3.0 Stichting Op Kop - jaarrekening 2022 stichting Op Kop.pdf

Jaarverslag Op Kop 2022 Inclusief verslag intern toezicht 2 Jaarverslag Op Kop 2022 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Het schoolbestuur 4 Onderwijs & Kwaliteit 10 Personeel & Professionalisering 18 Huisvesting & Facilitaire zaken 22 Financieel beleid 26 Continuïteitsparagraaf 29 Ontwikkelingen in leerlingaantal en FTE 31 Staat van baten en lasten en balans 32 Financiële positie 38 Verslag intern toezicht 41 Bijlage 1 Algemene gegeven scholen en stafbureau 44 Bijlage 2 Raad van Toezicht, bestuur en GMR 45 Bijlage 3 Verslag externe vertrouwenspersoon 2022 47 3 Jaarverslag Op Kop 2022 Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2022 van stichting Op Kop. Het jaar 2022 is begonnen met een vooruitblik naar 2023 en de jaren daarna vanuit de vraag: "Welke implicaties heeft de vereenvoudiging bekostiging primair onderwijs (ingaande per 1 januari 2023) voor stichting Op Kop? Er is weliswaar sprake is van een overgangsregeling, maar op termijn pakt om verschillende redenen de nieuwe bekostigingssystematiek ongunstig uit voor op Kop. Om op de lange termijn aan al onze verplichtingen te kunnen voldoen was het nodig om vroegtijdig het goede gesprek te voeren over de herijking van ons allocatiebeleid. Door aan de voorkant (soms pijnlijke) keuzes te maken in de toekenning van formatie en middelen zijn we erin geslaagd een verantwoorde begroting op te stellen. We zien deze begroting voor 2023 e.v.

als een soort nulmeting. Met deze “nulmeting” die vooral financieel gedreven en daardoor minder beleidsrijk dan gewenst is, als uitgangspunt hebben we onderzocht hoe we binnen de nieuwe status quo vanuit onze visie voor de toekomst beleidsrijkere keuzes kunnen maken. In 2022 hebben we in een mooi proces met interne en externe stakeholders het goede gesprek over ons strategisch beleid en onze ambities gevoerd. Dit heeft geleid tot een herijking van ons strategisch beleidsplan als basis voor ons handelen in de komende vier jaren. Het accent zal daarbij liggen op professionalisering en talentontwikkeling. Dit jaar hebben we in Giethoorn ondanks covidperikelen en uitdagingen op de grondstoffenmarkt een prachtig nieuw schoolgebouw op kunnen leveren. Daarnaast hebben we stappen gezet in de voorbereiding van de renovatie/nieuwbouw van twee andere schoolgebouwen: De Aremberg in Zwartsluis en De Vogelaar in Genemuiden. Stijging van bouwkosten en stijgende grondstofprijzen zijn daarbij een punt van zorg. De toenemende krapte op de arbeidsmarkt werd in 2022 ook voor stichting Op Kop pijnlijk merkbaar en voelbaar. Dit probleem vraagt om goed werkgeverschap. We participeren in partnerschappen zoals Samen opleiden en professionaliseren en we onderzoeken hoe we nu en in de toekomst huidige en toekomstige medewerkers kunnen boeien en binden.

In dit jaar zijn met veel enthousiasme drie nieuwe (cluster)directeuren gestart. Fijne collega's die bewust hebben gekozen voor onze missie en visie! De oorlog in Oekraïne heeft geleid tot een groeiende instroom van vluchtelingen. Onder deze vluchtelingen zijn ook veel kinderen. Stichting Op Kop heeft haar verantwoordelijkheid genomen en op meerdere scholen vluchtelingen opgenomen, op één school zelfs een hele groep. Al met al was ook 2022 weer een bewogen jaar, waarin wederom een groot beroep is gedaan op de flexibiliteit en professionaliteit van onze medewerkers. Dat zien we terug in het ziekteverzuim, dat duidelijk hoger is dan in andere jaren. We doen vanuit de stichting al het mogelijke om onze medewerkers duurzaam inzetbaar te houden. Ons ambitieniveau is onveranderd hoog, tegelijkertijd heeft ook 2022 ons weer geleerd dat niet alles in het leven maakbaar is. Wim Bok, bestuurder stichting Op Kop 4 Jaarverslag Op Kop 2022 Het schoolbestuur Profiel Stichting Op Kop is het schoolbestuur van de 14 openbare basisscholen in Noordwest Overijssel, de gemeentes Steenwijkerland en Zwartewaterland. Op Kop wordt gekenmerkt door een groot aantal kleine scholen: 7 van de 14 scholen tellen begin 2022 minder dan 145 leerlingen (de grens die het Ministerie van Onderwijs hanteert voor de kleine scholentoeslag).

De drie kleinste scholen tellen minder dan 45 leerlingen en de grootste school telt bijna 300 leerlingen. Op een openbare school is ieder kind en iedere leerkracht welkom, ongeacht zijn of haar sociale, culturele of levensbeschouwelijke achtergrond. De openbare school leert kinderen van jongs af aan respect te hebben voor elkaars mening of overtuiging. Er wordt actief aandacht besteed aan de overeenkomsten en verschillen tussen kinderen, zonder voorkeur voor één bepaalde opvatting. De openbare school heeft aandacht voor én biedt ruimte aan ieder kind én iedere medewerker. Basisschool De Lepelaar is ontstaan uit een (informele) fusie tussen een openbare en bijzondere school in Scheerwolde en is daarmee een informele samenwerkingsschool. Deze school werkt ook vanuit de bovenstaande uitgangspunten. Missie & visie In het strategisch beleidsplan voor de periode 2020/2023 staan de missie en visie van Op Kop als volgt beschreven: “In onze missie geven wij aan waar wij voor staan: Stichting Op Kop staat voor goed en kwalitatief openbaar onderwijs. Binnen ons rijkgeschakeerde palet aan scholen stellen wij kinderen in staat hun eigen talenten en persoonlijkheid te ontdekken en te benutten. Elke leerling telt mee ongeacht afkomst, cultuur of geloofsovertuiging. Wij respecteren elkaar, zijn in contact met ouders (educatieve partners) en participeren in onze samenleving.

Wij waarderen onze professionals, die iedere dag weer de verantwoordelijkheid nemen het beste uit leerlingen, collega’s en zichzelf te halen. In onze visie geven wij aan waar wij voor gaan: Wij zien dat elke leerling bij het verlaten van de school toegerust is, als wereldburger, om te participeren in een snel veranderende samenleving. Onze leerlingen trekken zelfbewust de wijde wereld in met de basisvaardigheden op zak. Vanuit een breed aanbod zijn onze leerlingen zelf eigenaar van de ontwikkeling van hun talenten. Zij zijn toekomstbehendig en weten op creatieve wijze hun talenten in te zetten.” 5 Jaarverslag Op Kop 2022 Strategisch beleidsplan In het Strategisch beleidsplan 2020-2023 is te lezen dat onze ambities liggen op de volgende terreinen: • Talentontwikkeling leerling • Vakmanschap centraal • Personeel en organisatie • Onderwijs en kwaliteitszorg • Positionering • Bedrijfsvoering In het najaar van 2022 is een start gemaakt met het opstellen van het nieuwe strategisch beleidsplan 2023-2027. Bestuurder, directeuren en staf trokken in het voorjaar van 2022 al de conclusie dat vooral door corona en in mindere mate door bestuurs- en andere wisselingen het lopende plan nog steeds actueel is. Om die reden is besloten dit plan te actualiseren en herijken.

In de laatste maanden van 2022 is gesproken met interne en externe stakeholders en de input vanuit deze gesprekken is gebruikt voor het herijken van het strategisch plan. Het plan zal in het voorjaar van 2023 worden vastgesteld, na goedkeuring door de Raad van Toezicht. Toegankelijkheid & toelating De Op Kop-scholen zijn openbare scholen en dat betekent dat zij voor alle leerlingen, ongeacht hun achtergrond of afkomst, toegankelijk zijn. Wanneer ouders hun kind willen aanmelden, onderzoekt en bepaalt de school, vanuit Passend Onderwijs, of er behoefte is aan extra ondersteuning. Iedere school heeft een schoolondersteuningsprofiel (SOP), waarin is vastgelegd welke ondersteuning zij kan geven aan leerlingen met een specifieke behoefte. Wanneer blijkt dat de school de noodzakelijke ondersteuning niet kan bieden, gaat zij samen met de ouders van de leerling op zoek naar een school die deze ondersteuning wel kan geven. Dit kan een andere reguliere basisschool zijn, maar ook een speciale school voor basisonderwijs of een school voor speciaal onderwijs. In het document “Aannamebeleid” is het bovenstaande vastgelegd/uitgewerkt. Organisatie Organisatiestructuur De stichting is in 2008 opgericht door de gemeentes Zwartewaterland en Steenwijkerland.

Op grond van de statuten kent de stichting twee organen: de stichting wordt bestuurd door de bestuurder en er wordt toezicht gehouden door de Raad van Toezicht. Het directieberaad (GKO, Groot Kop Overleg) heeft een belangrijke rol en taak binnen de organisatie. Het GKO zorgt samen met medewerkers van het stafbureau voor beleidsvoorbereiding en adviseert de bestuurder hierover. Voorgenomen beleid wordt, afhankelijk van het onderwerp, voorgelegd aan de GMR die daarbij een instemmings- of adviesrecht heeft. De Raad van Toezicht heeft primair een controlerende en adviserende functie in de richting van de bestuurder. De Raad van Toezicht geeft goedkeuring aan de begroting, het jaarverslag en het strategisch beleidsplan. Daarnaast is de Raad van Toezicht de werkgever van de bestuurder. 6 Jaarverslag Op Kop 2022 Stichting Op Kop hanteert de code "Goed Bestuur in het primair onderwijs" van de PO-Raad. In 2018 is de afwijking van deze code m.b.t. de inzet van de bestuurders van stichting Accrete en stichting Op Kop voor de stichting Samenlevingsscholen toegelicht, zie hierna ‘Functiescheiding en Code Goed Bestuur’. Dit is de enige afwijking van de code en deze situatie is nog steeds van toepassing. Het organogram ziet er als volgt uit: De algemene gegevens over Op Kop, de scholen, het bestuur en Raad van Toezicht zijn opgenomen in de bijlagen 1 en 2.

De (gemeenschappelijke) medezeggenschap Op Kop hecht aan een goede organisatie van (gemeenschappelijke) medezeggenschap. De GMR is een belangrijke gesprekspartner voor de bestuurder. De GMR bestaat uit maximaal acht leden (vier ouders en vier personeelsleden). In de loop van 2022 zijn er vacatures ontstaan in de GMR en met name het invullen van de vacatures voor personeelsleden blijkt, ondanks oproepen vanuit de GMR, directeuren en bestuurder, lastig. De GMR is toch in staat om met de beperkte bezetting adviezen te geven of instemmingsbesluiten te nemen bij de onderwerpen die haar vanuit het bestuur worden voorgelegd.

7 Jaarverslag Op Kop 2022 Verbonden partijen Stichting Op Kop participeert in twee Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs. Het betreft SWV 2203 (Meppel-Hoogeveen-Steenwijk) en SWV 2305 (Zwolle). Tot het samenwerkingsverband 2305 behoren de scholen de Toermalijn in Hasselt en de Vogelaar in Genemuiden. De overige scholen zijn aangesloten bij het SWV 2203. De bestuurder maakt deel uit van zowel het bestuur van de afdeling Steenwijk (SWV 2203) als het bestuur van het deelverband de Stroming (SWV 2305). Rond kinder- en peuteropvang werkt Stichting Op Kop samen met KaKa Kinderopvang, Stichting Kinderdagcentra Zwartewaterland en enkele andere regionale partijen. In het strategisch beleidsplan heeft Stichting Op Kop verwoord te streven naar de inrichting van integrale kindcentra. De bestuurder van Stichting Op Kop is (onbezoldigd) lid van het College van Bestuur van Stichting Samenlevingsscholen, het schoolbestuur van OEC ’t Ravelijn in Steenwijk en basisschool De Lisdodde in Wanneperveen. In 2021 is de stichting WIS (Wereldwijs In Steenwijkerland) opgericht, waarvan de bestuurder uit hoofde van zijn functie (onbezoldigd) bestuurslid is. WIS valt onder Samen voor Ryan (Steenwijkerland) en richt zich op kansenongelijkheid en het bestrijden daarvan. Stichting Op Kop is trekker van dit project.

Horizontale verantwoording De horizontale verantwoording door stichting Op Kop is te splitsen naar interne en externe belanghebbenden. Onder interne belanghebbenden verstaan we de personen binnen onze organisatie, die beïnvloed worden door datgene wat we doen. Binnen Stichting Op Kop onderscheiden we de volgende belanghebbenden: • Personeel: interne horizontale verantwoording; • Personeelsgeleding: (G)MR interne horizontale verantwoording; • Oudergeleding: (G)MR interne horizontale verantwoording; • Raad van Toezicht: interne verticale verantwoording. Met de interne belanghebbenden communiceert stichting Op Kop hoofdzakelijk door middel van bijeenkomsten (o.a. werkoverleg, vergaderingen), memo’s, nieuwsbrieven, (school)jaarplannen, de schoolgids, beleidsnotities, intranet en de website. De verantwoording tegenover instanties als de MR (medezeggenschapsraad), GMR (gemeenschappelijke medezeggenschapsraad) en de Raad van Toezicht vindt hoofdzakelijk plaats via vergaderingen en het toesturen van informatie en documenten. Daarnaast nodigen wij deze geledingen uit om gevraagd en ongevraagd advies te geven, zodat wij hen ook positioneren als waardevolle instanties die bijdragen aan een sterke positie van de stichting en haar scholen en ook aan een kwalitatieve besluitvorming daarbinnen.

8 Jaarverslag Op Kop 2022 Externe belanghebbenden Externe belanghebbenden zijn de personen en partijen buiten de organisatie, die direct of indirect worden beïnvloed door onze activiteiten of die belang hebben bij de prestaties die we leveren. De belangrijkste externe belanghebbenden zijn: · • Leerlingen: externe horizontale verantwoording; · • Ouders: externe horizontale verantwoording; · • Samenwerkingspartners: externe horizontale verantwoording; · • Ministerie OCW, DUO, Onderwijsinspectie, gemeentes: externe verticale verantwoording. Maatschappelijk ondernemen Stichting Op Kop verzorgt onderwijs en ontwikkelt geen activiteiten die kunnen worden gerangschikt onder de term maatschappelijk ondernemen. De nieuwbouw van de Punter in Giethoorn in de periode 2020/2022 is in lijn met de inkoopvoorwaarden van de gemeente Steenwijkerland aanbesteed, waarbij een paragraaf is opgenomen over SROI. Klachtenbehandeling In 2022 zijn er, net als in eerdere jaren, geen klachten ingediend bij de Landelijke Klachten Commissie. Hetzelfde geldt voor meldingen vanuit de Klokkenluidersregeling. Het verslag van onze externe vertrouwenspersoon (vanuit de Klachtenregeling) is opgenomen in bijlage 3 van dit jaarverslag. De klachten- en klokkenluidersregeling zijn te vinden op de website van Op Kop.

Governance Binnen Op Kop wordt inhoud gegeven aan de principes in de Code Goed Bestuur: goed onderwijs voor alle kinderen, verbinding met de maatschappelijke context, professionalisering van de organisatie en integer en transparant werken. Governance en de Code Goed Bestuur komen jaarlijks aan de orde binnen het directieoverleg en de Raad van Toezicht. De grote update van het Handboek Governance werd begin 2022 afgerond. Het scholingstraject voor de locatiecoördinatoren, dat werd gestart bij het invoeren van het clustermodel, wordt in schooljaar 2022-2023 afgesloten en hiermee zijn de coördinatoren beter toegerust op hun taak binnen hun school. Functiescheiding en Code Goed Bestuur Op Kop kent een scheiding tussen bestuur en intern toezicht, waarbij is gekozen voor een functionele scheiding tussen deze twee. Het bestuur en de Raad van Toezicht hanteren de Code Goed Bestuur in het primair onderwijs. Op één punt wordt, beargumenteerd, afgeweken van de Code: de bestuurder van Op Kop vormt samen met de bestuurder van het protestants-christelijke schoolbestuur, Accrete, het bestuur van de stichting Samenlevingsscholen Steenwijkerland, waarin twee voormalige Op Kop-scholen zijn ondergebracht. De Raad van Toezicht van de stichting Samenlevingsscholen wordt gevormd door een afvaardiging van de leden van de Raden van Toezicht van Op Kop en Accrete.

9 Jaarverslag Op Kop 2022 Wet Normering Topinkomens De Wet Normering Topinkomens geldt ook voor stichting Op Kop. In een verantwoording aan de accountant is aangegeven dat in 2022 binnen Stichting Op Kop geen functionarissen aangesteld of ingehuurd zijn, waarvoor geldt dat zij een inkomen of vergoeding hebben ontvangen dat boven de geldende normen ligt. 10 Jaarverslag Op Kop 2022 Onderwijs & Kwaliteit Kwaliteitszorg is ‘het totaal van activiteiten, procedures en instrumenten, die bedoeld zijn om op een permanente, systematische en cyclische wijze de kwaliteit van het onderwijs en de organisatie te bepalen, te beheersen, te bewaken, te borgen en te verbeteren’. Dit komt concreet neer op het beantwoorden van de volgende vijf vragen van de kwaliteitscyclus (PDCA): 1. Doen wij de goede dingen? 2. Doen wij de dingen goed? 3. Hoe weten wij dat? 4. Vinden anderen dat ook? 5. Wat doen wij met die kennis en informatie? Om deze vragen te kunnen beantwoorden hebben we met elkaar bepaald wat wij met zijn allen verstaan onder kwaliteit: welke dingen moeten, welke dingen vinden we belangrijk en waar staan we voor? Deze set aan kwaliteitseisen hebben we gebundeld in een kwaliteitskader: het Stichting Op Kop kader. Het kader geeft antwoord op de vraag: wat vinden wij goed onderwijs? De basis van het Stichting Op Kop kader is het inspectiekader (Onderzoekskader 2021).

De kwaliteitsgebieden en standaarden van het inspectiekader zijn gecomprimeerd tot domeinen en kwaliteitskenmerken. Ieder kwaliteitskenmerk kent indicatoren vanuit het gecomprimeerde inspectiekader. Naast het inspectiekader is het strategisch beleidsplan ‘Ruimte voor talent, vakmanschap voorop’ (20-23) de basis van het kwaliteitskader. Bij een aantal kwaliteitskenmerken zijn indicatoren vanuit het strategisch beleidsplan van de stichting toegevoegd. Tot slot worden scholen uitgedaagd om bij de kwaliteitsgebieden eigen aspecten van kwaliteit aan te vullen. Om te kunnen onderbouwen dat wij de dingen goed doen hebben we een scala aan instrumenten ter beschikking. Dit zijn de bouwstenen van ons kwaliteitssysteem. Per domein onderscheiden we de volgende bouwstenen: Leskwaliteit, Schoolklimaat, Kwaliteitszorg en Resultaten. In de Planning & Control-cyclus van Stichting Op Kop komen onder meer deze bouwstenen terug. Hierin staat hoe vaak en wanneer wij deze bouwstenen benutten. Voor een aantal bouwstenen is een kwaliteitskaart voorhanden waarin afspraken en procedures over het gebruik van de bouwsteen staan. Zo kan eenvoudig worden nagaan wat de afspraken binnen de stichting zijn, deze evalueren en indien nodig wijzigen. De P&C-cyclus omvat de beleidsterreinen: Financiën, Huisvesting, Onderwijs, Personeel, Governance.

Twee keer per jaar vindt er op elke school een schooljaarplangesprek plaats met de bestuurder en de beleidsmedewerker onderwijs. De basiskwaliteit wordt besproken door te kijken of er eventuele risico’s zijn waargenomen en de ambities van de school worden besproken aan de hand van het jaarplan en het schoolplan van de school. In 2022 is een start gemaakt met het beleidsplan Audits. Dit plan zal vastgesteld worden in het eerste kwartaal van 2023 en daarna wordt het beleid voor de zomervakantie verder uitgevoerd. De bestuurder legt verantwoording af aan de Raad van Toezicht op verschillende momenten (vergaderingen van de Raad van Toezicht en de drie commissies van de Raad van Toezicht en vanuit een p&c-cyclus in verschillende documenten, zoals het jaarverslag, en rapportages (marap's, jaarplan en onderwijsmonitor). 11 Jaarverslag Op Kop 2022 Daarnaast vindt er jaarlijks een gesprek plaats met de onderwijsinspectie waarin het bestuur verantwoording aflegt over de onderwijskwaliteit. Het kwaliteitsbeleid is beschreven in het Handboek Kwaliteitszorg. Doelen en resultaten Bij iedere ambitie in ons strategisch beleidsplan hebben we strategische beleidsuitspraken geformuleerd. De strategische beleidsuitspraken vormen de basis voor de meerjaren- beleidsagenda en de daarbij behorende actieplannen.

Bij de ambitie ‘Onderwijs en kwaliteitszorg’ zijn dat voor 2021/2022 en schooljaar 2022/2023 de volgende strategische beleidsuitspraken: Groen = Doel is gehaald, Blauw = Proces loopt nog, Rood = Doel wordt of is niet gehaald Strategische beleidsuitspraak Status* Toelichting: Stichting Op Kop implementeert de visie op kwaliteit en het handboek kwaliteitszorg. Het handboek kwaliteitszorg is aangepast n.a.v. het vernieuwde onderzoekskader (2021). Daarnaast is het handboek uitgebreid met een kwaliteitskaart voor burgerschap en is de p&c-cyclus geactualiseerd. Dit is vastgesteld in het GKO op 8 november 2022. Stichting Op Kop ontwikkelt een intern auditteam voor kwaliteit. In het vierde kwartaal van 2022 is een start gemaakt met het opstellen van het auditbeleid. De expertgroep onderwijs heeft het conceptbeleid gedeeld met alle directeuren om er feedback op te geven. In het eerste kwartaal van 2023 wordt het beleid vastgesteld en wordt gestart met het uitvoeren van audits. Hiervoor zal eerst een scholing van interne auditoren plaatsvinden. De scholing en de uitvoering van de audits vindt tegelijkertijd plaats. Stichting Op Kop biedt dyslectische leerlingen een passend aanbod dat aansluit bij hun (taal)ontwikkeling. Er is een stichtingsbreed beleidsstuk rondom dyslexie geformuleerd.

Vanuit de gemeente Steenwijkerland is er voor de lees- en spellingbegeleiding opnieuw budget beschikbaar gesteld voor 2022. Hiervoor is een lees- spellingbegeleider aangesteld die uitvoering geeft aan het beleid zoals we dat in 2021 hebben opgesteld. Er vinden regelmatig evaluaties plaats met de gemeente Steenwijkerland en inmiddels is er geen sprake meer van een pilot maar van een project. De scholen in de gemeente Zwartewaterland verwijzen ouders naar de reguliere zorgaanbieders. Er is een stichtingsbreed meerjarenaanvals- /investeringsplan rondom het tot stand komen van/deelname aan Integrale Kindcentra, op basis van een gedeelde visie. Voortschrijdend inzicht heeft ertoe geleid dat het vormgeven van IKC’s of intensieve samenwerking met kinderopvang vooral op schoolniveau zal plaatsvinden. De situatie en de mogelijkheden verschillen per school en iedere school geeft binnen die twee factoren invulling aan de ambitie rond IKC- vorming 12 Jaarverslag Op Kop 2022 Stichting Op Kop heeft een actueel en integraal ICT-beleidsplan vastgesteld. Dit doel is ook in 2022 gerealiseerd. Het plan wordt jaarlijks geëvalueerd en, waar nodig, bijgesteld. Stichting Op Kop implementeert de projecten Hallo Wereld, Op Maat-klas en onderbouw Sophiaklas. Alle scholen zijn in 2022 gestart met Hallo Wereld. Tijdens het GKO van 25 oktober heeft er een evaluatie plaatsgevonden.

Hieruit bleek dat Hallo Wereld nog niet op alle scholen naar wens verloopt. Hierover worden gesprekken gevoerd met de uitvoerende partij. Er zijn in 2022 opnieuw twee Op Maat klassen gerealiseerd. Bij de Sophiaklassen zijn in schooljaar 2022-2023 een aantal aanpassingen doorgevoerd. Het aantal groepen is aangepast van 11 groepen in schooljaar 2021-2022 naar 5 groepen in schooljaar 2022-2023. De Sophiaklassen worden aangeboden voor leerlingen van groep 5 t/m 8. Voorheen waren de Sophiaklassen er ook voor leerlingen uit de groepen 1 t/m 4. Naast de Sophiaklassen is er formatieruimte gecreëerd voor (beleids)ondersteuning op het gebied van meer- en hoogbegaafdheid. Dit wordt uitgevoerd door de hoogbegaafdheidsspecialisten. Alle projecten worden gemonitord en geëvalueerd gedurende het schooljaar. Stichting Op Kop biedt anderstalige leerlingen een passend aanbod dat aansluit bij hun (taal)ontwikkeling. Vanuit Samen voor Ryan is een projectgroep inmiddels voor het vierde jaar aan de slag met deze doelstelling. Na dit vierde jaar wordt besloten of het project wordt voortgezet. Dit jaar is een Adviseur Anderstalige kinderen aangesteld. Daarnaast is er ook een beleidsmedewerker Anderstaligen om te ondersteunen bij het ontwikkelen van passend aanbod. De stichting blijft zelf verantwoordelijk voor het verzorgen van de ondersteuning aan anderstalige kinderen.

Vanuit het netwerk intern begeleiders is een werkgroep gestart met de Kwaliteitskaart Anderstaligen. De verwachting is dat deze kwaliteitskaart in het eerste kwartaal van 2023 vastgesteld wordt. Deze wordt vervolgens toegevoegd aan het handboek kwaliteitszorg. Stichting Op Kop stelt een beleidsstuk over vroegsignalering op (in samenspraak met werkgroep Samen voor Ryan en IKC-vorming). De werkgroep Vroegsignalering van Samen voor Ryan is een pilot gestart waarbij de jeugdconsultent en maatschappelijk werk structureel op een school komt. De Beatrixschool neemt namens Op Kop deel aan deze pilot. Alle 3-jarigen in de kinderopvang worden logopedisch gescreend. Dit is tevens een pilot vanuit Samen voor Ryan/vroegsignalering. 13 Jaarverslag Op Kop 2022 Ook is er een praatplaat ontwikkeld m.b.t. positieve gezondheid. Deze kan ingezet worden bij intakegesprekken met nieuwe ouders. School B is betrokken bij deze pilot. In de scholen in het MFC Zuidwester vindt er bij wijze van proef een volledige uitwisseling van dossiers plaats wanneer een peuter de school instroomt. De eerste ervaringen zijn er positief. De projectgroep Vroegsignalering wordt hierin meegenomen. Stichting Op Kop ontwikkelt een visie op bewegingsonderwijs en muziek. Voor bewegingsonderwijs is de subsidie impuls- en innovatie bewegingsonderwijs aangevraagd en toegekend.

Uit een analyse is gebleken dat een aantal scholen niet voldoet aan de wettelijke verplichtingen rond bewegingsonderwijs. Dit heeft te maken met beschikbaarheid, bereikbaarheid en kwaliteit van gymzalen, de organisatie binnen de school en in enkele gevallen de bevoegdheid. Om dit te kunnen realiseren zetten we met de subsidieaanvraag in op het realiseren van 2 lessen bewegingsonderwijs per week voor alle groepen. Daarnaast wordt ook ingezet op het verhogen van de kwaliteit van de lessen bewegingsonderwijs. Om dit doel te bereiken is er in september 2022 een procesbegeleider aangesteld en is een activiteitenplan opgesteld. De eerste tussenevaluatie van het plan zal plaatsvinden in het eerste kwartaal van 2023. Het project, en daarmee de subsidie, loopt af op 1 augustus 2023. De verwachting is dat dan het doel van het project gerealiseerd is. De visie op muziekonderwijs is niet verder opgepakt. Dit onderdeel zal in het nieuwe strategische beleidsplan terugkomen bij het thema Talentontwikkeling. Stichting Op Kop onderzoekt en besluit over de toetsen (Cito nieuwe generatie of anders) voor het leerlingvolgsysteem. De expertgroep onderwijs heeft, in samenwerking met het netwerk IB, het advies uitgebracht om de scholen zelf een keus te laten maken voor een volgsysteem. Er zijn drie volgsystemen voorgedragen waaruit een keus gemaakt kan worden.

Alle scholen maken in het tweede kwartaal van 2023 een keus voor een nieuw leerlingvolgsysteem. Een andere ambitie vanuit het strategisch beleidsplan is talentontwikkeling bij de leerling. Deze ambitie luidt “We laten leerlingen hun talenten ontdekken. We leren ze zelf stappen te zetten in de verdere ontwikkeling ervan en ze op creatieve wijze te benutten. Omdat het motiverend is om (later) te doen wat je leuk vindt en waar je goed in bent, maar ook omdat onze snel veranderende wereld vraagt om een diversiteit aan deskundigheden en talenten.” 14 Jaarverslag Op Kop 2022 Bij de ambitie ‘Talentontwikkeling leerling’ zijn dat voor 2021/2022 en schooljaar 2022/2023 de volgende strategische beleidsuitspraken: Strategische beleidsuitspraak Status* Toelichting: Binnen Op Kop is een gedeelde visie op talentontwikkeling beschreven. De visie op talentontwikkeling is op schoolniveau verder uitgewerkt. Dit onderdeel zal in het strategische beleidsplan 2023-2027 opnieuw als een van de hoofdthema’s opgenomen worden. Binnen Op Kop is een gedeelde visie op Wetenschap & Techniek beschreven. Deze visie is getoetst naar de situatie op de scholen. In schooljaar 2022/2023 heeft dit onderwerp op schoolniveau verder vervolg gekregen. * Groen = Doel is gehaald, Blauw = Proces loopt nog, Rood = Doel wordt of is niet gehaald.

Onderwijsresultaten De Inspectie van het Onderwijs controleert of het onderwijs op scholen van voldoende niveau is. Ze kijkt hiervoor onder meer naar de resultaten van leerlingen op de eindtoets. Vanwege de coronapandemie is er een aangepaste, gecorrigeerde normering toegepast. De inspectie bepaalt welke percentages (fundamenteel niveau 1F en streefniveau 1S/2F) de leerlingen op een school zouden moeten behalen. Deze vooraf bepaalde waarden worden signaleringswaarden genoemd. De signaleringswaarde voor 1F is gelijk voor alle scholen en ligt op 85%. Dit houdt in dat 85% van de leerlingen aan het einde van de basisschool het fundamentele niveau moet behalen. Na correctie vanwege corona is dit voor het huidige schooljaar 82%. De signaleringswaarde voor 1S/2F is afhankelijk van de schoolweging. Twee scholen binnen stichting Op Kop scoren onder de signaleringswaarde van de inspectie. Beide scholen worden in het eerste kwartaal van 2023 bezocht door de inspectie voor een risico- onderzoek. Het bestuur heeft zicht op de onderliggende problematiek. De directeur voert samen met het team een verbeterplan uit. Gegevens over o.a. onderwijsresultaten zijn te vinden op scholenopdekaart.nl. Onderwijs aan nieuwkomers In februari 2022 brak de oorlog in Oekraïne uit en deze had ook voor onze regio en scholen gevolgen.

In de gemeente Steenwijkerland is een opvanglocatie gerealiseerd voor vluchtelingen uit dit land. Voor de kinderen is op De Beatrixschool een taalklas gerealiseerd waarbij de leerlingen zowel onderwijs in hun moedertaal krijgen als de Nederlandse taal leren. Aan het eind van het jaar werd de taalklas door 27 leerlingen bezocht. In Zwartewaterland worden vluchtelingen op verschillende plekken en scholen opgevangen. We zien op meerdere scholen een toename van anderstalige leerlingen. Samen met de beide gemeenten wordt gezocht naar manieren om het onderwijs aan anderstalige leerlingen zo goed mogelijk in te richten. Binnen Op Kop is gestart met het opstellen van beleid in de vorm van een kwaliteitskaart Anderstaligen. De verwachting is dat deze in het eerste kwartaal van 2023 vastgesteld wordt. Deze wordt dan toegevoegd aan het Handboek Kwaliteitszorg. 15 Jaarverslag Op Kop 2022 Internationalisering In 2022 kende Op Kop geen scholen die via contacten of uitwisselingen met scholen in andere landen werkten aan internationalisering. Op dit moment zijn er geen concrete plannen voor de toekomst op het gebied van internationalisering. Het onderwerp internationalisering komt aan de orde in bv. Engels dat op alle scholen wordt gegeven en binnen lessen (wereld)burgerschap en Hallo Wereld. Onderzoek Binnen Op Kop hebben we twee onderzoeksscholen.

Een met al vele jaren ervaring (eerst als academische opleidingsschool), de ander is met ingang van schooljaar '22-'23 gestart als onderzoeksschool. Binnen deze scholen neemt onderzoek een belangrijke plaats in. Onderzoekscoördinator, leerkrachten en studenten trekken samen op in het doen van onderzoek gerelateerd aan een van de ontwikkelingsdoelen van de school. Hierin wordt ook vanuit de Hogeschool KPZ kennis toegevoegd door de instituutsonderzoeksbegeleider. Inspectie In 2022 heeft er geen inspectiebezoek plaatsgevonden op basis van risico’s. Dit is besproken met de bestuurder in oktober 2021. In 2022 zijn er geen thema-onderzoeken uitgevoerd binnen de scholen. In het bestuursgesprek dat in oktober 2022 plaatsvond, zijn wel twee scholen besproken die binnen het risicoprofiel van de inspectie vallen. Deze twee scholen worden in het eerste kwartaal van 2023 bezocht door de onderwijsinspectie. Visitatie In 2022 heeft er geen bestuurlijke visitatie plaatsgevonden. Passend onderwijs De ondersteuningsstructuur van Op Kop staat beschreven in het beleidsdocument Ondersteuningsstructuur Op Kop. In het Handboek Kwaliteitszorg komt de ondersteuningsroute ook aan de orde bv. in de Kwaliteitskaart Schoolondersteuningsprofiel.

De inzet van middelen voor Passend Onderwijs ziet er als volgt uit: • De middelen in de lumpsum worden via het allocatiemodel toegewezen aan de scholen en zij bekostigen daar de inzet van intern begeleiders. • De middelen die worden ontvangen vanuit het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs worden als volgt in gezet: 16 Jaarverslag Op Kop 2022 Basisondersteuning: • Zorgteam (2 orthopedagogen en 1 ambulant begeleider): preventief werken via handelingsgerichte procesdiagnostiek (HGPD). • Sophiaklassen en Cnopiusklassen: aanbod voor meer- en hoogbegaafde leerlingen (personeel en materiaal). • Op Maat klassen: aanbod leerlingen die beter ‘doen dan denken’ (personeel en materiaal). Extra ondersteuning: • Personele bekostiging van de Commissie Arrangeren (voorzitter, 2 personeelsleden). • Personele inzet arrangementen (ambulant begeleider, onderwijsassistent, leerkracht). Ondersteuning buiten het bestuur: • Verwijzingen naar het speciaal onderwijs of speciaal basisonderwijs (TLV’s). Bij het vormgeven van Passend Onderwijs wordt gebruik gemaakt van de expertise binnen de twee Samenwerkingsverbanden waar de Op Kop-scholen bij zijn aangesloten en OEC ’t Ravelijn in Steenwijk.

Er wordt structureel samengewerkt met de gemeentes Steenwijkerland en Zwartewaterland (Jeugdzorg), de GGD, ambulant begeleiders en orthopedagogen vanuit de Samenwerkingsverbanden en de (interne) Commissie Arrangeren en Commissie Toewijzing. Het Steenwijkerlandse project Samen voor Ryan speelt een belangrijke rol in het versterken van de samenwerking tussen verschillende instellingen. Tijdens een bijeenkomst in oktober 2022 met directie en intern begeleiders is de ondersteuningsroute besproken en geëvalueerd. Uit de evaluatie kwam naar voren dat de huidige werkwijze opnieuw bekeken en eventueel aangepast moet worden. Met name de inzet van de arrangementen en de inzet van de CA wordt herzien in de eerste twee kwartalen van 2023. Nationaal Programma Onderwijs De scholen van stichting Op Kop hebben ook voor het tweede jaar een schoolscan uitgevoerd. Aan de hand daarvan hebben zij opnieuw interventies gekozen uit de menukaart voor hun schoolprogramma. Er is onder andere gekozen voor uitbreiding van leerkracht- en onderwijsassistentenuren, extra lessen beeldende vorming en muziek, vakleerkracht bewegingsonderwijs, inzet op leerlijnen rekenen- taal-begrijpend lezen, schoolontwikkelingstraject Expliciete Directe Instructiemodel en training voor sociaal- emotionele ontwikkeling van leerlingen.

Ouders en leerkrachten zijn betrokken bij de plannen middels teamvergaderingen/studiemiddagen, gesprekken met de MR en nieuwsbrieven voor personeel en ouders. De MR heeft op alle scholen ingestemd met de plannen. De NPO-middelen zijn niet ingezet voor inhuur van personeel niet in loondienst (PNIL). De resultaten door de inzet van de NPO-middelen zijn onder andere dat de continuïteit van het onderwijs beter gewaarborgd is bij ziekte en afwezigheid van teamleden. Hierbij moeten we wel de kanttekening maken dat hiermee de extra instructie in kleine groepen onder druk kwam te staan. Daarnaast noemen directeuren dat er meer rust in de school merkbaar is, waardoor er meer afstemming kan zijn en dit ten goede komt aan de prestaties. De inzet van onderwijsassistenten leidt zichtbaar tot vooruitgang bij leerlingen en talentontwikkeling krijgt vorm door een rijk aanbod in ateliers voor culturele vakken. 17 Jaarverslag Op Kop 2022 Er is bovenschools een derde Op Maat klas gefinancierd in schooljaar 2021-2022 vanuit de NPO gelden. Deze Op Maat klas verzorgt passend aanbod voor leerlingen uit de bovenbouw die uitstromen richting praktijkonderwijs of basis met leerwegondersteuning. De behoefte bleek, onder ander door corona groter dan het basisaanbod van twee Op Maat klassen. De GMR heeft hiermee ingestemd.

Sociale veiligheid In 2022 is een overkoepelend document opgesteld waarin alle aspecten rond het brede begrip veiligheid (van sociale veiligheid tot AVG) staan beschreven. Alle scholen nemen de veiligheidsvragenlijsten op leerlingniveau af. Tijdens een directieoverleg in september 2022 zijn de resultaten hiervan op stichtingsniveau besproken. Uit de analyse van de vragenlijsten kwamen geen bijzonderheden naar voren die reden geven om het beleid aan te passen of het ondersteuningsaanbod te vergroten. Elke school heeft een veiligheidscoördinator en een schoolcontactpersoon (klachtenregeling). Tijdens een bijeenkomst in november heeft onze externe vertrouwenspersoon haar taken en verantwoordelijkheden besproken met de schoolcontactpersonen. Als uit de jaarlijkse rapportage van de vertrouwenspersoon blijkt dat er aanpassing nodig is in het veiligheidsbeleid, dan wordt de aanpassing doorgevoerd. Aanpassingen in het beleid worden altijd besproken in het GKO en met de GMR. 18 Jaarverslag Op Kop 2022 Personeel & Professionalisering Doelen en resultaten De ambities en doelen rond personeel & professionalisering zijn in het strategisch beleidsplan als volgt omschreven: “Binnen Stichting Op Kop krijgen en nemen vakmensen de ruimte om te presteren en zich te ontwikkelen.

Professionele medewerkers die in de snel veranderende, technologische wereld de leerling faciliteren en stimuleren in de ontwikkeling (als begeleider, ondersteuner en/of coach van de leerling). Zij dagen leerlingen uit, laten hen verwonderen, laten hen de wereld ontdekken. Medewerkers van Stichting Op Kop zijn nieuwsgierig, kijken vooruit, zien én pakken kansen om continu het onderwijs te verrijken en aan te passen op de ondersteunings- en ontwikkelvraag van de leerling.” Daarnaast is in dit plan te lezen: “Stichting Op Kop is een aantrekkelijke en faciliterende werkgever. Stichting Op Kop biedt medewerkers ruimte om zijn talenten te blijven ontwikkelen, hier trots op te zijn, en deze breed in te zetten op groeps-, school en/of stichtingsniveau.” Strategisch personeelsbeleid De titel van ons strategisch beleidsplan luidt “Ruimte voor talent, vakmanschap voorop”. In dit plan is de verbinding gemaakt tussen de onderwijskundige visie en het personeelsbeleid. Concreet betekent dit dat we medewerkers de mogelijkheden willen geven om hun talenten en expertises doelmatig in te zetten en verder te ontwikkelen. Door hier beter gebruik van te maken zorgen we voor motivatie en werkplezier en een kwalitatief sterker aanbod. Nieuw te ontwikkelen of bij te stellen personeelsbeleid gaat altijd in samenspraak met de expertgroep Personeel waarin een aantal schooldirecteuren advies geeft.

Daarna wordt voorgenomen beleid in het directieoverleg besproken, waardoor alle schooldirecteuren hun input kunnen geven. Hierdoor is er ruimte voor een open dialoog tussen alle geledingen. Indien gewenst en passend wordt ook het Leerkrachtenpanel om advies gevraagd. In dit proces nemen we de GMR vooraf mee om samen de koers te bepalen. Per beleidsonderwerp wordt een passende implementatie strategie bepaald. Dit kan scholing of voorlichting zijn maar ook een artikel in de nieuwsbrief voor medewerkers. Door middel van de planning & control cyclus waarborgen we de monitoring en evaluatie momenten. In 2022 zijn de volgende onderwerpen/doelen rond personeelsbeleid aan de orde geweest binnen Op Kop: Groen = Doel is gehaald, Blauw = Proces loopt nog, Rood = Doel wordt of is niet gehaald. Doel/beleidsvoornemen Status Toelichting Er is een up to date verzuimbeleid. In 2021 is dit beleid opgesteld en in februari 2022 heeft de GMR instemming verleend. Er is een laag ziekteverzuim <4% In 2022 was het ziekteverzuim 6,68%. Dit is een stijging t.o.v. 2020 (3,66%) en 2021 (4,34%). Deze stijging is zorgelijk. Er heeft intussen een analyse plaatsgevonden 19 Jaarverslag Op Kop 2022 en de uitkomsten zijn in het directieberaad besproken. Deze input/uitkomsten worden nu vertaald naar aanbevelingen om dit cijfer omlaag te brengen. Afname Risico-inventarisatie &Evaluatie (RI&E).

In het laatste kwartaal van 2020 is op iedere school (behalve de Woldschool en de Emmaschool i.v.m. sluiting en de twee scholen in Giethoorn i.v.m. de geplande nieuwbouw) de RI&E uitgevoerd. In 2022 is de RI&E in de nieuw gebouwde school OBS de Punter in Giethoorn uitgevoerd. Hiermee zijn we nog up to date (4 jaarscyclus). . Er is een up to date Arbobeleid In 2021 is dit beleid opgesteld en in februari 2022 heeft de GMR instemming verleend. Stagebeleid In najaar 2022 is hier een start mee gemaakt en dit zal in schooljaar 22-23 afgerond worden. Stichting Op Kop heeft een up to date gesprekkencyclus inclusief een bijpassend instrumentarium geïmplementeerd. In juni 2022 is het nieuwe beleidsstuk gesprekkencyclus afgerond en in september 2022 is de implementatie gestart met Mooi Inzichtelijk als instrument. We volgen de implementatie in schooljaar 22-23 nauwgezet. Er is een flexpool van 4,6 fte voor vervangingen. Voor alle voorkomende vervangingen hebben we een flexpool van 4,6 fte, ook in 2022 is het gelukt deze bezetting te behouden voor de flexpool, al bleek 4,6 fte niet altijd voldoende door het hoge verzuim. Stichting Op Kop heeft een actueel Functieboek. In 2022 is het functieboek afgerond en daarmee weer actueel. De GMR heeft in oktober 2022 ingestemd. Stichting Op Kop heeft een actueel mobiliteitsbeleid.

In 2022 is het mobiliteitsbeleid beschreven en de GMR heeft hier in december 2022 mee ingestemd. Traject locatiecoördinatoren De locatiecoördinatoren volgen een 2-jarig scholingstraject, waarbij er wordt ingezet op het vergroten van hun professionele rol. Dit wordt in juli 2023 afgerond. Stichting Op Kop heeft zicht op de strategische personeelsplanning Er is goed zicht op het totale leerkrachtbestand en de uitstroom, maar dit is enkel een eerste aanzet, mede door uitval van de HR-adviseur. Dit zal nog een vervolg krijgen en wordt ook regionaal aangepakt als onderdeel van de nieuwe Regio’s voor de Arbeidsmarkt van de Toekomst van het Onderwijs (RATO’s, nu nog RAP/SO&P). In 2022 is wel duidelijk geworden dat de onderwijs arbeidsmarkt in beweging komt, wat leidt tot meer vacatures gedurende het schooljaar en dat de tekorten ook hier duidelijker merkbaar worden; niet alle vacatures zijn makkelijk op te vullen. Project vakmanschap/ professioneel statuut In 2022 is er een studiemiddag gewijd aan goede gesprekken over vakmanschap, waarbij het resultaat is dat alle scholen een door medewerkers opgesteld professioneel statuut hebben. 20 Jaarverslag Op Kop 2022 Toekomstige ontwikkelingen Voor de toekomst is het van belang de leerlingenaantallen en het verwachte personeelstekort in deze regio goed te blijven monitoren en mee te nemen in de strategische personeelsplanning.

We hebben in de 2e helft van 2022 gemerkt dat deze tekorten ook in onze regio steeds meer merkbaar worden. Het is daarom belangrijk hierop in te spelen. We zijn daarom begin 2023 gestart met het in kaart brengen van mogelijke noodoplossingen bij tekorten die niet gelijk op te lossen zijn. Daarnaast zijn we voornemens te investeren in trainees en zij-instromers en het Samen Opleiden. Goede begeleiding van stagiaires en starters is enorm belangrijk om een goede start te maken in het onderwijs en medewerkers te behouden voor het onderwijs in het algemeen. Uitkeringen na ontslag In het jaar 2022 bedragen de kosten voor uitkeringen na ontslag € 2.744,-. Dit zijn de door het Participatiefonds in rekening gebrachte uitkeringskosten in 2022, waarvan het fonds heeft beoordeeld dat deze voor rekening van Op Kop moeten komen. Om uitkeringskosten in de toekomst te voorkomen volgen we het vernieuwde reglement van het Participatiefonds zoveel als redelijkerwijs mogelijk is. Door in 2022 een nieuw beleid voor HR-gesprekkencyclus te implementeren dragen we bij aan de duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers en kijken we wat Op Kop in de toekomst nodig heeft. Hier kunnen we dan tijdig het personeelsbestand op laten voorsorteren. Tevens is er in 2022 een controle op de werkhervattingskas opgestart om onnodig doorlopende uitkeringen te vermijden.

Daarnaast hebben we € 21.144 aan kosten voor transitievergoedingen in 2022. Regeling bijzondere bekostiging professionalisering en begeleiding starters en schoolleiders In 2022 bedraagt de bijzondere bekostiging professionalisering en begeleiding starters en schoolleiders € 157.118. Deze middelen zijn besteed aan de professionalisering en talentontwikkeling. Zo zijn bijvoorbeeld de locatiecoördinatoren gestart met het 2e jaar van de op maat gemaakte leergang in 22-23, zijn er studiedagen georganiseerd voor de hele stichting, dragen we zorg voor een goede ondersteuning en begeleiding in de inductiefase en hebben we vele individuele scholingsaanvragen kunnen honoreren. Dit alles om vakmanschap te vergroten bij onze medewerkers. Indiensttreding: Arbeidsovereenkomst en VOG Vorig jaar is er geconstateerd dat arbeidsovereenkomsten niet altijd getekend zijn voor het moment van indiensttreding en de VOG ook niet altijd voor indiensttreding aanwezig is. Wat betreft de arbeidsovereenkomsten zijn wij afhankelijk van Onderwijsbureau Meppel (OBM), we hebben al langer aangedrongen op het tijdig aanleveren van arbeidsovereenkomsten, helaas blijkt dit niet altijd mogelijk. Om dit proces te bevorderen zijn we in 2022 overgestapt op een digitaal systeem (OSS+) dat OBM aanbiedt. Hierin worden arbeidsovereenkomsten niet meer op papier maar digitaal gegenereerd, verzonden en ondertekend.

Ook dit systeem is nog niet gegarandeerd foutloos en hierin zijn we tevens afhankelijk van de snelheid waarmee de medewerker dit tekent en de controle van OBM hierop. Hierover zijn en blijven we in gesprek. 21 Jaarverslag Op Kop 2022 Voor het voorkomen van fouten rondom de VOG’s hebben we verschillende acties ondernomen. Er is een analyse gemaakt van de geconstateerde VOG-fouten van 2021, om zo een goed beeld te krijgen van deze situaties. Bij nieuwe aanstellingen levert dit eigenlijk nooit problemen op, nieuwe medewerkers starten pas als er een VOG is. We hebben hierin ook gewerkt aan bewustwording bij directeuren. Toch zijn er in 2022 enkele gevallen, waarin dit ondanks inspanningen en door redenen die buiten onze invloed liggen (bv. het verkrijgen van een VOG voor een leerkracht uit de Oekraïne), niet tijdig gelukt is. Daarnaast doet zich af en toe de volgende situatie voor met vaste en bekende invallers. Het lukt niet altijd hen tijdig van een nieuwe VOG te voorzien. Wanneer zij 2 maanden niet ingezet worden, worden zij volgens de regelgeving uit dienst gemeld. Wanneer zij dan weer ingezet worden is de originele VOG soms verlopen (gezien de geldigheidsduur van zes maanden) en omdat het dienstverband niet aansluitend is, moet er nieuwe VOG komen. Om te voorkomen dat er een klas naar huis moet worden gestuurd, wordt dan toch deze invaller ingezet.

22 Jaarverslag Op Kop 2022 Huisvesting & Facilitaire zaken Doelen en resultaten De schoolgebouwen van Op Kop vormen een belangrijke pijler in de positionering en profilering van Op Kop in de regio. Op Kop is vanaf 2022 gestart met de huisvesting meer vanuit haar strategische doelen in te zetten. In 2022 heeft dit vorm gekregen door diverse organisatorische en financiële impulsen in de huisvesting. Basis op orde: voldoen aan de wet- en regelgeving, toewerken naar een beleidsrijk onderhoudsplan • Planmatig en dagelijks onderhoud Op Kop heeft in 2022 voor een bedrag van € 350.566 uitgegeven aan het reguliere planmatige onderhoud. Voor dagelijks onderhoud inclusief periodieke keuringen ten aanzien van (brand)veiligheid en gezondheid is € 187.726 uitgegeven. Hierdoor blijft dit voldoen aan de regelgeving ten aanzien van (brand)veiligheid- en gezondheid, duurzaamheid en afhandeling calamiteiten. Ook is het contractbeheer voor schoonmaakdienstverlening geïntensiveerd, wat heeft geleid tot een betere prijs- /kwaliteitsverhouding. • Invoering componentenmethode (gewijzigde regelgeving ten aanzien van de Jaarrekening) Om te kunnen blijven voldoen aan de gewijzigde regelgeving ten aanzien van de jaarrekening, is een doorrekening gemaakt van de meerjaren onderhoudsplanning naar de vereiste componentenmethode.

Deze doorrekening en financiële gevolgen zijn ter beoordeling en aanpak voorgelegd aan de accountant. Zij adviseren Stichting Op Kop om nog tot en met 2023 gebruik te maken van de overgangsregeling, die is verlengd door het ministerie van OC&W. Deze verlenging is toegekend, om de laatste onduidelijkheden over de invoering van deze nieuwe regeling helder te krijgen en de implementatie zo soepel te laten verlopen. • Mandaatregeling clusterdirecteuren Deze mandaatregeling had tot doel: meer regie en verantwoordelijkheid daar waar men écht het verschil kan maken in de kwaliteit van het onderwijs en waar een kwalitatief goede onderwijsomgeving aan kan bijdragen. Diverse clusterdirecteuren hebben hiervan gebruik gemaakt. Naast de gewenste kwaliteitsimpuls is ook de eigen regie en betrokkenheid van de clusterdirecteuren op de huisvesting vergroot en is er meer bewustwording van de (eigen) gemaakte kosten ten aanzien van het schoolgebouw. • Ingebruikname OBS De Punter in Giethoorn Dit nieuwe, duurzame schoolgebouw is in mei 2022 naar tevredenheid van de schooldirectie in gebruik genomen. De meerjaren onderhoudsplanning is uitgewerkt en de school is opgenomen in het reguliere contractonderhoud (o.a. schoonmaak- en veiligheidscontracten).

• Onderwijs optimaal faciliteren Het bedrag van € 80.000 wat begroot was om diverse functionele aanpassingen te doen, om meer onderlinge verbinding en zelfstandig werken te bevorderen, is voor ruim de helft uitgegeven. 23 Jaarverslag Op Kop 2022 Bij de Burg. De Ruiterschool bleek de bouwkundige ingreep constructief te kostbaar. In overleg met de betreffende clusterdirecteur wordt een alternatief plan hiervoor betrokken in het geplande groot onderhoud of de renovatie. • IKC-vorming De al opgebouwde relaties met de kinderopvangpartners van Op Kop zijn in 2022 verder geïntensiveerd. Met name bij het proces ingebruikname van De Punter en de geplande renovaties voor OBS Aremberg en OBS De Vogelaar heeft het geïntensiveerde contact geleid tot meer samenwerking tussen de collega’s van school en kinderopvang, wat de doorlopende leerlijnen en het ‘samenwonen en -werken in één gebouw’ ten goede is gekomen. De huurtarieven van verhuur van onderwijsruimten aan de IKC-partners zijn eind 2022 met 10% geïndexeerd vanwege de hoge inflatie en stijgende energieprijzen. Dit komt rechtstreeks ten goede aan het budget van de individuele school, om daarmee de IKC-vorming verder te stimuleren. • Projecten & verduurzaming Voor de Slinge is het groot planmatig onderhoud, inclusief het binnenschilderwerk en vervangen van de vloeren vervroegd uitgevoerd in de zomer van 2022.

Dit met als doel om de school, naast het op peil houden van de technische staat van het gebouw sterker te profileren in Oldemarkt. Het resultaat is een opgefrist, modern schoolgebouw dat weer opvalt in het dorp: leerlingen, ouders en collega’s laten vol trots hun ‘nieuwe school’ zien en ook op de sociale media staat OBS De Slinge nu weer op de kaart. Voor OBS Aremberg was dit jaar een grondige herijking van het renovatieplan nodig om stabiel onderwijs in Zwartsluis te kunnen blijven bieden. In 2022 is daarom eerst vanuit de inhoud gewerkt aan een IKC-visie en stabiele samenwerking tussen de IKC- partners op de werkvloer. Er is nu meer begrip tussen leerkrachten en pedagogisch medewerkers en intensieve samenwerking tussen beide directies. Ook is het overleg met de gemeente sterk geïntensiveerd, waardoor ook hier de samenwerking en draagvlak voor het brede school concept zijn vergroot. Vanuit deze krachtige basis is het renovatieplan herzien en zijn scenario’s voor verduurzaming en eigendom & huur doorgerekend. Deze concept plannen zijn voorgelegd aan de gemeente (bestuurlijk) en dit wordt in 2023 verder uitgewerkt tot een volledig businessplan, wat nodig is voor de verstrekking van een bouwkrediet door de gemeente (conform het Integraal Huisvestingsplan).

Uiteindelijk doel is een volledig gerenoveerd, verduurzaamd gebouw voor de Brede Buurtschool Zwartsluis: een laagdrempelige, open ontmoetingsplek voor de hele buurt. Uitvoering van de renovatie is gepland in 2023/2024. Op Kop zal, conform de afspraken in het integraal huisvestingsplan, de reservering van € 550.023 voor geclusterd groot planmatig onderhoud inzetten bij deze renovatie. Voor De Vogelaar is een scenarioplan uitgewerkt voor renovatie of nieuwbouw. Hieruit bleek dat het gebouw van De Vogelaar goed is te verduurzamen binnen de huidige ruime gebouwopzet (plattegrond), waar de school met haar Daltononderwijs uiterst tevreden over is. Daarom is gekozen voor renovatie van De Vogelaar in 2024, waarbij ook hier conform het integraal huisvestingsplan van de gemeente de reservering van € 461.689 voor het geclusterd groot planmatig onderhoud vanuit Op Kop wordt ingezet in de financiering. • Verduurzaming: voor al deze projecten wordt onderzocht in hoeverre verduurzaming haalbaar is binnen de financiële mogelijkheden van de gemeenten en Op Kop in combinatie met subsidies vanuit de rijksoverheid en passende oplossingen vanuit de markt.

24 Jaarverslag Op Kop 2022 Naast deze beschreven specifieke onderwerpen heeft Op Kop vanuit haar eigen visie en ambities ten aanzien van de onderwijshuisvesting (zoals verwoord in het strategisch plan) in 2022 proactief bijgedragen aan de ontwikkeling van het nieuwe integraal huisvestingsplan van gemeente Steenwijkerland. Zo wil Op Kop bijdragen aan een meer gelijkwaardig speelveld in het regionale onderwijsaanbod. Toekomstige ontwikkelingen • Ontwikkeling Brede Buurtscholen In samenwerking met de gemeente, kinderopvangpartner en lokale partijen wordt toegewerkt naar een Brede Buurtschool in zowel Zwartsluis (Aremberg) als Genemuiden (de Vogelaar): een laagdrempelige, open ontmoetingsplek voor de hele buurt. Vanuit het visieplan voor de Brede Buurtschool en samen met de partners wordt bepaald hoe het gebouw en omgeving de Brede Buurtschool optimaal kunnen faciliteren. Hiervoor is per project een Business Plan in ontwikkeling dat ter goedkeuring wordt voorgelegd aan bestuur en gemeente. • Behoud van scholen in kleine kernen In dorpen waar Op Kop (nog) als enig schoolbestuur een school heeft, wordt onderzocht in hoeverre de multifunctionele inzet van het schoolgebouw is te vergroten.

Dit betreft: • De Driesprong in Eesveen • De Lepelaar in Scheerwolde • Burgemeester De Ruiterschool in Kuinre • Generaal van den Boschschool in Willemsoord Doel hiervan is om de school te positioneren als hart van de gemeenschap, een ontmoetings- plek voor het hele dorp. Door vanuit de inhoud en ruimtelijk samenwerking te zoeken, wil Op Kop bijdragen aan het behoud van een belangrijke voorziening in deze dorpen. Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen Verduurzaming, ventilatie en verbruik • Korte termijn: Nu de energieprijzen flink zijn gestegen en de verwachting is dat dit ook de komende periode zo zal blijven, wordt extra prioriteit gelegd bij het monitoren en optimaliseren van het energieverbruik (in combinatie met eventuele leegstand in schoolgebouwen). Daar waar op korte termijn energiebesparing mogelijk is, wordt dit meegenomen in de jaarbegroting voor 2023. Bijvoorbeeld: • Bij De Vogelaar is in 2022 de aanbesteding opgestart voor het vervangen van het enkel glas door dubbel glas, zodat dit in 2023 is uit te voeren (in plaats van tijdens de renovatie in 2024), om daarmee eerder deze energiebesparing te kunnen realiseren. • Bij de Beatrixschool is in 2022 onderzocht in hoeverre enkele quick wins zijn te realiseren en in hoeverre de overcapaciteit in het gebouw is af te stoten naar de gemeente, om zo op energiekosten te kunnen besparen.

In 2023 worden deze quick wins uitgevoerd. • In het planmatig onderhoud is in 2022 bij de Burg. De Ruiterschool onderzocht welke extra isolerende maatregelen zijn toe te passen tijdens de vervanging van het dak in 2023. Bij deze verschillende maatregelen is een extra investering gemoeid. Deze investeringen zijn via de besparing op energiekosten binnen enkele jaren terug te verdienen. Vanuit het oogpunt van maatschappelijk verantwoord ondernemen, wordt er gewerkt aan een 25 Jaarverslag Op Kop 2022 eenduidig, kostendekkende huurprijs voor de verschillende kinderopvangorganisaties en overige huurders in de scholen. • Middellange termijn: Op Kop werkt aan een integraal plan voor het gefaseerd verduurzamen van de 12 schoolgebouwen die zij in beheer heeft. Basis hiervoor zijn de energiescans die de Provincie Overijssel in 2020 heeft uitgevoerd. Door de COVID- pandemie heeft Op Kop in 2021 en 2022 zich met name gericht op het op orde brengen van de ventilatiemaatregelen per school. Vanaf schooljaar 2022/2023 is besloten om verduurzaming, ventilatie en verbruik integraal op te pakken. Hierbij maakt Op Kop gebruik van de rekentool en advies van Ruimte OK en ook van het uitvoeringsprogramma en hulp vanuit de Provincie Overijssel. Per school komt er een maatregelenpakket voor verduurzaming, ventilatie en energieverbruik.

De eerste fase van de uitvoering van deze verduurzamingsslag betreft de scholen met een gepland bouwproject, relatief hoog energieverbruik en/of slechte meetresultaten ten aanzien van ventilatie (structureel te hoog CO2-gehalte). Zo mogelijk wordt hierbij een koppeling gelegd met het al geplande onderhoud. Ook wordt via de gemeente subsidie aangevraagd voor een bijdrage in de kosten voor deze maatregelen. • Verwerking in begroting: Op Kop heeft in het bestedingsplan eigen vermogen 2,1 mln. gepland voor verduurzaming, ventilatie en verbruik. De besteding is mede afhankelijk van subsidiemogelijkheden, de planning van de bouwprojecten en de wenselijke en toegestane investeringen in gebouwen vanuit onderwijsgelden. In eerste instantie is het als volgt verwerkt in de begroting: 2023 € 100.000 2024 € 400.000 2025 € 800.000 2026 € 800.000 26 Jaarverslag Op Kop 2022 Financieel beleid Doelen en resultaten In het strategisch beleidsplan voor de periode 2019/2023 staat het volgende op het gebied van financieel beleid: “Stichting Op Kop is 'in control' op alle kernprocessen in de stichting en kent een duidelijke koppeling tussen meerjarenbegroting en meerjarenbeleid. De stichting is een financieel gezonde werkgever.” Op Kop heeft dit vormgegeven en gerealiseerd via functiescheiding en gestandaardiseerde en geautomatiseerde (betaal)processen.

Er is een P&C-cyclus gericht op de meerjarenbegroting en (tussentijdse) verantwoording. Daarnaast is er een risicoanalyse die inzicht geeft in de risico’s versus de benodigde vermogenspositie. Dit hoofdstuk bevat een nadere beschrijving van het gevoerde financiële beleid. Opstellen meerjarenbegroting De begroting wordt ieder jaar opgesteld door de controller in samenspraak met schooldirecteuren, stafmedewerkers en bestuurder. De schooldirecteuren maken hun schoolbegroting op basis van de schooljaarplannen. Deze schooljaarplannen zijn gebaseerd op het strategisch beleidsplan. Ook op bovenschools niveau zijn de jaarplannen (gebaseerd op het strategisch beleidsplan) de basis voor het maken van de begroting. Op die manier zijn de ambities en doelen zoals genoemd in het strategisch beleidsplan vertaald naar budgetten. De GMR heeft haar advies gegeven bij de begroting 2022 en de Raad van Toezicht heeft de jaarbegroting 2022 goedgekeurd. Bij de meerjarenbegroting voor de periode 2023-2027 heeft de Raad van Toezicht de begroting 2023 goedgekeurd, maar een voorbehoud gemaakt voor de meerjarenbegroting. Toekomstige ontwikkelingen Een belangrijke ontwikkeling is de invoering van de vereenvoudiging bekostiging met ingang van 1 januari 2023. Dit heeft een nadelig effect op onze meerjarige baten.

Er is een overgangsregeling van drie kalenderjaren waarmee de effecten van de vereenvoudiging geleidelijk worden ingevoerd. Deze overgangsregeling loopt van 2023 tot en met 2025. In 2026 is de bekostiging volledig gebaseerd op de nieuwe vereenvoudigde methode. Het in 2020 vastgestelde allocatiemodel is meerjarig niet meer te bekostigen. De begroting voor 2022 en de formatie voor schooljaar 2022-2023 zijn nog opgesteld op basis van dit allocatiemodel, maar vervolgens is het allocatiemodel herijkt om te komen tot een model dat meerjarig financieel te dragen is vanuit de vereenvoudiging bekostiging. 27 Jaarverslag Op Kop 2022 Investeringsbeleid De investeringen hebben betrekking op ICT, inventaris en onderwijsleerpakketten. De schoolbegroting onder verantwoordelijkheid van de directeur heeft een grote reikwijdte, en geeft de directeur integrale verantwoordelijkheid. De bestedingsvrijheid is de afgelopen jaren toegenomen, waarbij moet worden opgemerkt dat voor de ICT-investeringen nog wel een vastgesteld kader geldt. Vanuit een bovenschoolse doorkijk is ook gekeken naar de schoolinvesteringen voor de aansluitende jaren 2023-2027 en de financiële haalbaarheid van de plannen is vastgesteld.