6.1 Regio Zwolle - Jaarverslag Regio Zwolle 2021.pdf

1 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE JAARVERSLAG 2021 REGIOBUDGET VOOR DE BASISINFRASTRUCTUUR VOOR SAMENWERKING IN REGIO ZWOLLE 2 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE

3 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Woord vooraf ......................................................................................................... 4 Inleiding ............................................................................................................... 6 Programma economie .......................................................................................... 8 Programma human Capital Agenda (HCA) .............................................................. 13 Programma bereikbaarheid ................................................................................ 16 Programma leefomgeving .................................................................................. 18 Programma energie ........................................................................................... 20 Verkenning en onderzoek ..................................................................................... 21 Public affairs en lobby ........................................................................................ 26 Marketing ........................................................................................................... 29 Communicatie en netwerkbijeenkomsten .......................................................... 30 Regio Zwolle Bureau .........................................................................................

32 Regio Deal Regio Zwolle .................................................................................. 33 Financieel verslag ............................................................................................ 34 INHOUDSOPGAVE Meer weten? In dit jaarverslag zijn diverse links opgenomen naar websites van projecten en organisaties. Verder bevat regiozwolle.info ook informatie. Meld u aan voor de nieuwsbrief via dit formulier en blijf gedurende het jaar op de hoogte van ontwikkelingen in Regio Zwolle. 4 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Met trots presenteren wij u het jaarverslag Regio Zwolle over 2021. Een jaar waarin de veer- kracht van Regio Zwolle bevestigd werd, waarin we definitief in het vizier van de landelijke politiek zijn gekomen en waarin we op tal van vlakken de mooie vruchten van de bestuurlijke samenwerking hebben geplukt. We hebben ons nadrukkelijk gepositioneerd als economisch knooppunt in Noordoost-Nederland en als vierde economische topregio van Nederland. Een paar belangrijke resultaten belichten we graag. Zo hebben we in 2021 definitief de status van NOVI-gebied toegekend gekregen. En daarmee gaat Regio Zwolle – na de Regio Deal voor de periode van 2020 tot en met 2023 – opnieuw een langdurige samenwerking aan met het Rijk. Parallel hieraan werken we sinds 2021 aan een regionaal investerings- en ontwikkelprogramma.

Dit plan kijkt naar de investeringen die Regio Zwolle samen met partners in de toekomst wil doen om de positie als economische topregio te bevestigen. Tot slot noemen we de verstedelijkingsstrategie waarbij we kijken naar de manier waarop we de ruimte in de regio verdelen tussen wonen, bereikbaarheid en de energietransitie. Deze drie grote projecten en resultaten hebben we alleen kunnen bereiken dankzij de bestuurlijke samenwerking en de afstemming met gemeenten, provincies, ondernemers en onderwijs. Door de krachten te bundelen en te focussen op projecten die voor al onze inwoners van waarde zijn, wordt onze stem gehoord in Den Haag en Brussel. Zowel nationaal als internationaal geeft men aan ook in de toekomst majeure projecten samen met ons op te willen pakken. Tegelijkertijd zagen we op individueel vlak bij bedrijven en inwoners de invloed van corona, waarbij soms ingrijpende beslissingen niet voorkomen konden worden. Gelukkig konden we dankzij de samenwerking binnen de opgaven Human Capital en Economie veel bedrijven op maat ondersteunen en inwoners begeleiden bij scholing en het vinden van een nieuwe baan. Want ook dat is Regio Zwolle: een netwerk dat de slagkracht van ondernemers en inwoners direct vergroot. Dankzij het bundelen van krachten binnen Regio Zwolle, is een enorme hoeveelheid kennis en kunde toegankelijk voor alle partners.

Samen versterken we de Brede Welvaart. Inmiddels is het voorjaar 2022, zijn de gemeenteraadsverkiezingen geweest en voelen we de gevolgen van de situatie in Oekraïne. De kracht die we in 2021 hebben gezien, geeft ons vertrouwen in dit jaar. We zien een stevige triple helix-samenwerking, gebaseerd op unieke stemmen, een prachtig onderwijsveld, een grote dynamiek aan vernieuwende en circulaire bedrijven en een reikende hand van Den Haag en Brussel. Wij verheugen ons erop om samen met de nieuwe bestuurders en raden een samenwerkingsagenda voor de komende jaren te maken, voor alle inwoners en bedrijven in de 22 gemeenten van Regio Zwolle. WOORD VOORAF Peter Snijders Voorzitter Regio Zwolle Burgemeester gemeente Zwolle Jan Nathan Rozendaal Portefeuillehouder Financiën Regio Zwolle Burgmeester gemeente Elburg 5 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE

6 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE De 22 regiogemeenten en vier provincies vormen samen met ondernemers, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties de netwerksamenwerking Regio Zwolle. Gezamenlijk investeren deze partijen in de regio. Sinds 2020 werken we op basis van een integrale begroting voor het regiobudget. Na de begroting volgt het jaarverslag en een halfjaarverslag. De Regiegroep stelt deze documenten in zijn geheel vast. Dit jaarverslag gaat in op de ontwikkelingen van Regio Zwolle in 2021. De vijf opgaven (Economie, Human capital, Bereikbaarheid, Leefomgeving en Energie) komen aan bod. Daarnaast blikt dit jaarverslag terug op de activiteiten van public affairs en lobby, de uitvoering van regiobrede onderzoeken en marketing en communicatie. Speciale aandacht is er voor de Regio Deal Regio Zwolle die in 2021 verder vorm kreeg. Het jaarverslag wordt afgesloten met een financieel verslag. Deze heeft betrekking op het gezamenlijke regiobudget van overheden voor de basisinfrastructuur van de samenwerking in Regio Zwolle. Financieel sluiten we 2021 af met een voordelig saldo van ongeveer € 125.000. De verschillen ten opzichte van de begroting komen voort uit uitgestelde voornemens, onverwachte ontwikkelingen en de impact van corona die in dit verslag nader zijn toegelicht. Het voordelige saldo leidt tot een toename van het restantbudget.

In de begroting 2022 en de doorkijk naar 2023 is hierin voorzien door in te zetten op de toegenomen ambities van Regio Zwolle. Het jaarverslag wordt in combinatie met de halfjaarlijkse voortgangsrapportage nog verwerkt in een voorstel tot wijziging van de begroting 2022. INLEIDING 7 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE

8 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE PROGRAMMA ECONOMIE Doel 2021 Regio Zwolle biedt de ideale infrastructuur voor groei dankzij de uitstekende logistieke positie, sterke topsectoren, veelzijdige en sterke mkb-familiebedrijven, familiebedrijven en de onderliggende kennisinfrastructuur. Onze economie willen we laten floreren met respect voor het ecologisch plafond. Belangrijk daarbij is een hoog aanpassingsvermogen en het betrekken van zoveel mogelijk mensen in het arbeidsproces. De uitwerking van deze ambities hebben overheden, ondernemers, het hoger en middelbaar beroepsonderwijs en bestuurders in de economic board Regio Zwolle vastgelegd in de Economische Agenda. Centraal in deze agenda staan de bewezen sectoren Kunststoffen, Health en Agri & Food. Daarnaast is er extra aandacht voor de veelbelovende sectoren Logistiek, E-commerce, Vrijetijdseconomie en Slimme Maakindustrie. Verder focust de agenda zich op belangrijke doorlopende thema’s als human captital, innovatie, internationalisering en de transitiethema’s circulariteit, energie en digitalisering. De impact van het coronavirus op onze regionale economie is groot en onzeker, maar met een gezamenlijke aanpak proberen we ondernemers zo goed mogelijk te helpen om door de crisis te komen.

Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2021? De overheden van Regio Zwolle dragen met eigen inzet en middelen bij aan de basisinfrastructuur voor de uitvoering van de economische agenda. Daarnaast initiëren zij activiteiten waarvan het efficiënter is om ze gezamenlijk uit te voeren. Het regiobudget draagt bij aan drie clusters van activiteiten, veelal via cofinanciering: A. Verbinden en concretiseren van economische agenda’s Economic Board Regio Zwolle: In 2021 rondde de Board de verkenningen af naar de thema’s digitalisering en het startup ecosysteem. Daarnaast liep er een onderzoek naar verdergaande samenwerking met de universiteit van Twente, waaraan in 2022 een vervolg wordt gegeven. De Board is gestart met een proces om te komen tot herijking van rollen, werkwijze en koers in 2022. Regio Zwolle (50%) en provincie Overijssel (50%) financieren gezamenlijk de Board waarin de triple helix samenwerking in Regio Zwolle plaatsvindt. De samenwerking rond Agri & Food en Circulaire Economie kreeg verder vorm. Daarnaast gingen gemeenten aan de slag met de uitkomsten van het onderzoek naar ondernemersdienstverlening. Het was een fraaie prestatie van gemeente Noordoostpolder dat zij wederom als beste regionale gemeente uit een landelijk onderzoek kwam. B.

Invulling geven aan onderwerpen uit de economische agenda In 2021 hielp Kennispoort Regio Zwolle meer dan 500 ondernemers in gemeenten bij het op de markt brengen van innovatieve producten, diensten en processen. Kennispoort is een stichting en ontvangt subsidies van Regio Zwolle (35%) en de provincie Overijssel (45%) en bijdragen van onderwijsinstellingen (20%). Daardoor is Kennispoort in staat ondernemers kosteloos op weg te helpen. 9 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Bovenregionaal acquisiteur Regio Zwolle: Met de opdracht voor een bovenregionaal acquisiteur verbeteren we de kracht van de regio als aantrekkelijke vestigingslocatie voor internationale bedrijven. De regiogemeenten (50%) en de provincie Overijssel (50%) financieren gezamenlijk een acquisiteur van de Business Unit Internationalisering van Oost NL die zicht richt op de acquisitie van internationale bedrijven richting Regio Zwolle. De acquisiteur staat in verbinding met het Netherlands Foreign Investment Agency. Er zijn in 2021 diverse investerings- en vestigingsprojecten in de regio uitgevoerd die geresulteerd hebben in ruim vierhonderd nieuwe arbeidsplaatsen en tientallen miljoenen aan bedrijfsinvesteringen in de regio. C.

Aanpak van opkomende kansen en opgaven ter versterking van het vestigingsklimaat Regio Zwolle investeert verder in het ondernemersklimaat met initiatieven en/of thema’s die we gezamenlijk met provincies, onderwijsinstellingen en ondernemersorganisaties kunnen oppakken. In 2021 waren dit de projecten/ programma’s die ondersteund werden: 1. MoveDigi: Digitale werkplaatsen mkb Regio Zwolle. Ongeveer 750 studenten van Hogeschool Winsdesheim en de mbo-scholen Deltion en Landstede helpen in de periode 2020 – 2023 zo’n 250 ondernemers in Regio Zwolle met digitalisering. Door subsidiebijdragen van Regio Zwolle en provincie Overijssel kreeg dit project ook van de Rijksdienst voor Ondernemen een subsidie. 2. Regionale aanpak Samen uit de Crisis: Kennispoort Regio Zwolle, het Werkgeversservicepunt en de ondernemersorganisaties continueerden in 2021 de gezamenlijke aanpak van de Regio Zwolle Brigade. Samen konden zij aanvullend op de dienstverlening van andere instanties, ondernemers bijstaan die tegen knelpunten aanliepen die voortkwamen uit de corona- maatregelen. De succesvolle werkwijze krijgt een vervolg in 2022. 3. Regio Deal projecten Living Lab, Good Practice en Rond Ondernemen gingen van start (2021-2023). Regio Deal project Living Lab bevordert de kennisdeling tussen lokale initiatieven en regio(deal) projecten ten behoeve van de transitie naar een circulaire economie.

Binnen het project Rond Ondernemen werken de komende jaren ondernemers aan circulaire kennis en visie en gaan zij met opgedane ideeën aan de slag met circulair ondernemen. Het project Good Practice trof in 2021 de voorbereidingen om een impuls te geven aan het thema leiderschap: koplopers/bewezen leiders uit het mkb gaan hun unieke kennis en kunde delen met andere mkb ondernemers in de regio.

10 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE

11 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Resultaten 2021 Kennispoort Regio Zwolle 720 ondernemers uit Regio Zwolle meldden zich in 2021 bij Kennispoort, het loket voor eerstelijnsvragen rond vernieuwend ondernemerschap, innovatie en internationalisering. Hieruit ontstonden 520 begeleidingstrajecten. Op de website vertellen ondernemers hoe Kennispoort voor hen van toegevoegde waarde is geweest. Ondernemers beoordeelden de dienstverlening met een 8,2. Kennispoort staat ondernemers ook terzijde om financiering te behalen voor hun plannen. Daarnaast vervult het financieringsteam de rol gericht op het realiseren van projectfinancieringen ten gunste van Kennispoort en Regio Zwolle. Ten slotte draagt Kennispoort vanuit deze activiteit bij aan de kennisdeling naar ondernemers en de ontwikkeling (soms ook lobby) voor nieuwe financiële instrumenten. In 2021 is € 155.000,- toegekend aan financiering voor ondernemers, projecten en programma’s in Regio Zwolle. Een bedrag van € 799.000,- aan aanvragen is nog in behandeling. In 2021 organiseerde Kennispoort 101 bijeenkomsten, waarbij het overgrote deel online plaatsvond. De Innovatielunch 2021 vormde een fantastische afsluiting van een bijzonder jaar. Maar ook het North Sea Neighbours Congress, het XIC event en de vele webinars zijn zeker een compliment waard. Verder is het team meer proactief gaan werken door gericht ondernemers te benaderen.

De samenwerking tussen Kennispoort en de onderwijsinstellingen Windesheim, Aeres, Deltion en Landstede heeft geresulteerd in 59 begeleidingstrajecten waarbij het onderwijs betrokken was, en 102 cases van ondernemers zijn vanuit Kennispoort bij het onderwijs neergelegd. Meer informatie over de dienstverlening van Kennispoort staat op de website, social media kanalen en in de eigen nieuwsbrief. 12 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE

13 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE PROGRAMMA HUMAN CAPITAL AGENDA (HCA) Doel voor 2021 Menselijk kapitaal is de ruggengraat van Regio Zwolle. Om groeikansen voor de regio te kunnen benutten en uitdagingen nu en in de toekomst aan te kunnen, zijn voldoende en geschikte werknemers nodig (beschikbaarheid), die beschikken over de vaardigheden en flexibiliteit om te kunnen omgaan met veranderingen op de arbeidsmarkt (wendbaarheid). Daarnaast is het van belang dat iedereen de kans krijgt om mee te doen op de arbeidsmarkt (inclusiviteit). Hiertoe hebben wij een veelheid aan activiteiten uitgevoerd in 2021. Dit programma kent, apart van het regiobudget, een eigen opzichzelfstaande begroting en financiering voor de onderstaande activiteiten. Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2021? A. Versterking van het netwerk en de samenwerking Regio Zwolle behoort tot de top van Nederland en is toegetreden tot de hoofdstructuur: 4e economische regio. Dit wordt mede veroorzaakt door de groei van mkb-bedrijven. Om de groei waar te kunnen maken is voldoende gekwalificeerd personeel nodig. De impact van corona heeft het tekort aan voldoende gekwalificeerd personeel meer dan ooit en sneller dan ooit bloot gelegd.

Tekorten veroorzaken op dit moment een bedreiging: horecazaken in binnensteden of dorpskernen kunnen na de lockdown niet meer open dan 3-4 dagen in de week, scholen draaien door tekort aan leraren lesweken van vier dagen en de bouwondernemingen kunnen de woningopgave niet realiseren door een tekort aan personeel. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de actuele stand van zaken op de arbeidsmarkt in de Regio Zwolle. Daarbij gaat door corona de snelheid van veranderingen door: digitalisering, automatisering en robotisering vragen andere vaardigheden van mensen. Investeren in een toekomstbestendige arbeidsmarkt is van groot belang voor de werkgevers in de regio. In samenwerking met de partners is daartoe gewerkt aan een integrale aanpak: vanuit het programma HCA wordt in 2022 doorgewerkt aan een slimme verbinding tussen HCA, Crisis- en herstelaanpak en het Werkbedrijf Regio Zwolle. In 2022 wordt daartoe ook een netwerkmodel uitgewerkt en geïmplementeerd die leidt tot minder bestuurlijke drukte en effectievere partnersamenwerking. B. Sectortafels Regio Zwolle wil een impuls geven aan de sociaaleconomische ontwikkeling en innovatie. Krachtenbundeling is nodig van bedrijven, onderwijs, overheden en maatschappelijke organisaties. In Regio Zwolle is de infrastructuur van sectortafels van groot belang voor het regionaal ecosysteem.

De sectortafels verder ontwikkelen tot dé platforms van en voor bedrijven en onderwijsinstellingen in de regio op werk en leven lang ontwikkelen. Voor de overheid zijn zij als eerste aanspreekbaar voor de samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs en voor relevante sectorale arbeidsmarktontwikkelingen in de regio. Regio Zwolle werkt met de volgende 14 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE sectortafels: Agri & Food, Bouw, Creatieve Industrie, E-commerce en IT, Kind & Educatie, Techniek & Energietransitie, Transport & logistiek, Vrijetijdseconomie en Zorg & Welzijn. In 2021 is ingezet op de doorontwikkeling van de sectortafels. Zij creëren mogelijkheden om versnippering in de regio verder tegen te gaan, door de programma’s van de sectortafels te verbinden met onder andere de corona- herstelprogramma’s, de brede economische agenda en regionale innovatieambities en –programma’s. Om deze doorontwikkeling te faciliteren zijn in 2021 meerjarige samenwerkingsafspraken gemaakt met iedere sectortafel. Op basis van deze afspraken hebben de sectortafels een basissubsidie van € 200.000 ontvangen. Naast de basissubsidie hebben de sectortafels de mogelijkheid om via route 4 van het Ontwikkelfonds aanvragen voor projectsubsidie in te dienen (€ 100.000 per jaar). C.

Ontwikkelfonds Regio Zwolle Het ontwikkelfonds kent vijf routes: 1) inwoners, 2) werkgevers 3) samenwerkingsverbanden van werkgevers, 4) sectortafels en 5) partijen of samenwerkingen die een project met een meer experimenteel karakter willen uitvoeren, dat bijdraagt aan het doel van het fonds maar niet binnen een van de andere routes past. Via het fonds wordt financieel bijgedragen aan scholingsvraagstukken. Ten tijde van de lockdown is de inwonersroute opgezet voor aanvragen. Daarbij is afgesproken dat iedere inwoner toegang heeft tot een loopbaangesprek, instrumenten om te verkennen hoe je van werk naar werk kan gaan en/of een scholingsvoucher. In 2021 is in samenwerking met partners uit de regio een team van loopbaanadviseurs opgericht. Het Regionaal Mobiliteits- en Actieteam levert capaciteit. Zij helpen inwoners op weg van werk naar werk of bij persoonlijke ontwikkeling. In 2021 is het aantal regelingen voor werkgevers en werknemers voor leven lang ontwikkelen toegenomen tot meer dan 85. Omdat wij met een expertteam inzetten op financial engineering, zijn wij erin geslaagd onze dienstverlening beter aan te laten sluiten op de vraagstukken van inwoners door bij financieringsadvies verder te kijken dan enkel het ontwikkelfonds. Zo helpen we inwoners optimaal de diverse financieringsmogelijkheden te benutten. In 2021 zijn 1.706 aanvragen binnen de inwonersroute ontvangen.

De groei in aanvragen (+60%) ten opzichte van 2020 (1.061) is mede het gevolg van de crisis- en herstelaanpak COVID-19 en het aanspreken van inwoners via GroeiVooruit.nl. In 2021 zijn 480 aanvragen in de individuele werkgeversroute ontvangen, ten opzichte van 227 in heel 2020. Dit betreft meer dan een verdubbeling van het aantal aanvragen. In de samenwerkingsroute zijn mooie trajecten (mede)gefinancierd, zoals Switch naar Techniek en Maak werk van je droombaan. Daarnaast wordt door Windesheim geëxperimenteerd met een aanpak voor het empoweren van jongeren, een doelgroep die extra hard is geraakt door de gevolgen van corona. D. KOERS – monitorings- en kennisprogramma In 2021 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: • Onderzoek rondom de inwonersroute van het Ontwikkelfonds, dat samen met het Lectoraat Leven Lang Ontwikkelen van Hogeschool Windesheim wordt uitgevoerd. Sinds oktober 2020 zijn 100 inwoners gevolgd, hoe zijn zij tot hun scholingskeuze gekomen, welke rol speelt eigen regie, hoe is de scholing verlopen en wat doen ze nu? 90% van 15 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE de geïnterviewden geeft aan dat de aanvraag en bijbehorende coaching van grote meerwaarde is geweest. 42% heeft een andere baan gevonden.

Daarnaast geven de geïnterviewden aan dat het Ontwikkelfonds een enorme boost voor het zelfvertrouwen heeft opgeleverd, wat de arbeidsmarktpositie nog eens verder versterkt. • Een onderzoek met bureau IJsselvliet waar de vraag centraal staat hoe Regio Zwolle bedrijven kan activeren om de strategische uitdagingen uit de HCA (ontwikkeling en transitie van werknemers) een centrale plek kan geven in het personeelsbeleid. De sectortafels zijn de spil voor het mobiliseren en activeren van bedrijven. • Pilots in samenwerking tussen de sectortafels en Birch. Er wordt daarbij onderzocht of de projecten toegevoegde waarde hebben voor de sector en welke activiteiten en opbrengsten ook voor andere tafels interessant zijn. Met de pilots ontdekken we wat bij de regio en de sectortafels past op het gebied van sectorale mobiliteit. • Op het gebied van monitoring is in samenwerking met onderzoeksbureau It’s Public de regionale arbeidsmarkt in coronatijd geanalyseerd. E. Masterclasses In 2021 hebben wij vier masterclasses georganiseerd voor regionale collega’s (beleidsmakers en adviseurs), partners en bestuurders. De masterclassreeks werd geopend door Marjolein ten Hoonte, die inging op het thema “work as a service”. De tweede masterclass ging over de inclusieve arbeidsmarkt, door Erik Dannenberg.

De daarop volgende masterclass was door de Universiteit van Amsterdam en ging over effectieve communicatie richting jongeren. In december sloten we af met een masterclass door Menno Vos over de impact van het Ontwikkelfonds. F. Communicatie De communicatieaanpak bestaat uit de websites Upgradejezelfregiozwolle (werkgevers) en GroeiVooruit (inwoners), een uitgebreide social media campagne gericht op verschillende doelgroepen, zichtbaarheid in regionale en landelijke media en de organisatie van bijeenkomsten. De basis van de communicatieaanpak wordt gevormd door goede voorbeelden en inspirerende verhalen uit de regio, van echte mensen die met scholing en ontwikkeling aan de slag zijn gegaan en een stap gemaakt hebben op de arbeidsmarkt. In 2021 hebben we via de social media kanalen 275.000 mensen bereikt en via de websites ruim 50.000. Daarnaast hebben we in 2021 44 bijeenkomsten (fysiek en digitaal) georganiseerd, hebben we podcasts opgenomen en 92 persmomenten gehad. Meer weten? Bekijk het jaarverslag HCA 2021

16 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE PROGRAMMA BEREIKBAARHEID Doel voor 2021 In 2021 werkten we verder aan de doelstelling zoals die is verwoord in de in 2020 vastgestelde bereikbaarheidsambitie Regio Zwolle: ‘Het optimaliseren van de fysieke bereikbaarheid van de economische centra binnen Regio Zwolle door het bevorderen van de doorstroming op het hoofdnet van rail, water en weg (zowel auto, openbaar vervoer als fiets) en het optimaliseren van de digitale bereikbaarheid van Regio Zwolle’. Daarbij werken we op vier schaalniveaus: bovenregionaal, regionaal, corridors en lokaal. Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2021? A. Bovenregionaal Op bovenregionaal niveau hebben we de nodige opwaardering van weg, spoor en water op de kaart gezet en gehouden die belangrijk zijn voor een goede bereikbaarheid van onze regio. We noemen de opwaardering van de Duitse E233 (in het verlengde van de A28 en A37), de elektrificatie van de spoorlijn Enschede – Münster (die op termijn kan leiden tot doorgaande treinen tussen Zwolle en Münster) en de vergroting van de Kornwerderzandsluis. B. Regionaal Op regionaal niveau waren we druk met (de lobby voor) de opwaardering van de hoofdwegenstructuur die onze regio verbindt met omliggende regio’s. Denk aan de N35 en de N50.

Verder besteedden we in samenwerking met het programma Leefomgeving veel tijd aan het meedenken over de bereikbaarheidsaspecten van de Verstedelijkingsstrategie. Het is voor de noodzakelijke mobiliteitstransitie van groot belang dat nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen goed bereikbaar zijn per trein, bus en fiets. Hoe dichter nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen bij stations in de buurt liggen, hoe beter. Dit is een van de belangrijke uitgangspunten in het lopende verstedelijkingsonderzoek. Bij de verdere uitwerking van deze woonwijken en bedrijventerreinen dienen goede fietsvoorzieningen te worden ingepast en onderzoeken we de haalbaarheid van busverbindingen. Ten slotte dachten we mee met de provincies bij de implementatie van de werkgeversaanpak, waarmee via de bedrijven geprobeerd wordt invloed uit te oefenen op het reisgedrag van hun medewerkers. Op initiatief van Regio Zwolle is gestart met een haalbaarheidsonderzoek naar het prioriteren van de werkgeversaanpak op basis van de doorstromingsknelpunten die de forensen passeren. C. Corridors De doorstroming op het hoofdwegennet was in 2021, net als in 2020, beduidend beter in vergelijking met 2019. Dat lag voornamelijk aan de landelijke beperkende maatregelen in verband met corona. In de bereikbaarheidsambitie is opgenomen dat de vijf corridors in Regio Zwolle tot een corridor-uitvoeringsprogramma komen.

In de veelheid aan (extra) taken hebben de gemeenten in 2021 nog geen mogelijkheid gezien om per corridor te komen tot een uitvoeringsprogramma. Om de totstandkoming van uitvoeringsprogramma’s te stimuleren hebben we in 2021 een subsidie van € 20.000 voor iedere corridor beschikbaar gesteld. In 2021 heeft de corridor Gelderland 17 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE hiervan gebruik gemaakt ter cofinanciering van het haalbaarheidsonderzoek van de snelfietsroute (Zwolle-)Hattem- Heerde(-Apeldoorn). We blijven ernaar streven om voor iedere corridor een uitvoeringsprogramma te realiseren, daarom blijft de subsidie in 2022 beschikbaar. D. Lokaal Diverse gemeenten zijn in 2021 bezig geweest met het opwaarderen van hun stationsomgevingen. Het doel is deze klaar te maken voor de stijging van het aantal trein- en busreizigers en fietsers om de noodzakelijke mobiliteitstransitie te faciliteren. Het stationsgebied van Zwolle is hiervan een mooi voorbeeld. Ook al is Regio Zwolle niet actief bij deze projecten betrokken, het draagt wel bij aan het realiseren van de doelstelling van de Bereikbaarheidsambitie.

18 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Doel 2021 Voor 2021 schreven we: “Over tien jaar zijn we een regio die geanticipeerd heeft op de grote maatschappelijke opgaven en uitdagingen. We hebben geïnvesteerd om blijvend een prettige leefomgeving te hebben. We zijn een aantrekkelijke regio waar welvaart en welzijn voorop staan.” Hier hebben we het afgelopen jaar aan gewerkt. Daarnaast waren we in 2020 al aangewezen tot potentieel NOVI-gebied met onze ingediende propositie ‘klimaatbestendige groeiregio Zwolle’. Met de definitieve toekenning van NOVI-status hebben we ons doel in 2021 verzilverd. Op deze manier bereidden we de samenwerking met het Rijk en de Regio Zwolle verder uit. Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2021? A. Wonen In samenwerking met de provincies, gemeenten, corporaties en markt(ontwikkelaars) is er uitvraag gedaan voor het opstellen van een regionale woonagenda Regio Zwolle. Dit heeft geleid tot gunning aan een adviesbureau. In oktober 2021 is gestart met de uitwerking. Via interviews en een fysieke werksessie is input uit de regio opgehaald om te komen tot het toekomstbeeld wonen 2050 Regio Zwolle (versie 1.0). Het toekomstbeeld geeft inzicht in de woonopgaven die in de regio spelen en regionale principes voor toekomstbestendige woningbouw. Hiermee zijn zeven typen woonmilieus uitgewerkt.

Voor ieder woonmilieu is uitgelicht welke principes van toekomstbestendige woningbouw mogelijk zijn en voor welke doelgroepen deze woonmilieus interessant zijn. B. Bedrijventerreinen In 2020 is het onderzoek ‘Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Regio Zwolle’ afgerond. In februari 2021 is er een webinar gehouden voor wethouders, besturen van ondernemersverenigingen en parkmanagers. Ruim 50 aanwezigen kregen de resultaten gepresenteerd door Regio Zwolle, in samenwerking met VNO-NCW en MKB Regio Zwolle. In navolging van dit webinar is gestart met het inventariseren PROGRAMMA LEEFOMGEVING

19 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE van behoeften. Samen met VNO-NCW en MKB Regio Zwolle zal in 2022 verder invulling gegeven aan de sub-regionale behoeften binnen de regio in de vorm van georganiseerde bijeenkomsten. Daarnaast zullen we ons ook gaan richten op kwalitatieve aanpak voor de ruimtelijke economie, dat als aanbeveling uit de Verstedelijkingsstrategie kwam. C. Omgevingsagenda Oost De afspraken uit de Omgevingsagenda Oost zijn in 2021 verder uitgewerkt. De tafel Leefomgeving is periodiek geïnformeerd over de voortgang hiervan. De QuickScan naar het watersysteem in Regio Zwolle is afgerond. De resultaten worden gebruikt in de uitwerking van de verstedelijkingsstrategie en om de uitwerking van Regio Zwolle als NOVI- gebied verder vorm te geven. Het onderzoek naar de Spoorzone Zwolle was in 2020 al afgerond. Fase 2 van de verstedelijkingsstrategie, het uitwerken van de ontwikkelscenario’s, is in 2021 afgerond. De producten hiervan zijn in januari 2022 vastgesteld door de stuurgroep verstedelijkingsstrategie. De producten uit fase 2 dienen als startdocumenten voor het gebiedsgerichte MIRT-onderzoek Zwolle en omgeving. D. Vrijetijdseconomie Sinds 2021 neemt Marketing Oost deel aan de tafel Leefomgeving. Het is de bedoeling dat Marketing Oost de voortgang gaat monitoren van Regio Deal actielijn 3: samenhang stad en platteland.

Projecten die daar onder vallen zijn Duurzame groei toerisme en recreatie in Westerveld, European Wetland Center en Station Steenwijk (als mobiliteitsknooppunt en smart mobility/ smart hospitality). Op dit moment zijn we in afwachting van verdere invulling van de monitoring die binnen de Regio Deal wordt ingevuld. Verstedelijkingsstrategie: De term ‘verstedelijkingsstrategie’ wordt door het Rijk gebruikt als het gaat om de groei van een stad en de omgeving. Het uitgangspunt van de groei van de regio is dat de kwaliteiten integraal behouden of versterkt blijven. Een aantrekkelijke, leefbare, gezonde en veilige regio: stad en land. Bezoek deze pagina van Regio Zwolle voor meer info. NOVI: Nationale Omgevingsvisie. NOVI-gebied: een instrument dat voortbouwt op bestaande interbestuurlijke samenwerkingstrajecten waarbij overheden meerdere jaren met elkaar verbonden zijn. De overheden werken toe naar de gezamenlijke uitvoering van de verschillende opgaven. NOVI-gebieden zijn onderdeel van de Omgevingsagenda’s die per landsdeel worden opgesteld. Bezoek deze pagina van Regio Zwolle voor meer info. MIRT: Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport Begrippenkader Leefomgeving 20 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE PROGRAMMA ENERGIE Doel 2021 Regio Zwolle levert een bijdrage aan de energietransitie.

Dit doet zij door verbindingen te leggen over de grenzen van RESsen (Regionale Energiestrategieën) en het domein energie enerzijds en de domeinen economie, arbeidsmarkt, leefomgeving en bereikbaarheid anderzijds. Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2021? In 2021 is binnen de regio het onderwerp Energie verbreed naar overheden, onderwijs, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daarna is een start gemaakt met verkenningen naar de dwarsverbanden met leefomgeving, bereikbaarheid en arbeidsmarkt. Verder hebben we: • Een hybride webinar georganiseerd in juni 2021 over energieoplossingen in wijken van de toekomst. • Een verkenning uitgevoerd naar de verbinding tussen energie en mobiliteit in het concept mobi-hubs. Daarnaast zijn we een verkenning gestart naar samenwerking met de sectortafels van het programma Human capital. • Gestart met het opstellen van een regiokaart met daarop de belangrijkste ruimtelijke voorzieningen (zowel bestaande als geplande). 21 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE VERKENNINGEN EN ONDERZOEK 7.1 REGIONAAL INVESTERINGSPROGRAMMA Doel 2021 Sinds de notitie ‘Regio Zwolle stapt over eigen grenzen’ uit 2018 is er jaarlijks budget voor regiobrede opgave-overstijgende onderzoeken en verkenningen. Hiermee proberen we snel van doelen naar projectvoorstellen te komen.

Verder hechten we belang aan het monitoren en inzichtelijk maken van de ontwikkeling van onze regio en het evalueren van onze samenwerking, zodat we onze gezamenlijke ambities hierop kunnen afstemmen. Wat hebben we bereikt in 2021? • De Regio Zwolle Monitor geeft ieder jaar een beeld van de stand van de regionale economie en de andere opgaven van Regio Zwolle. Met het thema hoofdstuk ‘Winst voor later’ stond de monitor in 2021 stil bij de vraag: Hoe zorgen we ervoor dat Regio Zwolle ook in 2050 een aantrekkelijke regio is om in te leven én ondernemen? De Regio Zwolle Monitor is een initiatief van Stichting Metropool Regio Zwolle en wordt samengesteld door onderzoekers van Windesheim met nauw betrokkenheid van overheden en ondernemers. • Regionaal Investeringsprogramma: in 2021 is een verkenning naar een regionaal investeringsprogramma afgerond met als resultaat drie icoonprogramma’s. Meer info vindt u in paragraaf 7.1. • Tussenevaluatie doorontwikkeling Regio Zwolle: In 2018 is het traject van vernieuwing van de regionale samenwerking afgerond. Een onafhankelijk organisatieadvies bureau ondersteunt deze evaluatie. Meer info vindt u in paragraaf 7.2. Doel 2021 Anticiperen op grootschalige nationale en Europese fondsen waarbinnen concrete programma’s en projecten uitgevoerd kunnen worden. Dit doen we door het opstellen van een regionaal investeringsprogramma.

Wat hebben we bereikt in 2021? In 2021 heeft Regio Zwolle gewerkt aan de totstandkoming van een regionaal investeringsprogramma. Hiermee kan Regio Zwolle goede proposities voor regionale projecten voorleggen, om (nieuwe) Rijksprogramma’s en Europese fondsen te benutten. Aanvragen voor de grotere Europese fondsen en bij het Rijk zijn complex en kosten veel tijd. Die investering kan maar op een beperkt aantal keuzes. We hebben daarom focus aangebracht met drie icoonprogramma’s in samenwerking met partners. De icoonprogramma’s worden in het kader toegelicht. 22 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Impact voor de hele regio en brede welvaartsgroei stonden centraal in de keuze om tot die icoonprogramma’s te komen. De contouren van het investeringsprogramma zijn in juni 2021 door de Regiegroep vastgesteld. Het investeringsprogramma gaat specifiek in op welke investeringen Regio Zwolle samen met partners wil doen om de ambitie van 4e economische topregio met oog voor de brede welvaart te realiseren. Het gaat om investeringen die een bijdrage leveren aan het oplossen van regio- overstijgende maatschappelijke vraagstukken op het gebied van duurzame economische ontwikkeling, human capital, mobiliteit, woningbouw en de klimaat- en energietransitie. Het investeringsprogramma helpt om de gewenste groeisprong te maken naar de ambities op de lange termijn.

Het investeringsprogramma geeft input voor investeringsproposities waarvoor gemeenschappelijke lobby-kracht wordt ingezet. Met het investeringsprogramma geven de samenwerkende bedrijven, kennisinstellingen en overheden in Regio Zwolle nadere invulling aan verdieping van het partnerschap met het Rijk en Europa. Dit gebeurt in het verlengde van de Regio Deal Regio Zwolle, NOVI en de verstedelijkingsstrategie. Tijdens het opstellen van het programma Regionale investeringsprogramma Icoonprogramma 1 Groeistrategie Regio Zwolle is gericht op innovatie van ecosysteem, de investering in mensen, mobiliteit en vestigingsklimaat. We zetten in op het versterken van regionale innovatie-ecosystemen en -clusters, investeringen in leven lang ontwikkelen, het versterken van het academisch klimaat in de regio en investeren in (Europese) transportcorridors, mobi- hubs en digitale infrastructuur. Icoonprogramma 2 Port of Zwolle – logistiek en circulair knooppunt Regio Zwolle. Centraal staan het versterken van de logistieke draaischijffunctie (spoor, water), het menselijk kapitaal binnen de logistieke sector en verduurzaming van de binnenvaart en binnenhavens. Icoonprogramma 3 Regio Zwolle - Woon- en leefomgeving van de Toekomst, waarbij wordt ingezet op het nieuwe klimaatadaptieve landschap van Nederland.

Aan de hand van gebiedsprogramma’s willen we de transitie en inpassing van opgaven richting geven tot op wijkniveau. Hierin zoeken we de samenhang met NOVI en de Verstedelijkingsstrategie. 23 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE is nauw samengewerkt met de triple helix partners, waardoor het investeringsprogramma breed wordt gedragen in de regio. Waar logisch haken we met het regionaal investeringsprogramma aan bij de Strategische Innovatie en Investeringsagenda Oost-Nederland, die gezamenlijk door de provincies Overijssel en Gelderland en in afstemming met de Economic Boards en de partners binnen Think East wordt ontwikkeld. Wat hebben we gedaan in 2021? • Regiobreed zijn oriënterende gesprekken gevoerd en bijeenkomsten georganiseerd om input voor het programma op te halen en draagvlak te organiseren. Het contourendocument van het investeringsprogramma is tot stand gekomen met gemeenten, provincies, ondernemers, onderwijs- en kennisinstellingen en andere partijen in het middenveld. Zij hebben meegedacht en meegewerkt in het uitwerken van de ambitie, speerpunten en projectvoorstellen. • Er zijn twee projectleiders aangetrokken die met de uitwerking van icoonprogramma’s 1 en 2 aan de slag gaan. Het derde icoonprogramma “Regio Zwolle – Woon- en leefomgeving van de Toekomst” wordt na de zomer van 2022 opgepakt.

• Met het Rijk en Europa zijn we in gesprek over de wijze waarop we onze (gezamenlijke) ambities samen kunnen realiseren en ondersteunen. • Met de regionale ontwikkelmaatschappijen zijn afspraken gemaakt over de inzet van deskundigheid om investeringsvoorstellen te maken. 1. 2. 3/4. 5. 7.2 EV ALUATIE DOORONTWIKKELING REGIO ZWOLLE Doel 2021 Regio Zwolle heeft in 2018 een traject van vernieuwing van de regionale samenwerking afgerond. Dit traject was ingezet vanwege het besef dat een impuls nodig was. Het rapport ‘Regio Zwolle stapt over eigen grenzen’ is daarvan het resultaat. In dit rapport is vastgelegd de daarin opgenomen besluiten voor versterking van de slagvaardigheid te evalueren en bij te stellen aan de hand van de ervaringen. Wat hebben we bereikt in 2021? De evaluatie heeft plaatsgevonden, uitgevoerd door adviesbureau BMC en begeleid door een commissie onder leiding van Jacques Tichelaar. Dit leidde tot een adviesrapport met 22 aanbevelingen rond drie verbeterpunten ter versterking van de regio. Deze drie verbeterpunten zijn: verheldering van het keuzeproces; verheldering van rollen en vergroten van de uitvoeringskracht. De verbetervoorstellen in het adviesrapport zijn vervolgens praktisch uitgewerkt en hebben inhoud gekregen via zes lijnen: Versterk het maken van keuzes – vorm een gedeelde agenda met impact.

Vergroot de betrokkenheid van partners – vergroot de richtinggevende inbreng van Raden en Staten. Verhelder rollen en werkwijze – versterk de inbreng van EBRZ, Regiegroep en Tafels. Vergroot de slagkracht van de regio – vorm stuurgroepen met bevoegdheid voor het maken van afspraken met externe partijen. 24 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Vergroot de uitvoeringskracht – versterk coalitievorming, financiering en uitvoering. Wat hebben we gedaan in 2021? Vanaf eind 2020 heeft de evaluatie plaatsgevonden. Een enquête is gehouden, interviews en werksessies hebben plaatsgevonden met tal van betrokkenen en een spiegelgesprek is gevoerd met Raads- en Statenleden. Voorts zijn enkele sessies geweest in de Regiegroep. In juni 2021 is het adviesrapport aangenomen door de Regiegroep. In november is de aanpak voor het vervolg vastgesteld en is gestart met het opstellen van een aangepaste governancenotitie (lijn III-IV), die begin 2022 is gereedgekomen. 6.

25 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE

26 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Doel 2021 Public Affairs werkt aan een sterke positionering van Regio Zwolle om hiermee een invloedrijke gesprekpartner te zijn voor provincies, het Rijk (departementen, Eerste en Tweede Kamer, kabinet), Europa (Brussel) en Europese regio’s (Nedersaksen in het bijzonder) en de belangen van de regio voor het voetlicht te brengen. Public Affairs realiseert hiermee een randvoorwaarde voor impactvolle programma’s in de regio. Waar nodig en zinvol treden we op in groter verband (bijvoorbeeld landsdeel Oost) en versterken we de kracht van de lobby door samen op te trekken met maatschappelijke partners. Wat hebben we bereikt in 2021? Regio Zwolle is partij voor Rijk en Europa: door ambtelijke en bestuurlijke lobby hebben we meer voet tussen de deur in Den Haag en Brussel. Het Rijk ziet in toenemende mate het belang van de regionale schaal voor de aanpak van grote maatschappelijke opgaven. Regio Zwolle is een graag geziene samenwerkingspartner. Meer dan zes departementen werken samen met de regio. Regio Zwolle werkt aan grootschalige landelijke programma’s als NOVI, de verstedelijkingsstrategie en de Regio Deal. Ook in Europa wordt Regio Zwolle gezien als een interessante partij om mee samen te werken. Onze activiteiten en gerichte lobbyinzet hebben geleid tot nieuwe contacten en versterking van de bestaande contacten.

De lobby in politiek Den Haag heeft geresulteerd in Kamervragen, moties en een groeiend aantal werkbezoeken van Kamerleden en bewindspersonen aan Regio Zwolle. Ook droeg het bij aan een groeiende zichtbaarheid van regionale bestuurders in Den Haag. Daarin trekken we steeds intensiever op met andere regio's en partners in Oost-Nederland en de Euregio. Tijdens een event in Nieuwspoort presenteerden we de kansen en mogelijkheden van een directe spoorlijn Zwolle-Münster voor een groot aantal Kamerleden. Dankzij de inzet van velen zijn het afgelopen jaar mooie resultaten geboekt. In 2021 werd Regio Zwolle aangewezen als NOVI-gebied. Ook ontvingen meerdere gemeenten een bijdrage uit de Woningbouwimpuls-regeling. Mede dankzij onze inzet en met hulp van de VNG is het belang van een integrale human capital aanpak ook landelijk op de kaart gezet. In het jaarverslag Public Affairs over 2021 is meer over deze en andere resultaten van de lobbyinzet terug te lezen. In dit filmpje kijkt een aantal bestuurders terug op afgelopen lobbyjaar. Tot slot laat de monitoring van EU-fondsen zien dat in Regio Zwolle Europese middelen goed worden ingezet ter ondersteuning van regionale initiatieven. Wat hebben we gedaan in 2021? • De belangen van Regio Zwolle onder de aandacht gebracht in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen en tijdens de formatieperiode.

In mei stuurden we een brief met video naar het aanstaande nieuwe kabinet, waarin de onderscheidende kracht van Regio PUBLIC AFFAIRS EN LOBBY 27 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Zwolle wordt benadrukt. Namens onze regionale partners hebben we een felicitatiebrief naar de nieuw verkozen leden van de Tweede Kamer gestuurd. Op deze contacten hebben we verder kunnen bouwen tijdens een werkbezoek van regionale Kamerleden aan Regio Zwolle in juli 2021. • In samenwerking met de provincies Overijssel en Gelderland en de andere regio’s in Oost Nederland hebben we een campagne opgezet waarmee alle politieke partijen zijn aangespoord om gebruik te maken van de Kracht van Oost. De plannen die er lagen voor werkbezoeken hebben we in digitale vorm door laten gaan. Dit resulteerde in concrete aandacht voor opgaven in Regio Zwolle in het nieuwe regeerakkoord. Veel thema’s die belangrijk zijn voor de regio komen daarin terug. Het nieuwe kabinet investeert stevig in de aanpak van de klimaattransitie, woningbouw, stikstof, bereikbaarheid en de arbeidsmarkt. Ook trekt zij nog eens 900 miljoen euro uit voor een nieuwe tranche Regio Deals. Dit moet komende jaren worden “verzilverd”. • Om de lobby naar een hoger niveau te tillen, is in maart 2021 de leergang public affairs Regio Zwolle van start gegaan.

Gedurende vijf dagdelen ging een groep deelnemers, bestaande uit medewerkers van provincies, gemeenten, werkgeversorganisaties en onderwijs- en onderzoeksinstellingen aan de slag met de fijne kneepjes van het lobbyen. • In 2021 is de Public Affairs agenda vastgesteld. Met deze agenda zorgen we voor prioritering op lobbydossiers, waarmee de Regio Zwolle belangen behartigd worden. In 2022 brengen we verdere focus aan in onze lobby met een top-5 van dossiers die voor geheel Regio Zwolle zowel van belang als beïnvloedbaar zijn. • We waren en blijven ambtelijk en bestuurlijk actief binnen netwerken als de VNG, G40, M50, K80, P10 en het Europees Comité van de Regio’s. • Bij de activiteiten die wij ontplooien voor de lobby (in Den Haag en Brussel) hadden we in 2021 veel last van corona. Desondanks hebben we de belangen van Regio Zwolle bestuurlijk en ambtelijk onder aandacht gebracht. De lobby is op aangepaste wijze voortgezet. Fysieke bijeenkomsten zijn gewijzigd in digitale lobbyacties. Zo hebben we diverse digitale gesprekken gevoerd met het Ministerie van I&W, de Europese Commissie en enkele Europarlementariërs om onze prioriteiten met betrekking tot (boven)regionale infrastructuur op het TEN-T Core Netwerk kenbaar te maken. Daarnaast waren er gelukkig af en toe mogelijkheden voor fysieke werkbezoeken.

Zo bezocht Koningin Máxima Regio Zwolle om met ondernemers in gesprek te gaan over de regionale crisis- en herstelaanpak corona. En staatssecretaris Van Veldhoven opende de nieuwe klimaat adaptieve fietsenstalling bij het station Zwolle. Meer weten? Bekijk het Jaarverslag Public Affairs 2021 28 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE

29 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE MARKETING De uitvoering van de activiteiten voor marketing gaat in samenwerking met Marketingoost en het Regio Zwolle Bureau. Na 2021 wordt de samenwerking met MarketingOost niet meer verlengd en zijn delen van de marketing activiteiten binnen het Regio Zwolle Bureau gebracht. Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2020? • Onepagers: We hebben alle economische topsectoren in woord en beeld gebracht met het doel om in een oogopslag te zien wat de topsectoren inhouden bij economische stakeholders. • Vijf interviews met bedrijven uit de regio. Regio Zwolle kent talloze ondernemende parels. • Tijdens bijpraatsessies vanuit het Regio Zwolle Bureau met colleges en ambtenaren in april – juni 2021 is de vraag gesteld om tot gebiedsmarketing te komen. Dit had geen prioriteit bij gemeenten. • De lancering van het ambassadeursnetwerk Regio Zwolle in januari 2021. Vanwege corona zijn er geen specifieke bijeenkomsten voor het ambassadeursnetwerk georganiseerd. Wel zijn ze telkens goed geïnformeerd over de ontwikkelingen.

30 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE COMMUNICATIE EN NETWERKBIJEENKOMSTEN Doel 2021 Het uitdragen en uitlichten van de ambitie dat Regio Zwolle de vierde economische topregio in 2030 is. Wat hebben we daarvoor gedaan en bereikt in 2021? Net als in 2020 lag in 2021 de nadruk op digitale bijeenkomsten vanwege corona. Het elkaar niet kunnen ontmoeten, is een gemis. Digitaal netwerken is lastiger. De informatieoverdracht via online daarentegen, is onverminderd doorgegaan. Een bloemlezing van digitale en fysieke bijeenkomsten: Februari • Webinars (2: ambtelijk en Raden, staten en bestuurders) ‘Onderzoek naar de verstedelijkingsstrategie’. • Digitaal op bezoek bij het college en ambtenaren van de gemeente Hardenberg. • Webinar ‘Toekomstbestendige bedrijventerreinen Regio Zwolle’ voor ondernemers en bestuurders. Maart • Bijpraatsessie gemeenten over de crisis- en herstelaanpak in de regio • Digitale ontmoeting projectleiders en communicatieadviseurs Regio Deal Regio Zwolle over de ontwikkelingen vanuit de projecten in de Regio Deal. • NOVI-conferentie (landelijk). Ook Regio Zwolle als NOVI-gebied verzorgde een workshop. April • Bijpraatsessie met de gemeenten Dronten, Noordoostpolder, Urk en provincie Flevoland. • Bijpraatsessie met de gemeenten Kampen, Raalte, Westerveld, Zwartewaterland en provincie Drenthe.

Mei • Bijpraatsessie met de gemeenten De Wolden, Meppel, Olst-Wijhe, Ommen en Zwolle. Juni • Hybride bijeenkomst Energie met onder meer kennisdeling over waterstof. • Bijpraatsessie met Kop van de Veluwe. • Webinars (2: ambtelijk en Raden, staten en bestuurders) ‘Onderzoek naar de verstedelijkingsstrategie’ (van fase 1 naar fase 2). Juli • Netwerkbijeenkomst voor ondernemers NL2025 met regiovoorzitter als gastspreker. September • Opening Clubhuis Regio Zwolle met de regiovoorzitter als gastspreker. • Prinsjesdagcongres in Staphorst. • 4TU DeSIRE-confence on Resilience engineering over klimaatadaptie in de regio als NOVI-gebied. December • December: Regio Zwolle Congres, met de regiovoorzitter als spreker (Regiorede). 31 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE

32 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Het Regio Zwolle Bureau werkt in opdracht van de Regiegroep onder leiding van de algemeen secretaris. De medewerkers van het Regio Zwolle Bureau volgen en monitoren van alle activiteiten de voortgang, de budgetbesteding, het doelbereik en samenhang. Strategische ontwikkelingen worden gevolgd en waar mogelijk vertaald naar concrete acties. Het team bestaat verder uit een communicatiestrateeg, een officemedewerker, een strategisch beleids- en organisatieadviseur, een lobbyregisseur en trainees. Samen met de programmamanagers, die werken aan de vijf opgaven, vormen zij de ambtelijke ruggengraat van de regionale samenwerking. Het team zorgt daarmee voor verbinding, samenhang en ondersteuning voor alle partners in de netwerksamenwerking die Regio Zwolle is. Door de aanvullende inzet, in kind bijdragen, vanuit verschillende partners functioneert de netwerksamenwerking regio Zwolle en komen we gezamenlijk tot resultaten. Hier vindt u de medewerkers van het Regio Zwolle Bureau. REGIO ZWOLLE BUREAU Totaal FTE Totaal aantal 2020 2021 7,9 11 9,4 13 FTE FTE 33 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE In de zomer 2020 bereikten Regio Zwolle en het Rijk een akkoord over de Regio Deal Regio Zwolle. Een nieuwe stap in de doorontwikkeling van Regio Zwolle.

Met een Rijksbijdrage van € 22,5 miljoen werken we in de periode tot en met 2023 aan de gezamenlijke Regio Deal agenda met een totaal investeringsbedrag van ruim € 80 miljoen. Met de Regio Deal investeert de regio in 18 projecten vanuit vier actielijnen: 1. Economische structuurversterking door duurzaam groeien en circulair ondernemen van het mkb. 2. Toekomstbestendig maken van de arbeidsmarkt. 3. Evenwichtige groei van stad en platteland. 4. Aan de slag met klimaatoplossingen. Zo werken we aan een sociaal- sterke, circulaire, innovatieve en klimaatbestendige groeiregio. Projecten Om tot die sterke regio te komen gaan achttien projecten in de uitvoering in de periode van eind 2020 tot 2023. Op de site van Regio Zwolle kunt u de ontwikkelingen vanuit de projecten volgen en meer info vindt u in de nieuwsbrieven van juni en december. Dit uitvoering van de Regio Deal kent een eigen opzichzelfstaand budget en financiering van de projecten. Alle projecten organiseren zichzelf. Het Regio Zwolle Bureau draagt de komende jaren zorg voor het programmamanagement over het geheel van de Regio Deal, zoals monitoring, voortgangsrapportages, financiële verantwoording en de uitvoering van een communicatieplan.

We coördineren de ambtelijke en bestuurlijke afstemming met het coördinerende ministerie (LNV) en de overige deelnemende ministeries en verkennen daarbij kansen voor aanvullende samenwerking/meekoppelkansen. In samenwerking met het landelijke Regio Real netwerk faciliteren we kennisontwikkeling. Tot slot ondersteunen we projecten indien daar vraag of noodzaak toe is. Dit laatste vindt plaats binnen de vier actielijnen zoals die zijn opgesteld in de Regio Deal. Naast de vier actielijnen is er nog een vijfde actielijn: de governance van Regio Zwolle met focus op monitoring en lerend netwerk. REGIO DEAL REGIO ZWOLLE

34 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Dit financieel verslag heeft betrekking op het gezamenlijke regiobudget van de 22 gemeenten en vier provincies voor de basisinfrastructuur van de samenwerking in Regio Zwolle. Naast een financiële bijdrage stellen de overheden ook expertise en capaciteit beschikbaar. De basisinfrastructuur maakt het mogelijk om toe te werken naar gezamenlijke programma’s en projecten, waar ‘coalitions of the willing’ aanvullend financieel (of in kind) aan bijdragen. Een voorbeeld hiervan zijn de uitvoeringsprogramma’s Regio Deal Regio Zwolle en het ontwikkelfonds Upgrade Jezelf. De bijdragen aan deze programma’s door overheden, ondernemers en het onderwijs werken als een versneller op de inzet van cofinanciering van de provincie en het Rijk, waaronder € 22,5 miljoen voor de Regio Deal. De bijdragen aan deze uitvoeringsprogramma’s maken geen deel uit van het gezamenlijke regiobudget. Planning & control cyclus Sinds 2020 werken we op basis van een integrale begroting voor de vijf programma’s Economie, Human capital, Bereikbaarheid, Leefomgeving en Energie. Dit is het tweede jaarverslag in de nieuwe planning & control cyclus. Binnen de kaders van de begroting vindt de besteding van de middelen plaats. Na de begroting volgen een halfjaarrapportage en een jaarverslag. De Regiegroep stelt deze financiële documenten in zijn geheel vast.

Binnen de Regiegroep ziet de portefeuillehouder Financiën toe op de voorbereiding van de voorstellen door de verschillende programma’s. De portefeuillehouders Economie stellen voor het programma Economie steeds een deelbegroting vast die integraal deel uitmaakt van de Regio Zwolle Begroting. De portefeuillehouders Economie nemen hierdoor zelf besluiten over de besteding van middelen of een gewijzigde besteding van het programmabudget Economie. Alle P&C producten zijn hier terug te vinden. Inkomsten 2021 In 2019 stemden alle deelnemende gemeenten in met een jaarlijkse inwonersbijdrage in de periode 2020 tot en met 2023. Conform dit besluit was de basisbijdrage van de 22 gemeenten in 2021 € 2,35 per inwoner. Door deze stijging en de toename van het aantal inwoners zijn de totale inkomsten in 2021 licht gestegen ten opzichte van 2020. De provincies Drenthe en Gelderland droegen ook financieel bij. De provincie Overijssel droeg buiten het regiobudget om, substantieel bij aan programma’s en projecten in de regio. Een voorbeeld hiervan is de financiering van Kennispoort (45%) of de opdracht voor Bovenregionale Acquisitie (50%). De provincie Flevoland heeft in 2021 besloten om vanaf 2022 ook bij te dragen. Het financieel overzicht verderop bevat meer details over de inkomsten.

Uitgaven 2021 De inwonersbijdrage van gemeenten en de bijdrage van provincies is voor de basinfrastructuur: • Gezamenlijke gecoördineerde aanpak van de vijf opgaven uit de regionale agenda: Economie, Human capital, Bereikbaarheid, Leefomgeving en Energie. Daartoe zijn regionale bestuurlijke en ambtelijke tafels ingericht. FINANCIEEL VERSLAG 35 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE • Inclusieve unieke samenwerking in 4-O verband door overheden, ondernemers, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties voor de gezamenlijke opgaven. • Toegang voor bedrijven tot de ondersteuning van Kennispoort Regio Zwolle: Onder andere voor innoveren, vernieuwend ondernemen, internationalisering en financiering. • Een regio met een krachtig, positief imago in Den Haag (Nederland) en Brussel (Europa). Dit imago beïnvloeden we vanuit onze identiteit door lobby en externe communicatie. • Een informeel netwerk dat ondersteunend is aan regionale ontwikkelingen en snel kan handelen om kansen te verzilveren wanneer die zich aanbieden (denk aan cofinanciering, rijksbeleid). • Toegang tot relaties en kennisbronnen rond actuele vraagstukken die het lokale niveau overstijgen. Dit jaarverslag geeft inzicht in de gedane uitgaven uit het regiobudget voor de vijf programma’s en de basisinfrastructuur.

In 2021 zijn de uitgaven licht gestegen ten opzichte van 2020: de programma’s zijn verder vormgegeven en er is extra capaciteit aangetrokken. Net als in 2020 waren er in 2021 minder fysieke (netwerk) bijeenkomsten door corona, waardoor de kosten hiervoor lager uitvielen. Het financieel overzicht verderop bevat details over de uitgaven. Na de tabel hieronder volgt een toelichting over de ontwikkeling van het restantbudget en een toelichting over de uitgaven per programma. 2.500.000 Financiën Regiobudget 2021 Gewijzigde Begroting 2021 Jaarrekening 2021 Totaal Inkomsten Totaal Uitgaven Budgetruimte Algemeen 2022 en 2023 Budgetruimte Economie 2022 en 2023 0 2.000.000 1.500.000 1.000.000 500.000

36 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Restantbudget voor 2022 en 2023 Het jaar 2021 sluiten we af met een voordelig saldo voor het regiobudget van €125.000. De verschillen ten opzichte van de begroting komen uit onverwachte ontwikkelingen en de impact van corona. Het voordelige verschil van 2021 biedt samen met het nog besteedbaar budget uit voorgaande jaren, enige ruimte om de (uitgestelde en) toenemende ambities in 2022 en de daarop volgende jaren waar te maken. Dit restant budget was deels voorzien, omdat de huidige basisbijdrage van gemeenten in 2019 zo is bepaald dat het in 2020 en 2021 extra ruimte moest bieden voor 2022 en 2023. Het restant budget voor de komende jaren valt uiteen in een algemeen deel en een deel voor het programma economie. Het algemene deel van € 550.000 wordt deels nog aangewend voor de uitgestelde uitgaven uit 2021. Op basis van de jaarrekening 2021 en de periode tot en met 2018 kent het programma Economie nog een restantbudget van € 400.000. Dit wordt conform begroting de komende jaren gefaseerd ingezet voor langlopende verplichtingen en garantstellingen. We bezien halverwege 2022 of de voortgang en de inzichten uit dit jaarverslag nog vragen om een wijziging van de begroting 2022.

Tot slot is het streven dat een klein deel van het opgebouwde restantbudget gereserveerd blijft voor de periode na 2023: € 100.000 voor Economie en € 100.000 voor andere programma’s. Dit zijn indicatieve bedragen uit de begroting 2022, wanneer het aanvullend budget aangewend wordt in 2022 en 2023 komen deze bedragen lager uit. 37 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Toelichting uitgaven programma’s Economie De uitgaven vielen lager uit dan begroot. Dit kwam doordat er geen kosten waren voor nieuwe regionale economische onderzoeken en er minder nieuwe kansen en opgaven vanuit het programma zijn opgestart. In 2021 zijn vooral de huidige werkzaamheden (en uitgaven) gecontinueerd. Zo is er net als in 2020 bijgedragen aan Kennispoort, de opdracht voor regionale acquisitie en de Regio Zwolle Brigade. Daarbij kwam in 2021 een bijdrage voor twee Regio Deal projecten. 1.000.000 Programma Economie Gewijzigde Begroting 2021 Jaarrekening 2021 600.000 800.000 200.000 400.000 0 Uitgaven 2021 Human Capital Bereikbaarheid Leefomgeving Energie Verkenningen en onderzoek Marketing Public affairs en lobby Communicatie en bijeenkomsten Regio Zwolle Bureau Onverzien 450.000 350.000 400.000 300.000 250.000 200.000 150.000 100.000 50.000 0 Gewijzigde Begroting 2021 Jaarrekening 2021Uitgaven 2021 38 JAARVERSLAG 2021 REGIO ZWOLLE Human capital Het budget voor het programma Human capital is volledig aangewend.

Bereikbaarheid In 2021 vielen de uitgaven van het programma Bereikbaarheid lager uit. Mede door corona was de aandacht bij gemeenten in 2021 vooral gericht op lokale werkzaamheden. Voor de uitwerking van de vijf regionale bereikbaarheidscorridors en vijf bijbehorende uitvoeringsprogramma’s was in 2021 een subsidie van € 20.000 per corridor beschikbaar. Aan de corridor Gelderland is deze subsidie in 2021 toegewezen. Leefomgeving De uitgaven van het programma Leefomgeving vielen lager uit dan begroot. Er is minder onderzoeksbudget besteed omdat de aanpak rondom de uitbereiding van bedrijventerreinen in 2022 zal plaatsvinden. De middelen die daarvoor in 2021 waren gereserveerd zullen in 2022 aangewend worden. Energie De uitgaven voor het programma Energie vielen lager uit doordat er vanwege corona minder fysieke bijeenkomsten georganiseerd zijn. Tevens is in 2021 gebleken dat de werkelijke kost voor de programma adviseur Energie lager uitviel dan begroot. Verkenningen en onderzoek De uitgaven voor regiobrede verkenningen en onderzoek vielen in 2020 lager uit. Het proces naar een Regionale investeringsagenda loopt door in 2022. Public affairs en lobby Vanwege corona waren er minder fysieke bijeenkomsten en werkbezoeken in 2021. Mede hierdoor is het werkbudget van Public affairs en lobby beperkt aangewend. Marketing Het budget voor Marketing is volledig aangewend.