3.1 Veiligheidsregio - Jaarverslag en Jaarrekening 2020.pdf

1 2 Elf gemeenten1 hebben hun taken op het gebied van brandweer en crisisbeheersing, via een gemeenschappelijke regeling, ondergebracht bij Veiligheidsregio IJsselland. Veiligheidsregio IJsselland bestrijdt incidenten waar het moet, maar beperkt nog liever risico’s waar het kan. Daartoe staat zij zeven dagen per week 24 uur per dag klaar met kennis, mensen en middelen. In deze jaarstukken legt Veiligheidsregio IJsselland verantwoording af over de uitvoering van de begroting 2020. De jaarstukken bestaan uit de volgende onderdelen: - deel A: Jaarverslag (inclusief bijlagen) - deel B: Jaarrekening (inclusief bijlagen) In het Jaarverslag wordt aangegeven hoe de behaalde resultaten zich verhouden tot de in de programmabegroting gestelde doelen. Het Jaarverslag is verdeeld in de volgende hoofdstukken: - Programmaverantwoording - Verplichte hoofdstukken op grond van het Besluit begroting en verantwoording - Sociaal jaarverslag Deel B betreft de jaarrekening. Hierin zijn het overzicht van baten en lasten en de balans opgenomen. Conform artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) stuurt het dagelijks bestuur vóór 15 april de voorlopige jaarstukken aan de raden van de deelnemende gemeenten. In feite krijgen de gemeenteraden de jaarstukken ter informatie toegestuurd.

Het jaar is tenslotte al ten einde en aan de uitvoering en uitgaven in dat jaar is niets meer te veranderen. De gemeenten kunnen hun burgemeesters wel punten meegeven voor de bespreking in de vergadering van het algemeen bestuur op 23 juni 2021. Waar de gemeenteraden wel expliciet wat van kunnen vinden, is de bestemming van het financieel resultaat. Conform artikel 34 lid 4 van de Wgr stuurt het dagelijks bestuur de jaarstukken binnen twee weken na vaststelling, maar in ieder geval vóór 15 juli aan gedeputeerde staten. Om deze termijn te halen, is in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio IJsselland opgenomen dat het algemeen bestuur de jaarstukken voor 1 juli vaststelt. Voor de jaarstukken 2020 zal dit op 23 juni plaatsvinden. 1 Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en Zwolle. 3 Het jaar 2020 stond in het teken van de Covid-19-crisis. Een crisis die voor de veiligheidsregio begon met opschaling vanuit de GHOR2 in februari, maar die daarna al snel alle bedrijfsonderdelen raakte. Op 27 januari werd Covid-19 aangemerkt als A-infectieziekte. Sindsdien traden de bevoegdheden in werking, die de voorzitter van de veiligheidsregio heeft op basis van de Wet publieke gezondheid. De directeur publieke gezondheid (DPG) was ambtelijk verantwoordelijk.

Vanaf 26 februari was er een kern-ROT actief, uitgebreid met GHOR-functionarissen. Op 12 maart werd er opgeschaald naar GRIP4, een vrijwel ongekend GRIP-niveau, dat ook nog eens ongekend lang – namelijk de rest van het jaar – van kracht bleef. Veel onderdelen van de veiligheidsregio hebben in 2020 meegewerkt aan de beheersing van de Covid-19-crisis. Het kader waarbinnen dit gebeurde verschilde soms: • vanuit de multidisciplinaire crisisorganisatie, onder regie van de operationeel leider; • vanuit de GHOR, onder verantwoordelijkheid van de Directeur Publieke Gezondheid; • ter ondersteuning van de GGD; • ter waarborging van de continuïteit van het werk van de veiligheidsregio. Wat de inspanningen gemeen hadden, was dat zij allemaal gericht waren op hetzelfde doel: de (kwetsbare) inwoners van onze regio – of eigenlijk ons hele land – beschermen tegen het nieuwe Covid-19-virus. Daarbij was er veel samenwerking en kruisbestuiving tussen de verschillende organisatieonderdelen. Binnen het kader van de multidisciplinaire crisisorganisatie is onder andere de coronamonitor ontwikkeld, is crisiscommunicatie vormgegeven en zijn wetgeving en noodverordeninge n regionaal vertaald. Strategie en activiteiten werden afgestemd in de ROT- en RBT-vergaderingen die het hele jaar door zeer regelmatig plaatsvonden.

Voorbeelden van activiteiten onder verantwoordelijkheid van de DPG waren de distributie van persoonlijke beschermingsmiddelen ten behoeve van de zorg – inclusief een callcenter voor drie regio’s – en de voorbereiding van beddencapaciteit buiten de ziekenhuizen, het ‘zorghotel’. Bij dat laatste voorbeeld werden projectleiding en ondersteuning geleverd vanuit de brandweer, en inhoudelijke expertise vanuit GHOR, GGD en de verpleeg- en verzorgingssector. Ter ondersteuning van de GGD hebben medewerkers van de veiligheidsregio geholpen om test- en vaccinatielocaties in te richten. 2 GHOR = Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio. GHOR is een team binnen Veiligheidsregio IJsselland. 4 Gezien het feit dat binnen de veiligheidsregio een groot aantal personen een cruciale functie heeft, zowel op het gebied van crisisbeheersing, als bij de brandweer, was er ook een team dat de continuïteit van de organisatie in relatie tot Covid-19 bewaakte en versterkte. Ondanks dat ook een aantal medewerkers getroffen is door Covid-19, heeft dit gelukkig niet tot continuïteitsproblemen geleid binnen de brandweer en crisisorganisatie. Veel oefeningen konden niet doorgaan. De oefeningen voor de crisisorganisatie konden veelal omgezet worden naar digitale oefeningen. Voor de brandweer was dit lang niet altijd mogelijk.

De kwaliteit van het brandweerpersoneel is niet door de ondergrens gegaan, maar dit is ten tijde van het schrijven van dit jaarverslag nog steeds een punt van aandacht en zorg. Foto: het kantoor is uitgestorven; iedereen werkt vanuit huis. De teams die gericht zijn op de bedrijfsvoering hebben extra inspanningen geleverd, onder andere met de aanpassing van de kantoren op de 1,5-meter-samenleving. In het hoofdstuk ‘Bedrijfsvoering’ staat hier meer over. Het archiveren van documenten die in verband met de Covid-19-crisis van belang zijn, heeft bijzondere aandacht. Door de crisis zijn er ook werkzaamheden tijdelijk gestopt. Zo heeft het opleiden- trainen en oefenprogramma van de brandweer- en crisisfunctionarissen grotendeels stil gelegen. Binnen de

5 crisisorganisatie is vrij snel een digitaal trainings- en oefenprogramma ontwikkeld dat nu met succes loopt. Ook was er sprake van een teruglopend aantal adviesaanvragen. En tot slot werden alle fysieke voorlichtingsbijeenkomsten en workshops levensreddend handelen in het kader van het programma Veilig Leven gecanceld. De tijdelijk vrijvallende capaciteit werd en wordt onder andere ingezet op werkzaamheden die nodig zijn vanwege de beheersing van de Covid-19-crisis, in samenwerking met de GGD. Deze zijn hierboven beschreven. Over de anderhalve-meter-maatregelen staan we gemeenten en organisaties bij met praktische adviezen bijvoorbeeld op het gebied van brandveilig gebruik en APV. Op deze manier hebben we de vrijgevallen capaciteit door Covid-19 zinvol kunnen inzetten voor de bestrijding van het virus. De Covid-19-crisis heeft ook positieve effecten gehad. Zo heeft deze crisis de veiligheidsregio op de kaart gezet. We zijn een belangrijke adviseur van de burgemeesters en door het intensieve samenwerken staan we nu nog dichter bij elkaar. Het netwerk van de veiligheidsregio is versterkt, onder andere op het gebied van de advisering op evenementen. En door het op grote schaal thuiswerken is het belang van alles wat vanzelfsprekend was (zoals het dagelijks op kantoor ontmoeten van collega’s) duidelijk geworden en is anderzijds een nieuwe manier van werken ontstaan.

Deze zal deels ook in de toekomst worden voortgezet. Door Covid-19 zijn er meerkosten ontstaan ten opzichte van de reguliere bestedingen. Echter door onder andere het vervallen van oefeningen en het uitstellen van opleidingen is er binnen de reguliere bestedingen ook sprake van aanzienlijke minderkosten. In totaliteit is het positief saldo over 2020 bijna twee miljoen euro. Zie de jaarrekening voor de nadere specificatie. Samenvattend zijn er drie aandachtspunten: 1. De focus van de veiligheidsregio ligt op de uitvoering van wettelijke taken. Deze bepalen een groot deel van deze jaarstukken. Daarbij hebben wij te maken gehad met minder vraag naar bijvoorbeeld adviezen op vergunningen, voorlichting over brandveilig leven, en dergelijke. Ook de brandweer heeft veel minder kunnen oefenen. We hebben ervoor gewaakt dat de kwaliteit van het brandweerpersoneel niet door de ondergrens gegaan is. Het mindere oefenen heeft geleid tot lagere kosten voor het oefenen zelf en lagere vrijwilligersvergoedingen. 2. De aanvullende ambities van de veiligheidsregio hebben, als gevolg van de Covid-19-crisis, onder druk gestaan. 3. De effecten van de Covid-19-crisis op de langere termijn zijn nu nog niet bekend. 6 De inrichting van dit jaarverslag dient, conform de financiële verordening van Veiligheidsregio IJsselland, aan te sluiten op de indelingssystematiek van de programmabegroting.

In de begroting is onderscheid gemaakt tussen de wettelijke taken en de aanvullende ambities. De wettelijke taken zijn verdeeld in ‘voorkomen’ en ‘bestrijden’. Het onderdeel ‘bestrijden’ is verdeeld in ‘crisisbeheersing’ en ‘brandweerzorg’. In dit jaarverslag is dezelfde indeling gehanteerd. In de begroting staat bij elk onderdeel: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat gaat het kosten? Tevens zijn prestatie-indicatoren opgenomen. In dit jaarverslag is per onderdeel de tekst opgenomen van het tweede aandachtspunt ‘Wat gaan we daarvoor doen?’. De koptekst is veranderd in ‘Wat zouden we doen?’. In een tabel onder deze tekst staat per prestatie-indicatoren wat de stand van zaken van de uitvoering van de begroting na afloop van het jaar is. De stand van zaken is op de volgende manier aangegeven: : Er is voldaan aan de prestatie-indicator/ de actie is uitgevoerd. X : Er is niet voldaan aan de prestatie-indicator/ de actie is niet uitgevoerd. Tevens is, indien de tabel daarvoor niet de mogelijkheid bood, aanvullende informatie opgenomen in teksten onder de tabel. In de bijlage zijn prestatiegegevens per gemeente opgenomen in de vorm van tabellen of staafdiagrammen. De informatie over ‘Wat gaat het kosten?’ staat in het hoofdstuk ‘Financiële stand van zaken’.

7 Wat zouden we doen? In beeld brengen van de risico’s We zorgen voor een volledig overzicht van risico’s en brengen de gevolgen daarvan in beeld. Het eindproduct is een actueel en tijdig, door het bestuur vastgesteld, regionaal, dynamisch risico - en brandrisicoprofiel. Beperken van de in beeld gebrachte risico’s We hebben onze werkprocessen zodanig ingericht dat de risico’s zoveel mogelijk w orden beperkt, in samenwerking met gemeenten en veiligheidspartners. Wij adviseren de provincie en gemeenten over onder andere evenementen, vuurwerkopslagen, de aanwijzing van bedrijfsbrandweren en risicovolle bedrijven op basis van het Besluit risico’s zw are ongevallen en externe veiligheid (de risico’s van een bedrijf buiten zijn eigen grenzen). Hier zoeken we ook aansluiting bij omgevingstafels. Daarnaast voeren wij onze aanvullende advies- en toezichttaken uit. Hierbij hanteren we een afgeleide ambitie van Brandweer Nederland: minder branden/ incidenten, minder slachtoffers en minder schade. Nr. Prestatie-indicator Realisatie of X 1. Het regionaal dynamisch risicoprofiel en brandrisicoprofiel voldoen aan de wettelijke vereisten (onder andere actueel en vastgesteld door het bestuur) en zijn herkenbaar voor de betrokken gemeenten. Naast een regiobeeld worden ook de risico’s per gemeente inzichtelijk gemaakt. Het risicoprofiel is op orde.

Een nieuwe analysemethodiek voor het dynamisch brandrisicoprofiel3 is gereed. Eind 2020 is deze inhoudelijk getoetst. Er dienen nog enkele aanpassingen te worden gedaan. Na afronding wordt het bestuur geïnformeerd over de wijzigingen in de methodiek. X 2. 100% van alle wettelijke aanvragen van provincie en gemeenten om een advies van de De stikstof-, PFAS- en/of Covid-19-crisis veroorzaakten een teruglopend aantal 3 Het brandrisicoprofiel is een inventarisatie en weging van de brandrisico’s in IJsselland. De inzichten zijn een bouwsteen voor: • het regionaal Dekkingsplan • de te kiezen activiteiten in het kader van het samenwerkingsprogramma Veilig Leven • prioritering bij operationele voorbereiding van de brandweer • de (gemeentelijk vast te stellen) toezicht- en handhavingsprogramma’s.

8 Nr. Prestatie-indicator Realisatie of X veiligheidsregio worden beantwoord, zodanig dat deze adviezen geen bezwaarschriften opleveren. Bij eventuele bezwaarschriften is het de ambitie dat deze in alle gevallen als ongegrond worden beoordeeld. adviesaanvragen. In de laatste maanden van het jaar steeg het aantal adviesaanvragen weer aanzienlijk. 3. In ieder advies op een omgevingsvergunning is een paragraaf ‘risicogerichtheid’ opgenomen. In deze paragraaf staat een advies, aanvullend op de wettelijke regels, gericht op het verder beperken van onveilige situaties. Aanvullende informatie Op 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. Dit betekent dat het stelsel van regelgeving voor de fysieke leefomgeving op de schop gaat. Het stelsel van de Omgevingswet bundelt de regels over ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Deze wetgevingsoperatie heeft gevolgen voor overheden die verantwoordelijk zijn voor het beheer van de fysieke leefomgeving , waaronder de veiligheidsregio's. Team Risicobeheersing van Veiligheidsregio IJsselland heeft om die reden deelgenomen aan de gezamenlijke voorbereiding van de betrokken overheidsorganisaties op de Omgevingswet. Dit om de rol van de veiligheidsregio als adviseur op het gebied van fysieke veiligheid te borgen. In 2020 zijn diverse gezamenlijke werkgroepen met concrete opdrachten aan de slag gegaan.

In 2021 gaan we proefdraaien, zodat we kunnen beoordelen of de gemaakte afspraken werkbaar zijn. Tevens gaan we dan ervaring opdoen met de ICT-voorzieningen. De gemeente Zwolle voert, op eigen verzoek, het toezicht bij bedrijven op brandveilig gebruik zelf uit. Zie hiertoe ook Bijlage 2: gegevens per gemeente. In 2020 heeft Veiligheidsregio IJsselland meegewerkt aan het toezicht- en handhavingsprogramma Brandveiligheid van de gemeente Zwolle. Het wederzijds uitwisselen van kennis en ervaring bleek meerwaarde te hebben . Hierbij is ook aandacht geschonken aan de verbinding met het programma Veilig leven van de veiligheidsregio. Soms bleek aansluiting bij voorlichtingsacties uit het programma Veilig Leven in de plaats te kunnen komen van toezicht en handhaving. Dit biedt uitzicht op een bredere samenwerking in de toekomst.

9 Wat zouden we doen? We zorgen voor een goed georganiseerde crisisorganisatie door: - het crisisplan actueel te houden waarin de crisisorganisatie staat beschreven, om gestructureerd, maar ook flexibel invulling te geven aan de crisisbeheersing. Bijvoorbeeld door crisisteams al in een vroegtijdig stadium te activeren bij potentiële crisissituaties zoals een pre-ROT bij droogte; - de juiste functionarissen te selecteren voor de benodigde crisisfuncties; - functionarissen en crisisteams op te leiden, te trainen en te oefenen; - functionarissen en crisisteams te faciliteren met de juiste middelen. We monitoren de kwaliteit van de crisisorganisatie door tijdens oefeningen en inzetten de operationele prestaties te meten en daar waar nodig bij te sturen. We dragen het meldkamerbeheer (informatievoorziening ICT en bedrijfsvoering) over aan de politieorganisatie, als eerste concrete stap in de samenvoeging van de vier meldkamers in Oost - Nederland. Wettelijk gezien blijven we als veiligheidsregio verantwoordelijk voor de instandhouding van de meldkamerfunctie. Op basis van landelijk beleid wordt het Waarschuwings- en Alarmeringssysteem (WAS-palen, die het alarm op iedere eerste maandag van de maand verzorgen) uitgefaseerd. Parallel daaraan wordt NL-Alert verder ontwikkeld. Nr. Prestatie-indicator Realisatie of X 1. Het crisisplan is geactualiseerd.

De ervaringen in de crises die we tot nu toe gehad hebben en de opstart van het MOTO-programma worden gebruikt om het crisisplan daar waar nodig verder aan te scherpen. Vanwege Covid-19 hebben we minder ervaring met het nieuwe crisisplan kunnen opdoen dan voorzien. Om deze reden hebben we de evaluatie en actualisatie van het crisisplan verplaatst naar 2021. X 2. 100% van de piketfuncties is inzetbaar. Het aantal vacatures in de crisisorganisatie is van een regulier niveau en geeft geen risico’s.

10 Nr. Prestatie-indicator Realisatie of X Bij de informatiemanagers en operationeel leiders was er sprake van een groter aantal vacatures. Dit heeft niet geleid tot discontinuïteit. Er is voor zowel de operationeel leiders, als voor de informatiemanagers een ontwikkel- programma gestart. Dit heeft drie nieuwe operationeel leiders opgeleverd die vanaf januari 2021 ingezet worden. Het ontwikkel- programma voor de informatiemanagers loopt nog. 3. Crisisfunctionarissen zijn opgeleid, getraind en geoefend. In verband met Covid-19 is in eerste instantie het MOTO-programma grotendeels stil komen te liggen. Vrij snel is een groot deel van de trainingen en oefeningen omgezet naar digitaal. Dit is een goede ‘second best’ oplossing geweest. De enige uitzondering zijn de actiecentraoefeningen, deze zijn verplaatst naar het voorjaar 2021. In relatie tot de implementatie van het crisisplan is het strategisch denken versterkt. Dit is gebeurd door opleidingen en oefeningen gericht op het ‘voorwaarts denken’: volgens een specifieke methodiek scenario’s uitwerken die zich in de toekomst kunnen voordoen. 4. 100% van de GRIP-incidenten is geëvalueerd. Zie het overzicht na deze tabel. De evaluatie van Covid-19 is een continu proces dat blijft lopen zolang de crisisteams actief zijn. 5. Minimaal eenmaal per jaar wordt gerapporteerd over wat gebeurd is met de bevindingen uit de GRIP-evaluaties.

De rapportage is gereed en de leerpunten zijn ambtelijk besproken. De leerpunten zijn input geweest voor het MOTO-programma 2021 en worden meegenomen in de verdere implementatie van het X

11 Nr. Prestatie-indicator Realisatie of X crisisplan. De rapportage is niet besproken met de Veiligheidsdirectie en algemeen bestuur. De punten worden meegenomen in de rapportage over 2020. 6. We leveren een bijdrage aan de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s. De evaluatiecommissie heeft haar rapport opgeleverd en de kabinetsreactie is naar de Tweede Kamer gestuurd. We hebben inbreng geleverd in de gesprekken van de evaluatiecommissie met het Veiligheidsberaad, de Raad Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s en met de DPG- raad over de eerste bevindingen van de commissie. Het Regionaal Operationeel Team (ROT) Covid-19

12 Wat zouden we doen? We houden brandweerposten operationeel en paraat. Van daaruit leveren we 24 uur per dag, zeven dagen per week brandweerzorg met opgeleide en geoefende mensen (vrijwillig en beroeps) en adequaat materieel en materiaal. We bereiden ons voor op het bestrijden van branden en hulpverlening, door het aanbieden van een opleidings-, trainings-en oefenprogramma, dat jaarlijks wordt geactualiseerd. Nr. Prestatie-indicator Realisatie of X 1. Het opleidings-, trainings- en oefenprogramma voor de brandweer is actueel. 2. Brandweerfunctionarissen zijn opgeleid, getraind en geoefend. Ondanks Covid-19 konden de opleidingen nog redelijk goed gevolgd worden. De trainingen en oefeningen zijn veelal geannuleerd. We hebben ervoor gewaakt dat de kwaliteit van het brandweerpersoneel niet door de ondergrens gegaan is. De achterstanden worden waar mogelijk ingelopen. X 3. Brandweermaterieel en materiaal wordt aangeschaft en onderhouden volgens de onderhouds- en investeringsplanning. De investeringsplanning is in 2020 vastgesteld. 4. Inzet van de brandweer vindt plaats conform het vastgestelde dekkingsplan. De brandweer voldeed bij 88% van de incidenten aan de opkomsttijden in het dekkingsplan. Hiermee voldoen we aan de norm. Zie tevens bijlage 4. VR IJsselland doet mee aan een landelijke pilot om te komen tot een landelijke handreiking gebiedsgerichte opkomsttijden. 5.

In 2020 is het meldkamerbeheer overgedragen aan de politie. Het AB stemde in november 2019 in met de overdracht van het beheer van de Meldkamer Oost-Nederland naar de politie (Landelijke Meldkamer Samenwerking) per 1 januari 2020.

13 Foto: brand op 12 oktober bij hondenfokkerij Hasselt Samenwerkingsprogramma Toekomstbestendige brandweerzorg De brandweer is het grootste onderdeel van onze organisatie. Binnen de brandweer heeft het samenwerkingsprogramma Toekomstbestendige brandweerzorg voor samenhang op verschillende thema’s gezorgd. Het effect wat we met dit programma willen bereiken, is de overgang van een aanbod naar een vraag gestuurde organisatie. Hiertoe hebben we ingezet op verschillende thema’s: Incidentbestrijding is maatwerk, Informatiegestuurd werken, Voor en met elkaar werken, Vakinhoud in beweging, Organisatie. Projecten met een bestuurlijke impact zijn: - Project ‘Taakdifferentiatie brandweer’ als onderdeel van het thema Organisatie. Inzichtelijk is gemaakt wat de organisatorische en financiële effecten hiervan zijn op de organisatie en de regionale brandweerzorg. - Project ‘Management Brandweerzorg’ als onderdeel van het thema Organisatie. Het management van de brandweer is aangepast. Er is besloten tot één functieniveau van teamleider, waarbij bij een deel van de teamleiders het accent op de vakinhoud ligt, en bij het andere deel het accent op de aansturing van de brandweerposten. Hiermee wordt de samenhang, de gezamenlijke verantwoordelijkheid en de flexibiliteit van het management van Brandweerzorg versterkt. Invulling van de aangepaste functie heeft plaatsgevonden.

Het aantal teamleiders binnen Brandweerzorg is met één afgenomen.

14 - Project ‘Gebiedsgerichte opkomsttijden’ als onderdeel van het thema Incidentbestrijding is Maatwerk. Onze regio is geselecteerd om deel te nemen aan de landelijke pilot van het project Gebiedsgerichte opkomsttijden. Uiteindelijk moet dit leiden tot een landelijke uniforme systematiek van opstellen van dekkingsplannen. - Project ‘Uitruk op maat’ als onderdeel van het thema Incidentbestrijding is Maatwerk’. Op organische wijze heeft de implementatie van de TS4 (blusvoertuig met bezetting door vier personen, afwijkend van de standaard met zes personen) verder plaatsgevonden. Bij de helft van de brandweerposten is de TS4 ofwel operationeel, ofwel in voorbereiding om operationeel te worden. De overige brandweerposten hebben de vrije keuze tot implementatie in beraad. De kwaliteit van de brandweerzorg staat hierbij nergens ter discussie. Aanvullende informatie meldkamer De oplevering van de nieuwe meldkamer zou begin 2022 plaatsvinden. Deze is echte r doorgeschoven met 22-11-2022 als de beoogde fusiedatum. De voorbereiding op deze fusie voor de meldkamerfunctie brandweer en multidisciplinaire samenwerking heeft concrete stappen gemaakt. Er is ingestemd met het werkgeverschap door VNOG, en de aanzet voor het sociaal plan, gericht op de personele overgang, is gemaakt. Ook is er voorgesorteerd op het nieuwe organisatie- en formatieplan.

Foto: ontwerp nieuwe meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn

15 Wat zouden we doen? - We ronden de analyse van nieuwe veiligheidsrisico’s af en maken een plan van aanpak met scenario’s waarin staat beschreven hoe we omgaan met de effecten. Dit doen we bijvoorbeeld door het organiseren van themabijeenkomsten waarin we samen met experts tot inzichten komen om risico’s te kunnen beoordelen en inschatten. - We leiden crisisfunctionarissen op en we trainen en oefenen hen, op basis van de uitgewerkte scenario’s. - We communiceren over de nieuwe veiligheidsrisico’s naar onze gemeenten, partners en inwoners in de regio. - We adviseren gemeenten hierbij in de toepassing van communicatiemiddelen. - We gaan meer ervaring opdoen in het voorkomen en bestrijden van nieuwe veiligheidsrisico’s met onze bestaande en nieuwe netwerkpartners. - We leveren een bijdrage aan de integrale veiligheidsplannen van gemeenten door onze inbreng van kennis en kunde van de (nieuwe) veiligheidsrisico’s in te brengen. - In risicogebieden (bijvoorbeeld buitengebieden) starten we met bereidwillige inwoners een pilot om hen op te leiden en te trainen om beginnende branden te bestrijden. - We organiseren in 2020 voor de vierde keer een Veiligheidsdag (in Deventer). - In opdracht van de gemeenten coördineren wij, in het kader van de crisisbeheersing, het proces van Bevolkingszorg. Foto: vergadering Regionaal Beleidsteam (RBT) over de Covid-19-crisis

16 Nr. Prestatie-indicator Realisatie of X 1. Er is een analyse van nieuwe veiligheidsrisico’s, de mogelijke scenario’s per nieuw veiligheidsrisico en hoe de veiligheidsregio omgaat met de effecten van dat risico. De analyse van nieuwe veiligheidsrisico’s is uitgevoerd. Door krapte in capaciteit (door Covid-19) is er, in samenwerking met de partners, prioriteit gegeven aan het verder uitwerken van de meest actuele risico’s cyberveiligheid en klimaat. Op het gebied van cyber nemen we deel aan een regionale werkgroep, worden samen met vier andere veiligheidsregio’s (Oost5) plannen ontwikkeld en hebben we beoordeeld hoe we ons daar intern tegen kunnen wapenen Qua klimaat is een netwerkanalyse gemaakt en is bepaald welke onderwerpen voor de VR van belang zijn. De provincie is hierin leidend. De elektrificatie van het busvervoer in de regio4 is vooraf besproken met de provincie en de vervoerder waardoor de risico’s in beeld waren en de brandweerlieden in de posten hierover konden worden geïnformeerd. X 2. De crisisfunctionarissen zijn opgeleid, getraind en geoefend aan de hand van deze scenario’s. De meest actuele risico’s waren opgenomen in het MOTO-programma. 3. Er is gecommuniceerd over de nieuwe veiligheidsrisico’s naar onze gemeenten, partners en inwoners in de regio. De gemeenten zijn hierbij geadviseerd in het toepassen van communicatiemiddelen. Zie punt 1. X 4.

Er is ervaring opgedaan in het voorkomen en bestrijden van nieuwe veiligheidsrisico’s met onze bestaande en nieuwe netwerkpartners. Om alert te kunnen reageren op actuele risico’s is een veiligheidsbeeld ontwikkeld dat periodiek wordt besproken. Relevante actiepunten voortkomend uit dit overleg zijn opgepakt en afgestemd met betrokken 4 246 elektrische bussen in Overijssel, Flevoland en Gelderland: de grootste elektrische ‘vloot’ in Europa.

17 Nr. Prestatie-indicator Realisatie of X partners en de crisisorganisatie. Voorbeelden hiervan zijn de boerenprotesten, Brexit, Port of Zwolle. 5. We hebben een bijdrage geleverd aan de integrale veiligheidsplannen van gemeenten door onze inbreng van kennis en kunde van de (nieuwe) veiligheidsrisico’s in te brengen. In 2020 zijn er geen verzoeken geweest om input te leveren voor integrale veiligheidsplannen. 6. In risicogebieden (bijvoorbeeld buitengebieden) zijn we een pilot gestart met bereidwillige inwoners om hen op te leiden en te trainen om beginnende branden te bestrijden. Vooralsnog is hiervan afgezien. Vanuit het project Toekomstbestendige brandweerzorg wordt beoordeeld of dit bij de toekomstige ontwikkelingen past. X 7. We organiseren in 2020 voor de vierde keer een Veiligheidsdag (in Deventer). Vanwege de Covid-19-crisis is de Veiligheidsdag geannuleerd. X 8. In opdracht van de gemeenten coördineren wij, in het kader van de crisisbeheersing, het proces van Bevolkingszorg. De wijzigingen in het crisisplan zijn doorgevoerd binnen Bevolkingszorg. De procedures zijn hierop aangepast. Eerste ervaringen zijn gedeeld en afspraken zijn, op basis hiervan, aangescherpt. Door de komst van een nieuwe coördinator crisiscommunicatie is er meer verbinding met en in deze discipline ontstaan.

De focus ligt nu op een verdere doorontwikkeling van de kwaliteit van de piketfunctionarissen en de rol van het RSC overleg.

18 Programma ‘Veilig Leven: Iedereen aan Zet’. Binnen het programma ‘Veilig Leven: Iedereen aan Zet’ werkt Veiligheidsregio IJsselland samen met partners aan een integrale aanpak om de zelfredzaamheid van haar inwoners te bevorderen . Dat doen we op de volgende gebieden: 1. Het voorkomen van brand en ongevallen. Waarbij we beogen dat inwoners zich niet alleen bewust zijn van (on)veilige situaties en risico’s in hun leefomgeving, maar ook werkelijk veiliger gaan handelen. 2. Als branden of ongevallen zich toch voordoen, willen we dat inwoners weten hoe ze moeten handelen om de gevolgen van de brand en/of het ongeval zoveel als mogelijk te beperken. Dit gebeurt onder andere door het geven van voorlichting en onderwijs, met behulp van games, en ook door oefeningen en woningchecks. Dit doen we deels als veiligheidsregio zelf, maar ook samen met andere organisaties. De belangrijkste doelgroepen zijn vooralsnog zelfstandig wonende ouderen en jeugd. Vlak voor Covid19 zijn de resultaten van het samenwerkingstraject met Thuiszorg IJsselheem gepresenteerd aan andere netwerkpartners. Een traject om thuiszorgmedewerkers ouderen thuis meer veilig bewust te maken. Hoewel fysieke voorlichting en workshops in 2020 tot stilstand zijn gekomen, zoals ook te concluderen valt uit de gegevens in Bijlage 2: gegevens per gemeente, hebben we er toch veel aan gedaan om onze doelgroepen te bereiken.

We hebben verschillende filmpjes gemaakt om bewustwording op het gebied van veiligheid bij de doelgroep ‘jeugd’ te bevorderen. Mooie voorbeelden hiervan zijn filmpjes over brandveiligheid die samen met voetbalvlogger Tony Kok zijn gemaakt. En de pilotvideo ‘Is het #VetVeilig?’. Zie ook onze website https://www.vrijsselland.nl/vetveilig. Een ander experiment dat we op dit gebied hebben gedaan zijn geadverteerde voorlichtingsacties via Facebook en Instagram. Door na een brand voorlichtingsboodschappen te verspreiden in een bepaalde straal rondom de brandlocatie lijken we veel mensen te bereiken, gelet op het aan tal ‘kliks’. Ook hebben we in het kader van digitalisering in mei/juni ‘brandwee(r)tjes’ verspreid onder leerlingen van basisscholen en is er een WhatsApp-nummer geïntroduceerd voor alle vragen rondom (brand)veiligheid. Een belangrijke ontwikkeling in dit licht is de bouw van een serious game door het project ‘Game Changer’. Aanvullend op het bestaande lespakket voor basisscholen willen we op deze wijze jeugd meer veiligheidsbewust laten worden. De game is in samenwerking met de doelgroep en basisschooldocenten ontwikkeld en is in november 2020 opgeleverd. Tot nu toe kregen we hier vanuit scholen, jeugd en ‘het land’ zeer positieve reacties op. En niet alleen voor de jeugd verdiepen we ons in de digitale mogelijkheden.

Inmiddels is ook een onderzoek afgerond naar de mogelijkheden om senioren te bereiken via interactieve online activiteiten. Ook dit lijkt zeer kansrijk te zijn, mede op basis van een kort experiment via Facebook in december. 19 Het project ‘medewerkers als ambassadeur Veilig Leven’ is gestart. Onder andere door een cursus 'eerste hulp bij veel voorkomende situaties' van het Rode Kruis aan te bieden en ook door het ontwikkelen van een intern lespakket ‘ambassadeur’. De volgende stap is een pilot om het interne lespakket uit te voeren en te toetsen. Landelijk zijn we partner geweest bij de CO-campagnes, de brandpreventieweken en de BOCK- campagne. Tijdens de brandpreventieweken, hebben we 500 rookmelders aan de klanten van onze voedselbanken beschikbaar gesteld. Deze zijn verstrekt aan mensen die nog geen rookmelders in hun huis hadden. Daarnaast hebben we voorlichtingsmateriaal bij dertig bouwmarkten geplaatst. Inmiddels werken we met het RCIV samen aan het project ‘Veilig Buitengebied’ en voeren we samenwerkingsgesprekken met onder andere de GGD, het Rode Kruis, Landstede MBO, een woningcorporatie en de stichting ‘Lang zult u wonen’.

20 Op grond van artikel 9 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten dient het jaarverslag een aantal verplichte paragrafen te bevatten. Voor Veiligheidsregio IJ sselland zijn dit: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Bedrijfsvoering 3. Financiering 4. Verbonden partijen 5. Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragrafen staat de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragrafen in de begroting is opgenomen. Veiligheidsregio IJsselland kenmerkt zich door risicomanagement in het primaire proces. Aan het managen van de veiligheidsrisico’s van burgers ontleent de organisatie immers haar bestaansrecht. Toch heeft de veiligheidsregio meer risico’s te managen, vooral ten aanzien van de bedrijfsvoering (bijv. ICT, HR, juridisch, kwaliteit, fraude). Op deze risico’s moet de veiligheidsregio minstens zo goed bedacht zijn om het primaire proces te laten functioneren. De risico’s die van invloed zijn op de bedrijfsvoering van Veiligheidsregio IJsselland zijn in kaart gebracht. Door inzicht in de risico ’s kan onze organisatie op een verantwoorde wijze besluiten nemen, zodat de huidige risico’s en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze organisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is het weerstandsvermogen berekend.

Veiligheidsregio IJsselland heeft door de coronacrisis ook vergaande maatregelen genomen ter voorkoming van verspreiding en bescherming van de medewerkers. Samen zorgen we ervoor dat we onze rol in de crisis goed kunnen invullen én dat we ons reguliere werk zo veel mogelijk blijven doen waar dat kan. De meerkosten van de maatregelen (ca. 289.000 euro) worden gedekt door de minderkosten opleiden & oefenen (ca. 650.000 euro) en vergoedingen vrijwilligers (ca. 750.000 euro) . Met het huidige perspectief zal 2021 het jaar van toegroeien naar het “nieuwe” worden. Hier kunnen we nu nog geen financiële prognose aan verbinden. Er is een risicoprofiel opgesteld om de risico’s van onze organisatie in kaart te brengen. Uit de inventarisatie zijn vanuit de verschillende teams risico’s in beeld gebracht met een mogelijk financieel 21 gevolg, die van belang zijn. In het navolgende overzicht zijn de tien risico’s gepresenteerd met de meeste invloed op de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. In 2022 wordt opnieuw een risico-inventarisatie gedaan. Nr. Risico gebeurtenis Kans Maximaal financieel gevolg 1 Grootschalige/langdurige inzet waarvan de kosten boven het hiervoor geraamde bedrag komen en geen compensatie plaatsvindt. 10% € 1.500.000 2 Rente wordt hoger dan waarmee we in de begroting rekening hebben gehouden. 30% € 500.000 3 Fiscale controle van de Belastingdienst (boete).

30% € 500.000 4 Bericht stijging van pensioenpremie nadat begroting is vastgesteld. 50% € 190.000 5 Data-lek van geregistreerde gegevens (privacygevoelig of vertrouwelijk). 50% € 250.000 6 Reserve transitie meldkamer blijkt onvoldoende om de hogere kosten die daaruit voortvloeien te kunnen opvangen. 50% € 250.000 7 Het Veiligheidsberaad neemt besluiten met financiële en personele gevolgen voor Veiligheidsregio IJsselland. 70% € 100.000 8 Minder aanbieders voor oefentrajecten op de markt waardoor inschrijvingen bij aanbestedingen hoger uitvallen dan verwacht. 9 Wijzigingen in beleid of financiering van de Rijksoverheid. 50% € 100.000 10 Complexiteit Europese aanbestedingen. 50% € 100.000 Op basis van alle risico’s met bijbehorende inschatting is een analyse gemaakt van het benodigde weerstandsvermogen voor Veiligheidsregio IJsselland. Hiervoor is de simulatiemethodiek Monte-Carlo gebruikt. In de eerste plaats heeft dit geleid tot uitspraken over de mate van zekerheid dat het beschikbare weerstandsvermogen voldoende is om de risico’s op te vangen. Daarnaast geeft deze analyse antwoord op de vraag welke risico’s het meest bepalend zijn in de bepaling van de aan te houden risicovoorziening. Het terugdringen van deze risico’s heeft het grootste effect. Veiligheidsregio IJsselland heeft op dit moment een beschikbaar weerstandsvermogen (algemene reserve) van één miljoen euro.

Het algemeen bestuur heeft in het voorjaar van 2017 besloten om vooralsnog met de huidige beschikbare algemene reserve/ weerstandscapaciteit van één miljoen euro te volstaan in plaats van de berekende 1,18 miljoen euro. De eventuele aanpassing van de hoogte van de aan te houden algemene reserve/ weerstandscapaciteit is aan de orde als uit de praktijk blijkt dat dat nodig is. 22 Als gemeenschappelijke regelingen is het verplicht om een uniforme basisset financiële kengetallen op te nemen. Hieronder een overzicht van de kengetallen, die voor Veiligheidsregio IJsselland van toepassing zijn. Kengetallen 2020 Rekening 2019 Begroting 2020 Rekening 2020 Netto schuldquote 52% 67% 53% Solvabiliteitsratio 15% 14% 18% Structurele exploitatieruimte 0% 0% 0% De andere ratio’s (die verplicht zijn voorgeschreven conform BBV) zijn niet opgenomen in verband met het niet van toepassing zijn op Veiligheidsregio IJsselland. Het kengetal netto schuldquote, ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeenschappelijke regeling. De netto schuldquote geeft aan of de gemeenschappelijke regeling investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote.

De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. In de VNG- uitgave ‘Houdbare Gemeentefinanciën’ is aangegeven dat wanneer de schuld lager is dan de jaaromzet (100%) dit als voldoende kan worden bestempeld. Dit is met 53% het geval bij Veiligheidsregio IJsselland. De netto schuldquote is voor 2020 nagenoeg gelijk aan 2019. Voor 2020 was het nog niet nodig een nieuwe langlopende lening af te sluiten. Deze was met de opmaak van de begroting wel voorzien, waardoor de realisatie lager uitkomt. De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarmee de bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeenschappelijke regeling. Buiten een algemene reserve en enkele bestemmingsreserves (egalisatie kapitaalslasten, opleidingen en vorming landelijke meldkamer) ligt het niet in de lijn om het eigen vermogen te verhogen, zodat de ratio gemiddeld op dit niveau blijft. Hierbij merken wij op dat het volledige resultaat 2020 is meegenomen in het solvabiliteitspercentage voor 2020. De solvabiliteitsratio is voor 2020 hoger ten opzichte van 2019 door toename van het eigen vermogen.

Dit wordt veroorzaakt door onder andere een storting in de reserve transitie meldkamer en bestemmingsreserve zoals vastgesteld in de eerste bestuursrapportage 2020. Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de gemeentelijke bijdrag e en de rijksbijdrage. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de 23 structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Het percentage voor Veiligheidsregio IJsselland ligt op 0%. Voor een mogelijke structurele tegenvaller in de toekomst zullen wij de deelnemende gemeente een voorstel doen hoe deze financieel te dekken. De uitbraak van het Covid-19-virus en het werken in ‘het nieuwe normaal’ heeft tot veel extra werk voor de vier teams van Bedrijfsvoering geleid. Zeker ook omdat zij, naast de veiligheidsregio, tevens de GGD ondersteunen. Om ruimte te maken voor de noodzakelijke werkzaamheden vanwege het Covid-19-virus is, waar mogelijk, voor reguliere werkzaamheden een iets ruimere planning gehanteerd. Waar dit niet mogelijk was, zijn tijdelijk nieuwe medewerkers aangetrokken. In 2020 is de inventarisatie voor het ‘MJOP gebouwen’ afgerond. De aantoonbare koppeling met de begroting is nog niet volledig gerealiseerd.

Naast de zeer forse bijdrage aan de realisatie van de test- en vaccinatiestraten heeft het team de reguliere facilitaire zaken weten bij te houden (zoals de housekeeping, bestellingen en distributie van gebruiksartikelen en het oplossen van storingen en klachten) zonder extra formatie te claimen. De werving en selectie van nieuwe, reguliere medewerkers is eerst nagenoeg stil komen te liggen. Na de zomer is hier een inhaalslag op geweest. De meeste vacatures zijn nu ingevuld. Dit met aanpassingen in de selectiemethodiek passend bij de coronamaatregelen. Ontwikkeltrajecten, onder andere voor leidinggevenden, zijn (waar dat kan) met passende maatregelen opgestart. De bestuurlijk beslissingen over het werkgeverschap, de taakdifferentie vrijwilligers en Wnra zijn in de tweede helft van het jaar weer stapsgewijs opgepakt. Het verzuim is dit jaar stringenter gemonitord en was vergelijkbaar met eerdere jaren. Voor langdurig verzuim, thuiswerken en arbobeleid is extra aandacht geweest. Er is een plan geschreven en geïmplementeerd voor psychosociale hulp tijdens de Covid-19-crisis. De vernieuwing van het centrale serverpark is in 2020 gestart. De werkzaamheden hiervoor hebben wel enige vertraging opgelopen door alle bijkomende werkzaamheden. Dit leidt niet tot grote problemen, omdat de huidige omgeving nog goed functioneert.

Naast het centrale serverpark is ook gestart met de vernieuwing van de hele Office-omgeving. Voor het ondersteunen van het thuiswerken is veel werk verzet en is versneld Microsoft Teams geïmplementeerd. Daarnaast is voor de voorlichting 24 aan bijvoorbeeld ketenpartners nieuwe webinar-technologie geïmplementeerd. Deze wordt zowel door de GGD, als de veiligheidsregio actief gebruikt. Tevens is het printercontract vernieuwd en is een groot deel van de contracten voor dataverbindingen verlengd. Met betrekking tot het financieel systeem zijn voorstellen gedaan ter verbetering van het proces van bestellen tot betalen. Deze moeten nog getest en geïmplementeerd worden. Hier is door collega’s uit verschillende teams aan gewerkt. Daarnaast is een upgrade geweest van het financiële pakket waardoor de functionaliteit is verbeterd. Adviseurs van het team Financiën monitoren de financiële gevolgen van de uitbraak van het Covid-19- virus voor Veiligheidsregio IJsselland. Hierover staat meer in het hoofdstuk over de financiële stand van zaken. Er zijn geen schriftelijke klachten, die het werk van de veiligheidsregio aangaan, ingediend. Datalekken worden opgenomen in het datalekkenregister van de veiligheidsregio. Er hebben geen datalekken plaatsgevonden, daardoor geen meldingen bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

De veiligheidsregio heeft te maken gehad met een geval van oplichting door een derde partij. Er zijn interne maatregelen getroffen en er is aangifte gedaan. Taakveld Naam Eenheid Indicator 0. bestuur en ondersteuning Formatie FTE per 1.000 inwoners 0,53 0. bestuur en ondersteuning Bezetting FTE per 1.000 inwoners 0,49 0. bestuur en ondersteuning Apparaatskosten Kosten per inwoner € 36,47 0. bestuur en ondersteuning Externe inhuur Kosten als % totale loonsom + totale kosten inhuur externen 8,1% 0. bestuur en ondersteuning Overhead % van de totale lasten 18,3% 25 De kaders voor financiering zijn gebaseerd op de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsregelingen. Het eigen treasurybeleid van Veiligheidsregio IJsselland is vastgelegd in het treasurystatuut. In de Wet fido is bepaald dat een financieringsparagraaf in de begroting wordt opgenomen. Ook is vastgelegd welke informatie de financieringsparagraaf dient te bevatten. Dit zijn: • het kasgeldlimiet; • de renterisiconorm; • de liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte; • de rentevisie; • de rentekosten en renteopbrengsten verbonden aan de financieringsfunctie. De organisatie probeert zoveel mogelijk met kort geld te financieren.

Door adequaat de renteontwikkelingen te blijven volgen, kan optimaal gebruik worden gemaakt van de huidige lage rentepercentages, waarbij de kasgeldlimiet per kwartaal niet wordt overschreden. De kasgeldlimiet voor gemeenschappelijke regelingen bedraagt 8,2%. De kasgeldlimiet voor Veiligheidsregio IJsselland bedraagt 0,082 * 44,5 miljoen euro = 3,65 miljoen euro. Tot aan deze limiet kan kort (looptijd < 1 jaar) worden geleend. In 2020 hebben wij geen kasgeldleningen aangetrokken. Hier volgt een totaaloverzicht van het jaar 2020 van de modelstaten per kwartaal. Kwartaal Gemiddelde vlottende schuld Gemiddelde vlottende middelen Netto vlottend tekort (+) of overschot middelen (-) Kasgeldlimiet Ruimte (-) of overschrijdin g (+) 1e kwartaal € - € 4.287.519 € -4.287.519 € 3.649.000 € -7.936.519 2e kwartaal € - € 3.115.073 € -3.115.073 € 3.649.000 € -6.764.073 3e kwartaal € - € 6.755.297 € -6.755.297 € 3.649.000 € -10.404.297 4e kwartaal € - € 8.798.962 € -8.798.962 € 3.649.000 € -12.447.962 Als meer dan twee achtereenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet wordt overschreden, moet de toezichthouder (provincie) hiervan op de hoogte worden gesteld. Uit bovenstaand overzicht blijkt dat de kasgeldlimiet niet meer dan twee achtereenvolgende kwartalen wordt overschreden.

Door berekening van de renterisiconorm verkrijgen wij inzicht in de omvang van de schuld waarover in enig jaar renterisico’s worden gelopen. De renterisiconorm is gebaseerd op het begrotingstotaal en 26 schrijft voor hoeveel maximaal geleend (herfinanciering) mag worden voor een periode langer dan een jaar. De renterisiconorm bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Hierbij de ing evulde modelstaat voor de berekening van het renterisiconorm. Modelstaat B W 2020 1. Renteherzieningen/ herfinanciering € - 2. Aflossingen * € - 3. Renterisico (1+2) € - 4. Renterisiconorm € 8.898.215 5a. Ruimte onder renterisiconorm (4>3) € 8.898.215 5b. Overschrijding renterisiconorm (3>4) € - 4a Begrotingstotaal € 44.491.077 4b Percentage regeling 20% 4. Renterisiconorm € 8.898.215 * Dit is exclusief de aflossingen van de gemeentelijke leningen m.b.t. de overname van de kazernes. Met deze aflossing vervalt ook de boekwaarde van de kazernes en gaan de kazernes weer gehuurd worden. Er vindt dus geen herfinanciering plaats. In 2020 heeft de veiligheidsregio geen langlopende lening afgesloten en wordt dus voldaan aan de renterisiconorm. Door de toename van materieel en kapitaalgoederen en de tijdelijke overname van een deel van de jonge brandweerkazernes en -posten heeft Veiligheidsregio IJsselland een financieringsbehoefte.

Dit leidt tot omvangrijke uitgaande kasstromen waardoor het aantrekken van leningen noodzakelijk was en is. Uit het overzicht blijkt dat wij een overschot aan financieringsmiddelen hebben van circa 800.000 euro (2019 = - 2,5 miljoen euro). In 2020 is een groot deel van de uitgestelde investeringen ingehaald. Bepaling financieringsbehoefte 2020: Boekwaarde investeringen 32.052.126€ R eserves en voorzieningen 7.466.392€ Langlopende geldleningen 25.375.053€ 32.841.445€ Overschot aan financieringsmiddelen -789.319€ 27 Voor de tijdelijke overname van de brandweerkazernes is per 1 januari 2014 in totaal 28,9 miljoen euro geleend van verschillende gemeenten. Bij het aantrekken van deze leningen voor de huisvesting is de looptijd van de lening per gebouw aangesloten op de resterende herzieningstermijn (herzieningstermijn is maximaal tien jaar). In 2020 zijn er geen kazernes overgedragen aan de gemeenten. In de begroting 2020 zijn wij uitgegaan van 2,5% rente voor bestaand en nieuw aan te trekken materieel en 3,5% voor het tijdelijk overnemen van een aantal gebouwen. In 2020 zijn er geen extra leningen aangetrokken. Dit heeft rentevoordelen opgeleverd. Deze zijn via begrotingswijzigingen in de tussentijdse bestuursrapportages gerapporteerd. Over de reserves en voorzieningen is geen rente berekend.

De opbrengst uit de financieringsfunctie is de creditrente in rekeningcourant (schatki stbankieren). In 2020 hebben wij geen rentebedrag ontvangen voor het rekeningsaldo bij de schatkist. In deze paragraaf geven wij inzicht in ‘derde rechtspersonen’ waarmee Veiligheidsregio IJsselland een bestuurlijke en financiële band heeft. Deze band is er door participatie in een vennootschap of deelneming in een stichting. Met een bestuurlijk belang bedoelen we een zetel in het bestuur van een deelneming of stemrecht. Met een financieel belang bedoelen wij dat Veiligheidsregio IJsselland a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering 503.001€ b. De externe rentebaten -/- -€ Totaal door te rekenen externe rente 503.001€ c. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend. -/- -€ De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -/- -€ -/- -€ Saldo door te rekenen externe rente 503.001€ d1. R ente over eigen vermogen -€ d2. R ente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) -€ De aan taakvelden (programma's inclusief overzicht Overhead) toe te rekenen rente 503.001€ e. De werkelijk aan taakvelden (programma's inclusief overzicht Overhead) toegerekende rente (renteomslag) -/- 503.001€ f.

R enteresultaat op het taakveld treasury -€ Renteschema 28 middelen ter beschikking heeft gesteld en die zal verliezen bij faillissement van de verbonden par tij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op Veiligheidsregio IJsselland kunnen worden verhaald. Van een financieel belang is ook sprake als Veiligheidsregio IJsselland bij liquidatie van een derde rechtspersoon middelen uitgekeerd kan krijgen. Doelstelling Stichting Brandweeropleidingen BOGO ontwikkelt en verzorgt brandweeropleidingen in opdracht van zes veiligheidsregio’s. Door het onderwijs continu te blijven ontwikkelen, draagt Stichting BOGO bij aan een vakbekwame brandweer binnen de veiligheidsregio’s Flevoland, IJsselland, Twente, Noord - en Oost-Gelderland, Gelderland-Midden en Gelderland-Zuid. Bestuurlijk en financieel belang Het algemeen bestuur van de stichting bestaat uit drie burgemeesters en de zes regionaal commandanten/ directeuren van de aangesloten veiligheidsregio’s . Het stichtingsbestuur benoemt de bestuursleden. Na liquidatie van de stichting komt het aanwezig batig saldo ter beschikking van de deel nemende samenwerkingsverbanden. Veiligheidsregio IJsselland staat niet garant voor de eventuele tekorten van Stichting BOGO. Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering Een beperkte mate van beïnvloedbaarheid in de bedrijfsvoering is mogelijk via de twee leden in het algemeen bestuur.

Risicoanalyse Stichting BOGO is een verbonden partij met eigen rechtspersoonlijkheid en zonder overwegende zeggenschap. De veiligheidsregio betaalt niet een jaarlijkse bijdrage, maar neemt diensten (cursussen) af. De eventuele onrechtmatige transacties door Stichting BOGO werken niet door naar de veiligheidsregio. Doelstelling Het bestuur van Veiligheidsregio IJsselland heeft volgens artikel 35 van de Wet veiligheidsregio’s de beschikking over een gemeenschappelijke meldkamer, die is ingesteld en in stand wordt gehouden door het bestuur ten behoeve van de brandweertaak, de geneeskundige hulpverlening, het ambulancevervoer en de politietaak. Met dien verstande dat de nationale politie zorg draagt voor het in stand houden van de meldkamer politie, als onderdeel van de meldkamer en de vergunninghouder van de ambulancezorg voor de ambulancezorg. Per 1 oktober 2010 is de gemeenschappelijke 29 regeling MON van kracht. De meldkamer is gevestigd in Apeldoorn en het bestuur van de gemeenschappelijke regeling is gevestigd in Zwolle. Bestuurlijk en financieel belang Het bestuur van Veiligheidsregio IJsselland is verantwoordelijk voor de multidisciplinaire meldkamer en de alarmcentrale van de brandweer. Het bestuur van de gemeenschappelijke regeling MON voert het beheer van de meldkamerfaciliteiten.

De kosten voor de exploitatie worden op basis van een begroting (en nacalculatie) gedeclareerd bij Veiligheidsregio IJsselland. Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering Een beperkte mate van beïnvloedbaarheid in de bedrijfsvoering is mogelijk via de leden in het bestuur. Risicoanalyse De MON is een verbonden partij met eigen rechtspersoonlijkheid. De veiligheidsregio betaalt jaarlijks een financiële bijdrage. De MON heeft geen reserves die kunnen dienen als buffer of dekking voor tegenvallers. Daarentegen hebben de deelnemers afgesproken dat de meldkamer te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te voldoen. Dit is vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling MON. De eventuele onrechtmatige transacties door de MON werken niet door naar de veiligheidsregio. Met uitzondering van de gebouwen die jonger zijn dan tien jaar wordt de huisvesting gehuurd van de elf gemeenten. De huurprijs wordt gebaseerd op de kostprijs voor de gemeenten. Op basis van de begrotingen van de gemeenten zijn de volledige huisvestingskosten in beeld gebracht inclusief de kosten voor groot onderhoud. Het groot onderhoud voor alle brandweerkazernes wordt uitgevoerd door de gemeentelijke vastgoedonderdelen. De kosten van dit groot onderhoud zijn in de nulmeting in beeld gebracht en maken naast de gemiddelde kapitaallasten deel uit van de huurprijzen.

Bij de nog vier brandweerkazernes die vanaf 2014 in tijdelijk eigendom zijn van Veiligheidsregio IJsselland wordt het gemiddelde bedrag van het meerjarig groot onderhoudsplan gehanteerd als vergo eding aan de gemeente. MON 1-1-2020 31-12-2020 E igen vermogen (excl. resultaat) 411.141€ 411.141€ Vreemd vermogen 336.029€ -€ Resultaat 2020 -€ 30 Binnen Veiligheidsregio IJsselland is het team Beheer & Techniek belast met het beheer en het onderhoud van al het rijdend materieel en de bijbehorende materialen. In de nog jonge organisatie wordt continu gewerkt aan efficiencyverbeteringen op dit gebied, waarbij telkenmale de balans moet worden gezocht tussen betrokkenheid van vrijwilligers in brandweerkazernes en de nodige zakelijkheid vanuit de organisatie. 31 In onderstaande tabel zijn alleen de medewerkers met een aanstelling voor (on)bepaalde tijd meegeteld. Op 31december 2020 hadden 24 medewerkers een aanstelling voor bepaalde tijd. Tijdelijke inhuur (ZZP-ers, uitzendkrachten, expertise, detacheringen) zijn niet meegenomen in de telling. Op 31 december 2020 werden twintig personen tijdelijk ingehuurd voor inzet op projecten of klussen. De kosten voor deze tijdelijke inhuur zijn financieel gedekt uit de vacatureruimte.

Team of onderdeel Formatie in fte Bezetting in fte* Ruimte in fte Directie en ondersteuning 4,6 4,5 0,1 Staf en Beleid 16,8 14,6 2,2 GHOR 8,0 8,0 Veiligheidsbureau 9,4 9,3 0,1 Risicobeheersing 28,3 28,0 0,3 Brandweerzorg Deventer, Olst-Wijhe, Raalte 40,7 40,7 Brandweerzorg Zwolle 44,5 44,3 0,2 Brandweerzorg Dalfsen, Hardenberg, Ommen 1,7 1,8 -0,1 Brandweerzorg Kampen, Steenwijkerland, Staphorst, Zwartewaterland 2,7 2,0 0,7 Incidentbestrijding 15,2 14,3 0,9 Meldkamer 7,6 4,8 2,8 Vakbekwaamheid 17,2 17,5 -0,3 Beheer en techniek 18,1 19,7 -1,6 Financiën 13,0 11,2 1,8 Informatisering & Automatisering 17,5 15,4 2,1 Facilitair 12,9 10,6 2,3 HRM 15,0 15,9 -0,9 Flexibele schil 10,4 10,4 Totaal 2020 283,4 262,6 20,8 Totalen 2019 284,0 260,3 21,3 * Het gaat hier om het aantal fte die voor bepaalde of onbepaalde tijd in dienst zijn en niet om het absolute aantal medewerkers in de bezetting. Door een aantal deeltijders is het absolute aantal medewerkers in de bezetting hoger. 32 Beroepsmedewerkers In 2020 zijn in totaal 21 medewerkers aangesteld voor (on)bepaalde tijd, waarvan vier repressieve medewerkers bij brandweerzorg en tien medewerkers bij bedrijfsvoering. Deze grote instroom bij bedrijfsvoering bestaat gedeeltelijk uit uitbreiding om de GGD goed te kunnen ondersteunen bij de bestrijding van de Covid-19-crisis.

Daarnaast is sprake van invulling van vacatures die zijn ontstaan door uitstroom van medewerkers in 2019 of 2020. Er zijn in totaal zeventien medewerkers uitgestroomd, waarvan vijf repressieve medewerkers bij brandweerzorg en zes medewerkers bij bedrijfsvoering. Vrijwilligers (repressief en niet repressief) Afdeling Aantal op 31-12-2019 Aantal op 31-12-2020 Verschil Balkbrug 15 14 -1 Bathmen 26 23 -3 Bergentheim 15 13 -2 Dalfsen 32 29 -3 De Krim 13 13 0 Dedemsvaart 25 24 -1 Deventer 34 38 4 Diepenveen 20 19 -1 Genemuiden 21 19 -2 Giethoorn 19 19 0 Gramsbergen 15 15 0 Hardenberg 43 44 1 Hasselt 21 23 2 Heeten 15 16 1 Heino 21 21 0 IJsselmuiden 22 21 -1 Kampen 48 49 1 Kuinre 15 15 0 Lemelerveld 22 22 0 Luttenberg 15 18 3 Nieuwleusen 23 23 0 Oldemarkt 17 16 -1 Olst 17 16 -1 Ommen 31 34 3 Raalte 23 23 0 33 Afdeling Aantal op 31-12-2019 Aantal op 31-12-2020 Verschil Slagharen 17 16 -1 Staphorst 22 20 -2 Steenwijk 24 28 4 Vollenhove 18 19 1 Welsum 17 18 1 Wesepe 19 18 -1 Wijhe 16 15 -1 Zwartsluis 15 16 1 Zwolle 65 73 8 Niet repressieve vrijwilligers 30 23 -7 Totalen 811 813 2 Een aantal vrijwilligers is verbonden aan meerdere posten. In het overzicht wordt de vrijwilliger maar 1 keer geteld. Daarnaast stromen vrijwilligers ook wel eens door naar een andere post door bijvoorbeeld een verhuizing of ander werk.

In totaal zijn er in 2020 55 vrijwilligers uitgestroomd en 57 nieuwe vrijwilligers aangesteld. Stagiaires Als overheidsorganisatie bieden wij ook de mogelijkheden om te leren. In het jaar 20 20 hebben wij tien stagiaires mogen verwelkomen: ▪ 2 Team Veiligheidsbureau; ▪ 3 Team I&A; ▪ 1 Team HRM; ▪ 3 Staf en Beleid; ▪ 1 Team Facilitair In 2019 is gestart met het aanbieden van een generatiepact aan onze medewerkers. In totaal nemen nu negen medewerkers deel aan het generatiepact, waarvan zeven gestart zijn in 2020. De vrijgevallen formatie is gebruikt om een trainee van Talentenregio aan te kunnen stellen voor de duur van twee jaar. Het gemiddelde ziekteverzuim binnen Veiligheidsregio IJsselland bedroeg 4,19% in 2020. Ten opzichte van 2019 betekent dit een kleine stijging van het verzuimpercentage. Hierbij kan worden opgemerkt dat 2020 door de Covid-19-crisis niet echt vergelijkbaar is met andere jaren. 34 Jaar Verzuimpercentage Veiligheidsregio IJsselland CBS Landelijk gemiddelde Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2017 4,77% 5,3% 2018 4,24% 5,6% 2019 3,89% 5,35% 2020 4,19% 5,48% In deze verdeling zijn alleen de beroepsmedewerkers met een aanstelling voor (on)bepaalde tijd meegeteld.

Leeftijdscategorie Vrouw Man Totaal 20 tot 25 jaar 0 4 4 25 tot 30 jaar 7 14 21 30 tot 35 jaar 7 17 24 35 tot 40 jaar 9 17 26 40 tot 45 jaar 9 30 39 45 tot 50 jaar 12 28 40 50 tot 55 jaar 9 39 48 55 tot 60 jaar 20 31 51 60 tot 65 jaar 7 22 29 65 jaar en ouder 0 3 3 Totaal 80 205 285

35 In deze paragraaf worden activiteiten toegelicht die in 2020 binnen Veiligheidsregio IJsselland op het gebied van arbeidsomstandigheden hebben plaatsgevonden. Ongevallen en incidenten In 2020 zijn er 37 verschillende gevaarlijke situaties, ongevallen en bijna-ongevallen gemeld bij de Arbo-medewerker. De incidenten zijn gemeld in de volgende categorieën: Soort incident Aantal Duikactiviteiten 8 Brandweer –oefenactiviteiten 8 Operationeel optreden van brandweer 6 Sportactiviteiten 6 PPMO-activiteiten 2 Brandweeropleiding 1 Logistieke activiteiten 1 Werkplaatswerkzaamheden 1 Wervingsactiviteiten 1 Overige omstandigheden 3 Totaal 37 Deze ongevallen zijn geregistreerd en waar nodig zijn hier acties op ingezet met alle betrokkenen. Meldingen gevaarlijke stoffen tijdens inzetten In 2020 zijn 95 medewerkers in aanraking gekomen met asbest bij twee verschillende incidenten. Eén incident gaf aanleiding om acties in te zetten. Er zijn zeven incidenten gemeld waar medewerkers (mogelijk) in aanraking zijn gekomen met Covid- 19-patiënten. Hierbij waren 46 medewerkers betrokken. Tijdens deze incidenten zijn de protocollen gevolgd, waardoor er geen aanleiding was om hier aanvullende maatregelen te nemen. Arbodienst Net zoals voorgaand jaar is er in 2020 structureel overleg geweest met de bedrijfsarts, in de vorm van een sociaal medisch team (SMT).

Dit team is erop gericht de duurzame inzetbaarheid van medewerkers te bevorderen. Medewerkers kunnen ook zelfstandig contact opnemen met de Arbodienst. In 2020 is een nieuwe bedrijfsarts aangesteld en wordt samen met de Arbodienst gewerkt aan een arbodienstverlening die (nog) meer gericht is op duurzame inzetbaarheid en eigen regie. 36 Ongewenst gedrag Gevolgen van ongewenste omgangsvormen kunnen een enorme impact hebben op medewerkers en in bijzondere situaties op de omgeving en de organisatie. Medewerkers kunnen gebruik maken van een speciaal opgeleide vertrouwenspersoon, gefaciliteerd door de Arbodienst. De werkzaamheden van de vertrouwenspersoon bestaan uit de eerste emotionele opvang, hulp aan de betrokken medewerker, advisering voor een plan van aanpak, ondersteuning bij het realiseren van de gewenste aanpak, eventuele doorverwijzingen en nazorg. In 2020 is er vier keer gebruik gemaakt van de vertrouwenspersoon. Veilige publieke taak (agressie & geweld) In het afgelopen jaar is er één melding geweest van agressie en geweld. Deze is niet gemeld bij het openbaar ministerie. Covid-19 Covid-19 heeft een grote impact gehad op de arbeidsomstandigheden binnen Veiligheidsregio IJsselland. Er zijn onder andere verschillende protocollen opgesteld om het operationele optreden coronaveilig te maken. De kazernes en kantoren zijn eveneens aangepast om deze coronaveilig te maken.