Bijlage I Groenblauw hart voor Giethoorn.pdf

Met de kade wordt de overgang tussen het hoge en lage deel herkenbaar en beleefbaar. 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Lage deel van de polder Nieuwe ontsluitingsweg bezoekers, touringcars, zwaar verkeer, .. Bovenlanden lage deel van de polderHerstel kade op de overgang Bovenlanden Kade Fiets/wandelpad Zicht over de weg, op de polder Principe kade op de overgang Herstel en ruimtelijke versterking kade op de overgang Lage deel van de polderBovenlanden Huidige situatie kade kade is verdwenen, hoogteverschil is nog enigszins zichtbaar Groen Blauw Hart 7372 Gr oen Blauw Hart Laag 2 Water, bodem, natuur De ambitie is dat de Gieterse Polder een ‘groen-blauw-hart’ voor Giethoorn gaat worden. In het verlengde van de cultuurhistorische waarde van het gieterse landschap, is de ambitie het - oorspronkelijke - natuurinclusieve, agrarisch cultuurlandschap weer meer beleefbaar te maken. Deze maatregelen dragen tevens bij aan de instandhoudingsdoelen van het Natura 2000-gebied, de transitie naar natuurinclusieve landbouw en het versterken van de biodiversiteit en de klimaatrobuustheid van de polder. Principes Principe 2.1 Herstellen strokenverkaveling, breder water, natuurvriendelijke oevers Vanaf de jaren ’90 zijn in de Gietserse polder sloten gedempt. In combinatie met een diepere ontwatering, is het oorspronkelijke natte karakter van de polder steeds meer op de achtergrond geraakt.

Uitgangspunt in het Toekomstbeeld is dat het natte karakter en (oorspronkelijke) slotenpatroon weer meer zichtbaar en beleefbaar wordt in de polder. Het slotenpatroon wordt waar mogelijk hersteld, sloten worden breder uitgraven en voorzien van natuurvriendelijke oevers en/of rietkragen. De middenvaart door de polder met dwarssloten naar de ontmoetingsplekken wordt voor kleinere boten (kleine punters, kano’s) bevaarbaar gemaakt. (Zie ook laag 3) Met bredere sloten (en een flexibeler peilbeheer) kan er in de polder bij hevige buien meer water worden opgeslagen. Dit maakt het watersysteem robuuster en meer klimaatbestendig. Vanuit de nieuwbouw Giethoorn-Noord zal regenwater - in combinatie met maatregelen in de wijk - makkelijker uit de wijk afgevoerd kunnen worden, richting de polder. Dit kan mede bijdragen aan het verminderen van de huidige wateroverlast in de wijk. Bredere sloten met natuurvriendelijke oevers 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld 74 Gr oen Blauw Hart 75 Principe 2.2 Hogere en meer flexibele waterpeilen Meer flexibele waterpeilen dragen bij aan een robuuster en meer klimaatbestendig watersysteem.

De instelling van een wat hoger en meer flexibel peil kan daarbij bijdragen aan de vermindering van de wegzijging van grondwater uit het aanliggende Natura2000-gebied, en zo bodemdaling en CO2 uitstoot beperken en bijdragen aan een betere waterkwaliteit in het natuurgebied. Hogere waterpeilen mogen echter niet leiden tot (meer) wateroverlast in de nieuwbouw en andere laaggelegen woningen. Het kan wel leiden tot een hogere kans dat graslanden bij hevige regenval tijdelijk onder water staan. Er zal nader onderzoek worden uitgevoerd naar de mogelijkheden voor hogere peilen, zonder dat dit wateroverlast geeft bij de bestaande bebouwing. Voorbeelden van extensiever, natuurinclusief agrarisch grondgebruik Principe 2.3 Extensiever, natuurinclusief agrarisch grondgebruik Een extensievere, natuurinclusieve landbouw draagt bij aan een biodiverser landschap, met bloemrijke graslanden, natuurlijke oevers en sloten vol leven. Het landschap wordt hierdoor rijker, gevarieerder en aantrekkelijker. Daarbij kan een extensiever grondgebruik bijdragen aan de vermindering van de stikstof- en fosfaatlast op de Weerribben-Wieden. Dit is de koers die vanuit het Toekomstbeeld wordt voorgestaan.

Nader verkend zal worden of de Gieterse polder kansrijk is als pilot voor ‘extensief grondgebruik om de fosfaatbelasting te verlagen’ bijvoorbeeld in combinatie met lisdoddes langs de waterlopen om de fosfaten uit te mijnen. 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Groen Blauw Hart 7776 Gr oen Blauw Hart Principe 2.4 Nieuwe vaart door de Bovenlanden In een bewonersbijeenkomst is de optie naar voren gekomen om een nieuwe vaart op boezemniveau langs de Nering te maken en die door te trekken tot aan de nieuwe basisschool en de te herstellen kade. Deze vaart maakt het mogelijk om de huidige kleine loswal langs de Nering te verlengen en beter in te richten. Aan de andere zijde van het water kan dan een autovrije wandel- fietsroute worden aangelegd tussen de school en het centrumgebied. Met het Toekomstbeeld zal nader onderzoek worden uitgevoerd naar de mogelijkheden voor de inpassing van deze vaart en het waterpeil (boezem of polderniveau). Als de vaart op boezempeil kan worden gerealiseerd kan een directe vaarverbinding tussen de school, woningen langs de Beulakerweg en de Cornelisgracht worden gerealiseerd. > Zie ook Deelgebied 5.4 Bebouwingslint Beulakerweg en Deelgebied 5.8 Nering met loswal) Principe 2.5 Bovenlanden op boezemniveau Optie is het weer aansluiten van de hoger gelegen Bovenlanden op het boezemwater.

De Bovenlanden zijn waarschijnlijk in de jaren ’90 losgekoppeld van de boezem. Verkend zal worden of dit peilvak weer terug kan naar het boezemniveaau, zonder dat dit tot wateroverlast leidt bij de nu aanwezige bebouwing en infrastructuur. Mocht dit haalbaar zijn, dan kan de ‘Nieuwe vaart door de Bovenlanden’ (zie hiervoor) geheel op boezempeil worden aangelegd. Hiermee wordt de vaart bevaarbaar van de Cornelisgracht en kunnen kinderen met de boot naar school. Een hoger peil kan ook de basis gaan vormen voor een meer waterrijk landschap in de Bovenlanden, met bijvoorbeeld rietteelt. De ervaring van het Wieden- natuur-cultuur-riet-landschap kan daarmee naar de Ds. T.O. Hylkemaweg worden gebracht. 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Voorbeelden landschap met hogere peilen, natuurlijke oevers en opgaande, landschappelijke beplantingen in de omgeving van Giethoorn. Groen Blauw Hart 7978 Gr oen Blauw Hart Met nieuwe fiets- en wandelpaden en kleinschalige vaarmogelijkheden worden de kwaliteiten van de Gieterse Polder ‘van binnen uit’ beleefbaar, met zicht op de historische linten, de draaiende molen, Erf Rodermond aan de middenvaart, de laag gelegen polder en de Bovenlanden. Het netwerk zorgt ervoor dat de verschillende dorpsdelen, ontmoetingsplekken en voorzieningen met elkaar verbonden worden, én dat deze plekken allemaal (verkeersveilig) op de fiets of lopend te bereiken zijn.

Het netwerk draagt zo ook bij aan een gezonde, actieve leefomgeving. Voor de balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid is het van belang dat de polder niet te druk wordt. Daarom geen brede, geasfalteerde fietspaden door de polder voor grote groepen mensen, maar smalle landpaden met kleine bruggetjes over het water, passend bij de schaal van Gieterse landschap. Laag 3 Recreatief Netwerk Principes fietsen en wandelen Principe 3.1 Netwerk van routes Het recreatieve netwerk bestaat uit een aantal langere, min of meer doorgaande, noord-zuidlijnen, met daartussen verbindende schakels naar de nieuwbouw, voorzieningen en de nieuwe ontmoetingsplekken. Om de polder vooral voor het dorp betekenis te kunnen geven en de rust hier te bewaren, wordt het snelle doorgaande, fietsverkeer afgeleid naar de Beulakerweg en het toeristische verkeer naar Kerkweg/ Binnenpad. 3.1.1 Doorfietsroute langs de Beulakerweg Het snelle doorgaande (steeds vaker elektrische) fietsverkeer bijt met het kleinschalige, landschappelijke karakter van Giethoorn en de polder. Dit snelle verkeer zal zo veel als mogelijk worden afgeleid naar de Beulakerweg. Het fietspad langs deze weg wordt ingericht als doorfietsroute. 3.1.2 Kerkweg/Binnenpad drager voor toeristisch/recreatief verkeer De historische linten trekken veel toeristen.

Deze wegen worden zo zoveel mogelijk ontlast van autoverkeer (zie ook Laag 4) en ingericht voor wandelaars en fietsers. De linten worden zo veiliger en aantrekkelijker voor langzaamverkeer. 3.1.3 Lokale, landschappelijke wandel- en fietspaden door de polder In de Gieterse polder wordt een netwerk van kleinschalige wandel- en fietspaden aangelegd, passend bij de schaal van het landschap. Middendoor wordt een route langs de middenvaart gerealiseerd, die de noordelijke dorpsdelen met de zuidelijke verbindt. 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Groen Blauw Hart 8180 Gr oen Blauw Hart Principe 3.2 Routes met een eigen karakter De routes door de Gieterse Polder krijgen verschillende landschappelijke karakters. Principe 3.2.1 Route langs de middenvaart De nieuwe fiets/wandelroute die Giethoorn- Noord en Zuid verbindt, wordt ingepast langs de (te verbreden) middenvaart, met natuurvriendelijke oevers. Deze route takt aan de noordzijde aan op de Kerkweg, in de nabijheid van de Molenweg; en aan de zuidzijde op de Ds. T.O. Hylkemaweg, in de nabijheid van de Wethouder Harm Molweg. Principe 3.2.2 Wandel/fietspad over de herstelde kade In combinatie met het herstel van de kade, die aan de rand van het meer lag, wordt een landschappelijk wandel/fietspad met beplantingen aangelegd (zie ook Principe 1.4).

Het pad sluit aan de ene kant aan op de Beulakerweg, aan de andere kant - via de parkeerplaats bij ‘t Vonder - op het Binnenpad. Vanaf het pad is er zicht over het lage deel van de polder. Principe 3.2.3 Rondje rond de plas De route over de kade biedt aanleiding om het verhaal over het ontstaan de Gieterse Polder, de plassen en molens op een andere manier te vertellen. Bijvoorbeeld als onderdeel van een ‘belevingsroute’ rond de voormalige plas, met banken op mooie uitzichtpunten over de polder. Dit zijn plekken en betekenissen die samen als dorp ontwikkeld en nader ingevuld kunnen worden. (> zie ook Deelgebied 5.6 Molenbiotoop Koornmeule) Voorbeelden van smalle landpaden met kleine bruggetjes over het water, passend bij de schaal van Gieterse landschap. Principe 3.2.4 Fiets/wandelpad langs de Nering Voor het creëren van een veilige omgeving rond de nieuwe basisschool wordt een nieuw wandel/fietspad achterlangs de Beulakerweg voorgesteld, parallel aan de Nering, aansluitend op de omgeving Kulturhus. Het nieuwe pad zal langs de nieuwe vaart door de Bovenlanden wordt ingepast, met een kade, landschappelijke beplantingen en natuurlijke oevers langs het water. (> zie ook Deelgebied 5.8 Nering met loswal) Principe 3.2.5 Schakels Tussen de route langs de middenvaart en de voorzieningen worden schakels voor fietsers en wandelaars gemaakt.

Dit zijn smalle, landschappelijke paden die een verbinding leggen. Principe 3.2.6 Struinpaden Tot slot kunnen in een polder kleinschalige wandel- en/of struinpaden worden aangelegd, die het mogelijk maken om vanuit de nieuwbouw, de school of de Koornmeule een rondje door het landschap te maken. 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Voorbeeld van een struinpad langs waterloop

Groen Blauw Hart 8382 Gr oen Blauw Hart Principe 3.3 Beeldkwaliteit routes De nieuwe lokale fiets/wandelroutes door de polder worden landelijk, informeel en kleinschalig ingericht, met vonders en hoge Gieterse bruggetjes over de waterlopen. De paden worden voorzien van bloemrijke bermen en natuurlijke rietoevers langs de waterkanten. Afhankelijk van de functie kunnen ze wat smaller of breder zijn. De exacte locatie van de paden in de polder ligt nog niet vast. Dit maakt het mogelijk om met de inpassing goed in te spelen op de verschillende lokale situaties. Met water en beplantingen kunnen routes bijvoorbeeld gescheiden worden van private gronden. Principe 3.4 Omgeving Kulturhus De Omgeving Kulturhus vraagt specifieke aandacht. Hier kruisen allerlei stromen van bewoners, bezoekers, werkers en toeristen, die nauwkeurig ontrafeld moeten worden in de vervolgstap. > zie ook Deelgebied 5.1 Omgeving Kulturhus 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Aanlegplekken vergroten de gebruiksmogelijkheden van het vaarnetwerk Impressie vaarnetwerk op polderniveau Principes Varen Principe 3.5 Vaarnetwerk op polderniveau Uitgangspunt van de Toekomstvisie Giethoorn is de ontwikkeling van nieuwe vaarverbindingen die bijdragen aan de beleefbaarheid van de polder. Als het meest kansrijke principe is de ontwikkeling van vaarnetwerk op polderniveau naar voren gekomen (> zie Laag 2 / Water, bodem, natuur).

Wanneer er in de polder een aantal (ontmoetings)plekken bereikbaar zijn via verbrede waterlopen met mooie, natuurlijke oevers kunnen er aantrekkelijke, kleinschalige vaarmogelijkheden ontstaan, bijvoorbeeld rond de nieuwbouw, tussen Erf Rodermond en de molen en naar het sportpark. Groen Blauw Hart 8584 Gr oen Blauw Hart Voorbeeld van een historische overhaal waarmee boten over een dijk kunnen worden getakeld. (Blauwe molen bij Rijp Wetering) 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Principe 3.6 Kleine kunstwerken Aandachtspunt is dat voor de bevaarbaarheid de verbrede waterlopen gekruist moeten worden met bruggen. Met de inpassing en uitwerking van het recreatieve netwerk wordt hiermee rekening gehouden. Met Gieterse vonders, hoge houten bruggen en mogelijk ook trekpontjes of een plank over de sloot. Bij Giethoorn- Noord en ontmoetingsplekken in de polder (molen, Erf Rodermond, aansluiting op de kade, …) en andere mooie plekken in de polder worden aanlegplekken gerealiseerd. Aandachtspunt is de kruising van het vaarwater met de Deukten. Voor een bevaarbare verbinding is hier (op termijn) een brug of bevaarbare duiker nodig. Op een aantal plekken kunnen indien gewenst overstappunten of (handmatige) overhalen of overtomen gemaakt worden voor vaarverbindingen tussen de vaarpolder en het omliggende dorps- en natuurgebied op boezemniveau.

Plekken bij de molen, de Molenvaart en/of het Molengat zouden daarvoor geschikt kunnen worden gemaakt, maar ook een plek aan de herstelde kade wanneer de Bovenlanden met het boezemniveau verbonden kunnen worden. Principe 3.7 Beeldkwaliteit Uitgangspunt is dat alle inrichtingselementen in een Gieterse stijl worden uitgevoerd en in duurzame, streekeigen materialen. De vormgeving van deze elementen is van belang voor versterking van de kwaliteit en eigenheid van Giethoorn (Toekomstvisie). Mogelijk kunnen de historische bruggen een eigentijdse interpretatie krijgen. Het beeld vergt nader onderzoek. > Zie ook Laag 1 Cultuurhistorische waarden Voorbeeld van vonder in het land (met kleinschalige fietsvoorziening) Hoge Gieterse brug Groen Blauw Hart 8786 Gr oen Blauw Hart De aanpassing van het parkeer- en ontsluitingssysteem is een belangrijk middel om de economie, ecologie en leefbaarheid in Giethoorn meer in balans te brengen. Het doel van alle maatregelen is meer rust in Giethoorn te brengen en de beleving van het authentieke dorp te versterken. Een Giethoorn, met minder blik en meer rust en groen, zal aantrekkelijker zijn voor de ‘kwalitatieve bezoekers’ , die de tijd willen nemen voor een wandeling, iets meer willen zien en beleven, vaak langer blijven en vaak meer besteden. Iets in te leveren aan directe bereikbaarheid, kan nieuwe kansen bieden voor de toekomst.

Laag 4 Auto- ontsluiting, parkeren en ontvangst Principes Principe 4.1 Verminderen overlast in deelgebieden In het huidige systeem is het grootste deel van de toeristische bedrijven, via de weg of via een inprikker achterlangs, direct bereikbaar met de auto. Voordeel is dat bij vrijwel alle bedrijven dichtbij geparkeerd kan worden; nadeel is dat dit op veel plekken tot verkeersdrukte, onveilige verkeerssituaties en parkeeroverlast leidt en dit het beeld van het “vreemde dorp” of authentieke Giethoorn aantast. Veel andere toeristische attracties en bezienswaardige kernen hebben één (of enkele) centrale parkeerplaatsen, met een duidelijke (hoofd)route of shuttleverbinding (met een bus of boot) naar de attractie. In de Strategische Mobiliteitsvisie wordt voor de publiekstrekkers zoals Giethoorn het bundelen van het parkeren op strategische transfers een serieuze oplossingsrichting genoemd. Omdat Giethoorn enkele kilometers lang is maken de Gieterse ondernemers zich echter zorgen dat een dergelijk systeem voor Giethoorn niet gaan werken: komen toeristen dan wel naar de uiteinden van het dorp? In overleg met betrokken partijen is daarom gekozen voor een meer gedifferentieerde aanpak, gericht op het verminderen van overlast in specifieke deelgebieden. Deze worden in het volgende hoofdstuk 5 nader toegelicht.

Principe 4.1.1 Heldere ontvangst Giethoorn De verbetering van de ontvangstfunctie en leefkwaliteit in het centrumgebied. > Zie 5.1 Omgeving Kulturhus Principe 4.1.2 / 4.1.3 Kerkweg/Binnenpad auto te gast / Nieuwe ontsluitingsweg 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Groen Blauw Hart 8988 Gr oen Blauw Hart Aanpak van de verkeers- en parkeeroverlast op de Kerkweg/Binnenpad door een autoluwe inrichting van de weg (alleen voor bestemmingsverkeer), de aanleg van een nieuwe ontsluitingsweg naar ‘t Vonder en de herinrichting van twee parkeerplaatsen tot ‘dorpsknooppunten’. > Zie 5.7 Kerkweg/Binnenpad autoluw Principe 4.1.3 Parkeerplaats op sportvelden Giethoorn-Noord Structurele aanpak van de parkeeroverlast rond de Landije door de ontwikkeling van een nieuwe parkeerplaats ter plekke van de huidige sportvelden. Deze stap zet een reeks van ontwikkelingen in gang. > Zie 5.2 Woningbouw Giethoorn-Noord Principe 4.1.4 Beulakerweg als dorpsstraat Voor de langere termijn is de inrichting van de Beulakerweg als dorpsstraat een grote wens van bewoners. Een belangrijke maatregel voor de versterking van (gevoel van) veiligheid langs de weg en de verbetering van de ontvangst in Giethoorn. > zie 5.9 Beulakerweg als dorpsstraat. Principe 4.2 Langzaam verkeer voorop Ambitie is de mobiliteit schoner, duurzamer en gezonder te maken.

De versterking van het recreatieve netwerk is hier een belangrijke maatregel voor. Wandelen, fietsen en varen als eerste keus van vervoer sluit goed aan bij Giethoorn als vaardorp, waar al veel bewoners hun auto ergens centraal parkeren en wandelend of met de boot naar huis gaan. In het Toekomstbeeld wordt uitgegaan van drie principes voor de verdere ruimtelijke uitwerking: 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Principe 4.2.1 Auto te gast Wandelaars en fietsers krijgen ruimtelijk voorrang boven het autoverkeer. Kerkweg/ Binnenpad wordt bijvoorbeeld ingericht als een fiets/wandelweg waar de auto te gast is. In de omgeving Kulturhus krijgen de langzaamverkeersstromen een logische routing met (ruimtelijk) voorrang op het autoverkeer. > Zie 5.1 Omgeving Kulturhus Principe 4.2.2 Wonen aan loop/leefstraten Auto’s worden niet direct voor de deur, maar iets verder weg geparkeerd, zodat een keuze voor voet, fiets, boot of OV makkelijker gemaakt wordt. Woningbouw vindt daarvoor bijvoorbeeld niet plaats aan straten met auto’s voor de deur, maar aan loop- of leefstraten. > zie 5.2 Woningbouw Giethoorn-Noord Principe 4.2.3 ‘Dorpsknooppunten’ De centrale parkeerplaatsen worden ingericht als ‘dorpsknooppunten’.

Parkeren wordt hier gecombineerd met voorzieningen zoals zonnedaken, stalling van (deel)auto’s en (deel)cargo-fietsen, fietsenstallingen, pakketafhaalpunten, klusruimtes, bergingen, koffiehoek, .. etc. De ‘dorpsknooppunten’ bieden meerwaarde boven parkeren voor de deur. Ze maken de overstap naar fiets, voet, boot en OV makkelijker. Maken het delen van auto’s en fietsen makkelijker. En het zijn potentiële nieuwe ontmoetingsplekken voor het dorp. Parkeerplaatsen als ‘dorpsknooppunten’ Groen Blauw Hart 9190 Gr oen Blauw Hart Laag 5 Voor- zieningen Doel is dat de Gieterse Polder een ontmoetingsruimte wordt voor de bewoners van Giethoorn-Noord en -Zuid. De bovenliggende lagen (cultuurhistorie, natuurinclusief landschap, water, recreatief netwerk, verbetering ontsluiting) bieden de basis voor de ontwikkeling van een aantrekkelijk landschap daarvoor. Daarbinnen worden de mogelijkheden gecreëerd voor de ontwikkeling van een aantal bijzondere ontmoetingsplekken met een karakter, thema en profiel. De ambitie is tot een netwerk van verschillende ontmoetingsplekken te komen die de samenhang binnen het dorp versterken. De betrokkenheid van bewoners en ondernemers is van belang om dit nader kleur en invulling te geven.

Principes Principe 5.1 Erf Rodermond aan de middenvaart ‘groene ontmoetingsplek voor het dorp’ Ambitie is het agrarische karakter van het erf te behouden en nieuw leven in te blazen als ‘groene ontmoetingsplek voor het dorp’. Het erf kan een centrale plek in de Gieterse Polder worden, vanuit waar het extensieve agrarisch/natuurbeheer gaat plaats vinden, in combinatie met collectieve oogsttuinen, een zorgboerderij en/of theetuin. Dit biedt weer mogelijkheden voor de opzet van ‘groene workshops’ en educatieprogramma’s. > zie verder Deelgebied 5.5 Erf Rodermond Principe 5.2 Koornmeule ‘levend erfgoed’ De stichting De Koornmeule gaat de oude korenmolen ontwikkelen als ‘levend erfgoed’. Met een gerestaureerde, draaiende molen wil de stichting een cultuurhistorisch verhaal vertellen over de totstandkoming van de Gieterse Polder en het molenaarsambacht. Het voornemen is bij de molen een klein bijgebouw met een educatief karakter te realiseren. Dit leent zich ook voor samenwerkingen met de andere ontmoetingsplekken. Bijvoorbeeld met de school voor het educatieve programma of Erf Rodermond om de beleving van het authentieke landschap rond de molen te verrijken.

> zie Deelgebied 5.6 Molenbiotoop Koornmeule Principe 5.3 School met sportvelden ‘gezonde actieve leeromgeving’ De parkeeropgave in Giethoorn-Noord zet een reeks van andere ruimtelijke ontwikkelingen in gang die ook nieuwe 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld

Groen Blauw Hart 9392 Gr oen Blauw Hart kansen biedt. In aansluiting op de school kan er een gezonde, actieve leeromgeving ontstaan. Kinderen kunnen gekoppeld aan school sporten, bewegen of even het veld in gaan; ouders kunnen het halen of brengen van kinderen combineren met een (gezamenlijke) sport- of buitenactiviteit. De ambitie is de ontwikkeling van een multifunctioneel ‘sport, wandel, beweeg, natuur-park’ centraal in het dorp. Met nieuwe wandel/fietsroutes wordt deze plek goed en veilig bereikbaar vanuit het dorp. > Zie Deelgebied 5.3 Omgeving school/ sportvelden Principe 5.4 Omgeving Kulturhus ‘levendige dorpshart met voorzieningen’ De Omgeving van het Kulturhus blijft een belangrijk plek voor de dorpsbewoners. Hier concentreren zich de supermarkt, horeca, het Kulturhus en de kinderopvang. Doel is in dit deelgebied tot meer balans met de toeristische betekenis te komen, en samenhang met de nieuwe ontmoetingsplekken in de polder. > Zie Deelgebied 5.1 Omgeving Kulturhus Principe 5.5 Nieuwbouw Giethoorn-Noord ‘Dorpsknooppunten’ Met de herontwikkeling van de sportvelden in Giethoorn-Noord is er aandacht voor het behoud dan wel creëren van nieuwe kleinschalige ontmoetingsfuncties in de wijk.

De Buuzepolle kan als ontmoetings- en sociale activiteitencentrum behouden blijven; ook biedt de nieuwe collectieve parkeerschuur (en omgeving daarvan) als ‘dorpsknooppunt’ nieuwe mogelijkheden voor ontmoeting. Wensen, draagvlak en mogelijkheden voor de verschillende voorzieningen worden in de volgende fase met de bewoners van de wijk nader verkend. > Zie Deelgebied 5.2 Woningbouw Giethoorn-Noord Principe 5.6 Ruimtelijke inpassing Algemeen uitgangspunt is dat de ontmoetingsplekken in de polder geen verkeersaantrekkende werking krijgen en er geen parkeerplaatsen (bij) komen. De ontmoetingsplekken stimuleren een gezonde, actieve levensstijl en zijn daarvoor goed verbonden met het langzaam verkeersnetwerk. Het wordt vanzelfsprekend om binnen het dorp even een stukje te lopen of de fiets te pakken als je naar school, de supermarkt of molen gaat. Een goede landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing van de verschillende plekken draagt er zorg voor dat deze een vanzelfsprekend onderdeel gaan worden van de polder. Versterking van het eigen, specifieke Gieterse karakter staat daarbij voorop. Dit kan tot uitdrukking komen in de inrichting en gebruik van het landschap, maar ook de architectuur van de bebouwing en inrichtingselementen.

4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Erf Rodermond midden in de Gieterse Polder Naar een ‘gezond’ groen blauw hart voor Giethoorn Groen Blauw Hart 9594 Gr oen Blauw Hart Laag 6 Wonen De hoge woningvraag is een van de opgaven die om een zorgvuldige afweging en inpassing vraagt. Vanuit het T oekomstbeeld is verkend wat de mogelijkheden voor de Gieterse Polder zijn, passend bij de ambitie om de polder als een open ‘groen-blauw hart’ voor Giethoorn te behouden en ontwikkelen. Buiten de scope van dit toekomstbeeld wordt ook gekeken naar andere locaties buiten de Gieterse polder, zoals de ‘gele vlek’ in Polder Giethoorn. Principes Principe 6.1 Herontwikkeling Conform de ladder van duurzame verstedelijking is allereerst gezocht naar de mogelijkheden binnen het bestaand bebouwd gebied. Aansluitend op de Gieterse polder (buiten het directe plangebied) bieden de Zuiderschool (aan het Binnenpad) en vrijkomende agrarische erven (VAB’s) daarvoor mogelijkheden. Als er erven vrijkomen zal dit in Giethoorn vooral gaan spelen aan de andere zijde van het kanaal, in Polder Giethoorn. Wanneer hier nieuwe woningen ontwikkeld gaan worden, zijn er betere verbindingen met dit gebied nodig. De oorspronkelijke relatie tussen de vaardorpen (Jonen, Dwarsgracht, buurten van Giethoorn) kan daar inspiratie voor bieden.

Principe 6.2 Inbreiding Ten tweede is gekeken naar mogelijkheden voor de ‘inbreiding’ van nieuwe woningen binnen de bestaande bebouwings- en ontsluitingsstructuren. Binnen het plangebied bieden het sportveldencomplex in Giethoorn-Noord en eventueel de omgeving van het Kulturhus hier mogelijkheden voor. Deze locaties zijn opgenomen in het Toekomstbeeld. > Zie Deelgebied 1 Omgeving Kulturhus > Zie Deelgebied 2 Woningbouw Giethoorn-Noord Principe 6.3 Uitbreiding Aanvullend is gekeken of in de Gieterse Polder locaties zijn waar nieuwe woningen bestaande structuren of gebieden kunnen versterken. Rond de nieuwe basisschool aan de Beulakerweg ligt een vraag om 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Groen Blauw Hart 9796 Gr oen Blauw Hart tot een verkeersveilige situatie te komen. De ontwikkeling van een aantal woon/ werkkavels of woonerven kan hier het dorpse karakter van de Beulakerweg versterken en het doorgaande karakter van de weg verminderen. De verlenging van het bebouwingslint langs de Beulakerweg is daaom opgenomen als mogelijke uitbreidingslocatie. > Zie Deelgebied 4 Bebouwingslint Beulakerweg Principe 6.4 Lage deel van de polder open Voor de lange termijn - in context van een bredere afweging op grotere schaal - kunnen mogelijk de Bovenlanden van de Gieterse Polder nog in beeld komen voor de ontwikkeling van woningbouw.

Met de voorwaarde dat de woningen hier goed kunnen worden ingepast in een landschappelijke structuur, rekening houdend met hogere waterpeilen, de natuur in het gebied en het uitzicht op het Beschermd Dorpsgezicht vanaf de Ds. T.O. Hylkemaweg. Het lage deel van de polder - het voormalig meer - zal niet worden bebouwd. Vanuit klimaatoogpunt en robuuste watersystemen is het van belang om de laagste, natste delen van het landschap open gehouden. De eenheid van deze polder zal daarmee ook (zoveel als mogelijk) in takt blijven. 4 T oekomstbeeld 4 T oekomstbeeld Principe 6.5 Gieters Bouwen Voor alle ontwikkelingen geldt: ze moeten passen bij Giethoorn en het bijzondere, eigen karakter van de plek binnen het dorp versterken. Principe 6.6 Duurzaam bouwen Daarbij is duurzaam, klimaatbewust, stikstofarm en natuurinclusief bouwen het uitgangspunt. Met duurzame, streekeigen biobased materialen (hout, stro, riet, ..) en lichte bouwsystemen, weinig verharding en infrastructuur en veel groene ruimte kan concreet invulling gegeven worden aan deze doelstellingen. Principe 6.7 Betaalbaar bouwen Het is van belang dat een groot deel van de woningen betaalbaar is, voor starters en bewoners van Giethoorn. Het is mogelijk om goedkope, goed vormgegeven en goed ingepaste woningen te ontwikkelen. Denk bijvoorbeeld aan schuurvolumes met meerdere starterswoningen ‘onder één dak’.

Dit vergt wel specifieke aandacht bij de ontwikkeling en het ontwerp van de woningen. Voorbeeld van grotere volumes die meerdere kleinere woningen kunnen omvatten Inspiratie voor landschappelijk, natuurinclusief, biobased bouwen Biobased, streekeigen materialen Groen Blauw Hart 9998 Gr oen Blauw Hart 1 Inleiding 1 Inleiding Deel III Inzoom op Deelgebieden Groen Blauw Hart 101100 Gr oen Blauw Hart Principes Omgeving Kulturhus - Herkenbaar gezicht aan de Beulakerweg, heldere entree en warme ontvangst in Giethoorn. - Versterking van het Gieterse karakter. - Meer ruimte voor een groene inrichting en verblijfskwaliteit. - Meer ruimte voor de langzaamverkeersstromen met voorzieningen als fietsenstallingen en overstap- en opstapmogelijkheden, inrichten als ‘dorpsknooppunt’ . - Heldere hiërarchie en scheiding tussen lokaal en toeristisch verkeer. - Uitbreiding centrumgebied (ontsluiting, parkeerplaatsen) aan de zuidkant. - Mogelijkheden voor zonnedak boven parkeerplaatsen nader verkennen. - Mogelijkheden voor verdichting en herverdeling functies nader verkennen. - Landschappelijke inpassing met elzen, wilgen, riet, brede waterlopen en geleidelijke overgang naar open polderlandschap. - Behouden van het zicht op het polderlandschap, vanaf Bartus Warnersweg. De Omgeving Kulturhus is voor velen de entree naar Giethoorn.

De ambitie is dit gebied een herkenbaar gezicht aan de Beulakerweg te geven en hier een warme ontvangst in Giethoorn te bieden. Daarbij is het van belang om tot meer balans tussen wonen, de dorpse voorzieningen en de toeristische betekenis te komen. Dit vergt aanpassingen aan zowel de infrastructuur, de stedenbouwkundige opzet als de inrichting van de buitenruimte. De ambitie is dat voor bezoekers aan de Beulakerweg een vanzelfsprekend centrumpunt ontstaat, in het lange lint. Middels enige verdichting van de nu open en ‘onbestemde’ ruimtes, kan het gebied tussen de Cornelisgracht, de supermarkt en Beulakerweg en meer dorpse schaal en Gieterse uitstraling krijgen. Hier kan ook een nieuw ontvangstgebouw komen, goed zichtbaar vanaf de weg, samen met de andere bezoekersvoorzieningen (zoals toiletten). Met een groen plein kan hier een prettige ontvangstplek ontwikkeld worden, waar bezoekers na aankomst even kunnen ‘landen’ en zich oriënteren op de vele bezoekmogelijkheden in Giethoorn en omgeving. Deze plek moet logisch gaan aansluiten op bijvoorbeeld de uit- en opstapplaats van de touringcars, OV-halte aan de Beulakerweg, fietsenstallingen en aanlegplekken van de rondvaartboten op het kanaal en de Cornelisgracht.

5 Inzoom op Deelgebieden 5 Inzoom op Deelgebieden Omgeving Kulturhus Deelgebied 1 Omgeving Kulturhus Groen Blauw Hart 103102 Gr oen Blauw Hart Ook voor de bewoners kan het gebied met een dorpse schaal en groene inrichting een aantrekkelijkere omgeving bieden. Met bijvoorbeeld een tuin of parkje rond het Kulturhus en de supermarkt, kan de kinderopvang meer speelruimte krijgen, de bewoners van de appartementen een plek om buiten te verpozen en kan meer afstand en rust tussen de woningen en de parkeerplaats (draaiende touringcars) gecreëerd worden. Voor een scheiding en meer hiërarchie tussen bewoners- en bezoekersstromen en tussen het auto- en langzaamverkeer is in het centrumgebied meer ruimte nodig. De entreeweg (Bartus Warnersweg) wordt daarvoor rechtdoor getrokken, waarmee er ruimte ontstaat voor een - niet nadrukkelijke - afslag voor bewoners naar links, richting de lokale voorzieningen. Zo ontstaat een scheiding tussen de toegangen voor de bewoners en toeristen en zullen de stromen minder door elkaar lopen. In de huidige situatie wordt de parkeerplaats - gezien vanuit het landschap – aan het oog onttrokken door een elzenbosje. De verlegde infrastructuur zal opnieuw worden ingepast met landschappelijke beplantingen (elzen, wilgen, riet) met een geleidelijke overgang naar de open polder.

Daarbij zal er aandacht zijn voor behoud van zicht van de entreeweg op het karakteristieke polderlandschap. In de vervolgstap wordt nader ingezoomd op de indeling van het gebied. De organisatie van alle verkeersstromen, parkeer- en opstelplaatsen en de inpassing het landschap zal dan worden uitgewerkt. Daarin worden ook de stedenbouwkundige opgaven meegenomen, zoals de uitbreiding van de supermarkt, evenals opgeworpen 5 Inzoom op Deelgebieden 5 Inzoom op Deelgebieden Voorbeeld compact dorps inbreiden Voorbeelden nieuwe bezoekersplekken die de identiteit van de plek versterken suggesties over verplaatsing van de brandweer of het anders bestemmen van het Kulturhus. Ook een eventuele woningvraag kan hierin worden meegenomen. Gevraagd is bijvoorbeeld schuifruimte te creëren voor het opknappen van Zonnewiede, mogelijk in combinatie met de ontwikkeling van nieuwe woningen in de Zuiderschool, het Kulturhus of nog onbestemde plekken in het centrumgebied. Alle ruimtelijk ontwikkelingen, maatregelen en aanpassingen bij elkaar moeten gaan leiden tot een betere organisatie, een heldere en warme ontvangst in Giethoorn, waarbij het bijzondere karakter van Giethoorn meer gaat spreken. Groen Blauw Hart 105104 Gr oen Blauw Hart 1 Inleiding De aanpak van de parkeeropgave rond de Landije en Molenweg zet in Giethoorn- Noord een reeks van ontwikkelingen in gang.

De sportvelden zijn in deze omgeving de enige plek waar ruimte én mogelijkheid is voor een nieuwe parkeervoorziening. De sportvelden zullen hiervoor verplaatst moeten worden. Met de verplaatsing ontstaat hier in de wijk ruimte voor de ontwikkeling van nieuwe woningen. De sportvelden zijn geschikt voor woningbouw. De nieuwe woningen sluiten aan op bestaand bebouwd gebied en kunnen hier ruimtelijk goed ingepast worden. Voor de ontsluiting kan gebruik gemaakt worden van bestaande infrastructuur. Het gebied is reeds opgehoogd met zand, dit betekent dat hier op relatief korte termijn (als de sportvelden verplaatst kunnen worden) gebouwd kan worden. De ontwikkeling biedt mogelijkheden om de bestaande wijk op een aantal punten te herinrichten en toekomst- en klimaatbestendig te maken. Relevante opgaven zijn: het treffen van maatregelen tegen wateroverlast, de aanleg van wandel-, fiets- en vaarverbindingen, ontwikkeling van meer groen en natuur, opwek van duurzame energie en het bijdragen aan een gezonde actieve sociale leefomgeving.

Giethoorn-Noord Deelgebied 2 Woningbouw Giethoorn-Noord 5 Inzoom op Deelgebieden 5 Inzoom op Deelgebieden Voorbeeld ontwerp woningbouw aan groene leefstraten (levensloopbestendige woningen in Hoef en Haag) Groen Blauw Hart 107106 Gr oen Blauw Hart Ambitie is de ontwikkeling van een Gieters wijkje, waar woningen op eilandjes aan het water staan in een groene omgeving rondom. Er zijn steigers en plekken om bootjes aan te leggen. Er is groen en natuur, met avontuurlijke speelplekken voor kinderen. Met vonders en hoge Gieterse bruggetjes zijn er allerlei verbindingen over het water en met de omliggende buurten. Het wijkje is autoluw, de woningen liggen aan autovrije ‘leefstraatjes’. Lopen en fietsen staat voorop. Er wordt geclusterd geparkeerd, onder een zonnedak of in een parkeerschuur. (Deel) auto’s en bijvoorbeeld e-cargo-bikes kunnen hier worden gestald en opgeladen. Ook de bewoners van de Molenbuurt kunnen hier parkeren. De parkeerschuur kan tevens een nieuw ‘dorpsknooppunt’ worden, met collectieve voorzieningen en een ontmoetingsfunctie. In overleg met bewoners kan er bijvoorbeeld ruimte gecreëerd worden voor een kleinschalige werkplaats, klusplek, koffiehoek en/of pakketpunt. Behoefte en draagvlak voor voorzieningen zal nader verkend worden, mede in relatie tot de Buuzepolle.

De woningen zijn primair bedoeld voor de lokale woningbouwopgave, met de nadruk op goedkopere, betaalbare woningen voor ondermeer starters. Dit kan ruimtelijk invulling krijgen door de bouw van kleinere en geschakelde woningen (bijvoorbeeld meerdere woningen in een schuurvolume). Met lokale ondernemers kunnen mogelijk lichte (prefab) woningen van duurzame, streekeigen materialen (hout, riet) gerealiseerd worden. Met weinig infrastructuur kan zo een groen, waterrijk, Gieters wijkje ontstaan. Voorbeelden van nieuw dorpsbouwen (Architect Onix) Voorbeeld van kleinere, biobased woningen De nieuwe woningen moeten zorgvuldig worden ingepast, rekening houdend met de woonomgeving van de huidige bewoners. De ontwikkeling van de woningen in Giethoorn-Noord vergt zo planvorming, inpassing en maatregelen op een ruimere schaal dan alleen de sportvelden. Principes Giethoorn-Noord - Aanpak van het parkeerprobleem rond de Landije. - Maatregelen om (huidige) wateroverlast in de woonwijk te voorkomen. - Inpassing van wandel-, fiets- en vaarverbindingen met het omliggend landschap. - Meer groen en natuur in en rond de wijk. - Opwekmogelijkheden voor duurzame energie. Principes inbreidingslocatie op sportvelden - Invulling geven aan de woningvraag. - Mix van woningtypes, mix van goedkopere en betaalbare woningen. - Gieters Bouwen, aan het water, in een groene omgeving.

- Partiële ophoging en/of lichte woningbouw. - Alle woningen aan het water, klimaatbewuste inrichting. - Bevaarbaar water, met brede rietoevers en landschappelijke beplantingen. - Plekken aan het water, aanlegsteigers, Gieterse bruggetjes, vonders, .. - Zo min mogelijk verhardingen en infrastructuur. - Autovrije/autoluwe woonwijk, centraal parkeren. - Parkeren onder zonnedak of zonneschuur, inrichten als ‘dorpsknooppunt’ , met mogelijkheden voor nieuwe collectieve functies. - Verkenning inpassing Buuzepolle. 5 Inzoom op Deelgebieden 5 Inzoom op Deelgebieden Voorbeeld parkeerschuur met zonnedak en bergingen Groen Blauw Hart 109108 Gr oen Blauw Hart 1 Inleiding Inpassing met sportpark tussen de school, de vaart en herstelde kade Er zijn binnen de Gieterse Polder verschillende locaties verkend waar de sportvelden heen verplaatst kunnen worden. Een locatie bij de basisschool De Punter is daaruit als meest kansrijk naar voren gekomen.

Het sportcomplex komt zo meer centraal in het dorp te liggen en er kan dubbelgebruik (bijvoorbeeld van de parkeerplaatsen) en meerwaarde ontstaan door de combinatie met de school: kinderen kunnen hier tijdens of direct na schooltijd sporten, er kunnen buiten lessen gegeven worden, ouders die kinderen wegbrengen kunnen nog even blijven hangen voor een sportclinic of een wandelrondje door de Gieterse polder maken … De school kan met de sportvelden (nog) meer betekenis krijgen als ontmoetingsplek voor dorp en als stimulans voor een actieve, gezonde leefomgeving. De Bovenlanden van de polder bieden mogelijkheden voor een goede landschappelijke inpassing met opgaande landschappelijke beplantingen. Het sportpark wordt ingepast in de zone achter de school tot aan de te herstellen kade. De kade met beplantingen is mede van belang om de sportvelden goed in te bedden en lichthinder in de polder te voorkomen. Achterlangs de bebouwing komt een nieuwe vaart of waterloop met daarlangs beplantingen en een wandel/fietspad. Deelgebied 3 Omgeving school/ sportvelden Hiermee kan een heldere overgang worden gemaakt naar de school, woningen en bedrijven langs de weg. Het fiets/wandelpad biedt een veilige, autovrije verbinding met het centrumgebied. De inpassing van de sportvelden wordt in samenspraak met de school, ouders, kinderen en omwonenden opgepakt.

Zowel mogelijke zorgpunten worden hierin meegenomen als de kansen die de verplaatsing van het sportpark biedt. Met routes, spelaanleidingen, natuurroutes, (fruit)plukzoomen en bankjes kan hier een multifunctioneel ‘sport-, spel-, wandel-, beweeg-, voedsel-, natuurpark’ voor en met het dorp ontstaan. 5 Inzoom op Deelgebieden

Groen Blauw Hart 111110 Gr oen Blauw Hart Sportvelden Sportvelden fiets- wandelpad sportveldennieuwe vaartlintzone Beulakerweg Schakel Fiets/wandelpad Natuur/speelpaden rond de velden Principes Inpassing sportvelden: - Multifunc tioneel ‘sport, wandel, beweeg, natuur-school-park’ . - K ansen voor dubbelgebruik en combinaties in gebruik met de school benutten, ontwikkeling van een ‘actieve leeromgeving in het groen’ . - W andel-, fiets- (en vaar)verbindingen met het omliggend landschap. - R oyale landschappelijke inpassing in de Bovenlanden, van de Beulakerweg, achter de school tot aan de kade, sportvelden combineren met agrarische landjes, natuurveldjes, dierenweiden, etc. - Landschappelijk e structuur en slotenpatroon als basis voor de inpassing. - Slo ten verbreden, aanleg natuurvriendelijke oevers en rietkragen. - Bloemrijk e bermen langs de paden. - Gie terse vonders over de sloten. 5 Inzoom op Deelgebieden 5 Inzoom op Deelgebieden Sportpark als gezonde actieve leeromgeving Sporten en spelen in en rond het park Groen Blauw Hart 113112 Gr oen Blauw Hart 1 Inleiding Een wens is de omgeving van de nieuwe school verkeersveiliger te maken en een meer passende dorpse omgeving te geven. De ontwikkeling van een aantal nieuwe woonerven en woon/werkkavels langs de Beulakerweg kan hier aan bijdragen. De school wordt daarmee meer ingebed in een woonomgeving.

De openbare ruimte wordt hierop aangepast en krijgt een andere uitstraling waardoor het vanzelfsprekender is om langzamer te rijden en rekening te houden met andere weggebruikers. Principes woningbouw Beulakerweg - V ersterking van het dorpse karakter langs de Beulakerweg over de lengte van de Bovenlanden, tot aan de herstelde kade. - Achtergrens wordt gevormd door de nieuwe vaart door de Bovenlanden. - Het lage deel van de polder blijft open. - R oyale woonerven en/of woon/werkkavels - W oonerven kunnen verschillende (kleinere) woningen omvatten. - Landschappelijk e structuur en slotenpatroon van de Bovenlanden als basis. - Op de erf grenzen landschappelijke beplantingen, in aansluiting op inrichting Bovenlanden. - Beeld: gr oene erven met streekeigen erfbeplantigen (grote bomen voor het huis, hagen, tuinen en veel groen rondom). - V erharding wordt zoveel mogelijk beperkt, eventueel verharde terreinen en parkeerplaatsen liggen altijd achter de bebouwing. Deelgebied 4 Bebouwingslint Beulakerweg Ten aanzien van de Gieterse Polder is behoud van de openheid van belang. De verlenging van het bebouwingslint vindt daarom alleen plaats langs het traject van de Beulakerweg dat aansluit op de Bovenlanden. Het lage deel van de polder blijft open. Het nieuwe bebouwingslint loopt zo door tot aan de te herstellen kade en het fiets/wandelpad.

Het lint markeert daarmee ook ruimtelijk de overgang van de laag gelegen naar de bovenlanden. Met nieuwe royale groene, erven kan hier een mooie ruimtelijke overgang en entree naar het dorp gecreëerd worden. De nieuwe erven worden met water, rietoevers en landschappelijke beplantingen ingepast in de groene Bovenlanden. De achtergrens van de kavels wordt gevormd door een nieuwe vaart of waterloop met daarlangs beplantingen en een wandel/ fietspad. Als het mogelijk is de vaart op boezemniveau aan te leggen kan een directe vaarverbinding met de Cornelisgracht worden gerealiseerd. Voor de ontwikkeling langs de Beulakerweg is een verkeersveilige relatie met de Beulakerweg zeer wenselijk, dit kan invulling krijgen door de inrichting van de ‘Beulakerweg als dorpsstraat’ (> zie 5.9 Beulakerweg als dorpsstraat). 5 Inzoom op Deelgebieden Bebouwingslint Beulakerweg Groen Blauw Hart 115114 Gr oen Blauw Hart 1 Inleiding Erf Rodermond ligt aan de middenvaart, in hart van de polder. Vertrekpunt is het agrarische karakter van dit erf te behouden en nieuw leven in te blazen. Het erf krijgt daarvoor een functie in het agrarische natuurbeheer van de polder, in combinatie met een ‘groene ontmoetingsfunctie’ voor de bewoners van Giethoorn. Het uitgangspunt is dat dit een plek wordt waar bewoners samen komen en samenwerken in een groene omgeving.

Hierbij kan gedacht kan worden aan (agrarisch)natuurbeheer in de polder in combinatie met collectieve (oogst) tuinen, schooltuinen, een zorgboerderij en/of theetuin. Ook zijn er mogelijkheden voor samenwerking met de school en Koornmeule, voor bijvoorbeeld ‘groene lesprogramma’s’ over voedselproductie en natuurbeheer. Voor de inrichting van het erf is het van belang dat de relatie tussen het erf en de omliggende gronden een goede invulling krijgt (in de vorm van landbouwpaden, werkroutes, ruimte op het erf, etc.), mede in relatie tot de nieuwe recreatieve routes. Uitgangspunt is dat het erf met wandel- en fietspaden goed wordt verbonden met het omliggende landschap en de andere ontmoetingsplekken in de polder. Met een aanlegsteiger aan de verbrede middenvaart Deelgebied 5 Erf Rodermond aan de middenvaart 5 Inzoom op Deelgebieden en sloten, kunnen er ook kleine punters of kano’s bij het erf aanleggen. Vanaf het erf zijn er ommetjes en vaartochtjes mogelijk naar bijvoorbeeld de Koornmeule en de school. Met Erf Rodermond als ontmoetingsplek wordt invulling gegeven aan de Toekomstvisie. Basis behoud en ontwikkeling agrarisch karakter van Erf Rodermond Erf Rodermond als ‘groene ontmoetingsplek’ Groen Blauw Hart 117116 Gr oen Blauw Hart Erf Rodermond als ‘groene ontmoetingsplek’ Principes Erf Rodermond - A grarische natuurbeheerfunctie.

- ‘Gr oene ontmoetingsfunctie’ voor het dorp, centraal in de polder. - Aansluiting op de nieuw e langzaamverkeersroutes (wandel/fiets/ vaarroutes). - R uimte voor de landbouwfunctie en landbouwpaden. - R uimte voor de aanleg van collectieve (oogst)tuinen op en aansluitend op het erf. - H ergebruik en/of herontwikkeling van de bestaande erfbebouwing. - Geen bebouwing buit en het huidige bouwvlak. - Geen park eerplaatsen (anders dan nodig voor eigen beheer of bereikbaarheid minder validen). - Geen v erlichting, anders dan oriëntatieverlichting (respect voor donkerte als kwaliteit) . - R obuuste landschappelijke inpassing van het erf. 5 Inzoom op Deelgebieden 5 Inzoom op Deelgebieden Erf Rodermond - huidige situatie Voorbeelden van ‘tuinen’ rond het erf Groen Blauw Hart 119118 Gr oen Blauw Hart 1 Inleiding De draaiende Koornmeule zal de blikvanger in de Gieterse Polder worden. Het wordt een plek voor toeristen om naar toe te lopen vanaf het Binnenpad, voor bewoners een plek om elkaar te ontmoeten samen te werken aan het weer tot leven brengen van dit unieke erfgoed. De Stichting De Gieterse Koornmeule heeft een bidboek opgesteld voor de restauratie en verdere ontwikkeling van de molen. Haar ambitie is de molen weer te laten draaien en hierbij een kleine educatieve voorziening te ontwikkelen.

De molen moet een nieuw middelpunt aan het dorp geven, een plek voor een praatje, een plek voor meer verbinding tussen de noordelijke en zuidelijke dorpsdelen. De molen wordt een punt om naar toe te lopen vanaf het Binnenpad. De molen kan zo ook bijdragen aan de gewenste spreiding van het toerisme en daarmee de ontlasting van het Binnenpad. Met een gerestaureerde, draaiende molen wil de stichting een cultuurhistorisch verhaal vertellen over de totstandkoming van dit gebied, het molenaarsambacht, het waterdorp met vervoer over water en het laden en lossen van punters. ‘Een draaiende molen maakt het ‘oudhollandse plaatje van Giethoorn af.’ Het herstellen van de invaargrot is een belangrijke wens van de stichting voor de verder uitwerking van het gebied daarna. Deelgebied 6 Molenbiotoop Koornmeule Het Toekomstbeeld omarmt de ambities voor de Koornmeule. Met het herstel van de molen wordt de leesbaarheid en herkenbaarheid van het cultuurhistorische landschap versterkt. Door de landschappelijke ontwikkelingen in de omgeving van de molen refereert het landschap aan de tijd dat de molen nog draaide: het landschap blijft open, wordt natter, extensiever en bloemrijker. Met het treffen van verkeersmaatregelen (autoluwe Kerkweg/Binnenpad en nieuwe ontsluitingsweg) wordt de Kerkweg aantrekkelijk als wandel- en fietsroute.

Dit versterkt de ambitie om van de molen een punt te maken om naar toe te lopen. Met een nieuw wandel/fietspad door het land wordt de molen ook vanuit het landschap mooi beleefbaar. Daarbij kan er nieuwe samenhang ontstaan met de andere ontmoetingsplekken in de polder. Met Erf Rodermond kan verkend worden of er weer oude graansoorten zoals rogge en boekweit in het gebied geteeld kunnen worden; met de school kunnen educatieve programma’s worden opgezet. Vanuit de Koornmeule kan ook worden bijgedragen aan de opzet van een ‘belevingsroute’, over de herstelde kade, rond het lage deel van de polder. Met een route door het landschap en bijvoorbeeld 5 Inzoom op Deelgebieden De open molenbiotoop cirkel van 400 m rond de molen Groen Blauw Hart 121120 Gr oen Blauw Hart ‘verhalende banken’ op mooie zichtplekken, kan vanuit de molen het verhaal worden vertelt over het ontstaan van dit landschap, de vervening, de plassen en de (verdwenen) molens. De molen kan trekker zijn in de opzet van dit verhaal. Het herstellen van de invaargrot is een belangrijke wens van de stichting voor de tweede herstelfase van de molen. In samenhang met het autoluw maken van de Kerkweg/Binnenpad (zie 5.7) en de verschuiving van een groot deel van de loswalactiviteiten (zie 5.8) zullen de mogelijkheden hiervoor in het vervolgproces nader worden verkend.

Voorbeelden van boekweitveld Oude foto van de Koornmeule Voorbeeld van ‘verhalende banken’ Principes Molenbiotoop Koornmeule - Draaiende Koornmeule als blikvanger in het open polderlandschap. - Open molenbio toop rond de molen. Verwijderen van opgaande beplantingen aan de zuidwest zijde van de molen. Kenmerkende opgaande beplantingen langs de Kerkweg, op aanliggende erven en in het natuurgebied sparen. - Dir ecte omgeving molen open inrichten, met bloemrijk gras, rietland en/of een boekweit/roggeakker. - M olen als ontmoetingsplek voor het dorp betekenis geven. - Inpassing nieuw e langzaamverkeersroutes (wandel/fiets/ vaarroutes). - R uimte voor educatieve voorziening als klein bijgebouw naast de molen. - M olen onderdeel van ‘belevingsroute’ rond het lage deel van de polder. - Z o min mogelijk infrastructuur en verharding rond de molen. - Geen park eerplaatsen (anders dan nodig voor eigen beheer of bereikbaarheid minder validen) langzaamverkeersroutes (wandel/fiets/vaarroutes). - Ruimte voor educatieve voorziening als klein bijgebouw naast de molen. - Molen onderdeel van ‘belevingsroute’ rond het lage deel van de polder. - Zo min mogelijk infrastructuur en verharding rond de molen. - Geen parkeerplaatsen (anders dan nodig voor eigen beheer of bereikbaarheid minder validen). 5 Inzoom op Deelgebieden 5 Inzoom op Deelgebieden

Groen Blauw Hart 123122 Gr oen Blauw Hart 1 Inleiding Lage deel van de polder Nieuwe ontsluitingsweg bezoekers, touringcars, zwaar verkeer, .. Bovenlanden lage deel van de polderHerstel kade op de overgang Bovenlanden Kade Fiets/wandelpad Zicht over de weg, op de polder Een autoluwe Kerkweg/Binnenpad is een belangrijk deelproject om de balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid in het dorp te versterken. Na afweging van verschillende varianten is als meest optimale variant een model naar voren gekomen, waarbij er een nieuwe ontsluitingsweg door de Gieterse Polder wordt aangelegd en de Kerkweg vanaf De Kruumte voor wandelaars, fietsers en bestemmingsverkeer wordt ingericht. Hierbij blijven de twee punten aan de Kerkweg waar nu veel bezoekers parkeren (De Kruumte en ’t Vonder), met de auto bereikbaar. De parkeerplaatsen bij ’t Vonder en de Kruumte worden daarbij ingericht als ‘dorpsknooppunten’ met goede voorzieningen om te overstappen en overladen. Principe inpassing weg onderlangs de kade 5 Inzoom op Deelgebieden Deelgebied 7 Kerkweg/Binnenpad autoluw Nieuwe ontsluitingsweg naar ’t Vonder Onderlangs de kade Een ontsluitingsweg volgt de te herstellen kade, op de overgang van het laag gelegen deel naar de Bovenlanden. Met het hoogteverschil van de kade, beplantingen en brede bermen wordt de weg ruimtelijk ingepast.

Vanaf het nieuwe wandel/fietspad op de kade is er zicht over de weg, naar het achterliggende open landschap en het dorpsgezicht met de draaiende Koornmeule. Verkeerskundig sluit de nieuwe ontsluitingsweg via De Deukten aan op de Beulakerweg. Vrachtverkeer, bezorgdiensten, touringcars en een deel van de bewoners en bezoekers zal via deze weg naar het Binnenpad gaan rijden. De verkeersdrukte op de Deukten en Kerkweg/Binnenpad zal hiermee sterk afnemen. De Gieterse polder, de omgeving van erf Rodermond en het Beschermd Dorpsgezicht worden daarmee rustiger en aantrekkelijker voor de ontmoetingsplekken en langzaamverkeer. De ambitie is dat de weg een landschappelijk karakter krijgt en vormgeven wordt op een lage rijsnelheid. Het moet vanzelfsprekend worden om richting het Beschermd Dorpsgezicht steeds langzamer te gaan rijden. Bijvoorbeeld door een geleidelijke overgang naar doorgroeibare verharding te maken. Bij kruisingen heeft het langzaam verkeer Groen Blauw Hart 125124 Gr oen Blauw Hart ruimtelijk voorrang (zie ook Hoofdstuk 6 / laag 3). Autoluwe Kerkweg/Binnenweg Het doel van verkeersmaatregelen is te komen tot een autoluwe inrichting van Kerkweg/Binnenpad. De Kerkweg zal daarvoor vanaf De Kruumte alleen nog toegankelijk zijn voor bestemmingsverkeer (bewoners, werklieden, hulpdiensten, minder valide bezoekers, …), fietsers en wandelaars.

Er kan alleen nog geparkeerd worden op de daarvoor bestemde terreinen, niet meer in de bermen of langs de weg. Met het wegnemen van de verkeers- en parkeerdruk ontstaat de ruimte om Kerkweg/Binnenpad meer te laten aansluiten op het Gieterse karakter van het Binnenpad, met herstel van de grasbermen, bomen en (doorgaande) hagen langs de erven. Met een duidelijke overgang moet zichtbaar worden gemaakt dat de weg vanaf de Kruumte primair bestemd is voor fietsers en wandelaars en dat de (weinige) auto’s hier te gast zijn. Aandachtspunt is de wens om de invaargrot van de molen te herstellen en de loswal die hierbij ligt. De mogelijkheden hiervoor worden in het vervolgproces verkend. Principes Autoluwe Kerkweg/ Binnenpad - V anaf de Kruumte: autoluwe inrichting, auto te gast, alleen bestemmingsverkeer. - W eg herinrichten als aantrekkelijk wandel- en fietsgebied, aansluitend op Gieters karakter Binnenpad. - Nader e verkenning mogelijke maatregelen voor de loswal en invaargrot en bij de molen. Parkeerplaatsen Uitgangspunt is dat er op Kerkweg/ Binnenpad alleen nog bestemmingsverkeer komt. De aanwezige parkeerplaatsen worden ingericht voor bewoners. De ambitie is dat de herinrichting van de Kerkweg/Binnenpad hier leidt tot een betere inpassing en uitstraling van de parkeerplaatsen, bijvoorbeeld met hagen langs het pad.

Mogelijk kunnen er op een aantal parkeerplaatsen vormgegeven ‘Gieterse zonneschuren’ worden gebouwd, om het parkeren beter in te passen en de opwek van duurzame stroom in het Beschermd Dorpsgezicht mogelijk te maken. De parkeerplaatsen bij de Kruumte en ’t Vonder krijgen een bredere doelstelling. Deze zijn ook voor bezoekers, toeristen en de bevoorrading. De parkeerplaatsen bij ’t Vonder en de Kruumte worden daarbij ingericht als ‘dorpsknooppunten’ met aanvullende voorzieningen om over te stappen, fietsen op te laden en bijvoorbeeld een pakketdienst. In het Toekomstbeeld is de indeling, verdeling en inrichting van de parkeerplaatsen niet meegenomen, dit wordt in de volgende planfase nader verkend en uitgewerkt. Het bestemmingsplan geeft de kaders voor de ontwikkeling aan, er is geen ruimte voor uitbreiding van het parkeergebied. Voorwaarde is een goede inpassing, uitgaande van behoud en versterking van de kenmerken, kwaliteiten en waarden van het Beschermd dorpsgezicht. Principes parkeerplaatsen - Geen uitbr eiding van parkeerplaatsen in Beschermd Dorpsgezicht. - Geen park eren langs de weg of in de bermen. - Goede inpassing v an (overblijvende) parkeerplaatsen, aansluitend op de kenmerken, kwaliteiten en waarden van het Beschermd dorpsgezicht. - ‘P arkeererven’ omsluiten met hagen en landschappelijke beplantingen.

- Nader e verkenning inpassing (goed vormgegeven) ‘Gieterse zonneschuren’ op parkeerplaatsen. - P arkeerplaatsen van ’t Vonder en de Kruumte worden ingericht als ‘dorpsknooppunten’ met goede voorzieningen om over te stappen en over te laden. - Inpassen v an recreatieve schakels tussen het fiets/wandelpad langs de middenvaart en Kerkweg/Binnenpad. Principes nieuwe ontsluitingsweg - Z orgvuldige landschappelijke inpassing van de weg, rekening houden met kwaliteiten open polder en Beschermd Dorpsgezicht. - De w eg wordt zo ingericht dat er richting Beschermd Dorpsgezicht steeds langzamer wordt gereden. - R espect voor donkerte als kwaliteit van de polder, geen verlichting langs de weg (hoogstens oriëntatieverlichting). - W eg volgt de te herstellen kade onderlangs. - Beplan tingen op de kade, rietstroken en bloemrijke bermen bedden de weg landschappelijk in. Vanaf het wandel/ fietspad bovenop de kade is er zicht over de weg (kade is onderdeel van de landschappelijke inpassing van de weg). - V eilige oversteken voor langzaam verkeer; wandel- en fietspaden hebben ruimtelijk voorrang. - R elevante wandel/fiets- en vaarroutes, inclusief benodigde voorzieningen, meenemen bij de inpassing van de weg en parkeerplaatsen.

Inpassing parkeerplaatsen in het groen 5 Inzoom op Deelgebieden 5 Inzoom op Deelgebieden Groen Blauw Hart 127126 Gr oen Blauw Hart 1 Inleiding Sportvelden Sportvelden fiets- wandelpad Bovenlandennieuwe vaartNering met loswal Schakel Fiets/wandelpad Natuur/speelpaden rond de velden Huidige situatie Nering Principe inpassing nieuwe vaart en fiets/wandelpad In een bewonersbijeenkomst is het idee naar voren gekomen om achterlangs de Beulakerweg een nieuw fiets/ wandelpad aan te leggen. Wanneer het pad met water kan wordt afgescheiden van de Nering, kan een veilige, autovrije langzaamverkeersverbinding voor kinderen tussen de school en het Kulturhus gerealiseerd worden. Twee keer per week gaan hier 200 kinderen op en neer, nu langs de drukke Beulakerweg. De nieuwe waterloop kan als vaart langs de Nering een dubbelfunctie krijgen. De huidige loswal kan dan uitgebreid worden over een langere lengte van de bedrijvenstraat. Met een lange loswal kan hier door meerdere gebruikers tegelijkertijd worden geladen en gelost, wat de efficiëntie vergroot en de overlast van wachtende boten op de Cornlisgracht wegneemt. Een goede losvoorziening aan deze zijde van de Gieterse Polder, dicht bij de Beulakerweg, kan tevens de huidige loswal bij de molen aan de Kerkweg ontlasten.

Uitgangspunt is een aantrekkelijke landschappelijke inpassing van de wandel/ fietsroute, met opgaande landschappelijke beplantingen, bloemrijke bermen en rietoevers langs het water. Met de beplantingen kunnen tevens de bedrijven aan de Beulakerweg gezien vanuit de Gieterse Polder ruimtelijk beter worden Principes Nering met loswal en nieuw wandel/ fietspad - Aanleg boe zemvaart langs de Nering; verlenging van de vaart (op polder of boezemniveau) achterlangs de bebouwing naar de kade. - V erlengen loswal langs de Nering. - V rijliggende wandel-fietspad aan de oostzijde van de vaart, met aansluiting naar het centrumgebied. - Inpassing me t landschappelijke beplantingen (elzen, wilgen), rietoevers en bloemrijke bermen. - Gie terse bruggen over het water. ingepast en afgeschermd. Het verlengen van de loswal, de aanleg van een boezemvaart en een vrijliggend fiets/wandelpad vergt aanpassingen aan een aantal landpaden naar het Binnenpad en de haven aan de Cornelisgracht. De mogelijkheden hiervoor worden in overleg met betrokken partijen nader verkend. Daarbij is een wens ingebracht voor een wandelpad langs de Cornelisgracht. Dit wordt dan ook nader bekeken. Deelgebied 8 Nering met loswal en nieuw wandel/fietspad 5 Inzoom op Deelgebieden

Groen Blauw Hart 129128 Gr oen Blauw Hart 1 Inleiding In de T oekomstvisie Giethoorn is opgenomen dat het van belang is om de uitstraling en ‘eigenheid’ van de Beulakerweg en het kanaal te versterken: laat zien dat dit Giethoorn is. Belangrijke opgaven zijn het verbeteren van (het gevoel van) verkeersveiligheid en de oversteekbaarheid, verminderen van het aantal borden en het herstel van de boomstructuur langs het kanaal. Op dit moment sluit de inrichting van de Beulakerweg - als provinciale weg - niet aan op de functie die deze weg in het dorp heeft. Woningen, bedrijven, toeristische voorzieningen, parkeerterreinen en aanlegplekken en opstappunten langs het kanaal zijn direct aan deze weg georiënteerd en ontsloten. Langs de weg ligt een vrijliggend fietspad, maar er zijn vrijwel geen voetpaden. Op veel plekken ontbreken oversteekvoorzieningen. De weg is een barrière in - de vanuit het Nationaal Park gewenste - ruimtelijke en toeristische samenhang tussen de historische waterstreekdorpen. De ambitie is een herinrichting van de Beulakerweg als ‘dorpsstraat,’ waar fietsers en wandelaars veel ruimte hebben, auto’s langzaam rijden, waar grote bomen langs de weg staan, bootjes aanmeren langs het kanaal. De inrichting van de Beulakerweg kan mede bijdragen aan een betere oversteekbaarheid en meer spreiding van de toeristische drukte in het dorp.