Het Hernieuwd Perspectief, een terug- en vooruitblik.pdf

In Willemsoord creëren we een veilige en prettige inrichting van de Steenwijkerweg en verbeteren we samen met inwoners de openbare ruimte. Voor het verbeteren van de toe- gankelijkheid van de openbare ruimte hebben we een plan van aanpak opgesteld, waarmee we in de wijk Clin- genborgh zijn gestart. Een plan van aanpak Biodiversiteit hebben we eind 2019 met u besproken. Het kent drie sporen, samen met bewoners, de eigen organisatie en samen met gebieds- partners en is in volle gang. Zo is er de Dag van de Bio- diversiteit gehouden voor inwoners, wordt er binnen de openbare ruimte gewerkt aan betere leefomstandighe- den voor diverse planten en dieren en is er samen met LTO een actie gestart voor meer bloeiende akkerranden. In september 2019 is het sport- en beweegbeleid vast- gesteld: ons wedstrijdplan. Buurtwerk sport voert een belangrijk deel van dit beleid uit, en is hier actief mee aan de slag gegaan. Met partners hebben we het plan verder uitgewerkt in het Steenwijkerlands Sportakkoord inclusief inzet van budgetten. In ons cultuurbeleid is netwerkvorming in het veld een belangrijk speerpunt voor ons. De werving voor een cultuurmakelaar, die dit gaat coördineren, is gestart. Een ander cultureel speer- punt is het museumproject in Steenwijk-binnenstad. Hiervoor is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Veel projecten zijn in uitvoering of komen dat op korte termijn.

Een betere toegankelijkheid van de openbare ruimte staat voor Oldemarkt en Vollenhove op de plan- ning. Ook werken we aan een voorstel voor het bloem- rijk inrichten van de entree van Blokzijl, met het doel deze zomer dat te hebben gerealiseerd. In 2020 komt de rekenkamercommissie met de uitkomst van een onder- zoek onder de dorpshuizen en MFA’s. We verwachten dat dit onderzoek adviezen oplevert om de ontmoe- tingscentra van waarde en exploitabel te houden. In dat kader: Eesveen werkt aan een verbouwingsplan voor De Ontmoeting. Dit kerkgebouw wordt omgebouwd naar een toekomstbestendig dorpshuis. Voor deze verbou- wing zijn nog geen fi nanciën gereserveerd. In ons sport- en beweegbeleid geven wij samenwerking een belangrijke rol. Goede voorbeelden delen we en met verenigingen kijken we hoe ze door samenwerking een professionaliseringsslag kunnen maken. Voor het beheer en onderhoud van gemeentelijke sportaccom- modaties en sportvelden maken we dit jaar een visie. Ook voor dit jaar gepland is het opstellen van nadere regels voor subsidie voor sportevenementen. Datzelfde doen we ook voor de subsidies in de amateurkunst. Het vaststellen van het beleid voor kunst in de openbare ruimte hebben we tot slot voorzien voor 2021. Corona heeft een grote impact op zowel de sportwereld als de culturele sector.

Dit jaar gaan veel evenementen niet door en ook samen sporten is maar beperkt moge- lijk. Onduidelijk is op welke termijn en hoe straks weer sport- en culturele evenementen en activiteiten kunnen worden ontplooid. Duidelijk is wel dat we voorlopig niet terug kunnen naar de oude situatie. Dit heeft natuurlijk vergaande consequenties voor culturele instellingen (denk aan De Meenthe) en sportverenigingen. Als ge- meente zien we een duidelijke rol als het gaat om het steunen van deze sectoren. Voor het biodiversiteitsplan voeren we sommige on- derdelen na 2020 uit omdat uitvoering alleen in het voorjaar kan en met meerdere mensen. Bijvoorbeeld de aanleg van vlinderidylles. We hopen dat in 2021 wel te kunnen doen. Steenwijkerland Nederland /eight.oldstyle /seven.oldstyle /six.oldstyle /five.oldstyle /four.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/five.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle Verkeersongevallen (per 1. inwoners) 2726 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF ENERGIENEUTRAAL: Energieopwekking met lusten en lasten lokaal Maatschappelijk/gemeentelijk vastgoed energieneutraal Afhankelijkheid aardgas verminderen Ons streven is een energieneutraal Steenwijkerland in 200.

Samen met particulieren en bedrijven spannen we ons in het energieverbruik terug te dringen en meer energie op te wekken. Hierbij maken we volop gebruik van de uitkomsten vanuit de G1000, waaruit actieve werkgroepen en kleinere energiecoöperaties zijn ont- staan. Het enthousiasme over nieuwe energiebronnen groeit en de eerste resultaten zijn veelbelovend. Er zijn inmiddels  lokale initiatieven waarbij samen energie wordt bespaard of opgewekt. Bijvoorbeeld het zon- nepark Oldemarkt, waar voor ruim 40 huishoudens en 1200 gemeentelijke rioolgemalen elektriciteit opgewekt wordt. Heldere kaders voor grootschalige opwekking van energie hebben we vastgesteld via het beleidskader “ruimte voor zonnepanelen op (Steenwijker)land” . Ons uitgangspunt hierbij is dat lasten en lusten eerlijk wor- den gedeeld: inwoners en ondernemers moeten kun- nen meeprofi teren van de opbrengsten en draagvlak en inpassing wegen zwaar. Dat vraagt vaak om een lange adem (zie bijvoorbeeld de ontwikkelingen in Onna). Voor de routekaart naar een energieneutraal gemeen- telijk vastgoed in 200 hebben we budget beschikbaar gesteld. Daarvoor hebben we vooral wat kleinere pro- jecten opgepakt. Tot slot het actiepunt om de afhanke- lijkheid van gas te verminderen: nieuwbouwwoningen sluiten we niet meer aan op het gasnet.

Lokale duurzaamheidsinitiatieven: • Duurzaam Willemsoord • Energiek rondom de Middenweg • Coöperatie Wieden-Weerribben • Coöperatie Duurzaam Belt-Schutsloot • Energiecoöperatie Oldemarkt • Energiecoöperatie Voorst tot Wieden • Energiecoöperatie Steenwijk • Steenergie (Steenwijkerland) Het beleidskader wind is in voorbereiding, evenals dat we verwachten volgend jaar een visie op warmtetran- sitie te hebben opgesteld. We gaan volop aan de slag met het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Het nu beschikbare budget koppelen we nu aan het meerjarenonderhoudsplan. Daarbij is de trias energetica uitgangspunt: zo duurzaam en energiezuinig mogelijk en met zoveel mogelijk gebruik van energie uit her- nieuwbare bronnen. Ook het actieplan Zon op dak (voor het onderdeel gemeentelijk vastgoed) krijgt hierbinnen plek. Met Rendo ontwikkelen we biomassaplannen om het huidige aardgasnet te voorzien van groen gas; met het waterschap onderzoeken we de kansen van aquathermie. We verwachten dat duurzaamheid na deze crisis promi- nent op de agenda blijft staan. Als gemeente gaan we in ieder geval vol inzetten om de samenwerkingen binnen onze gemeente in de vorm van werkgroepen (vanuit G1000), de coöperaties, bedrijven en met onze andere inwoners goed te ondersteunen.

We gaan op zoek naar nieuwe manieren om binnen de huidige regels toch met elkaar de gesprekken aan te gaan en de bewustwording te vergroten. De overheid legt momenteel de fi nanciële focus op ondersteuning tijdens deze crisis. Onzeker is hoe geldstromen voor bijvoorbeeld een Vitaal Platteland en allerlei subsidies zich zullen ontwikkelen. Wij willen in ieder geval de verbanden die er nu zijn niet verloren la- ten gaan. Daar ligt bij ons nu dan ook de aandacht. BEWUSTWORDING: Actief informeren en communiceren Klimaatadaptatie Wij nemen onze verantwoordelijkheid om een duur- zame woon-, leef-, en werkomgeving te ontwikkelen. Het actief benaderen van inwoners is hierin belangrijk. Zo brengen wij het digitale energieloket volop onder de aandacht, is een revolving fund voor huishoudens beschikbaar en zijn er in de gemeente 4 informatieavon- den gehouden en een energiebespaarmarkt. Minstens zo belangrijk is het enthousiasme onder inwoners. Daar- om zijn we blij dat de werkgroep ‘IK BEGIN’ is gestart. Deze groep enthousiastelingen zet zich in om iedereen bewust te maken van het belang van duurzame keuzes. Bewustwording is ook nodig rondom klimaatadaptatie, en het ons zelf leren wapenen tegen weersextremen. Hiervoor zijn onlangs de stresstesten uitgevoerd om te zien welke zwakke plekken er in de gemeente zijn.

DE 5 PROGRAMMA’S LOSSE ICONEN DUURZAAM /three.oldstyle/five.oldstyle /three.oldstyle/four.oldstyle /three.oldstyle/three.oldstyle /three.oldstyle/two.oldstyle /three.oldstyle/one.oldstyle /three.oldstyle/zero.oldstyle Aandeel woningen met minimaal energielabel B (%) 31,3 33,2 32, 32, 3, /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/five.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle 2928 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF Het digitale energieloket functioneert naar behoren. Samen met G1000-werkgroepen en de Business Club Steenwijkerland onderzoeken we ook of een fysiek loket te realiseren is. Bewustwording vergroten we ook door het uitreiken van 2000 energiebespaartassen met daarin allerlei energiebesparende producten. Ook de werk- groep ‘IK BEGIN’ heeft volop plannen. De uitgevoerde stresstesten leggen wij dit jaar aan u voor om bewust te worden van de consequenties van het veranderende klimaat. Daarna gaan we aan de slag met het actie- plan klimaatadaptatie, dat naar verwachting eind 2021 gereed zal zijn. Uitvoering van die plannen zal daarna plaats kunnen vinden. Dit voorjaar is er wederom een langdurige droogte.

‘Vitaal platteland’ zet ook in op klimaatadaptatie en de aandacht hiervoor kan wel eens toenemen. In de ener- giekrant hebben vanwege de lockdown extra aandacht besteed aan het klussen in en om huis. Het zou mooi zijn als energiebesparing door de huidige ‘klusdrukte’ een extra impuls krijgt. CIRCULAIRE ECONOMIE: Minder restafval Gemeentelijke organisatie in 2030 circulair Bewustwording bij bedrijven Asbest eraf, zon erop Voor de circulaire economie willen we niet alleen inwo- ners thuis uitdagen om grondstoff en te scheiden maar juist ook buitenshuis: bij ondernemers, een evenement, op de camping, op school en tijdens het sporten. Alle grondstoff en die niet verbrand worden dragen bij aan een circulaire economie. Communicatie en bewustwor- ding zijn dé handvatten. Daarom wordt het grondstof- fenplan vooral met experts gemaakt: met inwoners en ondernemers. Om de eigen organisatie circulair te maken hebben we de scheiding van het bedrijfsafval ingezet, onder meer door plaatsing van multi-afvalcon- tainers. De aanbesteding van duurzame dienstauto’s hebben we opnieuw opgepakt, omdat ons eerste eisen- pakket te fors was. Voor de uitvoering van de regeling “asbest eraf, zon erop” hebben we 11 bedrijven weten te verleiden tot deelname en is voor 1,2 MWp aan zonnepa- nelen geplaatst. Het grondstoff enplan stellen we binnenkort vast, om daarna de onderliggende projecten uit te voeren.

Een nieuwe aanbesteding voor de dienstauto’s verwachten we dit jaar af te ronden. Bewustwording over nut en noodzaak van de circulaire economie pakken we op via de week van de ondernemer en de campagne “isoleren en opwekken duurzame energie” . Voor de verwijdering van asbestdaken blijven we inwoners en ondernemers ondersteunen. De week van de ondernemer eind 2020 zou in het teken staan van duurzaamheid. De vraag is of dit thema voor ondernemers wel passend is, omdat ondernemers nu vooral aan het “overleven” zijn. Als het herstel optreedt kunnen we hopelijk de ontwikkelingen nog meer rich- ting een circulaire economie sturen. Met ons eigen in- koopbeleid als voorloper? Bron: inwonerpanel 2020 Waarom wordt afval gescheiden? /zero.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle /four.oldstyle/zero.oldstyle /six.oldstyle/zero.oldstyle /eight.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle Het is beter voor het milieu Het bepaart geld Uit gewoonte Omdat het ‘moet’ Anders % % 2% 1% 3% 3130 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF FINANCIËN EN BEDRIJFSVOERING VERANTWOORDE GEMEENTELIJKE FINANCIËN: Sluitende meerjarenbegroting Voldoende weerstandsvermogen Gematigde ontwikkeling lokale lasten Een sluitende meerjarenbegroting voor alle jaren, een gematigde ontwikkeling van de lokale lasten en vol- doende buff ers om fi nanciële tegenvallers op te kunnen vangen.

Deze fi nanciële uitgangspunten hebben wij als college in 201 met elkaar en met u als raad afge- sproken. Over 201 hebben we een positief resultaat gerealiseerd, dat is ons over 2019 helaas niet gelukt. Een sluitende meerjarenbegroting voor 2019 en latere jaren is gepresenteerd. Ook is ons weerstandsvermogen vol- doende om onverwachte fi nanciële tegenvallers op te kunnen vangen. Deze weerstandscapaciteit bedroeg in beide jaren ruim € 11 mln, ofwel ruim €20 per inwoner. Duidelijk is wel dat de fi nanciën meer onder druk komen te staan, met name door fors stijgende uitgaven binnen het sociaal domein. Eind 201 zijn we daarom gestart met een integrale bestuurlijke herprioritering en de opstelling van een breed pakket aan maatregelen om te komen tot lagere uitgaven. Dit pakket aan maatre- gelen is integraal opgenomen in de meerjaren-begro- ting 2020-2023. We hebben het uitgangspunt van een trendmatigde ontwikkeling van de lokale lasten voor 2020 moeten loslaten en deze met 3% extra moeten verhogen. Desondanks blijkt dat de lastendruk bij ons minder hard is gestegen dan bij andere gemeenten. Onze lastendruk hoort nu bij de laagste 10% van alle gemeenten. Toelichting: betreft positie Steenwijkerland op de ranglijst met lage gemeentelijke lasten.

We zien binnen het sociaal domein sterk oplopende kosten bij de jeugdhulp, Wmo (schoonmaakondersteu- ning en wegvallen eigen bijdrage) en de Participatiewet. Zoals in het programma Samenredzaam al is aangege- ven is het beteugelen van deze kosten een belangrijke prioriteit. Analyse van deze kosten en het treff en van maatregelen is noodzakelijk. Forse maatregelen binnen dan wel buiten het sociaal domein zijn nodig, omdat de hoogte van deze oplopende kosten dusdanig is dat deze binnen de huidige begroting niet opgelost kan worden. De fi nanciële gevolgen van de corona-crisis zijn veel veelomvattend en kennen nu een grote mate van onze- kerheid. Toename van het aantal uitkeringen, de gevol- gen voor de economie, voor onze inkomsten etc. Zoals ook in de inleiding is geschetst heeft de corona-crisis een behoorlijke impact op de wijze waarop wij invulling gaan geven aan onze prioriteiten en bestuurlijke am- bities. Daarbij horen ook de fi nanciële consequenties. Wij zijn druk bezig deze extra kosten te inventariseren en waar mogelijk te kwantifi ceren. In hoeverre de coro- na-crisis aanleiding geeft op landelijk niveau tot nadere afspraken over deze extra kosten en bijvoorbeeld de normeringssystematiek te komen, is nog niet duidelijk.

Veel van de extra maatregelen die het kabinet heeft getroff en om de crisis te bestrijden, zullen namelijk niet leiden tot een hoger accres, omdat ze buiten de zogenaamde fi nanciële kaders worden opgevangen en daarmee niet bijdragen aan de hoogte van het gemeen- tefonds. Dat betekent dat de extra corona-uitgaven van het Rijk dan niet meetellen voor de zogenaamde trap op –trap af systematiek. Als bijdrage richting onze ondernemers hebben wij bij het begin van de coronacrisis als een van de eerste maatregelen uitstel van betaling van belastingaan- slagen mogelijk gemaakt. Daarnaast is besloten om de aanslag voor de toeristenbelasting 2019 pas na de zomerperiode te versturen. Doordat ondernemers het moeilijk hebben en er momenteel geen toeristen ko- men zullen onze opbrengsten hieruit dalen.

/one.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/two.oldstyle/five.oldstyle /one.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /seven.oldstyle/five.oldstyle /five.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/five.oldstyle /zero.oldstyle Ranglijst gemeentelijke lasten (Coelo) 1  11 31 2 /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle 3332 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF PROFESSIONELE ORGANISATIE: Wendbaar en toekomstbestendig Programmatisch werken In 201 is onder medewerkers een evaluatie uitgevoerd over de in 2017 ingevoerde manier van werken in de organisatie. De uitkomsten van deze evaluatie lieten zien dat er aanpassingen nodig zijn op de gekozen ma- nier van werken. Onder de noemer “Dag verleden, hallo toekomst” is er vervolgens hard gewerkt aan de bouw van een toekomstbestendige organisatie. Een nieuwe koers voor de organisatie is uitgezet, waarin samenwer- ken, meedenken, professionaliteit en plezier centraal staan. Deze koers gaf onder meer aanleiding tot een nieuw organisatiemodel, dat tevens een reorganisatie op leidinggevend niveau betekende. Het plaatsingspro- ces is afgerond en alle leidinggevende posities zijn nu bemenst.

Dienstbaar leiderschap, aandacht voor mens en inhoud, koersvastheid en een steeds betere dienst- verlening staan in de nieuwe fi losofi e voorop. Een be- langrijk onderdeel van onze organisatieontwikkeling is het programmatisch werken. Een prima manier van wer- ken gelet op de grote opgaven van onze gemeente. Op deze manier verwachten wij eff ectiever en effi ciënter te kunnen werken. In 2019 zijn we, naast het programma Omgevingswet, gestart met twee nieuwe programma’s: Duurzaam Beleefbaar Toerisme en Duurzaam. Een belangrijke fase in de organisatieontwikkeling breekt nu aan. Het huis staat, nu gaat het om de daad- werkelijke implementatie en het ècht doen. Aan de hand van vier sporen wordt dit vormgegeven: koers/ organisatiedoelen, procesverbetering, cultuur/kern- waarden en leiderschapsontwikkeling. Begin 2020 zijn inmiddels de kernwaarden van de nieuwe organisatie vastgesteld. Vervolgens is het traject ingezet om de stra- tegische doelen en ambities voor de periode 2020-2022 uit te werken, inclusief een strategische bedrijfsvoe- ringsagenda. Voor de ontwikkeling van het programma- tisch werken in de organisatie gaat het de komende tijd vooral om verdere professionalisering en training, even- als de uitbouw naar meer programma’s (bijvoorbeeld een programma Steenwijk).

Het traject van de organisatieontwikkeling is tijdelijk ‘on hold’ gezet, omdat bijeenkomsten niet zijn toegestaan en er fl inke taken door de crisisorganisatie bij zijn geko- men. Met de reorganisatie hebben we ons onder andere ten doel gesteld fl exibeler en wendbaarder te worden. De vlotte inrichting van een crisisorganisatie en het voortvarend uitvoeren van de nieuwe, door Den Haag opgelegde taken, hebben laten zien dat we daar grote stappen in hebben weten te zetten. Het medewerkertevredenheidsonderzoek dat in juni zou plaatsvinden, en waarover de raad na de zomer over de resultaten zou worden geïnformeerd, is tot nader order uitgesteld. Inmiddels pakken we de organisatie- ontwikkeling weer op. We kijken bijvoorbeeld nu naar manieren om ook digitaal aan cultuurverandering en integraal samenwerken te kunnen bouwen.

/six.oldstyle /five.oldstyle /four.oldstyle /three.oldstyle /two.oldstyle /one.oldstyle /zero.oldstyle Ziekteverzuim ,1% ,%,3% ,% ,1% /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/five.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle /two.oldstyle/two.oldstyle/five.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/seven.oldstyle/five.oldstyle /one.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/two.oldstyle/five.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/three.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/four.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/five.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle Medewerkers per geslacht Mannen Vrouwen

Colofon Dit is een uitgave van: de gemeente Steenwijkerland Postbus 162, 8330 AD Steenwijk info@steenwijkerland.nl Vormgeving Teresa Jonkman (BNO) Juni 2020 www.steenwijkerland.nl