Gemeente Steenwijkerland - Jaarverslag 2022 gewaarmerkt.pdf

Dit zijn overtredingen waar meestal geen directe financiële gevolgen aan verbonden zijn, zoals een overschrijding van de kasgeldlimiet of de renterisiconorm. In 2022 was er geen sprake van een dergelijke niet-financiële onrechtmatigheid.

96 4.6 Verbonden partijen Op 9 februari 2016 heeft de raad de nota “Verbonden partijen” vastgesteld. Het proces van deelnemingen is echter een dynamisch gebeuren. Regelmatig moet deze nota dan ook worden herzien. Hieronder treft u de belangrijkste resultaten en wijzigingen aan welke binnen de kaders van de al vastgestelde nota passen. Bij de begroting is al aangegeven welke voornemens de gemeente had met haar aandelenbezit, namelijk het streven naar een zo hoog mogelijk rendement in de vorm van dividend. De visie van ons certificatenbezit bij Dataland moest leiden tot het op korte termijn verlagen van de lastendruk bij verzoeken om gebouwgegevens en het verbeteren van de kwaliteit van de eigen vastgoedgegevens. Dataland heeft haar activiteiten per 1 januari 2022 beëindigd. In juli 2022 is een bedrag van € 2.264 ontvangen in verband met de liquidatie. Verder zal in 2023 nog de definitieve afrekening plaatsvinden. Dit omdat nog niet alle uitstaande verplichtingen en tegoeden zijn verrekend. Zowel het college als de gemeente hadden een besluit genomen om deelname in de gemeenschappelijke regeling Historisch Centrum Overijssel (HCO) te onderzoeken. Nadat het onderzoek in 2019 tijdelijk is stopgezet, is het project weer opgestart met als doel besluitvorming over het al dan niet toetreden tot het HCO.

In 2021 is het onderzoek afgerond naar een mogelijke deelname aan de gemeenschappelijke regeling Historisch Centrum Overijssel. Geconcludeerd is dat het Historisch Centrum Overijssel zich, door externe ontwikkelingen, genoodzaakt zag om op een aantal vlakken een nieuwe richting in te slaan. De koerswijzigingen, die het Historisch Centrum Overijssel heeft gemaakt, maakten een toetreding van Steenwijkerland tot de gemeenschappelijke regeling niet langer zinvol. De verkenning is daarom afgerond met de conclusie dat toetreding niet langer zinvol is. Landelijke, regionale of plaatselijke ontwikkelingen hebben in 2022 geen aanleiding gegeven bovengenoemde standpunten los te laten en over te gaan tot vervreemding. Afhankelijk van de mate van verbondenheid (bijv. geplaatst aandelenkapitaal) zijn we in staat om invloed op het beleid van de betreffende verbonden partij uit te oefenen. De genoemde verbonden partijen kennen hun eigen risicopositie. Daar waar sprake is van een aanzienlijk, niet afgedekt, risico wordt dit meegenomen bij de paragraaf weerstandsvermogen. De op 1 april 2023 ontvangen jaarstukken van verbonden partijen zijn opgenomen. Van enkele verbonden partijen zijn nog geen jaarstukken over 2022 beschikbaar en deze ontbreken dan ook in deze paragraaf.

De bijlage is volgens het raadsvoorstel van 9 februari 2016 opgesteld en worden in de volgende categorieën gepresenteerd (zie ook paragraaf 4.2): o vennootschappen en coöperaties o stichtingen en verenigingen o gemeenschappelijke regelingen en De 4e categorie, de “overige verbonden partijen” is momenteel niet voorradig. Onder verwijzing naar bovenvermelde notitie “Verbonden partijen” geven wij onderstaand de posities per ultimo van het rekeningjaar weer. Deze zijn aangevuld met ontwikkelingen en risico’s.

97 1. Vennootschappen en coöperaties 1.1 BNG Opgemerkt wordt dat de dividenduitkeringen pas worden uitgekeerd in het jaar daarop. Zo zal de dividenduitkering over 2022 in 2023 worden ontvangen. Als gevolg van de opschorting van de dividenduitkering over 2019 is deze op 19 maart en 4 oktober 2022 alsnog uitgekeerd. Ontwikkelingen De cijfers van 2022 laten zien dat de BNG Bank er financieel sterk voor staat. Een sterke kapitalisatie, een hoge hefboom ratio en beschikking over goede financiering zorgt voor een degelijk financieel fundament. Voor de toekomst blijven gunstige financiering, kansen in de markt en kostenbeheersing essentieel om de marktpositie te behouden. Het financieringsbeleid blijft, net als voorgaande jaren, onveranderd gericht op permanente toegang tot de geld- en kapitaalmarkt voor de gewenste looptijden en volumes tegen zo laag mogelijke kosten. In 2023 verwacht de bank ongeveer € 17 miljard aan financiering te trekken. Wel wordt verwacht dat het renteresultaat waarschijnlijk lager uitkomt door aflossing van de lange termijn financiering. Verder heeft de bank de intentie om in het komende jaar ten minste 25% van haar lange termijn financiering via ESG-obligaties aan te trekken. De bank verwacht een stijging van de bedrijfslasten in 2023.

Dit komt met name door de nodige investeringen in de organisatie en betreft onder meer verbeteringen in het IT landschap, de ontsluitbaarheid van data, en voorgenomen verbeteringen van de klant- en kredietprocessen. Verder schat zij een kostenstijging in als gevolg van de hoge inflatie en CAO afspraken. Het nominale tarief voor de vennootschapsbelasting blijft voor 223 ongewijzigd op 25,8%. Eveneens blijven de grondslagen voor de bankenbelasting ongewijzigd. Dit betekent dat de bankenbelasting in 2023 op € 29 miljoen zal uitkomen. De bank verwacht toenemende investeringen door woningcorporaties in nieuwe woningen en een toename van duurzaamheidsinvesteringen, zoals die in hernieuwbare energie. Deze ontwikkelingen zullen de kredietaanvraag van de klanten positief beïnvloeden. Gegeven de afhankelijkheid van marktomstandigheden is een betrouwbare prognose over de financiële transacties niet te geven. De bank acht het niet verantwoord om nu al een uitspraak te doen over de te verwachten nettowinst over 2023. Het uitkeringspercentage van de nettowinst bedraagt de komende jaren wee r 50%. Risico’s Beperkt, tot deelname aandelenkapitaal. Financiers hebben vertrouwen in de bank dat het risico van kredietverlening aan de BNG bank beperkt is, gezien het eigenaarschap van gemeenten, provincies en de staat.

98 1.2 Enexis Opgemerkt wordt dat de dividenduitkeringen pas worden uitgekeerd in het jaar daarop. Zo zal de dividenduitkering over 2022 in 2023 worden ontvangen. Ontwikkelingen In 2022 is door de aandeelhouders een nieuw strategisch plan vastgesteld. In dit plan ligt de focus op kerntaken met drie hoofddoelen, te weten: 1. Sturen op maatschappelijke optimale energiekeuzes; 2. Iedereen heeft altijd toegang tot energie en 3. Klanten weten wat ze aan Enexis hebben. Bovengenoemde missie komt voort uit maatschappelijke ontwikkelingen die een materiële impact op Enexis hebben (klimaatverandering & energietransitie; participatie en vertrouwen in instituties en digitale transformaties). De energietransitie leidt tot een grote investeringsopgave en kapitaalbehoefte, die op lange termijn waarschijnlijk niet door de huidige aandeelhouders kan worden ingevuld. Enexis is met de aandeelhouders in gesprek over de ontwikkelingen en mogelijke maatregelen om te zorgen dat zij een solide basis behoudt. Met het rijk is overleg gevoerd over eventuele participatie. Op basis van de huidige inzichten is de prognose dat Enexis voor de middellange termijn aan de vastgestelde ratio’s blijft voldoen. Risico’s Het risico voor de aandeelhouders is gering omdat Enexis opereert in een gereguleerde (energie)markt, onder toezicht van de Energiekamer.

Daarnaast is het risico gering in relatie tot de (intrinsieke) waarde van Enexis Holding N.V. Wettelijk is minimaal 40% eigen vermogen vereist, Enexis heeft op dit moment 50% eigen vermogen. Het risico dat de gemeente hierbij loopt is laag. Een aanvullend risico is het achterblijven van de geraamde dividendinkomsten. Het risico is echter gemitigeerd met een overeengekomen streefwaarde van € 100 miljoen voor het jaarlijkse dividend. 1.3 Rendo Holding N.V.

99 Opgemerkt wordt dat de dividenduitkeringen pas worden uitgekeerd in het jaar daarop. Zo zal de dividenduitkering over 2022 in 2022 in drie termijnen worden ontvangen. Ontwikkelingen Rendo houdt in haar begroting van 2023 rekening met een resultaat van € 6,9 miljoen. Dit ligt in de lijn van de begroting 2022, dat een begroot resultaat had van € 6 miljoen. Verder heeft zij forse investeringen meegenomen in verband met de energietransitie. Door de hoge inflatie heeft Rendo te maken met hogere personeelslasten, stijgende energiekosten en inflatiecorrectie. Daarnaast heeft zij te maken met een lager resultaat op glasvezel doordat projecten later worden opgeleverd, waarna dan pas kan worden begonnen met de afschrijving op de investeringen. Risico’s N.V. Rendo Holding is de moedermaatschappij van verschillende vennootschappen. Re-Flex Beheer B.V.is een dochteronderneming en bestaat uit Enavi B.V., N-Tra B.V., Rendo Netwerken B.V., Re-Net B.V. en Rendo Duurzaam. Rendo Netwerken beheert en onderhoudt het gas- en elektriciteitsnetwerk. Verder houdt zij zich ook bezig met warmte en glasvezelprojecten. Gezien de aard van de activiteiten is Rendo een vrij stabiele vennootschap. Bij een eventuele overname in verband met sectorordening vervalt het dividend. De opbrengst is naar verwachting (aanzienlijk) lager dan de huidige dividendopbrengst. 1.4 Vitens N.V.

Vanaf 2019 heeft Vitens geen dividend meer uitgekeerd. Ontwikkelingen Voor de komende jaren is de verwachting dat Vitens geen dividend zal uitkeren als gevolg van de lage WACC (Weighted Average Cost of Capital of vermogenskostenvoet) en het hoge investeringsniveau voor de komende jaren. De afgelopen jaren heeft Vitens samen met andere drinkwaterbedrijven en met hulp van de aandeelhouders gelobbyd bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de Tweede Kamer voor een betere invulling van de WACC (zogeheten Weighted Average Cost of Capital). Dit resulteerde erin dat de minister medio 2022 een WACC heeft vastgesteld van 2,95% voor de periode 2022-2024. Op korte termijn biedt deze maatregel enige ruimte, maar voor de lange termijn is dit percentage niet voldoende. Met de bestaande systematiek voor het vaststellen van de WACC ontstaan na 2026 problemen met het financieren van het investeringsprogramma. Inmiddels is een onderzoek gestart door bureau Berenschot. De lobby op dit onderwerp heeft de hoogste prioriteit, waarbij samen wordt opgetrokken met provincies en gemeenten. De lobby voor een aanpassing van de WACC wordt dus onverminderd doorgezet. We zien dat door inflatie de prijzen flink stijgen, het investeringsprogramma een stijgend volume aangeeft en de doorkijk voor de komende jaren aangeeft dat de solvabiliteit en de andere ratio’s verder onder druk staan.

Dit en de toekomstige financieringsstrategie, waarin mogelijk een beroep op de aandeelhouders en kapitaalmarkt zal worden gedaan, maakt dat het uitkeren van dividend helaas een logisch besluit is. Verder heeft zij te maken met externe ontwikkelingen, zoals klimaatverandering, verdroging, verdergaande digitalisering, cybersecurity, verslechterde kwaliteit van de bronnen, demografische ontwikkelingen en krappe arbeidsmarkt. Daarbij komt nog dat de oorlog in Oekraïne nog niet is beëindigd. Dit heeft onder andere tot gevolg gehad hogere energiekosten. Risico’s De deelneming brengt voor de gemeente een gering risico met zich mee. Vitens opereert maar zeer beperkt in een concurrerende omgeving, de marktrisico’s zin daarom beperkt. De operationele risico’s zijn niet klein omdat het product moet voldoen aan hoge kwaliteitseisen.

100 1.5 Rova N.V. Opgemerkt wordt dat de dividenduitkeringen pas worden uitgekeerd in het jaar daarop. Zo wordt de dividenduitkering over 2022 in 2023 ontvangen. Ontwikkelingen De behaalde resultaten in de transitie van afval naar grondstoffen (omgekeerd inzamelen) en de implementatie van de BOR-dienstverlening zijn positief te noemen. Rova zal zich hierop blijven inzetten. Verder wordt gezocht door het uitbreiden van samenwerking met gemeenten, bijvoorbeeld op het terrein van beheer openbare ruimte en groenbeheer en is Rova actief rondom de implementatie van de participatiewet (bijvoorbeeld door het bieden van leerwerktrajecten voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt). Risico’s Beperkt tot deelname aandelenkapitaal. 1.6 Wadinko N.V. Opgemerkt wordt dat de dividenduitkeringen pas worden uitgekeerd in het jaar daarop. Zo wordt de dividenduitkering over 2022 in 2023 ontvangen. Ontwikkelingen Wadinko zet het bestaand beleid voort met enige accentverschuivingen waarbij thema’s duurzaamheid en digitalisering meer aandacht krijgen. Ook zullen de (post)coronaeffecten in de regionale economie een rol spelen bij haar investeringsbeleid. Verder is er een besluit genomen in de aandeelhoudersvergadering van 11 juni 2022 dat de komende 5 jaar een bedrag van € 1,5 miljoen per jaar zal worden uitgekeerd aan de aandeelhouders.

Het resultaat van Wadinko wordt sterk bepaald door de gevolgen van mogelijke verkopen van belangen en noodzakelijke afwaarderingen bij de participaties. Daarnaast verwacht Wadinko dat het resultaat in 2023 positief zal zijn. Verder verwacht zij dat het aantal medewerkers bij Wadinko nagenoeg gelijk zal blijven.

101 Risico’s Verbonden met de taken van Wadinko zijn er ondernemingsrisico’s. De participatiemaatschappij zorgt dat zij invloed uitoefent op de ondernemingen waarin zij participeert via een Raad van Commissarissen of een aandeelhoudersovereenkomst. Het is echter niet te zeggen welke risico’s Wadinko precies loopt met betrekking tot de aangegane participaties. De afgelopen jaren is een positief financieel resultaat gedraaid. Dit wil echter niet zeggen dat het bedrijf financieel gezond blijft, vanwege de afhankelijkheid van de financiële posities van de participerende partijen. Vooralsnog is het eigen vermogen (liquide middelen) hoog genoeg om risico’s op te vangen. 1.7 Noordwestgroep N.V. Ontwikkelingen Op 28 september 2021 heeft de raad de rol en positie van NoordWestGroep in de uitvoering van de Participatiewet voor de komende 6 jaar vastgesteld. Hierbij fungeert NWG als sociale onderneming en als arbeids-ontwikkelbedrijf. Naast het zelf aanbieden van werk in een beschutte werkomgeving worden ook inwoners met een bijstandsuitkering arbeidsfit gemaakt om toe geleid te worden naar de reguliere arbeidsmarkt. Hier dient naar de toekomst toe ook meer de focus op komen te liggen. In de “oude“ Sociale werkvoorzieningsregeling is vanaf 2015 geen nieuwe instroom meer mogelijk. Dit betekent dat deze doelgroep jaarlijks, grotendeels door natuurlijk verloop, met circa 5% afneemt.

Risico’s Jaarlijkse verlaging van de rijksbijdrage betekent een financieel risico voor de gemeente als Noordwestgroep hier geen nieuwe inkomsten tegenover zet. Bijkomend risico is dat het huidig bestand niet genoeg krimpt. 1.8 Vennootschappen na verkoop Essent In 2009 werd het productie- en leveringsdeel van Essent verkocht aan RWE. Bij de verkoop is een aantal tijdelijke B.V.’s opgericht om de belangen van de aandeelhouders te behartigen. De CBL Vennootschap B.V., Verkoop Vennootschap B.V. en Vordering op Enexis B.V. zijn in 2020 opgeheven.

102 Ontwikkelingen CSV Amsterdam B.V. De vennootschap zal voorlopig nog voortbestaan om op eigen kosten en risico namens Deponie Zuid B.V. (vennootschap onder Attero Holding B.V.), in overleg met de aandeelhouderscommissie, het bezwaar en/of beroep te voeren tegen de belastingdienst ten aanzien van de naheffingsaanslag afvalstoffenbelasting. Op dit moment is de vennootschap in afwachting van de reactie van de belastingdienst op het bezwaar. Afhankelijk van deze reactie en de kans van slagen van een gerechtelijke procedure zal in overleg met de aandeelhouderscommissie de procedure al dan niet worden voortgezet. Publiek Belang Elektricititeitsproductie B.V. Ondanks dat het General Escrow Fonds sinds juni 2016 is geliquideerd, dient de vennootschap als gevolg van contractuele verplichtingen nog in stand gehouden te worden. Het bestuur van de vennootschap is in overleg met de andere contractuele partijen om na te gaan wanneer de contractuele verplichtingen voortijdig kunnen worden beëindigd en de vennootschap vervolgens kan worden ontbonden. Het doel is dat de vennootschap in 2023 wordt opgeheven en de resterende liquide middelen worden uitgekeerd aan de aandeelhouders naar rato van het aandelenbelang.

Risico’s Als aandeelhouder loopt de gemeente een zeer beheerst risico’s op Enexis voor de niet-tijdige betaling van rente en/of aflossing en, in het ergste geval, faillissement van Enexis. Daarnaast is het risico en daarmee de aansprakelijkheid voor de aandeelhouders relatief gering en beperkt tot de hoogte van het nominale aandelenkapitaal van deze vennootschap (ongeveer € 20.000). Het financiële risico is beperkt tot eventuele claims van Waterland als gevolg van garanties en vrijwaringen die door de verkopende aandeelhouders zijn afgegeven tot het bedrag van € 8.035,783 die nog resteert op de escrow-rekening en voor het bedrag dat als werkkapitaal wordt aangehouden in de vennootschap. 2. Stichtingen en verenigingen 2.1. Stichting Dataland Verbonden partij Stichting administratiekantoor Dataland Activiteiten Dataland verzorgt de toegankelijkheid van gemeentelijke vastgoed, GEO- en WOZ-informatie voor publieke en private afnemers in Nederland. Inhoudelijk belang Deelname is een vorm van samenwerking tussen gemeenten ter behartiging van het openbaar belang en met als resultaat efficiëntie en kennisvoordelen op het gebied van toegankelijkheid van overheidsinformatie.

Dankzij de samenwerking met deelnemende gemeenten, vele afnemers en andere betrokkenen bij de overheidsinformatievoorziening is Dataland uitgegroeid tot het landelijke kennis- en dataknooppunt voor vastgoed, GEO- en WOZ gerelateerde gemeentelijke gegevens. Bestuursprogramma De inwoner op 1 Deelnemende partijen Diverse Nederlandse gemeenten Aandeel en zeggenschap De gemeente bezit 22.640 certificaten à € 0,10 per certificaat. Participatie geschiedt door de eenmalige aankoop van certificaten naar rato van het aantal gebouwen in de gemeente. Hiermee krijgt de gemeente zeggenschap over het beleid van Dataland. Vertegenwoordiger De gemeente is als participant vertegenwoordigd in de certificaathouders vergadering.

103 (*) vergoeding voor gemeente als verstrekker van gegevens Ontwikkelingen Inmiddels heeft Dataland haar activiteiten per 1 januari 2022 beëindigd. Diverse onderdelen zijn door de VNG overgenomen. In 2022 is een bedrag van € 2.264 ontvangen. Verder zal in 2023 nog de definitieve afrekening plaatsvinden. Dit omdat nog niet alle uitstaande verplichtingen en tegoeden zijn verrekend. Risico’s Inmiddels is de stichting opgeheven en loopt de gemeente geen risico meer. 2.2. Stichting Weerribben- Wieden Verbonden partij Stichting Weerribben-Wieden Activiteiten In de stichtingsakte is het doel van de stichting als volgt omschreven “Het bewerkstelligen van aantoonbare maatschappelijke (economische en ecologische) meerwaarde voor het gebied Weerribben-wieden (Steenwijkerland) met als hart het Nationaal Park, en ook het verbinden van beide entiteiten”. De activiteiten zijn daarop gericht. Inhoudelijk belang De stichting heeft tot doel het bewerkstelligen van aantoonbare maatschappelijke meerwaarde voor het gebied Weerribben-Wieden (Steenwijkerland) met als hart het Nationaal Park. Hierbij staat de balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid centraal. Bestuursprogramma Werk aan de winkel Deelnemende partijen Stichting Weerribben-Wieden is een organisatie van, voor en uit het gebied.

Bewoners, ondernemers, terreinbeheerders en gemeente werken samen via deze stichting (Koninklijke Horeca Nederland, afd. Steenwijkerland, KOPTOP, LTO Noord, afd. Steenwijkerland, Natuurmonumenten, gebiedseenheid De Wieden, Staatsbosbeheer, regiodirectie Oost, Ondernemersplatform Steenwijkerland, Plaatselijke Belangen in de Weerribben en De Wieden). Aandeel en zeggenschap De gemeente neemt als één van de partners deel aan de stichting. Vertegenwoordiger De gemeente is vertegenwoordigd in het stichtingsbestuur op basis van het raadsbesluit van 20 juni 2017. Dit is vastgelegd in de stichtingsakte. Het aantal bestuursleden bedraagt ten minste 3 waaronder een lid van het college, te weten wethouder Harmsma.

104 Ontwikkelingen De Stichting Weerribben-Wieden blijft zich in 2023 o.a. bezighouden met de opgaven op basis van het projectplan Nationaal Park Weerribben-Wieden Nieuwe Stijl waarvoor het Rijk in 2020 budget beschikbaar heeft gesteld. Samen met de overige nationale parken en het Samenwerkingsverband Nationale Parken wordt in 2023 een nieuw beleidsprogramma 2023- 2030 opgesteld als basis voor financiering van Rijk en provincies in deze periode. De gemeente draagt jaarlijks bij aan de toeristische promotie en marketing van het gebied (€ 150.000) en voor organisatie en educatie (€ 150.000). Dit is vastgelegd in jaarlijkse overeenkomsten. Risico’s De Stichting Weerribben-Wieden is een stichting zonder winstoogmerk. Het financieel risico is laag en beperkt zich tot het leveren van een jaarlijkse financiële bijdrage. 3. Gemeenschappelijke regelingen 3.1. GGD IJsselland Verbonden partij Gemeenschappelijke gezondheidsdienst (GGD) IJsselland Activiteiten De GGD IJsselland bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van de ruim 500.000 inwoners van 11 gemeenten in IJsselland Inhoudelijk belang De gemeente heeft de wettelijke taak om de gezondheid van de burgers te bevorderen en te beschermen tegen ziekten en calamiteiten. Daarnaast is de gemeente verplicht een gemeenschappelijke gezondheidsdienst te hebben.

Het publiek belang kan het best gediend worden door middel van een publiekrechtelijke deelname op basis van de Wgr. Bestuursprogramma Samenredzaam Deelnemende partijen De gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Ommen, Olst-Wijhe, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en Zwolle. Aandeel en zeggenschap Gemeenten hebben zitting in het algemeen bestuur. Iedere gemeente heeft 1 stem. De (basis)bijdrage per gemeente wordt berekend aan de hand van het aantal inwoners. Vertegenwoordiger Algemeen bestuur: wethouder Jongman-Smit Ontwikkelingen Toekomstbestendig samenwerken aan gezondheid was de titel van de Ontwikkelingenbrief 2023, de basis voor de programmabegroting 2023. Toekomstbestendig samenwerken aan een belangrijke opdracht: het bewaken, beschermen en bevorderen van een gezonde en veilige leefomgeving voor alle Nederlanders. De coronacrisis en de impact daarvan op alle inwoners van de regio heeft het belang van gezondheid meer dan ooit zichtbaar gemaakt. Voor de GGD was en is de bestrijding van Covid 19 nog steeds een taak waarin zij graag een betekenisvolle bijdrage wil blijven leveren. Herstel en versteviging van de publieke gezondheid, verschuiving van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag en het realiseren van een robuuste crisisorganisatie.

Inmiddels is de volgende crisis aan de orde van de dag: de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en het bieden van de zorg aan hen. Samen met de elf gemeenten en veel lokale en regionale partners richt de GGD zich op een integrale aanpak van “gezondheid over alle beleidsterreinen heen”. Dit is nodig om de zorgkosten in de toekomst betaalbaar te houden en de steeds groter wordende gezondheidsverschillen tussen inwoners te verkleinen. Risico’s De risico’s die de GGD in haar begroting vermeldt kunnen leiden tot extra kosten.

105 3.2. Veiligheidsregio IJsselland Verbonden partij Veiligheidsregio IJsselland Activiteiten Veiligheidsregio IJsselland werkt met gemeenten en andere partners samen in het voorkomen, bestrijden en beperken van de gevolgen van branden, ongevallen, rampen en crisis in de regio IJsselland. Inhoudelijk belang De brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing en het bieden van geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen zijn alle publieke belangen. Deze belangen worden behartigd worden door middel van een gemeenschappelijke regeling op basis van de Wgr. Bestuursprogramma De inwoner op 1 Deelnemende partijen De gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Ommen, Olst-Wijhe, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en Zwolle. Aandeel en zeggenschap Gemeenten hebben zitting in het algemeen bestuur. Iedere gemeente heeft 1 stem. Vertegenwoordiger Algemeen bestuur: burgemeester Bats Ontwikkelingen Binnen de brandweer en de crisisbeheersing zullen een aantal ontwikkelingen ook in 2023 een vervolg krijgen. Met Europese regelgeving als directe aanleiding en goed werkgeverschap als drijvend motief, houdt de Veiligheidsregio IJsselland een aantal zaken tegen het licht. Met name: zijn voor een gegarandeerde brandweerinzet de brandweervrijwilligers op de brandweerposten gekazerneerd of bemensen zij tijdelijk de post.

Ook wordt een nieuwe keuze gemaakt over de organisatievorm van de brandweer en/of de aanstelling van vrijwilligers. Daarin wordt de verdeling van specialismen over de verschillende brandweerposten meegenomen. Daarnaast wordt verder uitvoering gegeven aan het in 2022 vastgestelde strategisch beleidsplan (2023 – 2026). De totale beheerskosten voor de deelnemende gemeenten worden vanaf 2023 voor 50% verdeeld op basis van kosten van invoering van de veiligheidsregio (historische kosten) en voor 50% op basis van het gemeentefonds (geobjectiveerde kosten). Hiervoor was deze verdeling 75% - 25%. Hierdoor is de regionale financiële verdeling over de 11 deelnemende gemeenten meer in balans gebracht. De bijdrage voor Steenwijkerland is verwerkt in de begroting 2023. Daarin is voor de Veiligheidsregio IJsselland een bijdrage opgenomen van € 3.279.300. Risico’s Er is een risicoprofiel opgesteld om de risico’s van de Veiligheidsregio als organisatie in kaart te brengen.

De 10 risico’s met de meeste invloed op de hoogte van de weerstandscapaciteit zijn: grootschalige/langdurige inzet, stijgende rentepercentages, fiscale controles, stijgende pensioenpremies, datalekken, de nieuwe meldkamer Oost-Nederland, besluiten van het Veiligheidsberaad met financiële of personele gevolgen, marktontwikkelingen ten aanzien van opleidingen en oefeningen, wijzigingen in beleid of financiering van de Rijksoverheid en complexiteit Europese aanbestedingen. Met behulp van de zogenaamde Monte-Carlo (MC)-simulatie is het verband tussen risico en het aan te houden weerstandsvermogen bepaald. Uit de rapportage van risicomanagement blijkt dat, op basis van een zekerheidspercentage van 90%, het weerstandsvermogen € 1,18 mln. zou moeten zijn. Met een weerstandsvermogen van € 1 mln. op 31-12-2022 ligt deze nu op 85%. Een definitieve uitspraak hierover zou moeten volgen op de ervaringen die zijn opgedaan met de gevolgde MC-simulatie in het benoemen en inschatten van risico’s.

106 3.3. Omgevingdienst (v.h. Regionale Uitvoeringsdienst) Verbonden partij Omgevingsdienst (v.h. Regionale Uitvoeringsdienst (RUD)) IJsselland Activiteiten De RUD is een netwerkorganisatie op het gebied van de milieuwetgeving, - regelgeving en – handhaving. Inhoudelijk belang Het is een publiek belang dat de gemeente de wettelijke milieutaken uitvoert op een regionale schaal om zo minder kwetsbaar en meer efficiënt te zijn. Bestuursprogramma Duurzaam Deelnemende partijen Provincie Overijsel en de gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en Zwolle. Aandeel en zeggenschap De gemeente heeft een zetel in het bestuur. Het bestuur bestaat uit de vertegenwoordigers van de colleges en gedeputeerde staten. Vertegenwoordiger Wethouder Smit Ontwikkelingen In maart 2021 is een plan van aanpak gemaakt waarbij in 5 sporen wordt gewerkt aan een efficiënt ingerichte organisatie die financieel in control is en gefocust is op een rendementsverbetering van de beschikbare capaciteit. Verder zijn er voorstellen voor herijking van de financieringsgrondslagen ontwikkeld met ingang van 2023. Naast het reguliere werk en de doorontwikkeling vraagt ook de implementatie van de Omgevingswet de komende jaren veel aandacht. De oorspronkelijke ingangsdatum was 1 januari 2021, maar is uitgesteld naar 1 januari 2024.

Deze ontwikkeling vraagt forse investeringen waarvan de omvang op dit moment nog niet volledig ingeschat kan worden. Inmiddels zijn de voorbereidingen in volle gang. In 2023 en verder zullen wij ook de samenwerking met de Veiligheidsregio en de GGD verder intensiveren. Beide gemeenschappelijke regelingen zijn ook actief in het fysieke domein. Risico’s De Omgevingsdienst IJsselland is in 2018 gestart. Doordat er weinig historische gegevens zijn, brengt dit onzekerheden in de begroting met zich mee. Zo moeten uitvoering en ontwikkeling tegelijkertijd plaatsvinden, terwijl de overgedragen capaciteit zich vooral bezighoudt met uitvoering. Vermeldenswaardig is dat wij taken hebben ingebracht en voor de daarbij behorende capaciteit betalen. Aanvullende, niet standaard ingebrachte, taken kan de Omgevingsdienst wel voor ons uitvoeren, deze worden dan aanvullend in rekening gebracht. Hierbij gaat het in ieder geval om specialistische advisering t.a.v. gaswinning en geluidsmetingen bij evenementen, maar daarnaast bijvoorbeeld ook mogelijke aanvullende metingen (geluid, gevaarlijke stoffen) bij handhavingstrajecten. 3.4. Jeugdzorg IJsselland (RSJ) Verbonden partij Uitvoeringsorganisatie Jeugdzorg IJsselland Activiteiten De uitvoeringsorganisatie fungeert als aankoopcentrale voor gemeenten.

Verder beheert de uitvoeringsorganisatie namens de gemeenten de in het kader van de inkoop gesloten overeenkomsten. Sinds januari 2018 valt ook de coördinatie van de beleidsafstemming tussen de 11 gemeenten onder de gemeenschappelijke regeling.

107 Inhoudelijk belang Het is een publiek belang dat voor de gemeente de wettelijke jeugdhulptaken worden uitgevoerd en de gemeente daarbij regionaal samenwerkt om zo efficiënt mogelijk te zijn. Gekozen is voor een lichte vorm van samenwerking ofwel de uitvoerende taken en niet de beleidsvormende taken. Bestuursprogramma Samenredzaam Deelnemende partijen De gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en Zwolle. Aandeel en zeggenschap De gemeente heeft een zetel in het bestuur. Het college wijst uit haar midden één lid van het bestuur aan. Vertegenwoordiger Wethouder Jongman-Smit Ontwikkelingen De 1 e helft van 2022 stond voornamelijk in het teken van de ontwikkeling van de Regionale Visie Jeugdhulp IJsselland 2022-2025. Zo hebben aanbieders, toegangen van gemeenten, bestuurders, gemeenteraden, beleidsadviseurs maar ook jongeren hun input kunnen leveren. De komende jaren moet deze visie verder worden uitgewerkt en in de praktijk worden gebracht. Bovenregionale samenwerking krijgt een steeds prominentere positie mede door de inzet van de landelijke overheid. Met de inzet van verschillende SPUK-regelingen zet de landelijke overheid in op bovenregionale samenwerking op thema’s zoals Acute aanpak wachtlijsten GGZ, JeugdzorgPlus en drie milieuvoorzieningen.

Vanuit RSJ IJsselland worden de SPUK-regelingen in nauwe samenwerking met de kwartiermaker Transformatie opgepakt. In navolging van de bestuurlijke 24-uurs is er in 2022 een opzet gemaakt voor de uitvoering van visitaties. Doel hiervan is om gemeenten van elkaar te laten leren op het thema ópdrachtgeverschap in het sociaal domein’. De insteek van de visitatie zal per gemeente verschillen en is afhankelijk van de leerbehoefte van de betreffende gemeente. Risico’s Het jaar 2019 is een start gemaakt met het uitwerken van het ‘werkgeverschap’. In2022 is een besluit genomen door het bestuur om zo veel mogelijk te werken met medewerkers in loondienst. De personeels- en salarisadministratie is ingericht en de eerste medewerkers zijn in loondienst gekomen. Hiermee bouwt RSJ IJsselland aan stabiliteit. Een ander risico betreft de financiële uitkomsten van het nieuwe inkoopmodel. Deze zullen worden vooraf onderzocht en daarna gemonitord.

108 4.7 Uitvoering grondbeleid 2022 In 2022 zijn in de gemeentelijke grondexploitaties meer particuliere kavels verkocht (25) dan verwacht (15). Ook is het dubbel aantal kavels voor sociale huurwoningen verkocht (24) ten opzichte van de verwachting (12). Voor bedrijventerreinen geldt dat er meer is verkocht (13.630 m2) dan verwacht (7.579 m2). De prognose van de verwachte grondverkopen in de grondexploitaties is voor de lange termijn gebaseerd op de historische uitgifte en voor de korte termijn op opties. De verwachtingen voor 2022 en verder voor wat betreft de uitgifte van kavels worden niet zozeer getemperd door de verwachte vraag maar meer door het beperkte aanbod van kavels in de diverse grondexploitaties. Naar aanleiding van achterblijvende grondverkopen is een deel van het bedrijventerrein Boterberg Zuid verhuurd als zonnepark tot 1 januari 2034. Voor deze grondexploitatie is een langere looptijd vastgesteld dan de geldende richttermijn vanuit het BBV van maximaal 10 jaar. Bij de herziening van de grondexploitaties per 1-1-2023 is dit deel van de grondexploitatie ingerekend in de jaren 2034 tot en met 2038. Nota Grondbeleid 2020-2024 Op 17 december 2019 is de Nota Grondbeleid 2020-2024 vastgesteld. Voor de visie op het grondbeleid en de wijze waarop het grondbeleid wordt gevoerd wordt verwezen naar de Nota Grondbeleid 2020-2024.

Grondbeleid is in zijn algemeenheid een middel om ruimtelijke doelstellingen te realiseren, bijvoorbeeld op het gebied van volkshuisvesting, lokale economie, natuur en groen, infrastructuur, duurzaamheid of maatschappelijke voorzieningen. Het grondbeleid is daarmee een vorm van ‘facetbeleid’ dat volgend/dienend is aan het ‘sectorale beleid’. Het beleidsmatige uitgangspunt van de gemeente Steenwijkerland is faciliterend grondbeleid, tenzij vanwege volkshuisvestelijke en/of economische redenen actief grondbeleid gewenst is. Per 25 januari 2022 is de Woonagenda 2022-2026 vastgesteld waarin is besloten om meer sturend op te treden in de vorm van actief grondbeleid in kernen waar de vraag niet wordt opgepakt door inwoners zelf of door marktpartijen. Belangrijke gebeurtenissen 2022 In 2022 hebben zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan die gevolgen hebben voor de financiële positie van het gemeentelijke grondbedrijf. De grondprijzenbrief 2022 is op 21 december 2021 vastgesteld door het college en ter kennisname verstuurd naar de raad. De grondprijzen opgenomen in de grondprijzenbrief 2022 zijn verwerkt bij de herziening van de grondexploitaties per 1-1-2022. De grondprijzen van de kavels voor woningbouw en bedrijventerreinen zijn in 2022 verhoogd met 1,5% ten opzichte van 2021.

Dit is gelijk aan de jaarlijkse opbrengstenstijging waarmee rekening hebben gehouden in de meerjarenbegroting 2023-2026. De verhoging van de grondprijzen heeft hiermee dus geen effect op de grondexploitatieresultaten. De parameter rente en opbrengstenstijging zijn vastgesteld op 0,75% respectievelijk 2%. In verband met de forse kostenstijgingen is de kostenindexatie ingerekend volgens onderstaande tabel: Kostenindexering 1-1-2023 2023 2024 2025 e.v. Gewogen gemiddelde (afgerond) 6,5% 3,5% 3,0% 2,0% Programma Woningbouw In 2022 zijn in totaal 25 woningbouwkavels verkocht (particulier + projectmatig), terwijl de prognose uitging van de verkoop van 15 woningbouwkavels (particulier + projectmatig). Hiermee is in 2022 meer verkocht dan verwacht. De kavels voor de bouw van 2 blokken van 12 sociale huurappartementen in de Woldmeenthe zijn in 2022 verkocht aan een wooncorporatie terwijl deze verkopen voor 2022 en 2023 waren begroot.

109 Programma Bedrijventerreinen In 2022 is ten opzichte van de prognose bijna het dubbele aantal m2 bedrijventerrein uitgegeven. Daar staat tegenover dat afgelopen jaren de werkelijke verkopen aanzienlijk lager waren dan de geschatte 2,3 hectare per jaar volgens het document Afspraken Regionale Bedrijventerreinen Programmering West Overijssel 2019-2022. Een positieve ontwikkeling is ook dat op het particuliere bedrijventerrein Eeserwold te Steenwijk ruim 7 hectare is verkocht. Eind 2022 is de totale gemeentelijke voorraad ongeveer 4,3 hectare. Resultaten De prognose van het gezamenlijk resultaat op eindwaarde van de onderhanden grondexploitaties was eind 2021 € 4,1 miljoen positief. De prognose van het gezamenlijk resultaat op eindwaarde van de onderhanden grondexploitaties was eind 2022 € 3,8 miljoen positief. Dat is een vermindering van ongeveer 0,3 miljoen, met name veroorzaakt door winstnemingen in de diverse woningbouwcomplexen. Door de mutaties in de grondexploitaties en de invoering van de POC-methode kunnen en moeten er in verschillende complexen winsten genomen worden, terwijl in andere complexen verliezen moeten worden genomen. Per saldo betekent dit voor 2022 een winst binnen het grondbedrijf van ongeveer € 0,8 miljoen. In 2022 is een winst van € 0,4 miljoen toegevoegd aan de Algemene Reserve vrij besteedbaar.

Met de vaststelling van de Nota Reserves en voorzieningen op 19 december 2017 is de Algemene Reserves Grondexploitatie (ARG) opgegaan in de Algemene Reserve vaste Buffer. Hiermee wordt benadrukt dat het grondbedrijf deel uitmaakt van de algemene dienst en geen apart onderdeel is binnen de financiële huishouding van de gemeente. Het totale risico binnen de grondexploitaties is op basis van de jaarrekening 2022 ca. € 1,78 miljoen (2021: € 1,88 miljoen). In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt het totale pakket aan risico’s gepresenteerd.

110 5. Verklaring Ensia Inwoners en ondernemers moeten kunnen rekenen op een betrouwbare overheid die luistert naar hun zorgen en wensen en vervolgens daarop inspeelt in haar dienstverlening. Een betrouwbare overheid en veilige informatievoorziening is noodzakelijk voor het goed functioneren van de gemeente en is de basis voor het beschermen van de rechten van inwoners en ondernemers. Het College van B&W legt verantwoording af over de kwaliteit van de informatieveiligheid. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde ENSIA 6 methode. De horizontale verantwoording die hieruit ontstaat bestaat uit een zelfevaluatie en een verklaring van het College van B&W over de (informatie)veiligheid van de diverse informatiesystemen. Het gaat dan over de geselecteerde beveiligingsnormen inzake DigiD7, Suwinet8, BAG9, BGT10, BRO11, WOZ12, BRP13 en PUN14. Privacy, Informatiebeveiliging en informatiebeheer. Privacy, informatiebeveiliging en informatiebeheer vormen samen een belangrijk kwaliteitsaspect van de informatievoorziening van de gemeente en zijn op veel aspecten onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daar waar persoonsgegevens worden verzameld en bewaard dienen passende technische en organisatorische maatregelen te worden getroffen om de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid te waarborgen.

Tegelijk dient het verwerken van persoonsgegevens rechtmatig plaats te vinden binnen een structuur van informatiebeheer. Algemeen beeld en resultaten afgelopen periode De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) verlangt dat de organisatie aan kan tonen dat zij de verwerking van persoonsgegevens conform de Verordening doet. Daarbij gaat zij uit van een stelsel waarbij de gegevensbeschermingsmaatregelen geëvalueerd en desgewenst aangepast worden. In 2021 is het strategische beleid Privacy, informatiebeveiliging en informatiebeheer 2021-2024 vastgesteld waarmee de basis is gelegd voor het waarborgen van een veilige omgeving en verdere uitwerking in jaarplannen geschied. In 2022 is het auditplan vastgesteld ten behoeve van de verdere inrichting van het Information Security management System. De gekozen aanpak hierin is ‘risk-based’, dat wil zeggen dat de onderwerpen zijn gekozen op basis van risico-trends en zoveel mogelijk op basis van uitgevoerde en beschikbare risicoanalyses, audits, rapportages en (werkvloer)analyse op basis van uitgevoerde onderzoeken. Collegeverklaring Op 4 april 2023 heeft het college de Ensia verklaring 2022 vastgesteld waarna de IT-auditor hierop assurance heeft verleend.

Meerjarenperspectief De belangrijkste trends en ontwikkelingen voor de gemeentelijk informatieveiligheid voor 2023 zijn: 1.Indien informatie niet beschikbaar is, leidt dat tot problemen in de dienstverlening en de bedrijfsvoering. Nagenoeg ieder proces, van uitgifte van paspoorten tot het betalen van uitkeringen, wordt uitgevoerd of ondersteund door digitale informatie- en communicatievoorzieningen. In het ergste geval moeten gemeenten dienstverleningsprocessen stilleggen. Uitval van dienstverlening en bedrijfsvoering moeten zoveel mogelijk worden voorkomen door het mitigeren van risico’s. 2. In principe is overheidsinformatie openbaar. Tenzij deze informatie privacygevoelig is, schade kan toebrengen aan de overheid of commercieel voor- of nadelig kan zijn voor derden. Wij verwerken voor de uitvoering van onze wettelijk taken veel vertrouwelijke informatie. Denk aan gegevens over werk en inkomen, zorg, veiligheid of commercieel interessante informatie over gebiedsontwikkeling, aanbestedingen en bedrijfsgevoelige informatie. Onterechte toegang tot deze informatie kan uiterst nadelig uitvallen voor inwoners en ondernemers. Er dienen maatregelen te worden getroffen om te voorkomen dat vertrouwelijke informatie in verkeerde handen valt. 3. Kwaliteit en integriteit van data worden in het algemeen niet direct gezien als doel van informatiebeveiliging.

Toch dient dit risico nadrukkelijk op het netvlies te staan van een ieder binnen de organisatie. Want informatiebeveiligingsincidenten kunnen leiden tot fouten in de dienstverlening. Als informatie niet integer is, kan dat leiden tot vertraagde of foute beslissingen, verkeerde handelingen en verspilling van tijd en menskracht. 6 Eenduidige Normatiek Single Information Audit 7 Digitale Identiteit 8 De Gemeenschappelijke elektronische Voorziening Suwi (GeVS, ook wel Suwinet genoemd) 9 Basisregistratie Adressen en Gebouwen 10 Basisregistratie Grootschalige Topografie 11 Basisregistratie Ondergrond 12 Wet Onroerende Zaken 13 Basisregistratie Personen 14 Paspoort Uitvoeringsregeling Nederland