7.0 Informatienota 2024 - 7 - Voortgang uitvoering Integraal Zorgakkoord - Regioplan

College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_001191/87 College van burgemeester en wethouders GOEDGEKEURD Vergadering van 20 februari 2024 Beleid en Uitvoering - Team Samenleving 10 2024_B&W_00119 Informatienota Voortgang uitvoering Integraal Zorgakkoord, Regioplan - informeren Samenstelling: Aanwezig: J.H. Bats, burgemeester en voorzitter; M. Smit, wethouder; T. Jongman, wethouder; B. Harmsma, wethouder; M. Scheringa, wethouder; M.W. de Graaf, gemeentesecretaris Samenvatting Een van de ontwikkelingen op het gebied van preventie en gezondheid is het landelijke Integraal Zorgakkoord (IZA). In het Integraal Zorgakkoord staan afspraken tussen de overheid en een groot aantal partijen in de zorg. Het doel is de zorg in Nederland te verbeteren en voor te bereiden op de toekomst. Het is een akkoord dat regionaal wordt opgepakt en effect heeft op het gemeentelijk sociaal domein en ons lokaal gezondheidsbeleid. Wij hebben uw raad hierover eerder geïnformeerd op 14 november 2023. Gemeenten zijn samen met zorgverzekeraars trekkers in het proces van de uitvoering van het IZA. Afgelopen jaar heeft in het teken gestaan van de uitvoering van het IZA, zoals het opstellen van een Regiobeeld en Regioplan IZA en het vormgeven van een regionale governance waarin we samen met alle betrokken partijen uitvoering kunnen geven aan de doelstellingen uit het IZA.

Het Regioplan is op 21 december 2023 voorgelegd aan het bestuurlijk overleg van Samen Gezond IJssel-Vecht, waar alle partijen hebben ingestemd met het plan. Op 22 december 2023 is het Regioplan gepubliceerd op Regiobeelden en regioplannen (dejuistezorgopdejuisteplek.nl). De colleges van de 8 IJssel-Vecht gemeenten moeten formeel het Regioplan vaststellen, zoals is afgesproken in de governance overeenkomst IZA IJssel-Vecht. Het college van Steenwijkerland heeft het Regioplan op 6 februari 2024 vastgesteld. Het Regioplan IJssel-Vecht omvat prioritaire opgaven en regio-afspraken van zes coalities, elk met hun specifieke doelstellingen en speerpunten. We nemen uw graag mee in deze volgende fase van het Integraal Zorgakkoord in onze regio en onze gemeente. Informatienota Inleiding In september 2022 is het Integraal Zorgakkoord (IZA) gesloten, dat mede is ondertekend door de VNG namens gemeenten. Belangrijke doelstelling van het IZA is de zorg toegankelijk en betaalbaar te College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_001192/87 houden. Er is sterke samenhang met andere akkoorden zoals het GALA (Gezond en Actief Leven) en WOZO (Wonen ondersteuning en zorg voor ouderen). Gemeenten zijn samen met zorgverzekeraars trekkers in het proces van de uitvoering van het IZA.

Afgelopen jaar heeft in het teken gestaan van de uitvoering van het IZA, zoals het opstellen van een Regiobeeld en Regioplan IZA en het vormgeven van een regionale governance waarin we samen met alle betrokken partijen uitvoering kunnen geven aan de doelstellingen uit het IZA. Van Regiobeeld naar Regioplan Op 1 juli 2023 is het Regiobeeld IZA IJssel Vecht gepubliceerd (Regiobeelden (dejuistezorgopdejuisteplek.nl). In november 2023 bent u hierover geïnformeerd, alsmede over de voortgang van de uitvoering van het IZA. Daarnaast zijn er op 15 en 21 november 2023 regionale bijeenkomsten IZA voor gemeenteraden georganiseerd om u te informeren over de voortgang en ontwikkelingen. In vervolg op het Regiobeeld is door gemeenten, Zilveren Kruis, inwoners en zorg- en welzijnspartijen, gewerkt aan het opstellen van het Regioplan IZA IJssel-Vecht. Deze samenwerking vond plaats binnen het regionale netwerk “Samen gezond IJssel-Vecht” waar vanuit zes inhoudelijke coalities het Regioplan is opgesteld. Het Regioplan is op 21 december 2023 voorgelegd aan het bestuurlijk overleg van Samen Gezond IJssel-Vecht, waar alle partijen hebben ingestemd met het plan. Op 22 december 2023 is het Regioplan gepubliceerd. Het college van Steenwijkerland heeft het Regioplan op 6 februari 2024 vastgesteld.

Rol gemeenteraad De rol van de gemeenteraad is formeel niet besluitvormend, omdat het geen specifiek lokaal gemeentelijk beleidsplan is, maar een plan van diverse partijen in de regio. Gemeente Zwolle vervult de rol van mandaatgemeente en is daarmee verantwoordelijk voor het aanvragen en beheren van de financiële middelen. Regioplan Integraal Zorgakkoord IJssel-Vecht Het Regioplan IJssel-Vecht omvat prioritaire opgaven en regio-afspraken van zes coalities, elk met hun specifieke doelstellingen en speerpunten: 1. Coalitie Gezond Leven & Preventie: Deze focust op gelijke kansen op gezondheid voor alle inwoners van de regio. Belangrijke regioafspraken omvatten het verbeteren van de toegang tot informatie, ondersteuning voor inwoners in kwetsbare posities en het stimuleren van gezond leven en preventie op verschillende niveaus. 2. Coalitie Vitaal Ouder Worden: Dit gaat over de uitdagingen van de toenemende vergrijzing, waarbij oplossingen worden gezocht in zorgtransformatie en initiatieven die verder gaan dan de (traditionele) zorg. Ook gaat dit over het faciliteren van ondersteunende gemeenschappen. 3. Coalitie Mentaal Welbevinden: Deze coalitie werkt aan het versterken van mentale veerkracht van alle inwoners in de regio.

De actielijnen omvatten het versterken van bewustwording en mentale vaardigheden, het verbeteren van informele steun en het verbeteren van samenwerking tussen GGZ, huisartsen en het sociaal domein. 4. Coalitie Arbeidsmarkt: Deze coalitie richt zich op het aantrekken en behouden van medewerkers in zorg en welzijn, benadrukkend dat regionale samenwerking essentieel is voor het verlagen van drempels in deze sector. De doelstellingen omvatten het investeren in arbeidsbesparende innovaties, het vergroten van werkplezier, en het stimuleren van leren en ontwikkelen. 5. Coalitie Digitalisering: Deze is gericht op het integreren van digitalisering als een essentieel onderdeel van zorg en welzijn. Belangrijke regioafspraken omvatten het creëren van één digitale voordeur, het realiseren van hybride (netwerk)zorg, en het verbeteren van databeschikbaarheid. 6. Coalitie Zorginnovatie & Transformatie: Deze coalitie richt zich op het ondersteunen, faciliteren en versnellen van transformatie en innovaties in nauwe samenwerking met de inhoudelijke coalities. College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_001193/87 Eerste stap hierin is het samen met partners inrichten van het Zorgtransformatorhuis en uitbreiden van Vitaal Vechtdal met zorgtransformatie.

Concrete thema's waar we in eerste instantie mee aan de slag gaan zijn Advance Care Planning, digitale zelftriage en zorgcoördinatie, en chronische zorg. Vanuit de gemeente Steenwijkerland nemen wij deel aan de coalitie preventie en gezondheid. Voor de andere coalities hebben wij input geleverd via de vertegenwoordigende gemeente in de betreffende coalitie. Kernboodschap In het Regiobeeld IZA IJssel-Vecht zijn een aantal uitdagingen voor deze regio geconstateerd. In het Regioplan zijn deze verder uitgewerkt en vertaald naar concrete doelen en aanpakken. Belangrijk onderdeel daarvan is de verschuiving van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag én mens en maatschappij. De rol van het sociaal domein in deze transformatie is groot. Het Regioplan is geen uitgewerkt en gedetailleerd plan, maar is de routekaart voor de komende jaren. Het Regioplan maakt inzichtelijk wat voor de komende jaren de prioritaire transformatieopgaven zijn om ervoor te zorgen dat zorg beschikbaar blijft voor degenen die het nodig hebben. We zien het Regioplan als een eerste stap in de goede richting van een enorme transformatieopgave, waarbij we ons committeren aan de bredere beweging in samenwerking met andere betrokken partijen. Hoe we dit concreet gaan doen daarover moet komende tijd de gesprekken en uitwerking plaatsvinden.

In de uitwerking van het Regioplan kijken we vanuit onze lokale situatie en leggen we op inhoud zo veel mogelijk koppeling tussen de uitvoering van het lokale gezondheidsbeleid, de vereisten vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de lokale uitwerking van de afspraken uit het Regioplan. Financiën Specifieke uitkering Integraal Zorgakkoord (SPUK IZA) Voor het realiseren van de IZA doelstellingen is een aparte SPUK IZA voor gemeenten in het leven geroepen. In totaal gaat het om 150 miljoen voor gemeenten per jaar. Voor de regio IJssel-Vecht gaat het om € 3.023.765,- per jaar t/m 2026. Dit is bedoeld voor gemeentelijke inzet en bijdragen om de IZA doelen te realiseren en voor de financiering van de regionale governance. Het gaat hierbij niet alleen om de organisatie van de governance en/of samenwerkingsstructuur, maar ook om de (lokale) inzet van voorzieningen (mits het voldoet aan de voorwaarden zoals opgesteld door de VNG). De 8 regiogemeenten zijn in gezamenlijkheid verantwoordelijk voor de financiën m.b.t. de SPUK IZA. De begroting wordt vastgesteld door het Regionaal bestuurlijk overleg Wmo. De SPUK wordt aangevraagd door de gemandateerde gemeente (Zwolle) in de regio. De SPUK IZA loopt t/m 2026 maar het is de bedoeling dat na 2026 deze middelen gecontinueerd worden en gemeenten deze in een andere vorm ontvangen.

Het is nog niet duidelijk hoe dit vorm gaat krijgen. Transformatiemiddelen Naast de SPUK IZA zijn er transformatiemiddelen: €2,8 miljard euro tot 2027 voor impactvolle transformaties. Dit is vanuit de zorgverzekeringswet. Deze middelen zijn bedoeld om transformaties in de zorg mogelijk te maken. Daarvoor moeten concrete plannen (transformatieplannen) worden ingediend door zorgpartijen, sociaal domein en welzijspartijen bij de zorgverzekeraars. De twee grootste zorgverzekeraars in de regio beoordelen het plan (Zilveren Kruis en VGZ in onze regio). Binnen de coalities vindt de samenwerking plaats tussen de verschillende partijen en zullen de transformatieplannen opgesteld moeten worden op basis van de ambities en doelen van het Regioplan. De financiële vertaling van het Regioplan voor Steenwijkerland is op dit moment nog niet concreet. De financiële middelen uit de regio zijn echter bepalend voor onze eigen uitvoering. Dit betekent dat het College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_001194/87 beschikbare regionale budget niet wordt overschreden. De beschikbaar komende middelen worden door middel van bijstelling van de begroting (budgettair neutraal) verwerkt. Vanuit de verschillende financieringsstromen SPUK IZA en SPUK GALA kijken we op inhoud hoe we slimme combinaties kunnen maken.

Consequenties voor de gemeente We constateren dat het Regioplan grote ambities voor transformatie kent. Het risico daarbij is dat deze ambities in de praktijk niet haalbaar blijken. Er bestaan zorgen bij de gemeenten over de uitvoerbaarheid en haalbaarheid van de plannen, zowel in menskracht (capaciteit) als in financiële middelen. Dit is niet alleen afhankelijk van de ambities in de regio, maar ook van keuzes van de landelijke overheid. Over de grotere beweging die met het Regioplan wordt beoogd is consensus, maar de doelen en resultaten vragen om prioritering. Hierbij is er aandacht voor de noodzaak om ruimte te laten in de plannen voor verschillen tussen gemeenten onderling (lokaal maatwerk) en tussen gemeenten en zorgpartijen. Als gemeenten blijven we hier aandacht voor vragen in de verdere uitwerking van de plannen. Dit is ook nadrukkelijk aangegeven bij onze partners bij het opstellen en uitwerken van het Regioplan. Communicatie Er is een aparte communicatiewerkgroep opgericht die zich richt op het vertalen en uitdragen van de opgaven uit het IZA. In het Regioplan vindt u in hoofdstuk 16 meer informatie over de communicatiestrategie. Vervolg In 2024 zullen de ambities en doelen uit het Regioplan verder worden vertaald naar concrete aanpakken.

Binnen de verschillende inhoudelijke coalities zullen gesprekken gaan plaatsvinden en worden initiatieven gevormd voor de transformatieplannen. Wij zullen u in de loop van 2024 verder informeren over de uitwerking en voortgang van het Regioplan IZA. Besluit In te stemmen met de informatienota over Regioplan Integraal Zorgakkoord IJssel-Vecht. Bijlagen 1. praatplaat Regioplan IZA IJssel-Vecht 2023.pdf 2. DEF Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht 22-12-gecomprimeerd (2).pdf College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_001195/87 College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_001196/87 INHOUDSOPGAVE https://mcu- sercontent. com/785aed5becd6661daee2c6f06/image- s/9191ed76-dc16-74f6-52ab-e1958543a- bad.png Regioplan Integraal Zorgakkoord regio IJssel-Vecht December 2023 SAMENGEZONDIJSSELVECHT College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_001197/87 SAMEN WERKEN AAN TOEGANKELIJKE, HOOGWAARDIGE EN BETAALBARE ZORG SAMENGEZONDIJSSELVECHT Colofon Dit regioplan is opgesteld in opdracht van GGD IJsselland, de 8 IJssel-Vecht gemeenten en Zilverenkruis. Het plan moet nog formeel worden vastgesteld door de colleges van B&W van de 8 IJssel-Vecht gemeenten.

Coördinatie Tamar van Overmeir, NCOD Wouter Bax, bureaugoodwork Carolien Fledderus, Common Eye Illustraties Nina de Bruin, Ninatekent Foto’s Beeldbank Vormgeving Stunned Idea & Identity December 2023 College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_001198/87 1. Voorwoord ..................................................................................................................................................................................................................... 4 2. Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................... 5 3. Commitment van de regio op het regioplan ........................................................................................................................................... 6 4. Urgentie/ aanleiding/ doel regioplan ........................................................................................................................................................ 7 5. Inwonersperspectief op de transformaties van zorg ......................................................................................................................... 9 6.

Beschrijving van de regio ..................................................................................................................................................................................... 10 7. Organisatie van de aanpak van het regioplan en betrokken partijen ...................................................................................... 11 8. Opgaven voor de transformatie in IJssel-Vecht en dwarsverbanden ..................................................................................... 14 9. De regioplannen van de zes coalities .......................................................................................................................................................... 16 Coalitie Gezond Leven & Preventie ............................................................................................................................................... 17 Coalitie Mentaal Welbevinden ......................................................................................................................................................... 25 Coalitie Vitaal Ouder Worden ............................................................................................................................................................

37 Coalitie Zorginnovatie & Transformatie .................................................................................................................................... 44 Coalitie Digitalisering ............................................................................................................................................................................. 50 Coalitie Arbeidsmarkt ............................................................................................................................................................................. 57 10. Afspraken regionale preventie-infrastructuur en ketenaanpakken ......................................................................................... 62 11. Landelijke randvoorwaarden ............................................................................................................................................................................. 65 12. Financiële kaders ..................................................................................................................................................................................................... 67 13. Regionale werkagenda .......................................................................................................................................................................................... 68 14.

Acute Zorg en ROAZ-plan ................................................................................................................................................................................... 70 15. Monitoring ..................................................................................................................................................................................................................... 72 16. Communicatieplan ................................................................................................................................................................................................... 75 17. Partners ........................................................................................................................................................................................................................... 78 INHOUDSOPGAVE SAMENGEZONDIJSSELVECHT De items uit deze inhoudsopgave zijn clickable. College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_001199/87 4 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht 1. VOORWOORD Voor u ligt het regioplan Integraal Zorgakkoord van de regio IJssel-Vecht. Dit plan is een uniek product en resultaat van een unieke samenwerking. De zorgsector en het sociaal domein hebben verschillende perspectieven.

Toch hebben we elkaar gevonden: Zilveren Kruis, zorg- en welzijn partijen, acht gemeenten in de regio IJssel-Vecht, én inwoners. Werelden kwamen bij elkaar, om samen te gaan voor gezondheid in de breedste zin van het woord. En om de zorg in onze regio toegankelijk en betaalbaar te houden. Samen in beweging komen is noodzakelijk. De vraag naar zorg neemt toe, vooral door de vergrijzing. Tegelijkertijd stelt de toenemende krapte op de arbeidsmarkt grenzen aan de beschikbaarheid van zorg. Ook de betaalbaarheid staat onder druk. Als we doorgaan op de huidige weg, lopen we vast en kan niet iedereen meer rekenen op goede en tijdige zorg en ondersteuning. Inwoners en cliënten verwachten dat we in beweging komen. Wij, op onze beurt, verwachten dat inwoners en cliënten niet alleen naar ons kijken voor de oplossingen, maar ook zélf aan de slag gaan. Dit regioplan is nog niet concreet uitgewerkt. Maar dit plan geeft handvatten voor de transformatie naar betere zorg. Het is nu zaak de positieve energie vast te houden om daadwerkelijk tot zorg en ondersteuning te komen die past bij deze tijd. Daarbij realiseren we ons dat niet alles maakbaar is. Maar samen met inwoners en cliënten leggen we de lat hoog: we laten geen kans onbenut voor een gezonde regio! De netwerkorganisatie Samen Gezond IJssel-Vecht is nu ingericht en bijna op alle posities goed ingevuld.

Dat betekent dat we ook steeds beter weten waar we taken kunnen beleggen. Wat doe je samen en waarvoor sta je als organisatie of gemeente zelf aan de lat, bijvoorbeeld omdat het tot je wettelijke taken behoort? Dit geeft vertrouwen voor het samenwerken in de komende jaren. Voor de verdere invulling van dit plan verheugen wij ons op een goede samenwerking met alle betrokken partijen! Karin Leferink, Raad van Bestuur IJsselheem Bernard van den Belt, wethouder gemeente Kampen Voorzitters bestuurlijk platform Samen Gezond IJssel-Vecht Het is een transformatie waarin iedereen meewerkt met als doel een gezonde regio. Dat gaat verder dan alleen goede zorg. Het gaat om fysieke, mentale en praktische ondersteuning aan inwoners, zodat zij gezond worden of blijven. Daarvoor bekijken we de zorg en gezondheid in onze regio nu in de volle breedte. Zes coalities, elk op een specifiek thema, hebben hard gewerkt aan een integraal en eensgezind plan. Dat plan ligt nu voor u en is voor ons een bron van trots. Om alles wat we van elkaar hebben geleerd. INHOUDSOPGAVE College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011910/87 INHOUDSOPGAVE5 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht 2. INLEIDING In de regio IJssel-Vecht staan we op een belangrijk keerpunt. De groeiende druk op onze zorginfrastructuur en de toenemende zorgbehoeften vereisen een gecoördineerde en innovatieve aanpak.

Dit regioplan, ontstaan binnen het netwerk Samen Gezond IJssel-Vecht, is onze reactie op deze urgente uitdagingen. Het is een gezamenlijke inspanning voor duurzame, toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige zorg, in alle gevallen dat zorg écht noodzakelijk is. Dat is cruciaal voor het welzijn van onze gemeenschap en vraagt om een domeinoverstijgende benadering, met strategieën gericht op het voorkomen, vervangen en verplaatsen van zorg. We zijn op weg naar een veerkrachtige samenleving waar zorg niet het vanzelfsprekende antwoord is, maar een doordachte keuze. In dit regioplan werken we de door Samen Gezond IJssel-Vecht bepaalde prioriteiten uit in zes coalities: Arbeidsmarkt, Digitalisering, Gezond leven en Preventie, Vitaal Ouder Worden, Mentaal Welbevinden, Zorginnovatie & Transformatie. We zetten ons samen in voor een alomvattende aanpak voor het bieden van ondersteuning en het verbeteren van het welzijn. Tal van partijen hebben hieraan meegewerkt, waaronder gemeenten, de zorgverzekeraar, GGD IJsselland en zorg- en welzijnsorganisaties. Zo benadrukken we onze ambitie om zorg en welzijn in onze regio te transformeren. Het doel is gezondere levensjaren realiseren voor kwetsbare mensen, het welbevinden voor iedereen te versterken en te garanderen dat iedereen gelijke kansen heeft op passende zorg.

Hoewel niet alles tot in detail is uitgewerkt, verschaft dit regioplan stevige richtlijnen om onze doelen te verweze- nlijken. Met dit document als kompas, richten we ons op een gezonde en veerkrachtige toekomst voor alle inwoners van IJssel-Vecht. College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011911/87 6 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht Het regioplan dat nu voorligt kan rekenen op een breed commitment. We onderschrijven met elkaar dat er (domein overstijgende) transformaties nodig zijn om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Daarvoor zijn niet alleen veranderingen in de zorg nodig, maar doen we ook een beroep op inwoners zelf en hun netwerk, de omgeving waarin we wonen, werken en recreëren en partijen die actief zijn in het sociaal domein. De transformatie kan alleen slagen al we op alle aspecten van gezondheid en zorg aan de slag gaan. Als partijen in de regio IJssel-Vecht committeren we ons aan de ambities en doelen in dit regioplan. We willen slimme keuzes maken voor een optimale impact en realiseren ons dat daarvoor verdere uitwerking nodig is. Zo zijn de ambities uit dit regioplan nog niet financieel vertaald. Ook de impact op bestaand beleid van gemeenten en zorgverzekeraars hebben we nog niet in kaart. De financiers van zorg en ondersteuning bekijken samen hoe zij transformatie financieel mogelijk kunnen maken.

Wat kan binnen bestaand (financieel) beleid, binnen wet- en regelgeving, en wat is er mogelijk onder de aanvullende afspraken voor extra middelen (SPUK GALA en SPUK IZA) voor gemeenten. En met welke middelen zouden de zorgverzekeraars de transformatie kunnen faciliteren. We streven naar duurzame financiering en als we vastlopen in belemmerende wet- en regelgeving schakelen we op naar landelijk niveau. In dit regioplan staan daarvoor de randvoorwaarden. We hebben ook afgesproken hoe we de afzonderlijke plannen voor de transformatie toetsen aan dit regioplan. 3. COMMITMENT VAN DE REGIO OP HET REGIOPLAN INHOUDSOPGAVE College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011912/87 4. URGENTIE, AANLEIDING EN DOEL VAN HET REGIOPLAN Toegankelijke, hoogwaardige en betaalbare zorg is cruciaal, steeds als onze gezondheid om de inzet van een zorgverlener vraagt. De beschikbaarheid van zorg en ondersteuning staat onder druk en als er geen actie wordt ondernomen, dreigt de zorg structureel vast te lopen. In veel sectoren binnen zorg en welzijn groeit de kloof tussen vraag en aanbod, wat de kwaliteit en toegankelijkheid in gevaar brengt en professionals met toenemende werkdruk belast. De verwachting is dat de zorgvraag in de toekomst sterk zal toenemen. Tegelijkertijd zien we dat onze samenleving in snel tempo verandert.

(Toekomstige) ouderen hebben andere wensen op het gebied van wonen en zorg en zijn tot op hoge leeftijd gezond en actief. Technologische toepassingen zijn steeds vanzelf- sprekender, omdat mensen digitaal ook steeds vaardiger worden. En professionals uit het zorg- en welzijnsdomein beantwoorden hulpvragen steeds vaker vanuit het perspectief van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. We kunnen zorg en ondersteuning zo gaan organiseren dat deze toegankelijk zijn voor mensen die dit het hardst nodig hebben. Niet alleen omdat het moet, maar omdat inwoners en professionals toe zijn aan een andere benadering van gezondheid en ziekte. Zorg is niet op alles het antwoord. Positief inzetten op gezondheid doe je ook door de zelfred- zaamheid van mensen en de gemeenschap te bevorderen. 7 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht Regiobeeld In juni 2023 werden in het regiobeeld van de regio IJssel-Vecht de belangrijkste knelpunten in de zorg en gezondheid van inwoners geïdentificeerd. In het algemeen wijkt de regio IJssel- Vecht op de meeste thema’s niet veel af van het landelijke gemiddelde. Wel zal de vergrijzing in deze regio relatief hoger zijn, wat meer vraag naar zorg oplevert. Tegelijkertijd zullen er minder potentiële mantelzorgers zijn en zullen de werknemers in de zorg- en welzijnssector zelf ook vergrijzen.

Kortom, de druk op de zorg zal toenemen en vergt een gezamenlijke regionale aanpak met oog voor de verschillen tussen gemeenten, zoals die in het regiobeeld zijn verwoord. Uit het regiobeeld en gesprekken hierover met inwoners, zorgprofessionals en bestuurders, komt het volgende naar voren: Er is nog te weinig aandacht voor preventie en het bevorderen van gezondheid, zeker als het gaat om ouderen en jeugd. Het mentaal welbevinden van inwoners neemt gemiddeld af en de toegang tot GGZ is beperkter dan in andere regio’s. We zullen onze aanpak moeten verbreden in samenwerking met verschillende domeinen. De demografische druk in deze regio groeit meer dan in de rest van Nederland, waardoor ook bijvoorbeeld ouderdom- gerelateerde aandoeningen meer zullen toenemen. Daarbij zijn de zorgkosten voor ouderen nu gemiddeld al INHOUDSOPGAVE College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011913/87 hoger dan landelijk. Het huidige aanbod van zorg en wonen voor ouderen is niet meer vanzelfsprekend en vraagt daarom een nieuwe aanpak. Inwoners in een kwetsbare positie, zoals mensen die moeite hebben om rond te komen, migranten en mensen met minder gezondheidsvaardigheden, kunnen de weg naar tijdige en goede zorg niet altijd vinden. Een kwetsbare positie gaat ook vaak gepaard met een relatief groot zorggebruik.

In de huidige vorm zal de druk op de arbeidsmarkt in de zorg- en welzijnssector toenemen. Werknemers ervaren nu al een hoge werkdruk. Het regiobeeld IJssel-Vecht maakt duidelijk dat ondanks de inspanningen van de afgelopen jaren de gezondheidskloof en problematiek nog steeds groot zijn. De nadruk ligt nog op ziekte en zorg, terwijl de focus zou moeten liggen op het versterken van de gezondheid, veerkracht en zelf- en samenredzaamheid van de inwoners van de regio IJssel-Vecht. Voor daadwerkelijke verbetering moeten we onze koers niet slechts optimaliseren, maar ook transformeren. Een fundamenteel ander perspectief op gezondheid en zorg is nodig om de zorg beschikbaar en betaalbaar te houden. Het regioplan is een vertaling van het regiobeeld in concrete actie. We identificeren de belangrijkste opgaven en geven deze prioriteit, en we maken werkafspraken met elkaar. Elke IZA kernregio en ROAZ-regio heeft een eigen plan. Samen vullen ze elkaar aan. 8 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht INHOUDSOPGAVE College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011914/87 5. INWONERS ­ PERSPEC TIEF OP DE TRANS FORMATIES VAN ZORG Vanaf de start hebben we het perspectief van de inwoners goed in het proces betrokken. Op verzoek van het regionale samenwerkingsverband stelde Zorgbelang Overijssel begin dit jaar een zogenaamd inwonerberaad op.

De leden hebben commentaar gegeven op het regiobeeld en actief deelgenomen aan een aantal coalities bij het opstellen van het regioplan. In onderstaand kader geven zij hun reflectie op het regioplan en inwonerparticipatie. Daarnaast zijn de adviesraden Sociaal Domein van de acht gemeenten meegenomen bij het opstellen van het regioplan. Hiervoor kwamen we bijeen met de voorzitters van de lokale adviesraden. Kansen De ambitie van Samen Gezond IJssel-Vecht die spreekt uit het regioplan, is groot. Het inwonerberaad van Zorgbelang Overijssel dacht constructief mee. Bij alle thema’s blijft de betrokkenheid van inwoners belangrijk om goede resultaten te behalen. Inwoners participeren op verschillende niveaus. Het duidelijk informeren van en communiceren met de inwoners, patiënten en cliënten is altijd een goede stap om oplossingen te bewerkstelligen. Het Raadplegen van inwoners over hun wensen, ideeën, mogelijkheden en grenzen zou bij elke transformatie en elk project een voorwaarde moeten zijn. Nog beter is het om de inwoners die de gevolgen van een bepaalde veranderingen gaan ondervinden om advies te vragen.

Nu er een steeds groter beroep wordt gedaan op de eigen kracht, zelfstandigheid, zelfredzaamheid, samenredzaamheid en vrijwilligerskracht is het wenselijk dat bij de meeste opgaven inwoners, patiënten en cliënten echt meedoen (co-creatie) om draagvlak en draagkracht bij inwoners te creëren. Meebeslissen op uitvoerend, tactisch en bestuurlijk niveau door inwoners, patiënten en cliënten op regionaal niveau is een echte transformatie, die alleen gerealiseerd kan worden als we buiten de bestaande kaders durven te denken. Samen ‘It takes a village to raise a child!’, is hier een mooie uitspraak. Iedereen draagt bij aan de samenleving, dus helpt het om zoveel mogelijk mensen te betrekken bij het oplossen van vraagstukken. Voor deze inwonerbetrokkenheid bestaan al diverse methoden, technieken en tools. In de komende jaren willen we deze doelgericht gaan inzetten. Grenzen Participatie en gemeenschapskracht gaan uit van de eigen kracht, de eigen regie en de zelfredzaamheid van inwoners. Dit verdient ruimte en ondersteuning voor inwoners, maar ook erkenning van hun beperkingen en grenzen. Bij elke verandering in de zorg moeten we steeds oog houden voor de werkelijke mogelijkheden van kwetsbare inwoners. Van patiënten en cliënten, van mantelzorgers, van chronisch zieken, van mensen met beperkingen en andere doelgroepen.

Zodat een beroep op zelfredzaamheid en eigen kracht altijd redelijk is. 9 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht INHOUDSOPGAVE College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011915/87 10 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht INHOUDSOPGAVE 6. BESCHRIJVING VAN DE REGIO De regio IJssel-Vecht vormt een dynamische gemeenschap waar stedelijke energie harmonieert met landelijke rust. De inwoners ervaren een relatief hogere sociaaleconomische status dan in andere regio's, wat bijdraagt aan zelfstandigheid en een sterk gemeenschapsgevoel. Opmerkelijk is dat de eenzaamheidscijfers lager liggen dan het landelijk gemiddelde, wat de gezondheid en leefstijl van de inwoners positief beïnvloedt. De prachtige natuur verhoogt de algehele levenskwaliteit. Op de arbeidsmarkt, vooral in de zorgsector, toont de regio veerkracht en nodigt ze uit tot samenwerking voor het bevorderen van welzijn en gezondheid. De regio De regio IJssel-Vecht omdat de gemeenten: Dalfsen, Hardenberg, Kampen, Ommen, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartwaterland en Zwolle. De regio IJssel-Vecht is onderdeel van de zorgkantoorregio Zwolle. De gemeenten en Zilveren Kruis hebben gekozen voor afwijking van de zorgkantoorregio zodat deze klopt met de bestaande samenwerkingsstructuren in zowel de regio IJssel-Vecht als op de Veluwe. De regio IJssel-Vecht heeft 379.910 inwoners (2022).

De regio ligt in de provincie Overijssel, is onderdeel van de GGD IJSSELLAND-regio IJsselland en overlapt grotendeels met de ROAZ-regio Zwolle. De regio kenmerkt zich door een relatief hoge bevolkingsdichtheid in de gemeente Zwolle en een relatief lage bevolkingsdichtheid in de omliggende gemeentes. Ook is er relatief veel grondgebruik voor natuur. De gemeente Hattem maakt onderdeel uit van de zorgkantoor- regio Zwolle, maar neemt voor het regiobeeld en regioplan deel aan de regio Apeldoorn/Zutphen. De gemeenten op de Veluwe (Putten, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Elburg en Oldebroek) vormen samen met de gemeente Zeewolde de subregio Noord-Veluwe. Zij hebben een eigen regiobeeld en regioplan opgesteld, en werken met Zilveren Kruis en zorgaanbieders samen in de netwerkorganisatie Gezond Veluwe. Grensgebieden Dit regioplan is opgesteld voor een vastgesteld geografisch gebied dat is bepaald op basis van de samenwerkingsschaal van de deelnemende gemeenten. We zijn ons er volledig van bewust dat deze schaal veelal niet overeenkomt met het werkgebied van verschillende zorgverleners en aanbieders uit zorg en sociaal domein. Het werkgebied van aanbieders overschrijdt soms ook de grenzen van de vastgestelde geografische regio.

Gemeenten en andere partijen uit de zorg en het sociaal domein buiten dit vastgestelde geografische gebied waren geen partij bij de totstandkoming en besluit- vorming van dit regioplan. In de concretisering van aanpakken en uitwerking in transformatieplannen die betrokkenheid vragen van deze gemeenten en andere partijen gaan we op dat moment in gesprek. Zo zorgen we ervoor dat elk concreet plan op de juiste schaal en met de juiste partijen wordt vastgesteld en uitgewerkt. College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011916/87 De totstandkoming van regionale samenwerking Eind 2022 ontstond vanuit verschillende regionale overlegtafels vanuit zorg en welzijn één gezamenlijk netwerk voor de opgave om de zorg toegankelijk, van goede kwaliteit en betaalbaar te houden. We bundelden onze krachten en zochten de aansluiting tussen de verschillende projecten en innovaties. Niet geheel toevallig liep deze ontwikkeling gelijk met de ontwikkelingen rondom het Integraal Zorgakkoord. Deelnemers aan de regionale tafels RZA, VVT-tafel en het Informatieberaad Zorg Groot Zwolle namen deel aan de inrichting van de regionale samenwerking, andere partijen sloten aan in de loop van het proces. Een sterke verbinding is gelegd met de Human Capital Agenda Regio Zwolle.

We spraken af dat de samenwerking zich in de basis richt op de regio IJssel-Vecht en de bijbehorende acht gemeenten. Het staat partijen die op enigerlei wijze betrokken zijn bij de regionale Uitgangspunten voor transformatie Alle inwoners en professionals zijn zich bewust van de noodzaak van de transformatie. Dit is cruciaal, gezien de komende veranderingen in formele zorg. We doen een groter beroep op zelf- en samenredzaamheid van inwoners en vragen van professionals een wording, dialoog en aandacht voor elkaar. Plannen (beleidsmatig en hulpverleningsgericht) worden in co-creatie tussen inwoners, ervaringsdeskundigen en professionals uitgewerkt en geïmplementeerd. Bestuurders en professionals handelen in het belang van de gezondheid van de inwoner. Dit vraagt lef om over de kaders en belangen van de eigen organisatie heen te kijken en om samen te werken in het belang van de gezondheid van alle inwoners in de regio IJssel-Vecht. “Écht samenwerken betekent dat je iets inlevert als organisatie en ook iets terugkrijgt als organisatie.” – Jan Rotmans. Iedereen is niet alleen verantwoordelijk voor een deel, maar juist ook voor het geheel. 7. ORGANISATIE VAN DE AANPAK VAN HET REGIOPLAN EN BETROKKEN PARTIJEN samenwerking vrij om deel te nemen.

In verschillende bijeenkomsten met zorgpartijen, de gemeente Zwolle, GGD IJSSELLAND IJsselland en zorgverzekeraar Zilveren Kruis is toegewerkt naar een regiobrede governance. In mei 2023 voegden we de governance rondom het regiobeeld en het regioplan vanwege de overlap samen met de beoogde governance-structuur van het netwerk. Een hernieuwde kennismaking tussen alle betrokkenen vond plaats tijdens een tweedaagse in september. Gedurende twee dagen werkten inhoudelijke professionals, beleidsmakers en bestuurders samen aan doelstellingen, plannen en werkagenda's. Ondertussen maakten we kennis met elkaar en creëerden we een platform waarin de overeenkomsten en de verschillen aan het licht konden komen. In de weken daarna scherpten we onze plannen aan en stemden we deze af met betrokkenen binnen en buiten de coalitie. Nadrukkelijk keken we ook naar de betrokkenheid van inwoners vanuit de diverse participatieraden. INHOUDSOPGAVE11 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011917/87 INHOUDSOPGAVE Goede samenwerking in het brede zorg- en ondersteuningsveld vraagt om netwerkleiderschap op diverse niveaus: managers, bestuurders, zorgprofessionals én inwoners. In de samenwerking binnen netwerken gaat het over transparantie, geven en nemen, het maken van (stevige) keuzes en het nastreven van integraliteit.

Van controle naar vertrouwen. Dit begint al met het krijgen van zicht op elkaars kennis, kunde en capaciteit als zorg- en welzijnspartners. We erkennen en omarmen volledig de complexiteit van de vraagstukken binnen onze regio. Dat vereist de flexibiliteit om besluiten te nemen met oog voor verschillen en afhankelijkheden en de kansen te zien voor innovatie, dialoog en samenwerking. Uiteenlopende belangheb- benden nodigen we uit om daaraan bij te dragen, zodat ons beleid kwalitatief en doeltreffend is. Organisatie van de regionale samenwerking Leidende principes • De regionale samenwerking bestaat uit zorg- en welzijnspartijen, gemeenten die een link hebben met de regio IJssel-Vecht en Zilveren Kruis. Nadrukkelijk zijn ook partijen van buiten de regio welkom. • Samen werken we aan oplossingen voor de grote maatschappelijke opgave waar de regio voor staat. • Iedereen kan meedoen, er is een uitnodigende samenwerking, maar als je meedoet participeer je ook echt. Dat wil zeggen dat je je committeert aan de doelstellingen en de aanpak die binnen het netwerk zijn opgesteld, op het voor de betreffende partij relevante thema. • We geloven in het positieve effect van elkaar beter kennen en het gebruik maken van elkaars expertise. • We werken vanuit het gedachtegoed van Positieve gezondheid.

Hierbij bevorderen we de zelfredzaamheid van onze inwoners en dragen we bij aan een zo optimaal mogelijk leven. • We richten ons op de inwoners van de regio, op wie dit het meest nodig hebben of waar de meeste gezondheidswinst kan worden behaald of behouden. • We gaan uit van de kern van de opgave, en lossen eventuele gaten en overlap samen op. Uitgangspunten van het netwerk • Het netwerk is zichtbaar voor partners en inwoners van de regio. • Het fundament van het netwerk is bestuurlijke betrokkenheid. • Het netwerk is ondersteunend en biedt overzicht. • We denken en handelen vanuit de ambitie van het netwerk. • Er is overzicht van activiteiten en ontwikkelingen, van waaruit concrete acties worden ingezet. Alle deelnemers weten welke tafels in het netwerk actief zijn en wie daar de aanspreekpunten voor zijn. • Het netwerk kent een duidelijke en voorspelbare structuur in organisatie en planning van bijeenkomsten, activiteiten etc. • Besluitvorming gaat uit van consent. • Bestuurlijk mandaat geeft waarde aan het netwerk en is niet te delegeren. • Eigen perspectief en belangen kunnen benoemd worden, het ongezegde mag worden gezegd. • Deelname in het netwerk gebeurt op basis van een sociaal contract. Dit betreft de morele verbondenheid aan de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning aan inwoners in de regio.

12 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011918/87 We kiezen voor een netwerkstructuur zoals hieronder weergegeven, bestaand uit coalities, een Regiotafel en Bestuurlijk Overleg. We werken vanuit zes coalities, inhoudelijk of meer voorwaarden- scheppend. Het uitgangspunt bij de indeling is dat we overlap zoveel mogelijk voorkomen. Veel thema’s zijn in de uitwerking echter wel degelijk vergelijkbaar. Inhoud en voorwaarden moeten met elkaar kloppen. Dit vraagt vertrouwen, transparantie en een praktische aanpak. Bestuurders zijn aanspreekbaar op wat er in het netwerk gebeurt, organisaties die deelnemen in het netwerk hebben een actieve rol. Vanuit de Regiotafel wordt de organisatie van het netwerk aangestuurd. Een netwerkcoördinator houdt het overzicht en heeft nauw contact met de leden van de Regiotafel.

Zie voor een uitgebreide uitwerking de governance bijlage) INHOUDSOPGAVE13 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht Bestuurlijk overleg van het netwerk Samen Gezond IJssel-Vecht (zorg en welzijns) Organisaties in het netwerk Burgers, bewoners, patiënten, cliënten Regiotafel: Bestuurlijke trekkers, wethouders Coördinator CoördinatorCoördinator Coördinator Coördinator Coördinator Zorgbestuurders & wethouder Zorgbestuurders & wethouder Zorgbestuurders & wethouder Bestuurlijke trekker Bestuurlijke trekker Bestuurlijke trekker Gezond leven & preventie Vitaal ouder worden Mentaal welbevinden Zorginnovatie & transformatie Digitalisering Arbeidsmarkt College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011919/87 8. OPGAVEN VOOR DE TRANSFORMATIE IN IJSSEL­VECHT EN DWARSVERBANDEN In dit hoofdstuk brengen we de opgaven van onze regio in beeld. We laten zien hoe de zes coalities van de regio IJssel-Vecht elkaar aanvullen en met elkaar verweven zijn. Daarnaast schetst dit hoofdstuk hoe we samenwerken aan de verbetering van zorg en welzijn in de regio IJssel-Vecht, rekening houdend met de specifieke omstandigheden en behoeften. We gaan in op de uitdagingen en kansen die we zien vanuit de verschillende inhoudelijke opgaven. En we geven aan hoe dat helpt om onze doelen te bereiken, met aanpakken die echt werken en haalbaar zijn.

Prioritaire opgaven en regioafspraken Het Regioplan IJssel-Vecht omvat prioritaire opgaven en regio-afspraken van zes coalities, elk met hun specifieke doelstellingen en speerpunten: 1. Coalitie Gezond Leven & Preventie: Deze focust op gelijke kansen op gezondheid voor alle inwoners van de regio. Belangrijke regioafspraken omvatten het verbeteren van de toegang tot informatie, ondersteuning voor inwoners in kwetsbare posities en het stimuleren van gezond leven en preventie op verschillende niveaus. 2. Coalitie Mentaal Welbevinden Deze coalitie werkt aan het versterken van mentale veerkracht van alle inwoners in de regio. De actielijnen omvatten het versterken van bewustwording en mentale vaardigheden, het verbeteren van informele steun en het verbeteren van samenwerking tussen GGZ, huisartsen en het sociaal domein. 3. Coalitie Vitaal Ouder Worden Dit gaat over de uitdagingen van de toenemende vergrijzing, waarbij oplossingen worden gezocht in zorgtransformatie en initiatieven die verder gaan dan de (traditionele) zorg. Ook gaat dit over het faciliteren van ondersteunende gemeenschappen. 4. Coalitie Zorginnovatie & Transformatie Deze coalitie richt zich op het ondersteunen, faciliteren en versnel- len van transformatie en innovaties in nauwe samenwerking met de inhoudelijke coalities.

Eerste stap hierin is het samen met partners inrichten van het Zorgtransformatorhuis en uitbreiden van Vitaal Vechtdal met zorgtransformatie. Concrete thema's waar we in eerste instantie mee aan de slag gaan zijn Advance Care Planning, digitale zelftriage en zorgcoördinatie, en chronische zorg. INHOUDSOPGAVE14 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011920/87 15 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht INHOUDSOPGAVE 5. Coalitie Digitalisering Deze is gericht op het integreren van digitalisering als een essentieel onderdeel van zorg en welzijn. Belangrijke regioaf- spraken omvatten het creëren van één digitale voordeur, het realiseren van hybride (netwerk)zorg, en het verbeteren van databeschikbaarheid. 6. Coalitie Arbeidsmarkt Deze coalitie richt zich op het aantrekken en behouden van medewerkers in zorg en welzijn, benadrukkend dat regionale samenwerking essentieel is voor het verlagen van drempels in deze sector. De doelstellingen omvatten het investeren in arbeidsbesparende innovaties, het vergroten van werkplezier, en het stimuleren van leren en ontwikkelen. Samenwerking en verbinding tussen de coalities In het Regioplan IJssel-Vecht bundelen de verschillende coalities hun krachten om samen maatschappelijke uitdagingen aan te pakken.

Een voorbeeld is de samenwerking tussen de Coalities Zorginnovatie & Transformatie en Digitalisering, die zich richten op het stimuleren van digitale zorg om deze toegan- kelijker en efficiënter te maken, met ondersteuning van de Coalitie Arbeidsmarkt. Daarnaast zien we bij gezondheid en preventie, mentaal welbevinden en vitaal ouder worden een overlap tussen informatie en inloop en steunpunten voor inwoners. Het gaat dan over onderwerpen als positieve gezond- heid, vitaliteit en psychische kwetsbaarheid. Bij de realisatie bekijken we de mogelijkheden om hierin zoveel mogelijk samen op te trekken. Deze voorbeelden illustreren de integrale benadering voor een samenhangende en duurzame ontwikkeling in de regio. We creëren een omgeving waarin burgers worden ondersteund in zelfredzaamheid en toegang hebben tot preven- tieve zorg, wat de gezondheid en welzijn in de regio bevordert. Doelgroepgerichte Benadering De aanpak van het Regioplan IJssel-Vecht richt zich op specifieke doelgroepen, met nadruk op ouderen en mensen met meerdere medische aandoeningen. Deze benadering wordt geïllustreerd door de samenwerking tussen de coalities Vitaal Ouder Worden, Gezond Leven & Preventie, Zorginnovatie & Transformatie, Digitalisering en Mentaal Welbevinden.

Een relevant voorbeeld is het project van de Coalitie Vitaal Ouder Worden dat zich richt op samen-redzame gemeenschappen zodat de samenleving meer kan opvangen. Daarbij is specifiek aandacht voor kwetsbare groepen zoals ouderen en mensen met psychische kwetsbaarheid. Dit initiatief benadrukt sociale verbinding en onderlinge ondersteuning en laat zien hoe coalities samenwerken om zelf- en samenredzaamheid in de regio te vergroten. Samenvattende thema’s en opgaven Domeinoverstijgend samenwerken helpt bij het creëren van een solide sociale basis en het cultiveren van gemeenschappelijke zelfredzaamheid. Met thema's als bestaanszekerheid, bewustzijn rond gezondheidsvragen, individuele controle over welzijn en een gezond leefklimaat, illustreert het de samenwerking tussen coalities zoals Mentaal Welbevinden en Digitalisering, en Gezond Leven & Preventie. Dit is essentieel voor het bereiken van onze doelstellingen op het gebied van innovatie, een toekomst- bestendige arbeidsmarkt, toegankelijke zorg, en de integratie van digitale en hybride zorgmodellen. INHOUDSOPGAVE Samenhang coalities Voorwaardescheppend Inhoudelijk Mentaal welbevinden Gezond leven & preventie Vitaal ouder worden Arbeidsmarkt Het aantrekken en behouden van medewerkers in zorg en welzijn. Digitalisering Het integreren van digitalisering als essentieel onderdeel van zorg en welzijn.

Transformatie & zorginnovatie Het ondersteunen, faciliteren en versnellen van transformatie en innovaties. College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011921/87 INHOUDSOPGAVE16 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht 9. DE REGIOPLANNEN VAN DE ZES COALITIES College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011922/87 INHOUDSOPGAVE Met een brede benadering van gezondheid draag je bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. En om zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Dit is aanvullend op elkaar. Als gezondheid vanuit deze brede benadering wordt bekeken, dan is gezondheid ook niet meer alleen het domein van de zorgprofessionals. Gezondheid is juist ook een thema van andere domeinen en vooral ook van mensen zelf. Dat zien we terug in Figuur 1. Gezondheid wordt maar voor een klein deel bepaald door medische zorg. Belangrijker zijn de zogenaamde sociale determinanten, zoals bestaanszekerheid, werk en wonen, genetische factoren, individueel gedrag en de fysieke en sociale leefomgeving. Figuur 1. Factoren die gezondheid beïnvloeden 2 I. AMBITIE De coalitie Gezond leven & Preventie streeft naar veerkrachtige inwoners met gelijke kansen op gezondheid en zorg in en met hun omgeving.

Om dit te bereiken richten we ons op gelijke kansen op gezondheid voor alle inwoners van de regio IJssel-Vecht en op ondersteuning bij een gezonde leefstijl, waarbij de gezonde keuze overal mogelijk wordt gemaakt. Vanuit deze eenduidige opdracht werken we in de regio IJssel-Vecht samen vanuit Positieve Gezondheid én met lef. We zorgen dat professionals én inwoners in de regio IJssel-Vecht beter gebruik maken van het aanwezige (brede) regionale en lokale beweeg- en preventieaanbod en dat professionals één gemeenschappelijke taal spreken als het gaat om gezond leven en preventie. II. INLEIDING 1. Positieve Gezondheid In de coalitie Gezond leven & Preventie kijken we vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid naar gezondheid en zorg 1. In de zorg zijn we bezig met het behandelen en voorkomen van ziekten. Het voorkomen van ziekte door onder meer het inperken van risicofactoren op ziekte, is iets anders dan het bevorderen van gezondheid. Helemaal als we uitgaan van de brede benadering van gezondheid. SAMENGEZONDIJSSELVECHT 1 https:/ /www.iph.nl/ (2023) 2 https:/ /www.determinantsofhealth.org (2020) Coalitie Gezond leven & Preventie 17 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011923/87 INHOUDSOPGAVE beweegprofessionals, docenten, huisartsen, ziekenhuismedewerkers, etc.

Inwoners in een kwetsbare positie zijn onder andere mensen die moeite hebben om rond te komen, migranten, zorgmijders, laaggeletterden, mensen met beperkte digitale vaardigheden en gezondheidsvaardigheden en mensen met een lage sociaaleconomische status (SES). III. DOELEN EN AANPAK Doel 1: Gelijke kansen Eind 2026 leveren professionals in het sociaal domein en zorgdomein in de regio IJssel-Vecht een bijdrage aan het vergroten van gelijke kansen op gezondheid voor alle inwoners van de regio IJssel-Vecht. Het regiobeeld laat zien dat de sociaaleconomische status (SES) in de regio IJssel-Vecht op of boven het landelijk gemiddelde ligt: de regio is relatief welvarend en laaggeletterdheid komt minder vaak voor dan landelijk. Toch zijn dit ook in de regio IJssel-Vecht aandachtspunten. Iedere regio heeft namelijk te maken met inwoners in een kwetsbare positie. 2. Begrippen in dit regioplan In dit regioplan komen een aantal begrippen voor, die we hieronder specificeren. Positieve Gezondheid is een bredere kijk op gezondheid die bijdraagt aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. En om zo veel mogelijk eigen regie te voeren. Om hierbij te helpen is een spinnenweb ontwikkeld, waar zes dimensies in naar voren komen: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren 4.

Leefstijl gaat mede om het kunnen omgaan met uitdagingen in het leven, naast de alom bekende BRAVO-thema’s (Beweging, Roken, Alcohol & drugs, Voeding en Ontspanning). Het gaat om regie houden en kunnen voeren over fysieke, emotionele en sociale factoren in je leven. Dit komt terug in het leefstijlroer, waarin zes pijlers zijn opgenomen: voeding, beweging, verbinding, ontspanning, middelen en slaap 5. Partners en professionals in het sociaal domein en zorgdomein zijn alle organisaties in de regio IJssel-Vecht die werkzaam zijn in het sociaal domein en zorgdomein (verpleegkundig en medisch domein) en hun medewerkers. Dit gaat bijvoorbeeld over beleidsambtenaren van de gemeente, welzijnswerkers, Om de zorg houdbaar, toegankelijk en betaalbaar te houden is een transformatie nodig van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag (Figuur 2). We moeten de beweging maken van preventie, in Figuur 2 weergegeven als de verdediging van het linker doel, naar promotie: het bevorderen van gezondheid. Het gaat dus om een beweging van 1) Behandeling van ziekte naar 2) Voorkomen van ziekte naar 3) Bevorderen van gezondheid naar 4) Creëren van gezonde en sociale basis. Daarbij is samenwerking tussen de linker- en rechterhelft van het speelveld, namelijk het zorgdomein en het sociaal domein, onmisbaar. Figuur 2 Weergave van de transformatie van ‘ziekte en zorg’ naar ‘gezondheid en gedrag’.

Gebaseerd op Big Move, bewerkt door Anders Gezond 3 18 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht 3 https:/ /andersgezond.nu/ (2023) 4 https:/ /www.iph.nl/positieve-gezondheid/wat-is-het/ (2023) 5 https:/ /www.artsenleefstijl.nl/leefstijlroer (2023) Ziekte Positieve Gezondheid College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011924/87 Doel 2: Gezonde leefstijl Eind 2026 worden inwoners in de regio IJssel-Vecht ondersteund bij een gezonde leefstijl, door de gezonde keuze overal mogelijk te maken. Mensen leven langer en chronische ziekten en overgewicht nemen toe. In de regio IJssel-Vecht ligt het aantal inwoners dat wekelijks sport onder het landelijk gemiddelde. Het aantal jongeren dat dagelijks minstens één uur beweegt ligt iets lager dan het landelijk gemiddelde en er lijkt een dalende trend ingezet te zijn. Daarnaast rookt gemiddeld 2 procent van de jongeren in regio IJssel-Vecht dagelijks. Aandacht voor deze leefstijlgerelateerde factoren kan een gunstig effect hebben op de gezondheid van inwoners in de regio IJssel-Vecht. De coalitie Gezond leven & Preventie is zich ervan bewust dat ook het gebruik van alcohol en drugs aandacht verdient. Er is in dit regioplan, vanwege de looptijd tot en met 2026, gekozen voor een aanpak van roken en het treffen van voorbereidingen op het aanpakken van alcohol- en drugsgebruik.

Dit is wat we willen bereiken Resultaat 1: Eind 2026 werken basisscholen, middelbare scholen en kinderopvangorganisaties in de regio IJssel-Vecht structureel aan een gezonde school of kinderopvang. Resultaat 2: Eind 2026 zijn locaties van partners van Samen Gezond IJssel-Vecht rookvrij. Resultaat 3: Eind 2026 hebben locaties van partners van Samen Gezond IJssel-Vecht een gezond voedselaanbod. Zo pakken we dat aan a. We zoeken actief aansluiting bij de andere coalities van Samen Gezond IJssel-Vecht. b. Schriftelijke en beeldende informatie van organisaties in de regio IJssel-Vecht publiceren we op taalniveau B1, zodat zoveel mogelijk inwoners deze informatie kunnen begrijpen. Voor laaggeletterden is informatie op taalniveau A2 beschikbaar. c. Professionals in het sociaal domein en zorgdomein leren hoe ze inwoners in een kwetsbare positie kunnen (her) kennen en (vroeg)signaleren. d. Aankomende professionals leren in hun opleiding hoe ze inwoners in een kwetsbare positie kunnen (her)kennen en (vroeg)signaleren. e. Professionals in het sociaal domein en zorgdomein leren hoe ze inwoners in een kwetsbare positie informatie op een begrijpelijke manier kunnen overbrengen. f. Professionals in het sociaal domein en zorgdomein krijgen meer tijd voor inwoners in een kwetsbare positie, zodat zij informatie juist kunnen overbrengen. g.

Professionals in het sociaal domein en zorgdomein houden in de zorg en ondersteuning rekening met de kwetsbare positie van de inwoner. Dit kan bijvoorbeeld door die mensen te verwijzen naar een coach, bijvoorbeeld een welzijnscoach of leefstijlcoach, die onderliggende factoren kan nagaan en mensen naar de juiste voorzieningen kan begeleiden. Uit het regiobeeld blijkt dat de toegang tot basisbehoeften zoals wonen, inkomen en kinderopvang voor mensen met een laag inkomen te beperkt is. SES, bestaanszekerheid en laaggeletterdheid kunnen een invloed hebben op hoe gezondheidsvaardig en digitaal vaardig inwoners zijn. Inwoners met beperkte gezondheidsvaardigheden en digitale vaardigheden hebben moeite om informatie over gezondheid te verkrijgen, begrijpen, beoordelen en gebruiken. Dit heeft niet alleen invloed op de eigen gezondheid, maar ook op de gezondheid van hun kinderen. Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. De gezondheid voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller van zowel fysieke als mentale problemen op latere leeftijd. Kinderen die in de eerste 1000 dagen van hun leven blootstaan aan risicofactoren zoals stress, slechte voeding, rook of mishandeling beginnen met een achterstand. Hierdoor kunnen zij zich op fysiek, mentaal en sociaal gebied minder goed ontwikkelen.

Dit is wat we willen bereiken Resultaat: Eind 2026 zijn professionals in het sociaal domein en zorgdomein in de regio IJssel-Vecht in staat inwoners in een kwetsbare positie te (her)kennen en hen te ondersteunen. 19 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht INHOUDSOPGAVE College van burgemeester en wethouders - 20 februari 2024 - 2024_B&W_0011925/87 20 | Regioplan Samen Gezond IJssel-Vecht INHOUDSOPGAVE Doel 3: Gemeenschappelijke taal Eind 2026 spreken professionals in het sociaal domein en zorgdomein in de regio IJssel-Vecht een gemeenschappelijke taal ten aanzien van gezond leven en preventie. In het regiobeeld wordt benadrukt dat het belangrijk is dat inwoners eigen regie kunnen voeren op hun gezondheid. Omdat iedere inwoner een andere beleving van gezondheid heeft is de manier waarop zij hier regie over kunnen voeren ook heel verschillend. Het wordt regionaal onderschreven dat een brede blik op gezondheid, zoals het gedachtegoed van Positieve Gezondheid en de beschikbare instrumenten, ondersteunend zijn bij het in gesprek gaan met de inwoner. Een dergelijke actieve benadering van inwoners in een kwetsbare positie door professionals in het sociaal domein en zorgdomein draagt daaraan bij. Zo kan worden ingespeeld op de behoefte aan meer activiteiten, hulp, ondersteuning of zorg op maat.

Het is daarom belangrijk dat professionals in het sociaal domein en zorgdomein in de regio IJssel-Vecht eind 2026 een gemeenschappelijke taal spreken ten aanzien van gezond leven en preventie. Voor die gemeenschappelijk taal vormt het gedachtengoed van Positieve Gezondheid de basis. Dit is zowel in het zorgdomein als in het sociaal domein omarmd en al toegepast. Zo pakken we dat aan a. We inventariseren welke scholen en kinderopvang- organisaties in de regio IJssel-Vecht al werken aan een gezonde school of kinderopvang, met bijvoorbeeld THINK 6, de Gezonde School-aanpak 7 en de Gezonde Kinderopvang-aanpak 8. Gezonde School is bijvoorbeeld een programma dat onderwijsprofessionals helpt om een gezonde leefstijl op school vanzelfsprekend te maken. Dit gaat over verschillende thema’s, zoals voeding, roken, alcohol en drugs, maar ook mentaal welbevinden past binnen de Gezonde School. b. Scholen en kinderopvangorganisaties die nog niet werken aan een gezonde school of kinderopvang worden gestimuleerd en ondersteund bij het inregelen van de aanpak die een gezonde school of kinderopvang stimuleert. c. Zoveel mogelijk locaties van partners van Samen Gezond IJssel-Vecht die op dit moment nog niet rookvrij zijn maken we in 2024, 2025 en 2026 rookvrij. d. Werkgevers en ondernemers worden ondersteund bij het rookvrij maken van de organisatie. e.