7.1 Woonvisie Steenwijkerland 2017-2021 - bijlage Definitief concept.pdf

Passend toewijzen Kerntaak van een woningcorporatie is het huisvesten van mensen met lage inkomens. Woningcorporaties moeten er per 1 januari 2016 voor zorgen dat huishoudens wor- den gehuisvest in een voor hen betaalbare huurprijs. Passend toewijzen wil dus eigen- lijk zeggen ‘huren naar inkom en’. Plaatselijk Belang De vertegenwoordiging en/of belangenbehartiging van een stad, dorp, wijk of buurt. Prestatieafspraken Afspraken tussen woningcorporaties, gemeenten en huurders. Woningcorporaties ma- ken elk jaar afspraken met gemeenten en huurders organisaties over de prestaties die ze gaan leveren. Dit is geregeld in de (nieuwe) Woningwet. In die afspraken staat bij- voorbeeld welke woningen corporaties gaan bouwen voor welke doelgroepen. Scheefwonen De term ‘scheefwonen’ wordt gebruikt voor huurder s met een relatief hoog inkomen die in een sociale huurwoning wonen. Een deel van de corporatiewoningen (22%) wordt bewoond door huishoudens met een midden - en hoger inkomen (meer dan € 35.739 ). Sociale huurwoningvoorraad De voorraad huurwoningen tot de l iberalisatiegrens (€710,68, prijspei l 2016) die wo- ningcorporaties gezamenlijk in bezit heeft. Starter Huishouden dat voor verhuizing niet zelfstandig woonde en daarna hoofdbewoner van een koopwoning is. Statushouder Een asielzoeker die een verblijfsverg unning (status) heeft ontvangen en deel uitmaakt van de maatschappij.

Gemeenten moeten hen passende woonruimte aanbieden. Transformatie In de woonvisie spreken we van transformatie van leegstaand of leegkomend (maat- schappelijk) vastgoed. Het kan hierbij ga an om een fysieke transformatie maar ook om een functieverandering van bijvoorbeeld winkels, scholen, bedrijfsgebouwen, ka- rakteristieke agrarische erven/boerderijen. Vestigers Inwoners die in de gemeente komen wonen vanuit omliggende gemeenten en daar- buit en. 55 Vergrijzing Een demografische ontwikkeling waarbij het aantal ouderen (65 jaar en ouder) ten opzichte van de totale bevolking toeneemt. Wmo Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015). Regelt een samenhangend aanbod van zorg - en welzijnsvoorziening en die gemeente verstrekt aan mensen die zorg of ondersteuning nodig hebben op het gebied van zelfredzaamheid, participatie, be- schermd wonen en opvang. Gericht op het bevorderen van maatschappelijke partici- patie en civil society; de wet vervangt de wet voo rzieningen gehandicapten (wvg), de welzijnswet en delen van de AWBZ; ingevoerd op 01 -01-2007. Woonservicegebied Een gebied waar samenhangend aanbod van verschillende typen woningen, zorg en welzijnsdiensten aanwezig is, zodat mensen met een zorgvraag zo l ang mogelijk thuis of anders zo thuis als mogelijk kunnen blijven wonen.

Woningmarktkenners Makelaars, ontwikkelaars, investeerders of banken, met kennis van de (lokale) wo- ningmarkt. 56 Bijlagen Bijlage 1: Stakeholdersbijeenkomsten 1. Bijeenkomst met Lokale Plaatselijke Belangen en marktkenners Er zijn in totaal drie verschillende werksessies geweest waarbij alle lokale Plaatselijke Belangen en relevante marktpartijen zijn uitgenodigd om mee te denken over en input te leveren voor de actuali satie van de woonvisie. De werksessies zijn gehouden op 20 april 2016 in Oldemarkt, 25 april in Steenwijk en 18 mei in Vollenhove. De verschillende Plaatselijke Belangen en kenners van de lokale woningmarkt (makelaars, ontwikkelaars, banken) zijn uitgenodi gd om bij (één van) deze bijeenkomsten aanwezig te zijn.

Deelnemers aan (één van) de drie bijeenkomsten:  Plaatselijk Belang Oldemarkt  Plaatselijk Belang Kuinre  Plaatselijk Belang Ossenzijl  Wijkvereniging de Middenweg Steenwijk  Plaatselijk Belang Steenwijk Noord  Plaatselijk Belang Steenwijk West  Plaatselijk Belang Vollenhove  Plaatselijk Belang Belt -Schutsloot  Plaatselijk Belang Blokzijl  Plaatselijk Belang Giethoorn  Plaatselijk Belang Sint Jansklooster  Rabobank Meppel/Staphorst/Steenwijkerland  Woonconcept Vastgoed Ontwikkeling  Greveling adviesgroep  Regionaal Samenwerkende Ouderen Bonden (RSOB)  Roosdom Tijhuis  Klappe Makelaar dij  Oost en van Tilburg 57 Overkoepelend s feerverslag bijeenkomsten Plaatselijke Belangen en marktkenners Op woensdagavond 20 april, maandagavond 25 april en woensdagavond 18 mei vonden drie bijeenkomsten plaats met bewoners en marktkenners uit de verschillende kernen. De bijeenkomsten waren ingedeeld naar (clusters van) kernen. De eerste bijeenkomst betrof de kern Oldemarkt en het Clu ster kleine kernen Noord, de tweede bijeenkomst betrof Steenwijk/Tuk en de derde bijeenkomst betrof Vollenhove en het Cluster Kleine Kernen Zuid. Tijdens deze bijeenkomsten werd aan belanghebbenden en marktkenners gevraagd wat zij graag in de woonvisie ter ug willen zien.

Na een korte introductie over de achtergrond van de woonvisie en de belangrijkste opgaven die wij (RIGO) op basis van verschillend onderzoeksmateriaal zien in Steenwijkerland zijn de deelnemers in groepjes uit elkaar gegaan om van gedachte te wisselen over een specifiek thema (1) beschikbaarheid/doelgroepen/betaalbaarheid, 2) wonen/zorg/welzijn en 3) leefbaar- heid/voorzieningen. Hieronder volgt het resultaat op hoofd- lijnen van deze gesprekken. Tijdens de bijeenkomsten is ook veel relevante i n- formatie naar voren gekomen over de verschillende kernen. Algemeen  Niet alle kernen zijn vertegenwoordigd geweest bij de bijeenkomsten. Wel zijn alle kernen uitgenodigd. Degenen die niet aanwezig konden zijn, zijn per mail gevraagd naar hun reactie.  Ied ere kern is anders. Dit vraag om maatwerk. Wat in de ene kern wel werkt, kan in de andere kern juist funest zijn voor de markt. Het is belangrijk hier aandacht voor te hebben bij de gebiedsgerichte aanpak.  Vooral de bewoners van de kleine kernen geven aan graag meer en vaker be- trokken te willen worden bij de planvorming. Ze zouden graag zien dat de ge- meente meer kennis overdraagt, transparanter is en eerder met de bewoners om de tafel gaat zitten. Thema: beschikbaarheid/ geschiktheid /betaalbaarheid  De voorn aamste doelgroepen die door de bewoners zijn genoemd betreffen jongeren/starters en ouderen.

Hier ligt een opgave voor de gemeente om in de diverse kernen voldoende en geschikt aanbod te creëren en/of te behouden.  In een aantal kernen geven de bewoners a an echt een tekort te zien aan woningen voor deze doelgroepen. Ook zijn er kernen waar wel aanbod is voor oude- renwoningen, maar deze zijn of verouderd, of er wonen geen ou- deren in.

58  Er wordt geopperd om naar mogelijkheden te kijken van leegstaande boerde- rijen. Hier zou flexibeler mee omgegaan kunnen worden, door bijvoorbeeld minder strikte regels te hanteren. Deze boerderijen kunnen geschikt worden gemaakt voor meerdere oudere huishoudens, jongeren of gemengd.  Er is een grote verscheidenheid in het aanbod aan huur - en koopwoningen. In sommige kernen is er wel aanbod aan koop in het lagere segment, maar blijkt de financiering voor huishoudens toch lastig. In andere kernen, zoals de zuide- lijke kernen, is het aanbod goedkope koop beperkter. Ook de huurvoorraad laat een divers beeld zien. Het varieert van voldoende aanbod, verouderde wonin- gen, te hoge huurprijzen, tekorten etc. Ook hier is maatwerk per kern op z’n plaats. Naast toevoegingen wordt ook vervanging van oude woningen (om de oude woningen te vervangen ) genoemd.  Tijdens alle bijeenkomsten wordt aangegeven dat er te snel huurwoningen worden verkocht als een woning leegkomt. Dit is niet altijd positief voor de buurt en er komen minder woningen beschikbaar voor starters en senioren.  In een aantal kernen ( waaronder Steenwijk) zien de marktkenners een vraag naar vrije sector huur, tussen de 710 en 850 euro voor jong, oud, gezinnen, scheidingssituaties. Thema: wonen en zorg  Er wonen steeds meer oudere huishoudens in de gemeente. Dit geldt voor ie- dere kern.

D e bewoners maken zich de meeste zorgen over het verdwijnen van voorzieningen die voor ouderen belangrijk zijn (zoals een supermarkt), maar ook over het aanpassen van de huidige woning en de beschikbaarheid van (be- taalbare) gelijkvloerse woningen.  Ondanks campagnes van de gemeente weten lang niet alle bewoners hoe ze de huidige woning kunnen aanpassen. Een sprekend voorbeeld hier- van is Kuinre. Om de mensen te bereiken moet actief op communicatie en voorlichting worden ingezet.  Niet overal is de openbare ru imte geschikt voor ouderen. Ook de bereikbaar- heid van (zorg)voorzieningen kan beter. Vooral het openbaar vervoer naar het centrum van Steenwijk is vanuit de kleine kernen slecht en niet geschikt voor ouderen.  Van belang is dat ouderen niet in eenzaamheid gaan leven, door een klein so- ciaal netwerk, geen voorzieningen, gebrek aan domotica etc. Dit leidt tot soci- ale armoede. Thuiszorg en buurtzorg worden erg belangrijk gevonden.

59  Ouderen kunnen niet altijd aanspraak maken op een sociale huurwoning. En het is v aak lastig om de huidige woning te verkopen. Veelvuldig is ook de be- hoefte aan een kleinschalig woon zorgcomplex genoemd in de kleine kernen. Thema: leefbaarheid/voorzieningen  In de kernen heerst een grote bewonersbetrokkenheid. In de kleine kernen komt di t sterker naar voren dan in de grote kernen. Maar ook de wijkkracht in Steenwijk -West werd als voorbeeld genoemd, evenals de kerk die in de kleine kernen een belangrijke rol speelt.  Ook hier wordt als aandachts- punt het gebrek aan openbaar vervoer vanuit d e dorpen naar de kern Steenwijk genoemd. Vooral aan de randen van de ge- meente zijn inwoners meer ge- oriënteerd op nabij gelegen ge- meenten, omdat die makkelijker te bereiken zijn.  In de kleine kernen is er angst dat de leefbaarheid onder druk komt te staan door het wegtrekken van jongeren en daarmee voorzieningen. Bewoners willen graag het huidige woningaanbod en voorzieningenaanbod in stand houden om de kernen leefbaar te houden.  In Oostermeenthe (Steenwijk) vinden de bewoners de openbare ruimte niet goed ingericht voor ouderen, ook de bereikbaarheid naar het centrum wordt als aandachtspunt genoemd. Vooral in deze wijk zijn meerdere aandachtspun- ten genoemd. 2.

Bijeenkomst ‘’Wonen, zorg en welzijn’’ met woningcorporaties, zorginstellingen en welzijnsorganisaties Omdat wonen, zorg en welzijn steeds meer verweven raakt in de maatschappij, is er voor alle betrokken partijen rondom wonen, zorg en welzijn een werksessie georgani- seerd. Er is nagedacht over de huidige wonen, welzijn, zorg structuur in onze gemeente , hoe deze structuur vormgegeven wordt en hoe deze naar de toekomst toe beter en/of anders georganiseerd kan worden met de betrokken partijen. Deelnemers aan de bijeenkomst:  Zorgcombinatie Noorderboog  Mantelzorgnetwerk Steenwijkerland  Actief voor ouderen Steenwijkerwold (AVOS)  Adviesraad Sociaal Domein  RIBW Steenwijk  FRION

60  Limor  Timpaan Welzijn  Profila  Woonconcept  Wetland Wonen Groep  Omnia Wonen 3. Bijeenkomst met woningcorporaties en huurdersverenigingen De drie grootste corporaties en bijbehorende huur dersverenigingen, die actief zijn in Steenwijkerland, zijn uitgenodigd voor een werksessie. Omnia Wonen en Stichting Huurdersorganisatie Omnia Wonen konden er helaas niet bij zijn. Er is tijdens de werk- sessie gebruik gemaakt van een bestedingsspel, waarbij er door de aanwezige partijen ingezet kon worden op allerlei aspecten van wonen, zoals betaalbaarheid, levensloop- bestendigheid of leefbaarheid. Hierbij moest ook de keuze gemaakt worden door welke partij (woningcorporatie, huurdersvereniging, gemeente óf een andere partij) dit ge- daan moest worden. Het doel van het spel was om een discussie te doen ontstaan over waarom er door een bepaalde partij meer of minder werd ingezet op een aspect van wonen. Deelnemers aan de bijeenkomst:  Woonconcept  Huurdersvereni ging de Veste  Wetland Wonen Groep  Huurdersvereniging Zwartewaterwiede 61 Bijlage 2: Relevante beleids-, visie-, en onderzoeksdocumenten  Ladder voor Duurzame Verstedelijking (2012).  Manifeste lokale woningbehoefte ‘’vraag zoekt locatie’’ (Stee nwijkerland, 2015).  Prestatieovereenkomst Wonen en Leefbaarheid, 2015 – 2017 (2015).

 Rapport Aanjaagteam Langer Zelfstandig Wonen: ‘Van tehuis naar thuis’ (Rijksoverheid, 2016).  Regionale woonvisie West -Overijssel (2014).  Samenwerkingsovereenkomst woonafsp raken West -Overijssel 2016 – 2020 (2016).  Verkenning d oorstro ming w oningmarkt Overijssel (RIGO, 2016).  Visie op wonen en leefbaarheid – duurzaam vitaal. Woonvisie Steenwijkerland 2012 – 2016 (2012 ).  Woningmarkt - en woonbehoefteonderzoek, basis voor woonb eleid en –af- spraken . Gemeente Steenwijkerland, Wetland Wonen, Woonconcept en Om- nia Wonen (2016).