13.0 VNG Jaarverslag 2018.pdf

Met de hogere vergoeding kunnen raadsleden in hun agenda thuis of op het werk ruimte maken en hun werkdruk verlagen.’ ‘De VNG zet zich samen met de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden al jaren in voor een beloning van raads- leden die past bij de zwaarte en verantwoordelijkheden van het raadswerk. Ik ben dan ook blij dat de raadsleden vergoeding voor kleine gemeenten nu verhoogd is.’ Robbert Lievense, raadslid in Schouwen-Duiveland en voorzitter van de VNG-commissie Raadsleden en Griffiers ›› 60 Jaarverslag 2018 Met de dualisering in 2002 is de rol van raadsleden in het lokaal bestuur versterkt. De rol van raadsleden is daarmee belangrijker geworden. Dat is nu ook in het bestuur van de VNG verankerd door de Commissie Raads- leden en Griffiers een vaste plek te geven in de bestuurlijke governance. • Normalisering rechtspositie ambtenaren De grote verhuizing van ambtenarenrecht naar Burgerlijk Wetboek De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) die 1 januari 2020 in werking treedt, regelt dat ambtenaren zoveel mogelijk dezelfde rechten en plichten krijgen als werknemers in het bedrijfsleven. Dat betekent een verhuizing van het ambtenarenrecht naar het Burgerlijk Wetboek voor alles wat te maken heeft met arbeidsvoorwaarden, rechts- positie en personeelsbeleid van ambtenaren.

Michiel Drucker, adjunct-secretaris van het College voor Arbeidszaken: ‘Voornaamste uitdaging voor de VNG in 2017 en 2018 was: zorgen dat de hele rechtspositie (CAR-UWO) werd omgezet naar een cao. Een behoorlijk arbeidsintensieve klus: 200 pagina’s gedetailleerde bepalingen moesten door werkgevers en vakbonden samen één voor één worden omgezet in een nieuwe tekst. Alles is gewogen en opnieuw geschreven. Er ligt nu een mooie cao, die qua omvang nog maar ongeveer eenvijfde is van de CAR-UWO. Modern geschreven, toegankelijk, overzichtelijk, en keurig op tijd. Voor werkgevers is het heel belangrijk dat de cao een jaar voor invoering van de Wnra klaar is. Voor hen is de cao namelijk het startpunt voor eigen regelingen die moeten worden omgezet.’ Eind 2018 heeft de VNG een ledenraadpleging gehouden over de nieuwe cao-tekst. De uitkomsten daarvan zijn februari 2019 bekendgemaakt. ‘Van alle sectoren waar genormaliseerd wordt, zijn wij de eerste waar een cao klaar ligt. Daar zijn wij trots op. Gemeenten zaten daar ook om te springen.

Gemeenten kunnen nu met deze forse klus aan de slag en ervoor zorgen dat straks op de jaarwisseling 2019/2020 alle 160.000 gemeenteambtenaren geruisloos de overstap kunnen maken naar het Burgerlijk Wetboek.’ Roel Cazemier, burgemeester van Krimpenerwaard en voorzitter van het College voor Arbeidszaken 61 Vereniging van Nederlandse Gemeenten De VNG werkt aan een sterke positie van Nederlandse gemeenten en regio’s in Europa. Ze doet dat via belangenbehartiging, het bieden van een platform en het informeren van de achterban. De VNG begeleidt onder meer delegaties van bestuurders naar Europese organen, met name het Comité van de Regio’s en het Congres van lokale en regionale Gemeenten in Europa EUROPA Erkenning als medeoverheid Frans Timmermans, eerste vicevoorzitter van de Europese Commissie, heeft in 2018 een taskforce Subsidiariteit en Proportionaliteit ingesteld. VNG en IPO hebben bij de task- force via een position paper onder de aandacht gebracht hoe belangrijk het is om gemeenten en regio’s als medeoverheden bij het Europese besluitvormingsproces te betrekken. Het advies van de taskforce aan Timmermans heeft geresulteerd in een rapport van de Europese Commissie waarin ze concludeert dat lokale overheden eerder en beter bij beleidsprocessen in Brussel betrokken moeten worden. Dat is dus feitelijk een erkenning van de rol van gemeenten en regio’s als mede- overheden.

‘Onze Unie kan niet worden opgebouwd zonder de actieve en gelijkwaardige participatie van lokale autoriteiten, EU- instellingen en elk bestuurs- niveau ertussenin. Ik hoop dat de leiders van de andere instellingen en de nationale autoriteiten deze overweging net als ik centraal stellen bij de toekomstige werkzaam- heden van onze Unie.’ Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie ›› 62 Jaarverslag 2018 overheden van de Raad van Europa. VNG en IPO werken hierin nauw samen. Beide organen werken met vakcommissies waar adviezen worden opgesteld. Een voorbeeld is ons advies over het Europees semester- en cohesiebeleid . Deze rapporten gaan naar plenaire vergaderingen waar ze formeel worden vastgesteld. ›› Beleidsruimte regionale fondsen ingeperkt? In 2018 hebben we onze leden begeleid op vijf adviezen van het Comité van de Regio’s. Een daarvan gaat over het Europees semester- en cohesiebeleid: het beleidskader voor lidstaten met landenspecifieke aanbevelingen. Bas van den Barg, medewerker Europa: ‘De landenspecifieke aanbevelin- gen zijn heel breed: dan moet je denken aan aanbevelingen over ons pensioenstelsel of de hypotheekrenteaftrek. De Europese Commissie wil nu naast landenspecifieke aanbeve- lingen ook aanbevelingen opnemen over de regionale fondsen.

Hiermee hoopt de Commissie de meerwaarde van het beleid te vergroten, want daar is in sommige lidstaten veel kritiek op. Ook in Nederland. Via die nieuwe aanbevelin- gen wil de Commissie meer invloed krijgen op de program- ma’s van de regionale fondsen. Dat raakt aan het beleid van gemeenten en regio’s. Dan komen ze dus in ons vaarwater terecht. Op lokaal en regionaal niveau wordt nu gevreesd dat Europa dat dwingend gaat inzetten en dat daardoor de beleidsruimte voor gemeenten bij de Europese programma’s wordt ingeperkt. Dat raakt aan de subsidiariteit en proportio- naliteit: gaat dit niet te ver, mag Europa dit wel doen?’ ‘In de voorbereiding van mijn advies voor het Comité bleek dat gemeenten en regio’s in veel lidstaten nauwelijks betrokken worden door hun nationale overheid bij de landenspecifieke aanbevelin- gen. Het Comité is een goed platform om dit probleem in Brussel aan de kaak te stellen en biedt daarmee ook de Nederlandse gemeenten een plaats in het Europese debat.’ Rob Jonkman, wethouder in Opsterland, auteur van het advies en lid van de VNG-commissie Europa en Internationaal 63 Vereniging van Nederlandse Gemeenten Bas van den Barg, medewerker Europa: ‘Wij bereiden voor onze leden die vergaderingen voor en geven advies mee; als er een Nederlandse rapporteur is en het om een onderwerp gaat dat valt binnen de prioritei- ten van de VNG, dan schrijven wij het advies.

Grote onderwerpen in 2018 waren het partnerschapsbeginsel , de beleidsruimte voor ›› De Brexit De VNG werkt op het Brexit- dossier nauw samen met Kenniscentrum Europa decentraal. Europa decentraal heeft een Brexit-loket ontwikkeld waar gemeen- ten terecht kunnen met hun vragen over de Brexit. Daarnaast heeft Europa decentraal een Brexit-scan voor decentrale overheden ontwikkeld. Met die scan kunnen gemeenten zien wat voor hen de mogelijke gevolgen zijn van een harde of zachte Brexit. Soms met verrassende uitkomsten. Zo bleek bij een aantal gemeenten dat hun documenten in de cloud op servers staan die zich op Brits grondgebied bevinden. Nu vallen deze servers nog onder Europese regels, maar wat als daar straks nationale Britse wetgeving op van toepassing is? Jody van Diemen, medewerker Europa: ‘Verder staan wij in nauw contact met de ministeries van Binnenlandse en van Buitenlandse Zaken om onze achterban continu op de hoogte te houden van de laatste ontwikkelingen en geven wij signalen door als dat nodig is.’ Strijd om het partnerschapsbeginsel Op dit moment wordt er in Europa onderhandeld over investeringen in regio’s en steden. De Europese Commissie stelt voor dat het partnerschapsbeginsel zoals vastgelegd in een wettekst, gehandhaafd wordt.

Dat betekent dat nationale overheden verplicht zijn om lokale en regionale overheden als partners te betrekken bij het opstellen en uitvoeren van regio- nale programma’s. Nationale overheden echter, willen dit beginsel juist beperken. Caspar Sluiter, medewerker Europa: ‘De lobby van het Comité van de Regio’s en van onze Europese koepel CEMR richting het Europees Parlement is gericht op handhaving van de huidige wettekst. Daarin staat heel specifiek dat lokale en regionale overheden directe partners zijn en meer zijn dan stakeholders. Wij zijn medeoverheid. Wij dragen financiële verantwoordelijkheid voor die programma’s. Daarin verschil- len wij van bedrijven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties; die voeren alleen maar projecten uit. Wij zijn verantwoordelijk voor een heel programma. Het Europees Sociaal Fonds bijvoorbeeld wordt in Nederland geïnvesteerd via de arbeidsmarktregio’s. Daar wordt een financiële en politieke verantwoordelijkheid aan gekoppeld.’ 64 Jaarverslag 2018 regionale fondsen en subsidiariteit en proportionaliteit, energie, circulaire economie en onze dienstverlening rondom de Brexit .

Daarnaast hebben we tijdens het VNG Jaarcongres een bijeenkomst georganiseerd om grensoverschrijdende samenwerking onder de aandacht te brengen bij de verschillende overheidslagen.’ • Grensoverschrijdende samenwerking op de kaart gezet Tijdens het VNG Jaarcongres in Maastricht verzorgde het VNG-team Europa, samen met de gemeente Maastricht en de provincie Limburg een genodigdenprogramma over grensoverschrijdende samenwerking. Staatssecretaris Knops, verantwoordelijk voor grensoverschrijdende samen werking was hierbij aanwezig. ‘Daarmee is het gelukt om zowel de nationale als de provinciale en de gemeentelijke overheden bij elkaar te krijgen om te spreken over het verbeteren van grensoverschrijdende samenwerking,’ zegt Jody van Diemen, medewerker Europa. Voor de grensregio’s is die grensoverschrijdende samen- werking heel belangrijk. Tegelijk is het ingewikkeld: je hebt te maken met een nationaal dossier waar het gaat over afspraken die we als land maken met onze buren België en Duitsland. Daar komt bij dat België en Duitsland federale staten zijn en je dus ook te maken hebt met deelstaten. Dan is er nog een Europees dossier: veel geld voor investeringen komt uit Europa en er is Europese wet- en regelgeving van toepassing, bijvoorbeeld een voorstel voor een Europees grensmechanis- me.

Hiermee worden grensoverschrijdende samenwerkings- projecten makkelijker: grensregio’s kunnen ervoor kiezen om de wet van één van beide landen te laten gelden voor een concreet project. Dat maakt het makkelijker als buurlanden in de grensregio een spoorlijn willen aanleggen, een ziekenhuis bouwen of bijvoorbeeld de brandweer aan beide kanten van de grens willen inzetten. Jody van Diemen: ‘De aanwezigheid van staatssecretaris Knops, maar ook een vertegenwoordiging van de Europese Commissie en de Commissaris van de Koning van Limburg maakte duidelijk dat er echt momentum is voor grensover- schrijdend samenwerken: er zijn nu belangrijke bouwstenen voor betere en slimmere samenwerking.’ 65 Vereniging van Nederlandse Gemeenten Wereldwijd lokaal bestuur versterken VNG INTERNATIONAL VNG International werkt wereldwijd in gemeenten aan de versterking van het lokaal bestuur. Op eigen initiatief met financiering van een donor, of in opdracht van bijvoorbeeld de Wereldbank. De Global Goals , 17 ambitieuze doelen voor duurzame ontwikkeling, komen terug in alle grote gemeentelijke opgaven: verminderen van ongelijkheid, Voorbeelden van projecten in verschillende landen wereldwijd Ghana Veel steden halen minder belasting op dan poten- tieel mogelijk is. Ze hebben een zogenoemde tax gap. Zonder belastingen geen gemeentelijke dienstverlening.

In Ghana hebben we gemeenten geholpen bij het opzetten van een samenhangende aanpak en een gedegen administratie voor het innen van belastingen. West Beqaa In West Beqaa hebben we met de gemeenten Almere en Den Haag expertise ingezet om de situatie rondom vuilstortplaatsen te verbeteren en de hoeveelheid afval te beperken. Daarmee verbetert de leefkwaliteit en gezondheid van de lokale bevolking én van de vluchtelingen die in de omgeving van de stortplaatsen wonen. Het mes snijdt dus aan twee kanten. Colombia en de Filipijnen In Colombia en op de Filipijnen hebben we met onze ‘City Deals-benadering’ gemeenten geholpen om hun organisatie zo in te richten dat de samenwerking met burgers en maatschappelijke organisaties concreet gestalte krijgt. Daarnaast hebben we ervoor gezorgd dat verantwoordelijkheden duidelijk belegd zijn en een issue niet van het ene naar het andere bureau wordt doorgeschoven. Rheden: Meest inspirerende Global Goals Gemeente 2018 De jaarlijkse prijs voor de gemeente die zich in 2018 op de meest inspirerende wijze heeft ingezet voor de Global Goals, is gewonnen door de gemeente Rheden Dorus Klomberg, wethouder gemeente Rheden: ‘De inzet van gemeenten is onmisbaar om veel van de Global Goals lokaal waar te maken.

Denk aan het terugdringen van ongelijkheid, maatschappelijke integratie, en een leefbare en veilige leefomgeving.’ Rheden heeft in 2018 de gemeentelijke organisatie volledig gebaseerd op 5 clusters waarin de Global Goals een plek hebben gekregen. De nieuwe indeling van de organisatie geeft de gemeente een kapstok om de Global Goals te vertalen naar local goals. Een prijsvraag onder scholieren en studenten leverde een 18e Global Goal op: deel en geef door (share and pass on). Dit doel is nu ook opgenomen in het gemeentelijk beleid in Rheden. ›› 66 Jaarverslag 2018 integratie, duurzame productie en consumptie, leefbaarheid en parti - ci patie. VNG International ondersteunt en stimuleert gemeenten om te werken vanuit de Global Goals. VNG International heeft in 2018 Sint Maarten ondersteund bij de wederopbouw. VNG International in cijfers • In 30 landen over de hele wereld werkzaam aan projecten ter versterking van het lokaal bestuur • € 26 miljoen omzet in 2018 • 307 experts ingezet • 10.000 expertdagen georganiseerd, deels met inzet van 50 Nederlandse gemeenten • 61 Global Goals Gemeenten Sint Maarten orkaanbestendig wederopbouwen In 2017 raasde een orkaan over Sint Maarten. VNG International was vanaf het begin betrokken bij de hulp, samen met het Rode Kruis. Een aantal gemeen- ten doneerde geld voor noodhulp en wederopbouwprojecten.

Na het inventariseren van de behoeften koos VNG International voor twee hoofd- thema’s: orkaanbestendige weder- opbouw en crisisbeheersing voor de toekomst. De uitvoering begon in 2018 onder projectmanagement van VNG International. VNG-voorzitter Jan van Zanen en plaatsvervangend algemeen directeur Pieter Jeroense hebben in oktober de zes Caribische eilanden bezocht. ‘Het is essentieel dat we onderdeel zijn van de VNG. Wij zijn geworteld in het lokaal bestuur in Nederland, dat geeft enorme meer- waarde. Voor Nederlandse ambtenaren is het ook een verrijking hun kennis in te zetten in een andere context.’ Peter Knip, directeur VNG International • ‘Bij een ramp van dergelijke omvang is het logisch dat je de kennis en expertise die je in huis hebt, inzet om hulp te bieden. Dat doen we samen met meerdere gemeenten.’ Renske Steenbergen, tijdelijk projectleider wederopbouw Sint Maarten 67 Vereniging van Nederlandse Gemeenten ‘De uitgaven voor ziekenhuiszorg en lang- durige zorg zijn vele malen hoger dan die voor bijvoorbeeld het Nationaal Preventieakkoord en het Nationaal Sportakkoord.

Voor een effectief preventief volksgezondheidsbeleid moeten we daarom toe naar een bekostiging die preventie beloont in plaats van afremt.’ ‘Gelukkig snapt het kabinet heel goed dat we het samen moeten doen, dat we elkaar nodig hebben om op een goede manier de bijstand, de jeugdhulp en de Wmo te kunnen uitvoeren. Ik merk dat het kabinet dat inziet en accepteert dat gemeenten financiële tekorten hebben. Ik heb er vertrouwen in dat we eruit gaan komen.’ 68 Jaarverslag 2018 Sven de Langen Wethouder in Rotterdam (zorg, volksgezondheid, ouderen en sport) ‘De decentralisatie van de zorg is de beste verande- ring in decennia. Nu kunnen we de zorg écht dicht bij de mensen organiseren. Sommige randvoorwaarden hadden beter gemoeten, zoals de financiële. Toch ben ik blij dat we doorgezet hebben; we hebben zorg kunnen geven aan de mensen die het nodig hadden.’ ROTTERDAM 69Vereniging van Nederlandse Gemeenten Maatschappelijke opgaven, kennis, trends en netwerken van bestuurders en ambtenaren. Het komt allemaal samen in het Congres- en Studie centrum VNG (CS-VNG). CS VNG heeft drie businessunits: VNG Congressen , de VNG Academie en VNG Trainees.

CS-VNG werkte in 2018 aan een nieuwe toekomstvisie in samenspraak met gemeenten, de VNG en Van en voor onze leden CONGRES- EN STUDIECENTRUM VNG De grootste congressen (aantal deelnemers) Op jaarbasis organiseren we samen met de VNG Academie meer dan 500 evenementen, met als hoogtepunt het VNG Jaarcongres. In 2018 in Maastricht, getiteld ‘Over Grenzen’. Voor de selectie van de gastgemeente van het jaarcongres hebben we in 2018 met een tender gewerkt. In een bidbook staan de randvoorwaar- den voor het aanbod en de wijze van scoren. Dit is transparanter dan de oude werkwijze. Voor het Jaarcongres 2019 is Barneveld als gastgemeente uit de bus gekomen. Andere grote en succes- volle evenementen waren de Voor de Jeugd Dag, de Dag van de Stad en de Sociale Top. OKTOBER Dag van de Stad MAART VNG Realisatiedag 1500 JUNI VNG Jaarcongres 3200 1700 NOVEMBER Voor de Jeugd Dag 1500 NOVEMBER Privacy Festival 900 Top 5 grootste congressen in cijfers ›› ‘Met en voor gemeenten de lokale overheid verder ontwikkelen en toekomst bestendig maken door het verbin- den en bundelen van expertise en kennis; dat is de opgave waar CS VNG de komende jaren voor staat.’ Wendelien Tönjann, directeur CS VNG 70 Jaarverslag 2018 Luuk de Vries, businessmanager VNG Congressen ‘Net die ene baanbrekende denker binnenhalen’ Meer dan twee decennia is Luuk de Vries spin in het web bij de congressen van de VNG.

Altijd met één been op het bureau in Den Haag en het andere ergens op locatie in het land. Nog steeds voelt hij zich every inch thuis in z’n baan. ‘Want’, zegt hij, ‘het gaat goed met de VNG. Je zag het op de kerstborrel met z’n ongelooflijk positieve sfeer. Het tekent de energie en de drive die er is in de organisatie. Ook doordat er zoveel gebeurt in het lokaal bestuur. Vroeger kon je een vijfjarenplan maken, nu kun je nog geen jaar vooruit kijken.’ Het Jaarcongres 2018, Over grenzen, was zeer geslaagd. Het aantal deelnemers (3200) was het grootst sinds 2009. ‘Het jaarcongres is altijd het leukst en het spannendst:het vlaggenschip en het visitekaartje van de VNG. De locatie was misschien wel de mooiste ooit. We hadden heel goede sprekers, burgemeester Annemarie Penn-te Strake maakte indruk met haar verhaal, en we hebben nog nooit zoveel publiciteit gehad dankzij die ene boude opmerking van die beroemde Nederlandse schrijver.’ Het congres is met z’n vijftig middagsessies ook een treffen van VNG- medewerkers. ‘Dat vraagt bedrijfsbreed samenwerken. We zijn in 2018 begonnen met een nieuwe project- en programmastructuur. Niet meer de mix van werk sessies en excursies, nu slaat elke middagsessie een brug tussen de lokale praktijk en de theoretische aspecten: beleid en wetenschap.

Iedereen loopt op z’n tenen die dag, maar het is heerlijk.’ De Vries houdt van de reuring in z’n werk en van de maatschappelijke context. ‘Met grote congressen kun je misschien een haartje verschil maken in de opgave van gemeenten. We zijn met alle facetten bezig om kennis bij elkaar te brengen en net die ene baan- brekende denker binnen te halen.’ Het allermooist is het ontwikkelen van nieuwe evenementen. De Dag voor de Jeugd is De Vries persoonlijke favoriet omdat het zo’n gevarieerde festivalopzet heeft. ‘Je ziet er de verbinding tussen gemeenten, de jeugdzorg en de jeugdbescherming, en ook de jeugdigen zelf. Zij krijgen steeds meer een stem in de zorg die voor hen is bedoeld. Zo moet het ook. In de festival-opzet experimenteren we met speelse vormen, juist om de inhoud zo goed mogelijk te laten beklijven. Het is prachtig werk.’ verschilm aker kennispartners. Het aanbod van evenementen en trainingen volgt de veranderende rol van ambtenaren en draagt bij aan een optimale bestuurlijk- ambtelijke samenwerking.

Cijfers VNG Academie • 238 opleidingsdagen • 123 open aanbod trainingen • 64 incompany trainingen • 18.000 unieke paginabezoeken op het Leerplatform raadsleden • 390 inschrijvingen op e-learning Suwinet • 2789 inschrijvingen op e-learning i-Bewustzijn Overheid VNG Trainees Hoe kunnen we het VNG-traineeprogramma nog beter maken? Die vraag leidde tot nieuwe ontwikkelingen in 2018. De trainees krijgen voortaan een contract voor twee jaar (in plaats van drie contracten). Dit geeft arbeids- voorwaardelijk rust. Daarnaast is het opleidingsprogramma kritisch tegen het licht gehouden en zijn we in gesprek gegaan met opdrachtgevers. Dit leidt ertoe dat we in het programma meer aandacht gaan besteden aan persoonlijke ontwikkeling. In 2018 waren er gemiddeld 40 VNG-trainees aan de slag bij opdrachtgevers. • De VNG Academie In verband met de raadsverkiezingen ontwikkelden we een e-learning voor (nieuwe) gemeenteraadsleden. Een innovatief product, zo succesvol dat we het ook ontwikkelen voor Statenleden en de algemeen bestuurders van de water- schappen. De VNG Academie verzorgt trainingen en een opleidingsaanbod voor ambtenaren. 71 Vereniging van Nederlandse Gemeenten De natuurlijke opvolger van VNG Verzekeringen VNG RISICOBEHEER Op 1 mei 2018 is VNG Verzekeringen overgegaan in VNG Risicobeheer.

VNG Verzekeringen is ooit opgezet om verzekeringen af te sluiten voor alle gemeentelijke werknemers. De bekendste is de ziektekosten- verzekering. ‘Het vroegere VNG Verzeke- ringen is een van de oudste producten die de VNG levert. De overgang naar VNG Risicobeheer past naadloos in de beweging van Samen organiseren: samen collectieve producten ont- wikkelen voor alle gemeen- ten zonder daarbij regionale verschillen uit het oog te verliezen. Voor een deel hebben gemeenten allemaal met dezelfde problemen te maken; VNG Risicobeheer wil het platform worden voor gezamenlijke oplossin- gen op het gebied van risico- beheer en de plek waar je terecht kunt voor individueel advies, voor maatwerk.’ Chris Ravensbergen, adviseur VNG Risicobeheer • Bredere portefeuille Bij VNG Risicobeheer is de portefeuille verbreed. Het afsluiten van verzekerin- gen is slechts een van de instrumenten om risico’s te beheren. VNG Risico- beheer kijkt breder: waar kun je tegenaan lopen als gemeente, hoe kun je risico’s bij grote projecten beheren, hoe kun je de veiligheid borgen, wat kun je vooraf doen om risico’s te beperken? Als eerste is VNG Risicobeheer begon- nen met het bij elkaar brengen van de grote groep gemeenteambtenaren die actief betrokken is bij risico’s. Denk aan concerncontrollers, of risk officers die werken op grote buitenterreinen waar je met veel risico’s te maken kunt hebben.

72 Jaarverslag 2018 Financiële kerncijfers van de VNG (bedragen x € 1.000) Geconsolideerde balans van de VNG per ultimo 2018 2017 Vaste activa 69.933 71.308 Vlottende activa 70.917 70.596 Groepsvermogen (61.975) (65.530) Voorzieningen (2.068) (1.189) Kortlopende schulden (76.807) (75.185) 0 0 Geconsolideerde staat van baten en lasten van de VNG 2018 2017 Contributie 21.921 20.890 Baten 132.575 157.002 Lasten 134.284 158.457 Bedrijfsresultaat (1.710) (1.455) Financiële baten en lasten 1.262 2.225 Vennootschapsbelasting (431) (562) Resultaat boekjaar (879) 209 Het aandeel in het resultaat van de VNG-bedrijven in het resultaat van de Vereniging is als volgt opgebouwd 2018 2017 Congres- en Studiecentrum VNG B.V. 179 740 VNG Risicobeheer B.V. 580 626 VNG International B.V. 144 282 VNG Realisatie B.V. 25 21 VNG Kenniscentrum Handhaving en Naleving Advies B.V. 454 155 VNG Diensten B.V.* (50) (97) 1.332 1.727 Zie voor de volledige financiële verantwoording over 2018 het Financiële Jaarverslag 2018 op vng.nl *VNG Diensten B.V. fungeert als houdstermaatschappij van de VNG-bedrijven 74 Jaarverslag 2018 VERBEELDEN VERBINDEN VERSCHILMAKEN