29.0 Informatienota 2020 - 14 - Financiële mutaties voorjaar 2020.pdf

College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_002321/37 College van burgemeester en wethouders GOEDGEKEURD Zitting van 16 juni 2020 Bedrijfsvoering - Organisatieadvies 20 2020_B&W_00232 Informatienota Financiële mutaties voorjaar 2020 - informeren Samenstelling: Aanwezig: de heer R. Bats, Burgemeester; de heer B. Harmsma, Wethouder; mevrouw T. Jongman, Wethouder; de heer M. Scheringa, Wethouder; mevrouw T. Bijl Zijn eveneens aanwezig: mevrouw H. de Jong, locosecretaris Afwezig: mevrouw J. Groot de, Secretaris Samenvatting Voor u ligt de informatienota met de financiële mutaties die we normaal gesproken aan u zouden voorleggen in de Perspectiefnota (PPN) 2021-2024. Dit jaar is er geen PPN opgesteld, omdat het financieel perspectief te onzeker is (Informatienota van 31 maart jl.). Wij vonden het daarom verstandig om de besluitvorming dit jaar in 1x te doen bij de Programmabegroting 2021-2024. Dan vindt de integrale afweging van alle voorstellen plaats binnen de op dat moment actuele financiële kaders. We zien met name binnen het sociaal domein sterk oplopende kosten bij de Jeugdhulp en de Participatiewet. Analyse van deze budgetoverschrijdingen is noodzakelijk en dat heeft op dit moment hoge prioriteit. Forse maatregelen zijn nodig, omdat de hoogte van deze oplopende kosten dusdanig is dat deze binnen de huidige begroting niet opgelost kunnen worden.

De resultaten over 2019 en de prognose voor 2020 zijn aanleiding geweest om een onderzoek in te stellen naar de stijgende kosten binnen het sociaal domein en de keuzemogelijkheden die er zijn om de kosten te beheersen. Daarbij wordt naar drie zaken gekeken: Ruimte in bestaande budgetten, sturingsmogelijkheden bij de uitvoering en benutten beleidsvrijheid. In de programmabegroting 2021-2024 zullen wij u concrete maatregelen voorleggen en inzicht bieden in de financiële besparingen. In deze nota informeren wij u tevens over de financiële gevolgen van de coronacrisis, althans voor zover wij daar op dit moment zicht op hebben. Daarbij kunt u denken aan het realiseren van thuiswerkplekken voor medewerkers, extra schoonmaak van o.a. het gemeentehuis en bebording om inwoners en bezoekers aan onze gemeente op te roepen de 1,5 meter afstand te respecteren. Daarnaast zijn uitgaven gedaan voor de uitvoering van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) vanuit het noodloket voor ondernemers en crisis kinderopvang 24/7. Voor zowel de TOZO regeling als de crisis kinderopvang heeft het Rijk toegezegd gemeenten financieel te compenseren. College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_002322/37 Daarnaast speelt dat uw raad onlangs 'Het Hernieuwd Perspectief' (HHP) heeft ontvangen.

In dit document is per programmaspeerpunt aangegeven wat we de afgelopen jaren hebben bereikt en welke plannen we hebben voor de resterende bestuursperiode. Ook is, waar mogelijk, inzicht gegeven in de effecten van de huidige crisis. Duidelijk is dat ons compleet andere uitdagingen te wachten staan dan die we twee jaar geleden voor ons zagen, beleidsmatig en financieel. Helder keuzes worden gevraagd. Een herprioritering, waarbij we ons blijvend afvragen of we de juiste dingen doen gelet op de steeds veranderende omstandigheden. Het document staat geagendeerd voor de Politieke Markt van 23 juni a.s.. Doel van die bespreking is te komen tot een gezamenlijk gedragen Hernieuwd Perspectief voor de komende jaren. Deze koers willen wij, beleidsmatig en financieel, in het najaar zijn weerslag laten krijgen in de Programmabegroting 2021-2024. In de informatienota van 31 maart jl. staat vermeld dat de financiële mutaties terug komen in de Najaarsnota (NJN) 2020 die op 20 oktober 2020 ter vaststelling door uw raad voorligt (eventuele meerjarige gevolgen worden zichtbaar in de komende Programmabegroting) en dat uw raad pas achteraf uw goedkeuring geeft voor maatregelen die we reeds hebben genomen (budgetrecht van uw raad). Informatienota Inleiding Eerder hebben we uw raad geïnformeerd over de Planning & Controlcyclus in 'coronatijd' (Informatienota van 31 maart jl.).

De belangrijkste keuze die toen is gemaakt, is het stopzetten van de processen om te komen tot een Hoofdlijnenrapportage 2020 en de PPN 2021-2024. Belangrijkste reden daarvoor was dat de bestuurlijke en politieke weging van claims in het voorjaar wezenlijk anders kan zijn dan in het najaar, omdat corona ons dwingt meer nadruk te leggen op de vitale processen van onze gemeente. Ook was het financieel perspectief onzeker, zowel voor de uitgaven als de inkomsten. Wij vonden het daarom verstandig om de besluitvorming dit jaar in 1x te doen bij de Programmabegroting 2021-2024. Dan vindt de integrale afweging van alle voorstellen plaats binnen de op dat moment actuele financiële kaders. In dezelfde informatienota is aangekondigd dat wij uw raad in het voorjaar zullen informeren over welke financiële mutaties optreden in 2020. Voorliggende informatienota dient daartoe. Daarbij is een onderscheid gemaakt tussen 'reguliere PPN-mutaties' en mutaties die zijn gerelateerd aan de coronacrisis. Alle financiële mutaties komen terug in de Najaarsnota (NJN) 2020 die op 20 oktober 2020 ter vaststelling door uw raad voorligt (eventuele meerjarige gevolgen worden zichtbaar in de komende Programmabegroting). Dat betekent dat uw raad pas achteraf uw goedkeuring geeft voor maatregelen die we reeds hebben genomen (budgetrecht van uw raad).

Kernboodschap 'Reguliere PPN-mutaties' Uw raad is van ons gewend dat in de PPN in de paragraaf 'budgetafwijkingen' uitvoerig wordt stil gestaan bij de financiële mutaties die zich voordoen in het lopend jaar. In onderstaande tabel zijn de totaalbedragen per bestuursprogramma weergegeven o.b.v. de inzichten die we hadden voordat de corona-pandemie uitbrak. Tabel 1: Financiële mutaties, excl. financiële gevolgen coronacrisis Bestuursprogramma 2020 2021 2022 2023 2024 1. De inwoner op 1 262.724 -409.013 -466.702 -101.129 -101.207 2. Duurzaam -25.000 -62.000 -37.000 -37.000 -37.000 3. Werk aan de winkel - - - - - College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_002323/37 4. Samenredzaam -2.785.145 -3.519.736 -3.639.404 -3.737.634 -3.737.634 5. Mijn Steenwijkerland 15.633 452.970 -60.793 225.183 -652.731 6. Financiën en overhead -707.249 -488.410 -450.075 -449.918 -449.918 Totaal financiële mutaties -3.239.037 -4.026.189 -4.653.974 -4.100.498 -4.978.490 Waarvan structureel -3.809.619 -3.754.115 -4.172.384 -4.230.640 -4.717.690 Waarvan incidenteel 570.582 -272.074 -481.590 130.142 -260.800 + = voordeel In de bijlage treft u de financiële mutaties, of budgetafwijkingen, voor het jaar 2020 aan volgens het gebruikelijk format. We zien met name binnen het sociaal domein sterk oplopende kosten bij de Jeugdhulp en de Participatiewet.

Analyse van deze budgetoverschrijdingen is noodzakelijk en dat heeft op dit moment hoge prioriteit. Forse maatregelen zijn nodig, omdat de hoogte van deze oplopende kosten dusdanig is dat deze binnen de huidige begroting niet opgelost kunnen worden. De resultaten over 2019 en de prognose voor 2020 zijn aanleiding geweest om een onderzoek in te stellen naar de stijgende kosten binnen het sociaal domein en de keuzemogelijkheden die er zijn om de kosten te beheersen. Het onderzoek richt zich op de volgende zaken: Ruimte in bestaande budgetten Sturingsmogelijkheden bij de uitvoering Benutten beleidsvrijheid Gemeente Steenwijkerland is niet de enige gemeente met tekorten in het sociaal domein. Het is daarom al geruime tijd een belangrijk onderwerp van gesprek tussen de VNG en de beheerders van het gemeentefonds (Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris van Financiën). Het is onzeker of deze bestuurlijke besprekingen gaan leiden tot financiële compensatie. Daarnaast loopt in opdracht van de fondsbeheerders een onderzoek om te komen tot een nieuwe verdeling van het gemeentefonds, waaronder het sociaal domein. Deze nieuwe verdeling gaat in vanaf 2022. Voor het sociaal domein is het onderzoek afgerond.

Op basis van dat onderzoek zou sprake zijn van een negatief herverdeeleffect van € 33 per inwoner voor gemeenten zoals Steenwijkerland, vallend in de grootteklasse 20.000-50.000 inwoners. Dat zou een fors nadeel betekenen voor onze gemeente. De besluitvorming over de invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds wordt naar verwachting eind dit jaar afgerond. Uiteraard zullen wij uw raad informeren over de definitieve financiële gevolgen. Financiële mutaties a.g.v. de coronacrisis Op dit moment is het financieel meerjarenbeeld onzeker en kunnen wij uw raad geen compleet beeld presenteren, ook niet voor het lopend jaar 2020. De coronacrisis brengt voor alle gemeenten kosten met zich mee. Sommige kosten zijn direct zichtbaar, zoals de ICT-voorzieningen die nodig zijn om het gros van de medewerkers van hun thuiswerkplek te laten inloggen op het netwerk van de gemeente. Andere kosten komen pas later zoals een mogelijke toename van het aantal mensen met een bijstandsuitkering als gevolg van de economische recessie die er ongetwijfeld aan zit te komen, maar zich nog lastig laat voorspellen naar de aard en de duur ervan. En terwijl de kosten stijgen, lopen de College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_002324/37 inkomsten terug.

Voor onze gemeente gaan we dat zeker zien in de vorm van lagere opbrengsten uit de toeristenbelasting dan waar we in de huidige begroting van uit zijn gegaan. De meerjarige effecten brengen we in beeld en nemen we op de in de programmabegroting 2021-2024. Om u een indruk te geven van de type uitgaven, treft u hieronder een opsomming aan van enkele reeds gedane uitgaven met een incidenteel karakter: Thuiswerkplekken (o.a. laptops): € 75.000 Zoom-licentie voor videovergaderen: € 5.300 Extra schoonmaakkosten voor o.a. het gemeentehuis (tot 1/9): € 67.000 Bebording om mensen o.a. op te roepen 1,5 m afstand te houden: € 15.000 Extra kosten leerlingenvervoer: € 34.000. Daarnaast zijn uitgaven gedaan voor de uitvoering van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) waarvoor we een noodloket voor ondernemers hebben ingericht. Tot nu is bijna € 2,7 miljoen uitgeven aan levensonderhoud en is in totaal € 174.000 aan kredieten verstrekt. Voor de crisis kinderopvang 24/7 is tot nu toe ruim € 20.000 uitgegeven. Voor zowel de TOZO regeling als de crisis kinderopvang heeft het Rijk toegezegd gemeenten financieel te compenseren. Hierover heeft de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties mede namens de Staatssecretaris van Financiën op 28 mei 2020 de Tweede Kamer geïnformeerd.

In de brief zijn de aanvullende compensatiemaatregelen - vooruitlopend op het volledig in beeld brengen van de financiële gevolgen van corona voor de medeoverheden voor de periode tot en met 1 juni - opgenomen. In dezelfde brief staat ook: Er lopen nog gesprekken met de medeoverheden op het gebied van onder andere, zonder limitatief te zijn: het OV, de veiligheidsregio's, de GGD-en, afvalinzameling, de buurthuizen en het watermanagement. De komende tijd wordt samen met de medeoverheden gewerkt aan afspraken op deze gebieden. Doel is om medio juli een compleet beeld te hebben over de impact van de corona-aanpak op de medeoverheden voor de periode tot 1 juni. De hoogte en de omvang van de reële compensatie vraagt een politiek bestuurlijke afweging, waarbij het uitgangspunt is dat de medeoverheden er als gevolg van de corona-aanpak niet slechter voor komen te staan dan daarvoor. Voor de periode na 1 juni, trekken Rijk en medeoverheden samen op bij de invulling van de nodige maatregelen en om de sociaal-economische crisis het hoofd te bieden. Samen wordt bekeken welke reële compensatie nodig is op basis van de hogere uitgaven en gederfde inkomsten. Zoals gebruikelijk ontvangt u in het voorjaar een aparte informatienota over de financiële gevolgen van de meicirculaire voor onze gemeente. Dat is dit jaar ook het geval.

De meicirculaire 2020 laat ten opzichte van de decembercirculaire 2019 een hogere Algemene uitkering uit het gemeentefonds zien. De positieve bijdrage aan het meerjarig begrotingssaldo is als volgt: Tabel 2: Gevolgen meicirculaire 2020 gemeentefonds voor het begrotingssaldo: 2020 2021 2022 2023 2024 Bijdrage aan het begrotingssaldo +451.000 +1.463.000 +1.891.000 +1.465.000 +1.044.000 + = voordeel Van het ministerie van SZW hebben wij bericht gekregen dat de nader voorlopige BUIG-beschikking (budget voor bijstandsuitkeringen) over het jaar 2020 € 440.000 lager uitvalt, dan de voorlopige beschikking van oktober 2019. Omdat er nu landelijk een stijging te zien valt in het aantal bijstandsuitkeringen door de coronacrisis heeft het ministerie toegezegd hier rekening mee te houden College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_002325/37 bij het vaststellen van het definitieve BUIG-budget in oktober van dit jaar. Hierdoor zal naar verwachting het vermelde nadeel verminderen of verdwijnen. Hiervan brengen wij u in een later stadium op de hoogte. De compensatiemaatregelen uit het genoemde pakket van 28 mei 2020 die het gemeentefonds raken, zijn gepresenteerd in de meicirculaire 2020. Helaas kunnen we u nog niet informeren over de financiële gevolgen daarvan voor onze gemeente, omdat de verdeling van de bedragen over de gemeenten nog niet bekend is gemaakt.

Dat gebeurt in de septembercirculaire 2020. Vooruitlopend zullen gemeenten binnen enkele weken een brief ontvangen met nadere informatie over de verdeling en wordt ook de bevoorschotting aan gemeenten daarop aangepast. Ook hiervan brengen wij u op de hoogte. De verwachting is daarom dat we ruim vóór de Najaarsnota 2020 en de Programmabegroting 2021-2024 concreet weten in welke mate we financieel worden gecompenseerd. Dat staat los van eventuele nieuwe compensatiemaatregelen voor de periode na 1 juni 2020. Consequenties voor de gemeente Op dit moment zijn er geen financiële consequenties voor de gemeente. In de komende maanden - in de aanloop naar de Najaarsnota 2020 en de Programmabegroting 2021-2024 - zal steeds meer duidelijk worden hoe het financieel beeld van de gemeente in de komende jaren er uit komt te zien. Niet alleen hebben we dan beter zicht op onze uitgaven, hopelijk is er dan ook meer helderheid over de compensatie vanuit het Rijk n.a.v. de coronacrisis. Tegelijkertijd beseffen we ons dat ook dan sprake zal zijn van financiële risico's waarvoor verschillende scenario's mogelijk zijn. Wij zullen daarom aannames moeten plegen over hoe snel de (regionale) economie weer aantrekt en wat de gevolgen daarvan zijn voor onze inwoners en ondernemers.

Op basis van dit financieel totaalbeeld zal het college voorstellen presenteren om te komen tot een meerjarig sluitende begroting. In dat kader speelt ook dat uw raad onlangs 'Het Hernieuwd Perspectief' (HHP) heeft ontvangen. In dit document is per programmaspeerpunt aangegeven wat we de afgelopen jaren hebben bereikt en welke plannen we hebben voor de resterende bestuursperiode. Ook is, waar mogelijk, inzicht gegeven in de effecten van de huidige crisis. Duidelijk is dat ons compleet andere uitdagingen te wachten staan dan die we twee jaar geleden voor ons zagen, beleidsmatig en financieel. Helder keuzes worden gevraagd. Een herprioritering, waarbij we ons blijvend afvragen of we de juiste dingen doen gelet op de steeds veranderende omstandigheden. Het document staat geagendeerd voor de Politieke Markt van 23 juni a.s.. Doel van die bespreking is te komen tot een gezamenlijk gedragen Hernieuwd Perspectief voor de komende jaren. Deze koers willen wij, beleidsmatig en financieel, in het najaar zijn weerslag laten krijgen in de nieuwe begroting 2021-2024. Het begrotingjaar 2020 vergt afzonderlijke aandacht gezien de forse financiële tegenvallers die in voorliggende informatienota zijn gepresenteerd (stand voorjaar). Belangrijke kanttekening daarbij is dat de interne uitvraag is gedaan nog voor de uitbraak van het coronavirus.

We weten dat vanwege de coronacrisis er ook plannen zijn vertraagd en/of uitgesteld naar volgend jaar. Dat zou dan het begrotingssaldo 2020 kunnen ontlasten. Een compleet overzicht daarvan is nog niet beschikbaar. Daarnaast kunnen wij ons voorstellen dat de genoemde herprioritering in het kader van het HHP ook positieve financiële gevolgen kan hebben voor 2020. Door alle plannen en ambities te toetsen aan de drie kernthema’s, zoals genoemd in het HHP, zullen we bestuurlijke keuzes voorstellen met als mogelijk gevolg dat geplande acties in 2020 niet meer nodig zijn. Ook dat zullen wij voor uw raad in beeld brengen en financieel vertalen in de NJN 2020. Communicatie Geen externe communicatie vereist. Vervolg Alle financiële mutaties komen terug in de Najaarsnota (NJN) 2020 die op 20 oktober 2020 ter vaststelling door uw raad voorligt. Eventuele meerjarige gevolgen worden zichtbaar in College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_002326/37 de Programmabegroting 2021-2024 die op 3 november 2020 wordt behandeld door uw raad, eveneens ter vaststelling. Besluit Beslispunt 1 Het college besluit de informatienota 'Financiële mutaties voorjaar 2020' vast te stellen. Bijlagen 1.

Bijlage bij informatienota over financiële mutaties voorjaar 2020.pdf Bijlage bij informatienota over financiële mutaties voorjaar 2020 Hieronder treft u per bestuursprogramma de budgetafwijkingen voor het jaar 2020 aan, inclusief de doorwerking naar latere jar en. De mutaties zijn afzonderlijk toegelicht. De inwoner op 1 Toelichting: Financiële mutatie nr. 1.1: Veiligheidsregio IJsselland: positief resultaat 2019 Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De Veiligheidsregio IJsselland heeft de jaarrekening 2019 vastgesteld. Deze jaarrekening sluit met een positief saldo van € 759.000. Het overschot wordt terugbetaald aan de elf deelnemende gemeenten van de gemeenschappelijke regeling. Wij ontvangen hierdoor een bedrag van € 63.000.

1 De inwoner op 1 I/S Investering 2020 2021 2022 2023 2024 1.1 Veiligheidsregio IJsselland: positief resultaat 2019 I 63.000 1.2 Pensioenoverdracht bestuurders S -50.000 -50.000 -50.000 -50.000 -50.000 1.3 Onderhoud/actualiseren basisregistraties (BAG/BGT/WOZ) S -40.000 -40.000 -40.000 -40.000 -40.000 1.4 Nieuw contract opvang zwerfdieren S -17.396 -17.396 -17.396 -17.396 -17.396 1.5 Wegsleepregeling S -3.500 -3.500 -3.500 -3.500 -3.500 1.6 Financieel technische aanpassingen bidbook 'Land van Weerribben en Wieden' S -64.280 -53.443 9.844 9.767 9.689 I 374.900 -244.674 -365.650 Totaal De inwoner op 1 0 262.724 -409.013 -466.702 -101.129 -101.207 Waarvan structureel S -175.176 -164.339 -101.052 -101.129 -101.207 Waarvan incidenteel I 437.900 -244.674 -365.650 0 0 College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_002327/37 2 Wat zijn de oorzaken? Het positieve resultaat in de jaarrekening 2019 van de regio is voornamelijk ontstaan door het uitstellen van diverse (vervangings)investeringen. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er wordt een niet begroot bedrag van € 63.000 terugontvangen van de Veiligheidsregio IJsselland.

Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen maatregelen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Er wordt een bedrag van € 63.000 terugontvangen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepassing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr. 1.2 : Pensioenoverdracht bestuurders Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Jaarlijks wordt een bedrag van € 180.000 in de voorziening pensioen (overdracht) bestuurders gestort. Dit bedrag is ontoereikend vanwege de lager vastgestelde rekenrente. Het tekort schommelt van wege deze rekenrente en de levensverwachting. Wat zijn de oorzaken? De renteontwikkelingen en langere levensverwachtingen. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja , het is wettelijk verplicht om deze voorziening op peil te houden. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Het doel is ongewijzigd. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaat een financieel nadeel van € 50.000 structureel Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Het is moeilijk om een relatie te leggen tussen het op peil houden van een voorziening voor pensioen(overdracht) met andere budgetten in het programma inwoner op 1.

Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Vanaf 2020 € 50.000 Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Het tekort is € 50.000 Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Bij een stijging van de rente en verlaging van de levensverwachting zal het tekort afnemen, maar bij een verdere daling van de rente en een langere levensverwachting nog verder toenemen. Financiële mutatie nr. 1.3: Onderhoud/actualiseren basisregistraties (BAG/BGT/WOZ) Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Er ontstaat een structureel tekort van € 40.000 door noodzakelijke extra kwaliteitscontroles. College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_002328/37 3 Wat zijn de oorzaken? Doordat er meer kwaliteitscontroles zijn (omdat er in de toekomst één samenhangende objectenregistratie komt) en doordat er meer gebouwd wordt, zal er meer door een landmeter gemeten moeten worden. Voor het bijhouden van de informatie rondom BAG/BGT/WOZ is een bedrag van € 45.000 noodzakelijk, voor het maken van luchtfoto’s € 15.000 en voor overige kosten, waaronder het meten € 45.000. In totaal dus € 105.000. Aan budget is beschikbaar € 65.000. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Het bijhouden en actualiseren van de basisregistraties is een wettelijke verplichting. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing.

Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er is een structureel tekort van € 40.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? We komen structureel € 40.000 tekort. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing. Financiële mutatie nr. 1.4: Nieuw contract opvang zwerfdieren Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Door een nieuwe overeenkomst aan te gaan met dierenasiel- en pension de Kluif is er structureel extra geld nodig. Het extra benodigde bedrag is € 17.396 structureel. Wat zijn de oorzaken? Het opvangen van zwerfdieren is een wettelijke taak. In de gemeente Steenwijkerland wordt al decennialang de opvang verzorgt door dierenasiel- en pension de Kluif. De bewaarnemingsovereenkomst met de Kluif loopt af in 2020. Er is een nieuwe bewaarnemingsovereenkomst aangegaan voor een periode van 4 jaar, waarvan de kosten hoger liggen dan wat we nu hebben begroot. De kosten voor het asiel zijn door de Kluif in beeld gebracht en men heeft gevraagd of de gemeente de helft van de werkelijke kosten voor de opvang van zwerfdieren wil vergoeden. De voorgestelde verdeling wordt realistisch geacht.

Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja, het opvangen van zwerfdieren is een wettelijke taak. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er is een structureel tekort binnen de begroting van € 17.396. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? We komen per saldo structureel € 17.396 tekort. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing. College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_002329/37 4 Financiële mutatie nr. 1.5: Wegsleepregeling Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Het contract met het wegsleepbedrijf bevat een bundel voor een aantal wegsleepopdrachten, namelijk 15. Op basis van het aantal wegsleepopdrachten zullen de kosten € 3.500 bedragen. Is het aantal wegsleep-opdrachten meer, dan zullen er niet meer kosten in rekening worden gebracht. De bedoeling is dat de eigenaar opdraait voor de kosten en wij weinig kosten zullen hebben. Uitgaande dat er geen enkel voertuig wordt weggesleept, zullen de kosten € 3.500 bedragen.

Wat zijn de oorzaken? De wegsleepregeling wordt up-to-date gemaakt. Om dit uit te kunnen voeren is het noodzakelijk een contract af te sluiten met een wegsleepbedrijf. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Om gebruik te kunnen maken van de bevoegdheid om voertuigen weg te slepen moet de gemeente over een wegsleepverordening beschikken. Een dergelijke verordening wordt vastgesteld op grond van de ‘Wegenverkeerswet 1994’ en het ‘Besluit wegslepen van voertuigen’. Voertuigen kunnen worden weggesleept in het kader van: - het belang van de veiligheid op de weg, of; - het belang van de vrijheid van het verkeer, of; - het vrijhouden van aangewezen weggedeelten en wegen. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen gevolgen voor beleidsdoelen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? We gaan op dit moment er van uit dat de gevolgen € 3.500 structureel zullen bedragen. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepassing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing.

College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023210/37 5 Financiële mutatie nr. 1.6: Financiële verwerking aanpassingen bidbook Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Doordat in het bidbook de € 11,9 miljoen aan de verschillende projecten is toegekend en er is gekeken naar provinciaal aandeel en gemeentelijk aandeel en de daarbij behorende planning ontstaan incidentele en structurele verschillen. Wat zijn de oorzaken? In de najaarsnota vorig jaar is reeds aangekondigd dat er verschuivingen zullen optreden in incidentele en structurele zin. Inmiddels is in beeld waarvoor de gemeentelijke middelen van € 5,5 miljoen en de provinciale middelen van € 6,4 miljoen voor zullen worden ingezet. Hierbij is aangesloten bij het besluit in provinciale staten. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee, hiervan is geen sprake. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? De doelstellingen geformuleerd in de Programmabegroting in het kader van de programmatische werken zijn nog steeds actueel. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De begroting zal zowel incidenteel als ook structureel moeten worden aangepast. De bijdrage van de gemeente van € 5,5 miljoen is nog steeds dezelfde, maar door het schuiven met middelen ontstaan incidentele en structurele verschillen.

De structurele verschillen zijn voor 2020 en 2021 resp. € 64.280 en € 53.443 negatief. Voor 2022, 2023 en 2024 resp. € 9.844, € 9.767 en € 9.689 positief. De incidentele verschillen zijn voor 2020 € 374.900 positief en voor 2021 en 2022 resp. € 244.674 en € 365.650 negatief. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepasing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Er zijn 2 actuele ontwikkelingen: 1. Regiodeal Zwolle, waarbij het Rijk geld heeft toegekend aan de regio Zwolle en wij hopen hiervan een forse bijdrage te krijgen voor Smart Hospitality. 2. Nationaal Park nieuwe stijl. Dit is een subsidie welke binnenkort opengesteld wordt door het Rijk, waarbij we subsidie kunnen krijgen als we cofinanciering kunnen organiseren met de provincie. Wij verwachten hiervoor in aanmerking te komen. College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023211/37 6 Duurzaam Toelichting: Financiële mutatie nr. 2.1: Exploitatielasten aankoop stationsgebouw Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Voor de jaarschijven 2020 en 2021 is een budget van € 25.000 noodzakelijk voor de exploitatielasten van de aankoop van het pand Stationsplein 6.

Wat zijn de oorzaken? De onderhouds- en overige exploitatielasten zijn nog niet opgenomen in de begroting. In de najaarsnota 2019 is dit reeds aangekondigd. Voorgesteld wordt om voor de jaarschijven 2020 en 2021 een budget van € 25.000 hiervoor op te nemen. De totale exploitatielasten van de nieuwe situatie en invulling worden in volgende fasen inzichtelijk gemaakt. Op dat moment zal duidelijk zijn hoe hoog de definitieve exploitatielasten zijn en kan een definitief besluit worden genomen over de dekking. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Er is geen sprake van een wettelijk taak. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er is een tekort voor de jaarschijven 2020 en 2021 van € 25.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? We komen voor de jaarschijven 2020 en 2021 € 25.000 tekort. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing.

2 Duurzaam I/S Investering 2020 2021 2022 2023 2024 2.1 Integraal programma DBT: Exploitatielasten aankoop stationsgebouw I -25.000 -25.000 2.2 Financiële bijdrage Omgevingsdienst IJsselland S -37.000 -37.000 -37.000 -37.000 2.3 Stimuleren kleine energiebespaarmaatregelen in huis I -180.000 Beschikking Regeling Reductie Energieverbruik (subsidie Rijk) I 180.000 Totaal Duurzaam 0 -25.000 -62.000 -37.000 -37.000 -37.000 Waarvan structureel S 0 -37.000 -37.000 -37.000 -37.000 Waarvan incidenteel I -25.000 -25.000 0 0 0 College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023212/37 7 Financiële mutatie nr. 2.2: Financiële bijdrage Omgevingsdienst IJsselland Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Er ontstaat een tekort op het budget voor de omgevingsdienst van structureel € 37.000 vanaf 2021 Wat zijn de oorzaken? Door het niet kunnen realiseren van een bezuinigingstaakstelling binnen de Omgevingsdienst van 2% en loon- en prijsontwikkelingen vallen de uitgaven vanaf 2021 € 37.000 hoger uit dan begroot. Het niet kunnen realiseren heeft met name te maken met een hoger aantal bedrijven wat moet worden gecontroleerd. In het geval van loon- en prijsontwikkelingen gaat het om reguliere ontwikkelingen. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? De Omgevingsdienst voert een wettelijke taak uit in het kader van milieu.

Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen gevolgen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaat een structureel tekort vanaf 2021 van € 37.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? We komen een bedrag van € 37.000 structureel tekort. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Ten aanzien van de bezuinigingstaakstelling vanaf 2022 binnen de Omgevingsdienst zal bij de begroting 2022 opnieuw worden beoordeeld of dit kan worden gerealiseerd. Financiële mutatie nr. 2.3: Stimuleren kleine energiebesparende maatregelen in huis / Beschikking Regeling Reductie Energieverbruik (REE) Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Er is een beschikking ontvangen van het Ministerie van € 180.000 in het kader van de Regeling Reductie Energieverbruik. Wat zijn de oorzaken? Er is een subsidie aangevraagd in het kader van de RRE. Het Ministerie heeft hiervoor een beschikking afgegeven. Met de RRE zetten gemeenten projecten op om huiseigenaren te stimuleren tot kleine energiebesparende maatregelen in huis.

Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het inregelen van de cv-installatie, het aanbrengen van radiatorfolie en tochtstrips of het plaatsen van led-lampen. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? De toekenning van de beschikking helpt mede om de doelstellingen voor het programma duurzaam te kunnen realiseren. College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023213/37 8 Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De inkomsten van het Ministerie zullen worden ingezet voor het opzetten van projecten waarmee huiseigenaren voorgelicht en gestimuleerd worden om energiebesparende maatregelen te nemen. 2000 woningeigenaren in Steenwijkerland kunnen een energiebespaartas ontvangen met daarin energiebesparende producten en een voucher die ingewisseld kan worden voor korting op energiebesparende producten en diensten. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepassing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing.

College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023214/37 9 Werk aan de winkel Toelichting: Financiële mutatie nr. 3.1: Toevoegen subsidie Provincie aan budgetten uitvoeringsagenda Weerribben -Wieden Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De toegezegde subsidie zal worden toegevoegd aan de budgetten Uitvoeringsagenda NP Weerribben Wieden. Wat zijn de oorzaken? De provincie Overijssel heeft een subsidie toegezegd voor het Nationaal Park Weerribben Wieden 2017 – 2020 voor een bedrag van € 404.667. Er is een 1e voorschot ontvangen van € 67.444. De resterende subsidie zal worden toegevoegd aan de reeds aanwezige budgetten. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen gevolgen voor de beoogde beleidsdoelen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De inkomsten van de provincie zullen worden ingezet voor de uitvoeringsagenda Weeribben-Wieden. Dat betekent dat een bedrag van € 337.223 wordt toegevoegd aan de reeds aanwezige budgetten. Per saldo voor de gemeente geen financiële consequenties. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing.

Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepassing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing. 3 Werk aan de winkel I/S Investering 2020 2021 2022 2023 2024 3.1 Uitvoeringsagenda Weerribben-Wieden I -337.223 Toevoegen subsidie provincie aan bestaande budgetten I 337.223 Totaal Werk aan de winkel 0 0 0 0 0 0 Waarvan structureel S Waarvan incidenteel I 0 0 0 0 0 College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023215/37 10 Samenredzaam Toelichting: Financiële mutatie nr. 4.1: Gedeeltelijke vrijval stelpost apparaatskosten Plan van Aanpak IGSD Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Er valt de helft van een beschikbare stelpost vrij tot een bedrag van structureel € 321.500. Wat zijn de oorzaken? Per 1 januari 2020 is de begroting van de voormalige IGSD overgebracht naar de gemeentelijke begroting. Er staat nog een structurele stelpost opgenomen in onze begroting van € 643.000 voor de uitvoering van het Plan van Aanpak zoals dit door de voormalige IGSD is opgesteld. Als we we alle taken van de Participatiewet goed willen uitvoeren, dan is er in 2020 en volgende jaren extra budget nodig. Voorgesteld wordt dan ook om de helft van het bedrag in te zetten voor de bedrijfsvoering en de andere helft in te zetten voor het begrotingssaldo.

4 Samenredzaam I/S Investering 2020 2021 2022 2023 2024 4.1 Vrijval stelpost apparaatskosten Plan van Aanpak IGSD S 321.500 321.500 321.500 321.500 321.500 4.2 Afwikkeling IGSD Steenwijkerland en Westerveld - in liquidatie I 592.000 4.3 Jeugdhulp S -1.713.748 -2.140.138 -2.140.138 -2.140.138 -2.140.138 Indexering tarieven Jeugdhulp 2020 I -345.000 Inzet Reserve opvangen tekorten Sociaal Domein I 345.000 4.4 WMO: schoonmaakondersteuning S -310.468 -96.596 -157.881 -226.540 -226.540 WMO: wegvallen eigen bijdrage S -300.000 -300.000 -300.000 -300.000 -300.000 WMO: overige regelingen S -51.929 92.998 -12.885 -42.456 -42.456 4.5 Loonkostensubsidie Participatiewet S -1.100.000 -1.100.000 -1.100.000 -1.100.000 -1.100.000 4.6 Leerlingenvervoer (Europese aanbesteding) S -175.000 -250.000 -250.000 -250.000 -250.000 4.7 Veilig Thuis I -47.500 -47.500 Totaal Samenredzaam 0 -2.785.145 -3.519.736 -3.639.404 -3.737.634 -3.737.634 Waarvan structureel S -3.329.645 -3.472.236 -3.639.404 -3.737.634 -3.737.634 Waarvan incidenteel I 544.500 -47.500 0 0 0 College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023216/37 11 Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Uitvoering van de Participatiewet is een wettelijke taak. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Zonder extra budget kunnen met name de (re-integratie) taken niet goed worden uitgevoerd.

Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er valt een structureel bedrag vrij van € 321.500. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Er valt structureel geld vrij. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr. 4.2: Afwikkeling IGSD Steenwijkerland & Westerveld – in liquidatie Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De IGSD Steenwijkerland en Westerveld is met ingang van 1 januari 2020 opgeheven. Met ingang van die datum is die organisatie in liquidatie. Dit betekent dat er geen activiteiten meer plaatsvinden binnen de entiteit. De entiteit blijft nog bestaan om de verplichtingen af te wikkelen ten opzichte van leveranciers en personeel. De activiteiten van de IGSD worden doorgezet door de deelnemende gemeenten. Dit betekent ook dat enkele balansposities die de gemeenschappelijke regeling heeft, overgedragen wordt naar de beide gemeenten. Daarnaast wordt het resterende vermogen verdeeld onder de deelnemende gemeenten. Wat zijn de oorzaken? De opheffing van de IGSD per 1 januari 2020.

Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? De meeste taken van de IGSD zijn wettelijk bepaald, o.a. de uitvoering van de Participatiewet. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen gevolgen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)?  De gemeente neemt vorderingen (o.a. terugvordering en verhaal) op cliënten over van de IGSD. Dit is een bedrag ter hoogte van € 2.664.000. Een gedeelte van deze vordering is waarschijnlijk oninbaar. Dit bedrag is berekend op € 2.103.000. Hiervoor moet een voorziening worden gevormd. Het verschil tussen vorderingen en voorziening betekent een voordeel voor de gemeente van € 561.000.  Door de IGSD was een voorziening gevormd voor een medewerker met een WW-uitkering. Omdat deze medewerker inmiddels weer aan het werk is, kan de voorziening vervallen. Dit levert een voordeel op ter hoogte van € 37.000.  Het eigen vermogen van de IGSD wordt verdeeld over beide gemeenten. Steenwijkerland krijgt een bedrag van € 19.000.  Er wordt rekening gehouden met nakomende facturen tot een bedrag van € 25.000. Dit betekent een nadeel. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen maatregelen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Er ontstaat een voordeel in het jaar 2020 ter hoogte van € 592.000.

College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023217/37 12 Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Er is sprake van een voordeel. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen, de IGSD is inmiddels opgeheven. Financiële mutatie nr. 4.3: Jeugdhulp Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Wanneer de uitgaven van 2019 (bijna € 12,6 miljoen) en de toegestane indexering in 2020 op de tarieven van de jeugdhulp afgezet worden tegen het begrote bedrag voor de jeugdhulp in de begroting 2020 (€ 10,9 miljoen) wordt er ook voor 2020 een tekort geraamd van iets meer dan € 2 miljoen. In de jaren daarna zal dit tekort nog verder oplopen en naar verwachting uit gaan komen op € 2,14 miljoen. Wat zijn de oorzaken? Oorzaken zijn: - Indexering van de tarieven (in 2020 met 4,03%) - Toenemende hulpvraag - Zwaardere inzet bij hulpvraag Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Het gaat hier om de uitvoering van de Jeugdwet. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Er zit een tegenstelling in de opdracht om beter vindbaar te zijn voor inwoners en mensen te stimuleren hulp te vragen, en de opdracht om de toenemende kosten terug te dringen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Vooralsnog lijkt het om een structureel tekort te gaan.

Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? De resultaten over 2019 en de prognose voor 2020 zijn aanleiding geweest om een onderzoek in te stellen naar stijgende kosten en de keuzemogelijkheden die er zijn om de stijging te beheersen. Het onderzoek richt zich op de volgende zaken: - Ruimte in bestaande budgetten - Sturingsmogelijkheden bij de uitvoering - Benutten beleidsvrijheid Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Het onderzoek loopt nog, dus dat is nog niet te zeggen. Het lijkt echter niet realistisch om aan te nemen dat het begrote bedrag voor 2020 (€ 10,9 miljoen) in de toekomst voldoende zou kunnen zijn. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Het gaat in 2020 om ruim € 2 miljoen. De mate waarin dit structureel blijkt te zijn moet uit bovengenoemd onderzoek blijken. College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023218/37 13 Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Gemeente Steenwijkerland is niet de enige gemeente die met tekorten in de zorg te maken heeft. Het is daarom al geruime tijd een belangrijk onderwerp van gesprek tussen de VNG en de beheerders van het gemeentefonds (Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris van Financiën).

Het is onzeker of deze bestuurlijke besprekingen gaan leiden tot financiële compensatie. Daarnaast wordt momenteel gewerkt aan een algehele herverdeling van het gemeentefonds vanaf 2022. Voor het sociaal domein is het onderzoek afgerond. Op basis van dat onderzoek zou sprake zijn van een negatief herverdeeleffect van € 33 per inwoner voor gemeenten zoals Steenwijkerland, vallend in de grootteklasse 20.000-50.000 inwoners. De besluitvorming over de invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds wordt naar verwachting eind dit jaar afgerond, met verwerking van de uitkomsten in de decembercirculaire 2020. Financiële mutatie nr. 4.4 Schoonmaakondersteuning Wat is de aard en de omvang van de afwijking? 2019 was het eerste jaar waarin een tekort ontstond op het budget van de schoonmaakondersteuning. Al enkele jaren neemt de vraag naar schoonmaakondersteuning toe. In 2019 zijn de tarieven, onder invloed van een Algemene Maatregel Van Bestuur, toegenomen met circa 20%. In 2020 worden de tarieven niet aangepast. Het contract schoonmaakondersteuning loopt eind 2020 af. Voor dit jaar wordt het tekort geschat op € 310.000.

Wat zijn de oorzaken? De stijgende kosten worden veroorzaakt door: • loonstijgingen binnen de cao-VVT (Nb prijzen zijn in 2019 en 2020 niet geïndexeerd!) • vergrijzende bevolking: 1,6% groei 65+ers • invoering abonnementstarief • hantering CIZ-normering die hoger is dan de indicatiestelling die tot en met 2019 is gebruikt (conform nieuwe verordening Wmo). Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Het gaat hier om de uitvoering van de Wmo 2015. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? De gemeente moet handelen conform de verordening die door de raad is vastgesteld. Indien een inwoner een indicatie heeft ontvangen, ontstaat er een recht op zorg. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Het gemeentelijke budget staat onder druk. Voor 2020 ontstaat er een tekort. College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023219/37 14 Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? De resultaten over 2019 en de prognose voor 2020 zijn aanleiding geweest om een onderzoek in te stellen naar stijgende kosten en de keuzemogelijkheden die er zijn om de stijging te beheersen.

Het onderzoek richt zich op de volgende zaken: - Ruimte in bestaande budgetten - Sturingsmogelijkheden bij de uitvoering - Benutten beleidsvrijheid De contracten voor de schoonmaakondersteuning lopen eind 2020 af. Een nieuwe aanbesteding is opgestart, waarbij gekeken wordt welke mogelijkheden er zijn om de kosten niet verder te laten oplopen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Het onderzoek en de aanbesteding loopt nog, dus dat is nog niet te zeggen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Het gaat in 2020 om ruim € 300.000. De mate waarin dit structureel blijkt te zijn moet uit bovengenoemd onderzoek en de lopende aanbesteding blijken. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Gemeente Steenwijkerland is niet de enige gemeente die met tekorten in de zorg te maken heeft. Het is daarom al geruime tijd een belangrijk onderwerp van gesprek tussen de VNG en de beheerders van het gemeentefonds (Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris van Financiën). Het is onzeker of deze bestuurlijke besprekingen gaan leiden tot financiële compensatie. Daarnaast wordt momenteel gewerkt aan een algehele herverdeling van het gemeentefonds vanaf 2022. Voor het sociaal domein is het onderzoek afgerond.

Op basis van dat onderzoek zou sprake zijn van een negatief herverdeeleffect van € 33 per inwoner voor gemeenten zoals Steenwijkerland, vallend in de grootteklasse 20.000-50.000 inwoners. De besluitvorming over de invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds wordt naar verwachting eind dit jaar afgerond, met verwerking van de uitkomsten in de decembercirculaire 2020. College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023220/37 15 Financiële mutatie nr. 4.4: Wmo overig: inclusief eigen bijdrage Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Door het wegvallen van een deel van de eigen bijdrage ontstaat een tekort van € 300.000. Het rijk heeft toegezegd dat een deel van de wegvallende eigen bijdrage zal worden gecompenseerd. Op dit moment is echter nog niet duidelijk hoe hoog deze compensatie is. Het is de verwachting dat dit bij de meicirculaire bekend gemaakt zal worden. Daarnaast veranderen de kosten voor de overige Wmo voorzieningen (begeleiding, rollen, vervoer en wonen) iets. Samen met het effect van een deel van de wegvallende eigen bijdrage wordt het tekort op de Wmo ingeschat op € 352.000 in 2020, in 2021 € 208.000, in 2022 € 313.000 en vanaf 2023 € 342.000. Wat zijn de oorzaken? De oorzaak is voornamelijk het wegvallen van een gedeelte van de eigen bijdrage. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Het gaat hier o.a.

om de uitvoering van de Wmo oud en de Wmo 2015. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Er zit een tegenstelling in de opdracht om beter vindbaar te zijn voor inwoners en mensen te stimuleren hulp te vragen, en de opdracht om de toenemende kosten terug te dringen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er is sprake van een tekort in 2020 dat in de komende jaren terugloopt. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? In samenwerking met een adviesbureau wordt gekeken welke maatregelen getroffen kunnen worden om het tekort terug te dringen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Nog niet in te schatten. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Zie hier boven. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Gemeente Steenwijkerland is niet de enige gemeente die met tekorten in de zorg te maken heeft. Er wordt momenteel gewerkt aan een herverdelingsmodel van de rijksgelden. Of dit tot voor- dan wel nadeel zal leiden is dit moment onbekend. Financiële mutatie nr. 4.5: Loonkostensubsidies Participatiewet Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Het aantal mensen dat met een loonkostensubsidie aan het werk gaat neemt de laatste paar jaar fors toe. Vanaf 2018 ligt dit gemiddeld jaarlijks al op ruim 30 personen.

Over 2019 zijn in totaal ruim 100 personen met een loonkostensubsidie aan het werk. In eerste instantie werd ervan uitgegaan dat deze mensen een uitkering hadden waardoor er een besparing op de uitkeringen plaats zou vinden. Nu blijkt echter dat een substantieel deel niet vanuit de uitkering met een loonkostensubsidie aan het werk is gegaan maar vanuit het doelgroepenregister. Ook hier zijn we als gemeente verantwoordelijk voor. Tot nu toe zijn de uitgaven hiervoor via de p&c cyclus bijgeraamd, omdat deze bedragen nog niet in de begroting waren opgenomen. Ook voor 2020 is dit niet gebeurd. De raming is dat het om een structureel bedrag gaat van € 1.100.000. Wat zijn de oorzaken? Een toenemend beroep op loonkostensubsidies door werkgevers wanneer ze mensen in dienst nemen die door een arbeidsbeperking of een grote afstand tot de arbeidsmarkt niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023221/37 16 Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja. Wanneer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk gaan en niet het volledige wettelijk minimumloon kunnen verdienen dan zijn wij als gemeente verplicht een aanvulling te verstrekken in de vorm van een loonkostensubsidie aan de werkgever.

De hoogte van deze subsidie hangt af van de loonwaardemeting die door een onafhankelijke instantie wordt uitgevoerd. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Met deze uitstroom dragen we wel bij aan de realisatie van de regionale opdracht van de banenafspraak (125.000 banenplan landelijk). Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaat een structureel nadeel in onze begroting van € 1.100.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? In samenwerking met een adviesbureau wordt gekeken welke maatregelen getroffen kunnen worden om het tekort terug te dringen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? € 1.100.000 structureel. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Dit is de nieuwe doelgroep van de Participatiewet 2015, die hiervoor in de Wajong kwam of in de Wsw, maar nu een beroep doet op een uitkering van de Participatiewet of met een loonkostensubsidie aan het werk gaat. Financiële mutatie nr. 4.6: Leerlingenvervoer Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Voor het leerlingenvervoer loopt momenteel een Europese aanbesteding. De markt is behoorlijk veranderd tov de laatste aanbesteding (2014). Er zijn minder aanbieders en de kosten zijn gestegen.

De aanbieders vinden het steeds lastiger om aan chauffeurs te komen. Ook worden de reistijden langer door de verlaging van de maximumsnelheden. De NEA index (kostenontwikkeling wegvervoer) is per 1 januari 2020 bijna met 7% gestegen. De verwachting is dan ook dat wij dit gaan terug zien bij de nieuwe aanbesteding en rekening moeten houden met ruim 20% kostenverhoging. Hierdoor ontstaat een tekort van € 175.000 in 2020 en vanaf 2021 een structureel tekort van € 250.000 op het budget voor het leerlingenvervoer. Het gaat hier om een autonome kostenstijging. Wat zijn de oorzaken? De markt is veranderd en vervoerskosten zijn aanzienlijk gestegen. Bij de nieuwe aanbesteding zien wij dat terug. Bovendien is ook zeer bepalend voor de kosten hoeveel kinderen met leerlingenvervoer mee moeten en waarheen. Vorig jaar is al incidenteel bij de najaarnota € 100.000 extra geclaimd voor leerlingenvervoer omdat er meer kinderen gebruik maakten van het leerlingenvervoer. Toen was nog het idee dat een nieuwe aanbesteding mogelijk ‘budgettaire ruimte’ zou opleveren. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Het regelen van leerlingenvervoer is een wettelijke taak voor de gemeenten. Uiteraard wordt vooraf nagegaan of het betreffende kind volgens de verordening recht heeft op leerlingenvervoer.

Het gaat hierbij om een kwetsbare groep (kinderen, veelal met beperking) die op vaste tijden vervoerd moeten worden. Onderzocht kan worden of, binnen de transformatie, het mogelijk is om vrijwilligers en/of ouders in te zetten in het vervoer. In 2018 is onderzocht of het mogelijk was een dependance van het Ravelijn te openen in Vollenhove aangezien hier veel kinderen vandaan kwamen. Dit is echter niet haalbaar gebleken. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023222/37 17 Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Voor 2020 is er € 175.000 extra nodig. De nieuwe aanbesteding gaat vanaf het schooljaar 2020 - 2021 gelden. Daarnaast is er, conform 2019, sprake van duurdere en/of méér leerlingenvervoer gedurende het hele jaar. Er zijn geen personele consequenties. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? In het jaar 2020 € 175.000 en vanaf 2021 structureel € 250.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Zie hierboven.. Financiële mutatie nr.

4.7: Veilig Thuis Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De bijdrage van Steenwijkerland aan Veilig Thuis is in 2020 en 2021 € 47.500 hoger dan begroot. Het gaat hier om een autonome stijging; de gemeente is één van deelnemers van Veilig Thuis. Wat zijn de oorzaken? Door de invoering van de vernieuwde meldcode per 1 januari 2019 heeft Veilig Thuis IJsselland meer werkzaamheden. In 2019 was nog het idee dat er slechts één jaar sprake zou zijn van extra werkzaamheden. Nu echter wordt ingeschat dat er zeker nog 2 jaar extra menskracht (5 fte) nodig is. De kosten voor deze extra werkzaamheden worden verdeeld over de 11 regiogemeenten en betekenen voor Steenwijkerland in 2020 en 2021 een extra last van € 47.500. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Veilig Thuis is het meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Situaties waarbij er acute en structurele onveiligheid is, kunnen eerder onderzocht worden door de medewerkers van Veilig Thuis. Dit resulteert erin dat kinderen en volwassenen minder lang blootgesteld worden aan onveilige situaties. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing.. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Het gaat hier om een incidenteel tekort (2 jaar) van € 47.500 op het beschikbare budget.

Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? In samenwerking met een adviesbureau wordt gekeken welke maatregelen getroffen kunnen worden om het tekort terug te dringen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing.. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Het gaat hier om een tekort van € 47.500 op het beschikbare budget voor de jaren 2020 en 2021. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023223/37 18 Mijn Steenwijkerland Toelichting: Financiële mutatie nr. 5.1: Financiële vertaling IHP onderwijshuisvesting, gewijzigde fasering, aanpassing rentepercentage en toevoegen jaarschijf 20 24 Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Op 23 januari 2018 heeft de gemeenteraad het Integraal Huisvesting Plan onderwijs Steenwijkerland “Ruimte voor talent” vastgesteld. De financiële consequenties zijn voor de jaren tot en met 2023 vastgelegd in de begroting. Door een fasering en het toevoegen van de jaarschijf 2024 zullen er op korte termijn voordelen ontstaan en voor de jaarschijf 2024 een nadeel. Wat zijn de oorzaken? Een gewijzigde fasering, wijziging rentepercentage en toevoegen jaarschijf 2024 leiden tot financiële consequenties.

Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Het bieden van onderwijshuisvesting is een wettelijke taak. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen gevolgen voor de beoogde beleidsdoelen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaan de volgende structurele consequenties: 2020 + € 10.564, 2021: € 350.870, 2022: € 70.147, 2023: € 110.041, 2024: - € 376.931 Er ontstaan de volgende incidentele consequenties: 2020: + € 20.069,2021 + € 117.100, 2022: - € 115.940, 2023: + € 130.142, 2024: € 260.800 Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing.

5 Mijn Steenwijkerland I/S Investering 2020 2021 2022 2023 2024 5.1 Financiële vertaling IHP Onderwijs (gewijzigde fasering en rentepercentage) S 10.564 350.870 70.147 110.041 -376.931 Eenmalige kosten I 20.069 117.100 -115.940 130.142 -260.800 5.2 Onderbrengen straatreinigen in contract Noordwestgroep S -15.000 -15.000 -15.000 -15.000 -15.000 5.3 Veiligheidsregio IJsselland (carport brandweerkazerne Vollenhove) S -40.000 -2.100 -2.080 -2.060 -2.040 -2.020 Extra huurinkomsten S 2.100 2.080 2.060 2.040 2.020 Totaal Mijn Steenwijkerland -40.000 15.633 452.970 -60.793 225.183 -652.731 Waarvan structureel S -4.436 335.870 55.147 95.041 -391.931 Waarvan incidenteel I 20.069 117.100 -115.940 130.142 -260.800 College van burgemeester en wethouders - 16 juni 2020 - 2020_B&W_0023224/37 19 Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Zie onderdeel gevolgen beschikbare middelen. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing. Financiële mutatie nr. 5.2: Onderbrengen straatreinigen in contract Noordwestgroep Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De Noordwestgroep heeft een offerte gedaan voor het vegen van straten en pleinen. Deze offerte ligt € 15.000 boven dat wat momenteel binnen de gemeentelijke begroting aan kosten voor vegen beschikbaar is.

Het verschil komt door de begeleiding van personeel en het waarborgen van de continuïteit van het vegen. Wat zijn de oorzaken? De Noordwestgroep verzorgt voor de gemeente het onderhoud van de openbare ruimte. Tot voor enkele jaren werden straten en pleinen door een medewerker van de gemeente geveegd. Deze medewerker is met pensioen gegaan. Door de activiteit vegen onderdeel te laten uitmaken van het integraal beeldbestek, is het verzorgend onderhoud van de openbare ruimte compleet ondergebracht bij de Noordwestgroep. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Het is in principe geen wettelijke taak, tenzij veiligheid en volksgezondheid in het geding komt. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er is een structureel tekort binnen de begroting van € 15.000 Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? We komen pers saldo structureel € 15.000 tekort. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing. Financiële mutatie nr.