Gemeente Steenwijkerland - Jaarverslag 2022 gewaarmerkt.pdf

Jaarverslag 2022

1 Inhoudsopgave 1. JAARVERSLAG OP HOOFDLIJNEN .....................................................................................................................3 1.1 Inleiding ..................................................................................................................................................... 3 1.2 Doelstellingen en financieel resultaat op hoofdlijnen................................................................................. 4 2. PROGRAMMAVERANTWOORDING ..................................................................................................................

11 2.1 Inwoner op 1 .............................................................................................................................................11 2.2 Duurzaam ..................................................................................................................................................20 2.3 Werk aan de winkel ...................................................................................................................................26 2.4 Samenredzaam ..........................................................................................................................................33 2.5 Mijn Steenwijkerland ................................................................................................................................42 2.6 Financiën en Overhead ..............................................................................................................................53 2.7 Global Goals .............................................................................................................................................58 3. INTEGRALE PROGRAMMA’S.............................................................................................................................. 59 4.

SPECIFIEKE PARAGRAFEN ................................................................................................................................. 64 4.1 Lokale heffingen .......................................................................................................................................64 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.................................................................................................68 4.3 Onderhoud kapitaalgoederen .....................................................................................................................81 4.4 Financiering ..............................................................................................................................................86 4.5 Bedrijfsvoering..........................................................................................................................................91 4.6 Verbonden partijen ....................................................................................................................................96 4.7 Uitvoering grondbeleid 2022 ..................................................................................................................108 5. VERKLARING ENSIA ........................................................................................................................................... 110

2

3 1. Jaarverslag op hoofdlijnen 1.1 Inleiding Met dit jaarverslag blikken we terug op het jaar 2022. Het was wederom een bijzonder jaar. Een jaar ook waarbij u als nieuwe raad werd verkozen. En waarbij deze gemeenteraadsverkiezingen hebben geleid tot de continuering van het college van BGL, PvdA, VVD en ChristenUnie. In de zomer hebben we het coalitieprogramma “Duurzaam Doorbouwen, Samen werken aan een vitaal Steenwijkerland” aan u aangeboden. Het was een jaar waarin we de wereldwijde pandemie nog niet geheel achter ons konden laten. Gelukkig is de verwachte opleving van het virus in het najaar achterwege gebleven en de omvang en de impact ervan is dan ook sterk afgenomen. Wel zien we nu nadrukkelijk de gevolgen en impact die het virus heeft gehad, zoals bijvoorbeeld op de jeugd. In 2022 zijn andere zorgen, zorgen van een heel andere aard, opgetreden. Begin 2022 zijn we allen opgeschrikt door de inval van Rusland in het buurland Oekraïne. Dit heeft geleid tot een sterke vluchtelingenstroom vanuit Oekraïne. Dit naast de toename van instroom van andere vluchtelingen. De gemeente heeft bijgedragen aan de opvang van deze vluchtelingen door deze te huisvesten in 3 locaties in de gemeente. Naar aanleiding van een dringend beroep op gemeenten zijn er eind 2022 in Giethoorn 75 asielzoekers opgevangen om het aanmeldcentrum in Ter Apel te ontlasten.

Ook de stikstofcrisis heeft grote maatschappelijke impact. In de nabijheid van het Natura2000 gebied is deze impact nog groter dan in overige delen van Nederland. Boeren komen in opstand vanwege de consequenties die dit voor hun bedrijf(svoering) tot gevolg heeft en de onzekerheid die dit meebrengt. Daarnaast speelt de opgetreden inflatie een rol. Deze is de extreem hoog, met name door stijging van de energieprijzen, grondstoffen en steeds duurdere boodschappen. Ook de rente is aanzienlijk gestegen. Het zijn ontwikkelingen die door de gemeente niet of nauwelijks te beïnvloeden zijn. Ze hebben echter wel grote invloed op de voortgang van investeringen en plannen, zeker door de financiële effecten. Ook inwoners worden (soms) zwaar getroffen door de inflatiestijging en in het bijzonder door de gestegen energieprijzen. Vanuit het Rijk zijn middelen beschikbaar gesteld om de mensen die hierdoor in de problemen komen (gedeeltelijk) te compenseren. In 2022 heeft de gemeente aan deze inwoners in totaliteit € 3,2 miljoen compensatie kunnen toekennen. Op deze manier hebben we voort kunnen gaan in het waar mogelijk ondersteunen van onze inwoners en ondernemers die het moeilijk hebben. Ook voor onze organisatie zijn de gevolgen groot geweest. Na het teruglopen van de inzet op de pandemie is er groot ingezet op de begeleiding/ (realisatie van) opvang van vluchtelingen uit Oekraïne.

Ook voor de uitvoering van de compensatie van de energielasten voor de financieel getroffen inwoners was grote inzet benodigd. Het heeft tot gevolg gehad dat bepaalde taken niet uitgevoerd konden worden. Desalniettemin hebben we 80% van onze beoogde doelen weten te behalen. Een resultaat waar we trots op zijn, en wat een groot compliment richting onze organisatie en medewerkers verdient. In dit jaarverslag leggen we naast de realisatie van onze doelen ook verantwoording af over de financiële resultaten. Ondanks dat de gemeente in financiële zin getroffen is door bovenvermelde oorzaken is door een sterk hogere uitkering van het Rijk het beoogde jaarresultaat 2022 na verwerking van de Najaarsnota € 0,6 mln. positief. Hierbij is rekening gehouden met het instellen van een reserve energie voor maatschappelijke instellingen ter grootte van € 3,3 miljoen. Een bedrag van € 157.000 is hiervan in 2022 inmiddels uitgekeerd. De september -en decembercirculaire laten eveneens een sterk stijgende algemene uitkering zien van € 2,7 mln. We kunnen u nu melden dat het rekeningsaldo over 2022 hierdoor uitkomt op bijna € 3,7 miljoen positief. Het zijn positieve geluiden over de stand van onze financiën. Toch zijn er ook zorgen.

De in het afgelopen jaar opgestelde meerjarenbegroting 2023- 2026 is sluitend vastgesteld, maar wel in de wetenschap dat het begrotingsjaar 2026 incidenteel gunstig is beïnvloed door een extra bijdrage van € 1 mld. vanuit het Rijk. Het “ravijnjaar” 2026 is opgelost, maar verschuift naar 2027. Zonder structurele toezeggingen zal er vanaf 2027 wederom hetzelfde “financieel probleem” ontstaan van ontoereikende middelen voor bestaand en nieuw beleid. Het college van burgemeester en wethouders van Steenwijkerland

4 1.2 Doelstellingen en financieel resultaat op hoofdlijnen In de programmabegroting 2022-2025 hebben we meer dan 100 beoogde doelstellingen opgenomen. In hoofdstuk 2 van het jaarverslag worden alle behaalde niet behaalde doelstellingen voorzien van een toelichting. Financieel is 2022 gestart met een positief begrotingssaldo van bijna € 2,3 mln. De uiteindelijke resultaten over 2022 zijn als volgt: Doelstellingen De voortgang hiervan zijn in de desbetreffende programma’s voor u gerapporteerd. Het totaal van de gerealiseerde doelstellingen in 2022 bedraagt afgerond 80% (2021 75%). Dit ligt hoger dan de prognose in de najaarsnota, waarin is gerapporteerd dat 69% van de doelstellingen zou worden gehaald.  Totaal gerealiseerde doelstellingen Financieel Het jaar 2022 sluit financieel met een positief rekeningsaldo van bijna € 3,7 miljoen. In onderstaande tabel geven wij een totaaloverzicht weer van de financiële ontwikkelingen gedurende het jaar 2022 in totaliteit en per programma. Opvallend in dit verband is dat de ontwikkeling van de Algemene Uitkering 2022 gedurende het jaar uitzonderlijk is gestegen. In de informatienota’s heeft u hiervan al kennis genomen, maar met name de stijging van de september- en decembercirculaire zijn omvangrijk met € 2,7 mln. Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat in tegenstelling tot de gemeente, het Rijk werkt op basis van het kasstelsel.

Hierdoor zit bijvoorbeeld in de decembercirculaire een bedrag van ruim € 1,1 mln. aan energiecompensatie, die in 2023 weer beschikbaar gesteld wordt om deze uit te kunnen voeren voor onze inwoners. Het totaaloverzicht van de budgetafwijkingen/ bijstellingen is opgenomen in onderstaande tabel:

5

6 In de jaarrekening wordt per programma een uitgebreide toelichting gegeven op de verschillen na vaststelling van de najaarsnota 2022. Saldo van de rekening: De begroting en rekening van de gemeente Steenwijkerland bestaan uit 6 programma’s. De mutaties van en naar de reserves maken integraal onderdeel uit van de rekening 2022. Ook de investeringen die uitgevoerd zijn ten laste van reserves maken hier onderdeel van uit. Dit geeft het resultaat weer over het jaar. Het saldo van de baten en lasten (inclusief mutaties aan en van reserves) bedraagt bijna € 3,7 miljoen positief.

7 In bovenvermelde tabel zijn de mutaties aan en van reserves meegenomen. Als we deze uitzonderen krijgen we een beeld van het effect op onze reservepositie. Onze reserves nemen af omdat we tal van investeringen uit reserves afdekken. Hier komt het positieve rekeningresultaat weer bij. In 2022 is de reserve maatschappelijke instellingen energie gevormd. Per saldo zijn de baten in 2022 ruim € 5,2 miljoen hoger dan de lasten. Dit komt overeen met de verhoging van de omvang van onze reservepositie eind 2022. Aandeel van de lasten per programma: De begroting is opgebouwd uit 6 programma’s overeenkomstig het collegeprogramma 2018-2022 (Door verbinding naar resultaat). Om u een beeld te geven op welk gebied / programma de bestedingen in 2022 zijn gerealiseerd is een verdeling van de lasten per programma in onderstaande grafiek weergegeven. Aandeel van de baten per programma: Zoals u kunt zien wordt het overgrote deel van de inkomsten van de gemeente Steenwijkerland gerealiseerd in het programma Financiën en overhead. In dit programma zijn de lokale belastingen (OZB, toeristenbelasting, forensenbelasting en hondenbelasting ) en de Algemene uitkering van het rijk verantwoord.

8 De lokale heffingen maken deel uit van programma “Financiën en overhead”. Het aandeel van deze heffingen in de inkomsten van het programma kunnen onderstaand als volgt worden weergegeven: De overige inkomsten omvatten de inkomsten uit het gemeentefonds. Duidelijk wordt hiermee dat de afhankelijkheid van de Algemene uitkering vele malen groter is dan van de lokale heffingen. Kengetallen Het rijk hanteert een drietal categorieën voor de beoordeling van de financiële positie, categorie A (groen), B (oranje), C ( rood). Categorie C is daarbij het meest en categorie A het minst risicovol. Deze kengetallen hebben betrekking op: 1. Netto schuldquote & netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen 2. Solvabiliteit 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Belastingcapaciteit Onze ( historische) kengetallen 2022:

9 De omvang van de restantkredieten is met € 13 mln. toegenomen. Dit heeft als gevolg dat de schuldquote ruim lager is dan in de begroting is vermeld. De hogere solvabiliteit wordt grotendeels bepaald door niet gerealiseerde investeringen, het positieve rekeningresultaat en de vorming van een reserve energie maatschappelijke instellingen. Het kengetal grondexploitatie houdt in dat de boekwaarde van de grondexploitatie laag is ten opzichte van de kenwaarde. De structurele exploitatieruimte komt tot stand door de structurele baten te confronteren met de structurele lasten. Eind 2022 is deze erg positief. Hierbij dient te worden opgemerkt dat dit een kengetal is op basis van het jaar 2022. Deze geven geen beeld van de exploitatieruimte in toekomstige jaren. De belastingcapaciteit is een kengetal waarin tot uitdrukking wordt gebracht hoeveel % de belastingopbrengsten worden benut en welke deel nog kan worden ingezet om gelijk te komen aan het landelijk gemiddelde. Deze ruimte moet verplicht ingezet worden als de gemeente onder toezicht wordt geplaatst. Weerstandsratio Met ingang van 2019 is met de vaststelling van de nota “Weerstandvermogen en risicomanagement 2019“ naast bovenstaande kengetallen een “eigen” kengetal opgenomen.

Deze weerstandsratio is een hulpmiddel waarbij de beschikbare weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de benodigde weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s die wij lopen. Het zegt iets over het vermogen van de gemeente om financiële tegenvallers op te vangen. In de nota is vastgelegd dat de signaalwaarde minimaal 1,0 is. Deze is eind 2022 2,8 toereikend om tegenvallers eenmalig op te vangen. De weerstandsratio is sterk afgenomen ten opzichte van de ratio in de programmabegroting 2022 - 2025. De risicoscan die is opgenomen in de begroting 2023-2026 is geactualiseerd. Door de toegenomen inflatie, de energiekosten, de gestegen rente, de stijging van de lonen

10 en een verwachte daling van dividenden zijn de risico’s sterk toegenomen. Overigens moeten we hierbij vermelden dat het risico van de rente zich op basis van de beschikbaar gestelde kredieten niet direct maar gefaseerd zich zal voordoen. En dit risico kan op langere termijn ook weer af gaan nemen als de rente gaat dalen. Algemene opmerking bij de kengetallen: Bij een stabiele exploitatiebegroting zullen bovenvermelde kengetallen een “normale” ontwikkeling ondergaan. Omdat de gemeente in 2022 extra taken heeft uitgevoerd (zoals de energiecompensatie en de opvang Oekraïne, met als gevolg een sterke toename van de lasten) die op termijn weer zullen wegvallen worden de kengetallen netto schuldquote / netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte geldleningen en het kengetal grondexploitatie op dit moment te positief weergegeven. Bij een “normale” exploitatie zouden deze kengetallen minder positief naar voren komen. Verder verwijzen we naar de databank van de provincie Overijssel voor informatie over de kengetallen van alle gemeenten in onze provincie. De databank is te vinden op https://overijssel.databank.nl/jive/?cat_show=Gemeentefinanci%C3%ABn. Ook kunt u deze gegevens van de programmabegroting 2022 op de site van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) bij de houdbaarheidstest gemeentefinanciën versie 2022 raadplegen. Dit jaarverslag blikt terug op 2022.

Vele projecten worden en/of zijn afgesloten. In bijlage 6 van de jaarrekening is een totaaloverzicht weergegeven van de afgesloten projecten en in bijlage 7 worden de nog beschikbare kredieten per eind 2022 van € 38,5 miljoen, (eind 2021 € 25,1 miljoen) gepresenteerd.

11 2. Programmaverantwoording 2.1 Inwoner op 1 Waar gaan we voor? Programmabegroting 2022-2025 AMBITIE: BEREIKBAAR EN BENADERBAAR Benaderbaar bestuur Gemeenteloket en dienstverlening op locatie Behoeften inwoners centraal Centraal in ons collegebeleid staat dat wij een dienstbare en faciliterende gemeente voor inwoners en ondernemers zijn. Dienstverlening op locatie en op maat. AMBITIE: PARTICIPATIE We participeren met lef Ruim baan voor initiatieven Ideeën van inwoners halen we op en gebruiken we We werken integraal samen met maatschappelijke partners om vraagstukken in de kernen goed aan te vliegen. Dat doen we onder meer via het gebiedsoverleg (inwoners, Sociaal Werk, bewonersorganisaties en politie). AMBITIE: COMMUNICATIE Helder taalgebruik Persoonlijk waar nodig/digitaal waar kan Wij willen een gemeente zijn die begrijpelijk communiceert. Onze ambities uit het HHP zijn hieronder vertaald in doelen, beoogd resultaten in 2022 en bijbehorende acties/processtappen. Dit presenteren we volgens de 5 thema’s uit het programma ‘De inwoner op 1’: Dienstverlening, Participatie met lef, Wij bewegen mee, Goede ideeën zijn goud waard en Laten zien doet verkopen.

12  Trends en ontwikkelingen Onderstaand geven we de belangrijkste trends en ontwikkelingen die positief dan wel negatief hebben bijgedragen aan de beoogde resultaten. Dit betreffen zowel zelf tot stand gebrachte als niet-beïnvloedbare zaken waar de gemeente mee is geconfronteerd.  Sociale media Sociale media spelen een belangrijke rol in het dagelijkse leven van veel inwoners. De vragen die via Twitter en Facebook binnenkomen zijn op een soortgelijke, structurele manier belegd als vragen via de telefoon: via het KCC. In 2022 hebben we WhatsApp toegevoegd: een makkelijke manier om contact te hebben met de gemeente. Dat vinden inwoners ook: veel extra vragen/berichten komen binnen.  Digitalisering Inwoners regelen steeds meer online en zijn gewend geraakt aan het hoge niveau van online dienstverlening door commerciële aanbieders. Dat vragen zij ook van de overheid. Daarin zijn we nog niet zo ver als commerciële organisaties. In 2022 hebben we wel extra diensten ook (volledig) online aangeboden, zoals bijvoorbeeld aangifte van overlijden en geboorte. We werken eraan om steeds meer producten volledig digitaal aan te bieden. En de website toegankelijk te houden: duidelijke taal, opmaak die voor iedereen geschikt is en makkelijk vinden van wat (de meeste) mensen zoeken op de website.

Daarnaast zorgen we ervoor dat mensen die niet digitaal zaken willen of kunnen doen een alternatief hebben. De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer past in die trend. We bereiden ons voor op de komst van deze wet.  Persoonlijk Naast een trend van steeds meer digitaal, blijven een aantal zaken meer geschikt voor de persoonlijke aanpak. Denk aan vragen in het sociaal domein en ook burgerzaken. Dan wordt van de medewerker deskundigheid en vriendelijkheid verwacht. Ook voor inwoners die niet zo digitaal vaardig zijn, blijft het persoonlijke contact altijd mogelijk.  Omgevingswet (participatie, integrale afweging) De Omgevingswet sluit aan bij ontwikkelingen in de maatschappij, zoals inwoners meer en eerder betrekken bij plannen voor hun buurt/omgeving (participatie) en integrale afweging van aanvragen. Dat het een enorme klus is om daarop voorbereid te zijn, is te merken aan het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Wij zijn en blijven bezig met de voorbereidingen op deze wet.  (Inwoners)participatie We zien dat inwoners betrokken willen worden bij de ontwikkelingen in hun omgeving. We zien dat aan de reacties die de (mogelijke) veranderingen in de omgeving oproepen. Zoals de (mogelijke) komst van een zonnepark, individuele bestemmingsplanwijzigingen of het uiterlijk van (nieuwe) gebouwen op een in het oog springende plek.

We zien het ook in de uitkomsten van de peiling onder het Inwonerspanel. De bereidheid om mee te denken is groot. Een uitdaging daarbij is om de verwachtingen vooraf over en weer helder te krijgen en te hebben. Over de ruimte voor invloed, het proces en de rollen en belangen van initiatiefnemers, belanghebbenden en overheden. Heldere en tijdige communicatie is daarbij essentieel. Deze elementen zijn verwerkt in de visie op (inwoners)participatie die richting geeft aan de invulling van (inwoners)participatie. Ook voor de verplichtingen die de Omgevingswet op dat gebied vraagt. De uitwerking in een participatieverordening en -beleidsregels zijn in voorbereiding.  Toegankelijkheid Toegankelijke overheidscommunicatie is steeds belangrijker. Niet alleen vanuit het oogpunt van dienstverlening, maar ook omdat het ‘moet’: de wet Digitale toegankelijkheid komt eraan. Die wet stelt veel eisen aan websites, apps, intranet zodat deze te gebruiken en te begrijpen zijn voor iedereen. Daarmee komt inclusieve digitale dienstverlening een stap dichterbij.  Corona Ook tijdens een deel van 2022 hadden we nog te maken met de effecten van corona. Gelukkig konden we in de loop van 2022 onze persoonlijke dienstverlening en participatie weer als vanouds uitvoeren. Met een extra optie erbij: de digitale manier.  Oekraïne De oorlog in Oekraïne heeft geleid tot de komst van veel vluchtelingen.

Een van de dingen die de gemeente voor deze vluchtelingen heeft gedaan, is ze inschrijven in de gemeente. Door de grote aantallen en de -soms- ingewikkelde situaties heeft dat effect gehad op onze reguliere dienstverlening. Bijvoorbeeld tijdelijk geen vrije inloop voor bezoek aan balies burgerzaken.  Complexere vragen We krijgen naast de reguliere vragen, steeds complexere vragen. Of het nu op het gebied van burgerzaken is (adresonderzoeken bijvoorbeeld), inwonersinitiatieven of vergunningaanvragen. Het gaat daarbij vaak om vraagstukken die meerdere disciplines binnen de gemeente betreffen, maar ook andere netwerk- en ketenpartners. Integraal werken is daarbij heel belangrijk.  Verkiezingen Het organiseren van verkiezingen vraagt veel inzet. De diverse coronamaatregelen zorgden voor extra werk. De ervaring van 2021 kwam nu goed van pas.

13  Privacy Privacy blijft een actueel onderwerp doordat het vaak, meestal niet positief in het nieuws is: datalekken, hackers die mensen of organisaties online gijzelen. Mensen zijn daardoor bezorgd over hun (online) privacy. Wij moeten daar rekening mee houden en zorgen voor een goede beveiliging van persoonlijke gegevens, volgens de AVG. De beperkingen die de wet oplegt, kunnen haaks staan op het verbeteren van onze dienstverlening door het niet mogen delen van gegevens met andere (semi-) overheidsorganisaties of het gebruiken van bepaalde gegevens. ‘Meld Misdaad Anoniem’ ‘De gemeente Steenwijkerland heeft zich aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem (kortweg M.) Door onze aanmelding hopen we meer zicht te krijgen op criminaliteit die anders buiten beeld blijft; zoals digitale fraude en ondermijning. Het is een landelijk, onafhankelijk meldpunt waar je anoniem informatie kunt geven over criminaliteit en misdaad. Dat maakt de drempel voor mensen lager om belangrijke gegevens te delen en zo weten wij beter wat er in de samenleving gebeurt.

Ook in deze gemeente.’ Rob Bats Thema 1: Dienstverlening Aansluiting op de wensen en behoeften van haar inwoners Wat wilden we bereiken in 2022? Norm 2022 Wat is er bereikt in 2022? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2022 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Inwonerstevredenheid bij onderzoeken ≥ 7 De cijfers van de cliëntonderzoeken WMO (7,9/8,2) en Jeugd (7,9/7,8 ouders en 7,8/7,5 jongeren) zijn ruim boven de 7.  Inwonerstevredenheid bij contacten via balie, digitaal ≥ 7 Via de klantcontactmonitor volgen we de tevredenheid van onze inwoners over hun contacten. De totaalscore over de contacten is een 7,9. Op de onderdelen telefonie (8,2), balie (8,1) digitaal (8,1) scoren we ruim boven de 7. Alleen de MOR blijft achter met een 6,6.  Tenminste 3 onderzoeken per jaar via inwonerspanel ≥ 3 In 2022 hebben we via het inwonerpanel inwoners bevraagd over de nieuwe bestuursperiode, communicatie gemeentelijke belastingen, fietsen en digitale kanalen (sociale media, website en berichtenbox).  Introductie van servicenormen/ serviceformules; Er is een aantal servicenormen (zoals binnen 2 werkdagen terugbellen, sociale media berichten binnen 6 uur verwerken, binnen 1 uur reactie op Whatsapp-berichten, binnen 30 seconden de telefoon opnemen (140521), binnen 5 werkdagen meldingen verwerken).

We ontwikkelen door op servicenormen, onder andere gerelateerd aan de Omgevingswet. Vanuit het programma Omgevingswet vullen we voor initiatieven onder de Omgevingswet de snelserviceformule en ontwerpformule in. De ingangsdatum 

14 van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2024. Het verschil in (de behandeling van) spoedeisende en niet- spoedeisende meldingen openbare ruimte is een vorm van het werken met serviceformules. Tweewekelijks spreekuur voor wethouders, meer collegevergaderingen in de kernen De spreekuren zijn na de zomer niet meer tweewekelijks ingepland maar direct ingepast in de agenda van de wethouders. Afspraken worden zowel op locatie als in het gemeentehuis gepland. Na de versoepelingen van de coronamaatregelen zijn er ook weer collegevergaderingen in de kernen geweest.  Persoonlijk contact heeft de voorkeur Persoonlijk contact is regel In 2022 hebben we deels nog met coronamaatregelen te maken gehad. Het is daarom een mix geweest van fysieke ontmoetingen en digitale manieren. Voor een deel zullen de digitale manieren blijven, omdat inwoners dat zelf ook praktisch vinden. We blijven op maat en op locatie aanbieden, net als de door ons ingeschakelde partijen veel op locatie en op maat doen, van zorg & boodschappen, keukentafelgesprekken voor WMO, spreekuren voor energietoeslag, geld- en energieloket tot inwonersinitiatieven. Daarnaast is onze dienstverlening aan de balies ondanks corona grotendeels ‘gewoon’ doorgegaan. De aanpassing in de dienstverlening aan de balies is in 2022 vooral beïnvloed door de komst van vluchtelingen uit Oekraïne.

 Tenminste 30% van het aantal bezwaren wordt via mediation opgelost ≥30% Het percentage via mediation opgeloste bezwaren is 41% . Het gaat daarbij om de bezwaren van de Algemene- en Sociale kamer in 2022.  Regelmatig locatiebezoek bij aanvragen subsidies en bezwaren De corona-maatregelen/crisis hebben invloed gehad op het aantal bezoeken op locatie. Door de afschaffing van de coronamaatregelen zijn de bezoeken op locatie weer opgepakt.  Heldere begrijpelijke en toegankelijke communicatie, met aandacht voor laaggeletterdheid Uitvoering motie ‘duidelijke taal ‘ In 202 2 hebben de corona - en de Oekraïnecrisis invloed gehad op de beschikbare capaciteit. Wel konden medewerkers via het concernopleidingsprogramma trainingen duidelijke taal volgen. En zijn er acties geweest om de bewustwording op dit onderwerp te vergroten. In 2022 zijn we gestart met het Testpanel. Dit is een groep inwoners die we vragen om brieven, e-formulieren en informatie op de website te testen. De informatie op de website en e- formulieren worden op basis van feedback uit de klantcontactmonitor continu verbeterd. Daarnaast werken we sinds 2022 met een tool die onze website screent op teksten die niet in begrijpelijke taal zijn geschreven. Deze teksten passen we dan aan.

x /  Inzet klantcontactmonitor De klantcontactmonitor (KCM) is een continu onderzoek naar de tevredenheid van onze inwoners over het contact met de gemeente. Inwoners krijgen een uitnodiging om deel te nemen aan een enquête als ze contact met de gemeente hebben gehad (bijvoorbeeld telefonie, burgerzaken, onlinedienst). Via de KCM krijgen we signalen als de communicatie niet helder en toegankelijk is. Deze informatie gebruiken we onder andere om de informatie op de website aan te passen. 

15  Ontwikkeling doelstellingen Ook 2022 stond deels nog in het teken van corona. Daarnaast had een andere ontwikkeling gevolgen voor de dienstverlening aan de balies en onze capaciteit: de crisis in Oekraïne. Ondanks dat de vrije inloop tijdelijk niet mogelijk was, is de waardering voor onze dienstverlening aan de balies onverminderd hoog gebleven. De geplande evaluatie van deze ‘vrije inloop’ kon door deze ontwikkeling echter niet doorgaan. Het Inwonerspanel is een vaste waarde als we inwoners willen vragen wat zij vinden van een bepaald onderwerp. Ook in 2022 hebben we weer een aantal onderzoeken gedaan. Bijvoorbeeld voor de nieuwe bestuursperiode. Die heeft veel inbreng opgeleverd voor het coalitieakkoord: wat vinden inwoners belangrijke onderwerpen voor de komende 4 jaar. In 2022 hebben we een extra contactmogelijkheid voor inwoners en ondernemers toegevoegd: Whatsapp. We zien dat daar volop gebruik van wordt gemaakt om ons berichten te sturen en vragen te stellen. Dat komt boven op de berichten/vragen via Facebook en Twitter. Ook in 2022 houden we onszelf met rapportages bijvoorbeeld over de MOR of terugbelverzoeken scherp op mogelijke verbeteringen. Het percentage via mediation opgeloste bezwaren is 41%. Thema 2: Participeren met lef We doen het samen.

Bouwen aan leefbare en toekomstbestendige kernen Wat wilden we bereiken in 2022? Norm 2022 Wat is er bereikt in 2022? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2022 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Herkenbaarheid en laagdrempelige van de ‘sleutelfiguren‘ van de De samenwerking tussen de maatschappelijke partners (sociaal werk, woningcorporatie, politie) is inmiddels een werkwijze die steeds verder wordt geprofessionaliseerd 

16 maatschappelijke partners in het gebied. door onder andere ook daadwerkelijk op locatie te gaan werken en zo dichter bij de inwoner te staan. Stimuleren eigenaarschap De website is operationeel waar ideeën, inspiratie, workshops vindbaar zijn maar bijvoorbeeld ook een leidraad om van een idee een initiatief te maken en vervolgens tot uitvoering te brengen De website is bijna gereed. In het voorjaar van 2023 zal de website in de lucht zijn. In de praktijk werken de gebiedscoördinatoren overigens wel met het loketprincipe om een initiatief mogelijk verder te brengen. x  Ontwikkeling doelstellingen Vraagstukken die leven in de kernen en wijken vragen veelal een integrale benadering. Vele onderwerpen raken verschillende organisaties en zijn dus niet alleen voor een woningcorporatie, politie, sociaal werk of gemeente. Om te voorkomen dat de inwoner van de ene naar de andere organisatie wordt verwezen, worden deze onderwerpen (tenzij privacygevoelig) in het zogenaamde gebiedsoverleg besproken. Dit stimuleert een integrale aanpak én de samenwerking tussen de professionele organisaties. Hier hebben we inmiddels goede ervaringen opgedaan en wordt verder uitgebreid door o.a. in veel kernen ook daadwerkelijk kantoor te houden en op straat te zijn.

Initiatiefnemers worden geholpen met tips en handreikingen om van een idee een initiatief te maken dat uiteindelijk uitmondt in realisatie. Deze tips en handreikingen, de zogenaamde gereedschapskist, stellen wij digitaal beschikbaar via onze website. Thema 3: Wij bewegen mee Participatie zit in ons bloed Wat wilden we bereiken in 2022? Norm 2022 Wat is er bereikt in 2022? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2022 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend We organiseren inspiratietours/ workshops voor medewerkers over buurtinitiatieven Inspiratietours/ workshops Na een periode waarin weinig kon vanwege de coronamaatregelen zijn we in 2022 weer gestart met een inspiratietour langs diverse dorpsinitiatieven.  De vraag staat centraal Website operationeel met “loket” voor buurtinitiatieven De website is bijna gereed. In het voorjaar van 2023 zal de website in de lucht zijn. In de praktijk werken de gebieds- coördinatoren overigens wel met het loketprincipe om een initiatief mogelijk verder te brengen. x Gemeente is zichtbaar en goed benaderbaar De gemeente organiseert meerdere kernbezoeken. (met de samenwerkingspartners) Samen met onze gebiedspartners zijn we meer in de kernen aanwezig.

 ‘Elkaar gelukkig weer ontmoeten’ ‘In de eerste maanden van 2022 hadden we nog volop te maken met coronabeperkingen, maar daarna konden we weer echt vorm en inhoud geven aan onze samenleving. Dat we weer “los” konden met elkaar was een verademing voor iedereen. Ik ben dit jaar ook bewust overal bij geweest; de gondelvaarten en corso’s, jaarmarkten en Vestingfeesten, Dicky Woodstock, het carbidschieten. Al die evenementen die zo kenmerkend zijn voor Steenwijkerland. Het was goed om overal de sfeer te proeven, mijn gezicht te laten zien en zo ook een signaal af te geven: we kunnen elkaar gelukkig weer ontmoeten.’ Rob Bats

17 ‘Begrip voor boerenprotesten’ ‘Ik ben een plattelandsburgemeester, voel me verwant met de bevolking van deze gemeente. Daarom begrijp ik ook als geen ander hoeveel paniek er in al die boerengezinnen is geweest. En hoe groot de onzekerheid nog steeds is. Steenwijkerland telt heel veel boerenbedrijven, het “boeren” hoort bij deze gemeenschap. We ondersteunen hun ongenoegen dan ook en respecteren hun verzet. Honderd boeren met tractoren verzamelden zich voor het gemeentehuis, en wij hebben de ruimte gegeven voor een robuust protest, maar zijn wél samen het gesprek aangegaan in de raadzaal. Het is hier rustig verlopen, daar ben ik blij om. De omgekeerde protestvlaggen waren stille getuigen van boeren die zich in hun voortbestaan bedreigd voelden. De vlaggen hebben hier lang gehangen op provinciale en lokale wegen. Toen ze begonnen te rafelen, zijn ze weggehaald. Op particuliere erven hangen ze nog wel, maar dat vind ik begrijpelijk: de stikstofproblematiek is nog niet opgelost en dat is een van de uitdagingen waar de overheid voor staat.’ Rob Bats  Ontwikkeling doelstellingen Steenwijkerland kent een drietal gebiedscoördinatoren met elk een aandachtsgebied. Veel gemeenten met een dergelijke omvang als Steenwijkerland kennen soortgelijke functies. Zij stimuleren de samenwerking tussen inwoners en de gemeente als het gaat om inwonersinitiatieven en gemeentelijke initiatieven.

Zij bevorderen de leefbaarheid en samenwerking in de buurt. Hierdoor hebben inwoners invloed op hun eigen leefomgeving. Voorwaarde is wel dat de initiatieven op de juiste plek bij de gemeente binnenkomen en dat het maatschappelijk belang wordt erkend. Gebiedscoördinatoren, een initiatievenloket, goede gebiedsgerichte samenwerking met andere gebiedspartners (sociaal werk, woningbouwcorporatie, politie) helpen hierbij. Thema 4: Goede ideeën zijn goud waard Goede initiatieven zijn goud waard Wat wilden we bereiken in 2022? Norm 2022 Wat is er bereikt in 2022? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2022 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Ondersteunen zoveel mogelijk kwalitatief goede subsidieaanvragen Stimuleren bekendheid subsidiemogelijkheden Via de regeling inwonersinitiatieven zijn in 2022 17 buurtinitiatieven ondersteund. Dit zijn diverse initiatieven zoals ondersteuning van het seniorenplatform voor het thema Veiligheid in en rondom huis, 4 mei monument in Giethoorn, 350 jaar Stad Blokzijl, enkele buurttuinen, etc. Het jaarbudget van € 140.000 was niet toereikend voor alle initiatieven. Eén initiatief is doorgeschoven naar 2023.   Ontwikkeling doelstellingen Inwonersinitiatieven in Steenwijkerland komen tot stand door een groot organisatievermogen van inwoners.

Wij ondersteunen hen in de planvorming en het peilen/creëren van draagvlak in de buurt. De voorbereiding en met name de uitvoering kosten vaak geld. Naast de bestaande financiële middelen voor de plaatselijke belangen en wijkverenigingen is er een nieuwe laagdrempelige regeling voor inwonersinitiatieven. Hiervan wordt goed gebruik gemaakt. Een onafhankelijke commissie (van inwoners) beoordeelt de aanvragen. Deze commissie komt maandelijks bijeen om de ingekomen subsidieaanvragen te beoordelen. Na een positieve beoordeling wordt de subsidie zo spoedig mogelijk (veelal binnen 2 weken) beschikbaar gesteld. Thema 5: Laten zien doet verkopen Delen is inspireren Wat wilden we bereiken in 2022? Norm 2022 Wat is er bereikt in 2022 Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2022 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Aandacht voor inwonersinitiatieven en het aanjagen hiervan. Er is via de gemeentelijke website, sociale media en de gemeentelijke pagina in de Steenwijker Courant (huis- 

18 aan-huis) aandacht besteed aan de regeling, de commissieleden en initiatieven. Wat voor effect / impact heeft corona / Oekraïne voor het programma “inwoner op 1“ in 2022 gehad Onderwerp Extra Uit- of afstel Corona Geen Geen Oekraïne De vraag staat centraal/ Delen is inspireren De diverse complexe, maatschappelijke dossiers hebben veel inzet gevraagd van communicatie en het digitaal kanaal. Hierdoor is het maken van de website K&W verder in de tijd geschoven. Uitstel: streven is de website in Q1 2023 alsnog gereed te hebben. Vrije inloop In onze gemeente zijn veel Oekraïense vluchtelingen opgevangen. Om ze een goede start te kunnen geven was inschrijven in de BRP een belangrijke stap. Dit heeft veel inzet van burgerzaken gevraagd. Hierdoor hebben we de mogelijkheid van vrije inloop tijdelijk stopgezet. Uitstel: Door het inzetten van capaciteit op de 1 e inschrijvingen, is de mogelijkheid van vrije inloop een aantal maanden stopgezet. Vanaf september 2022 zijn we daar weer mee begonnen. ‘Bereidheid en compassie groot’ ‘We werden plots geconfronteerd met de Russische inval in Oekraïne. Grote groepen mensen sloegen op de vlucht en vonden ook in Steenwijkerland een veilig tijdelijk thuis. Driehonderd door oorlog ontheemde mensen voelden zich hier welkom. Uit solidariteit hebben wij de ramen van de raadzaal in de kleuren van de Oekraïense vlag geverfd, een spontane actie.

Niet alleen de gemeente zorgde voor opvanglocaties, ook particulieren openden direct gastvrij hun huizen. De bereidheid en de compassie van de samenleving om iets te doen waren groot. Met hulp probeerden de gevluchte Oekraïners de draad weer op te pakken; volwassenen gingen aan het werk in onze gemeente, de kinderen naar school. Hoe we dat samen hebben gedaan is een compliment waard. Dat geldt ook voor de crisisnoodopvang in Giethoorn, in november en december, van 75 vluchtelingen uit andere gebieden. Vooraf hadden inwoners vragen. Dat begrijp ik wel. Door goede onderlinge afspraken en begeleiding door het Rode Kruis en sociaal werk is alles rustig verlopen. Er was geen wanklank.’ Rob Bats Overzicht baten en lasten programma: Inwoner op 1

19 Waaraan is het geld besteed?

20 2.2 Duurzaam Waar gaan we voor? AMBITIE: ENERGIENEUTRAAL Energieopwekking met lusten en lasten lokaal Maatschappelijk/gemeentelijk vastgoed energieneutraal Afhankelijkheid aardgas verminderen Ons streven is een energieneutraal Steenwijkerland in 2050. Samen met particulieren en bedrijven spannen we ons in het energieverbruik terug te dringen en meer energie op te wekken. AMBITIE: BEWUSTWORDING Actief informeren en communiceren Klimaatadaptatie Wij nemen onze verantwoordelijkheid om een duurzame woon-, leef-, en werkomgeving te ontwikkelen. Het actief benaderden van inwoners is hierin belangrijk. Bewustwording is ook nodig rondom klimaatadaptatie. AMBITIE: CIRCULAIRE ECONOMIE Minder restafval Gemeentelijke organisatie in 2030 circulair Bewustwording bij bedrijven Asbest eraf, zon erop Voor de circulaire economie willen we niet alleen inwoners thuis uitdagen om grondstoffen te scheiden maar juist ook buitenshuis: bij ondernemers, een evenement, op de camping, op school en tijdens het sporten. Alle grondstoffen die niet verbrand worden dragen bij aan de circulaire economie. Onze ambities uit het HHP zijn hieronder vertaald in doelen, beoogd resultaten in 2022 en bijbehorende acties/processtappen. Dit presenteren we volgens de 3 thema’s uit het programma ‘Duurzaam’: Energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie.

21  Trends en ontwikkelingen Onderstaand geven we de belangrijkste trends en ontwikkelingen weer, die positief dan wel negatief hebben bijgedragen aan de beoogde resultaten. Dit betreffen zowel zelf tot stand gebrachte als niet beïnvloedbare zaken waar de gemeente mee is geconfronteerd.  Stijgende grondstof- en energieprijzen zorgen ervoor dat steeds meer inwoners en ondernemers maatregelen nemen om te verduurzamen.  Steeds meer inwoners nemen verantwoordelijkheid voor een schone openbare ruimte en ruimen gezamenlijk zwerfafval op.  Steeds meer inwoners besparen op energie en schaffen zonnepanelen aan.  Binnen diverse kernen wordt gewerkt aan initiatieven voor duurzame energie  Door de hogere energiekosten hebben inwoners en maatschappelijke organisaties moeite om hun energierekening te betalen.  Grondstoffen zijn schaars. Dit zorgt voor langere levertijden en hogere kosten.  Het elektriciteitsnet is op veel plekken overbelast. Door deze netcongestie kunnen er op plekken knelpunten gaan ontstaan. Thema 6: Energietransitie Meer duurzame elektriciteit Wat wilden we bereiken in 2022? Norm 2022 Wat is er bereikt in 2022? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2022 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Stijging van opgewekte elektriciteit (groei van zonnestroom) > 2020 71TJ De groei van huishoudens met zonnepanelen blijft doorzetten.

Er ligt inmiddels 8,8 GWh (31,70 TJ) zon op dak en er zit nog 1,9 GWh (6,84 TJ) in de pijplijn. In totaal zitten we voor zon op dak op ongeveer 18 % van onze doelstelling (10,7 (38,54 TJ) van de 59 GWh (212,52 TJ). Door het proces bij de Raad van State van het zonnepark Willemsoord en door vertraging van het zonnepark Wanneperveen is de oplevering van deze parken in tijd doorgeschoven. Aan zon op land is inmiddels 1,5 GWh (5,40 TJ) gerealiseerd. 43,1 GWh (155,25 TJ) zit in de pijplijn. In totaal is dit 40 % van onze doelstelling (44,6 (160,65 TJ) van de 112 GWh (403,42 TJ). Er komt herzien beleid met betrekking tot zon op land waarin het participatieproces verder is vormgegeven. x Woningen met een betere energetische kwaliteit

22 Een andere vorm van monitoring opgezet in samenspraak met de netbeheerders. (gedragsverandering) Er is landelijk een vorm van monitoring opgezet in samenspraak met de netbeheerders, waarbij we de afname van het gasverbruik monitoren (gecorrigeerd voor seizoensinvloeden per jaar) via metagegevens van Enexis/Rendo. We hebben de monitoring nog niet in kunnen zetten in het programma.  x Het gasgebruik neemt jaarlijks af (gecorrigeerd door seizoensinvloeden) 3% Door de energiecrisis en prijsstijging van energie is in heel Nederland een grote afname te zien in het gebruik van het gasgebruik. Inwoners gaan over tot energiebesparende maatregelen en maken gebruik van de energiecoaches van Stichting Duurzaam Steenwijkerland om hun energiegebruik omlaag te krijgen.  Terugdringen van aardgasverbruik Wijkuitvoeringsplannen zijn in uitvoering (o.b.v. transitievisie warmte) 2 In de drie startwijken in Steenwijk Noord (Woldmeenthe, Oostermeenthe en Nieuwe Gagels) zijn energieadviezen uitgevoerd in de vorm van pilots. Daaruit hebben we geleerd dat we in het vervolg in moeten zetten op grondige adviezen met handelingsperspectief voor huiseigenaren. Het rijk bereidt een wet voor om gemeenten meer instrumenten te geven om te kunnen sturen op aardgasvrije wijken.

 Informeren en stimuleren van inwoners en ondernemers Iedere inwoner en ondernemer is bekend met de doelen van programma duurzaam en kent begrip Groener in de kop De Stichting Duurzaam Steenwijkerland zet zich volop in om de inwoners te helpen met verduurzamen door acties, inzetten energiecoaches en het Infopunt Duurzaam Doen. Hierin kunnen inwoners informatie vragen over alle onderwerpen die met duurzaamheid te maken hebben. In onze publicaties en op onze Socials hebben we veel aandacht besteed aan besparingsmogelijkheden en we hebben 5 webinars, waar ongeveer 400 personen aan deel hebben genomen, verzorgd. Hierin zijn verduurzamings- maatregelen voor huiseigenaren behandeld.  Schone mobiliteit Beschikbaarheid elektrische voertuigen: Deelautoconcept Voertuigen micromobiliteit 10 >100 In verschillende kernen en door verschillende energie- coöperaties wordt nagedacht en onderzoek gedaan naar de belangstelling en haalbaarheid om deel te nemen in een deelautoconcept. Buiten Willemsoord zijn nog geen concrete overeenkomsten gesloten. In 2022 zijn 4 mobiliteitshubs gerealiseerd in Steenwijk, Giethoorn, Blokzijl en Oldemarkt waar 42 e-bikes worden aangeboden. In het najaar is een subsidieregeling ingesteld die ondernemers in de vrijetijdseconomie helpt om een mobiliteitshub voor duurzaam vervoer te realiseren.

x Gemeentelijke eigendommen zijn in 2050 energieneutraal Huidige eigen wagenpark wordt gesaneerd 5 Auto’s We zijn bezig met het verduurzamen van ons wagenpark. De auto’s van Toezicht en Handhaving en de service-auto rijden elektrisch. De bedrijfsauto’s bij het gemeentehuis moeten vervangen worden door elektrische auto’s. In 2022 is onderzocht hoe vaak de auto’s gebruikt worden om te kijken hoe een combinatie met een deelautoconcept gemaakt kan worden. Op basis hiervan zal de combinatie elektrische dienst/deelauto in 2023 tot besluitvorming komen. x ‘Duurzame ambities samen waarmaken’

23 ‘Op gebied van duurzaamheid zien we een natuurlijke samenwerking ontstaan tussen de overheid en de samenleving. De Stichting Duurzaam Steenwijkerland, die volledig op vrijwilligers draait, helpt de gemeente op allerlei terreinen om haar duurzaamheidsambities waar te maken. Doelen die zijn voortgekomen uit de G1000 Burgertop en dus vanuit de samenleving zelf. Zo biedt de stichting hulp van energiecoaches die je bespaartips geven om je huis te verduurzamen, cursussen over een natuurvriendelijke inrichting van je tuin of hulp bij het terugdringen van zwerfafval. Deze initiatieven ondersteunt de gemeente financieel en hierin vinden wij elkaar. De stichting bemenst het Infopunt Duurzaam Doen (Kerkstraat, Steenwijk), maar levert ook de kennis en motivatie. Dit loket is een laagdrempelig startpunt voor inwoners die willen werken aan duurzaamheid. De gemeente waardeert enorm wat men uitvoert voor Steenwijkerland en hoopt nog jarenlang samen te werken.’ Marcel Scheringa  Ontwikkeling doelstellingen In 2022 is een aanzet gegeven tot het herziene beleid “Zon op (Steenwijker)land” en een integraal klimaatbeleidsplan. Ook is in het kader van de Regionale Energie Strategie (RES) een start gemaakt met de opzet van de RES 2.0. Deze RES 2.0, dient voorzien van een Milieu Effect Rapportage, vastgesteld te worden in het voorjaar van 2024.

Thema 7: Circulaire economie Gemeentelijke organisatie is in 2030 circulair Wat wilden we bereiken in 2022? Norm 2022 Wat is er bereikt in 2022? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2022 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Invoering CO2 prestatieladder Afname CO2 bij uitvoering van werken Eind 2022 is opdracht gegeven aan een extern bureau om de gemeente te begeleiden. Aan de hand van data over ons energieverbruik wordt de footprint opgesteld. In augustus 2023 hebben we onze CO2-footprint in beeld en weten wat we moeten doen om deze te verlagen. x Minder afval per inwoner Grondstoffenplan: projecten 2022 uitgevoerd Projecten 2022 Met de besturen van de gondelvaarten en corso’s zijn afspraken gemaakt over het afval dat vrijkomt tijdens de bouw- en sloop van de corso’s en gondelvaarten. De nieuwe manier van werken heeft voor 44.000 kilo minder afval gezorgd. Vanaf juli is het voor inwoners mogelijk om een adoptieafvalbak aan te vragen. Inmiddels staan in Oldemarkt, Scheerwolde en Giethoorn-Noord adoptieafvalbakken. In september heeft uw raad de verordening tegemoetkoming onvermijdbaar medisch afval vastgesteld. In 2022 hebben 46 inwoners hiervoor een aanvraag ingediend. Half oktober zijn huishoudens in het buitengebied geïnformeerd dat vanaf 2023 de restafvalcontainers in het buitengebied minder vaak geleegd gaan worden.

De resultaten hiervan worden zichtbaar in 2023.  Ondernemers zijn zich bewust van de circulaire mogelijkheden binnen hun bedrijf Meest kansrijke sectoren (bedrijven) hebben inzicht op hun kansen naar een meer circulaire economie (Regio Zwolle en Provincie Overijssel) Samen met Businessclub Steenwijkerland zijn we gestart met het opstellen van het Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en Opdrachtgeven. We hebben gekeken naar welke stappen we kunnen zetten om samen met lokale ondernemers duurzaam aan te kunnen besteden. De eerste helft van 2023 werken we het Actieplan uit. 

24  Ontwikkeling doelstellingen In 2022 hebben we veel aandacht besteed aan communicatie. Met de campagne ‘Afval scheiden, geen Kunst aan!’ hebben we met prachtige foto’s laten zien dat grondstoffen waardevol zijn en dat goed scheiden belangrijk is voor een tweede (of derde) leven van die grondstoffen. De resultaten van de campagne zien we hopelijk terug in de cijfers van 2022. Als belangrijke (regionale) opdrachtgever hebben we impact op het verminderen van de co2-uitstoot bij onze inkoop- en aanbestedingen. Met een inkoopkracht van meer dan 50 miljoen euro kunnen we gewenste maatschappelijke effecten in gang zetten. We kunnen als gemeente een bijdrage leveren aan de aanpak van de duurzaamheidsproblematiek door maatschappelijk verantwoord in te kopen. De ondertekening van het manifest MVOI sluit goed aan bij het in het coalitieakkoord 'Duurzaam Doorbouwen' opgenomen uitgangspunt dat wij als gemeente zelf het goede voorbeeld willen geven bij de aanpak van de duurzaamheidsproblematiek. Thema 8: Klimaatadaptatie & Biodiversiteit.

Klimaatbestendig handelen Wat wilden we bereiken in 2022? Norm 2022 Wat is er bereikt in 2022? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2022 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Projecten uit Regionale en Lokale Adaptatie Strategie (RAS en LAS) uitgevoerd  De concept Lokale Adaptatie Strategie (LAS) /Lokale Uitvoeringsagenda (LUA) is aangeboden aan de plaatselijke belangen en Stakeholders ter consultatie. Na implementatie van opgehaalde informatie wordt de definitieve LAS/LUA begin 2023 aangeboden voor definitieve vaststelling.  Uitvoeringsprojecten klimaatadaptatie zijn ingediend bij het Rijk voor de Impulsregeling. • Gestart is met het opstellen van (regionale) eisen en richtlijnen voor klimaatbestendige en natuur inclusieve nieuwbouw. Oplevering medio 2023. • Er is een financiële stimuleringsregeling klimaat adaptieve maatregelen voor inwoners en ondernemers opgesteld. Uitvoering start vanaf 1 maart 2023 • Er is gestart met het opzetten van een bewustwordingscampagne voor de komende jaren gericht op klimaatbestendige inrichting van particulier terreinen en bedrijventerreinen en gedrags- verandering bij hitte.  Bij maatregelen in de openbare ruimte wordt klimaat- adaptatie expliciet meegenomen in ontwerp en realisatie.

       Ontwikkeling doelstellingen In 2022 is gestart met de uitvoering van de regionale en de lokale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. In de vastgestelde Regionale Adaptatie Strategie (RAS) zijn de doelstellingen voor de komende 6 jaar bepaald hoe we als regio Fluvius aan de slag gaan met klimaatadaptatie. In de nu nog concept Lokale Adaptatie Strategie (LAS) hebben we specifiek vanuit de RAS ingezoomd naar Steenwijkerland. Waar is Steenwijkerland zijn we kwetsbaar op het gebied van hitte, wateroverlast, droogte en overstromingen, wat accepteren we en wat gaan we doen. Afgelopen jaar hebben we deze LAS en LUA voorgelegd aan onze PB’s en belangrijke stakeholders in een zgn. consultatieronde met de vraag of u zich herkent in de voorliggende strategie en uitvoeringsagenda, stellen we de juiste prioriteiten, zijn we compleet, wat zijn uw ervaringen etc... Deze informatie verwerken we in de definitieve strategie en uitvoeringsagenda. Deze LAS en LUA 2023-2027 wordt begin 2023 voorgelegd om definitief te worden vastgesteld.

25 Wat voor effect/ impact heeft corona/ Oekraïne voor het programma “Duurzaam“ in 2022 gehad Onderwerp Extra Uit- of afstel Corona Geen Geen Oekraïne Energieneutraal Door stijgende prijzen wordt de energietransitie en onafhankelijkheid van fossiele bronnen urgenter. Niet van toepassing ‘Noodfonds energiereserve’ ‘Door de sterk oplopende energiekosten kregen we vorig jaar signalen dat bepaalde maatschappelijke organisaties – zoals dorpshuizen en sportverenigingen – in hun voortbestaan werden bedreigd. We hebben daarom geld gereserveerd om deze instellingen financieel te ondersteunen en, als tijdelijke regeling, ook een extra “noodfonds energie” in het leven geroepen. Hiermee zorgen we dat organisaties die een aanvraag doen het hoofd boven water houden, en dat maatschappelijke activiteiten die belangrijk zijn voor de dorpskernen gewoon kunnen blijven doorgaan. Tegelijk moeten we natuurlijk wél samen werken aan een structurele oplossing voor de hoge energielasten. Het merendeel van dit noodfonds wordt dan ook – in 2023 – ingezet voor de verduurzaming van gebouwen; isolatie van spouwmuren, vloeren en glas. De urgentie voor deze aanpak is nu heel hoog.’ Marcel Scheringa Overzicht baten en lasten programma Duurzaam Waaraan is het geld besteed?

26 2.3 Werk aan de winkel Waar gaan we voor? AMBITIE: TOERISME Spreiding toerisme Uitbreiding werkgelegenheid Weerribben-Wieden als sterk merk Het programma Duurzaam (Be)Leefbaar Toerisme (DBT) is gericht op het versterken van de (toeristische) economie met daarbij een duurzame balans tussen ecologie, economie en leefbaarheid. De op de langere termijn gerichte ambitie is: meer welvaart en welzijn voor de bewoners van Steenwijkerland. AMBITIE: BEDRIJVIGHEID Ja-gemeente voor ondernemers Schrappen overbodige regels Steenwijkerland koploper in de regio We willen een koploper zijn in de regio. Niet zozeer om de beste te zijn, maar wij beseffen dat we in regionaal verband sterker staan en dat willen we uitstralen. We zijn een economische topregio, samen met Amsterdam, Rotterdam/Den Haag en Eindhoven behoort de Regio Zwolle tot de economische pijlers van Nederland. AMBITIE: ARBEIDSMARKT Verkleinen mismatch arbeidsmarkt Onze inwoners gaven bij de start van deze collegeperiode werkgelegenheid aan als belangrijkste prioriteit voor het college. Mede daarom hebben wij hiervoor een apart bestuursprogramma ingericht, dat zich onder meer richt op het bij elkaar brengen van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Juist nu de werkloosheid zal oplopen als gevolg van de coronacrisis zal dit een speerpunt blijven.

AMBITIE: BINNENSTAD STEENWIJK Levendige en economisch vitale binnenstad Ambitie is de binnenstad van Steenwijk levendig en economisch vitaal te houden. Onze ambities uit het HHP1 zijn hieronder vertaald in doelen, beoogd resultaten in 2022 en bijbehorende acties/processtappen. 1 Het Hernieuwd Perspectief

27  Trends en ontwikkelingen Onderstaand geven we de belangrijkste trends en ontwikkelingen die positief dan wel negatief hebben bijgedragen aan de beoogde resultaten. Dit betreffen zowel zelf tot stand gebrachte als niet beïnvloedbare zaken waar de gemeente mee is geconfronteerd.  Het begin van 2022 stond in het teken van vele coronamaatregelen, waardoor er voor Europa vanuit veel (intercontinentale) markten nog reisbeperkingen van kracht waren. Toen richting het einde van het eerste kwartaal diverse landen steeds meer coronamaatregelen lieten vallen, zagen we vrij snel daarna ook het reisverkeer toenemen.  Het afnemen van de coronamaatregelen heeft ook een gunstig effect op de bedrijvigheid.  Het binnenlands toerisme was al in 2021 terug op het niveau van 2019 en is in 2022 verder gegroeid.  Het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen ziet veranderend consumentengedrag waarbij meer aandacht is voor binnenlandse vakanties, natuurlijke (landelijke) omgevingen en activiteiten in de open lucht. Daarnaast is er een landelijke trend naar langer verblijf en hogere uitgaven per verblijf.  Hoewel de internationale- en intercontinentale reisbeperkingen als gevolg van corona veelal zijn opgeheven is het toerisme vanaf het Aziatisch continent in 2022 achtergebleven en nog steeds niet op het peil van voor corona.

 Als gevolg van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne heeft Nederland te maken gekregen met stijgende gas- en energieprijzen en mede als gevolg daarvan een hoge inflatie. Tot op heden is het effect hiervan op zowel het inkomend toerisme als het binnenlands toerisme beperkt gebleven maar de verwachting is wel dat de oplopende (reis)kosten de ontwikkeling van het toerisme steeds meer gaan beïnvloeden. Dit effect hoeft niet altijd negatief te zijn.  Verminderde capaciteit van Schiphol heeft negatieve gevolgen voor inkomend toerisme.  De arbeidsmarkt is krapper dan ooit en zeker de toeristische sector en de horeca hebben grote problemen personeel te vinden. En dit zien we in eigenlijk alle sectoren.  De verwachting is dat Nederland grotere gevolgen van de oorlog zal ondervinden dan andere Europese landen. De Nederlandse economie is sterker afhankelijk van de internationale handel en daarom zal de werkloosheid verder oplopen en de koopkracht voor Nederlandse consumenten dalen. Dit heeft lokaal ook zijn weerslag.  De stikstofcrisis raakt veel ambities van het nieuwe kabinet zoals woningbouw, infrastructuur en energietransitie. Dit heeft ook lokaal zijn invloed, ook voor bedrijven ‘Eeserwold is booming’ ‘In de geschiedenis van deze gemeente zijn in één jaar tijd nog nooit zoveel bedrijfskavels verkocht als in 2022: Eeserwold is booming en inmiddels uitverkocht.

De uitgifte van het bedrijventerrein – ruim 30 hectare – leek lange tijd niet van de grond te komen, maar is de laatste paar jaar gelukkig toch in een versnelling geraakt. Dat is vooral te danken aan de goede publiek-private samenwerking met grondeigenaar Roelofs en de Businessclub Steenwijkerland. De gemeente heeft een belangrijke rol gespeeld door met maatwerk te komen voor Eeserwold: een nieuw bestemmingsplan én nieuw beeldkwaliteitsplan, meer aangepast aan de huidige economische omstandigheden en beter afgestemd op de behoefte uit de markt.’ Bram Harmsma Thema 9: Ondernemersklimaat Excellent vestigingsklimaat Wat wilden we bereiken in 2022? Norm 2022 Wat is er bereikt in 2022? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2022 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald

28 We streven ernaar dat zich 3 nieuwe bedrijven vestigen op Eeserwold De uitgifte verliep afgelopen jaar zeer voorspoedig. Het terrein is nagenoeg uitverkocht.  Nieuw bestuursafspraken met West Overijssel over het aanbod van bedrijventerreinen In 2022 is onder regie van de provincie het proces gestart over de nieuwe bestuursafspraken over het (toekomstig) aanbod en de kwaliteit van de bedrijventerreinen. We zetten hierbij in – gezien de ontstane tekorten – op extra hectares. De afspraken worden in 2023 ondertekend.  Vastgesteld bestemmingsplan voor het Gedempte Steenwijkerdiep De publicatie van het ontwerpbestemmingsplan is vertraagd, door de noodzaak om aanvullend milieukundig onderzoek te doen. Het streven is het ontwerpbestemmingsplan in Q2 van 2023 te publiceren en afhankelijk van bezwaren vast te stellen. x Aanbevelingen verbetering dienstverlening naar aanleiding van verkiezing MKB vriendelijkste gemeente Het plan van aanpak voor de verbetering van de MKB dienstverlening is gereed. In de uitwerking intern tussen verschillende afdelingen liggen er werkafspraken gemaakt om de dienstverlening voor ondernemers (op het gebied van accountmanagement, vergunningen, communicatie door KCC en bijv. grondzaken) te verbeteren op basis van de uitgangspunten van het Plan van Aanpak. Verdere acties worden in 2023 uitgevoerd.

 We bouwen aan een vitale, aantrekkelijke binnenstad van Steenwijk Het afgelopen jaar is met ondernemers, eigenaren en bewoners gewerkt aan een vitale en aantrekkelijke binnenstad. Onlangs is de gemeenteraad met een informatienota geïnformeerd over de resultaten. Samengevat onderstaand de resultaten per thema: Aanbodstructuur en leegstand - Subsidieregeling stimuleren vitaliteit binnenstad: in 2022 is 1 subsidie verstrekt en 2 aanvragen in behandeling; - Opstellen visie deelgebied binnenstad West en doorvertaling ervan in gebieds- ontwikkeling samen met eigenaren. Ruimtelijke kwaliteit: - Oplevering ondergrondse bedrijfsafval- container; - Voorbereiding en oplevering poortjes Gasthuisstraat; - Oplevering street art (Kalverstraat); opstellen beheervisie park Rams Woerthe, vooruit- lopend op investeringen in park. Toeristische promotie: - Aanschaf 3 digitale informatiezuilen (LEADER). Na levering worden deze in 2023 geplaatst; - Uitvoering stadscheques, kleine initiatieven door derden.  Realisatie aantrekkelijke verbinding (looproute vanaf het) station met binnenstad van Steenwijk In 2022 is de route op inrichtingsmaatregelen verkend. Er worden zgn. “staptegels” met daarop een geprint logo van de vestingstad, aangelegd tussen station en de binnenstad. Centrale plek bij de routing is de entree bij de binnenstad (pleintje bij slager en bios).