GGD - Programmabegroting GGD IJsselland 2021.pdf

Programmabegroting 2021 en Meerjarenraming 2022-2024 GGD IJsselland, april 2020 (G20.000556) Uit de Wgr (§ 7. Financiën, artikel 34-35) en onze gemeenschappelijke regeling (artikel 47) volgt dat het algemeen bestuur de begroting vaststelt, waarna het dagelijks bestuur binnen twee weken na vaststelling en vóór 1 augustus de begroting naar Gedeputeerde Staten van de provincie stuurt. Het dagelijks bestuur zendt vóór 15 april de algemene financiële en beleidsmatige kaders voor de begroting aan de raden. De raden kunnen op deze ontwerpbegroting hun zienswijze geven. Daarom zendt het dagelijks bestuur de ontwerpbegroting acht weken voordat deze aan het algemeen bestuur wordt aangeboden, toe aan de raden. 2 3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................................................................... 3 Bestuurlijke samenvatting ..................................................................................................................................................... 5 Voorwoord ............................................................................................................................................................................ 7 1.

Algemene uitgangspunten ............................................................................................................................................. 9 GGD IJsselland ................................................................................................................................ 9 1.1 Omvang van de begroting ............................................................................................................ 10 1.2 Indexering ..................................................................................................................................... 11 1.3 2. Programma’s ............................................................................................................................................................... 12 Programma Gezondheid ............................................................................................................... 12 2.1 Programma Service en Samenwerking ......................................................................................... 18 2.2 3. Financiële begroting .................................................................................................................................................... 20 Begroting van baten en lasten GGD IJsselland .............................................................................

20 3.1 Toelichting op de financiële begroting ......................................................................................... 20 3.2 Algemene lasten en dekkingsmiddelen ........................................................................................ 21 3.3 Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage ........................................................................................... 22 3.4 4. Paragrafen verplicht op grond van het BBV ................................................................................................................. 23 Algemeen ...................................................................................................................................... 23 4.1 Weerstandsvermogen en risico’s ................................................................................................. 23 4.2 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................... 27 4.3 Bedrijfsvoering .............................................................................................................................. 27 4.4 Verbonden partijen ......................................................................................................................

28 4.5 Treasury ........................................................................................................................................ 28 4.6 Bijlage 1 Overzicht gemeentelijke bijdragen ........................................................................................................................ 31 Bijlage 2 Ontwikkeling gemeentelijke bijdragen .................................................................................................................. 32 Bijlage 3 Overzicht personele sterkte ................................................................................................................................... 33 Bijlage 4 Overzicht van reserves en voorzieningen ............................................................................................................... 34 Bijlage 5 Overzicht van langlopende leningen ...................................................................................................................... 35 Bijlage 6 Overzicht activa ..................................................................................................................................................... 36 Bijlage 7 Overzicht taakvelden en overhead ........................................................................................................................

37 Bijlage 8 Balans .................................................................................................................................................................... 38 Bijlage 9 Compensabele BTW ............................................................................................................................................... 40 Bijlage 10 Beleidsindicatoren ............................................................................................................................................... 41 4 5 Bestuurlijke samenvatting De Programmabegroting 2021 van GGD IJsselland heeft betrekking op alle uitgaven en inkomsten die voor 2021 worden voorzien. De totale begroting omvat (afgerond) achtentwintig miljoen euro. Voor dit geld voert GGD IJsselland de taken uit die voor een belangrijk deel zijn vastgelegd in de Wet publieke gezondheid of waarover met de elf gemeenten in IJsselland afspraken zijn gemaakt. Het gaat dan om: 1 Producten die worden gefinancierd uit de algemene gemeentelijke bijdrage; 2 Dienstverlening die uit rijksbijdragen wordt gefinancierd; 3 Dienstverlening die met afzonderlijke gemeenten is overeengekomen; 4 Inkomsten en uitgaven voor diensten die door derden worden betaald (via een klanttarief voor burgers of andere partijen). Zie voor een uitgebreidere toelichting paragraaf 1.2.

De totale Programmabegroting 2021 kent de volgende inkomsten en uitgaven: Inkomsten (x €1.000,-) 2020 2021 Uitgaven (x € 1.000,-) 2020 2021 Algemene gemeentelijke bijdrage 19.753 19.886 Programma Gezondheid 19.334 20.432 Inkomsten uit DVO 2.320 3.161 Inkomsten uit projecten 397 613 Programma Service en Samenwerking 170 183 Rijksbijdrage 674 1.103 Inkomsten d.m.v. klanttarief 2.250 2.412 Overige uitgaven 316 204 Overige 800 866 Overhead 6.373 7.223 Totaal 26.193 28.041 Totaal 26.193 28.041 Wat betaalt mijn gemeente? De bijdrage per gemeente is gespecificeerd weergegeven in bijlage 1 op pagina 29. De bijdragen zijn afgerond opgenomen in de onderstaande tabel. Gemeente Totaal gemeentelijke bijdrage 2021 (x € 1.000,-) Dalfsen 1.057 Deventer 3.641 Hardenberg 2.295 Kampen 2.153 Olst-Wijhe 648 Ommen 677 Raalte 1.313 Staphorst 750 Steenwijkerland 1.561 Zwartewaterland 958 Zwolle 4.832 Totaal 19.886 6 Programma’s GGD IJsselland kent twee programma’s: Gezondheid en Service en Samenwerking. Het programma Gezondheid omvat de inhoudelijke taken van de GGD. In het programma Service en Samenwerking zijn bestuurlijke en ondersteunende activiteiten ondergebracht. De inhoud en ontwikkelingen van deze programma’s worden toegelicht in hoofdstuk 2. Wat zijn de ontwikkelingen in deze begroting? Ten opzichte van begroting 2020 neemt het volume van de begroting 2021 met € 1,8 miljoen toe.

Er is geen sprake van nieuw beleid. De toename kan als volgt worden onderverdeeld:  Ontwikkeling loonindex, cao en prijsindex € 530.000  Uitbereiding Rijksvaccinatieprogramma (gefinancierd door Rijk) € 350.000  Aangepaste DVO Centrale Toegang € 640.000  DVO Wet verplichte GGZ € 220.000  Omzet toename Toezicht Kinderopvang € 110.000 Gevolgen gemeentelijke bijdrage De gemeentelijke bijdrage neemt als gevolg van de ontwikkelingen van loon en prijzen ten opzichte van 2020 afgerond met € 130.000 in totaal voor alle elf de gemeenten toe. Deze relatief beperkte stijging komt doordat GGD IJsselland vanaf 2020 de gemeentelijke bijdrage met € 400.000 structureel heeft kunnen verlagen. Door de loon- en prijsstijging van totaal € 530.000 stijgt de inwonerbijdrage in 2021 per saldo met € 130.000. 7 Voorwoord Voor u ligt de begroting 2021 van GGD IJsselland. De begroting borduurt voort op de Ontwikkelingenbrief 2021, waarin we inhoudelijk zijn ingegaan op de lange termijnontwikkelingen en maatschappelijke opgaven die we zien op het terrein van de publieke gezondheid. In de ontwikkelingenbrief zijn tevens kaders voor de begroting 2021 gegeven, die in dit document verder worden uitgewerkt. De inhoudelijke ontwikkelingen worden in dit document niet meer uitgebreid behandeld, maar wel aangevuld met een aantal actualiteiten.

De huidige actualiteit, begin april 2020, is dat er sprake is van een corona pandemie van ongekende omvang. De consequenties hiervan zullen worden meegenomen in de komende bestuursrapportages. Zoals in de ontwikkelingenbrief is beschreven, speelt er veel op het gebied van publieke gezondheid en voelt de GGD zich uitgedaagd om het steeds breder wordende terrein van publieke gezondheid te verbinden met andere beleidsterreinen. Hiervoor hebben we samen met het algemeen bestuur vijf inhoudelijke programmalijnen uitgezet, die zijn uitgewerkt in de agenda Publieke gezondheid Beweging vanuit eigen regie. Ook intern ontwikkelt de GGD organisatie door naar een wendbare organisatie die op maat kan inspelen op actuele ontwikkelingen en zich richt op samenwerking in het netwerk. Hierbij staat persoonlijk leiderschap vanuit het gedachtengoed positieve gezondheid centraal. Voor de omvang van de financiële begroting hebben bovenstaande ontwikkelingen en de agenda Publieke gezondheid geen directe gevolgen: zoals afgesproken worden alle ontwikkelingen binnen de begroting opgevangen. De begroting is verder geactualiseerd door de actuele omvang van DVO-taken mee te nemen en er is rekening gehouden met een verwachte omzet van de aanvullende diensten jeugdgezondheidszorg en projecten.

De begroting neemt hierdoor toe in omvang, maar deze toename wordt dus verklaard door aanvullende diensten die niet gefinancierd worden uit de algemene inwonerbijdrage. Hierdoor heeft de GGD een beter beeld van de te verwachten omzet en overhead inkomsten. De begroting sluit hierdoor beter aan bij de werkelijkheid en dit verbetert de financiële beheersbaarheid. De werkelijke extra inkomsten vanwege aanvullende diensten en projecten zijn op het moment van schrijven nog niet bekend. Hierover worden in het najaar van 2020 afspraken gemaakt voor 2021. In de Bestuursrapportage voorjaar 2021 informeren wij u over deze inkomsten. We hebben in de begroting 2021 het toepassen van de BBV-richtlijnen verbeterd. Dit betekent dat de overhead niet langer onderdeel uitmaakt van de kosten binnen de twee programma’s die deze begroting kent. Daarnaast valt door de organisatieontwikkeling, waarbij onder andere de afdelingen zijn opgeheven, de oude kostenverdeling niet meer toe te passen. Dit heeft geleid tot verschuivingen die de vergelijking op detailniveau met eerdere jaren bemoeilijkt. april 2020 Namens het dagelijks bestuur, Michiel van Willigen Rianne van den Berg voorzitter secretaris 8 9 1.

Algemene uitgangspunten GGD IJsselland 1.1 GGD IJsselland werkt aan publieke gezondheid voor elf gemeenten in IJsselland en werkt vanuit de volgende missie en visie: Agenda Publieke gezondheid 2019-2023 De ambitie die GGD IJsselland op het gebied van publieke gezondheid heeft samen met de elf gemeenten staat beschreven in de Agenda Publieke gezondheid. Deze agenda gaat over de gezamenlijke doelen, die gaan helpen bij de transformatie in het sociale én het fysieke domein en bij de veranderingen in de zorg die bijdragen aan deze transformatie. In deze agenda staat preventie centraal: voorkómen dat problemen ontstaan en als ze ontstaan, deze eerder signaleren en zorgen voor adequate zorg en ondersteuning. En het gaat ook over gezonde en vitale inwoners, die meedoen in de samenleving. Welke concrete activiteiten in 2021 ondernomen gaan worden, wordt medio 2020 uitgewerkt voor fase 2 en medio 2021 voor fase 3. Een financiële vertaling van de Agenda Publieke gezondheid zit dan ook nog niet in deze programmabegroting. Vooralsnog wordt er vanuit gegaan dat de agenda ook in deze fases budgettair neutraal valt uit te voeren door het benutten van mogelijkheden voor externe financiering (subsidies en fondsen) en door bestaande budgetten te herschikken.

Mocht dat niet het geval zijn voor deze fases dan komt dat aan de orde in respectievelijk de Bestuursrapportage Voorjaar 2021 en Bestuursrapportage Najaar 2021. Procedure Programmabegroting 2021 Wettelijk is voorgeschreven dat een gemeenschappelijke regeling haar begroting uiterlijk 15 juli vaststelt en binnen twee weken daarna, maar uiterlijk voor 1 augustus aan Gedeputeerde Staten van de provincie zendt. Daarvóór hebben de gemeenteraden de gelegenheid gehad om hun zienswijze over de begroting in te brengen. Door de tijdige vaststelling van de begroting van de gemeenschappelijke regeling kan deze worden verwerkt in de begroting van de deelnemende gemeenten. Dit betekent dat het programma nog ‘beleidsarm’ is en actuele ontwikkelingen nog niet allemaal zijn verwerkt. Voor het verwerken van actuele ontwikkelingen geldt de volgende procedure: 1 de voorliggende Programmabegroting 2021 is gebaseerd op de uitgangspunten voor de begroting 2021 die het algemeen bestuur in december 2019 heeft vastgesteld; 2 het dagelijks bestuur stuurt de concept Programmabegroting voor 1 april 2020 aan de gemeenteraden, om hen in de gelegenheid te stellen hierover een zienswijze in te dienen; 3 in juni 2020 stelt het algemeen bestuur de Programmabegroting 2021 vast; 4 vervolgens wordt de Programmabegroting 2021 verder uitgewerkt.

De inhoudelijke uitwerking en financiële bijstelling wordt verwerkt in de Bestuursrapportage voorjaar 2021; GGD IJsselland wil het gezicht zijn van de publieke gezondheid in de samenleving. We zetten onze expertise in en delen deze in de samenwerking met andere partijen. Alle inwoners in onze regio zijn op een eigen manier bezig met gezondheid. Dáár sluiten wij bij aan met als uitgangspunt zoveel mogelijk regie bij de inwoner. We spelen snel en flexibel in op vragen en ontwikkelingen in de samenleving en gaan daarbij actief op zoek naar kansen.

10 5 de uitvoering van de begroting wordt gevolgd in de Bestuursrapportage najaar 2021 en uiteindelijk in de Jaarstukken over 2021; 6 het algemeen bestuur kan naar aanleiding van een tussentijdse rapportage (zo nodig) de begroting bijstellen. De plaats van de Programmabegroting in de P&C cyclus van GGD IJsselland wordt weergegeven in onderstaand schema. Figuur 1. Planning- en controlcyclus van GGD IJsselland Omvang van de begroting 1.2 De begroting van GGD IJsselland heeft betrekking op alle uitgaven en inkomsten die voor 2021 worden voorzien. Deze betreffen de volgende zaken: 1 producten die worden gefinancierd uit de algemene gemeentelijke bijdrage, waaronder de wettelijke taken waarvoor de gemeenschappelijke regeling is ingesteld (bijvoorbeeld infectieziektebestrijding en jeugdgezondheidszorg); 2 dienstverlening die uit Rijksbijdragen wordt gefinancierd (dit betreft voornamelijk de bekostiging van de dienstverlening op het gebied van SOA-Sense); 3 dienstverlening die met afzonderlijke gemeenten is overeengekomen, op basis van een dienstverleningsovereenkomst of projectfinanciering met een langlopende subsidiebeschikking (zoals dienstverlening bemoeizorg die wordt gefinancierd door de centrumgemeente Zwolle); 4 geraamde structurele inkomsten en uitgaven voor diensten die direct door derden worden betaald (klanttarief voor burgers of andere partijen, zoals

reizigersadvisering). Daarnaast worden incidentele activiteiten van de GGD op projectbasis gefinancierd. Deze activiteiten zijn niet te voorzien en maken daarom geen deel uit van de programmabegroting. Onderstaande figuur geeft een globaal overzicht van omvang van de begroting in voornoemde financieringsstromen (bedragen x 1000 Euro).

11 Figuur 2. Inkomsten GGD IJsselland Indexering 1.3 In de programmabegroting 2021 zijn de verwachte ontwikkelingen van loonkosten en prijzen verwerkt op basis van de uitgangspunten die 12 december 2019, als onderdeel van de Ontwikkelingenbrief, door het algemeen bestuur zijn vastgesteld. De basis hiervoor is de ontwikkeling die in de septembercirculaire 2019 voor het gemeentefonds wordt gehanteerd. Ontwikkeling personeelslasten Loonontwikkeling 2021; de cao Samenwerkende Gemeentelijk Organisaties (cao GO), die van toepassing is op werknemers die voor een gemeentelijke of gemeenschappelijke gezondheidsdienst taken uitvoeren op grond van de Wet publieke gezondheid en/of de Wet op de lijkbezorging, loopt van 1 januari 2019 tot 1 januari 2021. Als uitgangspunt voor de begroting 2021 is de indexering van de salarissen vastgesteld op 2,6%. De huidige cao afspraken lopen tot 31-12-2020. Deze zijn verwerkt in de begroting 2021. Eventuele nieuwe cao afspraken moeten ten zijner tijd via een begrotingswijziging worden verwerkt. Ontwikkeling Materiële lasten Voor de materiële lasten wordt uitgegaan van een prijsstijging van 1,8% voor 2021. Beleidsindicatoren Met de laatste vernieuwing van het BBV is het opnemen van beleidsindicatoren in de programmabegroting verplicht gesteld. GGD IJsselland neemt vooralsnog alleen de verplichte beleidsindicatoren op in haar begroting (zie bijlage 10).

71% 11% 2% 4% 9% 3% Inkomsten GGD IJsselland Algemene gemeentelijke bijdrage Inkomsten uit DVO Inkomsten uit projecten Rijksbijdrage Inkomsten d.m.v. klanttarief Overige 12 2. Programma’s Programma Gezondheid 2.1 2.1.1 Inleiding Het programma Gezondheid omvat de basistaken van GGD IJsselland en de (structureel) aanvullende diensten die met gemeenten overeen zijn gekomen. De basis voor het werk van de GGD ligt in de Wet publieke gezondheid. Daarin staan de taken waarvoor de gemeente verantwoordelijk is en die de GGD uitvoert. Alle taken en bijbehorende dienstverlening zijn beschreven in het productenboek van GGD IJsselland. 2.1.2 Waar staan we voor? De doelstelling van het programma is een gezonde samenleving in IJsselland: vitale inwoners in een gezonde leefomgeving. Dit doen we door het uitvoeren van onderzoek, het signaleren van gezondheidsrisico’s, het (samen) oplossen van bedreigingen van de gezondheid, het adviseren van gemeenten en inwoners, het bevorderen van gezond gedrag en het bieden van een vangnet voor mensen die (tijdelijk) niet zelfredzaam zijn. Zo vergroten we gelijke kansen op een gezond leven. We werken voor én met de elf gemeenten in IJsselland en samen met diverse organisaties: voor een gezonde samenleving.

2.1.3 Wat doen we er voor? Binnen het programma Gezondheid worden de volgende activiteiten uitgevoerd: Uitvoerende taken:  Het basispakket Jeugdgezondheidszorg (inclusief het uitvoeren van het Rijksvaccinatieprogramma);  Infectieziektebestrijding (inclusief reizigersadvisering, geslachtsziektebestrijding en TBC-bestrijding);  Seksuele gezondheidszorg;  Forensische geneeskunde;  Maatschappelijke zorg en OGGZ (voor acht gemeenten behorend tot centrumgemeente Zwolle), waaronder Centrale Toegang;  Preventieve gezondheidszorg Asielzoekers en Statushouders. Onderzoek en advies  Beleidsadvies, gezondheidsbevordering, gezondheidsvoorlichting en epidemiologisch onderzoek;  Milieu en gezondheid. Toezicht taken  Technische Hygiënezorg;  Toezicht kinderopvang;  Toezicht jeugdinternaten;  Toezicht Wmo. 13 2.1.4 Specifieke aandachtspunten voor 2021 In de Ontwikkelingenbrief, die op 12 december 2019 door het algemeen bestuur is vastgesteld, zijn de lange termijnontwikkelingen en maatschappelijke opgaven die we zien op het terrein van de publieke gezondheid door ons benoemd. Hieronder volgen alleen de ontwikkelingen die na het opstellen van de ontwikkelingenbrief zijn gaan spelen of actuele informatie met betrekking tot in de brief genoemde ontwikkelingen.

2.1.4.1 Uitvoering van de agenda Publieke gezondheid Ook in 2021 wordt uitvoering gegeven aan de agenda Publieke gezondheid van de 11 gemeenten in IJsselland. Met de agenda willen gemeenten een brede beweging op gang brengen, waarmee ze investeren in het versterken van gezondheid (in plaats van het bestrijden van ziekte) en het versterken van samenwerking in het netwerk. De uitwerking vindt plaats in vijf programmalijnen, zoals te zien in het onderstaande schema. De ambities uit de agenda zijn voor de komende jaren uitgewerkt in doelen (zie tekstkader). In fasen van steeds één jaar worden de benodigde inspanningen vastgesteld. Het voornemen is om samen met de netwerken die in 2020 zijn opgebouwd, uitvoering te geven aan het programma. Een concreet plan hiervoor wordt in september 2020 aan het bestuur van GGD IJsselland aangeboden. Wat willen we bereiken met het programma Beweging vanuit eigen regie? Doelstelling van het gehele programma Het programma beoogt een beweging in gang te zetten die gaat over het versterken van eigen regie van mensen en over anders en breder kijken naar gezondheid volgens het concept van positieve gezondheid. Een beweging die gaat over kernwaarden als samenwerking, nabijheid en flexibiliteit. Hiermee levert het programma een bijdrage aan de transformaties in het sociaal en ruimtelijk domein.

14 Binnen de begroting van GGD IJsselland is formatie gereserveerd om uitvoering te geven aan de agenda. Dit betreft de volgende elementen:  Inzet programmamanagement;  Uitvoering programma (coördinatie programmalijnen, inzet uren medewerkers GGD, materiële kosten uiteenlopende activiteiten). Doelstelling Programmalijn 1 Versterken Publieke gezondheid Zorgdragen dat publieke gezondheid en preventie een stevige plek hebben gekregen in de vraagstukken in het sociaal en ruimtelijk domein en daarmee een bijdrage leveren aan een succesvolle transformatie bij gemeenten. Er hebben zich duurzame netwerken ontwikkeld waarin partijen samenwerken aan het versterken van gezondheid. Er wordt gewerkt vanuit het concept positieve gezondheid en informatie uit monitoring en onderzoek zijn ondersteunend in slagvaardige samenwerking. Doelstelling Programmalijn 2 Jeugd en kansrijke start Preventie zodanig inbedden in de maatschappelijke en fysieke omgeving van kinderen, jongeren en ouders dat er met de nodige ondersteuning in de nabije omgeving van het kind, een minimaal beslag gelegd wordt op de zorg. Er worden met samenwerkingspartners in gemeenten coalities gevormd rond de geboorteketen en de keten tot 2 jaar (kansrijke start), het onderwijs en het sociale domein, die samen aan (positieve) gezondheid, preventie en effectieve zorg werken.

Doelstelling Programmalijn 3 Psychische gezondheid Heel IJsselland ‘lekker in z’n vel’: - door te werken aan een sluitende zorg- en veiligheidsketen in de regio, raken inwoners met psychische kwetsbaarheden niet meer tussen ‘tussen wal en schip’ - door te investeren in vroegsignalering van psychische kwetsbaarheden en het nadrukkelijker organiseren van preventie en gezondheidspromotie– in samenhang met eerste en tweede lijn; - door het creëren van meer openheid over en ruimte voor eenieders kwetsbaarheden (VNG manifest #oogvoorelkaar) Doelstelling Programmalijn 4 Gezonde leefomgeving Een belangrijke bijdrage leveren aan een gezondere leefomgeving: een omgeving die buiten- en binnenshuis als prettig wordt ervaren, uitnodigt tot gezond gedrag (sporten, spelen, bewegen en gezonde voeding) en waarbij aandacht is voor maatschappelijk herstel. De druk van milieufactoren (zoals geluid, lucht, water en bodem) is zo laag mogelijk en er is voldoende groen. Er zijn gezonde, veilige en duurzame woningen en voldoende bereikbare voorzieningen. Door de inrichting kunnen mensen elkaar op een veilige manier ontmoeten. Daarnaast is rekening gehouden met de behoeften van specifieke doelgroepen zoals kinderen, ouderen en chronisch zieken. Doelstelling Programmalijn 5 Gezond ouder worden Ouderen ervaren een betere fysieke en mentale gezondheid, een hogere kwaliteit van leven en meer zingeving.

Hierdoor worden de zorgkosten voor de gemeente lager. Hiervoor bewerkstelligen van een duurzame beweging van ziekte en zorg (ZZ) naar gezondheid en gedrag (GG), met behulp van een stevige samenwerking tussen partijen die verantwoordelijk zijn voor zorg, welzijn en ondersteuning van ouderen in de regio. 15 Daarboven zijn diverse aanvullende projecten en activiteiten ontwikkeld die onderdeel uitmaken van de programmalijnen:  Uitvoering trainingen positieve gezondheid voor externen (GGD Academy).  Regionale Werkplaats Jeugd (met Hogeschool Windesheim, VIAA en RSJ).  Versterking Maatschappelijke zorg en GGZ (dienstverleningsovereenkomst met 8 gemeenten). 2.1.4.2 Forensische geneeskunde De politie heeft aangekondigd in 2020 een aanbesteding te willen uitschrijven voor de Medische Arrestantenzorg. Door deze aanbesteding staat de uitvoering van de integrale forensische geneeskunde als onderdeel van de Publieke Gezondheid onder druk. Het eventueel wegvallen van deze taak voor de GGD heeft ook een verhogend effect op de kosten van de gemeentelijke taken. GGD IJsselland onderzoekt samen met de GGD-en van Oost Nederland, los van de uitkomst van de aanbesteding, op welke wijze zij de samenwerking kunnen versterken om kwaliteit te borgen en kwetsbaarheid te verminderen.

2.1.4.3 Seksuele gezondheid De laboratoriumonderzoeken zijn in 2019 aanbesteed en de nieuwe contracten gaan in het voorjaar 2020 in. De effecten van de totale kosten voor 2021 zijn nog niet bekend en niet in de begroting verwerkt. 2.1.4.4 PGA en statushouders De begroting 2021 is gebaseerd op de huidige situatie. Aan de ene kant staat de financiering onder druk door gewijzigde contract afspraken. Anderzijds wordt een groei van het aantal asielzoekers verwacht met als gevolg een stijging van het aantal opvangplaatsen in de regio van GGD IJsselland. 2.1.4.5 Projecten en aanvullende activiteiten Dienstverleningsovereenkomst beslissen op maatwerkvoorzieningen WMO en taken Centrale Toegang Centrumgemeente Zwolle heeft GGD IJsselland gemandateerd tot het beslissen op aanvragen maatwerkvoorzieningen WMO. In dezelfde dienstverleningsovereenkomst (DVO) ligt ook vast hoe uitvoering te geven aan de taken Centrale Toegang. Deze overeenkomst loopt van 1 januari 2020 tot en met 31 december 2021. Bij deze DVO hoort een begroting voor twee jaar waarbij het bedrag voor beide jaren gelijk is. Voor 2021 is derhalve geen indexering van prijs- en loonkosten mogelijk. Dienstverleningsovereenkomst(en) Verkennend Onderzoek WvGGZ Centrumgemeente Zwolle heeft GGD IJsselland verzocht om in 2020 voor het Verkennend Onderzoek, als bedoeld in artikel 5:2 lid 2 van de WvGGZ, uit te voeren.

In een DVO wordt vastgelegd dat team VIA deze dienst voor de duur van een jaar, met optie tot verlenging van een jaar, verleent. Met de gemeenten Heerde en Hattem is voor elke gemeente afzonderlijk een soortgelijke DVO voor dezelfde looptijd en mogelijkheid tot verlenging, overeengekomen. Voor de begroting 2021 is er vanuit gegaan dat d e werkzaamheden ook in 2021 door de GGD worden uitgevoerd. 2.1.5 Kerngegevens Onderstaand overzicht geeft een indruk van de omvang van taken die GGD IJsselland uitvoert. 16 Dienstverlening GGD IJsselland 2019 in cijfers (Bron: Kerngegevens GGD IJsselland 2019) Onderdeel Aantallen Jeugdgezondheidszorg Kinderen in beeld 0-18 jaar Extra contacten 0-18 jaar Aantal consultatiebureaus 110.557 (97,7%) 17.105 28 Toezicht Kinderopvang Inspecties kinderdagverblijven Inspecties buitenschoolse opvang Inspecties gastouderbureaus Inspecties gastouders (358 nieuw, 93 steekproef) 457 396 33 428 Toezicht WMO Thematisch toezicht Signaaltoezicht Calamiteitentoezicht 10 9 15 Technische Hygiënezorg Inspecties tatoeage- en piercingshops Inspecties seksinrichtingen 28 1 Milieu en Gezondheid Bijdrage adviesrapport ‘De stad als gezonde habitat’, bestuurlijke klankbordgroep gezonde leefomgeving, workshop fysieke leefomgeving voor nieuwe raadsleden en uiteenlopende adviezen aan gemeenten, instellingen en burgers.

234 Forensische geneeskunde Lijkschouwingen Letselrapportages Arrestantenzorg: Medische zorg bij bezoek Arrestantenzorg: Telefonisch zorgadvies 503 322 1000 248 Infectieziektebestrijding Meldingen infectieziekten/meldingsplichtig: Meldingen over locaties met infectieziekterisico voor publieke gezondheid/meldingsplichtig: Telefonisch vragen over infectieziekten: 444/287 141/100 932 Seksuele gezondheid Consulten seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) Gevonden soa (vindpercentage) 3137 24,2% Reizigerszorg Consulten 12.595 Tuberculose Consulten arts en verpleegkundige Patiënten 452 21 Psychosociale hulpverlening Inzet 15 Beleidsadvies en onderzoek Advies over lokaal gezondheidsbeleid, preventief jeugdbeleid, omgevingswet, gezonde leefomgeving, positieve gezondheid, WMO en preventief ouderen gezondheidsbeleid. Gezondheidsmonitor kinderen en onderzoek op maat.

Maatschappelijke zorg (bemoeizorg) Meldingen team Bemoeizorg Meldingen team Bemoeizorg Jeugd Meldingen team Zwerfjongeren Meldingen team Vervuilde huishoudens 410 51 130 91 17 Centrale Toegang Meldingen maatschappelijke opvang Meldingen beschermd wonen Toegekende aanvragen beschermd wonen 472 1.187 795 Statushouders Voorlichtingen aan statushouders in het kader van hun inburgeringstraject 38 2.1.6 Wat gaat het kosten? Programma gezondheid Omschrijving rekening begroting begroting meerjarenbegroting(x1000) (bedragen * € 1.000) 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Lasten: Loonkosten 14.179 15.986 16.305 16.632 16.964 Kapitaallasten 112 117 120 122 125 Overige kosten 5.043 4.329 4.415 4.503 4.594 Toegerekende overhead derden 65 1.630 1.663 1.696 1.730 Totaal lasten 0 19.399 22.062 22.504 22.954 23.413 Baten: Gemeentelijke bijdrage 12.958 13.908 14.186 14.469 14.759 Financiering o.b.v. DVO 2.320 3.161 3.224 3.288 3.354 Projectfinanciering 397 613 625 638 650 Rijksbijdragen 674 1.103 1.125 1.148 1.171 Financiering via klanttarief 2.250 2.412 2.460 2.509 2.560 Overige financiering 800 866 883 901 919 Totaal baten 0 19.399 22.062 22.504 22.954 23.413 Toelichting bij de exploitatie Lasten De kosten van het programma stijgen met € 2,6 miljoen. Als gevolg van de toegerekende overhead stijgen de kosten binnen het programma Gezondheid met 1,6 miljoen.

Dit leidt tot een daling van overhead bij de algemene baten en lasten (€ 0,8 miljoen). Daarnaast zijn de overheadkosten vanwege de uitbreiding van taken in de begroting opgenomen. De overige kosten zijn lager door het verlagen van een aantal budgetten die vallen onder overige kosten. Baten De totale stijging van de lasten van € 2,6 miljoen wordt voor € 1,7 miljoen gedekt door een toename van aanvullende inkomsten. De gemeentelijke bijdrage stijgt met € 0,9 miljoen. Hiervan is € 0,8 miljoen een 18 verschuiving van overhead (verlaging gemeentelijke bijdrage algemene dekkingsmiddelen). De ‘echte’ stijging van de bijdrage is € 0,1 miljoen. De verhoging van de inwonerbijdrage is nader toegelicht in hoofdstuk 3. De loonkosten stijgen met € 1,8 miljoen. Deze stijging wordt verklaard door: Indexering loonkosten € 370 Uitbreiding formatie door intensivering jeugdgezondheidszorg € 290 Uitbreiding formatie door uitbreiding Rijksvaccinatieprogramma € 250 Uitbreiding Centrale Toegang € 450 Raming aanvullende diensten jeugdgezondheidszorg (voorheen niet in begroting) € 200 Toename inspecties Toezicht kindervang € 80 Nieuwe taak Wet verplichte GGZ € 180 Totaal € 1.820 Programma Service en Samenwerking 2.2 2.2.1 Inleiding Het programma Service en Samenwerking is ondersteunend aan het programma Gezondheid. Het programma richt zich op het bestuur en op het bestuursproces van de GGD.

Daarbij zijn van belang:  voorbereiding van bestuurlijk overleg (vergaderingen van het dagelijks bestuur en van het Overleg publieke gezondheid, inclusief ambtelijke voorbereiding);  invulling van de kaderstellende en controlerende rol van het algemeen bestuur;  uitvoering van de besluiten van het algemeen- en het dagelijks bestuur;  communicatie met de gemeenten op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau. 2.2.2 Waar staan we voor? De doelstelling van het programma Service en Samenwerking is het optimaliseren van de kwaliteit en het rendement van de samenwerking tussen en met gemeenten en partners. GGD IJsselland werkt volgens een verrijkt Governance model, waarbij het werk van de GGD op inhoud gestuurd wordt door de opdrachten van gemeenten (met de eisen die voortkomen uit de Wet publieke gezondheid als randvoorwaarde). Dit betekent:  GGD IJsselland biedt met haar diensten meerwaarde voor gemeenten en sluit aan bij de lokale wensen van gemeenten.

GGD IJsselland wordt ervaren als een dienst van en voor de 11 gemeenten in IJsselland;  er is samenhang in het lokaal gezondheidsbeleid van gemeenten, in de samenwerkingsafspraken die de 11 gemeenten in IJsselland met elkaar maken en in de opdracht aan de Gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland;  daarnaast werkt GGD IJsselland met transparante afspraken over haar bedrijfsvoering en informatie die ondersteunend is voor inzicht, toezicht en beheer door gemeenteraden, colleges van B&W en portefeuillehouders die zitting hebben in het bestuur van de GGD;  GGD IJsselland kent een helder besturingsconcept dat is vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling en daarvan afgeleide afspraken. 2.2.3 Wat doen we ervoor? De basisproducten binnen het programma Service en Samenwerking zijn:  Bestuursondersteuning  Voorbereiding op rampen en crises  Kwaliteit  Communicatie 19 2.2.4 Wat gaat het kosten? Programma Service en Samenwerking Omschrijving rekening begroting begroting meerjarenbegroting(x1000) (bedragen * € 1.000) 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Lasten: loonkosten 101 113 115 118 121 overige kosten 69 70 72 74 76 Totaal lasten 0 179 183 187 192 197 Baten: Gemeentelijke bijdrage 170 183 187 191 195 Overige financiering 0 0 0 0 0 Totaal baten 0 170 183 187 191 195 20 3.

Financiële begroting Begroting van baten en lasten GGD IJsselland 3.1 In dit onderdeel zijn de totale baten en lasten van GGD IJsselland verwerkt. Dit betreft het totaal van de afzonderlijke programmabegrotingen en het overzicht van algemene lasten en dekkingsmiddelen. Financiële begroting (bedragen in Euro x 1000) Omschrijving rekening begroting begroting meerjarenbegroting(x1000) (bedragen * € 1.000) 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Lasten: Loonkosten 14.280 16.098 16.420 16.749 17.084 Kapitaallasten 112 117 120 122 125 Overige kosten 5.112 4.399 4.487 4.577 4.668 Toegerekende overhead 6.373 7.223 7.367 7.514 7.665 Onvoorzien 266 153 156 159 162 Reservering 50 51 52 53 54 Totaal lasten 0 26.193 28.041 28.602 29.174 29.757 Baten: Gemeentelijke bijdrage 19.753 19.886 20.284 20.690 21.103 Financiering o.b.v. DVO 2.320 3.161 3.224 3.288 3.354 Projectfinanciering 397 613 625 638 650 Rijksbijdragen 674 1.103 1.125 1.148 1.171 Financiering via klanttarief 2.250 2.412 2.460 2.509 2.560 Overige financiering 800 866 883 901 919 Totaal baten 0 26.193 28.041 28.602 29.174 29.757 Toelichting op de financiële begroting 3.2 In deze paragraaf worden de afwijkingen in de begroting 2021 ten opzichte van de begroting 2020 toegelicht. In de begroting worden structurele lasten en baten geraamd.

Incidentele budgetten worden in de loop van het exploitatiejaar middels een begrotingswijziging toegevoegd. Wel is dit jaar de begroting geactualiseerd voor uitbreiding van taken en is rekening gehouden met een verwachte omzet van aanvullende diensten jeugdgezondheidszorg en projecten. Hierdoor heeft de GGD een beter beeld van de verwachte omzet en overhead inkomsten. De begroting sluit hierdoor beter aan bij de werkelijkheid en dit verbeterd de financiële beheersbaarheid. In de begroting 2021 is het toepassen van de BBV-richtlijnen verder aangescherpt. Dit betekent dat de overhead niet langer onderdeel is van kosten van de programma’s. Dit was tot de begroting 2020 nog wel het geval. Vanaf 21 2021 is alleen de overhead voor tarief- en DVO taken naar de programma’s doorbelast. Tevens is in 2019 een organisatiewijziging doorgevoerd; o.a. opheffen van de afdelingen. Hierdoor valt de oude kostenverdeelmethodiek niet meer toe te passen. Om nog een vergelijking met voorgaande jaren te kunnen maken zijn de cijfers van de begroting 2020 hierop aangepast. Dat is voor de cijfers van de jaarrekening 2019 niet gedaan. Voorgaande verschuivingen maken een vergelijking op detailniveau met eerder jaren lastig. Door GGD IJsselland is in 2019 een analyse gemaakt van de financiële situatie.

Op basis van deze analyse heeft het algemeen bestuur in september 2019 een aantal besluiten genomen:  Met ingang van 2020 wordt het totaalbedrag van de begroting van GGD IJsselland met een bedrag van € 400.000,- verlaagd. Hierdoor gaat de inwonerbijdrage voor de gemeenten omlaag.  Daarnaast wordt een deel van de binnen de begroting gevonden ruimte a € 290.000,- gebruikt om de intensivering van de jeugdgezondheidszorg, nodig om de transformatiedoelen in het lokale sociaal domein te versterken, op te vangen. Voorgaande besluiten hebben als effect op de begroting 2021 dat o.a. toe de overige kosten lager zijn en vanzelfsprekend ook dat de inwonerbijdrage structureel is verlaagd. Dat per saldo de inwonerbijdrage stijgt komt door de indexering en een verschuiving van kosten van algemene baten naar het programma Gezondheid . Ten opzichte van 2020 neemt het volume van de begroting 2021 met € 1,8 miljoen toe.

De toename kan als volgt worden onderverdeeld:  Ontwikkeling loonindex, cao en prijsindex € 530.000  Uitbereiding Rijksvaccinatieprogramma (gefinancierd door het Rijk) € 350.000  Aangepaste DVO Centrale Toegang € 640.000  DVO Wet verplichte GGZ € 220.000  Toename omzet Toezicht kinderopvang € 110.000 Algemene lasten en dekkingsmiddelen 3.3 Algemene lasten en dekkingsmiddelen (bedragen in Euro x 1000) Omschrijving rekening begroting begroting meerjarenbegroting(x1000) (bedragen * € 1.000) 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Lasten: Overhead 6.308 5.592 5.705 5.820 5.937 Overige Onvoorzien / saldo 266 153 156 160 164 Reservering 50 51 52 54 56 Totaal lasten 0 6.624 5.796 5.913 6.034 6.157 Baten: Overige financiering 22 bijdrage gemeenten 6.624 5.796 5.912 6.031 6.152 Reserveringen Totaal baten 0 6.624 5.796 5.912 6.031 6.152 Toelichting Algemene lasten en dekkingsmiddelen Lasten  De daling van overhead ten opzichte van 2020 wordt veroorzaakt door de toerekening aan de tarieftaken. Dit gebeurde in de begroting van 2020 nog niet.  De post reserveringen betreft storting in de bestemmingsreserve groot onderhoud voor het kantoorgebouw.  De post onvoorzien is op basis van de structurele verlaging van de inwonerbijdrage verlaagd. Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage 3.4 Gemeentelijke bijdrage 2020 € 19.753.000 1. Structurele verlaging inwonerbijdrage (vanaf 2020) -/-€ 400.000 2.

Ontwikkeling loon- en prijsindex € 533.000 Dit betreft de mutatie in de salarissen voor zover die doorwerken in de gemeentelijke bijdrage. Met betrekking tot aanvullende taken wordt de verhoging van de salarissen gecompenseerd door hogere inkomsten uit exploitatie. _______________ Totaal mutaties gemeentelijke bijdrage 2021 € 133.000 Per saldo bijdrage 2021 € 19.886.000 Toelichting gemeentelijke bijdrage 2021 Ontwikkeling loonkosten De salarissen en sociale lasten zijn geïndexeerd met 2,6 % conform de kaders voor de begroting 2021, zoals door het algemeen bestuur vastgesteld op 12 december 2019 als onderdeel van de Ontwikkelingenbrief GGD IJsselland 2021. Prijsindex / Overige De mutatie in de gemeentelijke bijdrage betreft voornamelijk de indexering van de prijzen. De prijzen zijn conform de uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 2021 met 1,8% geïndexeerd. 23 4. Paragrafen verplicht op grond van het BBV Algemeen 4.1 De programmabegroting 2020 bevat de volgende verplichte paragrafen: 1 Weerstandsvermogen (en risico’s) 2 Onderhoud kapitaalgoederen 3 Bedrijfsvoering 4 Verbonden partijen 5 Treasury Weerstandsvermogen en risico’s 4.2 4.2.1 Algemeen In deze paragraaf lichten we risico’s, de aanwezige weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen, toe. De jaarrekening dient als instrument voor toezicht en toetsing op het risicomanagement.

Over eventuele majeure afwijkingen rapporteren we in de tussentijdse bestuursrapportages. 4.2.2 Evaluatie weerstandscapaciteit Het weerstandsvermogen is de mate waarin financiële tegenvallers voor de organisatie kunnen worden opgevangen. Hierbij wordt de weerstandscapaciteit afgezet tegen de risico’s die een organisatie loopt. De weerstandscapaciteit van een organisatie is het geheel van middelen en mogelijkheden om niet begrote, onvoorziene en (mogelijk) substantiële kosten te dekken. Uitgangspunt is dat de mate waarin financiële tegenvallers voor de organisatie kunnen worden opgevangen ‘voldoende’ is. Dat vereist een ratio van het weerstandsvermogen in de bandbreedte tussen 1 en 1,4. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit reserves, nog niet ingevulde begrotingsruimte en de post onvoorzien. Voor 2021 is de beschikbare weerstandscapaciteit € 635.340 (peildatum 1-1-2021). De benodigde weerstandscapaciteit is het bedrag dat we nodig hebben om alle risico’s op te kunnen vangen. Op basis van het risicoprofiel 2021 is dat € 495.900. Gelet op de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit is de ratio van het weerstandsvermogen voor 2021 1,28. Dat is voldoende en daarom geen aanleiding om de benodigde weerstandscapaciteit aan te passen.

De risico’s, waarop deze inschatting is gebaseerd, staan hieronder in 3.7.3, waarbij de netto verwachte impact gebaseerd is op de kwantificering van risico’s (peildatum: februari 2020). 4.2.3 Overzicht risico’s In onderstaande Top 10 staan de financieel significatie risico’s en ook eventuele niet-financiële risico in de risicoklasse urgent. Significante risico’s zijn gebeurtenissen anders dan een ramp met een aanzienlijke impact (meer dan € 50.000) en een nog niet vast te stellen kans van optreden en/of de totale omvang. Urgente risico’s hebben een hoge kans en een hoge netto verwachte omvang. Bij de urgente risico’s maken we de beheersmaatregelen inzichtelijk. Naast de significante en urgente risico’s toont dit overzicht ook de risico’s die geheel of gedeeltelijk afgedekt worden door een bestemmingsreserve. Een bestemmingsreserve maakt geen onderdeel uit van het weerstandsvermogen. Indien een bestemmingsreserve ontoereikend is om een negatief resultaat te egaliseren voor het doel waar de bestemmingsreserve voor in stand is gehouden, wordt voor het 24 tekort een beroep gedaan op de algemene reserve. Dit solidariteitsprincipe kent ook een keerzijde. Indien blijkt dat de algemene reserve onvoldoende is om de risico’s af te dekken , wordt eerst de algemene reserve op peil gebracht voordat overgegaan wordt op teruggaaf van een voordelig exploitatieresultaat aan de gemeenten.

Risico: Wegvallen toeleverancier Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform wet Publieke Gezondheid uitvoeren programma Gezondheid Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Overdragen Toelichting: Verschillende oorzaken, zoals faillissement, kunnen ervoor zorgen dat een toeleverancier wegvalt. Dit brengt dan onvoorziene kosten met zich mee. Hierbij valt te denken aan aanbestedings- en implementatiekosten. Maatregel(en):  bij aanbestedingen samenwerking zoeken met andere GGD’en  continuïteitsbepaling in contracten Score impact: 2 Score kans: 3 Netto impact: € 150.000,- Incidenteel/Structureel: Incidenteel Risico: Juridische procedures Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform wet Publieke Gezondheid uitvoeren programma Gezondheid Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Overdragen & Vermijden Toelichting: Derden kunnen bezwaar tegen een besluit aantekenen en een claim indienen. Ook kan het zijn dat wij niet zonder een procedure te voeren een claim kunnen innen. Deze onverwachte procedures brengen onvoorziene kosten met zich mee. Maatregel(en):  negatief uitvallende uitspraken leiden direct tot kosten c.q. te betalen bedragen op de balans.  afsluiten van verzekeringen voor schade en aansprakelijkheid.

Score impact: 2 Score kans: 2 Netto impact: € 60.000,- Incidenteel/Structureel: Incidenteel Risico: Uitbraak infectieziekte Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform de wet Publieke Gezondheid voorkómen van infectieziekten, opsporen van infectieziekten en voorkómen van verdere verspreiding. Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Overdragen & Accepteren Toelichting: Infectieziektebestrijding heeft een personele formatie die voldoende is voor de dagelijkse taken. Bij een eventuele grote uitbraak van een infectieziekte is een sterk verhoogde personele inzet noodzakelijk. Deze onverwachte inzet van personeel brengt onvoorziene kosten met zich mee. 25 Maatregel(en): Beroep doen op vergoeding door het Rijk. Score impact: 1 Score kans: 3 Netto impact: € 72.000,- Incidenteel/Structureel: Incidenteel Risico: Arbeidsconflict Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform wet Publieke Gezondheid uitvoeren programma Gezondheid Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Verminderen Toelichting: Arbeidsconflicten leiden in bepaalde gevallen tot plaatsen op non-actief of ontslag. Wanneer het conflict onverwacht is, brengt dit onvoorziene kosten met zich mee. Alleen al door de niet te verzekeren verplichting van WW. Maatregel(en): Leidinggevenden en team HRM zijn erop gericht een goede afstemming tussen de belangen van de organisatie en die van de medewerkers te bewerkstelligen.

Score impact: 2 Score kans: 2 Netto impact: € 60.000,- Incidenteel/Structureel: Structureel Risico: Geen of onvoldoende (gekwalificeerd) personeel Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform wet Publieke Gezondheid uitvoeren programma Gezondheid Risicocategorie: Financieel/Operationeel Beheersmechanisme: Verminderen Toelichting: Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt zijn bepaalde functies, denk aan artsen, moeilijk te vervullen. Dat brengt (onvoorziene) kosten met zich mee voor werving en selectie, inhuur en inwerken maar ook voor opleiden en investeren in andere disciplines. Dit kan ook leiden tot het niet kunnen behalen van doelstellingen met als neveneffect imagoschade. Maatregel(en):  Er worden profielartsen geplaatst vanuit de opleiding, elke 6-9 maanden volgt dan een nieuwe profielarts.  Elke team heeft een arts M&G.  Tijdelijk aannemen van een basisarts.  Opleiden van verpleegkundig specialisten. De verpleegkundig specialist is een professional die in nauwe samenwerking met de arts zelfstandig en structureel een aantal verpleegkundige en medische taken uitvoert.  Aantrekkelijk werkgeverschap vergroten.  Behouden van artsen na pensionering.  Extra en meer gericht werven.

Score impact: 2 Score kans: 3 Netto impact: € 127.500,- Incidenteel/Structureel: Incidenteel Risico: Afnemende aanvullende producten Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform wetgeving of overeenkomsten uitvoeren programma Gezondheid 26 Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Verminderen Toelichting: Aanvullende producten kunnen door de opdrachtgever worden beëindigd dan wel afnemen. In dat geval kan er sprake zijn van boventallig personeel. Te meer in de huidige arbeidsmarkt de continuïteit van (kwalitatief goede) dienstverlening gewaarborgd kan worden door personeel in dienst te nemen. Maatregel(en):  Instellen van een bestemmingsreserve Risicoreserve; deze reserve dient voor het af dekken van risico’s op aanvullende activiteiten. Deze reserve wordt gevoed middels een opslag in het tarief. Deze opslag wordt gereserveerd voor toekomstige (onzekere) risico’s.  Naast het continu acquireren voor nieuwe opdrachten wordt gekeken naar de omvang van het personeelsbestand in relatie tot de werkzaamheden in een periode.  Waar mogelijk worden vacatures ingevuld met tijdelijk personeel en gaat de GGD meerjarige contracten aan met een opzegtermijn.

Score impact: 1 Score kans: 1 Bruto impact: € 438.400,- Incidenteel/Structureel: Structureel Netto impact: € 26.400,- Bestemmingsreserve: € 412.000- Risico: Afnemende dienstverlening Publieke Gezondheid Asielzoekers Programma: Gezondheid Doelstelling: Conform overeenkomst tussen COA, GGD-GHOR Nederland en de GGD’en in Nederland uitvoeren van taken m.b.t. PGA in IJsselland. Risicocategorie: Financieel Beheersmechanisme: Toelichting: Door ontwikkelingen in aantallen asielzoekers en (tijdelijke) opening dan wel sluiting van asielzoekerscentra is PGA een moeilijk te beheersen taak voor de GGD. Ook is recent een nieuwe overeenkomst afgesloten met het COA met onzekerheid over de gevolgen voor de financiën. Maatregel(en):  Instellen van een bestemmingsreserve Publieke gezondheidszorg Asielzoekers.  Waar mogelijk worden vacatures ingevuld met tijdelijk personeel. Score impact: 2 Score kans: 3 Bruto impact: € 132.500- Incidenteel/Structureel: Structureel Netto impact: € 0,- Bestemmingsreserve: € 301.600,- 4.2.4 Financiële kengetallen 2020 Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat gemeenten een basis set van vijf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarrekening. De kengetallen betreffen: schuldquota leningen, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit.

Voor een gemeenschappelijke regeling zijn deze niet allemaal van toepassing. Vermeld worden schuldquota geldleningen, solvabiliteitsratio en structurele exploitatieruimte. De kengetallen 2020 voor GGD IJsselland zijn in onderstaande tabel weergegeven: rekening 2019 Begroting 2020 Begroting 2021 27 Netto schuldquote 25% 24% Solvabiliteitsratio 15% 15% Structurele exploitatieruimte 0% 100% Toelichting: Netto schuldquote Het kengetal netto schuldquote ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeenschappelijke regeling. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. In de VNG- uitgave ‘Houdbare Gemeentefinanciën’ is aangegeven dat wanneer de schuld lager is dan de jaaromzet (100%) dit als voldoende kan worden bestempeld, dit is met 30% ruimschoots het geval bij GGD IJsselland. Solvabiliteitsratio De solvabiliteit geeft aan of we op lange termijn kunnen voldoen aan onze verplichtingen. De solvabiliteit wordt uitgedrukt in de verhouding tussen het eigen vermogen op de balans en het totale vermogen. Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeenschappelijke regeling.

Ten opzichte van de gemeenten, waarbij percentages van 30 – 40% normaal zijn, is de ratio van de GGD laag. Dit komt met name door de beperkte omvang van het eigen vermogen. Indirect ligt er een verband met de solvabiliteit van de deelnemende gemeenten. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. De begroting van GGD IJsselland wordt ieder jaar sluitend opgesteld. Er is daarom geen sprake van structurele ruimte in de exploitatie. Onderhoud kapitaalgoederen 4.3 De instandhouding van vaste activa legt structureel een substantieel beslag op de middelen. Dit geldt niet voor de financiële activa en bedrijfsmiddelen, omdat die regelmatig worden vervangen. Door dit onderscheid komt in deze paragraaf alleen het onderhoud van het kantoorgebouw te Zwolle aan de orde. Voor het kantoorgebouw is een meerjarig onderhoudsplanning opgesteld. Het plan is nog niet definitief. Hiervoor is in de begroting een jaarlijkse reservering van € 50.000 opgenomen. Op basis van het definitieve onderhoudsplan kan worden bepaald of dit voldoende is om de onderhoudskosten op langere termijn te dekken. Bedrijfsvoering 4.4 GGD IJsselland wordt voor haar bedrijfsvoering voor het grootste deel ondersteund door de afdeling bedrijfsvoering die hiërarchisch valt onder Veiligheidsregio IJsselland.

De (financiële) basis voor de samenwerking vormt de ‘Overeenkomst voor gemene rekening’. Daarin zijn voor de afzonderlijke kostenonderdelen die in de overeenkomst zijn benoemd verdelingspercentages berekend. De kosten binnen de gemene rekening worden gemiddeld voor 56% toegerekend aan de Veiligheidsregio en voor 44% aan de GGD. De bepalingen in de huidige samenwerkingsovereenkomst zijn onveranderd toegepast voor het opstellen van de begroting 2021. 28 Verbonden partijen 4.5 Deze paragraaf geeft inzicht in ‘derde rechtspersonen’ waarmee GGD IJsselland een bestuurlijke en financiële band heeft. Deze band is er door participatie in een vennootschap of deelneming in een stichting. Met een bestuurlijk belang wordt bedoeld een zetel in het bestuur van een deelneming of stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat de GGD middelen ter beschikking heeft gesteld en die zal verliezen bij faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op de GGD kunnen worden verhaald. Van een financieel belang is ook sprake als de GGD bij liquidatie van een derde rechtspersoon middelen uitgekeerd kan krijgen.

Op het moment van opstellen van de Programmabegroting 2021 is bekend dat de GGD in dit kader één relatie kent: GGD GHOR Nederland (Vereniging voor Publieke Gezondheid en Veiligheid (PGV)) GGD GHOR Nederland is de koepelorganisatie van de GGD'en en de GHOR-bureaus. Vanuit GGD GHOR Nederland wordt, voor en in samenspraak met de GGD’en, de lobby en belangenbehartiging voor de GGD’en gedaan richting politiek en stakeholders. Daarnaast voert GGD GHOR Nederland projecten uit, die vanuit efficiency oogpunt centraal moeten worden uitgevoerd en die randvoorwaarden en producten opleveren waarmee de GGD’en hun werkzaamheden kunnen verrichten. Bestuurlijk en financieel belang Het hoogste orgaan van GGD GHOR Nederland is de Raad van DPG'en. Hierin worden de 25 GGD’en en GHOR- bureaus vertegenwoordigd door hun Directeur Publieke Gezondheid (DPG). Het dagelijks bestuur bestaat uit 4 leden van het algemeen bestuur. GGD IJsselland betaalt op jaarbasis een contributie aan GGD GHOR Nederland gebaseerd op een bijdrage per inwoner, voor 2020 bedraagt deze contributie € 64.000 Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering Een beperkte mate van beïnvloedbaarheid in de bedrijfsvoering is mogelijk via de afvaardiging van de Directeur Publieke Gezondheid van GGD IJsselland (tevens GHOR) in het algemeen bestuur.

Treasury 4.6 4.6.1 Inleiding Artikel 13 van het BBV schrijft voor dat de beleidsvoornemens en ontwikkelingen ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille worden beschreven. 4.6.2 Algemene ontwikkelingen De GGD kent een beperkt aantal investeringen. In de begroting 2021 zijn geen nieuwe investeringen voorzien. De financieringsbehoefte van de GGD wordt steeds beoordeeld (zie ook 4.6.4); op termijn wordt verwacht dat consolidatie (afsluiten van een nieuwe aanvullende vaste geldlening) noodzakelijk zal zijn. 4.6.3 Risicomanagement Dit onderdeel geeft een samenvatting van het (verwachte) risicoprofiel van de organisatie. Het bevat tevens de gegevens die op grond van de Wet Fido voor de toezichthouder nodig zijn waaronder de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. 29 Renterisicobeheer Voor het renterisicobeheer gelden de volgende criteria: Conform de Wet FIDO wordt de kasgeldlimiet niet overschreden. Nieuwe leningen/uitzettingen worden afgestemd op de bestaande financiële positie en de liquiditeitenplanning. De rente typische looptijd (periode waarvoor de rente vaststaat) en het renteniveau van de betreffende lening/uitzetting worden zo veel mogelijk afgestemd op de actuele rentestand en de rentevisie. De renterisiconorm beperkt het rente risico op de vaste schuld.

Deze wettelijke norm bepaalt dat maximaal 20% van totale omvang van de begroting in aanmerking mag komen voor aflossing of renteherziening. In de uitvoeringsregeling Financiering decentrale overheden zijn 2 modelstaten opgenomen om de risico’s in beeld te brengen, namelijk; - Berekening kasgeldlimiet (model A) - Renterisiconorm (model B) Berekening kasgeldlimiet en bepaling financieringspositie 2021 (model A) Kasgeldlimiet (bedrag * € 1.000) Omvang van de begroting 2021 (=1) 28.041 Het bij ministeriële regeling vastgestelde percentage 8,2% (=2) Bedrag van de kasgeld limiet (1x2) 2.299 Bepalen van de financieringspositie 2021 (bedrag * € 1.000) Boekwaarde investeringen 8.484 Vaste financieringsmiddelen: Reserves en voorzieningen 1.418 -/- Langlopende leningen 5.046 Tekort aan financieringsmiddelen 2.020 Renterisiconorm (model B) Door berekening van de renterisiconorm wordt inzicht verkregen in de omvang van de schuld waarover in enig jaar renterisico’s worden gelopen. Omdat de GGD slechts één langlopende geldlening heeft afgesloten voor financiering van de huisvesting is alleen het risico op herfinanciering als gevolg van renteaanpassingen van belang. In onderstaand overzicht wordt dit risico in beeld gebracht: 30 (bedragen * € 1.000) 2020 2021 2022 2023 2024 1. Renteherziening 0 0 0 0 0 2. Betaalde aflossing 236 244 252 260 269 3. Renterisico (1+2) 236 244 252 260 269 4.

Renterisiconorm 4a. Begrotingstotaal 26.193 28.041 28.602 29.174 29.757 4b. Het bij ministeriele regeling vastgestelde % 20% 20% 20% 20% 20% Renterisiconorm (minimum drempel) 5.239 5.608 5.720 5.835 5.951 Toets renterisiconorm 5.003 5.364 5.468 5.575 5.682 4.6.4 Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte De liquiditeitspositie wordt wekelijks opgemaakt. Op basis hiervan wordt de samenstelling van de financiering bepaald. Voor de lasten wordt de liquiditeitspositie bepaald door de uitgaven voor de exploitatie en de investeringen. De exploitatie-uitgaven zijn min of meer gelijkmatig over het jaar verdeeld. GGD IJsselland heeft één langlopende geldlening afgesloten voor financiering van de aankoop van het kantoorgebouw. De overige investeringen worden gefinancierd uit eigen vermogen. Door het beperkte aantal en omvang van de investeringen ontstaan slechts geringe schommelingen in de financieringsbehoefte. Voor de baten wordt de liquiditeitspositie met name bepaald door de gemeentelijke bijdragen en de subsidies die in het kader van diverse projecten worden ontvangen. De gemeentelijke bijdragen worden twee keer per jaar gefactureerd. Subsidies worden meestal vooraf beschikbaar gesteld. Gerelateerd aan een evenwichtige verdeling van de exploitatielasten over het jaar is hierdoor gedurende enkele maanden per jaar sprake van voorfinanciering.

4.6.5 Rentevisie Voor 2021 is niet voorzien dat langlopende geldleningen zullen worden afgesloten of dat overtollige financieringsmiddelen gedurende een langere periode dan een jaar zullen worden uitgezet. Het ontwikkelen van een rentevisie op financiering is derhalve niet zinvol. Aan reserves en voorzieningen wordt sinds 2018 geen rente meer toegerekend op basis van de nieuwe regelgeving in het BBV. Voor het rente omslagpercentage voor 2021 wordt uitgegaan van 2,20%. 31 Bijlage 1 Overzicht gemeentelijke bijdragen *Voor de gemeenten Kampen , Staphorst en Zwartewaterland was sprake van een overgangssituatie voor de gemeentelijke bijdrage voor JGZ 0 - 18. Op basis van de afspraken die zijn gemaakt over de ontschotting tussen JGZ 0 - 4 en JGZ 4 - 19 werd de bijdrage JGZ 0 - 18 voor deze gemeenten verhoogd naast de ontwikkelingen op basis van de kaderbrief. Voor deze gemeenten was een overgangstermijn afgesproken waarin de bijdrage toegroeit naar een structureel niveau. Voor Kampen en Zwartewaterland is de overgangssituatie in 2019 geëindigd en zij zitten op het niveau van de andere gemeenten.