d Herijking Armoede- en Minimabeleid 2018-2021.pdf

Wat opvalt is dat met name de meerpersoonshuishoudens met kinderen ( en in mindere mate de meerpersoonshuishoudens zonder kinderen) vanaf 120% van het Wsm te maken hebben met de armoedeval vanaf het moment dat ze aan het werk zijn gegaan. Oorzaak hiervan is een lagere rijksbijdrage en het wegvallen van de gemeentelijke ondersteuning. Vrije bestedingen Deze paragraaf geeft inzicht in het vrij te besteden bedrag dat maandelijks overblijft na het betalen van alle vaste laste lasten en vaste maandelijkse uitgaven. De volgende tabel laat het vrij te besteden bedrag per huishoudtype zien. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in het bedrag dat overblijft zonder het gebruik van gemeentelijke regelingen ( exclusief gemeente) en het bedrag dat overblijft met het gebruik van alle regelingen ( inclusief gemeente).

Huishoudtype 100% 110% 120% 130% > 3 jaar 28 Wsm Wsm Wsm Wsm 100% Wsm Alleenstaande Exclusief gemeente € 17 € 116 € 214 € 280 € 17 Inclusief gemeente € 69 € 132 € 214 € 280 € 101 Alleenstaande ouder, 2 kinderen Exclusief gemeente € 161 € 280 € 364 € 465 € 161 Inclusief gemeente € 256 € 330 € 364 € 465 € 297 Meerpersoons zonder kinderen Exclusief gemeente - € 9 € 124 € 181 € 220 - € 9 Inclusief gemeente € 68 € 156 € 181 € 220 € 113 Meerpersoons, 2 kinderen Exclusief gemeente € 16 € 178 € 223 € 244 € 16 Inclusief gemeente € 127 € 244 € 223 € 244 € 172 Alleenstaande (pensioengerechtigd) Exclusief gemeente € 146 € 257 € 367 € 472 € 146 Inclusief gemeente € 198 € 273 € 367 € 472 € 198 Meerpersoons (pensioengerechtigd) Exclusief gemeente € 103 € 254 € 386 € 497 € 103 Inclusief gemeente € 180 € 286 € 386 € 497 € 180  Alle huishoudens houden, mits ze gebruikmaken van de gemeentelijke regelingen, maandelijks geld over dat ze vrij kunnen besteden. Alleenstaande ouders en pensioengerechtigden houden hier het meeste geld voor over, meerpersoonshuishoudens zonder kinderen het minst.  Langdurige minima die niet pensioengerechtigd zijn (de meest rechtse kolom in de tabel), houden maandelijks meer geld over om vrij te kunnen besteden omdat zij recht hebben op de individuele inkomenstoeslag.  Het bedrag dat maandelijks overblijft verschilt aanzienlijk tussen de minimahuishoudens.

Onder huishoudens met een inkomen tot 110 procent Wsm zien we bijvoorbeeld dat een meerpersoonshuishouden met twee kinderen elke maand € 244 overhoudt. Terwijl een alleenstaande ouder met twee kinderen van dezelfde leeftijd maandelijks € 330 vrij te besteden heeft en een alleenstaande € 132.  Meerpersoonshuishoudens (met en zonder kinderen) die niet pensioengerechtigd zijn houden maandelijks het minst over. Zij hebben bijvoorbeeld hogere kosten als het gaat om huishoudelijke- en reserveringsuitgaven dan andere huishoudens. Deze extra kosten worden niet volledig door hun hogere inkomsten gecompenseerd. Daarnaast daalt het bedrag dat zij aan landelijke toeslagen ontvangen sneller dan bij andere huishoudtypen, zodra zij meer gaan verdienen.  De gemeentelijke minimaregelingen zorgen voor meer vrije bestedingsruimte. Bijlage II 29 De Omgekeerde Toets verder ingevuld Samenvatting uitkomsten bijeenkomst gemeenteraad en uitvoerders Steenwijkerland d.d. 16 januari 2018 De Omgekeerde Toets Bij de Omgekeerde Toets is een werkwijze waarbij het effect voor de burger dat de gemeente en burger samen willen bereiken centraal staat.

Het beoogde effect wordt vervolgens getoetst aan: - De grondwaarde van de wetten in het Sociaal Domein - De ethische discussie in de gemeente - De randvoorwaarden in de wetten Deze werkwijze is een manier om invulling te geven aan de Transformatieagenda van de gemeente Steenwijkerland, zoals vastgesteld in het Beleidsplan Sociaal Domein 2017-2020. Doel bijeenkomst: Raadsleden en medewerkers van de uitvoering bespreken samen de kaders waarbinnen er in Steenwijkerland gewerkt kan worden volgens de Omgekeerde Toets. In stap 3 (de ethische discussie) van de Omgekeerde Toets zijn belangrijke waarden en uitgangspunten nodig waarop de uitvoering kan terug vallen. De raadsleden geven aan wat zij belangrijke uitgangspunten en waarden vinden om de doelstellingen van het beleidsplan te realiseren. Opzet bijeenkomst: Via wisselende discussietafels zijn vier thema’s besproken: 1. Aansluiten bij de ondersteuningsbehoefte en maatwerk leveren 2. Verbinden met de lokale samenleving 3. Integraal (samen)werken 4. Dilemma’s in de uitvoering De discussies aan de tafels werden aan de eind van de avond samengevat in suggesties voor uitgangspunten bij het werken volgens de Omgekeerde Toets en de transformatieagenda. Samenvatting van de uitgangspunten per thema 9.

Aansluiten bij de ondersteuningsbehoefte en maatwerk leveren - Bij maatwerk maken we per situatie de balans op wat de directe kosten en baten zijn en de maatschappelijke kosten en baten. Ook na deze analyse kan de afweging zijn om alsnog een maatwerkvoorziening toe te kennen. - We hebben het lef om buiten de kaders te denken. - We hebben vertrouwen in de medewerkers en de oplossingen die zij aandragen. - We geven medewerkers een vrij mandaat tot een plafondbedrag - Bij complexe situaties pakken we de casus multidisciplinair op - We hebben oog voor de ‘buikpijn’dossiers van consulenten als er buiten de kaders gewerkt wordt. 10. Verbinden met de lokale samenleving - Inzet van vrijwilligers kan onbeperkt, tenzij professionele hulp noodzakelijk is - We streven naar een goede balans bij de inzet van vrijwilligers. We waken voor overbelasting van vrijwilligers - Enkel financiële overwegingen mogen geen afwegingsgrond zijn voor de keuze van vrijwillige of professionele inzet - Goede bekendheid met vrijwilligersinzet en een duidelijke sociale kaart zijn randvoorwaarden - Vrijwilligerswerk en mantelzorg moet goed gefaciliteerd worden - Gelijkwaardigheid en een goede klik tussen hulpvrager en vrijwilliger is een voorwaarde bij het inzetten van vrijwillige inzet. 30 11.

Integraal (samen)werken - We accepteren dat niet alle effecten concreet meetbaar zijn - Eén gezin, één plan, één regisseur is uitgangspunt. - Vertrekpunt is de klant en niet de regels - We kijken naar de vraag achter de vraag - We hebben lef en vertrouwen om nieuwe oplossingen uit te proberen - We volgen innovatieve en creatieve oplossingen als pilots (?) - We geven professionals het vertrouwen - We focussen op wat goed gaat, een ‘misser’ is geen fout maar een leermoment. 12. Dilemma’s in de uitvoering - We accepteren dat niet alle effecten concreet meetbaar zijn - Fouten maken mag - We zijn een lerende organisatie / medewerkers / gemeenteraad, en trekken lessen uit fouten - Niet alles is te vatten in een verantwoording als je maatwerk levert. - Maatwerk mag duurder zijn als het beoogde effect bereikt wordt, de consulent verantwoordt dan wel zijn/haar keuzes. Terugblik op de discussie Een vruchtbare en waardevolle wijze om als gemeenteraad en uitvoering uit te wisselen wat gedachten en overwegingen zijn. Het leidt tot beter zicht op en begrip voor de praktijk. Met name om het verhaal van de uitvoering bij de rapportages/cijfers te horen. De wens bij de aanwezigen is om een dergelijk gesprek jaarlijks te herhalen.

Begeleiding en verslag Stimulansz, januari 2018 Wilma Kuiper 31 Samenvatting van de uitkomsten voor het kader voor de Omgekeerde Toets Waarden Uit de discussie tussen gemeenteraadsleden en medewerkers zijn een aantal waarden te benoemen, die ten grondslag ligt aan de uitgangspunten. Dat zijn: a. Vertrouwen De waarde vertrouwen geldt vanuit meerdere invalshoeken. Het gaat met name om vertrouwen in de professionaliteit van uitvoerende medewerkers dat zij het goede doen voor de klant. Dit vertrouwen geldt voor de raad, en voor medewerkers onderling. Het gaat eveneens om vertrouwen dat een nieuwe werkwijze bijdraagt aan ander samenspel ontwikkelen tussen inwoners, organisaties en de gemeente in Steenwijkerland. b. Durven Nieuwe werkwijzen vragen lef om niet-gebaande wegen in te slaan, zoals nieuwe oplossingen uit te proberen en het benutten van de vrijheid om individuele beslissingen te nemen. Nieuwe wegen inslaan is zelfs noodzakelijk om een nieuw samenspel te bewerkstelligen. Elkaar aanmoedigen kan daarbij helpen. c. Verantwoordelijkheid Bij de waarden vertrouwen en durven past de waarde verantwoordelijkheid die medewerkers dragen om dat wat ze doen met afwegingen en overwegingen te verantwoorden. Daarmee nemen zij verantwoordelijkheid voor het proces dat ze met een klant ingaan. Een goede samenwerking en collegialiteit dragen bij aan verantwoordelijkheid nemen. d.

Ontwikkeling Met de transformatieagenda en het werken met de omgekeerde toets wil de gemeente Steenwijkerland een ander samenspel ontwikkelen tussen inwoners, organisaties en de gemeente. Daarin stelt zij zich op als een lerende organisatie, die met elkaar de nieuwe werkwijze tussentijds bespreekt en ervan leert. Dat betekent dat de raad accepteert dat niet alles meetbaar is en het verhaal achter de cijfers net zo belangrijk is. Deze waarden zijn terug te vinden in uitgangspunten die behulpzaam zijn bij het vorm geven van de transformatie-agenda en de omgekeerde toets. Uitgangspunten Werkwijze: - Vertrekpunt is de klant en niet de regels - We kijken naar de vraag achter de vraag - Bij complexe situaties pakken we de casus multidisciplinair op, één gezin, één plan, één regisseur is uitgangspunt. - We hebben het lef om nieuwe oplossingen uit te proberen - We hebben vertrouwen in de medewerkers en de oplossingen die zij aandragen. - We volgen innovatieve en creatieve oplossingen als een pilot-project - We hebben oog voor de ‘buikpijn’dossiers van medewerkers als er buiten de kaders gewerkt wordt. Lerende organisatie: - We zijn een lerende organisatie / medewerkers / gemeenteraad, en trekken lessen uit de (nieuwe) praktijk - We focussen op wat goed gaat, een ‘misser’ is geen fout maar een leermoment.

- We accepteren dat niet alle effecten concreet meetbaar zijn 32 Maatwerk: - Bij maatwerk maken we per situatie de balans op wat de directe kosten en baten zijn èn de maatschappelijke kosten en baten. Ook na deze analyse kan de afweging zijn om alsnog een maatwerkvoorziening toe te kennen (vertrouwen in de oplossing). - Enkel financiële overwegingen mogen geen afwegingsgrond zijn voor de keuze voor vrijwillige of professionele inzet. - Maatwerk mag duurder zijn als het beoogde effect bereikt wordt, de consulent verantwoordt zijn/haar keuzes. - We geven medewerkers een vrij mandaat tot een plafondbedrag. - We accepteren dat niet alles is te vatten in een verantwoording als je maatwerk levert. Verbinding lokale samenleving - We streven naar een goede balans bij de inzet van vrijwilligers. We waken voor overbelasting van vrijwilligers. - Goede bekendheid met vrijwilligersinzet en een duidelijke sociale kaart zijn randvoorwaarden. - Vrijwilligerswerk en mantelzorg moet goed gefaciliteerd worden. - Gelijkwaardigheid en een goede klik tussen hulpvrager en vrijwilliger is een voorwaarde bij het inzetten van vrijwillige inzet. - Inzet van vrijwilligers kan in onbeperkte mate, tenzij professionele hulp noodzakelijk is. Raad - We geven en hebben vertrouwen in de medewerkers en de oplossingen die zij aandragen. - We geven medewerkers een vrij mandaat tot een plafondbedrag.

- We hebben oog voor de ‘buikpijn’dossiers van consulenten als er buiten de kaders gewerkt wordt. - We zijn een lerende organisatie / medewerkers / gemeenteraad, en trekken lessen uit de (nieuwe) praktijk. - We accepteren dat niet alle effecten concreet en meetbaar zijn. 33