Het Hernieuwd Perspectief, een terug- en vooruitblik.pdf

HET HERNIEUWD PERSPECTIEF 32 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF INHOUD Verklaring symbolen: Bereikt Vooruitblik Effect coronacrisis Inleiding - 5 Blik op de toekomst - 6 Financieel beeld - 7 In het kort per ambitiekaart - 8 Vervolg - 9 Ambitiekaarten: Inwoner op 1 - 10 Samenredzaam - 14 Werk aan de winkel - 18 Mijn Steenwijkerland - 22 Duurzaam - 26 Financiën en bedrijfsvoering - 30 54 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF INLEIDING Begin 201 sloten wij het coalitieakkoord 201-2022, met als titel ‘Door verbinding naar resultaat’. Als college zijn wij toen gestart met onze vierjarige reis om onze gezamenlijke droom, zoals we die in het akkoord heb- ben verwoord, waar te maken. Inmiddels zijn we ruim 2 jaar verder. Er is veel bereikt. Tegelijkertijd staat er nog veel te gebeuren, de planning is allesbehalve leeg. Het bracht ons begin dit jaar tot het idee u met een apart document inzicht te bieden in de realisatie van onze ambities en de vooruitblik naar de komende jaren. Onze tussenbalans. Om met u het gesprek aan te gaan over de prioriteiten en focus in die jaren, die nog resteren van deze bestuursperiode.

Wat heeft extra aandacht nodig, waar liggen pijnpunten? Wat is fi nancieel en qua ambtelijke capaciteit haalbaar en wat niet? Welke veranderende context is er, die maakt dat ambities moeten worden gewijzigd of even- tueel toegevoegd? En toen werd het maart. De inkt van bovenstaande zin over de veranderende context was nog niet droog of deze werd al realiteit. Het coronavirus kwam ons land binnen. Ons land ging op slot met alle gevolgen van dien. Een crisisorganisatie werd ingesteld, niet wetende dat deze enkele maanden later nog steeds in werking zou zijn. Evenementen, vergaderingen en bijeenkom- sten werden afgelast, samenscholingsverboden inge- steld, scholen op slot en thuisblijven en -werken werd ons aller motto. Hoezo een veranderende context… Inmiddels vinden we langzaam weer onze weg. Worden maatregelen versoepeld, al is het met kleine stapjes. Hoe het verder zal gaan is voor ons allen ongewis. Maar dat de crisis keihard heeft toegeslagen is voor ons allen feit geworden. Wat het voor ons als gemeente betekent, wordt slechts langzaamaan duidelijker. En veel ook nog meer onzeker. Een logische gedachte was dan ook om, gelet op die onzekerheid, de uitvoering van ons idee over deze tus- senbalans op de lange baan te schuiven. Misschien zelfs niet meer op te stellen. Maar juist dat willen we niet.

Juist nu hebben we elkaar nodig, om vorm en inhoud te geven aan de keuzes die wij samen willen en moeten maken. Wij willen u meenemen in de grote onzekerhe- den die er zijn. Zeker ook in het licht dat we geen Per- spectiefnota opstellen, is deze tussenbalans meer dan noodzakelijk. Hoe veranderlijk de huidige situatie ook moge zijn. Verbinden! Lef - creativiteit - open het gesprek aangaan - resultaat gericht - lat hoog - ruimte voor ontplooiing - tegengaan laaggeletterdheid - kiezen voor duurzaam - goed vestigingsklimaat - focus op sterke sectoren - dienstbare gemeente - betrouwbaar - leefbaarheid kernen en wijken - daadkracht - positieve gezondheid - financiële verantwoording Verbinden! Lef - creativiteit - open het gesprek aangaan - resultaat gericht - lat hoog - ruimte voor ontplooiing - tegengaan laaggeletterdheid - kiezen voor duurzaam - goed vestigingsklimaat - focus op sterke sectoren - dienstbare gemeente - betrouwbaar - leefbaarheid kernen en wijken - daadkracht - positieve gezondheid - financiële verantwoording 76 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF BLIK OP DE TOEKOMST De huidige crisis brengt veel problemen en onzekerhe- den met zich mee.

Wat betekent de anderhalve meter samenleving en hoe lang loopt die door? Belanden we in een diepe recessie, of vindt het herstel relatief snel plaats? Hoe groot is het leed onder de slachtoffers van de crisis en hoe kunnen en willen wij dat als overheid verzachten? Welke structurele verschuivingen treden op? In de programma’s komt dit volop terug. Deze crisis geeft ons ook positieve en mooie ervaringen. Dat we, als het erop aankomt, er voor elkaar zijn. Minder individualistisch zijn dan velen onder ons mis- schien hadden verondersteld. Hoe anders kijken we nu aan tegen de waarde van onderling, menselijk contact? Je eigen vertrouwde woonomgeving, de ruimte om je heen? Het belang van een goed functionerende publieke sector? Een levendige binnenstad met lokale winkeliers en ondernemers? Een herwaardering van het gewone, het kleine en misschien wel het meest essentiële. Een kaartje, telefoontje, je naaste familie, Netflix, de sportvereniging en ga zo maar door. Een crisis brengt ook wat anders. Diverse ontwikke- lingen, die er toch al waren, worden met een ongekend tempo versneld. Het digitaal onderwijs lijkt ineens de gewoonste zaak van de wereld. Thuiswerken, ver- gaderingen via Zoom of Skype: wat hebben we ons snel kunnen aanpassen en dergelijke ontwikkelingen (noodgedwongen) tot ons genomen. In een crisis komt veel creativiteit en vernieuwing naar boven.

Juist nu is het zaak aandacht te blijven besteden aan structurele wijzigingen in de maatschappij. Duurzaamheid, digi- talisering, efficiency, kwaliteitsverbetering, netwerk- vorming: het zijn thema’s waar we al mee bezig waren, maar die we nu versneld kunnen èn moeten doorvoe- ren. Op die manier benutten we ook de kansen die de huidige situatie biedt. BEGROTEN IN TIJDEN VAN CRISIS EN ONZEKERHEID Als gemeente hebben we te maken met een financieel beeld dat momenteel erg onzeker is. Deze maand ont- vangt u hierover een financiële informatienota, waarin onder meer de junicirculaire is verwerkt. De coronacrisis kent zowel aan de inkomsten- als uitgavenkant een behoorlijke negatieve impact. Teruglopende inkomsten op leges, minder inkomsten uit (toeristen-)belasting, verlaagde dividenden en hogere uitgaven WWB bijvoor- beeld. De huidige onzekerheid en de impact die de huidige crisis met zich meebrengt betekenen dat er keuzes gemaakt moeten worden. Beleidsmatig en financieel. Wat kan er nog wel en wat kan er niet vanuit het coali- tieakkoord gerealiseerd worden? Er zal een realistisch, haalbaar en betaalbaar plan voor de komende periode moeten worden opgesteld. Die behoedzame koers is ons leidend principe in het komende begrotingsproces. We noemen deze koers “Flexibel veilig” . Het betekent heldere keuzes maken nu, herprioriteren, maar tegelij- kertijd niet alles stilleggen.

Voortdurende evaluatie van de omstandigheden en voortgang is hierbij essentieel. De coronacrisis brengt een herprioritering van onze ambities met zich mee. Kernthema’s, die de nieuwe ambities in de resterende bestuursperiode nu bepalen, zijn voor ons: 1] In stand houden vitale lokale samenleving De inwoners, de lokale gemeenschappen en hun voorzieningen staan hier centraal. Het gaat om mul- tifunctionele centra en om andere structuren die van wezenlijk belang zijn voor lokale gemeenschappen. 2] Wie het nodig heeft ontvangt (basis) zorg Het betreft hier een brede invulling van het begrip zorg. Het gaat om meedoen, preventie, ondersteu- ning en curatieve zorg. 3] Herstel economie en werkgelegenheid Wij doen er, samen met andere overheden en samen- werkingsverbanden, alles aan om onze inwoners die werkloos raken weer aan het werk te krijgen en het herstel van de werkgelegenheid te faciliteren. Het gaat om ondersteuning voor deze inwoners, gerichte en lokale support voor de sterk geraakte sectoren en het inspelen op ruimtelijk-economische gevolgen en de veranderende marktvraag. 98 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF IN HET KORT PER AMBITIEKAART In dit document geven we per programmaspeerpunt een globaal beeld van wat we hebben bereikt en welke plannen we hebben voor de resterende bestuurs- periode.

Ook geven we, waar mogelijk, inzicht in de effecten van de huidige crisis. Hoewel het document is opgebouwd op basis van de ambitiekaart van elk programma, is deze scheiding niet altijd zo scherp te maken. Tussen de programma’s onderling liggen sterke verbindingen en ze versterken elkaar vaak. Per ambitiekaart hieronder een korte samenvatting. INWONER OP 1 Wij willen een dienstbare en faciliterende gemeente voor inwoners en ondernemers zijn. Als u dit document leest, ziet u de woorden ‘samen’ en ‘inwoner’ veelvuldig terugkomen. We hebben veel samen met inwoners en ondernemers tot stand mogen brengen, en blijven dat doen. Die samenwerking geeft energie en brengt prach- tige inwonersinitiatieven tot stand. Ook in onze dienst- verlening maken we stappen om de inwoner centraal te stellen. Neem de vrije inloop, de gebruiksvriendelijke MOR (Melding Openbare Ruimte), het wethouder- spreekuur. De komende periode besteden we extra aan- dacht aan nieuwe manieren van participatie, de digitale dienstverlening en schriftelijke communicatie. SAMENREDZAAM De afgelopen 2 jaar is er veel bereikt in het verbeteren van de samenwerking met onze partners, waaronder de kinderopvang, scholen, GGD, zorgaanbieders, Sociaal Werk De Kop en vrijwilligersorganisaties.

Dit leverde niet alleen documenten op, zoals ‘Samen voor Ryan’ , ‘Onbeperkt samenleven’ of een aanpak om in te spelen op mensen met verward gedrag. Het bracht ook de mogelijkheid om snel te kunnen overleggen en tot actie over te gaan. Daarnaast hebben we de toegang voor jeugd, Wmo en participatie gerealiseerd. In de reste- rende collegeperiode ligt de nadruk op het uitvoeren van de vastgestelde plannen en staat een actualisatie van het beleidskader sociaal domein op de agenda. Daarbij is het beteugelen van de oplopende kosten in het sociaal domein een belangrijke opdracht. Rond de belangrijke maatschappelijke opgaven zal ook intensie- ver gewerkt worden in coproductie met ketenpartners (zoals dat nu gebeurt in bijv. Samen voor Ryan en de integrale ouderenzorg). WERK AAN DE WINKEL In januari van dit jaar hadden we twee historische mijl- palen bereikt in Nederland: de laagste werkloosheid sinds 1973 en de hoogste arbeidsparticipatie ooit. Ook bij ons: bijna 17.000 banen hadden we in Steenwijker- land. We werkten dan ook samen met ondernemers en het onderwijs aan innovatieve mogelijkheden voor de arbeidsmarkt. De wereld ziet er nu voor zowel werkge- vers als werknemers, in welke sector dan ook, volledig anders uit. Dit heeft effecten op onze ambities, speer- punten en te behalen resultaten. We werken vanuit de vraag van de ondernemers.

Juist nu is het belangrijk om de zeilen naar de wind te zetten, actief en inventief te blijven. Daar zullen we ons dus ook met volle energie voor inzetten. Belangrijke speerpunten zijn: arbeids- markt, toerisme, Giethoorn en binnenstad Steenwijk, waaronder het Steenwijkerdiep en het station. MIJN STEENWIJKERLAND Volop is en wordt samen met inwoners en ondernemers gewerkt aan een prettige, veilige en leefbare inrichting van onze openbare ruimte. Dat geldt voor grote projec- ten (wijkvernieuwing Steenwijk-west, Steenwijkerweg Willemsoord), maar ook vele andere prachtige kleinere projecten zoals de bijentuin, project de Dode Hoek bij scholieren en het herstel van een historische bomenrij in Oldemarkt. Soms hebben projecten wat langer tijd nodig dan van te voren ingeschat. Dat geldt bijvoor- beeld bij de bouw van onze nieuwe scholen, waarbij we alles in werking stellen om in Tuk, Giethoorn en Wan- neperveen zo snel mogelijk een nieuw schoolgebouw te openen. Voor de komende jaren zullen wij als gevolg van de huidige crisis extra aandacht geven aan een goede ondersteuning en zoveel mogelijk behoud van de sport- en culturele sector. DUURZAAM Verduurzamen hoeft niet ‘ineens’ , maar we maken wel flinke stappen. Verspreid over de gemeente schieten werkgroepen en initiatieven als paddenstoelen uit de grond.

Van bewoners die kiezen voor zonnepanelen tot het oprichten van complete energiecoörperaties. Ook is de lokale werkgroep IK BEGIN! gestart met allerlei bij- dragen aan en tips voor een energieneutrale gemeente. Het grondstoffenplan stellen we op korte termijn vast, om in het tweede deel van deze collegeperiode de hier- in opgenomen projecten uit te voeren. VERVOLG Op 23 juni a.s. willen wij tijdens de politieke markt Het Hernieuwd Perspectief met u bespreken. Graag ontvan- gen wij van u ook advies over het vervolg. Welke priori- teiten verdienen vanuit uw mening extra aandacht? En waar vindt u dat wij met de realisatie van onze Droom al voldoende meters hebben gemaakt? Hoe wilt u dat de gemeente omgaat met de impact van de coronacrisis en de lastige economische situatie? Genoemde adviezen betrekken wij bij de totstandkoming van de concept (meerjaren-) begroting 2021-2024, waarover wij samen met u in het najaar verder praten. Het college van burgemeester en wethouders, Juni 2020 1110 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF BEREIKBAAR EN BENADERBAAR: Benaderbaar bestuur Gemeenteloket en dienstverlening op locatie Behoeften inwoners centraal Centraal in ons collegebeleid staat dat wij een dienst- bare en faciliterende gemeente voor inwoners en ondernemers zijn. Dienstverlening op locatie en op maat.

Onze collegevergaderingen houden we daarom nu periodiek in een kern, waarbij wij met inwoners in gesprek te gaan over wat hen bezighoudt. Ook is het maandelijks wethouderspreekuur ingevoerd. In ons co- alitieakkoord hadden wij opgenomen dat er 1 dagdeel per week vrije inloop bij de publieksbalie zou komen. Dit hebben wij inmiddels voor alle (werk)dagen van de week ingevoerd en is zeer succesvol. Ruim 30% van de bezoekers komt op vrije inloop. Dat het beter aanslui- ten bij de behoeften van inwoners werkt, blijkt wel uit onze actie vorig jaar om de MOR (Melding Openbare Ruimte) gebruiksvriendelijker te maken. De gemiddelde doorlooptijd daalde fl ink: van 12 werkdagen in 201 naar  werkdagen in 2019. Ons doel was dat inwoners de gemeentelijke dienstverlening gemiddeld tenminste 7 geven. Hoe trots zijn wij dat onze medewerkers dat ruimschoots overtreff en met een ruime ! Veel van onze dienstverlening vindt op locatie plaats; een overzicht hiervan heeft u als raad ontvangen. Aanvullend hierop starten we met een pilot met ge- bundelde dienstverlening op locatie. Gestart zijn wij ook met het herzien van de visie op dienstverlening. Deze is nagenoeg gereed. Hiermee zetten wij meerdere ontwikkelingen in gang, ook die er zijn vanuit de Omge- vingswet.

Zo komt er een “snel service” voor eenvoudige producten en meldingen, komt er bij moeilijke aanvra- gen een vast aanspreekpunt en gaan we werken met servicenormen. Dat zijn afspraken over de kwaliteit van de dienstverlening, waar inwoners en ondernemers ons aan mogen houden. In lijn met deze afspraken zetten wij ook volop in op monitoring en klantsignaalmanage- ment, essentieel voor het goed kunnen aansluiten op de behoefte van klanten. We werken aan nieuwe manieren van monitoring van klanttevredenheid en combineren de uitkomsten met andere indicatoren in (voortgangs) rapportages. Pilots voor gebundelde dienstverlening op locatie star- ten we een jaar later dan gepland (nu 2021). De ingangs- datum van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2022. We werken wel door aan de voorbereiding, maar geven dit nu minder prioriteit. Door de coronamaatre- gelen ondervinden we ook vertraging in het inbedden van de voorgestelde actualisatie van de visie op dienst- verlening. De hernieuwde visie zal in september voorlig- gen in de raad. Ook in onze fysieke dienstverlening zien we de gevolgen van de maatregelen; de vrije inloop die zo gewaardeerd werd door onze inwoners is tijdelijk stop gezet. En coronaschermen op de balie en de recep- tie zijn een teken van de huidige werkelijkheid.

PARTICIPATIE: We participeren met lef Ruim baan voor initiatieven Ideeën van inwoners halen we op en gebruiken we We werken integraal samen met maatschappelijke part- ners om vraagstukken in de kernen goed aan te vliegen. Dat doen we onder meer via het gebiedsoverleg (inwo- ners, Sociaal Werk, bewonersorganisaties en politie). We onderzoeken de mogelijkheid om dat gebiedsoverleg te intensiveren naar gebiedsgericht werken. Voor inwoner- sinitiatieven hebben we de regeling ‘inwonersinitiatie- ven zijn goud waard 201’ in het leven geroepen, waar- mee inmiddels bijna 20 initiatieven een subsidie hebben ontvangen. Fijn is het ook te merken dat steeds meer inwoners met ons mee willen denken via het inwoner- spanel; het zijn er nu ruim 1300. Inmiddels hebben we het panel zesmaal een enquête voorgelegd, te weten over vervoer, social media, biodiversiteit, berichtenbox, vrijwilligers en afval. ‘Gouden’ inwonersinitiatieven? Een lijstje gehonoreerde initiatieven: • Thij’s minibieb • Spiekerdorp Wanneperveen • Filosofi sch Café Steenwijkerland • Buitenspeeldag Scheerwolde • Dorpsreünie Kuinre • Jeu de boulesbaan Steenwijk De regeling inwonersinitiatieven gaan we in de loop van 2020 evalueren. Die evaluatie willen we tevens koppe- len aan een heroverweging van de huidige koppen- en matrixgelden.

Belangrijk daarbij vinden we het in stand houden van de autonomie van onze plaatselijk belang- en wijkverenigingen. Voorstellen hiertoe volgen. Om buurten te ondersteunen bij initiatieven gaan wij via de website een ‘gereedschapskist’ maken (Eerste Hulp Bij Initiatieven). De voorbereiding is al gestart, en naar verwachting is het dit jaar ook gereed. Hier kan men informatie krijgen over de regelingen, de plaat- selijke belangen, hoe kom ik van idee tot initiatief tot uitvoering (gereedschapskist) en inspirerende voorbeel- den. Ook het uithangbord “Participatie is doen” ziet dit DE 5 PROGRAMMA’S LOSSE ICONEN INWONER OP 1 1312 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF jaar het daglicht. Op een eenvoudige, snel begrijpbare infografhic willen we laten zien waar we als Steenwij- kerland voor staan als het gaat om overheids- en inwo- nersparticipatie. Daarnaast blijven we het inwonerpanel inzetten, waarbij de focus ligt bij het ophalen van de inbreng van inwoners voordat er nieuw beleid ontwik- keld wordt. Intern worden medewerkers via workshops getraind om participatie goed vorm te geven en tevens te voldoen aan de uitgangspunten van de Omgevingswet. De genoemde evaluaties stonden gepland voor de eer- ste helft 2020. De evaluatie én een voorstel voor de nieu- we regeling wordt nu uitgewerkt en worden nu na deze zomer aan u aangeboden.

De trainingen en workshops worden uitgesteld en worden weer gepland als dit weer mogelijk is. Door de coronamaatregelen gaat er nu veel tijd zitten in het overleggen met de diverse betrokken partijen over het aanpassen van de fysieke leefomge- ving naar de 1, meter maatschappij. Deze overleggen gaan soms moeizaam; de belangen van de diverse par- tijen staan regelmatig haaks op elkaar. De capaciteit die deze overleggen vragen van de gebiedscoördinatoren kan daardoor niet geïnvesteerd worden in andere parti- cipatietrajecten. COMMUNICATIE: Helder taalgebruik Persoonlijk waar nodig/digitaal waar het kan Wij willen een gemeente zijn die begrijpelijk commu- niceert. Om intern het helder taalgebruik te verbeteren worden er trainingen ‘begrijpelijk schrijven’ en ‘foutloos Nederlands’ gegeven. Hoewel dat zeker resultaat heeft, zien we ook dat het op onderdelen beter kan. Daarom blijft het belangrijk hier aandacht aan te besteden. De kansen die digitale communicatie biedt zoeken wij nadrukkelijk op. In 2019 bezochten dan ook meer dan 700.000 unieke pagina bezoekers onze website, een stijging van % ten opzichte van een jaar eerder. We zijn gestart met het versturen van een herinnering voor een bijna verlopen reisdocument via de Berichtenbox en breiden dat uit met die van de belastingaanslagen, die momenteel ook nog per post wordt verzonden.

Inwo- ners die geen gebruik (kunnen) maken van de digitale mogelijkheden of dat moeilijk vinden, helpen wij onder andere via Sociaal Werk De Kop. In 2019 zijn we gestart met één gemeentelijk Facebook-pagina. Het aantal vol- gers groeit met ongeveer 1% per maand; medio 2020 zullen dat er naar verwachting ca. 1200 zijn. Naar aanleiding van de motie ‘Direct duidelijk brigade’ is het plan van aanpak om medewerkers bewust te maken van het schrijven van heldere brieven en teksten voor onze inwoners aangescherpt. De eerste acties worden in 2020 ingezet en worden zeker ook in 2021 voortgezet. Verdere blijven we werken aan uitbreiding van onze digitale communicatie en dienstverlening. Onze website kent nu een goede basis voor deze verdere doorontwik- keling en wordt jaarlijks getoetst op toegankelijkheid. Daarnaast hebben we een start gemaakt met het centra- liseren van alle sjablonen die we gebruiken in uitgaande brieven en online berichten. Deze sjablonen worden toegankelijker en leesbaarder gemaakt. Met het binnen de organisatie verder verbeteren van het begrijpelijk schrijven hebben we even een pas op de plaats gemaakt. Dat neemt niet weg dat we de uit- gangspunten van helder communiceren ook toepassen in onze communicatie rondom de coronamaatregelen. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van infographics en andere eenvoudig leesbare pictogrammen.

Op dit moment is de doorontwikkeling van de website en het gebruiksvriendelijk maken van onze tekstformats stil komen te liggen. De huidige crisis, waarbij fysiek contact en bijeenkom- sten even niet mogelijk zijn, laat wel zien wat de toege- voegde waarde is van digitale dienstverlening. /seven.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /seven.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /six.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /six.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /five.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle Bezoekers website (x 1.)   /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle

1514 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF MEEDOEN (EEN INCLUSIEVE SAMENLEVING): Steenwijkerland sluit niemand uit Passend werk voor wie dat nodig heeft Inwoners kunnen lezen, schrijven en internetten Kinderen verlaten school met een diploma Als college willen we dat inwoners zoveel mogelijk de regie over hun eigen leven kunnen voeren en mee kun- nen doen. Op het gebied van onderwijsachterstanden, voortijdig schoolverlaten en als plan van aanpak van laaggeletterdheid hebben we het akkoord Samen voor Ryan gesloten. Dit akkoord is ontstaan na intensieve gesprekken tussen kinderopvang, onderwijs, GGD, so- ciaal werk en de gemeentelijke toegang. Samen willen we ervoor zorgen dat meer kinderen dan nu met betere vaardigheden van school komen. Om deze gemeen- schappelijke missie te verwezenlijken hebben we af- spraken gemaakt over concrete, innovatieve aanpakken en al mooie trajecten opgezet, zoals bijvoorbeeld de deelprojecten Levensvaardigheden en Petje af. Laag- geletterdheid pakken we mede samen met werkgevers aan. Zij helpen laaggeletterden te signaleren en te mo- tiveren. Na voorlichting door de Taalpuntcoördinatoren zijn er het afgelopen jaar met 1 bedrijven afspraken gemaakt. In twee bedrijven zijn voor de medewerkers trainingen in het kader van taal op de werkvloer gestart.

We hebben ons gecommitteerd aan een regionale aan- pak om lhbti-inwoners te ondersteunen. Ook met inwo- ners met een beperking hebben we geïnventariseerd waar zij tegenaan lopen in de samenleving. Dit heeft geresulteerd in de Inclusie-agenda ‘Onbeperkt Samen- leven’ die we dit jaar hebben vastgesteld. Een resultaat waar we erg blij mee zijn is dat er zowel in 201 als 2019 meer beschutte werkplekken zijn gerealiseerd dan onze wettelijke opdracht is. Voor veel onderwerpen geldt dat de plannen gereed zijn en het nu vooral gaat om de uitvoering. Samen voor Ryan is hier een prima voorbeeld van. Aan de slag met het realiseren van de intensieve kennissamenwerking met de partijen, de integrale screening, de opstelling van praktische handelingstips voor ouders en professi- onals, trainingen en de doorlopende lijn in ondersteu- ning en onderwijs voor anderstalige kinderen. Hetzelfde geldt voor de acties in de aanpak voor laaggeletterd- heid, laaggecijferdheid en digitale vaardigheden, waar- bij zoveel mogelijk inwoners deelnemen om hun vaar- digheden te vergroten en er met steeds meer bedrijven op dit vlak wordt samengewerkt. We zijn aan de slag gegaan met de beweging “van beschermd wonen naar beschermd thuis” . Samen met lokale en regionale partijen en cliëntenvertegenwoor- digers hebben we een eerste stap gemaakt door na te denken over het gewenste toekomstbeeld.

De aan- dachtspunten hieruit gaan we in 2020 verder concreet maken en in de praktijk brengen. Een visiedocument op de nieuwe stijl waarop wij inburgering vormgeven komt in 2021. De nadruk komt te liggen ligt op de uitvoering van lopende plannen boven het ontwikkelen van nieuwe plannen. De uitvoering van Samen voor Ryan heeft prioriteit. Een aantal plannen wordt getemporiseerd, zoals de uitvoering van de vastgestelde Inclusie-agenda ‘Onbeperkt Samenleven’ . De evaluatie van deze agenda zal nu ook later plaatsvinden (2022). Er wordt opnieuw gekeken naar de aanpak laaggeletterdheid, om te onderzoeken of verschuiving in aandacht wenselijk is, waarbij oog blijft voor de nu zo belangrijke digitale vaar- digheden. Veel werkzaamheden zijn opgeschort, zoals de werkzaamheden voor de regenbooggemeente en de uitvoering van de vastgestelde Inclusie-agenda ‘Onbe- perkt Samenleven’ wordt getemporiseerd. De evaluatie van deze agenda zal nu ook later plaatsvinden (2022).

DE 5 PROGRAMMA’S LOSSE ICONEN SAMENREDZAAM /eight.oldstyle/eight.oldstyle/zero.oldstyle /eight.oldstyle/six.oldstyle/zero.oldstyle /eight.oldstyle/four.oldstyle/zero.oldstyle /eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle /eight.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /seven.oldstyle/eight.oldstyle/zero.oldstyle /seven.oldstyle/six.oldstyle/zero.oldstyle /seven.oldstyle/four.oldstyle/zero.oldstyle /seven.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle /seven.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle Gemiddeld aantal uitkeringen per jaar   2 1 3 2 /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle jan /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle mei /two.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/five.oldstyle /one.oldstyle/zero.oldstyle /five.oldstyle /zero.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle Taakstelling Realisatie Realisatie beschut werk 1 1 11 1 1716 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF De crisis zal ook grote impact hebben op de arbeids- markt en de daarmee gepaard gaande werkgelegenheid en werkloosheid.

Enerzijds komt een grote groep men- sen zonder werk te zitten. Anderzijds is er behoefte aan extra personeel in bepaalde sectoren, zoals bijv. zorg, transport en logistiek. De hoofdopgave nu is mensen voor wie ontslag dreigt of werkloos raken, aan het werk te houden of zo snel mogelijk aan het werk te krijgen. Samen met de raad en betrokkenen (bedrijven en orga- nisaties) hebben we in dit jaar het traject doorlopen om tot een nieuw visiedocument voor de uitvoering van de Participatiewet te komen. Hierbij ligt de focus niet alleen op de kansrijke doelgroep toe te leiden naar werk, maar ook op andere vormen van (maatschappelijke) partici- patie voor de grote groep mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Planning was dit voor de zomervakan- tie in de raad te behandelen, maar dit is door genoemde omstandigheden nu opgeschoven naar oktober. De huidige omstandigheden vragen om een aanpak voor zowel de korte als de lange termijn. Enerzijds een crisisaanpak, waarbinnen snel en resultaatgericht ge- handeld wordt om de nieuwe instroom weer naar werk toe te leiden. Anderzijds moet we ervoor waken dat de crisisaanpak dreigt over te gaan in een lange termijn- visie. Kortom, we willen een aanpak realiseren voor een brede doelgroep: mensen waar werkloosheid voor dreigt, mensen die net werkloos zijn en een blijvende aandacht voor mensen met een afstand tot de arbeids- markt.

Hiervoor is een ondersteuningsaanbod nodig dat past bij deze doelgroepen. STIMULEREN: Vrijwilligers worden gewaardeerd en ondersteund Verbeteren gezonde leefstijl voor inwoners De helft van onze inwoners is actief als vrijwilliger en laat zien zich (samen) verantwoordelijk voor de samen- leving te voelen. Een belangrijk speerpunt van ons is hen te waarderen, te ondersteunen en waar mogelijk op meerdere terreinen in te kunnen zetten. De speer- punten voor het nieuwe vrijwilligersbeleid hebben we in 2019 opgehaald en getoetst bij inwoners en vrijwilli- gersorganisaties, onder meer via het inwonerpanel. Wat hebben we onder meer gerealiseerd? We hebben een team vrijwillige buurtbemiddelaars geworven, de vrijwilligersvacaturebank is verder ontwikkeld zodat er een groeiend aantal matches is en er worden ca. 200 vrijwilligers op diverse terreinen van het sociaal werk begeleid (zoals Op Stap en de taalcoaches). Ook hebben we het jongerenwerk en het poppodium in “de Buze” van elkaar gescheiden. Vrijwilligers gaan nu het poppo- dium zelfstandig uitbouwen voor een breder publiek. Voor het bevorderen van een gezonde leefstijl hebben we het actieprogramma Gezonde leefstijl opgesteld en al vele mooie acties uitgevoerd. Ook starten we dit jaar met het project Samen in Beweging in de wijk Clingen- borgh.

Het is een wijkgerichte aanpak gericht op het bereiken van kwetsbare inwoners op basis van het con- cept “Positieve gezondheid” . Vanaf 201 is Sociaal Werk De Kop de organisatie voor de uitvoering van het sociaal werk binnen onze gemeente. De evaluatie van dit jaar laat zien dat zij snel op ‘vlieg- hoogte’ is gekomen. Er is volop geïnvesteerd in een goede basis, plannen en veel collectieve activiteiten zijn opgezet. Daar gaan we nu de vruchten van plukken. Het defi nitieve beleid op vrijwillige inzet hadden we gepland begin 2020 aan u voor te leggen. Dat wordt nu na de zomer. Hierin nemen we ook de kansen mee die de vergrijzing ons biedt. Bij het doorontwikkelen van het vrijwilligersbeleid maken we op dit moment een pas op de plaats. Sociaal Werk De Kop heeft als geen ander de creativiteit om te kijken naar wat wel kan binnen de mogelijkheden. Zij kon in de afgelopen periode dan ook snel schake- len in haar activiteiten. Naast het reguliere werk zijn belcirkels gestart, wordt intensief contact gehouden met mantelzorgers, verbinden ze met vrijwilligersi- nitiatieven en ondersteunen waar nodig. Er is extra aandacht voor veiligheid, huiselijk geweld, (dreigende) fi nanciële problematiek en buurtbemiddeling.

De buurtsportcoaches spelen een belangrijke rol in het bevorderen van gezonde leefstijl Voor het actieplan worden geen nieuwe activiteiten gestart, wel gaan de lopende onderdelen zo veel mogelijk door. De acti- viteiten in de wijk Clingenborgh zijn iets getempori- seerd. Ook de ontwikkeling van positieve gezondheid gaat door, omdat dit concept een belangrijke motor is voor het versterken van veerkracht en gezondheid. ONDERSTEUNEN: Passende zorg voor jong en oud Hulp op maat voor wie dat nodig heeft Verminderen en voorkomen armoede De toegang tot Wmo, Jeugdwet en Participatiewet zijn eind 2019 onder 1 dak gehuisvest om integraal goed te kunnen onderzoeken wat inwoners nodig hebben. Integraliteit en samenwerking zijn erg belangrijk om passende zorg en ondersteuning te kunnen bieden. Zo zijn er rond de huisartsenpraktijken in Steenwijk nu kernteams gevormd waarin alle partijen samenwerken rondom ouderenzorg. Deze samenwerking is een voor- beeld van onze vernieuwde aanpak rondom zorg en ondersteuning, waarbij het concept van de positieve gezondheid een belangrijke rol speelt. De inspiratietafel met Wmo-aanbieders is ook zo’n mooi voorbeeld. Het contract met het Hulpmiddelencentrum hebben we, ondanks meerdere gesprekken over de slecht geleverde service, voortijdig beëindigd.

Eind 2019 is gestart met een nieuwe leverancier, met de verwachting dat inwo- ners nu wel goed geholpen worden. De stijgende kosten in het sociaal domein waren voor ons aanleiding deze nader te analyseren. De eerste ana- lyse betrof de jeugdhulp en heeft geresulteerd in een plan van aanpak, dat in uitvoering is genomen. Voor de Wmo en Participatiewet doen we hetzelfde, waarbij te- vens de bruikbare aanbevelingen van de door ons uitge- nodigde VNG-visitatiecommissie worden meegenomen. Voor de aanpak voor mensen met verward gedrag heb- ben we in 201 een actieplan vastgesteld dat in uitvoe- ring is. Tot slot het armoede en minimabeleid. Hiervoor hebben we in 201 het beleid herijkt, met daarin de speerpunten maatwerk, kinderen, preventie en vroeg- signalering. Voor inwoners in de schuldhulpverlening compenseren we de hoge GKB-rentetarieven. De integrale toegang naar maatwerkvoorzieningen op het gebied van de Wmo, Participatiewet en Jeugdwet is fysiek gerealiseerd. Spreekwoordelijke winst moet er behaald worden door integraal te werken en een brede blik te hebben. Dat betekent onder meer het (kunnen) invoeren van een digitaal gezinsdossier, een oplossing vinden voor de AVG-problematiek rondom de onder- linge samenwerking en alle medewerkers scholen in de omgekeerde toets.

Met het onderwijs en de jeugdhulp werken we aan een aanpak voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Veel aandacht schenken we aan het beteugelen van de oplopende kosten van de jeugdhulp, schoonmaakondersteuning, Wmo (weg- vallen eigen bijdrage door het door het rijk ingevoerde abonnementstarief ) en de Participatiewet. Hierbij is ook de inzet vanuit Sociaal Werk De Kop van belang. Algemeen wordt erkend dat een sterk voorliggend veld bijdraagt aan het voorkomen van zwaardere zorg en ondersteuning. Niet alleen via individuele hulpverle- ning, maar ook door het versterken van samenkracht en veerkracht. Hier zijn structureel voldoende middelen voor nodig. De aanpak voor mensen met verward ge- drag is een meerjarig plan dat aandacht blijft vragen, mede in het licht van de dit jaar ingevoerde Wvggz (Wet verplichte ggz). Voor dit jaar staat eveneens de invoe- ring van een Preventieplan armoede en schulden op de agenda. Tevens onderzoeken we hoe we beschermings- bewind in eigen beheer kunnen uitvoeren. De Coronacrisis leert ons het belang van goede zorg en een sterke, veerkrachtige samenleving. Het leert ons dat de zorgaanbieders zich snel aanpassen en dat de gemeentelijke organisatie dat ook doet. Wat de gevol- gen op de langere termijn zijn, in termen van vraag naar (andere vormen van) zorg, is nog niet goed in te schat- ten.

Wel biedt het mogelijkheden om de samenwerking met de aanbieders, sociaal werk en andere partners op een andere manier vorm te geven. Hier moeten we de focus verleggen, zoals het sneller kunnen schakelen op schuldenproblematiek. Momenteel werken wij scenario’s uit om voorbereid te zijn op impactvolle ontwikkelingen die op ons afkomen. Wij verwachten dat meer mensen kwetsbaar worden op het gebied van fi nancien, mentale problematiek, werk en gezondheid. De integrale, brede blik van con- sulenten en voorveld helpt om problemen (ook van kinderen/partners) vroeg te signaleren en daarmee de kans op verergering te verkleinen. De focus ligt de komende tijd op het versterken van de keten rondom fi nanciele problematiek, van preventie en voorlichting tot schuldhulpverlening. Wij werken daarnaast aan de verdere transformatie in het sociaal domein: focus op een (beperkt) aantal lokale maatschappelijke opgaven, waarvoor we allianties aangaan met ketenpartners. Wij zien dat het investeren in lokale samenwerking (SvR, integrale ouderenzorg) vanuit een gedeelde visie veel oplevert in preventie van (zwaardere) zorg en betere ondersteuning. Veerkracht van inwoners en gemeenschappen staat hierin centraal.

Leidend begrip hiervoor is positieve gezondheid, een concept dat recht doet aan de onderlinge afhankelijkheden van levensge- bieden als fi nanciën, stress, fysieke gesteldheid, sociale contacten etc. /one.oldstyle/zero.oldstyle /nine.oldstyle /eight.oldstyle /seven.oldstyle /six.oldstyle /five.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle Jongeren met jeugdhulp (%) , , , ,1 1918 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF TOERISME: Spreiding toeristen Uitbreiding werkgelegenheid Weerribben-Wieden als sterk merk Eind 201 zijn we gestart met een programmatische aanpak onder de titel ‘Duurzaam (Be)Leefbaar Toerisme (DBT). Hierin zijn de activiteiten van de stichting Weer- ribben-Wieden, de projecten uit de Regiodeal ‘Leefbaar Giethoorn 2019-2021’ en onze toeristische projecten met elkaar verbonden. De hoofddoelstelling van het pro- gramma is de (toeristische) economie te versterken met daarbij een duurzame balans tussen ecologie, econo- mie en leefbaarheid. De op de langere termijn gerichte ambitie daarbij is: meer welvaart en welzijn voor de bewoners van Steenwijkerland.

Aanvankelijk is het pro- gramma begonnen met drie min of meer ‘losse’ pijlers: duurzaamheid, (be)leefbaarheid en toerisme. Inmiddels is een integrale strategische visie voor DBT gecreëerd, waarin de pijlers met elkaar in verbinding staan. Een uit- gebreide lobby heeft er toe geleid dat provincie en het Rijk mee investeren in het regionaal toeristisch product. We werken hierbij nauw samen met en in de stichting Weerribben-Wieden, waarin negen gebiedspartners (bedrijfsleven, bewoners, natuurorganisaties, landbouw en gemeente) zich verenigd hebben. Op basis van een evaluatie eind 2019 heeft de stichting besloten zich te transformeren tot gebiedsboard waarbij versterking en profi lering van de hoogwaardige gebiedsidentiteit voorop staat. Bijzondere aandacht is er in het programma voor Giet- hoorn, waarover in 2017 is besloten een groot aantal zaken samen met bewoners en ondernemers op te pakken. Met name de toenemende toeristische druk (op bepaalde locaties en op bepaalde momenten) leverde steeds meer overlast op. Als samenwerkende gebieds- partijen hebben we al een groot aantal zaken opgepakt en een aantal zaken wordt op korte termijn uitgevoerd. Om ook in de naaste toekomst Giethoorn een prettige plek te houden om te wonen, werken, ondernemen en leven is een visiedocument opgesteld. De komende periode zal het accent verschuiven.

De focus komt meer te liggen bij de uitvoering van projec- ten die de afgelopen periode zijn voorbereid. Dit betreft de transformatie van het station Steenwijk als poort van de regio, het verkrijgen van actuele en betrouwbare data (samen met het NBTC, Marketing Oost, de Zaanse Schans, Kinderdijk etc.) en het realiseren van smart mobility en smart hospitality in de gehele gemeente. De specifi ek genoemde pijlers worden in samenhang opgepakt. We willen de toeristen verleiden om de ge- hele regio te bezoeken waardoor meer balans ontstaat tussen economie, ecologie en leefbaarheid. Met daarbij grote investeringen die niet alleen voor rekening van onze inwoners komen, maar ook voor onze gasten. De crisis heeft grote impact op de toeristische sector. Als veel bedrijven de crisis niet overleven, zijn de gevol- gen voor de werkgelegenheid groot en daarmee voor welvaart en welzijn van veel inwoners. De huidige crisis betekent dat we met onze samenwerkingspartners, zoals provincie en stichting Weerribben-Wieden, kijken of we geplande investeringen moeten herprioriteren dan wel aanpassen. Ook komen provincie en Rijk met herstelcampagnes, waarin wij nadrukkelijk participeren. Met ondernemers worden nu veel 1, meter initiatieven gelanceerd, waarbij visitor management, smart mobility en smart hospitality centraal staan. Deze passen prima in de RegioDeal, die medio 2020 in uitvoering gaat.

Natuurlijk zullen wij u als raad hierbij betrekken. Tot slot is door de crisis de vaststelling van de visies toerisme & recreatie en Giethoorn vertraagd. De verwachting is dat deze in dit najaar 2020 aan u worden voorgelegd. BEDRIJVIGHEID: Ja-gemeente voor ondernemers Schrappen overbodige regels Steenwijkerland koploper in de regio We kunnen onze doelen alleen halen in nauwe samen- werking met onze externe stakeholders. Belangrijke partner is de Business Club Steenwijkerland (BCS). We hebben samen een ‘prestatieboom’ voor intensievere samenwerking opgesteld, met hierin concrete doelen en afspraken voor dit jaar. Waar eerder de samenwerking vooral fysieke projecten vanuit de revitalisering betrof, is deze nu uitgebreid naar een sociaal economische agenda (onderwijs, arbeidsmarkt, duurzame mobiliteit). We willen een koploper zijn in de regio. Niet zozeer om de beste te zijn, maar wij beseff en dat we in regionaal verband sterker staan en dat willen we uitstralen. We zijn een economische topregio, samen met Amsterdam, Rotterdam/Den Haag en Eindhoven behoort Regio Zwolle tot de economische pijlers van Nederland. Het succes van onze regio is gestoeld op de “3 G’s” . Gemeenschappelijk: we kijken naar elkaar om en pakken zaken gemeenschappelijk op. Ondernemers, overheid, onderzoek en onderwijs (de vier O’s) investe- ren samen in een optimale omgeving voor vernieuwend ondernemerschap.

Gunnen: in deze regio gunnen we elkaar succes. Groeien: doordat we elkaar dingen gun- nen en elkaar vooruithelpen, groeien we. Persoonlijk, als bedrijf of organisatie en als regio. Daar zetten we op in en onze actieve bemoeienis hierin is zichtbaar met DE 5 PROGRAMMA’S LOSSE ICONEN WERK AAN DE WINKEL 2120 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF een positie in de Economic Board en bij een aantal re- giotafels over met specifi eke onderwerpen (bijv. Human Capital). Met een “ja-gemeente” bedoelen we een optimale dienstverlening aan ondernemers. Niet dat alles mag en kan, maar elk initiatief wordt vooraf op kansen en haalbaarheid verkend voordat het de procedure in gaat. We zorgen ervoor dat ondernemers weten wat kan en mag. De informatie wordt op één plek gebundeld en de vragen integraal afgewogen. We denken mee, zijn dui- delijk en komen snel met oplossingen en antwoorden. Prominent onderdeel hiervan is de aanstelling van een vergunningmanager, die met name in het ‘voortraject’ van een aanvraag ondernemers adviseert. Na jaren stilstand zijn er nu veel geïnteresseerden voor een Eeserwold-kavel (20 leads, 1 verkocht). Met betrok- ken partijen (Roelofs/gemeente/BCS) is het acquisitie- profi el aangescherpt dat basis is voor het vast te stellen ambitiedocument en het bestemmingsplan. Er is een gezamenlijk een hernieuwd enthousiasme om het tot een succes te maken.

Voorbereidingen zijn getroff en voor het opstellen van het bestemmingsplan en beeld- kwaliteitsplan. Kern hiervan is meer fl exibiliteit voor bedrijven. Veel aandacht in onze dienstverlening hebben we voor het MKB. Snel en betrouwbaar is ons doel. Het aanstel- len van een vergunningmanager eerder dit jaar is hierin een belangrijke stap. Met de BCS evalueren we onze aanpak en voeren op basis daarvan verbeteringen door. Gezamenlijk werken we ook aan het herstel van econo- mie en werkgelegenheid, op zowel korte als langere termijn. Activiteiten gericht op dit herstel hebben prio- riteit. We gaan de prestatieboom hierop herzien. Naast samenwerking in de gemeente is samenwerking in de regio van essentieel belang. De kracht hiervan laat zich, zeker nu in deze crisis, zien. De Regio Zwolle monitort de gevolgen voor ondernemers en stelt op basis hiervan economische scenario’s op. In deze scenario’s worden ook de karakteristieken van de regio in beeld gebracht. Zo wordt duidelijk waar we vatbaar voor zijn, aan ´welke knoppen we kunnen draaien’ en waar we bij provincie en rijk aandacht voor moeten vragen. Daarom zijn we ook actief in de taskforce vrijetijdseconomie en als ge- meentelijk vertegenwoordiger actief met een zetel in de Economic Board. Dit geeft goede uitgangspunten voor de inzet om de lokale economie te herstellen.

Het op te stellen ambitiedocument Eeserwold, met hierin de verkenning van de kansen voor de A32-zone inclusief de wijze qua acquisitie, geven wij momenteel minder prioriteit. Op dit moment verwachten we dat minder bedrijven overwegen zich te verplaatsen. De bestaande en nieuwe leads met belangstelling voor ves- tiging op Eeserwold faciliteren we samen met Roelofs uiteraard optimaal. Het Corona-virus heeft een grote impact op onze sa- menleving en lokale economie. Gemiddeld geeft ruim 0% van de ondernemers aan dat hun omzet gedaald is. % van de ondernemers geeft juist een stijging van de omzet aan. Van de ondernemers die kampen met een omzetdaling, daalt de omzet met circa 0%. Onderne- mers geven vanaf het begin van de crisis al aan dat zijn een onzeker toekomstbeeld zien. Met name ons MKB, familiebedrijven en de maakindustrie – het DNA van ons gebied - dreigt extra hard geraakt te worden. Vooral bij de sectoren die laat cyclisch gevoelig zijn - zoals de bouw- en transportsector – is de verwachting dat vooral in het derde en vierde kwartaal van dit jaar problemen zullen ontstaan door het wegvallen van orders. Voor Steenwijkerland zijn dit belangrijke sectoren, wat onge- twijfeld betekent dat dit ook tot zichtbare sociaal-eco- nomische eff ecten zal leiden. Kortom de crisis heeft een grote impact op de econo- mie én op het realiseren van onze ambities. Opgaven veranderen.

We zetten in op economisch herstel, werk- gelegenheid en maken op basis daar nieuwe (beleids) keuzes. Uiteraard doen we dat in nauwe samenwerking met onze partners. De eerste prioriteit ligt nu bij de on- dersteuning van onze (lokale) ondernemers, met onder meer het noodloket en de inrichting van de 1, meter economie. Het succes om de economische gevolgen te beperken, ligt in de kwaliteit van de uitvoering van de maatregelen. Praktisch nut, snelheid en besluitvaardig- heid staan nu centraal. Daarnaast brengen we in beeld hoe we uit de crisis willen komen. ARBEIDSMARKT: Verkleinen mismatch arbeidsmarkt Onze inwoners gaven bij de start van deze collegepe- riode werkgelegenheid aan als belangrijkste prioriteit voor het college. Mede daarom hebben wij hiervoor een apart bestuursprogramma ingericht, dat zich on- der meer richt op het bij elkaar brengen van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Belangrijk hierin is de op- stelling van een Actieplan werk; onze invulling van de regionale Human Capital Agenda. In dat kader zijn we tevens gestart met vormen van hybride onderwijs (ho- reca academie en de bouw- en techniekklas) en werken we aan een initiatief stapelbaan (geen baangarantie, maar werkgarantie). Cijfers (zie hiernaast) laten een goede ontwikkeling in het aantal banen in de afgelopen jaren zien. De uitvoering van het Actieplan werk staat onder druk.

We willen daarom dit jaar nieuwe output afspraken maken over ons “Steenwijkerlands model” . Hoe kunnen we een bemiddelende rol vervullen tussen bedrijven/ sectoren die personeel vragen en waar aan de andere kant overschotten ontstaan? Een aantal plannen uit het Actieplan staat nu stil of loopt vertraging op. Logisch, ondernemers hebben nu andere prioriteiten. Er wordt wel op doorgewerkt, zoals aan de bouw- en techniek- klas. Hier willen we arbeidskrachten opleiden met de technische vaardigheden, die juist onze eigen onderne- mers ook echt nodig hebben (in aluminium gespeciali- seerde lassers bijvoorbeeld). De technische uitdagingen om vandaag oplossingen te bedenken die de klant morgen vraagt, zijn groot. Zeker nu. Willen mondiale top-bedrijven in onze regio hun positie versterken dan is het cruciaal dat zij structureel hoogwaardige technische specialisten vanuit de hele wereld hierheen kunnen halen en aan zich te binden. En dat hun medewerkers elders in de wereld hun kennis toepassen en verrijken. Daarom willen wij een internati- onaal centrum oprichten. De eerste contouren van het plan zijn inmiddels met founding partners (Huisman Shipyards en Agrifac) uitgewerkt. Ook de Regio Zwolle staat hierbij niet stil. Het ontwikkelfonds Human Capital zal o.a. nu op (bij)scholing van werknemers worden in- gezet.

Wij zullen in samenwerking met de Regio Zwolle in onze aanvragen hier ook gericht op inspelen. De coronacrisis zet de uitwerking van het Actieplan en onze ambities voor de werkgelegenheid op z’n kop. Wat blijft is dat we de ondernemers centraal blijven stellen. Aanvankelijk gericht om ondernemers te helpen om de krapte op de arbeidsmarkt innovatief en systeem- doorbrekend te ondersteunen. Nu is alles gericht op het behoud van banen. Ondanks de diverse steunmaatrege- len is de verwachting wel dat de werkloosheid fors gaat oplopen. BINNENSTAD STEENWIJK: Levendige en economisch vitale binnenstad Diverse acties hebben we uitgevoerd om de binnen- stad van Steenwijk levendig en economisch vitaal te houden. Het middeleeuws pleintje “Het molentje” is gerealiseerd, de stadstuin aangelegd, het station aan- gekocht, een centrummanager aangesteld en er is een visie voor Rams Woerthe opgeleverd. In Overijssel haalt de binnenstad Steenwijk de e plaats qua vitaliteit. Voor de binnenstad is het daarnaast een mooi succes dat er geen hypermarkt komt. Inmiddels is de centrummana- ger actief die een gerichte opdracht heeft om met een ontwikkelkaart te komen tot een compactere binnen- stad en het verminderen van de leegstand. Voor ons is de herinrichting van het Steenwijkerdiep een belangrijke prioriteit.

De contracten met de markt- partijen (supermarkten) worden naar verwachting snel ondertekend. Dit betekent de lang verwachte forse impuls wordt voor het gebied. Eind 2020 verwachten wij dat de eerste zichtbare activiteiten starten. De huidige crisis heeft een forse impact op de binnenstad, zowel op de detailhandel zelf als op de beleving. Als antwoord hierop hebben we samen met Stichting Steenwijk Ves- tingstad de opdracht van de centrummanager aange- past. Hij zal meer en directer worden betrokken om de 1, meter economie in de binnenstad vorm te geven en uit te werken. Daarnaast wordt hij nu meer ingezet op het promoten van de binnenstad. Momenteel wordt er in binnensteden en detailhandel veel pijn ervaren. Een zwart scenario schetst dat liefst 2% van deze ondernemers dit jaar failliet gaat en niet terugkeert. Uiteraard was die ontwikkeling in de bin- nensteden er al (online shoppen, te veel winkelmeters, leegstand), maar deze komt nu in een stroomversnel- ling. De zorg is groot, en wordt groter als de 1, meter samenleving (lang) aanblijft. Dat maakt de opgave te komen tot een levendige, vitale stad des te groter én complexer. Met de centrummanager en de Stichting Steenwijk Vestingstad gaan we na hoe de binnenstad er weer ‘bovenop’ kan komen en welke acties en maatrege- len prioriteit krijgen.

/one.oldstyle/seven.oldstyle./two.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/six.oldstyle./seven.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/six.oldstyle./five.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/six.oldstyle./two.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/six.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/five.oldstyle./seven.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/five.oldstyle./five.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle Banen Steenwijkerland 1. 1.3 1.3 1.3 2322 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF HUISVESTING: Een passende woning voor jong en oud Nieuwe sociale huurwoningen Vergrijzing als kans Goede en duurzame schoolgebouwen We willen dat iedereen goed kan wonen in onze ge- meente. Samen met de kernen en wijken zoomen we in op de woonbehoefte van jongeren en ouderen. Voor mensen met een lager inkomen, zetten we in op vol- doende sociale huurwoningen.

In verschillende kernen en wijken, zoals Wanneperveen, Eesveen en recent Ossenzijl en Vollenhove zijn trajecten gestart om de woonbehoefte voor jong en oud in kaart te brengen en hier plannen voor te ontwikkelen. De regeling startersle- ningen blijft in werking en die voor blijversleningen is in voorbereiding. Voor de investeringsopgave sociale huur hebben we bereikt dat naast de Wetland Wonen groep ook Woonconcept weer woningen in Steenwijkerland ont- wikkelen. Specifi eke locaties in Steenwijk/Tuk en de noordelijke kernen zijn aangewezen en plannen in ont- wikkeling. Goed nieuws is er over de wijkvernieuwing Steenwijk-West: de huurwoningen aan de Vondelstraat en Van Speykstraat zijn zo goed als klaar en de oude huizen aan één kant van de Acaciastraat zijn gesloopt. Ook in andere kernen worden sociale, duurzame wo- ningen gebouwd en opgeleverd (bv Vollenhove en Sint Jansklooster). Naast sociale huurwoningen, zijn er ook andere positie- ve ontwikkelingen, zoals een nieuwe ontwikkelaar op Eeserwold die een impuls geeft aan de woningbouw daar. Daarnaast zijn er andere projecten goedgekeurd of in voorbereiding (b.v. voormalige bibliotheek, ING-ge- bouw en Vijverhof in Steenwijk, Oldemarkt, Blanken- ham, Witte Paarden, Belt-Schutsloot en St. Jansklooster). Een verkenning van de kansen van vergrijzing is in 2019 uitgevoerd door de Hanzehogeschool.

Gekozen is om voor het vervolg te focussen op de kansen aan het vrij- willigersbeleid. Het integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) is ver- taald in een uitvoeringsplan met 4 fasen. Fase 1 is in uitvoering. Voor de school in Giethoorn hebben we na jaren van discussie een geschikte locatie gevon- den, waarvoor in 2019 het bestemmingsplan is gewij- zigd. Voor het toevoegen van 12 sociale huurwoningen in Steenwijk en 4 in de noordelijke kernen voor het einde van 2022 was een ambitieuze planning gemaakt. Daarnaast zijn er aanvullende woningbouwlocaties nodig. Die zijn nog niet volledig in beeld. Met de wo- ningbouwcorporaties zullen we prioriteiten moeten stellen tezamen met een nieuwe planning. Insteek is in 2020 vaart te maken met de planontwikkeling van de Betap Crilux locatie in Steenwijk en te beginnen met de eerste ontwikkellocaties van Wetland Wonen in de Woldmeenthe in Steenwijk, Willemsoord, Oldemarkt en in Scheerwolde. Ook streven we er naar om in 2020 het bestemmingsplan voor de locatie Gouden Engel in Steenwijk vast te stellen zodat daar met de bouw kan worden begonnen. Voor Steenwijkerwold wordt in de eerste helft van 2020 opdracht verleend voor het opstellen van de visie op wijkvernieuwing. Inwoners en maatschappelijke orga- nisaties worden hierbij betrokken. In de tweede helft van 2020 wordt een soortgelijk traject opgestart voor de wijk de Gagels in Steenwijk.

Voor vergrijzing als kans worden de kansen voor uitbreiding van het vrijwilligers- bestand uitgewerkt aan de hand van interviews met de doelgroep zelf. In het IHP zal de eerste fase in 2020 niet gereed zijn. Deze zal naar verwachting ook in 2021 en 2022 nog doorlopen. We gaan ervan uit dat de school in Tuk in 2021 in gebruik wordt genomen, de school in Giethoorn begin 2022 klaar zal zijn en dat in Wanne- perveen ook in 2022 een nieuwe school in gebruik kan worden genomen. Voor andere projecten (Gagels en VO) zijn we bezig met een nieuwe planning, en is ondertus- sen een start gemaakt met de voorbereiding van fase 2 van het IHP .

DE 5 PROGRAMMA’S LOSSE ICONEN MIJN STEENWIJKERLAND /two.oldstyle/zero.oldstyle./two.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/nine.oldstyle./seven.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/nine.oldstyle./five.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/nine.oldstyle./two.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle Aantal woningen 1.3 1.1 1. 2.1 2.12 Fase 1 IHP (2020): ‘• t PuzzelStuk & Dorpshuis Tuk • De Lisdodde Wanneperveen • Emma- en Frisoschool, Steenwijk • Eekeringe Steenwijk (VO) Fase 2 IHP (2021-2024): • Willem-Alexander, Steenwijk • De Wiedewereld en Eben Haëzer, Sint Jansklooster • De Schutsluis, Blokzijl • Lijsterbesstraat, Steenwijk (VO) 2524 GEMEENTE STEENWIJKERLAND | | HERNIEUWD PERSPECTIEF De eff ecten van Corona op de huisvestingsplannen heb- ben vooral betrekking op projecten waar uitgebreide participatie noodzakelijk is. Omdat bijeenkomsten met veel mensen op dit moment niet mogelijk zijn, kunnen projecten vertraging oplopen.

Hoeveel vertraging is een vraag die op dit moment niet te beantwoorden is. Het opstellen van een visie op wijkvernieuwing voor Steen- wijkerwold loopt bijvoorbeeld vertraging op. De hoop is dit in september weer te kunnen oppakken en dan ook het visietraject voor de Gagels te kunnen starten. De pilots ‘inclusief wonen’ in en rondom de wonen-zorg centra Nieuw Clarenberg in Vollenhove, de Perelaar in Wanneperveen en de Zonnekamp in Steenwijk zijn me- dio maart grotendeels stil komen te liggen. Dit omdat er sinds de lockdown alleen nog digitaal overleg mogelijk is tussen professionals. De gesprekken met de kernen over woonbehoefte en planvorming, zoals in Wanne- perveen, Eesveen en Vollenhove, lopen vertraging op doordat vervolgbijeenkomsten met inwoners zijn uitge- vallen. MOBILITEIT: Betere fi etspaden Veilige kernen en wijken Slimme en duurzame mobiliteit In onze gemeente zijn toeristen en inwoners blij met ons uitgebreide fi etspadennetwerk. Driekwart van onze inwoners geeft aan hier (erg) tevreden over te zijn. Het onderhoud scoort iets lager en mede daarom hebben wij, samen met de provincie, eind 2019 daar een aanpak en planning voor opgesteld. De ontwikkelingen rond de PFAS gaven eerst wat onduidelijkheid maar inmiddels ligt de realisatie op koers, Ruim 32 kilometer fi etspad gaan we in deze collegeperiode verbeteren.

In Oldemarkt hebben bewoners het initiatief genomen voor een veiligere inrichting van de Hoofdstraat. Ook in Kuinre hebben inwoners hun stem laten horen, en wel over de verkeersveiligheid van de N31. Samen met hen en de provincie is een gezamenlijke oplossing gekomen in het verlagen van de maximumsnelheid naar 0 kilo- meter per uur. Voor het kruispunt Gasthuisdijk/de Klosse zijn in april jl. enkele maatregelen genomen om de herkenbaarheid van de kruising te verbeteren. Voor de al jaren durende overlast, schade en onveiligheid door zwaar verkeer in de Brouwerstraat in Blokzijl hebben we een verbod ingesteld voor bussen en vrachtauto’s. De strategische Mobiliteitsvisie ‘Steenwijkerland duurzaam in beweging’ is in concept klaar. Speerpunten zijn het verder ontwikkelen als fi ets- en wandelgemeente, het realiseren van transferpunten, de zorg voor basismobi- liteit en het verduurzamen van woon-werk-en bedrijfs- verplaatsingen. De verbetering van 12 fi etspaden is gestart in Willems- oord. Eerstvolgende trajecten betreff en de fi etspaden Ossenzijl-Kalenberg-Wetering, waar de concrete uitvoe- ring eind dit jaar start. In genoemde gebieden starten we ook met het promoten van de (e-)fi ets. In het najaar van 2021 wordt naar verwachting de N31 in Kuinre aangepakt. Voor het goed aanpakken van het kruispunt Gasthuisdijk/de Klosse is een nieuwe fysieke inrichting nodig.

Om deze reconstructie mogelijk te maken zal hiervoor geld in de meerjaren-begroting gereserveerd moeten worden. Voor 2021 en 2022 gaan we aan de slag met de uitvoering van de mobiliteitsvisie. Corona kan ook hier vertragend werken als het gaat om noodzakelijke participatie voordat een project uitgevoerd kan worden. Toch streven we ernaar om juist bij infrastructurele projecten de planning te halen en kijken we of het mogelijk is om investerin- gen in de openbare ruimte naar voren te halen om op die manier de lokale economie te ondersteunen. LEEFOMGEVING: Verbeteren toegankelijkheid openbare ruimte Versterken biodiversiteit Stimulerende omgeving voor sport en cultuur Mensen wonen graag in Steenwijkerland. Maar liefst % van onze inwoners vindt het prettig wonen in hun buurt en geeft hiervoor een rapportcijfer  of hoger. Dat hoge cijfer houden we graag op peil met een groene en verzorgde omgeving, prima en over de gemeente verspreide voorzieningen en een goede bereikbaarheid voor iedereen. Wat hebben we hier de afgelopen 2 jaar samen met inwoners voor weten te realiseren? Het Tuttelpark in de wijk Torenlanden bijvoorbeeld. In dit buurtpark staan natuurbeleving, ontmoeting en bewe- gen centraal. Ook op andere plekken in Steenwijkerland werken we aan zulke buurtparken.