12.0 VNG - voorstellen ALV 14 juni 2017 Vereniging van Griffiers.pdf

VERENIGING VAN GRIFFIERS Ingekomen d.d. "Steenwijkerland - 2 JUN 2017 Zaaknummer: Reeks: Mevr ouw A. te n Hoff Gem eent e Steen wijke rland Postbus 162 833 0 AD Stee nwijk Vereniging von Griffiers Postbus 30435 2500 GK Den Hoog 070 373 82 12 info@griffiers.nl www.griffiers.nl KvK 27257208 BTW NL812083313B01 Bonk NL50RAB00170836525 Den Haag 1 ju ni 20 17 Betreft VNG -voorstellen ALV 14 juni 20 17 Beste collega, Graag vragen we jouw aandacht voor de 3 VNG-voorstellen op het gebied van dienstverlening en uitvoering, die op de ALV van de VNG van 14 juni in stemming worden gebracht; • A. Instellen College van Dienstverleningszaken en statutenwijziging • B. Uitwerking Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering • C. Activiteiten 2018 gezamenlijke gemeentelijke uitvoering Deze zijn te vinden op https://vna.nl/onderwerpenindex/dienstverleninQ-en- informatiebeleid/brieven/aezamenliike-gemeenteliike-uitvoerinq. Behandeling VNG-voorstellen in de gemeenteraad? Vanwege het belang van deze VNG-voorstellen en de gevolgen hiervan voor de rol van de raad, bij het gemeentelijke begrotingsproces attenderen we je graag op deze voorstellen. Afhankelijk van de cultuur in jouw gemeente, kan je ze expliciet onder de aandacht brengen van de raad; ter kennisgeving of ter bespreking. Met vriendelijke groet :7 Renée Wiggers Voorzitter Pagina 1 van 1

(VNG) Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad Datum 17 mei 2017 Ons kenmerk BB/U201700352 Lbr. 17/028 Telefoon (070) 373 8393 Bljlage(n) 3 Onderwerp Gezamenlijke gemeentelijke uitvoering Samenvatting Gezamenlijk werken aan uitvoeringskracht is voor gemeenten van groot belang om tegemoet te kunnen komen aan de verwachtingen van de samenleving. Door samen te werken aan het vernieuwen en versterken van de uitvoeringskracht kunnen gemeenten hun uitvoeringskracht vergroten en risico's reduceren. Sommige vraagstukken zijn eenvoudigweg te complex om lokaal goed te kunnen oplossen; op andere vraagstukken is voordeel te behalen door het met elkaar te organiseren. Samen werken aan uitvoeringskracht is tevens een uitgangspunt dat u heeft onderstreept in de Buitengewone Algemene Ledenvergadering van november 2016 en dat ook niet nieuw is in de vereniging. Voor u liggen drie voorstellen ter besluitvorming, die verder bouwen op de besluitvorming uit de Buitengewone Algemene Ledenvergadering. Zij geven invulling aan de gezamenlijke uitvoering door gemeenten. De voorstellen zijn verdeeld over drie onderdelen: A. Instellen College van Dienstverleningszaken en statutenwijziging B. Uitwerking Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering C. Activiteiten 2018 gezamenlijke gemeentelijke uitvoering Deze voorstellen worden nader toegelicht in de drie bijlagen bij deze ledenbrief.

Vereniging van Nederlandse Ge meenten Nassaulaan 12 Den Haag [ Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

(VNG) Aan de leden Datum 17 mei 2017 Ons kenmerk BB/U201700352 Lbr. 17/028 Telefoon (070) 373 8393 Bljlage(n) 3 Onderwerp Gezamenlijke gemeentelijke uitvoering Geacht college en gemeenteraad, Gemeenten hebben een sleutelpositie in maatschappelijke opgaven Of het nu gaat om opvang van vluchtelingen of veiligheid, om de juiste zorg thuis of om duurzaam bouwen: gemeenten hebben een sleutelpositie op tal van maatschappelijke opgaven. Door te kiezen voor een integrale benadering ingegeven vanuit de praktijk, kunnen we deze opgaven samen met anderen verder helpen. De uitvoeringspraktijk beïnvloedt daarmee sterk de bestuurskracht. En daarmee spreken we van een omkering van hoe we Nederland besturen. De vraagstukken op lokaal niveau zijn divers, complex en breiden zich voortdurend uit. Deze vragen om nieuwe oplossingen en werkprocessen waarbij de informatiecomponent aan belang toeneemt, zoals bijvoorbeeld bij de decentralisaties in het sociaal domein en de Omgevingswet. Door de technologie en digitalisering die de informatiesamenleving kenmerkt, veranderen bovendien relaties, werkwijzen en verwachtingen van inwoners en ondernemers over het handelen van de overheid. Beide ontwikkelingen vragen in samenhang voortdurend aandacht en bieden kansen voor het versterken van de uitvoeringskracht van gemeenten.

Samen sterker: belang van samen werken neemt toe Gemeenten kunnen de uitvoeringskracht vergroten en risico's reduceren door samen te werken aan het vernieuwen en versterken van de uitvoeringskracht. Sommige vraagstukken zijn eenvoudigweg te complex om lokaal goed te kunnen oplossen; op andere vraagstukken is voordeel te behalen door het met elkaar te organiseren. Voordeel in termen van verbetering van de kwaliteit en toegankelijkheid van de dienstverlening aan bewoners en ondernemers, versterking van de samenwerking in uitvoeringsketens, minder afhankelijkheid van de leveranciersmarkt, kunnen voldoen aan technologische vernieuwing en kostenbesparingen. Het samen werken aan uitvoeringskracht is van groot belang om tegemoet te kunnen komen aan de verwachtingen van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag j Postbus 30435 j 2500 GK Den Haa g 070 - 373 83 93 | lnfo@vng.nl

samenleving. Een uitgangspunt dat u overigens heeft onderstreept in de Buitengewone Algemene Ledenvergadering van november 2016 en dat ook niet nieuw is in de vereniging. Dit principe was ook al geborgd in de Digitale Agenda 2020 en eerdere besluiten van de ALV, zoals de inrichting van de Informatiebeveiligingsdienst. Nieuwe samenwerkingsvorm: Samen Organiseren De vernieuwing en de kracht van de uitvoeringspraktijk zit in de bottom up opschaling. Om met elkaar die opschaling bottom up goed vorm te kunnen geven en aan de versnelling, verbreding en verbinding gevolg te kunnen geven, stellen we een nieuwe samenwerkingsvorm voor; Samen Organiseren. Samen Organiseren is een nieuwe werkwijze, vormgegeven vanuit de uitvoeringspraktijk en de vraagstukken die hierin spelen, om samen te werken aan een eigentijdse, kwalitatieve en efficiënte gemeentelijke uitvoering. Digitalisering van de dienstverlening en informatievoorziening van gemeenten zijn hierin een onderdeel. Betere verbindingen maken tussen gemeenten, oppakken van gedeelde belemmeringen en zorgen voor standaardisering van processen zijn daarbij de kernactiviteiten van Samen Organiseren. De kern daarvan is: opschalen en niet uitrollen.

Samen Organiseren is hierin het vliegwiel voor het verbinden en versnellen van de kwaliteitsverbetering van de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering, op het terrein van dienstverlening, informatievoorziening en medebewindstaken zoals Werk, Zorg, Inkomen, Belastingen en Omgevingswet. De nieuwe werkwijze kenmerkt zich door een grote betrokkenheid en sturing van gemeenten zelf, onder meer in de vorm van: 1. van onderaf aandragen van projecten en vraagstukken. 2. directe beïnvloeding en besluitvorming op wat er gezamenlijk wordt uitgevoerd. 3. een Taskforce vanuit gemeenten die processen kan initiëren, aanjagen en versnellen. 4. een eigen governancestructuur, in de vorm van een College van Dienstverleningszaken 5. commitment op een aantal structurele investeringen. Collectieve activiteiten met elkaar organiseren, is niet nieuw. De werkwijze waarop we dat nu willen doen, wel. Samen Organiseren is een ontwikkelgerichte aanpak, die goed wordt gemonitord en periodiek wordt geëvalueerd. Er wordt gekozen voor een stuurperiode van vier jaar. Belangrijk is de ruimte te houden voor bijstellingen, als de opgedane ervaringen in de praktijk daar om vragen. Deze ervaringen kunnen ook input opleveren voor het traject waarin meer fundamenteel wordt nagedacht over de toekomstige governance van de VNG.

Uitwerking van de besluiten van de BALV 2016 Tijdens de BALV 2016 heeft u besloten het organiseren en faciliteren van Samen Organiseren als functie aan de doelstellingen van de VNG toe te voegen en in dat kader het bestuur de opdracht gegeven een Taskforce in te stellen. Tevens heeft u het principebesluit genomen tot een technische omzetting van de uitnamen uit het Gemeentefonds te komen. U heeft opdracht gegeven om voor besluitvorming in de ALV in juni 2017 voorstellen uit te werken om gezamenlijk te werken aan uitvoeringskracht in de vorm van collectieve activiteiten. Hierbij is specifieke aandacht voor Samen Organiseren, dat de kracht van gemeenten zelf benut en als vliegwiel werkt. Deze voorstellen gaan over de governancestructuur, waaronder het instellen van een College van Dienstverleningszaken, over de uitwerking van de technische omzetting voor de uitnamen Gemeentefonds en over de Verenig ing van Nederlandse Gem eenten 3 /5

activiteiten die in het kader van de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering in 2018 uitgevoerd worden. De uitwerking van de besluiten van de BALV van 2016 liggen nu ter besluitvorming voor met de voorstellen A: Instellen College van Dienstverleningszaken en statutenwijziging, B: Uitwerking Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering en C: Activiteiten 2018 gezamenlijke gemeentelijke uitvoering. De uitwerking is tot stand gekomen vanuit de wensen en behoeften van de uitvoeringspraktijk en is getoetst in diverse gremia, zoals de provinciale ledenvergaderingen, diverse bijeenkomsten, ook van beroepsverenigingen, en tijdens workshops gegeven onder meer tijdens het congres Digitale Agenda 2020. Concrete uitwerking in voorstellen Voorstel A: Instellen College van Dienstverleningszaken en statutenwijziging Om Samen Organiseren vorm te geven wordt binnen de governance van de VNG een nieuw bestuurlijk college ingesteld: het College van Dienstverleningszaken. Deze adviseert het bestuur over het vaststellen van standaarden voor de gemeentelijke uitvoering (waaronder ICT-oplossingen, werkprocessen, koppelvlakken, architectuur etc.) en het initiëren van projecten (gebundeld in een vierjarig programmaplan; de 'veranderagenda') die versnelling in opschaling tot stand brengen.

Het einddoel is dat meer gemeenten sneller de ontwikkelde voorzieningen gaan gebruiken die de toegankelijkheid en kwaliteit van de lokale dienstverlening verbeteren. Het College van Dienstverleningszaken monitort de uitvoering van deze projecten uit het programmaplan en rapporteert daarover aan bestuur en ALV. Zij laat zich ondersteunen door de Taskforce Samen Organiseren met vertegenwoordigers uit de gemeentelijke uitvoeringspraktijk, beroepsverenigingen en ketenpartners. Het College van Dienstverleningszaken zal naast de commissie Dienstverlening en Informatiebeleid functioneren, zij hebben een sterke onderlinge relatie. De commissie houdt het primaat op het gebied van advisering aan het bestuur met betrekking tot de strategie, het beleid en de lobby rondom het brede thema Informatiesamenleving. Zij zal vanuit bestuurlijk-strategisch perspectief nadenken over een passend antwoord op de uitdagingen die op dit terrein op gemeenten af komen, volgt wat er rondom dit thema in bestuurlijk Nederland aan initiatieven en activiteiten ontwikkeld wordt en adviseert het bestuur hierover. In nauwe samenspraak met de Taskforce en het College van Dienstverleningszaken wordt de interactie met de uitvoeringspraktijk georganiseerd.

Voorstel B: Uitwerking Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering Vanaf 2018 is het niet meer mogelijk om uitnamen uit het Gemeentefonds rechtstreeks aan de VNG toe te kennen. Om mogelijk te maken om collectief een aantal al langer lopende gezamenlijke activiteiten, onder andere uit de Digitale Agenda 2020, te blijven verrichten en nieuwe toe te voegen, wordt conform het besluit in de BALV 2016 een Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering ingesteld. Het gaat hier om een technische omzetting die als zodanig kostenneutraal is voor de leden. De activiteiten in het kader van de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering worden daarmee na besluitvorming in de ALV uit dit fonds gefinancierd. Alle projecten zullen worden voorgelegd aan de ALV, soms met een meerjarig karakter vanwege de benodigde investeringen. Hiermee wordt voor gemeenten de controle en grip op de inhoud vergroot, bovendien zorgt dit voor continuïteit van de uitvoering van de (meerjarige) projecten. Na besluitvorming in de ALV wordt de bijdrage aan het fonds bij gemeenten in rekening gebracht. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4 /5

betaling van de individuele gemeentelijke bijdrage aan het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering volgt uit het lidmaatschap van de VNG. Het bestuur heeft eerder opdracht gegeven om de werking van de huidige governance te evalueren. Hierin wordt de stemverhouding voor besluiten over de begroting van het fonds in de ALV meegenomen. Te allen tijde wordt verantwoording afgelegd aan de leden via de ALV. Voorstel C: Activiteiten 2018 gezameniijke gemeentelijke uitvoering Tot slot wordt de ALV gevraagd besluiten te nemen over de uitvoeringspraktijk van 2018 en verder. Het gaat hierbij om de omvang en inhoudelijke onderbouwing van gezamenlijke activiteiten in 2018, gefinancierd uit het fonds. Een groot aantal van deze activiteiten zijn door eerdere ALV's besloten en lopen door in 2018. Er worden ook enkele nieuwe activiteiten aan toegevoegd. Daarbij wordt tevens vastgesteld welke versnellingsimpulsen Samen Organiseren gaat oppakken, onder andere op het terrein van kennisdeling en implementatieondersteuning. Van onderop zijn projecten en vraagstukken aangedragen en er vindt besluitvorming plaats over wat er gezamenlijk wordt uitgevoerd. Er wordt een ordening aangebracht in de activiteiten in 2018, die aansluit op de bedoeling van Samen Organiseren. Deze ordening leidt tot ontschotting, flexibiliteit, slagkracht en generieke sturing om beter in te spelen op actuele ontwikkelingen.

Uitwerking voor de ALV Voor u liggen voorstellen ter besluitvorming verdeeld over drie onderdelen: A. Instellen College van Dienstverleningszaken en statutenwijziging B. Uitwerking Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering 0. Activiteiten 2018 gezamenlijke gemeentelijke uitvoering Deze worden nader toegelicht in de drie bijlagen die zijn toegevoegd. Hoogachtend, Vereniging van Nederlandse Gemeenten, mr J.H.C. van Zanen Voorzitter VNG Vereniging van Nederlandse Gemeenten 5 /5

Voorstel onderdeel A Instellen College van Dienstverleningszaken en statutenwijziging Gevraagd besluit Van de ALV d.d. 14 juni 2017 wordt in vervolg op de besluitvorming in de BALV van 30 november 2016 gevraagd: 1. In te stemmen met de voorliggende uitwerking van de taakopdracht en samenstelling van het College van Dienstverleningszaken. 2. Het bestuur mandaat te verlenen om de eerste benoemingen te doen en daarbij tijdelijke ontheffing aan het bestuur te verlenen voor toepassing van de statutaire bepaling omtrent het niet tegelijkertijd kunnen vervullen van het lidmaatschap van meerdere vaste beleidscommissies. 3. Te besluiten tot wijziging van de artikelen 2 en 3 van de statuten en toevoeging van de artikelen 23 en 24 nieuw (onder vernummering van de volgende artikelen) in de statuten als aangegeven in dit voorstel. 1. Samen Organiseren: vliegwiel voor verbinden en versnellen Samen Organiseren is het vliegwiel voor het verbinden en versnellen van de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering, op het terrein van dienstverlening, informatievoorziening en medebewindstaken zoals Werk, Zorg, Inkomen, Belastingen en Omgevingswet. De nieuwe werkwijze kenmerkt zich door een grote betrokkenheid en sturing van gemeenten zelf, onder meer in de vorm van: 1. van onderaf aandragen van projecten en vraagstukken 2. directe beïnvloeding en besluitvorming op wat er gezamenlijk wordt uitgevoerd. 3.

een Taskforce vanuit gemeenten die processen kan initiëren, aanjagen en versnellen 4. een eigen governance structuur, in de vorm van een College van Dienstverleningszaken 5. commitment op een aantal structurele investeringen Met het BALV-besluit van 30 november 2016 krijgt de VNG een rol in het organiseren van de samenwerking tussen gemeenten in de uitvoering. Deze samenwerking richt zich op verbetering van de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening, niet op beleidsvraagstukken. De VNG creëert waarborgen voor de samenwerking in verenigingsrechtelijke en bestuurlijke zin en faciliteert de beweging Samen Organiseren. De BALV van 30 november 2016 heeft besloten dat er een College van Dienstverleningszaken wordt ingesteld, dat zich laat ondersteunen door een Taskforce Samen Organiseren. Met dit voorstel wordt invulling gegeven aan het creëren van goede condities voor de samenwerking tussen gemeenten, in verenigingsrechtelijke en bestuurlijke zin. Dat gebeurt door het instellen van het College van Dienstverleningszaken (punt 2) en het wijzigen van de statuten (punt 3). De werkwijze Samen Organiseren is nieuw voor gemeenten, het VNG-bureau en KING. Daarom wordt gekozen voor een ontwikkelgerichte aanpak, die goed wordt gemonitord en periodiek wordt geëvalueerd.

Belangrijk is de ruimte te houden voor bijstellingen, als de opgedane ervaringen in de Vereniging van Nederlandse Gemeenten

praktijk daar om vragen. Deze ervaringen leveren ook input op voor het traject waarin meer fundamenteel wordt nagedacht over de toekomstige governance van de VNG. 2. College van Dienstverleningszaken Het is belangrijk om de rol van het College van Dienstverleningszaken te duiden, met aandacht voor de relatie met de commissie Dienstverlening en Informatiebeleid (D&l). Deze twee organen zullen in het beoogde governancemodei naast eikaar functioneren. College van Dienstverleningszaken voor standaardisatie en sturing op uitvoeringsprogramma De beoogde rol van het College van Dienstverieningszaken is ontleend aan de werkwijze van het College voor Arbeidszaken, dat bevoegd is het bestuur te adviseren om afspraken te maken met vakbonden die de gemeenten binden. Het College van Dienstverieningszaken wordt ais nieuw orgaan opgenomen in de governance van de VNG wat een statutaire basis vereist. Het College van Dienstverieningszaken adviseert het bestuur over het vaststellen van standaarden voor de gemeentelijke uitvoering (waaronder iCT-opiossingen, werkprocessen, koppeivlakken, architectuur etc.) en het initiëren van projecten die versnelling in opschaiing tot stand brengen, gebundeld in een vierjarig programmaplan: de 'veranderagenda'.

Het einddoel is dat meer gemeenten sneller de ontwikkelde voorzieningen gaan gebruiken die de toegankelijkheid en kwaliteit van de lokale dienstverlening verbeteren. Het College van Dienstverieningszaken monitort de uitvoering van deze projecten uit het programmaplan en rapporteert daarover aan bestuur en ALV. Commissie Dienstverlening en Informatiebeleid voor strategie en beleidsadvisering informatievraagstukken De commissie D&l houdt het primaat op het gebied van strategie, beleid en lobby rondom het brede thema informatiesamenleving. Zij zal vanuit bestuurlijk-strategisch perspectief nadenken over een passend antwoord op de uitdagingen die op dit terrein op gemeenten af komen en volgt wat er rondom dit thema in bestuurlijk Nederland aan initiatieven en activiteiten ontwikkeld wordt. Hier ligt onder andere een relatie met het werk van de Digicommissaris en nieuwe vraagstukken die vragen om strategische keuzes. Bijvoorbeeld op thema's Regie op eigen gegevens. Privacy en doelbinding of Smart Cities. Gelet op de taakstelling is het voornemen de naamgeving van de commissie D&l te veranderen in commissie informatiesamenleving. De verbinding tussen Commissie Dienstverlening en Informatiebeleid en College van Dienstverleningszaken wordt goed geborgd Beleid en uitvoering zijn steeds minder gescheiden werelden; zij beïnvloeden elkaar in de praktijk steeds nadrukkelijker.

Een goede verbinding tussen de Commissie Dienstverlening en informatiebeleid en het College van Dienstverieningszaken is daarom van groot belang, met respect voor ieders rol en opdracht. Het belang van een goede verbinding speelt breder. Ook de andere functionele commissies hebben een signalerende en richtinggevende functie naar Samen Organiseren. Ontwikkelingen die commissies in hun beleidsdomein signaleren, kunnen leiden tot het initiëren van een project om een antwoord te vinden op de gevolgen van die ontwikkelingen voor de gemeentelijke uitvoering. Andersom kunnen belemmeringen in de uitvoeringspraktijk vragen om nieuw beleid en/of inzet op lobby en belangenbehartiging via commissies. Om deze interactie te borgen is het idee enkele keren per jaar een ronde tafel te organiseren tussen de Vereniging van Nederlandse Gemee nten 2/ 5

commissies en het College van Dienstverleningszaken om af te stemmen tussen beleid(sbehoeften) en uitvoering(smogelijkheden) en te spreken over manieren om elkaar te versterken. Dit zal in het reglement van het College van Dienstverleningszaken opgenomen \worden. Een andere manier om de verbinding te regelen, is de personele samenstelling van de commissie Dienstverlening en Informatiebeleid en het College van Dienstverleningszaken. Hoe dit deel van de verbinding ingericht \wordt staat hierna beschreven. Samenstelling College van Dienstverleningszaken in overgangsfase Als de ALV van juni 2017 positief besluit tot het instellen van het College van Dienstverleningszaken is vervolgens de bemensing aan de orde. In lijn met de ontwikkelgerichte aanpak van Samen Organiseren, het belang dat \wordt gehecht aan een goede verbinding tussen de commissie Dienstverlening en Informatiebeleid en het College van Dienstverleningszaken en de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen, wordt voor de periode tot de ALV 2018 geopteerd voor een tijdelijke invulling. Het voorstel is te starten met een College van Dienstverleningszaken van vier leden, twee bestuurders en één gemeentesecretaris die allen deel uitmaken van de commissie Dienstverlening en Informatiebeleid, en een externe deskundige als adviseur.

Om verbinding te houden met het voorbereidende werk van de Taskforce Samen Organiseren is verder het voorstel de voorzitter van de Taskforce toe te voegen aan het College\ De ALV wordt gevraagd het VNG-bestuur mandaat te verlenen om deze benoemingen te doen en daarbij tijdelijke ontheffing te verlenen voor de statutaire bepaling^ over het niet tegelijkertijd kunnen vervullen van het lidmaatschap van meerdere vaste beleidscommissies. Met deze pragmatische oplossing kan het College van Dienstverleningszaken nog voor de zomer van dit jaar van start gaan, wat belangrijk is voor de borging van de nieuwe manier van werken in Samen Organiseren. Als onderdeel van de ontwikkelgerichte aanpak wordt vervolgens een voorstel voorbereid voor de definitieve inrichting van het College van Dienstverleningszaken in de nieuwe governance van de VNG, na de gemeenteraadsverkiezingen van 2018. Het statutaire vraagstuk van dubbele lidmaatschappen van commissies kan vervolgens onder regie van het tijdelijke College van Dienstverleningszaken worden opgelost voor de ALV van juni 2018. In september 2018, wanneer de benoemingen in alle commissies aan de orde zijn^, kan het College van Dienstverleningszaken in definitieve zin worden samengesteld. 3.

Statutenw ijziging Deze paragraaf beschrijft de benodigde wijzigingen of aanvullingen op de statuten om de volgende zaken van een deugdelijke juridische grondslag te voorzien: (1) de nieuwe functie die de VNG krijgt (2) het instellen van het College van Dienstverleningszaken (3) het instellen van het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering ^ Deze Taskforce wordt op basis van de opdracht van de BALV van 30 november 2016 door het bestuur In mei 2017 samengesteld. ^ Zie artikel 24, lid 18 van de statuten ' Zie artikel 24, lid 13 jo 15, lid 2 Vereniging van Nederlandse Gemeenten 3/ 5

De nieuwe functie van de VNG Met het expliciet in de statuten opnemen van de nieuwe functie wordt de basis gelegd voor het organiseren van de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering, het instellen van het College van Dienstverleningszaken, het instellen van het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering en het vragen van een financiële bijdrage aan de leden ter dekking van de kosten van het Fonds. Het voorstel is daartoe: a. artikel 2, lid 3 als volgt te wijzigen: achter het woord 'beheerstaken' in te voegen '...en uitvoering van dienstverlening ..'en b. aan artikel 3 een sub r toe te voegen luidende als volgt: 'r. het ten behoeve van en samen met haar leden organiseren van projectmatige, programmatische en structurele activiteiten die gericht zijn op gezamenlijke gemeentelijke uitvoering'. Instellen Colleoe van Dienstverleninaszaken Het voorstel is voor het instellen van het College van Dienstverleningszaken een apart artikel in de statuten op te nemen met de taak, samenstelling en procedure van benoeming en daarin ook de opdracht om een reglement vast te stellen. Hieronder staat het voorstel voor het in te voegen artikel 23 nieuw (onder vernummering van de volgende artikelen): Artikel 23 College van Dienstverleningszaken (nieuw) 1.

De Vereniging kent een College van Dienstverleningszaken waarvan de leden op voordracht van de adviescommissie, zoals bedoeld in artikel 15, worden aangewezen door de algemene vergadering. 2. Het College richt zich op het verbeteren van de gemeentelijke uitvoeringspraktijk. Het College doet dit onder meer door: a. Het adviseren van het bestuur over vast te stellen standaarden ter verbetering van de kwaliteit en efficiëntie van gezamenlijke gemeentelijke uitvoering; b. Het doen van voorstellen aan het bestuur ter bevordering van samenwerking tussen gemeenten; c. Het voeren van overleg met het bestuur, leden van de vereniging en derden gericht op de totstandkoming van afspraken en overeenkomsten ter bevordering en uitvoering van de activiteiten genoemd onder a en b van dit artikel; d. Het informeren van de leden over de onder punt a, b, en c genoemde activiteiten. 3. Het bestuur stelt een reglement vast waarin ten minste worden geregeld: a. de samenstelling en werkwijze van het College; b. de wijze waarop het bestuur de leden raadpleegt ter zake van de activiteiten van het College; c. de wijze waarop het College rekening en verantwoording aflegt over zijn activiteiten, alsmede de frequentie daarvan.

In stand houden Fonds Gezamenliike Gemeenteliike Uitvoering Voor de technische omzetting van de financiering van de activiteiten in het kader van de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering, is voorstel B uitgebracht (Uitwerking Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering). Voor het in stand houden van het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering, het beheer en de verantwoording wordt een nieuw artikel aan de statuten toegevoegd. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4 /5

In dit artikel wordt ook de verplichting van de leden opgenomen om een financiële bijdrage in de kosten van het fonds te voldoen nadat de begroting is vastgesteld. Artikel 24; Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (nieuw) 1. De Vereniging heeft een Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering. Het Fonds behoort tot het vermogen van de vereniging en heeft geen winstoogmerk. 2. Ten laste van het Fonds worden de kosten gebracht van de activiteiten als bedoeld in artikel 3, sub r 3. De algemene vergadering stelt, op voorstel van het bestuur, jaarlijks vast: a. de voor de leden uit te voeren activiteiten als bedoeld in artikel 3, sub r b. de begroting ter realisering van de onder a genoemde activiteiten; in deze begroting kunnen meerjarige verplichtingen worden opgenomen. 4. leder lid van de Vereniging is jegens de Vereniging verplicht om jaarlijks een door de algemene vergadering vast te stellen financiële bijdrage aan de Vereniging te voldoen ter dekking van de kosten van het Fonds als bedoeld in lid 2, welke kosten volgen uit de in lid 3 genoemde begroting nadat deze is vastgesteld. 5. Voor het aannemen van voorstellen als bedoeld in lid 3 en 4 van dit artikel, is een meerderheid van ten minste twee derde van het aantal ter vergadering uitgebrachte stemmen vereist. 6.

De algemene vergadering stelt als onderdeel van de jaarrekening van de Vereniging de rekening en verantwoording van het Fonds vast. 7. Het bestuur stelt een reglement vast waarin ten minste worden geregeld: a. de wijze van beheer van het Fonds; b. de wijze waarop het College van Dienstverleningszaken in de gelegenheid wordt gesteld het bestuur te adviseren over de besteding van middelen uit het Fonds; c. de wijze van afrekening in geval van opheffen van het Fonds, waarbij een eventueel batig saldo van het Fonds, na aftrek van de liquidatiekosten, wordt teruggestort naar de leden, naar rato van hun inbreng. Vereniging van Nederiandse Gemeenten 5 /5

Voorstel Onderdeel B Uitwerking Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering Bes lispunten ALV inzake Fonds Ge zam enlijke Gem eentelijke U itvoering De Algeme ne L edenve rgadering wordt gevraa gd in te stem men met de werkwijze e n governa nce van tiet Fon ds G ezamenlijke Geme ente lijke Uitv oering en in dat kader te besluite n: 1. tiet F ond s per 1 janu ari 2018 op te ne men op d e ba lans van de vereniging e n do or tiet bestuur te late n betiere n 2. de begrotin g van tiet Fon ds e n de tioo gte van d e financiële bijdra ge van d e led en a an het Fonds, in beginse l geb aseerd o p inw oneraantal, jaarlijks te r goedkeuring voor te leggen aan de ALV , waarna de lede n verplicht zijn deze fin anciële bijdrage te vold oen ter d ekking van de k osten van het Fon ds 3. de finan ciële e n inhoudelijke verantwoording over he t Fonds aan d e ALV o p te nem en in de jaarrek enin g en het jaarvers lag van de vere niging 1. A anle iding In de Buitengewone Algemene Ledenvergade ring (BA LV) van 30 november 2016 is besloten om een nieuw arrangemen t in te richten voor de financierin g van de gezamenlijke gem eentelijk e activiteiten die de VN G op verzoe k van de leden voor hen orga niseert of u itvoert.

Deze notitie bevat de uitwerkin g daarvan in de vorm v an het vo orstel om een administratief fond s in t e richten bij de VN G onder d e naam Fon ds G eza menlijk e Gemeentelijk e Uitvoering. De aanleiding tot d eze herijkin g va n het financieel arran gem ent is twee ledig. Enerz ijds is de beh oefte, u rgen tie e n het financiële be lang van het gezamenlijk organiseren v an verbe teringen in de gemeen telijke d iens tverlening d e afgelope n jaren toegen omen, in he t bijzonder vanwege de digitalis erin g. Dat vraa gt om het vers terken van he t eigen aars chap van ge meenten, h et inbouwen van waarborgen in d e governa nce van de VNG voor een adequate sturin g, aanpassing v an bes luitv orm ings processen en v ergroten van transparantie. A nderzijd s het feit dat de bestaan de financierin gsm ethodiek, n amelijk een u itna me uit h et Gemeen tefonds, vanaf 2018 niet mee r is toegestaan \ Op b asis van het voo rste l 'Samen O rgan iseren'^ is in de BALV o p 30 novemb er 2 016 reed s bes lote n om het nie uwe fin anciële arrangemen t als een tec hnis che omzetting v orm te geven. De nieu we aanpak als zodanig hee ft du s geen materiële of inho udelijke consequenties.

De instellin g van het Fonds verandert de activiteiten e n pro jecten d ie voor de gem een ten gezamen lijk word en uitgevo erd n iet, e n even min het daarvoo r gereserveerde b udg et (lo s van de vraag of er om inhoud elijk e red ene n aanleiding is wijziging aa n te brenge n in h et h uidige bud get, wat nu n iet aan de o rde is). Ook de wijze waarop de bes luitv orm ing en ve rantwoording plaatsvindt over de uit te voe ren g ezamenlijke activiteiten verandert niet; d it blijft lo pen via de ALV. W el wordt de tran spa rantie v ergroot en nem en m ede daardoor de beïnvlo edin gsm ogelijkh eden va n de lede n toe . ^ In formele zin is een uitname uit het Gemeentefonds nog wel toegestaan, maar mag deze niet aan een derde (zoals VNG) worden uitgekeerd. ^ BALV-voorstel Samen Organiseren, VNG, november 2016. Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Dit voorstel bevat de uitwerking van het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering. In paragraaf 2 staan de criteria die leidend zijn voor de uitwerking. De bestuurlijke aspecten worden toegelicht in paragraaf 3, aspecten rond uitvoering en beheer volgen in paragraaf 4. De statutaire verankering van het fonds vindt u terug in voorstel onderdeel A; Instellen College van Dienstverleningszaken en statutenwijziging. 2. Criteria voor de uitwerking van het fonds De richtlijnen die waren opgenomen in het besluit van de BALV om tot een fonds te komen, zijn vertaald in de volgende criteria. • Beleidsneutraal. Het gaat om een 'technische omzetting', dat wil zeggen dat de vormgeving en inrichting van het fonds als zodanig geen inhoudelijke of materiële veranderingen tot gevolg mag hebben. • Transparant. De voeding, het beheer, de besteding en de verantwoording over het fonds moet transparant en herkenbaar zijn voor de leden. Zowel ambtelijk, als voor bestuurders en gemeenteraden. De bijdrage van elke gemeente aan het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering moet transparant en zijn en uitgelegd kunnen worden. • Draagvlak. Het financieel arrangement beschikt over draagvlak bij de gemeenten omdat hun zeggenschap goed wordt geborgd, het logisch is vormgegeven en past binnen de gebruikelijke mores en systematiek van de gezamenlijk georganiseerde of uitgevoerde activiteiten.

• Continuïteit. Het fonds is zo gestructureerd, dat de continuïteit van de geldstromen gewaarborgd is. Dit mede omdat een groot deel van de gezamenlijke gemeentelijke activiteiten een doorlooptijd kennen van enkele jaren, waaraan ook meerjarige verplichtingen en dus structurele uitgaven verbonden zijn. • Toekomstbestendig. De fondsuitwerking moet voldoende flexibel zijn om ook bij toekomstige veranderingen adequaat te functioneren. We kunnen er een aantal jaren mee vooruit. • Administratief beheersbaar. Het beheer van het fonds moet in de praktijk goed hanteerbaar zijn en geen aanleiding geven tot administratieve rompslomp of extra bureaucratie. Het beheer sluit aan op en past bij de bestaande VNG-systematiek van administratieve organisatie, planning en control, en is eenvoudig te verantwoorden in de gemeentebegrotingen en jaarrekeningen. • Eenvoudig. Belangrijk voor het draagvlak ook op termijn is dat de keuzes achter de uitwerking van het fonds niet te complex zijn. Waar verschillende oplossingen mogelijk zijn die inhoudelijk weinig verschillen, is gekozen voor de eenvoud. Op basis van deze criteria is ervoor gekozen, na weging van verschillende mogelijkheden, het Fonds onder te brengen binnen de vereniging. De basis daarvoor wordt gelegd in de statuten van de vereniging. Zie hiervoor voorstel A: Instellen College van Dienstverieningszaken en statutenwijziging.

Daarmee wordt de governance van toepassing, waarmee de invloed van de leden geborgd is. Ook kan het beheer zo dichtbij, in de eigen VNG-organisatie belegd worden. 3. Bestuurlijke aspecten 3.1 Om welke geldstromen gaat het en waarvoor zijn deze bedoeld? Het Fonds wordt ingesteld met het oog op continuering van een scala van gezamenlijk te organiseren of uit te voeren gemeentelijke activiteiten die tot op heden rechtstreeks uit het Gemeentefonds worden gefinancierd. Uitgaande van de geldstromen in 2017 gaat het om Vereniging van Nede rlandse Gemeenten 2 /5

€ 52 ,3 min. in clus ief btw^, waarvan € 26,1 min. bestaat uit meerja rige aan gegane verp lichtingen voor al lop ende activiteiten waa rove r de leden op achte reenvolgen de eerdere ALV's een bes luit hebben gen omen. De omv ang van de g eza menlijk e ac tiviteiten is geen sta tisch gegev en. In de a fgelope n zes ja ar z ijn de b edrage n bijna verv iervoudigd, van € 13 ,5 m in. in 2011 n aar mee r dan € 52,3 min. in 2018. Vo or de verd ere toekom st zou e en in tensive ring van de g eza menlijk e activiteiten nod ig kunn en blijke n, vooral omdat de be hee rcom ponent van verschillende digitale toepa ssin gen naa r ve rwac hting za l toenem en. Wanne er d it aa n de orde is, legg en w e hiervoo r ee n afzonderlijk voo rstel voor aan de ALV , zodat d e leden daa rover ku nnen beslissen. H et maak t dus nadrukkelijk gee n onderdeel uit van dit voorstel. In voorstel C : Activiteiten 2018 gezame nlijke ge mee ntelijke u itvoerin g vindt u een voorstel voor de activite iten die in 2018 ten laste v an het Fond s Gezamen lijke Gemee ntelijke U itvoering uitgevoe rd zullen w orden. 3.2 Zeg gen schap b ij de led en ove r hoogte en aa nwe nding budg et fo nds Tot op h ede n he eft het b estuur van de VNG de geza menlijk te o rganise ren o f uit te voeren activiteiten (inclusief d e meerjaren budgetten) altijd ter goedkeuring vooraf aan de ALV voorgelegd.

Dat had statutair gezien n iet geh oev en, m aar vond het bestuur wel we nselijk in het ka der van ordentelijk e besluitvormin g en het verw erve n va n dra agvlak voor deze aanw ending. Ook in de toekomst blijft deze evenwichtige e n ordentelijke besluitv orm ing in stand en w ordt de zeggen sch ap van d e led en daarin verd er versterkt. Uitnam en uit he t Gemeente fonds w orden to ch vaak als bla ck box e rvaren waa r weinig invloe d op uitgeoefend kan worden. Door h et Fond s Gezam enlijke Gem eentelijke U itvo erin g met eigen middele n te voeden en d aarover jaarlijks in d e ALV te be slissen , ontstaa t meer transparantie en vera nkeren w e de zeggenschap en he t dra agvlak bij de leden, d ie va naf 2018 imm ers indiv idue el verplicht worden jaarlijks een financiële bijdrage te vold oen ter d ekk ing van de k ost en van het F onds. In d e be groting sregels voor het F ond s Ge zam enlijke G eme ente lijke Uitvoering wordt v astg eleg d da t het bestuur de b egroting van het fond s en de h oogte v an de financiële b ijdrage van de lede n jaarlijks ter g oedkeuring aan de ALV voorlegt. In deze begroting kunnen meerja rige verplichtin gen worden opg eno men die volgen u it structu rele activiteiten.

Net als voorheen b lijve n de gez amenlijke activiteite n onderdeel uitma ken van de integrale VNG- beg rotin g, die het b estu ur o p de ga ngb are wijz e in het najaa r va stste lt. De fondsbeg roting voor gez amenlijke a ctiviteiten vo or h et volgende ja ar, die in de ja arlijkse ALV van juni wordt goe dgekeurd, z al één o p éé n worden o pge nom en in de VNG -begroting voor da t jaar. De verantw oording over de uitv oering van d e ge zam enlijke gemeen telijke a ctiviteiten is onde rdeel van de v erantwoording ov er (de activiteiten van) VNG. Die be staa t er uit dat het bestuur de jaarrekenin g van VN G te r vasts telling a an de ALV voorlegt, voorzien van een jaarvers lag ter ' In de BALV van 2016 is een bedrag van €50,7 min. beschreven; hierin was echter de btw-component voor taxatiewijzer WOZ en Basisdienstverlening KING ad €1,6 min. niet opgenomen. Netto b lijft de uiteindelijke bijdrage per gemeente budgetneutraal doordat het verschil in btw kan worden verrekend met het BTW- compensatiefonds. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 3/5

ke nn isge ving / De jaarre kening bevat ook de finan ciële verantwoording over de g ezamenlijk e gem eentelijke activiteiten. E r is geen aanle iding om dez e procedure a an te pa sse n. Binnen de ze constellatie valt ook de veran twoo rding aan de ALV o ver de a ctiviteiten die KIN G uitvoert ten betioeve van de g ezamenlijke ge mee ntelijke a ctiviteiten. 3.3 Wat is de grondslag voor inn ing van d e ge meentelijke bijdrage n? Met inga ng v an 2018 zal d e VNG voor de gezamenlijke activiteiten gee n verzoek m eer doen aa n het min isterie v an BZK tot uitna men uit het Geme ente fond s. In plaats d aarvan zal de VNG de benodig de m iddelen in de vorm van e en v erplichte financië le bijdrage naa r rato v an het inwoneraantal bij a lle g emeenten in reke ning brenge n (fa ctureren ) om zo het Fonds G eza menlijk e Gem een telijke U itvoering te voeden. De aldu s verkregen mid delen z ijn u itslu itend bestem d voor activ iteiten d ie a l zijn goedgekeurd door de ALV, binnen de eveneen s go edgekeurde financiële kaders. In lijn h ierm ee heeft he t ministerie van BZK de middele n die va naf 2018 binn en het Gem eentefonds al be groot w aren voor uitnam e voor de VNG late n vrijvallen voor ve rdeling over alle gem eenten. D eze verdeling vindt plaa ts via de alge men e uitkering, naar inwonertal®.

D e verd eels leutel van he t inw one rtal d ie BZK hierb ij heeft gehante erd, wordt ook de v erde elsle utel die de V NG zal h ante ren bij het innen van d e mid delen. Dit omw ille van eenvoud en herkenbaarheid, en om d e bu dge ttaire ne utra liteit zo g oed m oge lijk te bo rgen . De sleutel 'aan tal in won ers' op een vaste peildatum is h erke nbaar omda t veel v an d e betrok ken activiteiten die gefinancierd wo rden uit het fond s inwon er gerelateerd z ijn. Denk bijvoorbeeld aan de digitalis ering va n pubiieksdiens tverlening, waar in b eginse l elke inw oner baat bij he eft. Het inwonertal is bove ndien een m aats taf die s tabiel is, om dat deze na vaststelling op e lke vaste peildatum nie t me er w ijzigt. Daardo or geeft deze b ij me erja renprogramm a's een rustig e n voorspelbaar be eld voor e lke gem eentebe groting. Het inwone rtal a ls verdeels leutel vormt dus ook een toekoms tbesten dige basis: gem eenten weten la ngja rig goed waar zij a an toe zijn omd at het inwonertal van gem een ten o ver het alge mee n weinig mu teert. O ok v oor nieuw to e te voe gen gezamenlijke activiteiten zal d e VNG o mwille v an d e eenvoud en tran sparantie het in won erta l als verd eels leutel ha nteren, ten zij de gemeenten in gezamenlijk heid via de ALV zouden bes luite n da t een andere verdeelsleutel te verk iezen is.

in h et g eva l de gezame nlijke ac tiviteiten worden be ëindigd en er z oud en m iddelen in h et fonds resteren , dan w orden deze terugbetaald aa n de leden. De te rugbeta iingsregeiing n aar de lede n wordt statu tair vera nkerd en zal gestructu reerd worden naar rato va n de door de jaren hee n gele verd e in bren g. 4. Be hee r en uitvoerin g De fina ncië le bijdragen van d e leden a an h et fo nds zullen wo rden geïnd via fa cturering. D ie facturering von d om adm inistratieve redene n oo k al in de 'oud e' situatie p laats, e chter zo nder ee n beta lingsverplic hting. V óór 2 018 gebeurd e de betaling immers a i door de uitname uit h et Gem eentefonds. Het gevolg van de te chnisch e aa npassin g is dus slechts d at d e facturen v anaf 2018 door d e gemeen ten wél b etaa lbaa r moeten worden geste ld. D e midde len die gem eenten Artikel 14 lid 1 van de statuten VNG. ' Dit sluit aan bij de verdeling die BZK hanteert en wordt toegelicht in de Meicirculaire Gemeentefonds 2017. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4/5

bijdrage n aan het fond s wo rden op het mome nt van betalen 'VN G-m iddelen'. D e V NG moet deze beheren conform het b esta ande Treas urystatuut. Ook in dit opzic ht is dus gee n inh oud elijk e wijziging aan d e orde ten o pzic hte van d e hu idig e wijze waarop financie ringsmidde len v oor gezamenlijke activiteiten w orde n beheerd. De b este ding van d e midde len van h et fond s (he t aangaan van v erplichtingen, de m and atering , de budgetbew akin g) on derscheidt zich niet v an de be steding van de huidige middelen v an d e VNG , waarond er de gezam enlijke g emeen telijke a ctiviteiten. Dat geld t ook voor de besteding van de middele n die aan KING beschikbaar worden gesteld voor d e instan dho udin g en de u itvoerin g va n gezamenlijke ac tiviteiten. E r is geen aan leid ing o m dit als gevolg va n deze 'technisch e om zetting' te vera nderen. Het toenem ende fin anciële bela ng en d e nie uwe financië le routering , me t daarin exp licie t de p lek van h et Fond s, inc lusief e en jaarlijks e fon dsbegroting, en de toen eme nde inca ssoactiviteiten, verg en op on derdele n ee n extra in zet en e en uitbreiding van werkinstructies en procedurebeschrijvingen. Dit leidt ev ene ens tot extra inzet voor de V NG in de be drijfsvoering bij controlling, zow el bij de implementa tie (tijde lijk) als bij de op eratie (s tructure el).

D eze beh eerkosten word en o pge nom en in de b egroting van het F ond s. De bovenstaa nde u itwe rkin g is i n grote zorg vuldighe id e n in afstemm ing m et B ZK, accountant en fiscaal adviseurs tot stand gek omen. M et de Bela stingdie nst loopt al enig e tijd overleg o ver de fisca le be handeling van de geldstro men van de VNG en de interp reta tie d oor d e Belastingdie nst m et oog op d e V ennoots chapsbelas ting (Vpb ). Dez e interpreta tie is veran derd als gevolg v an d e W et m ode rnisering Vpb-p licht overheidsondernem inge n uit 201 6. In het overleg m et d e Belastingdiens t wo rdt n u oo k de technische o mzetting naar het F ond s me ege nom en. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 5/5

Voorstel onderdeel C Activiteiten 2018 Gezamenlijke gemeentelijke uitvoering Gev raagd besluit De Algeme ne Lede nvergad ering wordt gev raagd: 1. In te stemmen me t de uitvoering van d e in dit voorste l bes chre ven a ctiviteiten in 20 18 o nde r de noe mer gezamenlijke g emeen telijke u itvoering, z oals ve rmeld in het nieu w in te voegen artikel 3 sub r in d e statuten van d e V NG (voorstel A ). 2. In te stemmen me t de financierin g va n de ze a ctiviteiten uit he t Fon ds G ezamenlijk e Gemeentelijke Uitvoering (GGU) tot ee n be drag van € 52,3 m ln .\ waarbij: a. voor een bedrag van € 26 ,1 m in. spra ke is van vastligge nde m eerjarige verp lichtingen d ie volgen uit besluitvorming in eerdere ALV 's; b. voor ee n bedrag van €2,6 min . nieuwe me erjarige activiteiten worden ges tart; c. voor een bedrag v an €23,6 min. proje ctmatig e en p rogram matische a ctiviteiten in 2018 w orden uitg evoerd. 3. In te stemmen met het in re ken ing brenge n va n de financ iële bijdrage 2018 bij de leden, naa r rato van het inwone raantal, tot een bed rag van €52,3 min. 1. De context van de gez amenlijke gem een telijke uitv oering Dit voorste l bes chrijft d e inhoud elijk e activiteite n in h et kade r van de gezame nlijke gemeentelijk e uitvoering in 2018 , gefinancie rd uit het F onds G GU.

Met he t BA L V-be sluit van 30 no vember 2016 krijgt de VNG een rol in het o rganise ren van de sam enw erking tuss en gemeente n in de uitvoering. Deze samenw erking richt zich op verbeterin g van de kw alite it van de geme ente lijke d iens tverlen ing, niet op bele idsv raagstu kken. De V NG c reëert waa rborgen vo or de sam enw erking in verenig ings rechtelijke en bestuur lijke zin en fa ciliteert de bew eging Samen O rganise ren. Er wordt een orden ing a angebrach t in de a ctiviteiten in 2018 , die aansluit op de bedoeling van Sam en Organiseren. Dez e ordening leidt to t ontschotting , flexibiliteit, slagkrach t en generie ke sturin g om in te s pele n op actuele o ntwikke lingen. Van af 20 18 is he t niet m eer mogelijk om uitn amen u it he t Gemeentefonds rechtstreeks aa n de VNG toe te ke nne n. O m m ogelijk te maken o m co llectief activite iten t e blijve n ve rrich ten, wordt conform het besluit in de BALV 2016 een Fon ds G eza menlijk e Geme ente lijke Uitvoering (G GU ) ingeste ld. Ove r de u itwerking van dit be sluit ga at v oorstel B: U itwerking F onds Gezamenlijk e Ge meentelijk e Uitvoering. De inho udelijke activite iten 2018 z oals in vo orliggend v oorstel beschrev en, worden n a bes luitvormin g in de ALV u it he t fonds GG U gefin anc ierd .

In de v olgend e paragraaf wordt eerst k ort terugge grepen op d e va stge steld e bes tuurlijke am bitie s uit de D igitale Age nda 202 0 en de bew eging Sam en O rgan iseren. D eze gev en ric htin g aan de activite iten in 2 018 . Vervolg ens worden in p aragraaf 3 de gebruikte ord eningssystematiek en de meerja rige activite iten én jaarlijks e activiteiten beschreven . Als laatste wordt in paragraaf 4 ingega an o p de sturin g op de a ctiviteiten, die i n vierjarige sturingsperiodes wordt vorm gegeven . 2. Bes tuur lijke amb ities uit de Digitale Agenda 2020 In de A LV van juni 201 5 he bbe n ge meenten onder he t m otto 'Samen doen wat samen kan' bes lote n hu n kra chten als m ees t nab ije o verheid voor inwoners en ondernem ers te bundelen. Op het vlak van diens tverlening e n de daa rbij h ore nde inform atievoorziening is deze krac hten bundeling vormgegeven in d e Digitale A genda 2020. D e ge meenten hebb en m et deze bestuurlijke agenda ee n beweging ge creë erd, waa rin stee ds m eer zak en gezamen lijk worden o pge pakt en waa rin op die m anier d e krach t van de lokale o verheid gestalte krijgt. Met de Digitale Agenda hebb en gem een ten d rie s trate gische amb ities geform uleerd: 1. Gemeenten nemen op en en tran sparant deel a an d e pa rticipatiesamen leving; ^ Dit bedrag is inclusief Btw; voor een toelichting zie voorstel B.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2. Dat doen gemeenten door als één efficiënte overheid te werken; 3. Gemeenten werken massaal digitaal en leveren maatwerk lokaal. De eerste ambitie geeft ons uiteindelijke doel aan, dat alleen gerealiseerd kan worden door een groot aantal resultaten te boeken op de andere, meer instrumentele ambities. Voortbouwend op de ambities uit de Digitale Agenda 2020 is in de BALV van 2016 met de beweging Samen Organiseren de nadruk gelegd op het stimuleren van grootschalig gebruik van initiatieven die (1) de kwaliteit van de dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers verbeteren, (2) de uitvoeringskwaliteit van processen vergroten en/of (3) schaalvoordelen op gebied van informatievoorziening en ICT-infrastructuur opleveren. Daarvoor worden belemmeringen weggenomen en standaarden vastgesteld. Deze gezamenlijke ambities geven richting aan de activiteiten in het kader van de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering in 2018, die in paragraaf 4 worden beschreven. 3. Inhoudelijke activiteiten 2018 De ordening die nu wordt aangebracht in de inhoudelijke activiteiten die onderdeel zijn van de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering, is enerzijds gebaseerd op verschillende ontwikkelfasen van producten en diensten, anderzijds op de inhoudelijke domeinen waarop deze plaatsvinden. Deze fasen zijn de volgende: 1. Voorbereiding uitvoeringsstrategie 2. Innovatie en initiatie 3. Ontwikkeling 4.

Opschaling en implementatie 5. Beheer en doorontwikkeling Naast de fases waarlangs activiteiten worden geordend, kunnen verschillende inhoudelijke domeinen onderscheiden worden. De activiteiten in het kader van gezamenlijke gemeentelijke uitvoering richten zich op het verbeteren van de kwaliteit van gemeentelijke dienstverlening en informatievoorziening en de uitvoering van beleidsneutrale medebewindstaken. De activiteiten kunnen hierbinnen een slag specifieker geordend worden naar de volgende inhoudelijke domeinen: 1. fysiek domein 2. sociaal domein 3. publieksdienstverlening en overige domeinen 4. randvoorwaarden (waaronder generieke voorzieningen) De combinatie van deze twee assen leidt tot een ordening waarlangs alle activiteiten in het kader van gezamenlijke gemeentelijke uitvoering worden beschreven, die uit het in te richten Fonds GGU worden gefinancierd. Eerst worden de meerjarige activiteiten beschreven, die op basis van eerdere besluitvorming in de ALV doorlopen, vervolgens worden de nieuwe meerjarige activiteiten benoemd die in 2018 zullen starten. Deze activiteiten vallen grotendeels in de fase Beheer en doorontwikkeling. Als laatste wordt ingegaan op de jaarlijkse projectmatige en programmatische activiteiten in de fases Voorbereiding uitvoeringsstrategie. Innovatie en initiatie. Ontwikkeling, en Opschaling en implementatie.

Meeriariqe activiteiten De gezamenlijke gemeentelijke uitvoering heeft een basis aan lopende activiteiten waar in eerdere ALV's de afgelopen jaren al over is besloten. Dit zijn meerjarige activiteiten met bijbehorende verplichtingen. Een voorbeeld hiervan is de Informatiebeveiligingsdienst. Met deze meerjarige activiteiten is in 2018 een budget van €26,1 min gemoeid. Activiteiten waarvoor meerjarige financiering beschikbaar is gesteld door de ALV, zijn in principe niet eindig. Dit maakt het mogelijk dat eerder kan worden overgegaan tot het aannemen van vast personeel en dat langjarige contracten met leveranciers kunnen worden gesloten. Daarmee is behoud van kennis en Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2/1 1

continuïteit beter geborgd. Het afbouwen van een meerjarige activiteit kost minimaal 5 jaar^. Hiervoor is besluitvorming nodig in de ALV. Naast de lopende meerjarige activiteiten worden opgeleverde producten uit 2017 in beheer genomen voor in totaal €2,6 min., waarmee dit meerjarige uitgaven worden (te weten SVB BGT, ENSIA structureel en Beheer opgeleverde producten Digitale Agenda). Hierdoor nemen de totale meerjarige uitgaven in de fase Beheer en doorontwikkeling in 2018 ten opzichte van 2017 toe tot in totaal €28,7 min. In het jaar 2018 worden de volgende meerjarige activiteiten uitgevoerd, die onderdeel zijn van de fase Beheer en doorontwikkeling. In bijlage 1 staat een korte toelichting per activiteit. Sociaal Domein - €11.850.000 Realisatie en beheer Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Beheer Informatievoorziening Sociaal Domein (ISD) standaarden en ICT- Infrastructuur Beheer en aanbesteding Raamcontracten Sociaal Domein Taxatiewijzers WOZ Samenwerkingsverband van Bronhouders Basisregistratie Grootschalige Topografie (SVB BGT) nieuw Dienstverlening en Overige Domeinen ^ggg^QQQ-; 14+netnummer Burgerzakenmodules en basisregistratie Personen Randvoorwaarden " '.5 - .

€14.3^57000 i Basisdienstverlening KING (Innovatie en Impact, Implementatie, Sturingsinformatie, Architectuur en Standaarden, Informatiebeveiliging en Privacy, Infrastructuur en Inkoop, Dienstverlening en Bedrijfsvoering) Informatiebeveiligingsdienst (IBD) Leveranciersmanagement (beheer onderhoud NUP) Eenduidige Normatiek Singel Information Audit (ENSIA) structureel nieuw Beheer opgeleverde producten Digitale Agenda nieuw Totaal € 28.748.C Proiectmatiqe en programmatische activiteiten in 2018 Naast deze meerjarige activiteiten, worden jaarlijks nieuwe activiteiten uitgevoerd waarvoor financiering nodig is. Deze activiteiten en de daarvoor benodigde middelen vragen dan ook om jaarlijkse besluitvorming in de ALV. Het gaat voor 2018 om een budget van € 23,6 min. De projectmatige en programmatische activiteiten die in 2018 worden uitgevoerd, zijn ingedeeld aan de hand van de eerste vier ontwikkelfases. De fases Voorbereiding uitvoeringsstrategie en Innovatie en initiatie zijn enerzijds gericht op het duiden van trends en anderzijds op het initiëren van nieuwe projecten die bijdragen aan het wegnemen van belemmeringen en innovatie van werkprocessen in publieksdienstverlening en andere medebewindstaken op gang brengen. Deze activiteiten worden uitgevoerd met een relatief bescheiden budget.

De nadruk van de projectmatige en programmatische activiteiten in 2018 ligt op de fases Ontwikkeling en Opschaling en implementatie. In generieke zin wordt in de fase Ontwikkeling ^ Dit is gebaseerd op gebruikelijke termijnen voor het uittreden uit samenwerkingsverbanden en gemeenschappelijke regelingen. Veren iging van N ederlandse Gemeenten 3/1 1

ingezet op de ontwikkeling van ICT-infrastructuur en andere randvoorwaarden voor het verbeteren van de gemeentelijke informatievoorziening, het borgen van de informatieveiligheid en het creëren van mogelijkheden voor gemeentelijke samenwerking. Specifiek vraagt het Digitaal Stelsel Omgevingswet uiteraard om actie en investeringen. Ook is de doorontwikkeling van belang van de Informatievoorziening in het Sociaal Domein die is ontwikkeld voor de drie decentralisaties. Het stimuleren van het gebruik van de GDI is in 2018 sterk versoberd ten opzichte van 2017. De prioriteit ligt bij die zaken waar gemeenten in hun uitvoeringspraktijk het meest baat bij hebben (zoals digitale identiteit) of die wettelijk verplicht zijn (Wet GDI). In de fase Opschaling en implementatie ligt de nadruk op dienstverlening. De projecten onder innovatief standaardiseren van de dienstverlening worden door Samen Organiseren aangejaagd. Daarnaast wordt verlengd ingezet op het versterken van de verantwoording over informatieveiligheid door Eenduidige Normatiek Singel Information Audit (ENSIA) en wordt gestart met een privacy ondersteuningsaanpak voor gemeenten. Ook wordt een 'revolving fund' gecreëerd, waarmee inkooptrajecten (zoals de eerdere succesvolle aanbesteding mobiele telefonie) gemakkelijker kunnen worden voorgefinancierd.

Voorbereiding uitvoeringsstrategie - €699.000 Visievorming, uitvoeringsstrategie en trendwatching Innovatie & initiatie €1.550.000 Initiatie van nieuwe projecten Innovatie van werkprocessen op medebewindstaken Infrastructuur en randvoorwaarden - Gemeentelijke Gemeenschappelijke Infrastructuur (GGi) - Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) -Vernieuwing Informatiebeveiligingsdienst (IBD) - Digitalisering Archief Informatievoorziening Omgevingswet Informatievoorziening Sociaal Domein Opschaling & implementatie €8.850.000 Eenduidige Normatiek Singel Information Audit (ENSIA) Privacy aanpak Innovatief standaardiseren van dienstverlening Revolving Fund inkoop Totaaloverzicht activiteiten 2018 Uiteindelijk leidt bovenstaande tot het totaaloverzicht van inhoudelijke activiteiten in 2018 zoals weergegeven in onderstaande figuur. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4/1 1

Voorbereiding Uitvoeringsstrategie Fysiek Domein So cia al Do me in Die nstve rlenin g & O ver ige Do me ine n Rand­ voorwaarden Visievorming, Uitvoerings­ strategie en trendwatching 699.000 1,3% Innovatie & Initiatie Werkprocessen medebewlnds- taken Werkprocessen medetjewinds- taken Initiatie van nieuwe projecten 1.5 50.00 0 3 % On twi kke ling Informatie­ voorziening Omgevingswet ^ Opschaling & implementatie Informatie­ voorziening Sociaal Domein Werkprocessen | | medetieMnds- | taken s GGI GDI Vernieuwing IBD Digitalisering Archief 12.480.000 23,9% Beheer & doorontwikkeling Taxatiewijzer WOZ SVB BGT Innovatief standaardiseren dienstverlening ENSIA project Privacy aanpak Revolving Fund Versneling opschaling Vaststelen standaarden 8.850.000 1 Monitor SD iSD beheer Beheer raamcontracten SD 14+ netnununer Burerzaken- modules en BRP ' Basisdienst­ verlening KING Leveranciers- management IBD ENSIA beheer Beheer DA2020 28.748.000 . 54 ,6% ^, J 4. Rob uuste, g edrage n en slagv aardige Inv esterin gsb eslissin gen met slagk racht Het Fonds G GU wordt vormge geven conform de in vo orstel B b eschreven governance, met stuu rperiodes van 4 jaar. Het VNG-bestuur is veran twoo rdelijk voor de activite iten die worden gefinancierd uit het fonds .

Het bes tuur sta at h iervoor in a ctieve verbindin g me t he t College va n Dienstv erlening szaken en de bele idsc omm issies van de VNG in hun adviserende rol. Om direc te ge meentelijke in breng e ffectief te m aken, slagk rach t te b orgen, ontschot te kunnen werken en in te ku nne n spelen op de actu alite it, zal in het reglement van het Fon ds GG U een bij de verschillende ontwikke lfases pass end e mand aatr egeling voor het bestu ur w orden u itgewerkt. D eze is be doeld om in de loop van het ja ar in vesterin gsbeslissingen te ku nne n ne men . He t fina ncië le kad er zo als besc hreven in paragraaf 3 is hierb ij uite raard leidend. Het b estu ur rapporte ert en verantwoo rdt ov er h et gehe el co nform de governance die is bes chreve n in voorstellen A en B aan de (B)A LV. Vereniging van Nederlands e Gemeenten 5/11

Bijla ge 1 : Kw alita tieve toe lichting bij d e activiteiten in 2018 Uit h et F ond s GG Ü worde n zowel mee rjarige als jaarlijkse activiteiten/inve stering en g efinancierd, In dez e bijlage wo rden de bela ngrijkste ac tiviteite n per ontwik kelfase kort toegelicht. Inhoud elijke to elichting meerjarige a ctiviteiten Met dez e me erjarige activiteiten is in 2018 een bu dget va n € 28,7 min g emoeid, waarvan €2,6 m in voor nieuwe meerjarig e activite iten wordt gereservee rd. D e nie uwe me erja rige activiteiten worden bekrach tigd m et het te nem en beslu it in de A LV van 201 7. M et d e ov erig e me erja rige activite iten is al in eerdere ALV's in gestem d. Activiteiten waarv oor meerja rige financie ring beschik baar is gesteld door de A LV, zijn in princip e nie t eindig. Al d eze activiteiten vallen in de fase Beheer & doorontwikk eling. Nada t de activite iten in de ze fase zijn bes chreve n, wo rdt achtereenvolgens o p de activiteiten in de andere ontwikke lfases in gegaan. Gem eentelijke mo nito r Sociaal Domein (GMSD) De ontw ikkeling van d e GMS D is in 2014 geïnitie erd als onderdeel van het programma vIS D v an VNG en KING. In d it kader is e en g egevens-se t opg este ld waarmee ge meente n hebben inges tem d en d ie is opgen omen in waa rstaatjegem eente.nl (WSJG ). KIN G is vera ntwoord elijk worden voor het structurele beheer.