Woordelijk verslag van de besluitvormende vergadering van 7 november.pdf

100 miljoen in de min gaan, dan keurt die accountant dat goed. Die kijkt daar helemaal niet naar. Dat gaat niet naar de accountant. Bovendien keuren wij de begroting voor 2025 goed, met een inkijkje naar de toekomst. Dat is ook wel een beetje het stiekeme in deze. De accountant kijkt daar niet naar. Dat klopt. Voorzitter, ik heb al duidelijk gemaakt dat je schulden waarvan je weet dat ze er zijn, niet opneemt. Het kan niet zo zijn dat je rente niet opneemt. Je kunt wel zeggen dat we noch de rente die we ontvangen, noch de rente die we betalen, opnemen. Je kunt niet zeggen dat je de rente die we ontvangen wel opnemen en de rente die we betalen niet. 02:26:22 De heer Verbeek: Dan nog twee zaken. Als het mag wil ik toch even reageren op de motie over de schuldquote en dergelijke. Over de solvabiliteitsratio. Een score lager dan 20 wordt als risicovol gezien. Men wil dat die op 30% staat. Ik begrijp het wel, want we lopen totaal uit de pas met de schuldquote. Een solvabiliteitsratio is in mijn ogen echter een indicatie die helemaal afhangt van de omstandigheden. Een solvabiliteitsratio is het balanstotaal gedeeld door het eigen vermogen. Dat kunt u lezen. Stel, we hebben een eigen vermogen van 70.000 en een last van 90.000. Dan is er een liquiditeitsratio van 30%. Stel je voor dat wij inderdaad die 19 miljoen bij zouden lenen, dan wordt de solvabiliteitsratio maar 15.

Terwijl er niks veranderd is aan het risico, want je hebt 19 miljoen op de bank staan en je hebt 19 miljoen aan schuld. 02:28:03 De heer Verbeek: Dat valt tegen elkaar weg. Dat heeft geen invloed. Ik wil maar aangeven dat dat geen risico geeft. Voorzitter, het hangt er helemaal van af wat er op de balans staat. Ik begrijp die motie, maar hij is heel moeilijk uit te voeren. Bovendien kunnen we die zaken niet meer doen, als we hem uitvoeren. Je zou wel uit kunnen gaan van de netto schuldquote. Die netto schuldquote is een verhouding van wat we kunnen lenen. Het is een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de ~. Men zegt dat de gemeente zich in de gevarenzone bevindt als deze boven de 130% ligt. Dan dient het bestuur er werk van te maken de schuld te verlagen. Het bestuur zegt het zelf. Laten we kijken naar bladzijde 135. 02:28:59 De heer Verbeek: Ik ga u niet vermoeien met getallen, maar we hebben een schuldquote van 55%. Dan kun je dus ook zeggen: wat kunnen wij nog bijlenen? Dat is 56 miljoen, beste VVD. Dan kunt u de heer Van der Wegen wel aanvallen, maar als u van de schuldquote afgaat, dan kunt u 56 miljoen lenen. Dan kunt u dus niet alle scholen bouwen. U kunt ook die rondweg niet meer doen. Noem maar op. Ik geef het toch maar aan de hele raad mee. Ik zie allemaal mensen moeilijk kijken. Mijn verhaal is: wij zijn niet open naar onze inwoners.

Wij geven niet acht van de deplorabele staat waar we in gaan komen. We steken onze kop in het zand en we houden informatie achter, voorzitter. Daarmee zijn wij een onbetrouwbare overheid. Ik kan het niet anders noemen, voorzitter.

02:29:48 Voorzitter: U heeft nog een motie. 02:29:49 De heer Verbeek: Ik heb een motie en een amendement, voorzitter. Het amendement 'rente te betalen over aan te trekken leningen' Hij is politiek nogal beladen, dus ik zal hem helemaal voorlezen, als dat mag. Amendement inzake het opnemen van te betalen rente op aan te trekken leningen in de begroting 2025, meerjarenraming 2026-2028. De raad van de gemeente Steenbergen, in vergadering bijeen op 7 november 2024. Overwegende dat blijkens de in de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 op bladzijde 161 opgenomen liquiditeitsprognose en op basis hiervan op bladzijde 203 door het college van burgemeester en wethouders geprognotiseerde balans 2025-2028 en voor de jaren 2026, 2027 en 2028 bedragen van afgerond 6 miljoen, 12 miljoen en 8 miljoen bijgeleend moeten worden. 02:30:40 De heer Verbeek: Welke leningen bovenop de al opgenomen lening van 25 miljoen komen. Constaterende dat de gemeente Steenbergen gelden heeft waarvoor volgens de begroting van 2025 en 2026 rentebedragen worden ontvangen van €625.000,- en €250.000,-. Waarbij uitgegaan wordt van 4%. Constaterende dat voor de noodzakelijkerwijs nieuw aan te trekken leningen in de begroting geen rekening is gehouden met het feit dat de gemeente Steenbergen over deze leningen rente zal moeten betalen.

Constaterende dat met dit handelen, de uitkomst van de begroting in ernstige mate afwijkt van de werkelijkheid. Besluiten in het besluit de volgende tekst toe te voegen. 02:31:19 De heer Verbeek: In de begroting voor de jaren 2026, 2027 en 2028 voor het aan te trekken leningen van afgerond respectievelijk 6 miljoen, 12 miljoen, 8 miljoen euro aan te trekken, aan de rente te betalen bedragen op te nemen van afgerond respectievelijk €240.000,- €480.000,- en €720.000,-. Een reële optie is dus dat daardoor de begroting in de min gaat. Dat klopt. Het is wel het eerlijke verhaal. Het is niet anders. 02:31:43 Voorzitter: De heer Huisman. 02:31:43 De heer Huisman: Voorzitter, dit zijn pas bedragen. Dit zijn de grote bedragen die wel zeer bijzonder zijn. Ik wil één ding vragen. Stel dat het amendement 'rente te betalen over aan te trekken leningen' wordt aangenomen. Stel dat dat verwerkt wordt in de begroting. Dat betekent toch dat de begroting niet sluitend is? Dat betekent toch dat de raad het niet mag goedkeuren? 02:32:12 Voorzitter: De heer Verbeek.

02:32:12 De heer Verbeek: Ik weet niet of de raad een niet sluitende begroting mag goedkeuren. Ik heb gen idee. Het jaar 2025 is sluitend. Ik weet nog dat wij de vorige keer een negatieve begroting hadden. We moesten toch aan de provincie het sein geven dat we het financieel zo zwaar hadden? Toen was die ook negatief. Die was bewust negatief. 02:32:25 Voorzitter: Ik denk dat u dat van het college gaat horen. De heer Verbeek, u had ook nog een motie. 02:32:33 De heer Verbeek: Ik had nog een motie, voorzitter. Dat is een motie van treurnis. Wat is de aanleiding? Het college heeft toegezegd om in de begroting 2025 en meerjarenbegroting 2026-2028, een liquiditeitsprognose over de periode 2025-2040 toe te voegen. Het college is deze toezegging niet nagekomen. Dit met het argument en ik citeer: "Het zou leiden tot de situatie dat de kerngetallen voor onze schuldquota en solvabiliteit ver in het rood zouden komen." Einde citaat. Met haar uitspraak geeft het college aan dat de financiële situatie van de gemeente Steenbergen de komende jaren onhoudbaar wordt. Door geen invulling te geven aan de wens van de raad voor genoemde liquiditeitsprognose, weigert het college om aan de gemeenteraad en aan de inwoners van de gemeente Steenbergen hierover openheid van zaken te geven.

02:33:27 De heer Verbeek: Het beoogde effect van de gemeenteraad van Steenbergen, is dat deze motie van treurnis voor het college aanleiding zal zijn om nog dit jaar aan de gemeenteraad en onze inwoners alsnog openheid voor zaken te geven over het verloop van de financiële situatie van onze gemeente over de periode 2025-2040. Het besluit: de gemeenteraad en Steenbergen spreekt zijn treurnis uit over de weigering van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Steenbergen om openheid van zaken te geven over de financiële toestand van de gemeente Steenbergen op langere termijn, door haar toezegging om een liquiditeitsprognose te maken over de periode 2025-2040 niet na te komen. 02:33:59 De heer Verbeek: Voorzitter, dit staat niet in de motie, maar ik zeg het er gewoon bij. Het kan niet zo zijn dat je een debat afbreekt met een toezegging en daarna die toezegging niet nakomt. Dat kan per se niet. Daar ligt ook nog een taak voor de voorzitter. U bent uiteindelijk ook voorzitter van het college van burgemeester en wethouders, voorzitter. Dank u wel. 02:34:16 De heer Huisman: Voorzitter, punt van orde. 02:34:17 Voorzitter: Ja. De heer Huisman.

02:34:19 De heer Huisman: Het ging heel snel. Kunnen we dit ook op papier krijgen? 02:34:24 Voorzitter: Ja. Ik heb hem ook nog niet. U gaat hem indienen. Dan wordt die gekopieerd en dan krijgt u hem allemaal uitgereikt. Dan gaan we straks verder. De heer Verbeek. 02:34:35 De heer Verbeek: Voorzitter, ik zal hem zo dadelijk doorsturen naar de griffie. Die kan hem gewoon uitprinten. Dan krijgt u hem en dan kunt u daar en die kan gewoon uitprinten en dan krijgen we dan kunt u daar eventueel nog van genieten tijdens de wortelstamp, voorzitter. Wie zal het zeggen. Ik hoor vanuit de coalitie dat ze allemaal toch wel leuke dingen doen. We moeten uitkijken. We moeten eerlijk zijn tegen de mensen. We moeten uitkijken met onze financiën. Ik neem aan dat mijn amendement het helemaal dik gaat halen, voorzitter. Dank u wel. 02:35:00 Voorzitter: Dank u wel. De motie wordt gekopieerd. Die krijgt u in de pauze. Ik ga nu schorsen. Ik stel voor 19:15, of 19:30. U mag kiezen. We gaan om 19:30 verder. 02:35:15 Schorsing: [schorsing 02:35:16 - 03:46:19] 03:46:19 Voorzitter: Ik heropen de vergadering. Voordat we verder gaan, heb ik sowieso een punt van orde van de heer Verbeek. Er was voor mij nog mededeling. U zag in het eerste deel van de vergadering dat ik regelmatig afgeleid werd.

Dat heeft te maken met een grote brand in Roosendaal, waar ik continu van op de hoogte gehouden word, gezien de rookontwikkeling. Mocht dat nog een keer gebeuren, dan weet u dat ik af en toe even niet zo alert kan zijn op een interruptie. Ik denk dat het nu verder wel meevalt. De heer Verbeek, punt van orde. 03:46:52 De heer Verbeek: Dank u wel, voorzitter. De motie van treurnis wordt veranderd in een motie van afkeuring. 03:47:00 Voorzitter: Wij gaan het noteren. Iemand anders nog? De heer Weerdenburg. 03:47:06 De heer Weerdenburg: Voorzitter, in de heerlijke schorsing hebben wij de motie ingediend door het CDA, Stem0167 en de Volkspartij naar aanleiding van het betoog van de heer Verbeek, veranderd. Ik zal hem straks uiteraard helemaal voorlezen. De solvabiliteit wordt veranderd in een schuldquote. Die willen we hanteren op 130%. De motie wordt medeondertekend door fractie Verbeek.

03:47:39 Voorzitter: Prima. Dank u wel. Is er verder niemand? Dan gaan we verder met de beantwoording van het college, zodat die kunnen reageren op de verschillende vragen die gesteld zijn en zo mogelijk ingediende moties. We beginnen zoals gebruikelijk met de wethouder van financiën. Zijne edelachtbare wethouder Gommeren. Ik vergeet u nog te vermelden dat de heer Geers ziek naar huis is. U moet het stemformulier even aanpassen met één cijfertje, naar achttien. Wethouder Gommeren. 03:48:15 Wethouder Gommeren: Dank u wel, voorzitter. Ik begin met een kleine inleiding. Op weg naar een toekomstig bestendig Steenbergen met een hoger welzijnsniveau. De begroting is een vertaling van de perspectiefnota op 4 juli. Daar stond in dat koers houden belangrijk is. Bijsturen waar nodig, is natuurlijk ook belangrijk om het schip recht te houden. En we doen dit vanuit het raadsakkoord 'van ambitie naar actie' en van een beheerorganisatie naar een ontwikkelorganisatie. We werken door aan de collegeprioriteiten en wat er nog meer nodig is voor een hoger welzijnsniveau. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is het realiseren van ambities met de mogelijkheden die we daarvoor hebben. We zullen moeten kijken naar onze mogelijkheden. 03:49:03 Wethouder Gommeren: Die mogelijkheden zitten bij die investeringen die we willen gaan doen. Daar zijn een aantal criteria. Dat is tijd, capaciteit en middelen.

We hebben het laatste half jaar een aantal belangrijke beslissingen genomen. Reinierpolder III, ontwikkelplan Dinteloord, het IHP en de randweg. We moeten nog meer belangrijke keuzes maken. Dat zullen we moeten doen binnen de kaders. We zullen moeten kijken naar de kapitaallasten, we toetsen aan de criteria en het moet altijd binnen de begroting blijven. In de toekomst zullen keuzes gemaakt moet worden. Niet alles kan. We zullen steeds op zoek moeten naar kostendragers. Investeringen in projecten moeten zichzelf terug kunnen verdienen. Daarnaast zijn ook investeringen die het maatschappelijk doel dienen. Denk aan het IHP. 03:49:51 Wethouder Gommeren: Een toekomstig bestendig en een hoger welzijnsniveau voor alle kernen. Dat proberen we te bereiken met zijn allen. Waar het prettig wonen, werken en recreëren is. Dan de begroting 2025. We hebben u een sluitende meerjarenbegroting gepresenteerd. Dat hebben we ook al aangegeven bij de behandeling bij de perspectiefnota. We hebben ook te maken met ravijnjaren. We worden 3 miljard gekort door de Rijksoverheid. Ik heb het al meer verteld: 3 miljard is gemakkelijk rekenen voor de gemeente Steenbergen. Dat is ongeveer 3 miljoen voor de gemeente Steenbergen. Daarom hebben we kritisch gekeken naar de ombuigingsmogelijkheden. Alle gemeenten in Nederland hebben deze ombuigingsopgave.

03:50:34 Wethouder Gommeren: Wij hebben gekeken naar het sociaal domein, fysiek domein en de bedrijfsvoering. We zullen de rapportage over de ombuigingen straks ook meenemen in

de P&C cyclus. Het laatste middel dat sommige gemeentes inzetten om de begroting sluitend te maken, is het verhogen van de OZB. We hebben de OZB niet meer verhoogd dan we afgesproken hebben. Dat is verhoogd met 3,8%. De overheid worstelt ook met uitgaven. Er is druk vanuit de VNG. Vanuit de VNG wordt gezegd: we gaan misschien taken teruggeven. Er werd vorige week gesproken over een wethouders staking. Het is goed dat die nu nog niet aan de gang is. Anders hadden we deze begroting niet kunnen behandelen. 03:51:20 Wethouder Gommeren: Voorzitter, dan kom ik bij de vragen. Even kijken. Ik heb de vraag van het CDA over het bedrag van de ombuigingen. Dat hebben we de eerste keer aangegeven bij de perspectiefnota, zonder dat we er bedragen bij genoemd hebben. Er zijn naar de begroting toe bedragen aan gekoppeld. Dat was binnen de verschillende domeinen die ik net al genoemd heb. Die zijn afgestemd met de managers. Die hebben daar met hun teams heel uitvoerig over gesproken. Zodoende zijn we tot die bedragen gekomen. U vraagt zich af wat er gebeurt als we het niet halen. Er is een bedrag meegenomen in de risicoreserve. Daarnaast heb ik gezegd dat we het gaan meenemen in de P&C cyclus. We gaan u vier keer per jaar op de hoogte brengen hoe ver we staan. 03:52:12 Wethouder Gommeren: U heeft ook gevraagd naar extra leningen.

Wat gaat er gebeuren als we geld bij moeten lenen? Ik heb net al aangegeven dat we echt we de vinger aan de pols moeten houden. We hebben kostendragers nodig en we zullen keuzes moeten maken. Daar hebben we eveneens nog wat ruimte in de risicoreserve. Dan uw motie. Zal ik de motie ineens maar doen, omdat ik nu het CDA aan het beantwoorden ben? U heeft aangegeven dat u de motie wat aan gaat passen. Wij vinden de motie sympathiek. Dat geldt ook bij uw eerdere motie met solvabiliteit. Ik zou u willen vragen om dit bij de audit ter bespreking in te brengen. Dan kunnen we naar al die ratio's kijken. Dan zouden we dat geheel met ratio's kunnen bepalen. 03:53:02 Wethouder Gommeren: Dat doet de provincie namelijk ook. De provincie heeft wel andere normen. De provincie zegt dat 50 goed is, 20 tot 50 is neutraal en onder de 20 is het risicovol. De provincie kijkt niet alleen naar de solvabiliteitsratio, maar naar al die ratio's. Ons voorstel zou zijn om het mee te nemen naar de audit. Dan kunnen we op de audit de niveaus bepalen van wat die ratio's zouden kunnen zijn. Dat zou ons voorstel zijn. Dat was het voor het CDA, voorzitter. Dan de VVD. De Reinierpolder III. Wat zijn de reacties? Het is nadat we het hier aangenomen hebben, verder opgepakt door de projectgroep. De reacties komen niet alleen vanuit ons huis, maar ook van de ondernemers in Steenbergen en daarbuiten.

Die zeggen: mooi dat jullie zo ver zijn. Wanneer kunnen we vestigen? 03:54:13 Wethouder Gommeren: De gemeenten Bergen op Zoom en Woensdrecht hebben tijdens ons ambtelijk overleg van de wethouders economie, aangegeven dat wij het voortvarend

hebben opgepakt. Dat was wel een mooi compliment van de gemeente Bergen op Zoom. We hebben natuurlijk hard doorgewerkt. U vraagt of er al gegadigden zijn. We houden een interesselijst bij. Zowel voor alle Reinierpolders als voor het bij, als voor het AFC. Er zijn gegadigden. U kunt wel begrijpen dat het nog een heel tijdje duurt voordat we het uit gaan geven. Er kan nog veel in veranderen. Mensen kunnen ergens anders iets vinden, of er kunnen andere mensen bijkomen. Bergen op Zoom vorig weekend bij monde van mijn collega Hopmans in de krant gezet dat ze in de Auvergnepolder een nieuw bedrijventerrein willen gaan ontwikkelen. 03:55:01 Wethouder Gommeren: Dat kan natuurlijk. Ze zitten alleen op hetzelfde domein als wij. Dat vind ik wel een beetje vreemd. Daar spreek ik hem dan ook op aan. De details over zaken als planning en fasering zijn daar nog niet van bekend. Vervolgens moet er, net als wat wij gedaan hebben, overleg gevoerd worden met de provincie en met de regio. Het het kan niet zo zijn dat je je vinger opsteekt en zegt: we gaan een bedrijventerrein ontwikkelen en dat je dat binnen twee jaar voor elkaar hebt. Dat gaat wel echt even duren. 03:55:33 Voorzitter: Interruptie de heer Kouwen. 03:55:34 De heer Kouwen: Dank u wel. Ik dacht dat ik het antwoord op mijn vraag al bijna hoorde.

Doet Bergen op Zoom dat dan zonder de provincie? Of is dat al een stapje verder? Hebben ze de provincie al gesproken en al een toezegging gehad? 03:55:47 Voorzitter: De wethouder. 03:55:47 Wethouder Gommeren: Dat denk ik niet. Ik weet het niet zeker, maar ik denk het niet. Bergen op Zoom zal ook nog wel uitleg moeten geven over de behoefte aan het bedrijventerrein, in relatie tot ons Reinierpolder III. De VVD heeft ook nog een vraag over de grond. Is er al grond aangekocht? Er is al langer contact met de eigenaren. Dat mag duidelijk zijn. We hebben er zes weken geleden pas een klap op gegeven. De onderhandelingen zijn volop bezig. Dan Progressief Samen. U had een vraag over Karel, over het negatieve resultaat. De prognose geeft iedere keer een lagere inzet dan begroot. Er wordt een iets begroot. De gemeentes geven aan wat ze nodig hebben. Vervolgens regelt Karel daar de benodigde uren voor in. 03:56:53 Wethouder Gommeren: Gemeentes nemen het soms niet af. Dan blijven zij met de capaciteit zitten, zonder dat er voor betaald wordt. Dat geeft het negatieve resultaat. Er is met Karel afgesproken dat de inzet aanvragen kritischer getoetst moeten worden. Daar moet de beschikbare capaciteit aan verbonden worden. Dat is het antwoord op Karel. D66. De motie voor die veranderd is naar brandweerlieden. Dat is een sympathieke

motie. Er is al aangegeven dat we met een maximaal aantal beschikbare plaatsen voor parkeren zitten. Het zou een precedentwerking kunnen scheppen. Andere andere diensten zouden kunnen zeggen dat hun medewerkers ook een eigen parkeerplek willen. Het voorstel van het college zou zijn om het in het parkeerbeleid mee te nemen dat volgend jaar aan de orde komt. 03:57:48 Voorzitter: Interruptie de heer Huisman. 03:57:53 De heer Huisman: Voorzitter, ik wil het juist andersom draaien. We nemen dat vanavond aan en het wordt meegenomen in het parkeerbeleid. Ik hoor de wethouders zeggen dat er al een aantal parkeerplekken zijn die gereserveerd mogen worden. Is dat dan gemeentebreed? Zijn er per gemeente met zoveel inwoners, zoveel plekken gereserveerd? Ik begrijp niet helemaal wat het college daarmee bedoelt. 03:58:13 Voorzitter: De wethouder. 03:58:16 Wethouder Gommeren: Ik wil daarmee zeggen dat er al een aantal parkeerplekken beschikbaar zijn, bijvoorbeeld voor mindervaliden. Als we het voor brandweerlieden gaan doen, dan moeten we het misschien voor andere mensen ook gaan doen. Moeten we het dan voor verpleegkundigen doen? Dat geeft toch een capaciteit op het aantal parkeerplaatsen dat we in totaliteit hebben. Dat bedoel ik ermee te zeggen. 03:58:33 Voorzitter: De heer Huisman.

03:58:35 De heer Huisman: Voorzitter, ik heb er wat moeite mee dat er een bepaalde sfeer ontstaat dat alle beroepsgroepen nu ineens urgent zijn. Ik kan u één ding vertellen: leraren zijn niet urgent. We zijn wel heel belangrijk. Er zit ook geen urgentie aan verpleegsters. Die hebben gewoon dagroosters, nachtroosters et cetera. Brandweerlieden hebben dat niet. Er is een brand en daar moet onmiddellijk actie op ondernomen worden. Politie heeft vastgestelde roosters. Dat geldt ook voor de ambulance en mensen in het ziekenhuis. Ik wil toch eens even een herijking van de woorden van de wethouder hebben. Dit vind ik niet helemaal kloppen. 03:59:21 Voorzitter: De wethouder. 03:59:23 Wethouder Gommeren: Die zin klopt niet helemaal. Je zou je wel voor kunnen stellen dat andere groepen ook die vraag bij ons uit doen. Er zijn misschien nog best groepen die ook urgent zijn. Bijvoorbeeld de huisarts.

03:59:37 Voorzitter: De heer Huisman. 03:59:39 De heer Huisman: Huisartsen hebben al vaak een eigen gereserveerde plek. Ik hoor nog steeds geen argumenten voor brandweerlieden en de andere sectoren of beroepen. Ik ben daar toch wel benieuwd naar. In dat geval moet ik zelf die motie overwegen, want dan zijn er dus meerdere groepen. Ik wil van het college weten welke beroepsgroepen dan echt urgent zijn. 03:59:59 Wethouder Gommeren: Ik kan die nu niet direct aangeven. Het is aan de raad om een besluit te nemen over deze motie. Voorzitter, dan heb ik nog een motie en een amendement over. Ik zal met het amendement van de heer Verbeek beginnen. Dat gaat over de liquiditeitsprognose en het opnemen van de rente van de aan te trekken lening. Die is nog niet aangetrokken. U praat over die 17 miljoen die in 2028 staan. U vraagt waarom de rentelasten niet opgenomen worden. Die lening is ook nog niet opgenomen. Anders zou de lening bijgeboekt worden in de liquiditeitsprognose. Op het moment dat we besluiten investeringen te doen, waarbij het noodzakelijk is extra liquiditeit aan te trekken en dekking moeten hebben voor de rente en aflossing, dan komen we het altijd terug bij uw raad. Dan is het aan u om daarover een besluit te nemen. Dat is ook toegelicht bij het technisch beraad. Dat staat ook omschreven in de begroting op bladzijde 160. 04:01:19 Voorzitter: De heer Verbeek, interruptie.

04:01:23 De heer Verbeek: Voorzitter, dit is toch wel een heel verbijsterd het antwoord. We weten dat we een lening krijgen. We hebben hem nog niet, dus we gaan geen rente opnemen. Lees de balans. Hij staat gewoon in de balans. Als wij akkoord gaan met deze begroting, keuren wij nu goed dat wij die schulden aangaan. Dan keuren we goed dat we in 2016 16 miljoen gaan lenen, dat we daar in 2027 13 miljoen van gaan maken en dat we er in 2018 18 miljoen van maken. Dat keuren wij nu goed. Je kunt niet zeggen dat we de rente gaan bepalen op het moment dat wij die lening goedkeuren. Hier zit een lening in waar voor betaald wordt. Dat weet u. U vertikt het om dat bekend te maken aan de inwoners. Om een mooie begroting te hebben die niet sluit. 04:02:13 Voorzitter: De wethouder. 04:02:14 Wethouder Gommeren: Voorzitter. Ik heb het net al aangegeven. Dat geldt ook voor het IHP. Voordat we het besluit gaan nemen om die school te bouwen, zullen we nog steeds naar u terugkomen. Dan zult u keuzes moeten maken. Als we denken dat we die school niet kunnen betalen met de opbrengsten met de opbrengsten die we uit allerlei

projecten of van de kostendrager ophalen, dan zal uw raad daar een besluit over moeten nemen. Dan gaan we pas die lening aantrekken. 04:02:27 Voorzitter: De heer Verbeek. 04:02:43 De heer Verbeek: Nee, voorzitter. Wij geven u opdracht om in 2026, 2027 en 2028 die lening aan te trekken. Dat is een begroting. Daar heeft u opdracht voor. U zit in de ontkenningsfase, omdat anders uw begroting niet klopt. Het coalitieakkoord was toch mede vanuit de VVD om zuiver te begroten? Om het eerlijke verhaal te vertellen aan onze inwoners? U vertikt het om het eerlijke verhaal te vertellen. 04:03:07 Voorzitter: De wethouder. 04:03:10 Wethouder Gommeren: Voorzitter. Als je geen lening op je bankrekening hebt staan, dan hoef je geen rente in te boeken. Wij kijken nu naar 2028. Daar verwachten wij 17 miljoen te moeten gaan lenen. Die hebben vooralsnog niet geleend. Het zou voorbarig zijn om daar nu al rente over op te gaan nemen. 04:03:33 Voorzitter: De heer Verbeek. 04:03:35 De heer Verbeek: Voorzitter. Laat ik het nog een keer verduidelijken met de begroting. Iemand gaat de woning bouwen van een half miljoen. Dat gezin gaat kijken of ze dat kunnen betalen. Natuurlijk kunnen we dat betalen. Wethouder Gommeren kan het altijd betalen. Wethouder Gommeren heeft alleen inkomsten. Hij moet ook een hypotheek nemen, maar die heeft hij nog niet genomen, dus die rente gaan we ook niet opnemen.

Hoe dom kun je het verhaal houden? Dan weet je toch dat je vijf ton moet gaan lenen? Dat je hypotheekrente gaat betalen? U zegt: daar houden we nog geen rekening mee, want we hebben die lening nog niet afgesloten. 04:04:08 Voorzitter: De wethouder. 04:04:09 Wethouder Gommeren: Ik heb nog nooit meegemaakt dat ik denk: ik ga over twee jaar 2 miljoen investeren en dat ik dan twee jaar van tevoren mijn rentelast al mee ga nemen. Dat is helemaal niet de gewoonte. Volgens mij staat ook in de BBV omschreven dat het niet nodig is. 04:04:26 Voorzitter: De heer Verbeek.

04:04:28 De heer D. Van Agtmaal: Laat ik het anders zeggen. U heeft nog nooit meegemaakt dat u een prognose maakt voor tien jaar. Dat u weet dat u in jaar twee een lening moet nemen. U gaat mij vertellen dat die rente in het bedrijfsleven niet meegerekend wordt in de kostprijs van een product. Ik kan u verzekeren dat u dan zo failliet bent. Gaat u dat zeggen? 04:04:49 Wethouder Gommeren: Ik hoop niet dat ik zo failliet ben. Ik ga dat niet zeggen, ook. 04:04:55 De heer Verbeek: U lacht ermee, maar ik vind het diep triest. U zit hier in de ontkenningsfase. U zit de zaak constant te ontkennen. Geef dan antwoord op mijn vraag. Als u als ondernemer een begroting maakt. U weet dat u over twee jaar 16 miljoen moet gaan lenen en dat dit €240.000,- rente kost. Wat denkt u? Neemt u dat mee in de kostprijs van het product, of niet? 04:05:14 Voorzitter: De wethouder. 04:05:14 Wethouder Gommeren: Dat gaat over twee jaar zeker de kostprijs van het product beïnvloeden, maar nu nog niet. 04:05:22 Voorzitter: Volgens mij zijn we het eens, dat u het oneens bent. De heer Verbeek. 04:05:24 De heer Verbeek: Voorzitter, u zou moeten ingrijpen. U zou moeten zorgen dat u als college een fatsoenlijk antwoord geeft. Dat u het eerlijke verhaal vertelt tegen de inwoners. Dat zou u moeten doen. Op de een of andere manier, vertikt u dat. U zit compleet in de ontkenningsfase.

04:05:35 Voorzitter: Het lijkt me niet verstandig dat ik als voorzitter me ga mengen in deze discussie. 04:05:40 De heer Verbeek: Dat klopt. U zou wel tegen de wethouder kunnen zeggen dat hij antwoord geeft. We krijgen geen antwoord. Laat ik het dan zo stellen... 04:05:48 Voorzitter: Volgens mij geeft de wethouder naar vermogen antwoord. 04:05:51 De heer Verbeek: Nee. Hij doet dat niet naar zijn vermogen. Hij heeft een politiek antwoord gegeven. We stellen dus vast dat dit college iets over tien jaar gaat berekenen.

Dat ze weten dat ze 16 miljoen moeten gaan lenen en dat daar rente over betaald moet worden en dat ze die rente dus niet op gaan nemen. Dan belazer je de inwoners. 04:06:11 Wethouder Gommeren: Voorzitter, zou het dan ook andersom kunnen zijn? We zeggen dat we die rentekosten moeten opnemen. Kunnen we dan ook al verwachte kostendragers opnemen? Aan de ene kant nemen we rente op. Aan de andere kant gaan we Reinierpolder III aanleggen en daar gaan we 10 miljoen op verdienen. Die moeten we nu ook al meenemen. Dat zegt u. 04:06:34 Voorzitter: De heer Verbeek. 04:06:34 De heer Verbeek: Als u het goed gedaan zou hebben, zou u dat gedaan hebben. Dat klopt. Dan had u 20 miljoen opgenomen voor de school. Dat had u moeten doen. Dan had u 20 miljoen lening op moeten nemen voor die school. Zelfs dat staat er niet in. Het klopt. Dat had u moeten doen. Dat doet u niet. Dat is schandalig. U mag blij zijn dat ik er geen motie van wantrouwen van maak. Dit kan niet. 04:06:41 Voorzitter: De wethouder. 04:06:52 Wethouder Gommeren: Voorzitter, u zult begrijpen dat we dit amendement ontraden. 04:06:59 Voorzitter: De heer Huisman. 04:06:59 De heer Huisman: Voorzitter, in het amendement worden een aantal heel grote bedragen genoemd. Ik ben even kwijt voor welke projecten dat is. Misschien dat het college daar enkele woorden aan wil wijden.

04:07:15 Wethouder Gommeren: Voorzitter, ik denk dat dat voor de totale projecten is die daar staan. Ik denk dat de heer Verbeek hier duidelijk doelt op het IHP. 04:07:24 Voorzitter: De heer Huisman. 04:07:24 De heer Huisman: Voorzitter, wij hebben geloof ik het IHP vastgesteld. Staat daar ook in dat we gaan lenen? Staat daar dat we vastgesteld hebben dat we gaan lenen? 04:07:33 Voorzitter: De wethouder.

04:07:33 Wethouder Gommeren: Voorzitter. Ik heb in mijn inleiding aangegeven dat wij voorafgaand aan het vaststellen van plannen, met een voorstel bij u terugkomen. Dat geldt ook voor de bouw van scholen of voor de IHP. In dit voorstel geven we aan hoe het zit met het geld, de tijd en de capaciteit. U moet daar dan als raad een beslissing over nemen. In dat voorstel komen ook mogelijke kostendragers voor. 04:07:39 Voorzitter: De heer Huisman. 04:08:05 De heer Huisman: Dat klopt, voorzitter. Bij specifiek het IHP hebben we afgesproken dat we in de komende vijftien jaar die scholen gaan bouwen. Althans, dat willen we. Daar gaan we dat geldbedrag voor lenen. Dat hebben we als raad besloten. Klopt dat? 04:08:06 Voorzitter: De wethouder. 04:08:19 Wethouder Gommeren: Dat klopt niet. We komen eerst bij u terug met een voorstel. Daarna gaan we pas het geld lenen. 04:08:23 Voorzitter: Gaat u verder. 04:08:23 Wethouder Gommeren: Voorzitter, dank u wel. De motie is ondertussen veranderd van een motie van treurnis, naar een motie van wantrouwen. Een motie van afkeuring? 04:08:35 Voorzitter: Ik zou het niet te hard roepen. 04:08:35 Wethouder Gommeren: Dat heeft u net geroepen. Sorry. Het gaat over de liquiditeitsprognose tot 2040. Ik heb dat een keer toegezegd. Dat klopt ook. We hebben er naderhand naar gekeken. Ik heb dat net ook al aangegeven.

We konden alleen de uitgavenkant er impliciet inzetten. Dat geldt maar voor één zaak van de bovenkant, namelijk het IHP. Toen kwamen we tot de conclusie dat we misschien boven de 100 miljoen aan leningen zouden moeten aantrekken. De andere kant is niet ingevuld. Je hebt altijd een onderkant en een bovenkant. De heer Verbeek zal ook weten dat je voor zo'n lange tijd geen betrouwbare liquiditeitsprognose kunt maken. We hebben toen gezegd dat dit bijna niet mogelijk is. We gaan uit van die liquiditeitsprognose van vier jaar, die we in de begroting aangeven. 04:09:48 Wethouder Gommeren: Daarna hebben we dat proces op het technisch beraad uitgelegd. We hebben dat aan de hand van dia's aan de aanwezigen getoond. We hebben dat ook

nog een keer uitgelegd in de begroting op bladzijde 160. We hadden daar eerder op terug moeten komen. We hadden u er misschien eerder over moeten informeren. Het gaat echt niet lukken om dat op een realistische manier te doen. Het schept echt de verkeerde verwachtingen, wanneer je alleen de bovenkant of de onderkant van een begroting invult. 04:10:25 Voorzitter: De heer Verbeek. 04:10:28 De heer Verbeek: Voorzitter, dat begrijp ik wel. Als je rentes en investeringen niet opneemt, dan wordt het niet realistisch. Dat klopt. Dat roept u over zichzelf af. Een liquiditeitsbegroting is een raming. Dat klopt. Die zal nooit uitkomen, maar je hebt wel een idee waar we naartoe gegaan. Je hebt wel een idee dat wij naar 100 miljoen euro schuld gaan. Dat lees ik nergens in de Steenbergse Courant . Daar zie ik alleen naar de mensen toe staan van: het gaat allemaal prima en we gaan naar een houdbare situatie. Waarom lezen wij in de publicatie niet dat we naar een schuld van 100 miljoen toe moeten? Dat we daar kostendragers voor moeten zoeken? Die 100 miljoen kost 2,5 miljoen aan afschrijvingslasten. Die 100 miljoen kost 4 miljoen aan rente. Daar moeten wij oplossingen voor vinden. 04:11:07 De heer Verbeek: Beste mensen, we moeten fors gaan bezuinigen. Dat lees ik nergens. Ik lees allen dat het moeilijke tijden zijn en dat het wat lastiger wordt.

Waarom toch die oneerlijkheid naar onze inwoners? Waarom schetst u dat te mooie beeld? 04:11:19 Voorzitter: Het was een korte interruptie, begrijp ik. De wethouder. 04:11:21 Wethouder Gommeren: Voorzitter, ik ontken dat er niks aan de inwoners gemeld wordt. We hebben op verschillende momenten bij de perspectiefnota en bij de begroting duidelijk in de pers gezegd dat we echt uit moeten kijken. Dat we echt keuzes zullen moeten gaan maken in de toekomst. Keuzes die te maken hebben met tijd, met externe en interne capaciteit en ook met geld. U zegt dat wij niet het eerlijke verhaal vertellen, maar wij hebben dat echt verschillende keren naar onze inwoners gecommuniceerd. Dat hebben niet alleen wij gedaan, maar het is bijna dagelijks te horen op het nieuws en in andere media. 04:11:44 Voorzitter: De heer Verbeek. 04:12:00 De heer Verbeek: Voorzitter, we horen heel wat in het nieuws. Dat gebeurt niet in Steenbergen. In Steenbergen lezen we alleen in de krant: ga maar rustig slapen, er is niks aan de hand. In Steenbergen lezen we niet dat we strak 100 miljoen euro schuld hebben.

Dat we in verhouding meer schuld hebben dan Bergen op Zoom. Dat lezen we nergens. Dat is het eenzijdige verhaal wat u vertelt. Dat zei ik net ook. Ik ga niet in herhaling vallen. We horen niet wat het allemaal kost en wat er moet gebeuren. U kunt mij uitlachen, maar ik vind het diep triest. 04:12:14 Voorzitter: De wethouder. 04:12:25 Wethouder Gommeren: Voorzitter, ik, lach de heer Verbeek helemaal niet uit. We kunnen onmogelijk zeggen dat we in 2040 100 miljoen schuld hebben. Dat kan de heer Verbeek ook niet zeggen. Dat kunnen we niet met de ogen open hier verkopen. 04:12:42 Voorzitter: De heer Verbeek. 04:12:42 De heer Verbeek: Nog een laatste, voorzitter. In deze begroting staat 40 miljoen schuld. We hebben ~, dat is 60 miljoen. We hebben 70 miljoen voor de ~, dat is 130 miljoen. Als we geluk hebben, houden we 10 miljoen over aan het industrieterrein. Dat is dus 120 miljoen. Hoe simpel kan het zijn? Vertel dat verhaal aan de inwoners. Vertel dan dat we daar kostendragers voor gaan zoeken. Geef dan aan dat het de vraag is of we die kostendragers vinden. Vertel dat we heel sterk moeten gaan bezuinigen. Vertel dat. Zelfs dat vertelde het college nog niet. Zelfs dat wordt de inwoners onthouden. 04:13:08 Wethouder Gommeren: Voorzitter, we hebben tegen de inwoners gezegd dat we keuzes moeten maken. Die 100 miljoen zijn gebaseerd op wat de Verbeek nu zegt.

Die telt alles bij elkaar op. Er zullen best zaken zijn waar we keuzes over moeten maken. We weten nog niet precies hoeveel geld we op kunnen halen. Dat is ook een over een periode. Misschien valt het mee, misschien valt het tegen. 04:13:28 Voorzitter: We gaan in herhaling vallen. Heeft u iets nieuws, of gaat u hetzelfde vertellen? De heer Van Agtmaal. 04:13:37 De heer D. Van Agtmaal: Ik heb een verhelderende vraag, voorzitter. We horen dat het onmogelijk is om een liquiditeitsbegroting te maken. Is het wel mogelijk om een lijst te genereren met plannen die we al vastgesteld hebben. Daarin staan deelprojecten waarin lasten en baten en geschatte geraamde bedragen tegenover elkaar gezet worden. Dan weten we ook ongeveer wat onze kostendragers op zouden moeten leveren. Wellicht is dat een oplossing? 04:14:05 Voorzitter: De wethouder.

04:14:06 Wethouder Gommeren: Voorzitter, ik denk dat dat ingewikkeld is. Ik heb net gezegd, zodra we inzicht hebben in die projecten, dan komt dat bij u terug. Voor de randweg is aangegeven dat er in het tweede kwartaal van 2025 uitleg over komt. Zodra de financiële zaken van het IHP duidelijk zijn, dan komt er ook een voorstel voor met de kostendragers en de kosten. Ik vind het ingewikkeld. We kunnen die projecten op korte termijn nog niet goed doorrekenen. Ik vind het dan ook gewaagd om daar nu al iets over toe te zeggen. 04:14:44 Voorzitter: De heer Kouwen. 04:14:44 De heer Kouwen: Dank u wel, voorzitter. Dit is de kern waar het om gaat. Dat is waar wij ook mee worstelen. Waarom worden diverse projecten vanuit het college zo rooskleurig, met een gouden rand voorgesteld? Het IHP is ook zo'n voorbeeld. Mijn mederaadsleden hebben het in meerderheid goedgekeurd. De reden waarom we tegenstemden was dat het lijkt of de bomen tot in de hemel groeien. Het lijkt dus dat er voor heel veel geld begroot moet worden. Dan hoor je zeggen wat er allemaal bij moet. We maken het heel groot. Als we in Kruisland een wijk maken, is het helemaal niet erg dat er drie ton extra geld bij moet. Dat is wel de kern waar het om gaat. Waarom komen geen budgetneutrale, goede keuzes vanuit het college, waarvoor we niet hoeven te lenen? Dat is de vraag. 04:15:29 Voorzitter: De wethouder.

04:15:29 Wethouder Gommeren: Voorzitter. Het college legt u voorstellen voor. U bent aan zet om die keuzes te maken. We proberen een projecten liefst budget-neutraal uit te rekenen. We doen dat liefst nog met winst. We zijn niet in de wereld om te zeggen dat er bij ieder project zoveel geld bij moet. We proberen het budget-neutraal te doen, het liefst met winst. U zegt dat wij heel gemakkelijk doen over allerlei projecten. We hebben ook altijd aangegeven dat we echt moeten kijken of het allemaal past binnen de kaders die we gesteld hebben. Past het binnen de begroting, past het ~ en past het binnen de tijd? U gaat daar straks over beslissen. 04:16:16 Voorzitter: De heer Kouwen, nog. 04:16:16 De heer Kouwen: Dank u wel, voorzitter. Dat is wat ik wilde horen. Daar heeft u helemaal gelijk in. Het is niet het college die het besluit. Wij zijn degene die het besluiten. Als college moet u de aangepaste motie van onder andere de collega's van het CDA om naar een schuldquote te gaan toch omarmen? Naar een maximale hoeveelheid geld dat we als lening hebben. Dat geeft de kaders die deze raad moet hebben. De kaders die ze verdient.

04:16:24 Voorzitter: De wethouder. 04:16:24 Wethouder Gommeren: Daar ben ik het mee eens. We moeten in het audit comité kijken welke ratio's er allemaal zijn. Als we in het audit comité vinden dat de schuldquote het belangrijkst is en dat we daarvoor moeten kiezen, dan moeten we dat doen. Dan doet de audit een voorstel naar de raad. 04:16:24 Voorzitter: De heer Kouwen. 04:16:24 De heer Kouwen: Dat is nu net de reden waarom wij dat niet willen. Wij zitten niet als gehele raad in het audit comité. Dit is openbaar. Dat is de reden dat we het hier willen behandelen. Dat is de reden dat er een motie is. Dat is de reden waarom we willen dat die hier aangenomen wordt. Dat kunt u denk ik, ook wel begrijpen. 04:16:24 Voorzitter: De wethouder. 04:16:24 Wethouder Gommeren: Dat begrijp ik wel, maar u moet ook het standpunt van het college begrijpen. Wij vinden het raadzaam om het eerst in het audit comité wat breder uit te leggen. Dat we kijken welke mogelijkheden en welke ratio's er allemaal zijn. De motie is sympathiek. We moeten alleen wel kijken met welke maatstaven en binnen welke bandbreedte we kunnen handelen. 04:17:33 Voorzitter: De heer Theuns. 04:17:43 De heer Theuns: Ik heb twee vragen. De eerste is een gewetensvraag. Vindt u de motie echt sympathiek? 04:17:44 Voorzitter: De wethouder. 04:17:44 Wethouder Gommeren: Die vind ik echt sympathiek.

Wij willen als college ook met u als raad bepalen welke ruimtes we de toekomst toelaten. We willen die kaders scheppen hoe ver we willen gaan met investeren en leningen. 04:18:04 Voorzitter: De heer Theuns. 04:18:04 De heer Theuns: Mijn tweede vraag heeft de heer Van Agtmaal al gesteld. Ik moet het

terugzoeken in de stukken. Dat kan ik niet zo snel doen. Ik ga de griffie ook niet vragen om me te helpen. Ik denk dat wij als D66, evenals meerdere partijen, diezelfde vraag al wel drie of vier keer gesteld hebben. Kom eens met de lijst van wat er is en wat het kost. Dat zit dan niet op €100.000,-. Dan hadden we deze discussie helemaal niet gehad. Nu zijn er allemaal slapeloze nachten, als morgen in de krant staat dat Steenbergen een schuld heeft van 100 miljoen. Ik denk dat die motie toch wel heel goed is. 04:18:38 Voorzitter: De wethouder. 04:18:39 Wethouder Gommeren: Voorzitter, ik heb het ook al tegen de heer Van Agtmaal gezegd. Ik vind het een beetje onverstandig. U kunt wel zeggen dat het €100.000,- of €200.000 scheelt. Als we er bij een project van 20 of 30 miljoen euro 10% of 15% naast zitten, is het al 5 miljoen euro. Als we er 15% naast zitten. Het gaat over projecten die heel veel geld kosten. Het gaat niet over kleine zaakjes. Ik vind het onverantwoord om ergens mee te komen, zonder dat we dat goed doorgerekend hebben. Op het moment dat we plannen maken waar een besluit over genomen moet worden, dan komen we naar u als raad. Dan geven aan wat de kosten zijn. Dan gaat u daar een besluit over nemen. 04:19:18 Voorzitter: De heer Kouwen. 04:19:18 De heer Kouwen: Ik denk niet dat de motie sympathiek is. Ik denk dat die gewoon keihard nodig is.

Een motie roept op om dat gelijk te gaan doen, in de toekomst. Om er daarna mee te gaan komen. Dan kan altijd nog vanuit een voorstel vanuit het college komen hoe wij aan die kaders gaan werken en hoe we daar ons daaraan gaan handhaven. Wat hier in de raad de laatste periode in meerderheid is goedgekeurd, is wel wat hieronder ligt. Dat is wel waarom we met zijn allen te veel aan het lenen zijn. Daarom denk ik dat die motie keihard nodig is. Dat kunt u toch niet als sympathiek zien, maar als hard nodig? 04:20:00 Voorzitter: De wethouder. 04:20:00 Wethouder Gommeren: Het college wil er nog geen harde cijfers aan verbinden. We moeten met elkaar eerst praten over de bandbreedte die wij nodig vinden. Dan komen we er heus wel aan uit. Anders ga ik hem echt ontraden. Als we er nu een hard cijfer van 130% aan gaan verbinden, dan ga ik hem ontraden. 04:20:00 Voorzitter: ~ 04:20:00 Spreker?: De laatste, voorzitter. De wethouder zegt dat hij het gevaarlijk vindt om globale cijfers te geven. Ik kan me daar wel iets bij indenken. Vindt de wethouder het dan niet

gevaarlijk om net als nu helemaal niks op te nemen en zomaar cijfers voor te stellen die levensgevaarlijk zijn? Dat lijkt me veel gevaarlijker dan dat we geweten hadden: dit is de lijst en dat zal globaal deze consequentie hebben. Ik denk dat we nu verder van huis zijn. Nu weet de bevolking niet waar ze naartoe is. Bent u het daarmee eens? 04:20:57 Voorzitter: De wethouder. 04:20:58 Wethouder Gommeren: Voorzitter, daar ben ik het niet mee eens. Als we nu zaken schetsen die straks heel anders uitvallen, dan valt ook iedereen over ons heen. Ik ben echt niet bereid om zaken te schetsen waar we misschien nog een marge hebben van 20%. Dat is ook in de tijd. 04:21:09 Voorzitter: De heer ~ 04:21:20 Spreker?: Voorzitter. De heer Kouwen zei net dat we het graag in de openbaarheid willen hebben. De wethouder zegt: we willen daar graag met elkaar goed over nadenken, desnoods met behulp van accountants of andere deskundigen. Dat doen we dan in het oude commissie. Is dat een geheim genootschap? 04:21:40 Voorzitter: De wethouder. 04:21:40 Wethouder Gommeren: Dat is geen geheim genootschap. Daar zitten vertegenwoordigers van alle partijen. 04:21:50 Voorzitter: Voldoende? De heer Van Agtmaal. 04:21:54 De heer D. Van Agtmaal: Vanuit dat geheime genootschap komt een voorstel naar de raad dat in het openbaar hier in deze raadszaal besproken gaat worden. Waarover alle raadsleden kunnen stemmen.

Is de wethouder het daar mee eens? 04:22:22 Voorzitter: Laten we hiermee stoppen. Helaas. We gaan dan mee stoppen. Anders zijn we om 02:00 uur vannacht nog niet klaar. Dank u wel, wethouder. Wethouder Prent. 04:22:43 Wethouder Prent: Voorzitter, bedankt. Ik ga eerst door de vragen die ik heb gehoord. Aan het einde wil ik graag reageren op de moties. Gewoon Lokaal! had een vraag over het ERP-systeem. Die vroeg zich af of alle kosten daarin zijn gedekt? Als we overgaan tot de aanschaf van een ERP-systeem gaan we per gebruiker betalen. Op dit moment loopt er een haalbaarheidsonderzoek naar wat er precies nodig is van onze eigen organisatie om

dit uiteindelijk te implementeren. De uiteindelijke keuze wordt later nog genomen. Van de Volkspartij heb één inhoudelijke vraag gehoord. De andere vragen waren volgens mij politiek. Als dat niet zo is, hoor ik dat graag bij de tweede termijn. Dat gaat over het uitvoeringsprogramma dienstverlening. U refereerde ernaar dat dit al eerder mijn portefeuille is geweest. 04:23:24 Wethouder Prent: Dat klopt. We hebben als college al eerder ook een uitvoeringsplan vastgesteld. Dat uitvoeringsplan is aan het einde van zijn looptijd. We willen een nieuw uitvoeringsplan gaan vaststellen in het najaar. Ik weet dat we niet van plan zijn om dat pas voor 21 december te doen, maar dat loopt wel tot 21 december. Ik weet dat we nu voor 80% gereed zijn. Dat komt dus één deze weken naar het college. Het college neemt dat besluit. Dat gaat niet naar uw raad. Als u dat ziet op de besluitenlijst, kunnen we dat altijd naar u toesturen als u dat wilt. De VVD heeft vragen gehad over de ombuiging over het sociaal domein. Is dat ook wel echt mogelijk? We moeten het in ieder geval proberen als we de zorg betaalbaar en bereikbaar willen houden. 04:24:09 Wethouder Prent: Denken we niet te licht? Nee. Het is een behoorlijke opgave. Daar hebben de landelijke overheid ook echt voor nodig. Voor de Hervormingsagenda Jeugd zijn wel afspraken gemaakt. Daar committeren wij ons aan als gemeente.

Daar werken we gewoon aan. Er zijn vragen gesteld over de voorbeeldafstoting maatschappelijk vastgoed. Die vraag is terecht door het CDA gesteld. Er zijn wel een aantal voorbeelden. Het college moet daar nog wel een besluit overnemen. U heeft zelf al gedacht aan de Schansdijk 5. We zijn bijvoorbeeld ook bezig met privatisering van een tennisvereniging die nog in ons beheer is. We hebben ook een VvE locatie die we wellicht gaan afstoten. Dat zijn allemaal nog keuzes die het college nog moet nemen. 04:24:47 Wethouder Prent: Dan hopen wij toch wel dat we dit jaar richting die €150.000,- kunnen gaan werken. Het is ook heel belangrijk dat we volgend jaar gaan splitsen. Maatschappelijk vastgoed is nu één programma, maar wij willen dat ook gaan borgen in de organisatie. We willen het splitsen in beleid, financiën en onderhoud. Denk bijvoorbeeld aan dat het beleid bepaalt dat we huisvesting nodig hebben. Bijvoorbeeld de Blauwe Gang, vanuit veiligheid. Dat is echt beleidsinhoudelijk. Voor cultuur en carnaval zijn ook beleidsinhoudelijke keuzes gemaakt. Die splitsing is de volgende stap in ons uitvoeringsprogramma maatschappelijk vastgoed. Progressief Samen heeft vragen over Equalit. Ze vroegen zich af of we nog wel voldoende invloed zouden hebben in de toekomst. 04:25:36 Wethouder Prent: Op dit moment zijn we de strategie aan het herijken. Dat doen we met alle deelnemers.

Uiteindelijk zal daar ook wel een governance vraagstuk uit komen, want op dit moment is al een Equalit afdeling van de gemeente Oosterhout. We hebben geconstateerd dat het met alle ontwikkelingen en heel veel cloud oplossingen die er

aankomen, goed is om met elkaar te bepalen wat de strategie is voor de komende jaren en welke governance daarbij hoort. Als daar een andere governance structuur uit komt, dan kom ik uiteraard naar uw raad toe. D66 had één vraag. Als ik het goed heb begrepen, gaat dat over het rapporteren over de organisatie en over de bedrijfsvoeringsprocessen die we willen gaan aanpakken. We moeten er nog goed over nadenken hoe we dat kunnen doen. 04:26:24 Wethouder Prent: Mijn voorstel is om dat binnen de P&C cyclus op te pakken. U zult minimaal een keer, liefst twee keer per jaar bijgepraat worden door de gemeentesecretaris. We hebben geprobeerd om dat nog voor de begroting te plannen, maar u heeft een hele drukke agenda. In overleg met de griffier staat dat voor begin 2025 op de rol. Het CDA heeft ook nog gevraagd over de bibliotheek in Dinteloord. Over het waar en wanneer. We zijn momenteel in gesprek met verschillende partijen. Ik kan nog niet zeggen waar uiteindelijk de bibliotheek in Dinteloord gaat landen. De bibliotheek gaat in principe over haar eigen huisvesting. Weet dat we ermee bezig zijn. We gaan deze maand met een projectgroep starten. Het is de bedoeling dat die eind '25 zeker draait in Dinteloord. Dat is het streven. 04:27:13 Wethouder Prent: U heeft ook vragen gesteld over VSV. Dat is vroegtijdig schoolverlaten.

Dat gaat over jongeren zonder een startkwalificatie die de arbeidsmarkt op gaan. Het wetsvoorstel van school naar duurzaam werk is uitgesteld. Dat wordt waarschijnlijk 1 januari 2026. Dat betekent dat die leeftijdscategorie geplust wordt naar 27 jaar. Het is ontzettend belangrijk dat jongeren met de startkwalificatie de arbeidsmarkt op gaan. Er is nu heel veel vragen naar personeel, maar zodra die vraag minder wordt, sta je als eerste buiten. Binnen West-Brabant werken we aan een nieuw plan, dat op 1 januari 2026 zou moeten ingaan. Vorige week hebben de eerste regiegroep gehad. We hebben nu ook de verbinding gelegd met de arbeidsmarktregio. 04:27:57 Wethouder Prent: We hebben gezegd dat we vier pijlers hebben waar we op willen gaan inzetten. We hebben veel uitval vanuit het vo, wat naar het mbo doorstroomt zonder een diploma. Het wil niet zeggen dat je, als jij op de havo uitstroomt, heel makkelijk in het mbo terecht kan. We hebben ook een hele hoge uitstroom binnen het mbo. Daar wordt aan gewerkt. Daarnaast werken we aan de versterking tussen arbeidsmarkt en onderwijs, dus het doorstroompunt voor de jongeren tot en met 27 jaar. Er komt een nieuw regioplan. Dat is met behoorlijk wat gemeentes. Dan kom ik al bij de moties, voorzitter. De eerste van Progressief Samen: De Heen opnemen in het IHP. Het is jammer dat ik nu voor mijn collega, wethouder Baali kom.

04:28:37 Wethouder Prent: Die eerste motie. Als u aandacht geeft aan de groei van De Heen, dan wordt het wellicht ook interessant voor een schoolbestuur om daar uiteindelijk een school te starten. In september heeft u het IHP aangenomen. Daarin hebben we ook

gezegd dat we het IHP elke vier jaar gaan herijken. Als we hem herkijken, kijken we ook weer naar de leerlingenprognoses. Als blijkt dat er heel veel wordt gebouwd, of dat de plannen zijn voor De Heen, dan worden die huizen meegeteld met de leerlingenprognoses. Stel dat een schoolbestuur dan zegt: ik vind het wel interessant. Het is voor mij een potentieel groot gebied. Ik wil dat wel eens gaan proberen. Dan zijn we verplicht om voor hen op zoek te gaan naar een juiste locatie om die school te beginnen. 04:29:26 Wethouder Prent: Deze motie is gewoon niet nodig. Deze motie roept op tot iets waarvan we nu nog niet weten wat de vraag is. Uiteindelijk zit daar ook een kostencomponent in. Wij zullen deze motie ontraden. Ondanks dat wij echt snappen dat het voor de leefbaarheid van een kern ontzettend belangrijk is dat er uiteindelijk een school wordt gevestigd. Als het dorp zou groeien, dan hoop ik dat er iemand geïnteresseerd is om dat te gaan doen. 04:29:56 Voorzitter: Interruptie, de heer Stoeldraijer. 04:29:56 De heer Stoeldraijer: Voorzitter, een slimme meid is op haar toekomst voorbereid. Het IHP is een plan. Het is een kader om ervoor te zorgen dat er geen onverwachte dingen gebeuren. Zodat we weten waar we rekening mee moeten houden. Daarom is de IHP opgezet. Die school moet vernieuwd worden, daar moet een nieuw gebouw voor komen.

Dat wetende, weten we ook hoeveel geld we in de toekomst moeten lenen. Ik noem een voorbeeld. In het IHP staat dat er een kansenkaart is per kern. Alleen, de kern De Heen ontbreekt. We vragen u alleen maar om er rekening mee te houden dat er in de kern De Heen in de toekomst mogelijk een basisschool of een kindcentrum nodig is. Vandaar dat wij ervoor pleiten. Neem die op in het IHP. 04:30:49 Voorzitter: De wethouder. 04:30:50 Wethouder Prent: Voorzitter, dan is mijn vraag: wilt u dan dat wij een investeringsbedrag gaan opnemen? 04:30:58 Voorzitter: De heer Stoeldraijer. 04:30:59 De heer Stoeldraijer: Dat lijkt me verstandig. Net zoals dat gebeurd is voor alle andere scholen. Dan weten we waar we in de toekomst rekening mee moeten houden. 04:31:06 Voorzitter: De wethouder.

04:31:07 Wethouder Prent: Voorzitter, dat is nog een argument om deze motie te ontraden. Wij snappen de oproep. Ik zeg ook zeker: ga in De Heen bouwen. Zorg dat het interessant wordt voor een schoolbestuur om daar uiteindelijk een school te starten. Dan krijgen ze sowieso een plek bij ons, in ons IHP. Eventueel over vier jaar. Ik verwacht niet dat het zo snel gaat, dat het niet over vier jaar opgenomen zou kunnen worden. U heeft echt een onderbouwing nodig. Er werd net gesuggereerd alsof we met het IHP zomaar wat bedragen uit onze mouw hebben geschud. Dat is niet zo. We hebben echt gerekend met de aantallen, met de leerlingenprognoses, hoeveel vierkante meter dat er nodig is en wat dat dan zou kosten. Dat hebben we echt nodig om zoiets mee te nemen. Uiteindelijk is het aan uw raad. 04:31:57 Voorzitter: De heer Kouwen? Nee? 04:31:58 De heer Kouwen: Dank wel, voorzitter. U keek me aan toen u het had over 'uit de mouw schudden', omdat ik die opmerking maakte over het IHP. Waar het ons om gaat, is dat je een school moet bouwen. Als gemeente ben je dat verplicht. Het gaat om leren rekenen, leren schrijven. Je kan er ook een kindcentrum van maken, met alles wat daarbij komt aan extra voorzieningen. Dat maakt het totaal duurder. Dat is het gouden randje wat wij vinden. Daarom vinden wij dat het IHP veel te duur aan het worden is. Het is te duur voor ons als inwoners om te dragen.

Ik denk dat dat de reden is waarom wij tegengestemd hebben. Dat is iets anders dan wat u nu voorspiegelt. Dat is de keuze die wij gemaakt hebben. 04:32:35 Voorzitter: De wethouder. 04:32:35 Wethouder Prent: Tijdens het IHP heb ik gezegd dat het bedrag wat in staat, echt gebaseerd is op de vierkante meters per leerling. Ik heb gezegd dat er nog extra bedragen bij kunnen komen, als je andere dingen gaat doen. Dat heb ik geprobeerd uit te leggen. Ik kijk niet alleen u aan. Ik keek ook nog iemand anders aan, want die suggereerde dat ook. Het is uw goed recht om daar tegen te stemmen. Dat heeft u ook gedaan. Dan kom ik bij D66. De vervanging van de stoelen op de publieke tribune in de raadszaal. 04:33:05 Voorzitter: De heer Verbeek. 04:33:12 De heer Verbeek: Dank u wel, voorzitter. De stoelen kunnen nog even wachten. Ik heb één vraag. De wethouder zegt: we hebben het echt goed nagerekend. Dan kijk ik naar het IHP. Daar zijn voor 2026 en 2027 een bedrag van 405.243 aan kapitaallasten. Dat is voor

2027 een bedrag van 444.560 aan kapitaallasten. Die zijn echt gebaseerd op een serieus berekening, begrijp ik? 04:33:33 Voorzitter: De wethouder. 04:33:35 Wethouder Prent: Ik weet dat de heer Verbeek er in de vorige vergadering, toen het IHP was aangenomen, er niet was. Dat is serieus gebaseerd op de vierkante meters per leerlingenaantallen. Dat kan meer of minder worden. Ik kom daar straks bij de motie van D66 verder op terug. 04:33:46 Voorzitter: De heer Verbeek. 04:33:52 De heer Verbeek: Prima. Dan constateren we dat die uitstekend in de begroting opgenomen had kunnen worden. Dank u wel. 04:33:58 Voorzitter: De wethouder. 04:33:59 Wethouder Prent: Ik ga verder met de vervanging van de stoelen op de publieke tribune. In een vorig leven was ik facilitair manager. Als je een tribune hebt, moeten de stoelen aan elkaar kunnen. Dit in het kader van brandveiligheid. Los van het feit dat wij met alle liefde deze stoelen willen vervangen, wil ik de verwachtingen wegnemen dat je straks op hele lekkere fauteuils gaat zitten, waar je achterover kan leunen. Dat is niet het geval. Het blijft toch een redelijk stijf stoeltje die je aan elkaar vast moet kunnen klikken in geval van nood. De achterliggende gedachte is dat die stoelen niet omvallen als jij wilt wegrennen. Dit om te voorkomen dat jij over de stoelen heen valt. Het is dus prima.

Als u dat aanneemt, dan hebben we alleen budget nodig. Die zit er niet bij. Ik heb nog bij de griffier nagevraagd of er budget is om deze raadszaal aan te passen. Hij gaf aan dat dit niet het geval is. Dat is de reactie op de motie. 04:34:44 Voorzitter: De heer Huisman. 04:34:52 De heer Huisman: Ik zou graag weten wat het college denkt nodig te hebben. 04:34:52 Voorzitter: De wethouder. 04:34:56 Wethouder Prent: Dat weet ik niet. Dat hebben we vanmiddag ook even gevraagd. Als u wil, kunnen wij dat best een keer voor u berekenen. U kunt een opdracht geven dat wij een voorstel bij u wegleggen. Dat vind ik ook prima. Dat zou dan een voorstel zijn.

04:35:15 Voorzitter: Dank u wel, wethouder. 04:35:15 Wethouder Prent: Ik heb er nog een paar. We hebben ook de plaatsing van de bankjes bij speeltuinen. Dat vond ik gek. Dat is al vastgesteld beleid. In elke speeltuin staat minimaal één bankje. Dat hebben we afgesproken bij de kadernota spelen en bewegen. We hebben het nog eens goed nagevraagd. In de praktijk blijkt niet overal een bankje te staan. Ik ga u toezeggen dat we daar werk van gaan maken. Er waren wat angsten in verband met hangjongeren, maar we krijgen ook voorbeelden van bankjes in speeltuinen waar jong en oud elkaar juist ontmoeten. Dat is ontzettend leuk. We gaan zorgen dat in elke speeltuin een bankje wordt geplaatst. De motie is overbodig. We moeten het alleen wel even doen. 04:35:54 Voorzitter: De heer Huisman. 04:35:56 De heer Huisman: Een dankzegging voor dat de motie dan overbodig is. Wat ik wel vervelend vind, is dat de motie overbodig is. Zeg dan: dank u voor deze motie, we gaan hem uitvoeren. Dat wilde ik even kwijt. Ten tweede even iets over de jeugd. Ik weet dat we bij bepaalde speeltuinen geen bankje hebben, omdat buurtbewoners hebben geklaagd over hangjongeren. Dat vind ik erg zonde. Hangjongeren zijn hier nu niet buiten. Het is tot en met april veel te koud. Daarna is het een korte periode. We missen dan overdag wel de bankjes.

Hoe zal het nieuwe beleid eruitzien als er klachten binnenkomen over de hoeveelheid hangjongeren? Die bankjes worden overdag natuurlijk veelvuldig gebruikt. 04:36:41 Voorzitter: De wethouder. 04:36:41 Wethouder Prent: Die worden ook 's avonds gebruikt. Dan kun je ook leuk met elkaar zijn. Ik ben het helemaal met u eens. Dat moet geen reden zijn om een bankje weg te halen. Dat is dan weer vanuit onze dienstverlenende houding. We denken dan: dat is overlast. Terwijl je andere manieren hebt om met de jeugd in gesprek te gaan. Volgens mij is dat wat je uiteindelijk wil. Je wil met de jeugd in gesprek. We hebben jeugdboa's. We hebben jeugd- en jongerenwerkers. Ik vind het ook heel erg belangrijk dat oudere mensen beseffen dat jongeren best wel lief zijn. Ga met hen in gesprek. Als je elkaar normaal aanspreekt, kom je vaak heel ver. Dat geldt andersom ook. Daar willen wij heel graag bij helpen. We gaan vooral overal bankjes plaatsen. Dat wilde ik zeggen. 04:37:22 Voorzitter: De heer Huisman.

04:37:22 De heer Huisman: Ik mag natuurlijk niet vragen wat het college van zichzelf vindt. Hoort u al bij de oudere mensen? 04:37:25 Voorzitter: Ik val niet meer onder de categorie 'jong'. 04:37:26 De heer Huisman: U valt daar niet meer onder? Dan geldt dat ook voor het college. Voorzitter, mijn vraag gaat even over het beleid. Ik heb dat punt van het speelbeleid even niet helder. Wordt daar wel wat prettiger en socialer mee omgegaan, ten behoeve van de mensen die daar overdag zijn? Van de kinderen, de ouders en begeleiders? Om dat bankje te blijven houden in plaats van gelijk weg te halen? Dat heb ik niet helemaal scherp. 04:37:49 Voorzitter: De wethouder. 04:37:50 Wethouder Prent: Dankzij uw motie hebben wij even goed kunnen doorvragen. Toen bleek dat er niet overal bankjes staan, ondanks dat we zeggen dat dat wel zo is. Dat gaan we gewoon terugzetten. Ik wil u geruststellen. We gaan overal bankjes plaatsen. Als later blijkt dat iemand naar ons klantcontactcentrum belt, omdat ze er last van hebben, dan gaan we gewoon in gesprek. Dan gaan we niet dat bankje weghalen. Dat is de bedoeling. Als dat soms wel gebeurt, dan wil ik gelijk vragen om het te melden. Dan gaan we erop uit. Dan kom ik bij de laatste motie. Dat gaat over de motie 'frisse, scholen, klasse A' Daar staan we positief tegenover, maar ik wil D66 vragen om de opdracht aan te passen. Ik zal uitleggen waarom.