22.2 Jaarverslag en jaarrekening 2016 GGD IJsselland - bijlage Jaarstukken 2016 GGD IJsselland DEFINITIEF.pdf

08 december 2015 met kenmerk UIT15-063280, aanvullende bijdrage tbv inzet Jeugdverpleegkundige als 1ste contactpersoon en uw gewijzigde beschikking hierop van d.d. 14 november 2016 met kenmerk UIT/16-068864 + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Specificatie kosten Kosten - Personele inzet GGD 6.410 - Dekking kosten overhead 1.631 Totaal subsidiabele kosten 8.041 Subsidie - Subsidie Steenwijkerland 2016 -7.866 Totaal beschikbare subsidie -7.866 Saldo subsidie Projectleider Gezonde School Steenwijkerland 175 (N) Behorend bij subsidiebeschikking zaaknummer 246150 gemeente Steenwijkerland d.d. 20 december 2016 Bedrag + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Specificatie kosten Subsidiabele kosten - Personele inzet GGD 5.487 - Dekking kosten overhead 1.418 Totaal subsidiabele kosten 6.905 Subsidie - Bijdrage gemeente Steenwijkerland 2016 -2.731 - Restant subsidie gemeente Steenwijkerland 2015 -4.174 Totaal beschikbare subsidie -6.905 Saldo subsidie Empowerment CJG Steenwijkerland - - Bedrag Behorend bij subsidiebeschikking gemeente Steenwijkerland d.d. 10 november 2015 87 menlijk met deze inwoners tot een voorstel komen voor activiteiten ter bevordering van hun ervaren gezondheid en participatie. Gemeente Zwartewaterland Maatwerk Jeugdgezondheidszorg Zwartewaterland Vanaf 1 september 2016 is de afdeling JGZ volgens de nieuwe systematiek gaan werken die is vast- gelegd in het Masterplan JGZ.

De maatwerkgelden die in eerste instantie als maatwerksubsidie door de gemeenten zijn beschikt om de afgesproken prestaties te leveren, worden vanaf 1 september voor een belangrijk deel ingezet om het Basispakket Preventie Jeugdgezondheidszorg te bekostigen. Dit betekent dat de gelden nog steeds worden gebruikt waarvoor ze zijn beschikt, maar dat deze diensten zijn geïntegreerd binnen het gehele activiteitenpakket van de JGZ. De beschikte activiteiten worden dus nog wel uitgevoerd maar deze passen in kwantitatieve en financiële zin niet meer met de presta- ties die met de afzonderlijke gemeenten zijn afgesproken in de beschikkingen. Alle deelnemende ge- meente aan de gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland hebben een herziende beschikking af- gegeven waarin zij hebben aangegeven dat de GGD over 2016 kan volstaan met een inhoudelijke verantwoording. Voor de financiële verantwoording is afgesproken dat alleen verantwoording wordt afgelegd over de afgesproken aanvullend te leveren prestaties (vastgelegd in het "Aanvullend pak- ket"). Om aansluiting te houden met de originele beschikking is de financiële verantwoording uitge- splitst in 2 delen, namelijk "Subsidiabele kosten Maatwerk" en "Subsidiabele kosten Aanvullend pak- ket".

De "Subsidiabele kosten Maatwerk" betreft het deel van de maatwerkgelden die nu ingezet wor- den voor de bekostiging van het Basispakket Preventie Jeugdgezondheidszorg en waarvoor geldt dat het beschikte bedrag gelijk is aan het bedrag dat met de gemeente wordt afgerekend (beschikking = realisatie). Alleen voor de afgesproken aanvullend te leveren prestaties, verantwoord onder "Subsidi- abele kosten Aanvullend pakket", is afgesproken dat de GGD hiervoor een financiële verantwoording aflegt. Het gaat hier namelijk om aanvullende maatwerkafspraken buiten het Basispakket Preventie Jeugdgezondheidszorg om die per gemeente verschillend zijn. + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Specificatie kosten Subsidiabele kosten - Personele inzet GGD 2.715 - Dekking kosten overhead 671 Totaal subsidiabele kosten 3.386 Subsidie - Bijdrage Stichting JY Totaal beschikbare subsidie - Saldo subsidie JY bent gezond Vollenhove 3.386 (N) Bedrag + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Specificatie kosten Subsidiabele kosten maatwerk - Personele inzet GGD 57.330 Totaal subsidiabele kosten maatwerk 57.330 Subsidie - Subsidie 2016 gemeente Zwartewaterland 57.330 Totaal beschikbare subsidie 57.330 Saldo subsidie maatwerk Zwartewaterland 0 - Bedrag Behorend bij subsidiebeschikking gemeente Dalfsen d.d. 12 juli 2016 met kenmerk 17292 en uw gewijzigde beschikking hierop van d.d. 15 november 2016 met kenmerk 18264.

88 Overige projecten OTO jaarplan 2016 Sinds 2008 stelt het Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport structureel-stimuleringsgelden beschikbaar voor het opleiden, trainen en oefenen (OTO) van zorginstellingen. Het doel van deze OTO-stimuleringsgelden is de kwaliteit van de geneeskundige opvang bij crisis en rampen te verbete- ren. Om dit te bereiken, hebben Netwerk Acute Zorg regio Zwolle en de veiligheidsregio’s IJsselland, Drenthe en Noord en Oost Gelderland gezamenlijk een Regionaal Steunpunt OTO ROAZ-regio Zwolle gerealiseerd. Dit Regionaal Steunpunt OTO ondersteunt zorginstellingen in de ROAZ-regio Zwolle bij het ontwikkelen en uitvoeren van hun OTO-beleid. Het OTO-steunpunt verdeelt de gelden die be- schikbaar zijn over de verschillende zorgpartners en legt dit ter verantwoording en accordering voor aan het Regionaal Overleg Acute Zorg. De toetsing van de besteding van de gelden wordt gedaan door zelfevaluatie en visitatie. Vanuit het OTO-steunpunt worden projecten geïnitieerd die tot doel hebben de voorbereiding van zorginstellingen op rampen en crises te verbeteren. Jeugdimpuls De Gezonde School aanpak is een landelijk ontwikkelde methode voor PO, VO en MBO scholen om aandacht te besteden aan gezondheid van hun leerlingen. Het vormt een belangrijk onderdeel van het Nationaal Programma Preventie (NPP) 2014-2018.

De overheid streeft er naar dat in 2016 850 scho- len en in 2030 alle scholen met deze methode werken en herkenbaar zijn met het vignet Gezonde School. De GGD fungeert als preventieadviseur van deelnemende scholen. Voorstad Beweegt Voorstad Beweegt is een gezondheidsbevorderend programma in de wijk Voorstad (Deventer) waarin samen met bewoners wordt gewerkt aan gezondheid en een gezonde omgeving. Het programma werkt volgens een zogenaamde community-aanpak. Het project wordt gefinancierd door FNO (Fonds NutsOhra) en heeft een looptijd van juli 2016 – eind 2019. GGD heeft de projectleiding en onder- zoekscoördinatie. Zij legt inhoudelijk en financieel verantwoording af aan FNO.

+ = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Specificatie kosten Kosten - Diverse kosten 29.117 Totaal subsidiabele kosten 29.117 Subsidie - Bijdrage Isala klinieken -29.117 Totaal beschikbare subsidie -29.117 Saldo project OTO-GROP 0 - Bedrag + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Specificatie kosten Subsidiabele kosten - Personele inzet GGD 79.243 - Dekking kosten overhead 19.504 - Overige kosten 14.563 Totaal subsidiabele kosten 113.310 Subsidie - Tekort project Jeugdimpuls 2015 3.092 - Bijdrage RIVM, gezonde school 4e ronde -50.400 - Bijdrage MBO dinsten inzake ondersteuning 59 scholen -45.280 - Diverse afrekeningen project Rookvrije Schoolterreinen schooljaar 2015-2016 -5.200 Totaal beschikbare subsidie Jeugdimpuls -97.788 Saldo subsidie Jeugdimpuls 15.522 (N) Bedrag 89 Verloskundigen en infectieziekten De doelstelling van dit verkennende onderzoek is draagvlak creëren voor het vergroten van kennis met betrekking tot infectieziekten binnen de doelgroep verloskundigen en inventariseren waar de be- hoeften liggen van verloskundigen op het gebied van infectieziektepreventie tijdens en na de zwan- gerschap. Creating Healthy School Communities Met het creëren van een gezonde school community wordt beoogd de Gezonde School Aanpak op een praktische, duurzame wijze vorm te geven in vmbo-scholen van Landstede scholengroep, uit- gaande van de ‘eigen kracht’ van de betrokkenen in de school.

Leerlingen, schoolpersoneel en ouders werken gezamenlijk aan een Gezonde School, die het maken van gezonde keuzes in eet- en be- weeggedrag op school en thuis stimuleert. Participerend onderzoek, social marketing strategieën, nudging en (peer)educatie worden gebruikt om leerlingen, ouders en docenten actief bij de community te betrekken en hun motivatie, capaciteiten en mogelijkheden te versterken. Het project is een samenwerking van de VU, Windesheim, GGD IJsselland en Landstede Groep. De 4 interventie-scholen hebben een coördinator, die wordt gecoacht door een expert in onderwijs en een expert in gezondheidsbevordering. De ontwikkeling van de gezonde school community en het effect op het eet- en beweeggedrag van de leerlingen worden onderzocht. De GGD is als gezondheidsbevorderaar betrokken bij dit project. Behorend bij toekenning subsidieaanvraag Voorstad Beweegt van Fonds NutsOhra d.d.

13 april 2016 + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Specificatie kosten Subsidiabele kosten - Personele inzet GGD 20.110 - Dekking kosten overhead 4.261 - Overige kosten/inkomsten 46.550 Totaal subsidiabele kosten 70.921 Subsidie - Subsidie Gezond in Deventer -100.000 Totaal beschikbare subsidie -100.000 Saldo subsidie Voorstad Beweegt -29.079 (V) Bedrag + = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Specificatie kosten Kosten - Personele inzet GGD 1.520 - Dekking kosten overhead 314 Totaal subsidiabele kosten 1.834 Subsidie - Subsidie GGD NOG -5.020 - Nog te ontvangen subsidie 2015 1.630 Totaal beschikbare subsidie -3.390 Saldo subsidie Onderzoeksproject Verloskundigen -1.556 (V) Bedrag 90 Masterplan Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Vanaf 1 september 2016 is de afdeling JGZ volgens de nieuwe systematiek gaan werken die is vast- gelegd in het Masterplan JGZ. Om dit pakket op inhoud goed te kunnen implementeren is voor de periode van 1 juli 2015 tot 1 juli 2017 programmamanagement voorzien. Zij werken aan het ontwikke- len van nieuwe producten en het versterken van de competenties van medewerkers om volgens de achterliggende inhoudelijke visie te werken. Ter dekking van deze kosten is bij de vaststelling van de Berap najaar 2015 ingestemd met de vorming van de reserve Masterplan JGZ.

In 2016 was er in totaal een krediet beschikbaar van € 435.000, in totaal is hier in 2016 € 283.000 aan gerealiseerde kosten aan toegerekend die worden gedekt door een dekking aan de reserve Master- plan JZG (zie 3.3 Programma gezondheid). Krediet tijdelijke huisvesting GGD In verband met de verbouwing van de hoofdlocatie van de GGD aan de Zeven Alleetjes werd tijdelijk vervangende kantoorruimte gehuurd. Voor de dekking van de tijdelijke huisvestingskosten is er voor 2016 een krediet beschikbaar gesteld van € 162.500. Dit krediet is niet aangewend doordat de kosten binnen kostenplaats Huisvesting Zwolle zijn opgevangen.

+ = Nadeel (N), - = Voordeel (V) Specificatie kosten Kosten - Personele inzet GGD 1.418 - Dekking kosten overhead 363 - Overige kosten/inkomsten - Totaal subsidiabele kosten 1.781 Subsidie - Bijdrage VU Amsterdam -1.924 Totaal beschikbare subsidie -1.924 Saldo subsidie Creating Healthy School Communities -143 (V) Bedrag 91 Bijlage 2: Kapitaallasten Rente en premies van aangegane langlopende geldleningen 215.182,51 Rente van aangegane kortlopende geldleningen -100,54 Toegerekende rente over eigen vermogen 17.770,00 Afschrijvingen 262.480,00 495.331,97 Af: rente wegens belegging van overtollige geldmiddelen Door te berekenen kapitaallasten 495.331,97 Doorberekende kapitaallasten: aan programma's 146.746,00 aan kostenplaatsen 212.160,00 Totaal doorberekende kapitaallasten 358.906,00 Negatief saldo kapitaallasten -136.425,97 92 Bijlage 3: Staat van activa Omschrijving van de kapitaaluitgaven Aanschafwaarde Vermeerde- Verminde- Aanschafwaarde Maatstaf Totaal Afschrijving Totaal Boekwaarde Boekwaarde Rente- Totaal van de per ringen ringen per van afschrijvingen / 2016 afschrijvingen/ per per lasten kapitaallasten 01-01-2016 2016 2016 31-12-2016 afschrijving aflossingen aflossingen 01-01-2016 31-12-2016 Bedrag per 01-01-2016 t/m 2016 2,0% Huisvesting Huisvesting - ondergrond 800.000 800.000 - - - 800.000 800.000 8.000 8.000 Huisvesting - opstallen 2.200.000 2.200.000 40 jr. lin.

- 27.500 27.500 2.200.000 2.172.500 22.000 49.500 Huisvesting Deventer 91.076 91.076 15 jr. lin. 28.156 6.072 34.228 62.920 56.848 1.258 7.330 Inventaris CB lokaties 122.839 122.839 15 jr. lin. 32.757 8.189 40.946 90.082 81.893 1.802 9.991 Renovatie gebouw 2014 96.746 96.746 15 jr. lin. - 3.225 3.225 96.746 93.521 968 4.192 Renovatie C-gebouw 2015 3.234.660 3.234.660 40 jr. lin. - 40.433 40.433 3.234.660 3.194.227 32.347 72.780 Renovatie C-gebouw 2016 1.663.595 1.663.595 40 jr. lin. - 20.795 20.795 - 1.642.800 16.636 37.431 Renovatie C-gebouw inventaris 421.508 421.508 15 jr. lin. - 14.050 14.050 - 407.458 4.215 18.265 Totaal 6.545.321 2.085.103 - 8.630.424 60.913 120.264 181.177 6.484.408 8.449.247 87.225 207.489 Administratie en algemeen beheer Investeringen Carinova-gemeenten 168.437 168.437 4 jr. lin. 103.584 42.109 145.693 64.853 22.744 1.297 43.406 Investeringen Icare-gemeenten 93.306 93.306 4 jr. lin. 54.443 23.327 77.770 38.863 15.536 777 24.104 Investeringen 2014 19.021 19.021 4 jr. lin. 7.132 4.755 11.887 11.889 7.134 238 4.993 ICT Voorzieningen ZA ivm renovatie 79.276 79.276 10 jr. lin. - 3.964 3.964 - 75.312 793 4.757 Investeringen automatisering 2016 81.473 81.473 5 jr. lin. - 8.147 8.147 - 73.326 815 8.962 ICT investeringen KCC 6.982 6.982 4 jr. lin.

- 873 873 - 6.109 70 943 Totaal 280.764 167.731 - 448.495 165.159 83.175 248.334 115.605 200.161 3.990 87.164 Medische materialen alg. gezondheidszorg Wachtdienstauto 2005 41.700 41.700 5 jr. lin. 37.530 - 37.530 4.170 4.170 83 83 Wachtdienstauto 2011 40.090 40.090 5 jr. lin. 34.076 2.005 36.081 6.014 4.009 120 2.125 Rontgenapparaat 178.500 178.500 10 jr. lin. 142.800 17.850 160.650 35.700 17.850 714 18.564 Vervanging software rontgenapparaat 21.148 21.148 10 jr. lin. 2.644 2.115 4.759 18.504 16.389 370 2.485 Vervanging software rontgenapparaat 2015 12.887 12.887 5 jr. lin. 644 2.577 3.221 12.243 9.666 245 2.822 Conversiekosten overgang Orion Globe ->Orion Pytheas 25.788 25.788 5 jr. lin. - 5.158 5.158 25.788 20.630 516 5.674 Investering 2016 GIS Interface 25.000 25.000 5 jr. lin. - - - - 25.000 - - Totaal 320.113 25.000 - 345.113 217.694 29.705 247.399 102.419 97.714 2.048 31.753 Medische materialen jeugdgezondheidszorg Instrumentarium e.d. jaar aanschaf 2013 17.243 17.243 5 jr. lin. 8.622 3.449 12.071 8.621 5.172 172 3.621 Vaccinatiekoelkasten 29.391 29.391 10 jr. lin. 3.152 2.939 6.091 26.239 23.300 525 3.464 Vouwmachine 23.728 23.728 10 jr. lin. 3.560 2.373 5.933 20.168 17.795 403 2.776 Mobiele telefonie 57.710 9.773 67.483 4 jr. lin. 8.673 15.649 24.322 49.037 43.161 1.078 16.727 Investering gehoorscreening 98.521 98.521 10 jr. lin.

- 4.926 4.926 - 93.595 985 5.911 Totaal 128.072 108.294 - 236.366 24.007 29.336 53.343 104.065 183.023 3.163 32.499 Totaal 7.274.270 2.386.128 - 9.660.398 467.773 262.480 730.253 6.806.497 8.930.145 96.426 358.906 93 Bijlage 4: Staat van reserves en voorzieningen Omschrijving Saldo Saldo Saldo Bespaarde per ten laste van ten laste aanwending ten laste van ten gunste van ten gunste aanwending ten gunste van per vermeerdering vermindering per rente 01-01-2016 de exploitatie van t.l.v. projecten de exploitatie van t.g.v. projecten 31-12-2016 31-12-2016 ten laste of (hulp)kosten- balansposten balans buiten de of (hulp)kosten- balansposten balans buiten de na resultaat- van plaatsen vaste activa exploitatie plaatsen vaste activa exploitatie bestemming exploitatie 2015 Algemene reserve Algemene reserve 482.340 157.241 325.099 157.241 482.340 Totaal algemene reserves 482.340 - - - - 157.241 - - - 325.099 157.241 - 482.340 - Bestemmingsreserves Publieke Gezondheidszorg 486.253 486.253 24.000 510.253 Asielzoekers Risicoreserve 173.400 25.000 148.400 148.400 Reserve SOA sense 46.500 24.000 22.500 22.500 Reserve Masterplan JGZ 588.500 282.853 305.647 305.647 Reserve IKB 420.000 -420.000 420.000 Bestemming saldo 2015 601.241 601.241 601.241 - Totaal bestemmingsreserves 1.895.894 - - - 751.853 - - 1.144.041 444.000 601.241 986.800 - Totaal reserves 2.378.234 - - - - 909.094 - - - 1.469.140

601.241 601.241 1.469.140 - Voorzieningen - Totaal voorzieningen - - - - - - - - - - - - - - Totaal reserves en voorzieningen 2.378.234 - - 909.094 - 1.469.140 601.241 601.241 1.469.140 - Vermeerderingen Verminderingen Resultaatbestemming 2015 94 Bijlage 5: Toelichting reserves en voorzieningen Eigen vermogen Reserves Algemene reserve Saldo per 1 januari 2016 482.340 Toevoeging n.a.v. bestemming exploitatieresultaat 2016 157.241 Vrijval conform besluitvorming Bestuursrapportage najaar 2016 -/- 157.241 Saldo per 31 december 2016 482.340 Bestemmingsreserves Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers Saldo per 1 januari 2016 486.253 Storting batig saldo PGA 2015 conform. bestemming exploitatieresultaat 2015 24.000 Saldo per 31 december 2016 510.253 Per 1 januari 2010 is het beheer van het asielzoekerscentrum Schalkhaar ondergebracht bij GGD IJsselland. Door de Stichting MOA Oost Nederland zijn gelden overgedragen voor o.a. afdekking van de kosten van onevenredige plaatsing van medewerkers (meer geplaatst dan toegestaan volgens contract). De reserve dient ter dekking van eventuele toekomstige frictiekosten die hieruit kunnen ont- staan.

Risicoreserve Saldo op 1 januari 2016 173.400 Onttrekking ter dekking kosten langdurig ziekteverzuim conform besluitvorming Bestuursrapportage najaar 2016 -/- 25.000 Saldo per 31 december 2016 148.400 Deze reserve dient voor het af dekken van risico’s op additionele activiteiten. Deze reserve wordt ge- voed middels een opslag in het tarief. De projecten die door GGD IJsselland in de loop van het jaar worden uitgevoerd worden gefinancierd op basis van vastgestelde tarieven die aan de subsidiërende organisaties in rekening worden gebracht. Voor de risico’s die samenhangen met uitvoering van pro- jecten is in het tarief een opslag opgenomen. Deze opslag wordt gereserveerd voor toekomstige (on- zekere) verplichtingen. De omvang van de reservering wordt bepaald op basis van het totale volume van de projecten. Reserve SOA sense Saldo op 1 januari 2016 46.500 Onttrekking ter dekking van tekort 2016 conform besluit Bestuursrapportage najaar 2016 -/- 24.000 Saldo per 31 december 2016 22.500 Aangezien er sprake is van geoormerkte gelden (rijksbijdrage) en het de verwachting is dat de rijksbij- drage voor SOA sense in de komende jaren naar beneden wordt bijgesteld, is in de Bestuursrappor- tage najaar 2014 een raming opgenomen om het verwachte positief saldo op deze taak te reserveren. Eventuele toekomstige risico’s met betrekking tot deze taak kunnen hieruit worden gedekt.

95 Reserve Masterplan JGZ Saldo op 1 januari 2016 588.500 Onttrekking kosten personele inzet Masterplan JGZ conform 2. Besluitvorming Bestuursrapportage najaar 2016 -/- 282.253 Saldo per 31 december 2016 305.647 Bij de Bestuursrapportage najaar 2015 is besloten om de reserve Masterplan JGZ te vormen. Dit pro- ject kent een looptijd van 1 juli 2015 tot 1 juli 2017. Binnen dit project worden de kosten verantwoord die noodzakelijk zijn voor implementatie van de nieuwe werkwijze JGZ 0-18. Denk hierbij aan de inzet van programmamanagement dat werkt aan het ontwikkelen van nieuwe producten en het versterken van de competenties van medewerkers om volgens de achterliggende inhoudelijke visie te werken. Verwacht wordt dat het project binnen de beschikbare financiële kaders kan worden uitgevoerd. Reserve IKB Saldo op 1 januari 2016 0 Storting conform besluit bestemming Jaarrekeningsaldo 2015 420.000 Vrijval ter dekking feitelijke verplichting vakantiegeld conform Besluit Bestuursrapportage najaar 2016 -/- 420.000 Saldo per 31 december 2016 0 Met ingang van 2017 wordt het Individueel Keuzebudget(IKB) ingevoerd. Medewerkers kunnen dan zelf bepalen wanneer opgebouwde (loon) reserveringen zoals o.a. vakantiegeld en eindejaarsuitkering worden uitbetaald. Het invoeringsjaar van het IKB, 2017, is een overgangsjaar.

De medewerker bouwt gedurende 12 maanden vakantietoelage op in het IKB en krijgt daarnaast zijn resterende vakantietoe- lage (reservering vakantiegeld over de periode juni t/m december 2016) in mei 2017 uitbetaald. Dit betekent dat er in 2016 een éénmalige extra last van 7 maanden vakantiegeld ontstaat. In de begro- ting en jaarrekening 2016 zal daarom de extra last van deze 7 maanden moeten worden opgenomen als lasten. Bij de bestemming van het rekeningsaldo 2015 is voor de dekking van deze verplichting een bestemmingsreserve IKB gevormd van € 420.000 conform de ingeschatte verplichting. Voor zover het betreffende bedrag eind 2016 nog niet feitelijk is betaald, is sprake van een feitelijke verplichting, die als kortlopende schuld wordt verantwoord op de balans. Vanwege het éénmalige karakter is immers geen sprake van een aan jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde ver- plichting van vergelijkbaar volume. Bestemming jaarrekeningsaldo 2015 Saldo op 1 januari 2016 601.241 Storting positief saldo PGA 2015 in bestemmingsreserve PGA -/- 24.000 Storting verplichting vakantiegeld in nieuwe bestemmings- reserve IKB -/- 420.000 Vrijval t.g.v.

exploitatie 2016 -/- 157.241 Saldo per 31 december 2016 0 Totaal van bovenstaande reserves per 31 december 2016 1.469.140 96 Bijlage 6: Langlopende geldleningen Naam Oorspronkelijk Jaar van de Rente % Restantbedrag Rente Aflossing Restantbedrag T.b.v. geldgever bedrag geldlening laatste aflossing begin dienstjaar 2016 2016 einde dienstjaar BNG 8.134.010 2036 3,32 6.134.578 215.183 187.506 5.947.072 Huisvesting TOTAAL 6.134.578 215.183 187.506 5.947.072 97 Bijlage 7: Overzicht gemeentelijke bijdragen Dalfsen 459.378 Deventer 1.575.077 Hardenberg 1.002.221 Kampen 849.016 Olst-Wijhe 279.145 Ommen 288.615 Raalte 579.344 Staphorst 272.917 Steenwijkerland 734.550 Zwartewaterland 369.729 Zwolle 2.082.467 Totaal 8.492.459 TotaalGemeente 98 Bijlage 8: Overzicht overlopende activa en passiva Overlopende activa Vooruitbetaalde bedragen boekjaar 2016: 11.718 Nog te ontvangen voorschotbedragen van Europese en Nederlandse overheidslichamen met een specifiek bestedingsdoel: Projecten GGD 21.570 Overige nog te ontvangen bedragen boekjaar 2016: Compensabele omzetbelasting renovatie Zeven Alleetjes 255.095 Overige nog te ontvangen bedragen 65.920 Subtotaal 321.015 Totaal overlopende activa 354.303 Overlopende passiva: Vooruitontvangen van Europese en Nederlandse overheidslichamen voorschotbedragen met een specifiek bestedingsdoel: Projecten GGD 297.564 Gemeente Staphorst 300.055 Forensische

leerstoel 14.667 Subtotaal 612.286 Overige vooruitontvangen bedragen boekjaar 2016: Incidentele middelen JGZ 55.329 Nog te betalen bedragen boekjaar 2016: Rente vaste geldlening 139.855 Verrekening Belastingdienst 40.260 Medische Milieukunde 28.533 Nog te betalen kosten huisvesting 86.088 Waarborgsommen 2.430 Nog te betalen automatiseringskosten 24.000 Afrekening Politie Oost Nederland inzake DVO forensische geneeskunde 16.637 Loonkosten (afdracht loonheffing en pensioenpremie december 2016) 666.763 Asbestclaim Gemeente Zwolle 883.000 IKB 2016 (vakantiegeld over de periode juni t/m december 2016) 418.495 Inhuur derden 209.690 Overige nog te betalen bedragen 7.786 Subtotaal 2.523.537 Totaal overlopende passiva 3.191.152 99 Overlopende activa Nog te ontvangen voorschotbedragen van Europese en Nederlandse overheidslichamen met een specifiek bestedingsdoel.

Omschrijving Saldo per Toevoegingen Onttrekkingen Saldo per 1 januari 31 december 2016 2016 Projectkosten GGD Team Zwerfjongeren 25.256 155.145 146.772 16.883 Bemoeizorg Jeugd 0 200.986 201.827 841 Coördinatie Zwolle Gezonde Stad 263 53.263 53.460 460 Loverboys 374 374 0 Armoede en gezin bij kinderen 82 82 0 Saldo subsidie-afwikkeling GGD projecten gemeente Zwolle 25.975 409.850 402.059 18.184 Jij bent Gezond Vollenhove 0 3.386 3.386 Jeugdimpuls 3.042 3.042 0 Healthy Diëts 31.484 31.484 0 Onderzoek verloskunde 1.630 1.630 0 Zorgopleiding JGZ 29.217 29.217 0 Totaal projectkosten GGD 91.348 475.223 405.445 21.570 100 Overlopende passiva Van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen met een specifiek bestedingsdoel Omschrijving Saldo per Toevoegingen Onttrekkingen Saldo per 1 januari 31 december 2016 2016 Projectkosten GGD Centrale Toegang 32.531 900.952 880.995 52.488 Team VIA 66.526 469.672 529.761 6.437 Bemoeizorg Jeugd 37.578 37.578 - Verpleegkundigen spreekuur/spuitomruil 37.137 40.000 39.939 37.198 Loverboys - 20.000 18.428 1.572 Armoede en Gezondheid bij kinderen - 14.732 10.419 4.313 Maatwerk Jeugdgezondheidszorg 97.966 238.671 332.160 4.477 Coördinatie Zwolle Gezonde Stad - 2.000 - 2.000 We Can Young 6.276 10.000 11.842 4.434 Redacteurschap Netwerk CJG + communicatie 6.637 6.637 - Verlengde pilots NJG 27.883 27.883 - Saldo subsidie-afwikkeling

GGD projecten gemeente Zwolle 312.534 1.696.027 1.895.642 112.919 Maatwerk JGZ 0-19 jarigen div. Gemeenten 71.604 1.294.005 1.360.395 5.214 Gezond in Deventer 70.817 72.000 127.778 15.039 Preventieve leefstijl Adolescenten 35.858 35.858 - Samen Verder Groeien 100.147 59.358 40.789 BVO/Gebiedsteams, Ommen + Hardenberg 38.600 38.600 - Raalte Gezond 1.665 29.000 30.665 - Kernprofielen Raalte 3.782 3.782 - Gezonde Leefstijl Staphorst - 11.250 - 11.250 CJG coördinatie en afst.overleg Steenwijkerland 8.467 - - 8.467 Onderzoek Steenwijkerland 4.174 4.174 - Voorstad Beweegt - 100.000 70.921 29.079 Vroeg Erbij 3.039 3.039 - Zorgopleiding JGZ 26.396 297.563 249.152 74.807 Zorgopleiding AGZ 11.544 70.791 82.335 - Implementatiekosten 0-4 jarigen Carinova - - - Totaal projectkosten GGD 688.627 3.570.636 3.961.699 297.564 101 Bijlage 9: Incidentele baten en lasten In 2016 hebben zich de volgende incidentele baten en lasten voorgedaan:  De gemeente Zwolle kocht in 2014 een deel van de GGD-gebouwen aan de Zeven Alleetjes in Zwolle om daar de Stadkamer te huisvesten. Bij de voorbereiding van sloop en verbouw van het gebouw bleek dat er veel meer asbest in het gebouw aanwezig was dan vooraf verwacht. Daar- door heeft de gemeente Zwolle in totaal 2,6 miljoen euro aan extra kosten gemaakt.

Beide partijen konden het, na lang beraad niet eens worden over welk deel van de extra kosten redelijkerwijs voor rekening van de GGD zou moeten komen. Daarom besloten ze in het voorjaar van 2016 advies te vragen aan een onafhankelijk bestuurlijk adviseur: mr. G.J. Jansen, voormalig Commissaris van de Koningin in Overijssel. Op basis van het advies van de heer Jansen hebben de gemeente Zwolle en de GGD IJsselland in november 2016 overeenstemming bereikt. Uitkomst is dat gemeente en GGD ieder de helft van de kosten dragen die direct te maken hebben met de asbestsanering. GGD IJsselland zal hier € 883.000 (nadeel) aan bijdragen.  Vanaf 1 september 2016 is de afdeling JGZ volgens de nieuwe systematiek gaan werken die is vastgelegd in het Masterplan JGZ. Om dit pakket op inhoud goed te kunnen implementeren is voor de periode van 1 juli 2015 tot 1 juli 2017 programmamanagement voorzien. Zij werken aan het ontwikkelen van nieuwe producten en het versterken van de competenties van medewerkers om volgens de achterliggende inhoudelijke visie te werken. Ter dekking van deze kosten is bij de vaststelling van de Berap najaar 2015 ingestemd met de vorming van de reserve Masterplan JGZ. In 2016 was er in totaal een krediet beschikbaar van € 435.000.

In totaal is hier in 2016 € 283.000 aan gerealiseerde kosten aan toegerekend die worden gedekt door een onttrekking aan de reser- ve Masterplan JZG. Deze lagere onttrekking van € 152.000 (nadeel) aan de reserve Masterplan Jeugdgezondheidszorg (JGZ) zorgt voor een éénmalig nadeel in de jaarrekening 2016.  In 2016 was er een post voor onvoorziene uitgaven geraamd van € 79.000 (voordeel), deze post is in 2016 niet aangewend. Per saldo zorgt dit voor een éénmalige meevaller in de jaarrekening 2016 van € 79.000. 102 Bijlage 10:Publicatie bezoldiging topfunctionarissen en gewezen topfunctionarissen 2016 Naam Functie bij GGD IJsselland per 31-12-2016 Functie buiten GGD IJsselland per 31-12-2016 Duur dienstverband in 2016 Omvang dienstverband in fte Gewezen topfunctionaris (Fictieve) dienstbetrekking Beloning Belastbare onkosten- vergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn Totaal bezoldiging Toepasselijk WNT-maximum Jaar beëindiging Motivering Algemeen bestuur: E.W. Anker Voorzitter Algemeen Bestuur Wethouder gemeente Zwolle n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - N. Vedelaar Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Zwolle n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - T.C. Segers Lid algemeen bestuur Burgemeester gemeente Staphorst n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - H.J. Frantzen-Boeve Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Steenwijkerland n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - J.W.J.

Kolkman Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Deventer n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - J. Janssen Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Hardenberg n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - E. Spaan Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Kampen n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - K. Scheele Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Ommen n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - A.G.J. Strien Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Olst-Wijhe n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - G. Knol Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Zwartewaterland n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - G. Hiemstra Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Raalte n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - M.R.H.M. von Martels Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Dalfsen n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - Dagelijks bestuur: E.W. Anker Voorzitter dagelijks bestuur (DB) Wethouder gemeente Zwolle n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - J. Janssen 1e vice-voorzitter, DB-lid Wethouder gemeente Hardenberg n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - J.W.J. Kolkman 2e vice-voorzitter, DB-lid Wethouder gemeente Deventer n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - Overig: N.A.M.

Rigter Directeur Publieke Gezondheid GGD, secretaris AB en DB - 01-01 tot 01-05 1,0 Nee Ja 45.529 0 4.735 50.264 59.178 2016 Per 1-5-2016 uit dienst Plaatsvervangend Directeur Publieke Gezondheid GGD, secretaris AB en DB - 01-05 tot 01-09 1,0 Nee Ja 34.264 0 3.724 37.988 60.155 2016 Per 1-5-2016 tot 1- 9-2016 plaats- vervangend directeur Manager Algemene gezondheidszorg - 01-09 t/m 31-12 1,0 Ja Ja 31.883 0 3.724 35.608 n.v.t. n.v.t. - A.M. van den Berg Directeur Publieke Gezondheid GGD, secretaris AB en DB - 01-09 t/m 31-12 1,0 Nee Ja 31.634 0 4.864 36.498 59.667 n.v.t. Per 1-9-2016 benoemd tot directeur N.M.F Bakker Bij de gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland worden als topfunctionaris aangemerkt: de leden van de hoogste uitvoerende en toe- zichthoudende organen, alsmede de hoogste ondergeschikte of de leden van de groep hoogste ondergeschikten aan dat orgaan en degene of degenen belast met de dagelijkse leiding van de gehele organisatie. Indien die topfunctionarissen tevens ambtsdrager zijn in de zin van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (omdat zij burgemeester of wethouder zijn van een aan de regeling deelnemende ge- meente), vallen zij in hun hoedanigheid van topfunctionaris bij de gemeenschappelijke regeling toch onder de WNT. De vraag of de topfunc- tie wel of niet bezoldigd is, doet aan de toepasselijkheid van de WNT niets af.

103 Bijlage 11:Publicatie bezoldiging topfunctionarissen en gewezen topfunctionarissen 2015 Naam Functie bij GGD IJsselland per 31-12-2015 Functie buiten GGD IJsselland per 31-12-2015 Duur dienstverband in 2015 Omvang dienstverband in fte Gewezen topfunctionaris (Fictieve) dienstbetrekking Beloning Belastbare onkosten- vergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn Totaal bezoldiging Toepasselijk WNT-maximum Jaar beëindiging Motivering Algemeen bestuur: E.W. Anker Voorzitter Algemeen Bestuur Wethouder gemeente Zwolle n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - T.C. Segers Lid algemeen bestuur Burgemeester gemeente Staphorst n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - H.J. Frantzen-Boeve Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Steenwijkerland n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - J.W.J. Kolkman Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Deventer n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - J. Janssen Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Hardenberg n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - E. Spaan Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Kampen n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - K. Scheele Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Ommen n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - A.G.J. Strien Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Olst-Wijhe n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - G. Knol Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Zwartewaterland n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - G.

Hiemstra Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Raalte n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - M.R.H.M. von Martels Lid algemeen bestuur Wethouder gemeente Dalfsen n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - Dagelijks bestuur: E.W. Anker Voorzitter dagelijks bestuur (DB) Wethouder gemeente Zwolle n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - J. Janssen 1e vice-voorzitter, DB-lid Wethouder gemeente Hardenberg n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - J.W.J. Kolkman 2e vice-voorzitter, DB-lid Wethouder gemeente Deventer n.v.t. n.v.t. Nee Nee 0 0 0 0 n.v.t. - Overig: N.A.M. Rigter Directeur publieke gezondheid GGD, secretaris AB en DB - 01-01 t/m 31-12 1,0 Nee Ja 110.023 0 15.011 125.034 178.000 n.v.t. - Bij de gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland worden als topfunctionaris aangemerkt: de leden van de hoogste uitvoerende en toe- zichthoudende organen, alsmede de hoogste ondergeschikte of de leden van de groep hoogste ondergeschikten aan dat orgaan en degene of degenen belast met de dagelijkse leiding van de gehele organisatie. Indien die topfunctionarissen tevens ambtsdrager zijn in de zin van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (omdat zij burgemeester of wethouder zijn van een aan de regeling deelnemende ge- meente), vallen zij in hun hoedanigheid van topfunctionaris bij de gemeenschappelijke regeling toch onder de WNT.

De vraag of de topfunc- tie wel of niet bezoldigd is, doet aan de toepasselijkheid van de WNT niets af. Foutherstel WNT-verantwoording 2015 De WNT-verantwoording 2015 is aangepast ten opzichte van de vastgestelde WNT-verantwoording in de jaarrekening 2015. De totale be- zoldiging van de Directeur Publieke Gezondheid, secretaris Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur, in de vergelijkende cijfers voor 2015 is aangepast van € 114.278 naar € 110.023. Het verschil wordt veroorzaakt door een netto uitkering van € 4.255 in het kader van een ambtsju- bileum die ten onrechte in de berekening over 2015 was betrokken, alleen belaste bezoldigingscomponenten mogen in de WNT- verantwoording worden betrokken. De wijziging heeft niet tot gevolg dat de toepasselijke individuele bezoldigingsnorm wordt overschreden, noch dat sprake is van (wijzigingen in) onverschuldigde betalingen. 104 Bijlage 12:Controleverklaring Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland te Zwolle Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2016 Ons oordeel Wij hebben de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2016 van de gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland te Zwolle gecontroleerd.

Naar ons oordeel: •geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2016 als van de activa en passiva van de gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland op 31 de- cember 2016 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV); •zijn de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2016 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder verordeningen en besluiten die een nadere uitwerking zijn van externe regelgeving dan wel van bestuursbesluiten of door u vastgestelde verordeningen. De jaarrekening bestaat uit: •de balans per 31 december 2016; •het overzicht van baten en lasten over 2016; •de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen, waaronder de verantwoordingsinformatie WNT.

De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het controleprotocol 2016 dat door het algemeen bestuur is vastgesteld en de Regeling Controleprotocol Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) 2016 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening. Wij zijn onafhankelijk van gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland, zoals vereist in de Verordening inzake de onafhanke- lijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 243.500, waarbij de bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves, zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado.

105 Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaar- rekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in de Regeling con- troleprotocol WNT 2016. Wij zijn overeengekomen dat wij aan het algemeen bestuur tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 25.000, alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn rapporteren. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvatten de jaarstukken andere informatie, die bestaat uit: •het jaarverslag, waaronder de programmaverantwoording en de paragrafen. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie: •met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat; •alle informatie bevat die op grond van het BBV is vereist. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarreke- ningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag in overeen- stemming met het BBV. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het dagelijks bestuur en algemeen bestuur voor de jaarrekening Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het dagelijks bestuur is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder verordeningen en besluiten die een nadere uitwerking zijn van exter- ne regelgeving dan wel van bestuursbesluiten of door het algemeen bestuur vastgestelde verordeningen.

In dit kader is dage- lijks bestuur tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het dagelijks bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Het algemeen bestuur is als kaderstellend en controlerend orgaan op grond van de Gemeentewet verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken. 106 Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen.

De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evalua- tie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvor- ming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het Bado, het controleprotocol 2016 dat door het algemeen bestuur is vastgesteld, de Regeling Controleprotocol Wet normering bezoldiging topfunctionarissen pu- blieke en semipublieke sector (WNT) 2016, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: •het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude dan wel het niet rechtmatig tot stand komen van baten en lasten alsmede de balansmutaties, het in re- actie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten.

Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne be- heersing; •het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland; •het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het dagelijks bestuur en de toelichtin- gen die daarover in de jaarrekening staan; •het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en •het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen en of de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen.

Wij communiceren met het algemeen bestuur onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Zwolle, 13 april 2017 Ernst & Young Accountants LLP w.g. drs. J. Schuurkamp – Spijkerboer RA 107

Colofon Jaarstukken GGD IJsselland 2016 Jaarverslag en jaarrekening over 2016 GGD IJsselland Zeven Alleetjes 1, 8011 CV Zwolle Schurenstraat 8a, 7413 RA Deventer Centraal postadres Postbus 1453, 8001 BL Zwolle Contact T 038 428 14 28 I www.ggdijsselland.nl E info@ggdijsselland.nl T @ggdijsselland