Gemeente Steenwijkerland - Jaarrekening 2022 gewaarmerkt.pdf

Jaarrekening 2022

1 Jaarrekening 2022 1. INLEIDING ......................................................................................................................................................... 3 1.1 Resultaat rekening 2022........................................................................................................................... 3 1.1.1 Beleidsrekening 2022 ............................................................................................................................... 4 1.1.2 Bedrijfsvoering 2022 (overhead) ............................................................................................................. 4 1.2 Rechtmatigheid ......................................................................................................................................... 5 1.3 Coronacrisis / Oekraïne / Inflatie ............................................................................................................ 6 1.4 Voorstel tot bestemming van het resultaat 2022 ....................................................................................

8 1.5 Het overzicht van baten en lasten ..........................................................................................................11 1.6 De balans ..................................................................................................................................................12 1.7 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................................14 2. TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ....................................................... 18 2.1 Inwoner op 1 ............................................................................................................................................18 2.2 Duurzaam ................................................................................................................................................24 2.3 Werk aan de winkel ................................................................................................................................27 2.4 Samenredzaam ........................................................................................................................................30 2.5 Mijn Steenwijkerland .............................................................................................................................37 2.6 Financiën en overhead

............................................................................................................................42 2.7 Grondexploitaties ....................................................................................................................................46 2.8 Overzicht algemene dekkingsmiddelen, dividend, overhead, beleggingen en onvoorzien ................54 3. TOELICHTING OP DE BALANS .................................................................................................................. 56 3.1 Toelichting op de vaste activa.................................................................................................................56 3.2 Toelichting op de vlottende activa..........................................................................................................61 3.3 Toelichting op de vaste passiva ..............................................................................................................65 3.4 Toelichting op de vlottende passiva .......................................................................................................67 3.5 Schatkistbankieren ..................................................................................................................................70 3.6 Garanties

..................................................................................................................................................71 BIJLAGEN ................................................................................................................................................................ 73 Bijlage 1: Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .........................................................................73 Bijlage 2: Beleidsindicatoren ....................................................................................................................................74 Bijlage 3: Verloop reserves en Voorzieningen .........................................................................................................76 Bijlage 4: Mutaties reserves per programma ..........................................................................................................77 Bijlage 5: Incidentele baten en lasten / Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan en van reserves ..........79 Bijlage 6: Afgesloten projecten .................................................................................................................................85 Bijlage 7: Restantkredieten: Ten laste van reserves / Geactiveerde investeringen .............................................86 Bijlage 8: Mutaties in de reserves en voorzieningen

...............................................................................................90 Bijlage 9: Bijlage Taakvelden ..................................................................................................................................94 Bijlage 10: SISA, verantwoording specifieke uitkeringen ......................................................................................97

2

3 1. Inleiding Aan de leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de jaarrekening 2022 van de gemeente Steenwijkerland aan. In deze jaarrekening vindt u het totale financiële beeld over het afgelopen jaar van onze activiteiten. Aan u de vraag deze jaarrekening in uw raadsvergadering van 4 juli 2023 vast te stellen. In 2022 hebben we nog niet volledig afscheid kunnen nemen van de coronacrisis. Wel kunnen we vaststellen dat deze gedurende het jaar is afgenomen, waardoor het dagelijks leven “normaler” is geworden. Gelijktijdig moeten we evenwel vaststellen dat de inval in Oekraïne, de algehele inflatie, de stijging van de energiekosten in het bijzonder en de stikstofcrisis grote invloed en impact hebben op ons dagelijks leven. In november 2021 heeft de raad ingestemd met een reëel sluitende begroting voor 2022-2025 met een begrotingssaldo van bijna € 2,3 miljoen. In de Perspectiefnota 2022 is dit saldo afgenomen naar € 1,9 miljoen. Ter ondersteuning van onze maatschappelijke instellingen is een energiereserve van € 3,3 miljoen ingesteld. Na verwerking van de Najaarsnota was het positieve resultaat afgenomen naar bijna € 0,6 miljoen. De financiële gevolgen van de september -en decembercirculaire zijn van grote omvang, (€ 1,5 miljoen en € 1,2 miljoen) en met een informatienota met u gedeeld.

In het gehele jaar 2022 is de vrij te besteden omvang van de algemene uitkering met € 6,6 miljoen gestegen. Uiteindelijk is het resultaat van de jaarrekening 2022 uitgekomen op een positief saldo van bijna € 3,7 miljoen. Alle onderliggende resultaten, behorende bij dit positieve eindresultaat vindt u uitgebreid terug in deze jaarrekening. Als college wensen wij u veel succes met het doornemen van deze resultaten en het voorbereiden van de besprekingen van dit document tijdens de politieke markt en raadsvergadering. 1.1 Resultaat rekening 2022 De jaarrekening van de gemeente Steenwijkerland geeft over het jaar 2022 een positief saldo van bijna € 3,7 miljoen, 2,4% van de lasten van de exploitatierekening. Tabel 1.1 Resultaat rekening 2022:

4 Door het positieve rekeningsaldo stijgt de reservepositie (inclusief rekeningresultaat) naar € 51,6 miljoen (2021: € 46,3 miljoen). Deze reservepositie zal op basis van de door de raad beschikbaar gestelde en nog beschikbare kredieten in 2023 afnemen naar bijna € 37,7 miljoen. 1 1.1.1 Beleidsrekening 2022 De financiële resultaten van 2022 per programma 2 geven het volgende beeld: Tabel 1.2 Resultaten per programma 2022 : In hoofdstuk 2 staat per programma een analyse. 1.1.2 Bedrijfsvoering 2022 (overhead) Het saldo van de post overhead (bedrijfsvoering) 2022 sluit met een negatief saldo van € 276.000 ten opzichte van de najaarsnota, waarin een nadelig saldo van € 950.000 is gerapporteerd. Het verschil ten opzichte van de najaarsnota 2022 met € 276.000 negatief is omvangrijk, maar wel verklaarbaar. Dit vanwege de op 25 januari 2023 verplicht voorgeschreven uitspraak van de commissie BBV over verlofuren en spaarverlof. Verlofuren / spaarverlof In de CAO 2022 is het spaarverlof ingevoerd. Medewerkers kunnen verlof sparen, bijvoorbeeld voor een sabbatical, langdurig verlof of eerder pensioen. Onlangs (januari 2023) heeft de commissie BBV voorgeschreven dat er een voorziening moet worden ingesteld voor dit spaarverlof en verlofstuwmeren vanuit het bovenwettelijk verlof. Bovenwettelijk verlof is verlof dat maximaal 5 jaren mag worden opgespaard.

Op basis van deze bepaling zou er een voorziening getroffen moeten worden van € 855.000. In de afgelopen (corona-)jaren 2020 en 2021 hebben we echter al geanticipeerd op de toename van het verlof. Er is in deze jaren 2020 en 2021 veel van ons personeel gevraagd, waardoor er veel minder dan gebruikelijk verlof kon worden opgenomen. In de jaarrekeningen van desbetreffende jaren hebben we rekening gehouden met dit opgelopen verlof. In de jaarrekening 2021 bedroeg deze schuldpositie € 609.000. Dit bedrag kan nu vervallen, waardoor het nadeel in de rekening 2022 beperkt blijft tot € 246.000 en geen € 855.000. 1 Op basis van de eind 2022 nog beschikbare en door de raad beschikbaar gestelde kredieten van € 13,9 miljoen, exclusief raadsbesluiten 2023 en meerjarenbegroting. 2 Inclusief grondexploitatie

5 Onderstaand overzicht geeft u inzicht in de saldi 2022. Tabel 1.3 Saldi bedrijfsvoering 2022: Met ingang van 2023 presenteren wij een totaalresultaat en wordt de overhead toegelicht in het programma Financiën en overhead. 1.2 Rechtmatigheid De rechtmatigheid wordt getoetst aan de hand van het door de raad vastgestelde normenkader. In het programma samenredzaam en financiën en overhead is sprake van een overschrijding van het uitgavenbudget. Deze overschrijdingen zijn toegelicht en passen binnen het bestaande beleid van de gemeente Steenwijkerland. Dat houdt in dat er geen sprake is van begrotingsonrechtmatigheid. Op 1 januari 2015 zijn taken in het kader van de decentralisaties naar gemeenten overgedragen. Vanaf 2015 heeft de SVB geen goedkeurende verklaring gekregen. Voor onze gemeente heeft dit mogelijk consequenties. Controleverklaringen van de zorginstellingen, SVB en overige partijen werken door in het oordeel van onze controleverklaring. De problematiek vanaf 2015 tot op heden, het uitblijven van duidelijke afspraken en de uitloop van declaraties tot en met 15 maart 2023 hebben gevolgen voor de inhoud van onze verklaring. Vanuit de organisatie is op deze ontwikkelingen geanticipeerd door zelf actief de prestatielevering van de PGB volledig te monitoren.

Het ontbreken van verantwoordingen van deze instellingen leiden ertoe dat de onzekerheid over de lasten van deze zorg wederom niet uit te sluiten is. Financiële rechtmatigheid van het sociaal domein Vooruitlopend op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording door het college bij de (gehele) jaarrekening 2023 geven we bij deze jaarrekening reeds een dergelijke verantwoording af over het onderdeel sociaal domein. Voor de financieel belangrijkste processen binnen dit domein zijn daartoe de controles uitgevoerd door de Verbijzonderde Interne Controle.

6 Net zoals bij de accountantscontrole worden ook in de rechtsmatigheidsverantwoording goedkeurings- toleranties gehanteerd. Deze verantwoordingsgrens is door de gemeenteraad bepaald en bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves. En is daarmee op basis van de werkelijke totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves voor fouten op € 1,6 miljoen en voor onzekerheden op € 4,8 miljoen bepaald. De grens voor het (verplicht) rapporteren over fouten en onzekerheden is op € 100.500 bepaald. Uitgenoemde controles zijn geen rechtmatigheidsfouten aangetroffen boven de verantwoordingsgrens. Daarnaast heeft een toets plaatsgevonden van de begrotingsrechtmatigheid waarbij is vastgesteld dat er sprake is van een overschrijding van de begrote lasten per programma, maar dat deze passen binnen het bestaand beleid en daarom niet door ons zijn meegenomen als begrotingsrechtmatigheid. Het college geeft daarom een goedkeurend oordeel af over het rechtmatig handelen binnen het sociaal domein. In de paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag is een nadere toelichting gegeven op de geconstateerde afwijkingen. 1.3 Coronacrisis / Oekraïne / Inflatie Coronacrisis In 2022 is de omvang en impact van de coronacrisis gedurende het jaar sterk afgenomen. Ook financieel zijn de gevolgen veel minder dan in 2021.

Hierbij moeten we een uitzondering maken voor de gevolgen die dit heeft voor met name de jeugd en de impact op het sociale leven. Voor de zorg gerelateerde coronasteun is in de Najaarsnota 2021 een bedrag van € 1,2 miljoen toegevoegd aan de reserve Sociaal domein. Dit om voor de jaren 2022 en 2023 de hogere kosten van de jeugdzorg op te kunnen vangen. Oekraïne Het rijk heeft voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne extra geld beschikbaar gesteld. In eerste instantie was de regeling gebaseerd op een normvergoeding. Meerdere gemeenten hebben evenwel te maken met “duurdere” accommodaties. Uiteindelijk heeft dit geleid tot aanpassing van de regeling. De werkelijke kosten zijn dan ook door ons in rekening gebracht, waarbij ook administratieve kosten zijn gedeclareerd. In totaliteit is er in 2022 voor de opvang € 6,2 miljoen uitgegeven. Deze kosten zijn volledig vergoed door het rijk. Inflatie In 2022 was de inflatie erg hoog en deze zal naar verwachting niet (in die mate) weer dalen. Met name de energielasten en de rente zijn zeer sterk toegenomen. Dit geldt niet alleen voor onze inwoners, maar heeft ook grote gevolgen voor de financiën van de gemeente. Voor de energielasten zijn de budgetten voor 2 jaar aangepast. De vraag is of de lasten zich gaan herstellen naar het “oude” niveau.

De rente voor langlopende geldleningen is in 1 jaar tijd van bijna 0% eind 2021 naar 3% eind 2022 gegaan. De financiële impact is groot, maar wel sterk afhankelijk van het investeringsniveau van de gemeente. Als gevolg van de inflatiegolf is er in de rekening 2021 al een bijstelling van de Voorziening wegen verwerkt. Nu de inflatie nog verder is toegenomen zijn de gevolgen voor de Voorziening wegen, speelvoorzieningen en maatschappelijk vastgoed niet gering. Dit ondanks een bijstelling van de begroting 2023 - 2026 op het onderdeel wegen van structureel € 257.000 opgenomen in de Najaarsnota 2022. De begroting van de gemeente Steenwijkerland zal met name door de opgelopen inflatie en de gestegen rente meer onder druk komen te staan.

7 Samenvattend betekent dit dat de financiële consequenties sterk wisselen en moeilijk grijpbaar zijn / worden. De gevolgen van de coronacrisis zijn sterk afgenomen, maar de ontwikkelingen in Oekraïne en de hieraan gekoppelde opvang van vluchtelingen, de inflatie (rente en energie ontwikkelingen) zullen op korte termijn niet wegvallen. De gemeente heeft in 2022 de extra werkzaamheden door corona zien afnemen, maar voor de opvang van vluchtelingen, de ondersteuning van maatschappelijke instellingen en burgers (voor energieproblematiek, de energietoeslag en stikstofberekeningen) sterk zien toenemen. Ambtelijk liggen deze werkzaamheden voor een groot deel in de uitvoering en verantwoording.

8 1.4 Voorstel tot bestemming van het resultaat 2022 Voorstel tot bestemming van het resultaat 2022: - Een bedrag van € 399.000 toevoegen aan de reserve vaste buffer - Een bedrag van € 1.139.000 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de tegemoetkoming van de energietoeslag in 2023 - Een bedrag van € 50.000 beschikbaar te stellen voor het in 2023 te organiseren muziektheaterspektakel ter gelegenheid van het 65 jarig jubileum van de film Fanfare. - Een bedrag van afgerond € 2.076.000 ten gunste brengen van de Algemene reserve vrij besteedbaar 1. Norm vaste Buffer De gemeente Steenwijkerland hanteert een norm van 15% voor het opvangen van risico’s. Eind 2022 bedraagt deze norm op grond van de nota reserves en voorzieningen: Eind 2022 is de omvang van de reserve € 14,1 miljoen exclusief toekomstige uitgaven uit het Vitaliteitsfonds. Met inachtneming van de dotatie in de begroting 2023-2026 zal deze toenemen tot € 15,3 miljoen. Op 19 december 2017 heeft de raad de nota Reserves en voorzieningen vastgesteld. Hierin is een norm vastgesteld van 15% waarbij een bandbreedte van 5% gedurende maximaal 3 jaren is toegestaan. Op grond van de nota Reserves en voorzieningen is een aanvulling van € 399.000 tot de norm vereist. 2.

Energietoeslag 2023 In de decembercirculaire 2022 is een bedrag van ruim € 1,1 miljoen aan de gemeente uitgekeerd voor een aanvullende energietoeslag voor het jaar 2022. Dit bedrag is een aanvulling op het al eerder ontvangen budget van het rijk, van waaruit de toeslag ter hoogte van € 1.200 over het jaar 2022 is toegekend aan huishoudens met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm. Op 6 december 2022 heeft het college besloten om de ontvangen aanvullende energietoeslag van het rijk niet in 2022 uit te keren, maar vanaf 1 januari 2023 beschikbaar te stellen aan huishoudens met een laag inkomen.

9 Omdat de rijksmiddelen in 2022 beschikbaar zijn gesteld, maar de betaling in 2023 plaatsvindt, wordt voorgesteld om de energietoeslag van € 1,1 miljoen zoals deze is opgenomen in de decembercirculaire te bestemmen voor de tegemoetkoming van onze inwoners. 3. Fanfare 65 jaar In 2022 zijn van het Rijk eenmalige cultuurcompensatiemiddelen verkregen om de cultuursector te ondersteunen en/of een boost te geven. Op 20 december jl. heeft het college ingestemd met het beschikbaar stellen van € 50.000 voor een in 2023 te organiseren muziektheaterspeltakel. Directe aanleiding hiervoor is het feit dat de film Fanfare 65 jaar geleden is opgenomen in Giethoorn. Zonder een bijdrage van de gemeente dragen externe fondsen en de provincie Overijssel ook niet bij. Om dit evenement te kunnen laten plaatsvinden wordt voorgesteld om hiervoor een budget van € 50.000 beschikbaar te stellen. 4. Algemene reserve vrij besteedbaar Voorgesteld wordt om het resterende saldo 2022 van afgerond € 2.076.000 ten gunste van de Algemene reserve vrij besteedbaar te brengen. Resumé : Voorstel tot bestemming

10

11 1.5 Het overzicht van baten en lasten

12 1.6 De balans

13

14 1.7 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 1.8.1 Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten daarvoor geeft. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baten genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar gesteld wordt, tenzij garantstellingen zijn afgegeven. Voor verplichtingen die gerelateerd zijn aan arbeidskosten en die jaarlijks een vergelijkbaar volume hebben wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. Dit geldt voor het wettelijke en bovenwettelijke verlof voor zover deze een vervaltermijn heeft van maximaal 2 jaren na balansdatum.

Voor bovenwettelijk verlof met een vervaldatum van meer dan 2 jaren en het volledige spaarverlof is op basis van de uitspraak van de commissie BBV een voorziening getroffen. Indien sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijv. reorganisaties) moet wel een verplichting gevormd worden. 1.8.2 Balans Vaste activa Artikel 59 BBV schrijft voor dat alle investeringen moeten worden geactiveerd. Kunstvoorwerpen met een cultuurhistorische waarde zijn hiervan uitgesloten. Tot en met 2016 was het toegestaan om investeringen met maatschappelijk nut ten laste van reserves te brengen en dus niet te activeren. Met ingang van 2017 is dit niet meer mogelijk. Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden overeenkomstig artikel 9 van en de bijlage bij de ‘Financiële verordening gemeente Steenwijkerland’ niet geactiveerd. Met ingang van 2016 worden bijdragen aan activa van derden onder de immateriële vaste activa geadministreerd. Onderzoekskosten / aanloopkosten die na instemming van de gemeenteraad en binnen afzienbare termijn (maximaal 5 jaar) in een grondexploitatie worden opgenomen worden onder immateriële vaste activa opgenomen. Materiële vaste activa met economisch nut. De in erfpacht uitgegeven percelen zijn gewaardeerd tegen de eerste uitgifteprijs (i.c. de waarde die bij eerste uitgifte als basis voor de canonberekening in aanmerking is genomen).

De overige investeringen met economisch nut zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. In die gevallen wordt op het saldo afgeschreven.

15 Slijtende investeringen worden vanaf het moment van ingebruikneming lineair afgeschreven op basis van de verwachte gebruiksduur. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. Bij de waardering wordt in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. In het rekeningjaar 2022 heeft een dergelijke vermindering overigens niet plaatsgevonden. Volledigheidshalve vermelden wij dat op investeringen die vóór 2004 gedaan zijn, in het desbetreffende verslagjaar, soms extra is afgeschreven zonder economische noodzaak (ter verlichting van toekomstige lasten). Ook zijn in voorkomende gevallen reserves op dergelijke investeringen afgeboekt. Op grond van artikel 65 van het BBV wordt bij de waardering van de vaste activa rekening gehouden met een vermindering van hun waarde, indien deze vermindering naar verwachting duurzaam is. Op de waarde van activa met economisch nut mogen vanaf 1-1-2004 bijdragen uit reserves niet meer in mindering worden gebracht. Investeringssubsidies en andere bijdragen van derden mogen wel in mindering worden gebracht. Compensabele BTW wordt niet geactiveerd. Materiële vaste activa met maatschappelijk nut Met ingang van 2017 zijn de voorschriften voor investeringen met maatschappelijk nut ( wegen, bruggen) aangepast.

Tot en met 2016 was het toegestaan deze investeringen ten laste van een reserve te brengen ter voorkoming van toekomstige lasten. Vanaf 2017 moeten investeringen met maatschappelijk nut evenals investeringen met economisch nut geactiveerd worden. Financiële verordening Op 18 december 2018 heeft de raad een nieuwe Financiële verordening vastgesteld. In deze verordening zijn in een bijlage de te hanteren afschrijvingstermijnen vanaf 2018 opgenomen. De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn overeenkomstig deze verordening, tenzij het college met instemming van de gemeenteraad bewust is afgeweken van de in deze verordening opgenomen afschrijvingstabel. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en leningen u/g zijn opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht.

16 Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (‘kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen’ in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Als de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs vindt afwaardering plaats. Tot dusver is een dergelijke afwaardering niet noodzakelijk gebleken. Vlottende activa Voorraden Toekomstige aankopen voor bouwgrondontwikkeling zullen in eerste instantie onder de materiële vaste activa (MVA) worden opgenomen. Nadat de raad een besluit heeft genomen om de gronden in exploitatie te nemen worden deze onder de voorraden in de balans gepresenteerd. De als ‘onderhanden werken’ (bouwgrond in exploitatie, BIE) opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijpmaken). Ook de rentekosten en de administratie- en beheerskosten minus de verkregen verkoopopbrengsten vallen hieronder. Winsten uit de grondexploitatie worden slechts genomen indien en voor zover die met voldoende mate van betrouwbaarheid als gerealiseerd aangemerkt kunnen worden.

Deze winst werd tot en met 2016 berekend met inachtneming van de kaders van de door de raad op 8 december 2015 vastgestelde nota grond- en ontwikkelbeleid. Door een verplicht voorgeschreven wijziging in de verantwoordings- voorschriften moet met ingang van 2017 de POC (Percentage of Completion) methode worden toegepast. Deze methode houdt in dat naar gelang de voortgang van een complex zowel in de kosten als de opbrengsten, eindresultaten in een veel eerder stadium als resultaat verwerkt moeten worden. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening is bepaald op basis van de geschatte inningskansen, met inachtneming van de ouderdom van de vorderingen. Toelichting onzekerheid eigen bijdrage WMO Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO een bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatievoorziening van het CAK naar de gemeente is om privacy redenen beperkt. Hierdoor kan de gemeente niet de juistheid en volledigheid op persoonsniveau en op totaalniveau van de eigen bijdragen vaststellen.

In de kadernota rechtmatigheid 2016 van de commissie BBV geeft deze commissie aan dat de wetgever in feite bepaald heeft dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdrage geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat de gemeente geen zekerheid over de omvang en de hoogte van de eigen bijdrage kan krijgen. Ingaande 2020 zijn de bijdragen op grond van een verplichte BBV uitspraak op basis van het kasstelsel opgenomen. Dit houdt in dat ontvangsten in 2023, die betrekking hebben op 2022 niet zijn opgenomen. Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.

17 Vaste passiva Reserves De reserves worden tegen nominale waarde opgenomen. Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. Onder de voorzieningen zijn ook opgenomen de voorziening riolering en afvalverwijdering omdat dit door derden verkregen middelen zijn. De waardering van de voorziening pensioenverplichtingen en pensioenbetalingen van voormalige bestuurders tegen actuariële waarde is gebaseerd op de meest recente overlevingstabel van het Actuarieel Genootschap (de GBM/GBV 2015/2020) met leeftijdsterugstelling) en de circulaire van het ministerie van BZK. Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Vennootschapsbelasting Ondanks de afgesloten Vaststellingsovereenkomst met de belastingdienst bestaat er nog geen volledige zekerheid van de schuldpositie over de nog niet afgerekende jaren (2018 t/m 2022). In de rekening is geen schuldpositie opgenomen.

Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen. Gebeurtenissen na balansdatum Tussen het einde van het boekjaar en de vaststelling van de jaarrekening hebben zich geen gebeurtenissen voorgedaan die van belang zijn voor het inzicht van de financiële positie van de gemeente Steenwijkerland.

18 2. Toelichting op het overzicht van baten en lasten De presentatie van de rekening geschiedt overeenkomstig de aan ons opgelegde voorschriften, het zogenaamde Besluit Begroting en Verantwoording 2004 en is per programma opgebouwd. In de toelichtingen zijn alle afwijkingen van minimaal € 20.000 of 10% van het taakveld vermeld. Met ingang van 2017 zijn de BBV voorschriften aangepast en zijn de begroting en de rekening opgebouwd uit taakvelden. Tot en met 2016 waren de begroting en rekening nog gebaseerd op producten. In de rekening hebben wij voor de herkenning, indien nodig, de omschrijving van de producten nogmaals weergegeven. 2.1 Inwoner op 1 De lasten en baten van het programma Inwoner op 1 3: De belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de raming na wijziging zijn: Bestuur Dit taakveld bestaat uit de voormalige producten raad en commissies, burgemeester en wethouders, representatie, bestuurlijke samenwerking, bestuursondersteuning raad en rekenkamer. Het financiële voordeel in de rekening omvat € 641.000 en bestaat uit 5 onderdelen: 1. Pensioenoverdracht bestuurders 3 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves.

Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2021 in bijlage 7 zijn opgenomen.

19 In december 2022 zijn wij geïnformeerd over de omvang van de voorziening pensioenoverdracht. Voor de berekeningen van de omvang van de voorziening wordt gebruikgemaakt van de meest recente overlevingstabel (GBM / GBV 2015-2020 met leeftijdsterugstelling ) van het Actuarieel Genootschap en de actuele renteontwikkelingen. De (in december gepubliceerde) rekenrente is evenals bij andere pensioeninstellingen gestegen naar 2,472% (2021: 0,528%). Op grond van de APPA-regeling hebben bestuurders de mogelijkheid om pensioenverplichtingen over te brengen naar een ander pensioenfonds. Doen ze dit niet dan betaalt de gemeente het pensioen. Als wel wordt overgestapt naar een ander pensioenfonds, dan is een afkoopsom verschuldigd. Deze afkoopsom wordt berekend op bovenvermelde rekenmethode. Omdat de rekenrente sterk is gestegen is er voor de pensioenverplichtingen op termijn een lagere voorziening nodig. Dit financiële voordeel van € 507.000 komt ten gunste van de jaarrekening 2022. 2. Voorziening wachtgeld voormalige bestuurders Eind 2022 zijn er wachtgeldverplichtingen ontstaan als gevolg van de verkiezingen in 2022. In de Najaarsnota is hiervoor een bedrag in de voorziening opgenomen. Omdat nu bekend is geworden dat er per 1 april 2023 een loonstijging wordt doorgevoerd is een extra storting in de voorziening van € 10.000 benodigd. 3.

Betaling pensioenen voormalige bestuurders Voor pensioenbetalingen ontstaan na 1 januari 2015 geldt hetzelfde regime als bij pensioenoverdracht. In 2015 zijn hiervoor de BBV 4 voorschriften aangepast. Ook hierbij wordt gebruikgemaakt van een extern opgemaakte berekening die is gebaseerd op de meest recente overlevingstabel van het Actuarieel Genootschap en de stand van bovenvermelde rekenrente. Evenals bij de pensioenoverdracht zorgt de rekenrente voor een eenmalig financieel voordeel van € 92.000. 4. Representatie / Kindergemeenteraad Door beperkte bestedingen en het niet doorgaan van de kindergemeenteraad is er een positief saldo ter hoogte van € 32.000 ontstaan. 5. Rekenkamer / Accountantskosten /Overig Het financiële voordeel bedraagt € 20.000. Dit bestaat uit € 10.000 rekenkamerfunctie, € 7.000 accountants- kosten en € 3.000 overige kleine voordelen. Wet Normering Topinkomens ( WNT) Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke- en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op de gemeente Steenwijkerland van toepassing zijnde regelgeving: het algemene WNT maximum. Het bezoldigingsmaximum in 2022 voor de gemeente Steenwijkerland is € 216.000 (2021 € 209.000).

Het weergegeven individuele WNT-maximum is berekend naar rato van de omvang (en voor topfunctionarissen ook de duur) van het dienstverband, waarbij voor de berekening de omvang van het dienstverband nooit groter kan zijn dan 1 fte. 4 Besluit Begroting en Verantwoording

20 Bezoldiging topfunctionarissen Onder topfunctionarissen worden verstaan: “Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling en ook degenen die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris worden aangemerkt.”

21 Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een dienstbetrekking die in 2022 een bezoldiging boven het individuele WNT-maximum hebben ontvangen . Burgerzaken Het taakveld Burgerzaken heeft per saldo een voordeel van € 63.000. Van het rijk is extra budget ontvangen in verband met de verkiezingen (coronavoorzieningen). Van dit extra budget is een bedrag van € 13.000 niet besteed. De kosten en leges van burgerzaken dragen voor € 47.000 bij aan het gunstige financiële beeld voor 2022. Met name de hogere inkomsten van leges voor persoonsdocumenten valt hierbij op. De overige posten van Straatnaamgevingen en Kadaster vertonen een klein voordeel van € 3.000.

22 Overhead Een bedrag van € 25.000 komt ten gunste van het resultaat 2022. Dit komt voor € 27.000 door lagere kosten van het onderdeel voorlichting en communicatie 5. De overige onderdelen vertonen per saldo een klein nadeel van € 2.000. Crisisbeheersing en Brandweer De geraamde bijdrage voor de Veiligheidsregio IJsselland valt € 20.000 lager uit. Dit wordt veroorzaakt door de volgende drie meevallers:  Het ontvangen bedrag voor de verhuur van de diverse brandweerkazernes valt € 3.000 hoger uit;  Er is over de jaren 2018 – 2021 een bedrag aan compensabele btw ontvangen van € 6.000;  Aan piketvergoeding is van de Veiligheidsregio een bedrag ter hoogte van € 11.000 ontvangen. Openbare Orde en veiligheid Het taakveld openbare orde en veiligheid sluit met een overschot van € 48.000. Dit overschot komt doordat er vanuit het budget voor vermakelijkhedenretributie een bedrag van € 50.000 beschikbaar is gesteld voor het reguleren van verkeersstromen. Deze uitgaven zijn uiteindelijk niet hier gemaakt, maar binnen het taakveld verkeer en vervoer. Daardoor is binnen dit taakveld een overschot ontstaan. Wonen en bouwen In 2022 is het aantal aanvragen met hogere bouwkosten toegenomen. Dit is direct terug te zien in de leges, die op basis van de bouwkosten zijn berekend. De onvoorziene stijging van de bouwkosten heeft hier ook invloed op gehad.

In 2023 laten we, in aanloop naar de Omgevingswet, de implicaties van zowel de Omgevingswet als de Wet Kwaliteitsborging bouw op onze legesinkomsten doorrekenen. Ook de invloed van hogere bouwkosten zal daarin meegenomen worden. In de begroting is een te ontvangen bedrag aan leges opgenomen van € 2.408.000. Er is een bedrag ontvangen ter hoogte van € 2.241.000. Een voordeel van € 167.000. Aantal verleende vergunningen per bedrag: 5 De voorschriften schrijven voor dat onderdelen als bezwaar en beroep, kabinet externe communicatie / onderzoeken onderdeel uitmaken van het taakveld overhead.

23 Ontvangen leges ingedeeld naar bedrag: Ook is er nog een voordeel van € 21.000 in kapitaallasten. Dit omdat een investering in de Molenstraat te Sint Jansklooster in 2022 niet gereed is gekomen en hierdoor er geen afschrijvingen zijn. Het totale voordeel bedraagt € 188.000. Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelicht. In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Investeringen met een dekking uit reserves die op grond van de regelgeving via de exploitatie worden verantwoord (Vitaliteitsfonds, burgerparticipatie bijdrage dorpshuis Eesveen etc.). o Vrijval van de voorziening pensioenoverdracht en betaalde pensioenen bestuurders van respectievelijk € 507.000 en € 92.000 vanwege de bijstelling van de rekenrente. o Extra storting in de voorziening wachtgelden van voormalige bestuurders van € 10.000. o Baten en lasten voor de coronatoegangsbewijzen van € 52.000.

24 2.2 Duurzaam De lasten en baten van het programma Duurzaam 6: De belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de raming na wijziging zijn: Maatschappelijk Vastgoed Binnen het taakveld maatschappelijk vastgoed is sprake van een tekort van € 1.307.000. Belangrijkste oorzaak is een noodzakelijke storting in de voorziening maatschappelijk vastgoed van € 1.291.000. Er is op basis van een onderhoudsprogramma en op basis van actueel prijspeil een berekening gemaakt van de noodzakelijke budgetten voor de komende 10 jaar. Dit leidt tot een noodzakelijke storting van € 1.291.000 om de budgetten voor de komende 10 jaar op peil te brengen. Afval (en afvalstoffenheffing) Baten: De opbrengsten afvalstoffenheffing vallen € 33.000 hoger uit dan begroot. Dit komt voor € 21.000 door een voordeel op de belasting inkomsten. De overige € 12.000 wordt veroorzaakt doordat de inkomsten aan betaal- en inningenverkeer hoger zijn dan de kosten. Lasten: De vergoeding van Nedvang valt € 255.000 hoger uit dan begroot. Over 2020 is nog een nabetaling ontvangen van € 74.000. Het overige voordeel komt door hogere tonnages dan begroot en doordat de vergoeding per ton hoger is dan waar bij de begroting van uit is gegaan. Op de kosten voor de inzameling van de ROVA is een voordeel ontstaan van € 260.000.

Het grootste deel van het verschil, namelijk € 124.000 komt door een voordeel op oud papier (vanwege een hoge marktprijs). Op ingezamelde tonnages en 6 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2021 in bijlage 7 zijn opgenomen.

25 daaraan gekoppeld de verbrandingsbelasting zit een voordeel van € 55.000. Op de inzameling van grof tuinafval zit een voordeel van € 35.000. Daarnaast zijn er nog overige voordelen van € 46.000. Het budget voor de kwijtschelding van afval sluit met een overschot van € 17.000. Daarnaast zijn er nog kleinere voordelen van € 5.000. Voor een volledig beeld geven wij de ontwikkelingen van de voorziening weer: Milieubeheer Binnen milieubeheer onderscheiden we twee uitgavenposten, te weten milieubeheertaken en taken voor de energietransitie en circulaire economie. Milieubeheertaken Binnen het budget voor de milieubeheertaken is er een nadeel ontstaan van in totaal € 240.000. De bijdrage aan de Omgevingsdienst is € 218.000 hoger uitgevallen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het afnemen van meer uren voor werkzaamheden voor onze gemeente, dan waarin bij de begroting rekening is gehouden. Daarnaast zijn er diverse uitgaven gedaan tot een bedrag van € 28.000 ten behoeve van de ervaren overlast van het bedrijf Icebear. In de begroting was hier geen rekening mee gehouden. Op de overige budgetten is een klein voordeel ontstaan ter hoogte van € 6.000. Energietransitie en circulaire economie Op de taken voor energietransitie en circulaire economie ontstaat een voordeel van € 107.000.

Voor het inhuren van een adviseur en voor het maken van stikstofberekeningen is bij de Perspectiefnota een bedrag van € 136.000 beschikbaar gesteld. Hier resteert nog een bedrag van € 79.000. Daarnaast zit er een voordeel op de kapitaallasten van € 35.000 doordat investeringen in het kader van de verduurzaming

26 van gebouwen / routekaart energieneutraal niet zijn besteed. Overige voordelen zijn er nog voor een bedrag van € 6.000. Het totale nadeel voor de rekening bedraagt € 120.000. Wonen en bouwen Bij het programma Inwoner op 1 heeft u kunnen lezen dat er een behoorlijk overschot op de leges van Omgevingsvergunningen is gerealiseerd. In totaal een voordelig bedrag van € 167.000. Op het uitgaven budget Omgevingsvergunningen is hierdoor wel een nadeel opgetreden van € 38.000. Het tekort heeft vooral betrekking op ingekochte adviezen van het Oversticht. Deze adviezen zijn nodig voor het op een juiste manier afhandelen van de diverse vergunningaanvragen. In 2022 is vanuit het rijk via de Algemene uitkering een bedrag van € 129.000 ontvangen voor de invoering van de Wet Kwaliteitsborging bouw (Wkb). De inwerkingtreding van die wet is samengevoegd met de Omgevingswet en is dus uitgesteld tot 1 januari 2024. De voorbereiding van de invoering van de Wkb, en daarmee de uitgaven op basis van het toegekende bedrag, is daarom doorgeschoven naar 2023. Het beschikbare budget in 2022 is niet gebruikt. Per saldo ontstaat er een voordeel van € 91.000. Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelicht.

In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Investeringen met een dekking uit reserves die, op grond van de regelgeving, via de exploitatie worden verantwoord (o.a. energieadvies en Isoleren is besparen, bijdragen dorpshuizen voor energie etc.). o Een extra storting in de voorziening maatschappelijk vastgoed van € 1.291.000.

27 2.3 Werk aan de winkel De lasten en baten van het programma Werk aan de winkel 7: De belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de raming na wijziging zijn: Beheer overige gebouwen en grondzaken Een voordeel van € 75.000 komt met name doordat de bijdrage in de plankosten Eeserwold hoger waren dan begroot. Op basis van een anterieure overeenkomst wordt een bijdrage per verkochte m2 grond ontvangen. Economische ontwikkeling Binnen de budgetten voor economische ontwikkeling is een voordeel ontstaan van € 62.000. Het jaar 2022 is het laatste jaar van het bestuursprogramma Werk aan de winkel. Veel projecten zijn in uitvoering of in afronding. De resterende middelen waren m.n. bedoeld voor het aanjagen van initiatieven en voor externe onderzoeken/visies/adviezen. Gezien het accent van het laatste jaar op de uitvoering is dit budget niet volledig benut. Tevens zijn middelen gereserveerd voor de acquisitie van Eeserwold. Gezien de voorspoedige uitgifte van bedrijvenkavels zijn hier geen extra acties uitgevoerd en beperkte middelen ingezet. In overleg met de eigenaar gaan we in het vervolg deze middelen inzetten van acquisitie naar beheer/parkmanagement. Economische promotie (toerisme) Binnen de budgetten voor economische promotie is een nadeel ontstaan van € 138.000. De belangrijkste oorzaak hiervan is een nadeel op het budget voor de vermakelijkhedenretributie.

Op de inkomsten zit een 7 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2021 in bijlage 7 zijn opgenomen.

28 nadeel van € 164.000. Op de inkomsten voor de brede boten zit een nadeel van circa € 175.000. Deze gaan tegen een tarief van € 1.500 per brede boot. Het aantal smalle boten daarentegen is hoger. Deze gaan tegen een tarief van € 500. Daar is een voordeel van circa € 40.000. Daarnaast is het aantal rondvaartboten lager dan begroot. Dit zorgt voor een nadeel van circa € 25.000 waardoor per saldo de inkomsten € 164.000 achterblijven bij de begroting. Dit is overigens wel beter dan vorig jaar toen er sprake was van een tekort van € 233.000 ten opzichte van de begroting. Aan de uitgavenkant zit een voordeel van € 42.000. Per saldo is het budget voor vermakelijkheden dus € 122.000 negatief. Aan overige kleinere verschillen is nog een nadeel van € 16.000. Fysieke bedrijfsinfrastructuur / Grondexploitatie niet bedrijventerreinen (Grondexploitatie Wonen en Bedrijven) Met ingang van 2017 is de grondexploitatie in twee onderdelen uitgesplitst namelijk: 1. Fysieke bedrijfsinfrastructuur, de bedrijventerreinen. 2. Grondexploitatie niet bedrijventerreinen, de woningbouwcomplexen. Jaarlijks wordt de prognose van de complexen berekend. Onderdeel hiervan is dat aan het eind van het jaar bij de verschillende complexen verliezen en winsten worden verantwoord. Op 19 december 2015 heeft de raad van de gemeente Steenwijkerland de nota grond- en ontwikkelingsbeleid vastgesteld.

In deze nota is ook vastgelegd dat winsten worden verantwoord op het moment dat: 1. De boekwaarde negatief is. Dit wil zeggen dat eind van enig jaar de opbrengsten hoger zijn dan de kosten en 2. Toekomstige opbrengsten hoger zijn dan de nog te maken kosten. In 2017 zijn er door de commissie BBV uitspraken gedaan ten aanzien van de winstbepaling. Dit heeft in december 2017 geresulteerd in een uitspraak die de door de raad vastgestelde methode van winstbepaling buitenspel heeft gezet. Overeenkomstig deze methode moet onze winst berekend worden, anders zou dit gevolgen hebben voor de verkregen verklaring bij de jaarrekening. Medio 2019 is er wederom een nieuwe notitie grondexploitatie uitgekomen. In deze notitie zijn nadere richtlijnen voor de winstberekening gedefinieerd. In deze richtlijnen wordt verplicht om eventueel teveel geboekte winst in het verleden “terug te boeken”. Dit kan voorkomen worden indien de in de loop der tijd berekende risico’s toeneemt waardoor uiteindelijk lagere winst ontstaat. Woningen In de rekening is de gerealiseerde “winst” van € 829.000 conform uitgangpunten aan de Algemene reserve vrij besteedbaar toegevoegd. In de begroting na wijziging was een “winst” van € 344.000 begroot. Dit betekent geen voordeel voor de rekening, maar een hogere dotatie in de Algemene reserve vrij besteedbaar.

De winstnemingen zijn gedaan op de complexen Woldmeenthe, Noordwal, Willemsoord, Giethoorn Noord 1e en 2e fase, Blokzijl Noordermaten, Molenkampen III en Scheerwolde. Dit door sterk toenemende verkopen op deze complexen in relatie met complex gerelateerde risico’s en in verhouding met de gemaakte en nog te maken kosten.

29 Op het woningbouwcomplex Overhavendijk in Kuinre is op grond van de verplichte POC 8 methode een winst is “teruggenomen” van € 19.000 genomen. Per saldo is een winst van € 810.000 ten gunste van de Algemene reserve vrij besteedbaar gebracht. Dit is € 466.000 hoger dan in de begroting was opgenomen. Bedrijven In de begroting was voorzien in een “winst” van bijna € 134.000. Werkelijk is deze (teruggenomen) “winst” uitgekomen op - € 27.000. De “teruggenomen winst” bedraagt - € 58.000 en heeft betrekking op bijgestelde winsten tot en met 2021 op de complexen Oostermeentherand en Hooidijk-Zuid, veroorzaakt door de indexatie van nog te realiseren kosten. De winst van € 31.000 wordt veroorzaakt door hogere verkopen 2022. Daarnaast is op 2 bedrijvencomplexen op grond van de verplichte POC methode een beperkt verlies van € 7.000 verlies genomen. Per saldo is een bedrag van € 34.000 ten laste van de jaarrekening 2022 gebracht. Ondanks de grote winstnemingen kunnen we vaststellen dat de boekwaarde van € 6,3 miljoen met € 1,9 miljoen is afgenomen naar € 4,4 miljoen. In paragraaf 2.7 wordt een nadere uiteenzetting van de ontwikkelingen per complex gegeven. Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelicht.

In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Investeringen met een dekking uit reserves die, op grond van de regelgeving, via de exploitatie worden verantwoord (o.a. Parkmanagement actieplan werkt, Leader plus, Nationaal Park, uitvoeringsagenda binnenstad, Steenwijk vestingstad, personele inzet DBT etc.). o De verliesneming van per saldo € 34.000 op de grondexploitatie, onderdeel bedrijven. o Hogere winst van per saldo € 466.000 op de grondexploitatie, onderdeel woningen. o Hogere baten door verkopen onroerend goed en een exploitatiebijdrage Eeserwold. 8 Percentage of Completion

30 2.4 Samenredzaam De lasten en baten van het programma Samenredzaam 9: De belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de raming na wijziging zijn: Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Leerlingenvervoer Voor leerlingenvervoer is er in 2022 een voordeel ontstaan van € 87.000. Dit voordeel is bovenop het reeds gemelde voordeel bij de Najaarsnota ter hoogte van € 50.000. Dit komt door enerzijds een structureel voordeel i.v.m. een nieuw vervoerscontract en een incidenteel voordeel veroorzaakt door minder reisbewegingen. Gymnastiekonderwijs Er is een bedrag van € 51.000 meer uitgegeven. Dit nadeel is ontstaan door subsidies die zijn uitgegeven voor het gymnastiekonderwijs (tegemoetkoming huur gymlokalen). Tegenover dit nadeel staat overigens een voordeel ter hoogte van € 9.000 bij de verhuur van binnensportaccommodaties. 9 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2021 in bijlage 7 zijn opgenomen.

31 Onderwijsachterstandsbeleid (OAB) In 2022 is de rijksuitkering OAB ruim voldoende gebleken voor de uitvoering van het gemeentelijk achterstandenbeleid, inclusief VVE en Samen voor Ryan. Hierdoor is er minder gebruik gemaakt van het binnen de begroting beschikbaar gestelde gemeentelijk budget. Er resteert een bedrag van € 48.000. Kortdurende peuteropvang Op de (kortdurende) peuteropvang is er een voordeel ontstaan van € 62.000. Dit voordeel is bovenop het reeds gemelde voordeel bij de Najaarsnota ter hoogte van € 75.000. Het overschot is met name te relateren aan de (na-ijlende) effecten van de coronacrisis. Volwasseneducatie In 2022 is er een incidenteel voordeel van € 83.000 ontstaan. Dit komt door een overgangsjaar m.b.t. de invulling van de nieuwe Wet inburgering. Inburgeringslessen worden met de nieuwe SPUK-gelden gefinancierd. Overige budgetten Er resteert nog een bedrag van € 7.000 op de overige budgetten binnen dit taakveld. Inkomensregelingen Overzicht van de diverse afwijkingen: Overzicht van de diverse afwijkingen:  Het gemiddeld aantal verstrekte uitkeringen Participatiewet (Pw) is in 2022 uitgekomen op 640 (per 1 januari 2022: 647 / per 1 januari 2023: 632). In de begroting is uitgegaan van een gemiddeld aantal van 650. De gemiddelde kosten per uitkering zijn uitgekomen op een bedrag van € 14.340 (begroot € 14.300).

Hierdoor is een voordeel ontstaan van € 119.000. In totaal is er een bedrag van € 9.176.000 aan uitkeringen verstrekt. Daarnaast zijn er studietoelagen aan studenten met een beperking toegekend tot een bedrag van € 23.000, waarmee in de begroting geen rekening is gehouden. Totaal een voordeel van € 96.000.  Door de afboeking van vorderingen op debiteuren Pw en een storting in de Voorziening dubieuze debiteuren is een nadeel ontstaan ter hoogte van € 11.000.  Voor terugvordering en verhaal is een bedrag geraamd van € 300.000.(Pw, Ioaw/z). Dit bedrag is lager uitgevallen, waardoor een nadeel is ontstaan van € 54.000.  Werkgevers die mensen in dienst nemen en die behoren tot een bepaalde doelgroep, kunnen aanspraak maken op een loonkostensubsidie. Er was een budget beschikbaar van € 2 miljoen. Er resteert een bedrag ter hoogte van € 168.000 (over 2022 heeft het aantal inwoners die aan het werk zijn met een loonkostensubsidie zich gestabiliseerd. Eind 2022 waren dit er 184).

32  De gemeente is volledig financieel verantwoordelijk voor het bijstandsgedeelte. Van het rijk wordt hiervoor jaarlijks wel een bijdrage ontvangen. Het in de begroting opgenomen te ontvangen Buigbudget betreft een voorlopig inschatting van hetgeen door het rijk toegekend gaat worden. In oktober van het begrotingsjaar wordt het definitieve budget pas bekend gemaakt. De hoogte van het budget is o.a. afhankelijk van de conjuncturele ontwikkelingen op landelijk niveau. Bij minder verstrekte bijstandsuitkeringen dan van tevoren is ingeschat wordt het budget naar beneden bijgesteld, bij meer verstrekte bijstandsuitkeringen wordt het budget naar boven bijgesteld. In onze (bijgestelde) begroting is een Buigbudget geraamd ter hoogte van € 12.149.000. Het werkelijke budget dat is ontvangen bedraagt € 12.077.000. Op rekeningbasis een nadeel van € 72.000 .  Op het bijstandsbudget zelfstandigen (Bbz) is een tekort ontstaan van € 138.000. Dit is als volgt te verklaren: o Er is een bedrag van € 238.000 uitgegeven voor de Bbz. In de begroting is rekening gehouden met een budget van € 176.000. Het verschil bedraagt € 62.000. o Over de periode van 1 oktober 2021 tot en met 31 maart 2022 was de tijdelijk versoepelde BBZ-uitkering van kracht, na het aflopen van de TOZO. Er zijn 24 tijdelijk versoepelde BBZ-uitkeringen verstrekt.

o Door de afboeking van vorderingen op debiteuren en een storting in de Voorziening dubieuze debiteuren is een nadeel ontstaan ter hoogte van € 43.000. o Aan het rijk is een bedrag van € 26.000 terugbetaald over het jaar 2020. o In de begroting is rekening gehouden met de terugbetaling van verstrekte leningen en kredieten tot een bedrag van € 100.000. Er is een bedrag ontvangen van € 93.000. Dit levert een nadeel op van € 7.000.  Uitgangspunt in de begroting was een gemiddelde van 35 Ioaw/Ioaz-uitkeringen. Dit verwachte gemiddelde is lager uitgekomen. Op het geraamde bedrag van € 517.500 is daardoor een voordeel ontstaan van € 47.000.  Overige kleine afwijkingen, een voordeel van € 4.000. Minimabeleid Op het vastgestelde minimabeleid is in 2022 een bedrag overgebleven van € 35.000. Dit voordeel is als volgt te verklaren:  In de begroting is een bedrag van € 3.192.000 opgenomen voor de Energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen. Het beschikbare budget is overschreden met een bedrag van € 33.000 (er zijn in 2022 1.370 ambtshalve toekenningen gedaan en 1.396 toekenningen op aanvraag, totaal 2.766. De energietoeslag bedroeg € 1.300 per huishouden).  Door vorderingen op debiteuren en een storting in de Voorziening dubieuze debiteuren is een voordeel ontstaan ter hoogte van € 42.000.

 Woonconcept en Wetland Wonen hebben een bedrag betaald van € 25.000 als bijdrage in de Voorzieningen Wijzer voor minima.  Op terugvorderingen en terugbetaalde leningen is een voordeel ontstaan van € 24.000.  Binnen de begroting was voor verstrekkingen (bijzondere bijstand etc.) een bedrag beschikbaar van € 1.841.000. Dit budget is overschreden met een bedrag van € 23.000. Samenkracht en burgerparticipatie Leerlingenvervoer Oekraïne Via de Algemene uitkering gemeentefonds is voor leerlingenvervoer voor kinderen uit Oekraïne een bedrag ontvangen ter hoogte van € 30.000. De geringe kosten die hiervoor zijn gemaakt pasten binnen het reguliere budget leerlingenvervoer. Het ontvangen bedrag is niet gebruikt.

33 Kinderdagopvang Op het reguliere budget kinderdagopvang is er in 2022 een nadeel ontstaan van € 22.000. De uitgaven zijn mede afhankelijk van de aantallen opvang van kinderen op Sociaal medische indicatie. Daarnaast is een voordeel ontstaan van € 200.000 dat te verklaren is door de rijksbijdrage die is ontvangen voor de gemaakte uitvoeringskosten ten aanzien van de problematiek rondom de kinderopvangtoeslag. Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd Op het budget Algemene voorzieningen Wmo en het budget Ouderenzorg is een klein nadeel ontstaan voor een bedrag van € 9.000. Binnen het budget Mantelzorg is een voordeel ontstaan van € 20.000. Dit komt door een lager aantal mantelzorgvergoedingen dan vooraf ingeschat. Per saldo een voordeel van € 11.000. Sociaal werk Voor Sociaal Werk is er in 2022 een voordeel ontstaan van € 92.000. Het door het rijk beschikbaar gestelde coronabudget van € 145.000 voor jongerenwerk is in 2022 niet volledig benut. Wijkteams Eerstelijnsloket Wmo en Jeugd Er is een voordeel gerealiseerd van € 40.000. Dit komt doordat de GGD IJsselland niet alle activiteiten waarvoor subsidie is verleend heeft kunnen uitvoeren. Dit heeft geleid tot een terugbetaling. Begeleide participatie Voor begeleide participatie is in de begroting een budget opgenomen van € 7.570.000.

Van het rijk is via de Algemene uitkering uit het gemeentefonds een bedrag voor de Wsw ontvangen van € 6.484.000. Dit bedrag is doorbetaald aan de Noordwestgroep (NWG). Van het rijk is tevens een bedrag ter hoogte van € 36.000 ontvangen bestemd voor Wsw-bedrijven als gevolge van de coronacrisis. Deze compensatie is ook doorbetaald aan de NWG. Daarnaast is in de begroting een budget opgenomen van € 1.050.000 om een eventueel exploitatietekort van de NWG te compenseren. Dit tekort valt lager uit, zodat er een bedrag resteert van € 95.000. Aan de IJsselmeergroep is nog een Wsw-bijdrage betaald van € 22.000. Het is de bijdrage die we betalen vanuit de voormalige gemeente Brederwiede, omdat we bij de samenvoeging van de drie gemeenten tot Steenwijkerland, uit de GR IJsselmeergroep gestapt zijn. Mensen uit de gemeente zijn nog wel werkzaam bij de IJsselmeergroep. Per saldo ontstaat binnen het taakveld een voordeel van € 73.000 (€ 95.000 - € 22.000). Arbeidsparticipatie Participatiebudget Het participatiebudget (€ 1,3 miljoen) voor het begeleiden van mensen naar werk is overschreden met een bedrag van € 25.000. Er zijn iets meer trajecten ingekocht. Inburgering In 2022 hebben we een overschot op het budget Inburgering van € 167.000.

Dit wordt veroorzaakt doordat we van rijkswege extra middelen ontvangen hebben voor inburgering en maatschappelijke begeleiding van statushouders die we aanvankelijk zelf in onze eigen begroting hadden opgenomen. De activiteiten zijn wel uitgevoerd in 2022, echter hebben we hier bij de mei- en septembercirculaire 2022, Algemene uitkering gemeentefonds, nog extra middelen voor ontvangen. Dit is niet uitgegeven.

Maatwerkvoorzieningen Wmo Voorzieningen wonen en rollen In 2022 is per saldo een nadeel van € 153.000 ontstaan binnen de budgetten. Dit tekort heeft enerzijds te maken met een toenemend aantal Wmo voorzieningen. Deze toename is een gevolg van de inzet op langer thuis wonen, demografische ontwikkelingen (vergrijzing), krapte op de woningmarkt en het lage abon- nementstarief. Daarnaast zijn door de hoge inflatie de Wmo-voorzieningen (woningaanpassingen) fors in prijs toegenomen. Maatwerkdienstverlening 18+ Schuldhulpverlening Het overschot van € 181.000 op de schuldhulpverlening wordt enerzijds veroorzaakt doordat de kosten van beschermingsbewind vanaf 2022 niet meer rechtstreeks via de Kredietbank gedeclareerd worden, maar via de bijzondere bijstand. Anderzijds zijn we binnen onze eigen organisatie aan de voorkant van het schuldhulpverleningsproces steeds meer taken zelf gaan doen, wat ook tot een besparing op de kosten van de Kredietbank heeft geleid. Daartegenover staat een extra uitgave van € 60.000 voor de compensatie van de rentekosten tot 5% op de uitstaande kredieten. Overige budgetten Op de overige budgetten binnen het taakveld is nog een voordeel ontstaan van € 362.000. Dit heeft de volgende oorzaken: 1. | Nadeel van € 10.000 op de Huishoudelijke Hulp (HH). Het aantal inwoners, dat gebruik maakt van de voorziening HH is in 2022 licht gestegen. 2.