummer G2B /10 Aard controle R Indicatomummer G2B/11 1 1708 €0 € 22.602 € 1.750 €0 2 1701 €0 €0 €50 0 € 0 Hieronder verschijnt de gemeentelcode) conform de keuzes gemaakt bij G2B / 01 Besteding (jaar T) Loonkostensubsidie o.g.v. art.

lOd Participatiewet Baten (jaar T) Loonkostensubsidie o.g.v. art. lOd Participaliev«t (excl. Rijk) In de kolommen hiernaast de verantvwordingsinfbrmatie voor die gemeente invullen Aard controle n.v.t. //id/catomummer G2B/12 Deel openbaar lichaam 1.7 Participatiewet (PW) Aard controle R rnd/cafomummer. G2B/13 Deel (^nb aar lichaam 1.7 Participatiewet (PW) Aard controle R /nd/catomummer G2B/14 1 1708 € 62.623 €0 m w 1 ( ' 2 1701 €2.34 3 €0 rKKN(;R ZEEMAN R O E P n i^ n ts & d d v is e u rs lAARSTUKKEN 2016 46 3ntróle v ^ la ii n y d.d C...^D..20t7.

üiixmvjjksalimil K rS n Wostc rveld szw G3B Bestuit bijstandve rlening zeifetand igen 2004 (exclusie f levensonder houd Hieronder per regel één genieente(code) selecteren en in de kolommen emaast de verantwoordingsinformatie voor die gemeente invullen Besteding (jaar T) levensonderhoud gevestigde zelfstandigen (exclusief Bob) Besteding (jaar T) kapitaalverstrekking (exclusief Bob) Baten (jaar T) levensonderhoud gevestigde zelfstandigen (exclusief Bob) (exclusief Rijk) Baten (jaar T) kapitaalverstrekking (exclusief Bob) (exclusief Rijk) Besteding (jaar T) aan onderzoek als bedoeld in anlkel 56 Bbz 2004 (exclusief Bob) beginne nde Aa/d control» nv t AanJ controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R zelfstand igen)_de el Indicatomummer G3B/01 /nd/catomummer G3B/02 Indicatomummer G3B/03 /nd/catomummer G38/0 4 Indicatomummer G3B/05 Indicatomummer 638 /0 6 1 1708 € 110.641 € 138.760 €84.

086 €60.99 1 €64.13 8 2 1701 € 89.427 €60.0 00 € 29.236 €82 1 €9.99 5 Hieronder verschijnt de gemeente(code) conform de keuzes gemaakt bij G3B / 01 Besteding (jaar T) Bob Baten (jaar T) Bob (exclusief Rijk) Besteding (jaar T) aan uitvoeringskosten Bob als bedoeld in artikel 56 Bbz 2004 In de kolommen hiernaast de verantvoordingsinformatie voor die gemeente invdlen Aarü controle n vt /nd/cafomummer G38/0 7 Aa/d conorole R Aard controle R /ndfoatofmimmer G3B/09 Aard controle R InrSleatomummer G3B / to 1 1708 €0 €0 € 0 2 1701 €0 €0 € 0 IOFSTKKNGE ZEEMAN G R O E P i i i o u n t d n t f & a d v is e u rs JAARSTUKKEN 2016 47 ontrole ^rk la rm g m e-APR*

JCrSn CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT JAARSTUKKEN 2016 48

H H()I'STKKN(;K ZKF.M AIN (; i{ O F, I' CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Steenwijkerland en Westerveld. A. Verklaring over de In de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2016 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2016 van de gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Steenwijkerland en Westerveld (IGSD) te Steenwijk, zoals opgenomen op pagina 18 tot en met 46 van de jaarstukken, gecontroleerd. Naar ons oordeel: • geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2016 als van de activa en passiva van de IGSD op 31 december 2016 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. • zijn de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2016 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder de eigen verordeningen van de gemeenschappelijke regeling, zoals opgenomen in het normenkader. De jaarrekening bestaat uit: 1. de balans per 31 december 2016. 2. het overzicht van baten en lasten over 2016. 3.

de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen. 4. de Sisa-bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen. De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het eigen toetsingskader en de Regeling Controleprotocol Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) 2016. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'. Wij zijn onafhankelijk van de IGSD, zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Kenmerk: 2017089

H H()KSTK.KN(.K ZEFiMAN (; H O E E Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de getrouwheid van de jaarrekening als geheel bepaald. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves, zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd, zoals vastgelegd in de Regeling controleprotocol WNT 2016. Overeenkomstig de door het Algemeen Bestuur van de IGSD vastgestelde rapporteringstolerantie, die gelijk is aan de goedkeuringstolerantie, rapporteren wij geconstateerde afwijkingen die deze grens overschrijden, alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve of WNT-redenen relevant zijn. B. Verklaring over d e in he t jaarverslag opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvatten de jaarstukken andere informatie, die bestaat uit: • het jaarverslag. • de overige gegevens.

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie: • met de jaarrekening verenigbaar is, zoals bedoeld in artikel 213 lid 3 sub d Gemeentewet en geen materiële afwijkingen bevat. • alle informatie bevat die op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is vereist. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. C. B eschrijving van verantw oordelijkheden me t betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur voor de jaarrekening Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening, in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Kenmerk: 2017089

H H()KSTEKNf,i:ZKf;M AiN (; H O K P Het Dagelijks Bestuur is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder de eigen verordeningen van de gemeenschappelijke regeling, zoals opgenomen in het normenkader. In dit kader is het Dagelijks Bestuur tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het Dagelijks Bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Het Algemeen Bestuur is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeenschappelijke regeling. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de Jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.