Woordelijk verslag van de besluitvormende vergadering van 3 juli 2025.pdf

Woordelijk verslag van de besluitvormende vergadering van 3 juli 2025 01. Opening Voorzitter: Van harte welkom bij deze laatste vergadering van de gemeenteraad van Steenbergen voor het zomerreces en tevens de laatste perspectiefnota van de gemeenteraad voor de gemeenteraadsverkiezingen. Allereerst wens ik voor deze vergadering alle aanwezigen op de publieke tribune, onze kijkers via de SLOS en eventueel via internet van harte welkom. Zoals u weet, staat er vandaag maar één agendapunt op de agenda en dat is de behandeling van de perspectiefnota. De perspectiefnota gaat over de beleidsmatige en financiële kaders voor het aankomende jaar 2026 en verder tot en met 2029. De perspectiefnota vormt daarbij de basis voor de beleidsbegroting die in november naar de gemeenteraad gaat en zal worden vastgesteld. Voorzitter: Ik zal bij het agendapunt nog kort ingaan op de wijze waarop wij de perspectiefnota gaan behandelen en hoe de rest van de vergadering zal verlopen. Ik heb bericht van verhindering ontvangen van de heer Rijshouwer, die komt iets later. De heer Huisman is onderweg, dus die komt ook iets later. Ook de heer Baali is iets verlaat. Dan open ik daarmee de vergadering. 02. Vaststelling van de agenda. Voorzitter: Het vaststellen van de agenda lijkt mij geen probleem. Ik neem aan dat er geen wijzigingen zijn. Aldus besloten. 03. Vaststelling perspectiefnota 2026-2029.

Voorzitter: Dan agendapunt drie: de perspectiefnota. De werkwijze rondom deze vergadering wordt vastgesteld door het presidium en is als het goed is bij u allen bekend. Ik zal het nog kort herhalen. Iedere fractie krijgt tien minuten de tijd voor het uitspreken van de algemene beschouwingen. Vervolgens wordt de gelegenheid geboden om de moties en amendementen in te dienen. Interrupties zijn toegestaan, maar pas na het uitspreken van de beschouwingen. Gezien het aantal moties wil ik vragen om de interrupties zoveel mogelijk op te houden tot de tweede termijn. Het kan zijn dat u een aanvullende vraag of verhelderende korte vraag wilt stellen. Dan lijkt me het verstandig om dat meteen te doen, maar laten we het debat vooral in de tweede termijn voeren. Anders hebben we het eten niet warm straks. We hebben nog de rest van de avond. Daarnaast zal ik niet alleen letten op de tijd en het aantal sprekers, maar zal ik ook letten op de interrupties, de vorm. U bent ondertussen langzaam gewend dat we daar kort mee moeten zijn. Ik ga er wel op letten. Ook het aantal interrupties. Omstreeks 18.00 uur schors ik de vergadering voor het diner en overleg, waarna het college de gelegenheid krijgt om te reageren op de beschouwingen, de vragen en de ingediende moties en amendementen. Daarop gaan ze reageren. Hiervoor geldt de maximale tijd van twee uur.

We hebben in presidium afgesproken dat de wethouders niet op tijd gaan. We hebben als college twee uur en dat

verdelen we. Laten we vandaag een mooi debat voeren met veel respect voor elkaar, goed naar elkaar luisteren en af en toe een grapje tussendoor. We hebben allemaal hetzelfde doel: dat we met ons negentienen het beste voor onze inwoners willen, met de juiste besluiten die bijdragen aan een mooie gemeente. Daarmee wens ik u heel veel plezier en succes. 03A. Algemene beschouwingen. Voorzitter: Dan gaan we beginnen met de algemene beschouwingen en geef ik zoals gebruikelijk eerst het woord aan Gewoon Lokaal!, de fractievoorzitter Edwin Maas. Dhr Maas, Gewoon Lokaal!: Dank u wel, voorzitter. Net zoals ieder jaar rond deze periode stellen we de plannen en doelen vast voor de aankomende vier jaar. De tijd vliegt. Dit jaar is de perspectiefnota beleidsarm, want in maart 2026 mogen alle stemgerechtigden van inwoners - dus ook die van onze gemeente - naar de stembus, maar die tien minuten spreektijd voor onze eerste termijn is kort voor onze grote fractie van Gewoon Lokaal!. Daarom enkele highlights. Via deze weg wil ik iedereen oproepen de moeite te nemen om uw stem te laten horen. Een recht waar we in Nederland gebruik van mogen en kunnen maken en welke bepalend wordt hoe de gemeente en door welke partijen de komende periode bestuurd gaan worden. Voorzitter, door de beleidsarme perspectiefnota is een ruim positief begrotingssaldo voor de komende jaren te zien.

Dit kan een vertekend beeld geven, aangezien nog niet alle kosten van grote projecten die eraan komen bekend zijn. Voorbeelden hiervan zijn de grondkosten van verschillende deelprojecten in het IHP en de randwegen. Hier schuilt gelijk een groot risico voor de komende jaren in, aangezien er nu nog geen dekking wordt meegenomen. Hoe ziet het college dit? Wij zien de komende jaren een onverminderd groot risico op de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Wmo, en de jeugdzorg. We zagen ook in de vorige maand goedgekeurde jaarstukken dat deze kosten niet in te schatten blijken. Gewoon Lokaal! heeft er alle vertrouwen in dat de organisatie er veel aan doet om deze kosten laag te houden. Onder andere door de inzet van [onhoorbaar 00:22:57] teams. De controleerbaarheid van de geleverde prestaties van de kleinere zorgaanbieders zou beter gemonitord moeten worden. In het audit is afgesproken dat er gesprekken plaats gaan vinden om dit aan de orde te stellen. We verwachten de terugkoppeling hiervan af. Zoals wij allen weten, zijn er goede regelingen voor de armoedebestrijding in onze gemeente. Echter, we merken dat deze regelingen ingehaald worden door de huidige kosten van levensonderhoud.

Gewoon Lokaal! richt zich specifiek op de stijgende energierekening en inwoners zonder computer met beperkte computervaardigheden of die laaggeletterd zijn, hadden een afspraak gemaakt bij Vraagwijzer voor de hulp bij de aanvang van het tijdelijke noodfonds. Helaas was het geld in dit fonds binnen een week op en werden de afspraken afgezegd. Voorzitter, dit kan toch niet zo zijn dat de inwoners die al een afspraak hadden gemaakt,

figuurlijk ingehaald werden en worden door de inwoners die wel vaardig zijn via de digitale weg? Hoe zouden we dit in de toekomst kunnen voorkomen met soortgelijke regelingen? Want op deze manier vallen deze inwoners letterlijk tussen wal en schip. Veel klachten kreeg de fractie van Gewoon Lokaal! van inwoners waar het wel bij gelukt is om een aanvraag te doen. Waarover, zult u denken? Begrijp dat er contact wordt opgenomen met de energieleverancier om fraudes te voorkomen. De controle beperkt zich echter tot het verifiëren van het opgegeven maandbedrag. Gewoon Lokaal! ziet het liever dat er een jaargemiddelde gevraagd wordt. Want nu wordt een gemiddeld berekend met één maand. Dit kan leiden tot een afwijzing zonder een mogelijkheid tot herziening, aangezien de aanvrager niet boven de norm uitkomt. Een gevalletje van een kastje naar de muur verhaal. Het noodfonds geeft aan dat men contact op moet nemen met de energieleverancier. Deze gaf in onze ogen weer verkeerde info om de maandelijkse termijn te verlagen met het gevolg dat er bijbetaald moet worden. De financiële stress neemt hier alleen maar toe.

Een vraag aan het college: zijn er vanuit de gemeente Steenbergen potjes beschikbaar waarmee de bedoelde inwoners met hoge energierekeningen geholpen kunnen worden? Beste voorzitter, de fractie van Gewoon Lokaal! heeft kennisgenomen van een motie die unaniem is aangenomen in Bergen op Zoom betreffende de zelfstandigen in de Participatiewet gelijkwaardig te behandelen als werknemers. Klopt het dat de in Bergen op Zoom al aangenomen motie dit automatisch wordt meegenomen door alle drie de Brabantse gemeenten? We hebben tenslotte een gemeenschappelijke samenwerking met de ISD. Graag een reactie van het college hierover. Bekend is dat de fractie van een Gewoon Lokaal! geprobeerd heeft om het toelaten van logistieke bedrijven in het AFC Nieuw Prinsenland te verhinderen. Echter, door het slim gebruik maken van regels en de adviescommissie zijn er toch enkelen doorheen gesleept, naar onze bescheiden mening. Gewoon Lokaal! wacht met smart op het verslag van de rekenkamercommissie die naar de gemeenteraad toekomt. We zijn benieuwd. Laat het een wijze les zijn en dit niet meer toe bij de ontwikkeling van het nieuwe bedrijventerreinen. We vernamen dat het college er alles aan zou doen om dit tegen te gaan, maar toch graag een bevestiging lezen.

Voorzitter, Gewoon Lokaal! kijkt uit naar het bomenbeheer- en bomenbeleidsplan en zal hier alles op alles stellen om extra bomen te planten om verharding tegen te gaan, om zo een afkoelende werking te creëren. Dus meer biodiversiteit. Om een zet in de goede richting geven dienen wij een motie in, genaamd 'De bomenpolonaise'. Deze zullen wij zo indienen. Bij de vorige perspectiefnota hebben we een motie ingediend over boombakken in het centrum van Kruisland of elders. Deze is omarmd en aangenomen. Op dit moment zijn er nog geen boombakken geplaatst, omdat hiervoor geen budget is opgenomen in de begroting 2025. Dit zal worden opgenomen in de tussenrapportage van 2025. Wanneer kunnen we die plaatsing verwachten? Is er al zicht op de hoeveelheid? Voorzitter, wat wilt

het college met de aanvragen voor subsidie van regentonnen? Deze is naar de mening van Gewoon Lokaal! te ingewikkeld en tijdrovend voor de burger en zeker ook voor de ambtenaren. Als we kijken naar de criteria, bijna niet te volgen voor eenieder. Het kan simpeler, sneller en goedkoper. We denken: waarom zo moeilijk? In andere gemeentes, waaronder Halderberge, kan het wel. Bij de lokale bouwmarkt kun je een formulier invullen om direct 35% korting te krijgen op een regenton. Ook kleinere regentonnen, want niet iedereen kan een ton van 220 liter kwijt. Het behoeft dus geen uitleg dat hiermee heel wat tijd en kosten bespaard kunnen worden. Voorzitter, er is al contact geweest met de lokale bouwmarkt. Zij willen graag meewerken. Hierover dient de fractie van Gewoon Lokaal! een motie in: 'Sneller een ton voor iedere tuin'. Veel jongeren die er aan toe zijn om een eigen woonruimte te vinden, wonen nog bij de ouders thuis en willen graag in onze gemeente blijven wonen. Hebben een binding met zijn of haar kern, maar hebben geen financiële mogelijkheden tot het kopen van een grote particuliere woning. Veel ouderen willen betaalbaarder, levensbestendig en kleiner gaan wonen en verkopen hun particuliere eigendom, wat plaatsmaakt voor doorstromers. Gewoon Lokaal! wil dat zoveel mogelijk jeugd in alle kernen van Steenbergen blijft wonen.

Om deze groep te helpen, komen wij in het laatste kwartaal van 2025 met een motie over tiny houses. Dit wordt vervolgd over dit initiatief 'Betaalbaar starten'. Wij wijzen in iedere kern een locatie aan waar tiny houses gezet mogen worden. Wat Gewoon Lokaal! betreft, moet de gemeente het goede voorbeeld geven op grond wat al gemeentelijk eigendom is. Gewoon Lokaal! hoopt nog steeds dat onze gemeente voor 2040 energieneutraal kan zijn. Dit is toch nog steeds haalbaar, college? Kan het college een update geven over het energieneutraal maken van onze gemeentelijke gebouwen, alsmede het gemeentehuis? Dit jaar richt het college zich op het uitvoeren van een nulmeting betreffende beleidskaders DuurSAMEN, het installeren van een duurzame denktank en de uitvoering van de eerste tranche voor het uitvoeringsprogramma. Loopt alles nog naar behoren? Voorzitter, we merken dat er nog steeds veel verloop is in de gemeentelijke organisatie. Dit raakt volgens Gewoon Lokaal! ook de continuïteit op kwaliteit. Wij willen dit kort benoemen in deze perspectiefnota. Ondanks dat we twee keer per jaar worden bijgepraat door de gemeentesecretaris en enkele maanden geleden ook al is opgemerkt, hopen wij toch op verbetering. Na jaren van plannen en afwachten is het eindelijk zover. De toeristische recreatievisie voor Nieuw Vossemeer gaat uitgevoerd worden.

Dit betekent een nog fraaier, uitnodigend buitengebied, aantrekkelijk voor wandelaars, fietsers en andere recreanten. Deze ontwikkeling is goed nieuws voor onze lokale economie, maar dit is broodnodig. Gewoon Lokaal! maakt zich zorgen over de lokale dorpswinkels. In Nieuw Vossemeer bijvoorbeeld, worden de openingstijden steeds beperkter, met zelfs een sluiting op zondag vanwege de achterblijvende omzet. Heeft of weet het college suggesties in te

geven van extra stimulans voor de eerder genoemde bedrijven? Of zijn er landelijke subsidies voor beginnende en bestaande ondernemers in een dorp van kleine kernen? De mobiele bereikbaarheid lijkt in de Heen nog niet optimaal, ondanks de toezeggingen op beterschap. De zendmast werkt nog niet naar behoren. Heeft het college deze signalen ook opgevangen? Zo ja, wat kan hieraan gedaan worden? Voorzitter, via deze weg willen we aandacht vragen voor hittestress bij dieren in de wei, zonder mogelijkheid tot schaduw of bijvoorbeeld honden in een bloedhete auto. Dit kan echt niet. Verschillende meldingen en berichten hebben de fractie van Gewoon Lokaal! bereikt dat schapen op bijvoorbeeld de waterwinning zonder schaduw in de hitte staan. We hopen dat de eigenaren hun verantwoording hierin trekken en hier iets mee gedaan wordt op een zeer korte termijn. Ook hier dient de fractie van Gewoon Lokaal! een motie in: 'Hittestress voorkomen bij dieren'. Voorzitter, al eerder hebben we aandacht gevraagd voor wateroverlast voor intensieve buien. De neerslag wordt zeer extreem en dat hebben we vorig jaar gezien en gemerkt. Zelfs de landelijke pers heeft het opgepakt en een reportage gemaakt in enkele Kruislandse straten. We merken dat het college dit intensief aanpakt middels het gemeentelijk waterplan wat gepland staat in het najaar van dit jaar.

Gewoon Lokaal! deelt ook deze urgentie en gaat ervan uit dat dit plan geen vertraging krijgt. Hoe gaat de communicatie en de samenwerking met inwoners, bedrijven en aannemers die in die straten aan de gang gaan? Volgens onze bronnen zijn de proefboringen in de [onhoorbaar 00:30:42] weg afgerond in Kruisland. Er zijn volop lokale belangen en de fractie van Gewoon Lokaal! herkent deze. Kan het college ons bijpraten wat de stand van zaken is, wanneer de raad aan zet is en eventuele verdere stappen? Gewoon Lokaal! wil tevens aandacht vragen voor het urgente probleem van bodemdaling in Nederland. Komt het in onze gemeente ook voor? Of kan dit uitgezocht worden? Als tip wil Gewoon Lokaal! meegeven dat er een netwerk samenwerking is van en voor gemeenten, waterschappen en provincies. Kan het college hier induiken? Platform is slappe bodem. We steken het niet onder stoelen of banken dat we samen met onze inwoners reikhalzend uitkijken naar de nieuwbouwplannen. Met name natuurlijk in de kleine kernen. We gaan ervan uit dat er behoefte wordt gemaakt om voorrang te geven aan eigen inwoners. Onderschrijft het college het nog steeds? Enkele weken geleden is een motie aangenomen over de haalbaarheidsstudie omleidingsroutes landbouwverkeer gemeente Steenbergen te heroverwegen.

Gewoon Lokaal! houdt dit nauwlettend in de gaten en gaat ervan uit dat het college de hoge prioriteit hiervan inziet. We verwachten na het zomerreces snelle en passende voorstellen waar het kan, die niet veel hoeven te kosten. Voorzitter: Kunt u gaan afronden?

Dhr Maas, Gewoon Lokaal!: Zeker. Dan hebben we nog een vraag over hondenpoep. Zal ik die overslaan? Dan doe ik die in de tweede termijn. Tot slot wil ik de ambtelijke organisatie bedanken die meegeholpen heeft aan het zeer duidelijke stuk wat we vandaag bespreken. Dan hebben we nog een tweetal moties, voorzitter. Met uw goedkeuring ga ik die voorlezen. De motie M1 gaat over de bomenpolonaise. Ik neem alleen de dictums? Voorzitter: Alstublieft. Dhr Maas, Gewoon Lokaal!: De raad verzoekt het college om een inventarisatie te houden voor het bijplanten van bomen waarbij bestaande bomenlanen in openbare ruimte, zodat de lanen maximaal gevuld zijn. Hierbij te inventariseren waar in de gemeente nieuwe bomenlanen toegevoegd kunnen worden. Dan de volgende, de derde. De gemeenteraad uiterlijk het tweede kwartaal van 2026 te informeren over de uitkomst van deze inventarisatie, de wijze van uitvoering en financiering en hierbij tevens te kijken naar mogelijke financieringsbronnen, zoals subsidies van de provincie, het Rijk of andere instanties. Dan de financiële middelen te halen uit het bomenbeheersplan. Voor deze investering eenmalig een maximaal bedrag te besteden van €20.000 uit het begrotingssaldo. Als laatste dictum de eerste bomenlaan aan te pakken, uiterlijk in de herfst van 2026. Dan de volgende motie van de regenton, dat is M2.

De naam van de motie is 'Sneller een ton voor iedere tuin'. De raad verzoekt het college om een eenvoudigere stimuleringsregeling voor alle maten regentonnen in gang te zetten. Zo snel als mogelijk, met dien verstande dat de gemeente de aankoop van een regenton voor inwoners stimuleert door middel van kortingsbonnen op te halen in bijvoorbeeld het gemeentehuis. Door middel van legitimatie en dan te besteden via lokale ondernemers. De tweede bullet. Het gebruik van regentonnen door inwoners van de gemeente Steenbergen op een zo efficiënt en effectief mogelijke wijze te stimuleren. De laatste, de derde: dit initiatief mee te nemen in het op te stellen gemeentelijke Waterplan als stimuleringsregeling en bij dit waterplan de gemeenteraad om een dekking te vragen. Dan motie M3: 'Hittestress voorkomen bij dieren'. De raad verzoekt het college om extra meer aandacht te geven via de relevante communicatiemiddelen voor het vergroten van bewustwording over hittestress bij dieren of huisdieren, naast of in combinatie met de uitingen die betrekking hebben op onze inwoners. Daarbij specifiek aandacht te besteden aan signalen die op hittestress duiden. Het geven van tips en informatie over het beschermen van huisdieren of dieren tijdens warme en tropische dagen. De derde bullit.

Bij het creëren en stimuleren van water bewustzijn en klimaat bewustzijn uitdrukkelijk de communicatie te richten op veehouders.

Bij langdurige droge periodes en hoge temperaturen te wijzen op hittestress bij dieren en op de verplichting om passende maatregelen te nemen. De laatste bullit. De financiële middelen te halen uit het communicatiebudget van DuurSAMEN. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter: Dank u. Een verhelderende vraag van de heer Verbeek. Dhr Verbeek, Fractie Verbeek: Uiteraard, voorzitter. Verhelderend. Dat ging over de bomenpolonaise. U zegt de financiële middelen te halen uit het bomenbeheerplan. Wat verstaat u onder het bomenbeheersplan? Dat is niet helemaal duidelijk. Voorzitter: De heer Maas. Dhr Maas, Gewoon Lokaal!: Het bomenbeheersplan komt er het najaar aan. Daar willen we het uit halen. Dat plan komt eraan. Voorzitter: De heer Verbeek. Dhr Verbeek, Fractie Verbeek: Nog een tweede vraag. Wij investeren inmiddels de komende vier jaar pakweg vijf à zes ton in bomen. Die zetten we op de balans. Heel vreemd, maar het zij zo. Dit komt daar bovenop? Of gaat hij die daaruit betaald worden? Voorzitter: De heer Maas. Dhr Maas, Gewoon Lokaal!: Dat zullen we in dat plan zien, maar wij geven een suggestie aan dat wij zien in de landen, als u door de polders rijdt en naar verschillende kernen, er verschillende openingen zitten tussen bomenlanen.

Ons valt het op dat het niet wordt ingevuld en we hopen dat die suggestie in het bomenbeheersplan, wat er nog aankomt naar ons als raad, meegenomen wordt. Voorzitter: Dank u wel. Ik geef het woord aan de Volkspartij, de fractievoorzitter Danker Kouwen. Dhr Kouwen, Volkspartij: Dank u wel, voorzitter. De perspectiefnota 2026. Voor ons staat die vol met wazige zaken die niet uitgewerkt zijn, maar waar nog een groot ei over moet worden gelegd. Wel wordt er alvast ruimte in de begroting gevraagd, maar waar zeggen we dan ja tegen? Waarom is dit niet concreet? Het is voor ons niet ambitie tonen, laat staan actie. Voorbeelden zijn [onhoorbaar 00:36:58] samenleving. Er is in april een beleidsadviseur gestart om later met een opdrachtbeschrijving te komen. Voor het maatschappelijk vastgoed wordt aangegeven dat er in 2026 vastgoed wordt afgestoten, wat geen beleidsdoel meer is. Waarom is daar nu geen lijst van? Wat de onderwijshuisvesting betreft in Dinteloord: is er al iets meer bekend over wat we met de huidige gronden gaan doen? De gronden waar nu de huidige school op staat? Even

tussendoor: of het college dat meeneemt voor de andere wethouder? Want er zitten vragen bij die gericht daar aan zijn. Voorzitter: We doen ons best. Dhr Kouwen, Volkspartij: Super. Over jeugd gesproken: dat de jeugdzorgkosten uit de band springen is na jaren beheersbaarheid in Steenbergen de afgelopen jaren onder dit college weer verder oncontroleerbaar geworden. Er wordt aangegeven dat de gemeente Steenbergen ernaar streeft om kinderen in een gezonde, veilige en kansrijke omgeving te laten opgroeien. Dat steunen we zeker. Wel horen we vaker signalen over groepen jongeren in onze kernen, Steenbergen voorop, die voor veel overlast zorgen. Overlast van bedreigingen en ander totaal niet acceptabel gedrag. Groepen jongeren, vooral bestaande uit nieuwkomers. Herkent het college deze problemen? Wat gaat college hier concreet aan doen? Er leven mensen op straat. Volgens ons is dat niet gewenst. Ook hier is de vraag: wat gaat het college daaraan doen? Verenigingen en stichtingen zijn de motor van onze samenleving. Er wordt maar met een paar regels over gesproken. Kan deze motor nog iets extra's verwachten? Dat is ook een vraag aan het college. We zijn erg te spreken over de infoavond over de Randweg Steenbergen, eergisteren gehouden in 't Cromwiel. Wel zijn er nog een hoop vragen. Wij vinden dat die naar tevredenheid beantwoord moeten gaan worden door het college.

Daar hebben we alle hoop in. Zodanig belangrijk dat we de hulpvraag vanuit het Doornedijke vast willen leggen in een motie. Het Doornedijkje kenmerkt zich door veel sluipverkeer, wat vaak hoge snelheid heeft. Dat zorgt voor een onveilig gevoel bij de bewoners. Een grote bezorgdheid bij die bewoners is dat het Doornedijkje in de toekomst doorkruist gaat worden door de eventuele randweg. Die inwoners geven aan: kunnen we die niet doodlopend maken? Ik denk dat het kostenbesparend is. Het leidt nergens toe. Het zal zeker zorgen dat het sluipverkeer niet gaat verhogen. Daar gaan wij ook een motie voor indienen. Wonen is ook erg belangrijk, zeker met de grote stroom nieuwkomers die onze gemeente jaar in jaar uit voor de kiezen krijgt, is bouwen een stukje van de oplossing. De grootste oplossing is wat ons betreft de rem erop zetten, maar dan hebben we een college nodig die de rem weet te vinden en niet zoals nu Max Verstappen wil nadoen en alleen het gaspedaal kan bedienen. Wij vragen ons ook echt af, met het oog op onze jongeren, waarom er in de afgelopen jaren zo weinig nestverlaterwoningen zijn opgeleverd. De nestverlaterwoningen die tot stand zijn gekomen, zijn jaren geleden al bedacht. We hadden echt hoop gehad op meer en sneller bouwen. Wat dat betreft, willen wij een motie indienen. Die motie zal ik dadelijk voorlezen, in ieder geval het dictum.

Dat gaat erover dat er in de gemeente Steenbergen geen grond beschikbaar is voor het plaatsen van flexwoningen, nestverlaters of alleenstaande personen. Er is ook grote woonbehoefte bij beide

doelgroepen. De woningstichting Stadlander biedt het type huurwoningen wel aan in de gemeente Bergen op Zoom, Putten en Tholen. Deze informatie kregen wij van onze huurdersvereniging in Steenbergen SRW. Wij danken Gewoon Lokaal! voor het mee indienen van deze motie. Over de woonwagencentra vinden we het nog steeds bijzonder raar dat wijken en kernen uit kunnen breiden, maar een kern als Steenbergen alleen maar kleiner is geworden wat woonwagencentrum betreft. Ook dit is iets waar we de komende jaren aandacht voor blijven vragen. Het GVP is een onderzoek als velen. Het kost waanzinnig veel geld en is vooral onnodig. Ooit verzonnen door Gewoon Lokaal! om een rondweg in Steenbergen te vertragen, heeft het buiten veel geld verspillen tot niets geleid. Dat de rondweg nu gepland is in Steenbergen buiten de GVP, zegt ons genoeg. Wat ons betreft, stoppen we met het GVP en gaan we per keer via maatwerk de problemen oplossen. Stop met te veel en onnodig onderzoeken. De parkeerplaatsen bij de tennis in Steenbergen zegt weer alles. Een behoefteonderzoek bij alle verenigingen doen en duizenden euro's uitgeven van onze inwoners is onzinnig. Leg ze aan waar het kan. Kijk per keer wat kan en wat nodig is. Ook hier is in de samenleving staan voldoende. Daar hebben we echt geen dure bureaus voor nodig. We dienen hier ook een motie voor in. Deze motie is iets breder opgesteld.

Die zal ik dadelijk in het dictum behandelen. De tennis is bijvoorbeeld al drie jaar bezig. Daar moet je gewoon naar toe gaan en zeggen: wat kunnen we hier doen? Wat kunnen we hier bereiken voor jullie? Daar heb je echt geen onderzoek voor nodig. Dat Welberg een jaar bezig is? Dan gaan we daarna daarnaartoe. Als er andere verenigingen zijn, kunnen we ook daar naar toe gaan. We hebben niet honderden verenigingen en we echt wel tijd om daar aandacht aan te besteden. Dan sta je in de samenleving en ben je bij de verenigingen. Ik heb nog één motie, die gaat over de huidige prestatieafspraken tussen de gemeente Steenbergen, woningcorporatie Stadlander, Huurdersvereniging Fijn Wonen en SRW. Die zijn een half jaar te laat tot stand gekomen. Uiteindelijk heeft SRW - 1600 huizen vertegenwoordigd niet mee getekend voor akkoord. Eigenlijk hebben ze alleen maar mee getekend voor gezien. Zoiets moeten we echt niet willen als gemeente. Daar hebben we een motie voor ingediend. Deze motie roept alleen maar op om in het vervolg te zorgen dat iedere volwaardige partner - bij wet geregeld - mee gaat tekenen. Als die niet mee gaat tekenen, betekent dat dat we ergens een kans hebben laten liggen. Dan hebben we ze mee moeten nemen. Daar komt ook een motie voor. Als laatste hebben we een motie voor zwembad De Meermin. We hebben al redelijk veel dingen gezien de laatste tijd.

Het gaat echt niet goed daar. Er is ontiegelijk veel onrust in de samenleving, van: wat gaat er gebeuren daar? Wat wordt de opvolging? De mensen missen communicatie. Mensen gaan hun eigen verhaal maken. Belangrijk is ook dat wij niet weten wat gaat er mee gaat gebeuren. Ook daar gaan we een motie mee doen.

Die motie dienen wij samen in met de fractie Feskens en Stem0167. Tot zover mijn termijnen. Ik wil nog wel aangeven, voordat ik de moties behandel: het amendement van D66 dat dadelijk ingediend wordt, willen we mee indienen. Dat gaat over de carnavalsverenigingen. Samen met de fractie Feskens. De motie 'Afsluiten Doornedijkje'. Het besluit: in de toekomstige uitwerking van het tracé Rondweg Zeelandweg-Oost richting de Franseweg het afsluiten van het Doornedijkje mee te nemen en ook te bekijken of een tunnel voor voetgangers en fietsers meegenomen kan worden op dit kruispunt en gaan over tot de orde van de dag. De motie bouwgronden ten behoeve van plaatsen flexwoningen. Besluit: dat het college met een voorstel naar de raad komt over het vrijmaken c.q. aankopen van gronden ten behoeve van het plaatsen van flexwoningen voor nestverlaters en alleenstaande personen in de gemeente Steenbergen en gaat over tot de orde van de dag. Motie prestatieafspraken, ook met SRW. Besluit: in de toekomst het college van Steenbergen zorg zal dragen dat de prestatieafspraken tussen gemeente Steenbergen, woningcorporatie Stadlander, Huurdersvereniging Fijn Wonen en SRW op tijd tot stand gaan komen en door alle partijen wordt gedragen. Daar kan bij niemand twijfel over zijn. Dan hebben we nog een motie over geen extern onderzoek naar parkeerbehoefte.

Draag het college op bij sportverenigingen zelf te onderzoeken wat de behoefte is voor parkeerplaatsen. Voorzitter: Een interruptie. De heer van Thillo. Dhr van Thillo, Progressief Samen: Dank u wel, voorzitter. Kleine verhelderende vraag over de motie aangaande SRW. Wat houden deze prestatieafspraken precies in? Want ik heb in de perspectiefnota gekeken en daar kwam het niet naar voren, wat mij betreft. Kan meneer Kouwen uitleggen wat die prestatieafspraken inhouden? In het kort. Dhr Kouwen, Volkspartij: Huurdersvereniging SRW heeft de zorgen geuit over het proces tot totstandkoming van de prestatieafspraken voor 2025 tot 2029. Zoals bekend zijn gemeentes, woningcorporaties, huurdersverenigingen op grond van Woningwet artikel 42-43 verplicht om jaarlijks prestatieafspraken te maken. Deze afspraken dienen in gelijkwaardig [onhoorbaar 00:45:33] overleg tot stand te komen waar alle drie de partijen volwaardig kunnen deelnemen aan het gesprek tot volkshuisvestingsbeleid. Tot onze spijt hebben ze moeten constateren dat dit proces niet gelijkwaardig is verlopen. Onze organisatie is pas tot een laat stadium betrokken bij de besprekingen en kreeg slechts de gelegenheid om over twee onderwerpen mee te praten.

Dat staat in schril contrast met de bedoeling van de wet, waar juist ingezet wordt op vroegtijdig brede betrokkenheid van huurdersorganisaties bij alle thema's van de prestatieafspraken. Gezien het gebrekkige proces en het ontbreken van echte participatie kunnen we ons niet achter de inhoud van de huidige prestatieafspraken scharen. Om die reden kiezen we uitsluitend voor gezien en niet voor akkoord. Dat is niet

iets wat wij willen. De precieze afspraken zijn veel breder. Daar wil ik na deze vergadering een keer op terugkomen. Die kan ik aan u toesturen via de griffie. Ik denk dat dat beter is. Daar kunt u het allemaal terugvinden. Voorzitter: De heer Verbeek. Dhr Verbeek, Fractie Verbeek: Een verhelderende vraag omtrent de motie 'Afsluiten Doornedijkje'. U wilt Doornedijkje doodlopend maken voor autoverkeer, begrijp ik. Volkomen logisch, misschien ook wel terecht. Alleen, is het niet verstandig om daar eerst een onderzoek naar te doen? Want het grote gevaar is namelijk dat er dan allerlei sluipverkeer langs de Julianastraat gaat. Die zitten daar ook niet op te wachten. Misschien is het verstandig om de motie aan te passen, dat we eerst onderzoek doen en er dan gekomen wordt met een voorstel in plaats van dat wij als raad gaan bepalen dat die weg doodlopend wordt. Voorzitter: De heer Kouwen. Dhr Kouwen, Volkspartij: Wij zijn een tegenstander van te veel onderzoeken. Dat is de reden waarom er geen onderzoek in staat. Dat is een persoonlijke mening van ons als Volkspartij. Wij denken dat dat goed kan in goed overleg. Vandaar dat er bijstaat om het mee te nemen. Dan neem je het al mee in de besluitvorming. Het hele tracé moet nog aangelegd worden. Er moet nog bekeken worden over welke vakken het gaat.

Daar gaat de beslissing komen, want dat is aangegeven samen met de bewoners en inwoners van Steenbergen om te kijken hoe het eruit gaat zien en hoe het gaat worden. Daar past dat in. Voorzitter: De heer Verbeek. Dhr Verbeek, Fractie Verbeek: U bent tegen onderzoeken. Dat is makkelijk gezegd natuurlijk. Alleen, de mensen in de Julianastraat worden mogelijk benadeeld. Dus nogmaals mijn verzoek om dat toch mee te nemen, want u bent de partij die het altijd heeft over participatie. [onhoorbaar 00:47:57] zeggen: we doen het doodlopend, maar vindt u dat wij als gemeenteraad daarover moeten besluiten dat het doodlopend wordt of niet? Dat is vraag één. [onhoorbaar] onderzoek wordt om toch eerst te kijken wat dat voor gevolgen heeft voor de Julianastraat. Voorzitter: De heer Kouwen. Dhr Kouwen, Volkspartij: Dank u wel, voorzitter. Ik vind dat wij als gemeenteraad altijd daarbij betrokken moeten zijn. Ik denk dat we daarvoor gekozen zijn. Daarnaast is het het meenemen. De Julianastraat - dat weet u zelf ook - is een straat een stuk verder. Ik denk dat die er eerder baat bij hebben dat het daar afgesloten wordt, als niet. Wat je uiteindelijk wil, is dat het verkeer over de randweg gaat lopen en niet door die door wijk

heen. Dus ik denk dat het meer is. Deze motie roept ook op om het mee te nemen en uiteindelijk moet het allemaal nog besloten worden. Ik had een heel goed gevoel bij deze informatieavond. Net zoals veel inwoners van ons. Voorzitter: M7 moeten we nog doen. Dhr Kouwen, Volkspartij: Welke was dat? Voorzitter: Het zwembad De Meermin. Dhr Kouwen, Volkspartij: Het zwembad De Meermin. Besluit: zo snel als mogelijk tot de communicatie te komen naar onze inwoners, die verdienen dat. Twee: voor het eind van het lopend zwemseizoen duidelijkheid te geven aan de raad en onze inwoners van Steenbergen hoe de toekomst van zwembad De Meermin eruit komt te zien en gaat over tot de orde van de dag. Dan de parkeerplaats. Draagt het college op bij sportverenigingen zelf te onderzoeken wat de behoefte is voor parkeerplaatsen zonder gebruik te maken van een extern bureau om de kosten onder controle te houden tot een maximum van tien plaatsen per vereniging aan te leggen in 2026 en dat te financieren uit de reserve beheer openbare ruimte en gaat over tot de orde van de dag. Voorzitter: Dank u wel. Ik geef het woord aan de fractievoorzitter van de VVD, de heer Van Es. Dhr van Es, VVD: Voorzitter, dank u wel. De perspectiefnota bespreken wij vandaag. Terwijl we ons al volop voorbereiden op de komende gemeenteraadsverkiezingen.

Het werd eerder al gezegd en om deze reden is deze nota beleidsarm, zoals we dat noemen. Anders gezegd: er worden geen ingrijpende beleidswijzigingen voorgesteld. Wij ondersteunen dat. Om die reden zal het betoog van de VVD relatief kort zijn. Wel biedt de laatste perspectiefnota van deze bestuursperiode een goede gelegenheid om terug te kijken. De VVD stelt vast dat het college er in is geslaagd om een fors aantal van de ambities in dat raadsprogramma van destijds waar te maken. Sommige plannen zijn al in uitvoering en anderen zijn samen met de raad in detail uitgewerkt zodat uitvoering de volgende stap kan zijn. Ik som er een aantal op. Het IHP, Integraal huisvestingsplan voor nieuwbouw van scholen in onze gemeente. Lang aan gewerkt. Niet alleen gaan deze nieuwbouwplannen in Dinteloord al van start, maar je kunt het IHP ook zien als een model wat we kunnen toepassen bij toekomstige nieuwbouwprojecten bij scholen. Uiteraard steeds na afstemming en in afstemming met de raad. Vernieuwing van de Steenbergse weg in Dinteloord is in volle gang. In Welberg is een mooie en waardige herdenkingsplek gecreëerd voor de slachtoffers van oorlogsgeweld en onze bevrijders. Het Ontwikkelplan Dinteloord is gereed en binnenkort zullen ook toekomstplannen voor andere kernen zoals Nieuw Vossemeer en Kruisland worden aangeboden.

Ook op het gebied van burgerparticipatie zijn - weliswaar met vallen en opstaan belangrijke stappen gezet. Het evenementenbeleid en horecabeleid is in samenwerking met de organisatoren sterk verbeterd. Tot slot: het plan voor het nieuwe bedrijventerrein Reinierpolder III, waar wij naar uitkijken, is door de raad vastgesteld en de vooruitzichten zijn positief te noemen. Natuurlijk, dit lijstje is niet limitatief. Ook vinden wij dat bij dit alles over het algemeen verstandig financieel beleid is gevoerd, zodat gedurende de hele bestuursperiode sprake was van een sluitende begroting, maar er zijn ook plannen die nog niet konden worden uitgevoerd. We hebben nu eenmaal te maken met beperkingen op het gebied van financiën en capaciteit. Ik kom hier later op terug met een paar concrete voorstellen. Het is daarom volgens de VVD zaak om gedurende de laatste tien maanden die voorafgaan aan de vorming van een nieuw college zoveel mogelijk bestaande ambities - voor zover mogelijk - te realiseren en ons in te houden bij het maken van nieuwe plannen en het formuleren van nieuwe ambities. De VVD zal zich daarom vandaag onthouden van voorstellen om nieuwe projecten te starten. Laten we ervoor zorgen dat een nieuw college en de nieuwe raad aan de slag kunnen met een zo klein mogelijke werkvoorraad uit het verleden.

Ondanks dat heeft de VVD toch een viertal thema's die wat ons betreft in de resterende periode versterkte aandacht verdienen. Ik som ze op. De eerste is dat vanuit provincie en Rijk we steeds vaker geconfronteerd worden met nieuwe regels die een behoorlijk beslag leggen op de schaarse ambtelijke capaciteit. Capaciteit, weten we allemaal, die we hard nodig hebben gezien de openstaande werkvoorraad. De VVD kan zich voorstellen dat in dat complexe woud van regels fors kan worden gesneden, vereenvoudigd, versimpeld. Daarvoor zouden wij een onderzoek op prijs stellen. Niet door een extern bureau, zeg ik er meteen bij, maar door onze eigen medewerkers. Want die hebben vooral met deze regels te maken. Van onze vertegenwoordigers in de provincie horen wij dat zij daar welwillend tegenover zouden kunnen staan. Dus de vraag aan het college: kunt u dit toezeggen? Je weet nooit welke besparingen daaruit komen. Het tweede punt is dat we natuurlijk allemaal weten dat er een geweldig tekort aan woningen is en de VVD zou daar graag een impuls aan willen geven, althans aan de woningbouw. De Omgevingswet biedt ons mogelijkheden. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet kennen we het begrip technische toestemming en de zogenaamde ruimtelijke toestemming voor bouwwerken. Dat gaat dan om grondgebonden woningen die, zoals dat heet, onder de gevolgsklasse 1 van de Wet kwaliteitsborging vallen.

Het is een mondvol, maar daarvoor hoeft dan alleen een ruimtelijke toestemming aan de gemeente gevraagd te worden. Vervolgens kan de gemeente kiezen hoe ze die ruimtelijke toestemming wil geven. De Omgevingswet laat deze keuze aan de raad. De gemeenteraad mag kiezen of voor

bepaalde activiteiten een vergunning, een melding of bijvoorbeeld een informatieplicht geldt. De vergunning, weten we allemaal, kent vaak langer bezwaar, beroepstermijnen en kost veel tijd. Met het invoeren van een meldingssysteem in plaats van de huidige ruimtelijke bouwvergunning kan je zomaar één tot anderhalf jaar winnen in tijd, zonder dat we afbreuk doen aan de rechtsbescherming van de belanghebbenden. Bovendien zou het een behoorlijke besparing opleveren van ambtelijke inzet die we hard nodig hebben, nogmaals. In de Omgevingswet moeten door de gemeenteraad de kaders worden vastgesteld die gaan gelden bij toepassing van zo'n meldingsstelsel. Daar leg je vast in die Omgevingswet: wanneer doen we dat wel en in welke gevallen doen we dat niet? Daar beslist de raad over en inwoners zouden eventueel daar beroep en bezwaar tegen kunnen aantekenen. Als vervolgens een melding plaatsvindt, blijven de inwoners betrokken om te vermijden dat de indruk zou ontstaan dat ze minder invloed hebben. Dat blijft natuurlijk zo, omdat je ook hier uitdrukkelijk participatie moet toepassen. Omdat dat nu eenmaal in de wet is verankerd. Wij weten dat ook de provincie bereid is om mee te denken over de vormgeving van zo'n meldingsstelsel. We weten dat andere gemeentes in Brabant hiermee bezig zijn. Een voorbeeld is de gemeenteraad van Zundert, die hier unaniem toe heeft besloten.

Daarmee zou je bereiken dat er in ieder geval in Brabant uniformiteit bij de verschillende gemeentes ontstaat. De VVD zal hier straks een motie voor indienen. Onze enige motie. Dan het derde punt aandachtspunt. Eén van de belangrijkste financiële drivers van een gemeente is het benutten van grond. Het actief verwerven van strategische grondposities is naar ons idee van groot belang om nu en in de toekomst doorontwikkeling van woonruimte en bedrijvigheid mogelijk te maken. Daarbij achten wij het aantrekken van vreemd vermogen zelfs toelaatbaar. Door hier actief beleid op te gaan voeren, vergroten we toekomstige mogelijkheden en slagkracht in het belang van woningzoekenden en ondernemers. De vraag is of het college kan toezeggen hierop in haar beleid meer focus te leggen. Daaraan gekoppeld de vraag: is de gemeente voldoende geoutilleerd om dit aan te pakken? Daar zijn wij benieuwd naar. Dan het laatste punt wat betreft onze aandachtsthema's. Het woord ravijnjaar is in deze zaal de afgelopen periode vaak gevallen en gelukkig lijkt dit doemscenario door recente kabinetsmaatregelen een beetje naar de toekomst te verschuiven, maar het hangt nog steeds als een donkere wolk boven ons hoofd. De noodzaak van ingrijpende besluiten doet zich op dit moment dus niet direct voor, maar we kunnen niet uitsluiten dat we er over enkele jaren toch toe moeten overgaan.

De VVD vindt het van belang om ons hier nu al op voor te bereiden door een inventarisatie te maken van mogelijke besparingen en of het stoppen van activiteiten als de nood aan de man komt, om het zo maar te zeggen. Denk bijvoorbeeld hier aan de 130% norm in het sociale domein. Het is maar een voorbeeld, voorzitter, maar hierover nadenken kan geen kwaad. Vraag aan het college:

bent u bereid om nu al een begin te maken met zo'n inventarisatie voor eventuele slechte dagen? Ik rond af, voorzitter. We zijn het ambtelijk apparaat erkentelijk voor het opstellen van deze nota. Zoals meestal in zeer heldere taal. Tot slot: in de afgelopen bestuursperiode hebben wij als VVD de samenwerking met het college, de ambtenaren en zeker ook met de niet coalitiepartijen steeds gewaardeerd. Ik wilde dat gezegd hebben. Dat heeft er absoluut toe bijgedragen dat onze kernen voor inwoners, ondernemers en organisaties een steeds aantrekkelijkere gemeente vormen. Dan de motie. Voorzitter: Keurig binnen de tijd. Dhr van Es, VVD: Dat was de bedoeling, had ik begrepen. Ik zal het dictum voorlezen, voorzitter. Voorzitter: Gaat uw gang. Dhr van Es, VVD: Nogmaals, het gaat over meldingsstelsel en de mogelijkheid daarvan. De raad draagt het college op om te onderzoeken op welke wijze bij het opstellen van de regels voor wonen in het omgevingsplan een meldingsstelsel voor grondgebonden woningen kan worden opgenomen. Dit onderzoek kan worden uitgevoerd door eigen medewerkers. Twee: de provincie te vragen of zij ondersteuning kan geven bij het opstellen van deze regels. Tot zover. Voorzitter: Interruptie van de heer Hobo. Dhr Hobo, Volkspartij: Dank u wel, voorzitter. Een verhelderende vraag.

Kunt u uitleggen wat grondgebonden woningen zijn? Want volgens de informatie die ik krijg als ik het op zoek, zijn dat nagenoeg alle woningen. Voorzitter: De heer van Es. Dhr van Es, VVD: Dat zijn bijna alle woningen. Nu moet ik een beetje uit mijn geheugen putten, maar volgens mij bedoelen we daarmee niet mobiele woningen, zoals woonwagens. Inderdaad, ik denk dat 99% van de woningen aan de grond bevestigd zijn. Voorzitter: Dank u wel, de heer Van Es. Het woord is aan de heer Stoeldraijer, fractievoorzitter van Progressief Samen. Dhr Stoeldraijer, Progressief Samen: Dank u, voorzitter. De perspectiefnota 2026-2029. We hebben daarvoor heel veel vragen opgesteld. Die uitgebreide beantwoording zijn we heel dankbaar voor. Ik zal dadelijk een verhaal houden en een aantal moties toelichten. Met uw goedvinden wordt de laatste motie over inclusie toegelicht door collega Van Thillo. Allereerst de financiën. Eén antwoord op onze vragen baart ons zorgen. We vinden het

onbegrijpelijk dat de impact van de scenario's om het financiële systeem te vervangen op dit moment nog niet bekend is. Eind 2026 loopt het contract af en dan moet je al lang het komende project en de mogelijkheden verkend hebben. Wij vragen natuurlijk niet om een exacte begroting, maar de financiële personele inspanningen moeten al in kaart zijn gebracht, denken wij. We hebben al enkele jaren aangehikt tegen het zogenaamde ravijnjaar 2026. Door compenserende maatregelen vanuit de rijksoverheid is het ravijnjaar doorgeschoven naar 2028. Dat zien we vooral in de verwerking van de voorjaarsnota door de mutatie op jeugd van bijna 1,8 miljoen met ingang van 2028. De vraag is of we ons voldoende kunnen voorbereiden om deze grote mutatie op te vangen door onze beleidsvoornemens op jeugdzorg. Gaat het Zorg-, Informatie- en Inkoopteam het redden voor de regio West, Brabant-West? Kunnen we nog een stevige buffer opbouwen om dit gat alsnog te dichten? Of verwachten wij dat het volgende kabinet wel de gemeentelijke taken structureel gaat financieren? Het is goed om naar de kansen voor een gemeente als Steenbergen te kijken. Er is een flink aantal subsidies beschikbaar bij provincie, rijksoverheid en vanuit de EU. De vraag is: zijn wij nu geëquipeerd om hier optimaal gebruik van te maken? Dan denken we aan bijvoorbeeld die subsidioloog of iemand die je inhuurt daarvoor.

Ook vergrijzing is in te zetten als kans door zorginnovatie te promoten en dus de vergrijzende bevolking als een kracht te benutten in plaats van een last. Ook kan hiervoor de financiering van een Knarrenhof worden gefaciliteerd. Wellicht kunnen we als gemeente een subsidie aanwenden om de start van een collectief particulier opdrachtgeverschap te faciliteren en zouden de corporaties hierin een rol kunnen vervullen. Achterover blijven zitten en hopen dat het gebeurt, gaat niet zorgen dat de aangenomen motie over de Knarrenhofjes wordt gerealiseerd. Verder laat de doorkijk in onze reserves een vertrouwenwekkend beeld zien. We staan natuurlijk voor een aantal stevige investeringen, zowel qua verkeer als qua onderwijs. Wij zijn benieuwd naar de wijze waarop een en ander gefinancierd gaat worden. Iets over wonen. Van ambitie naar actie is in gang gezet. Er is geen eerdere raadsperiode geweest waarin zoveel plannen zijn bedacht en opgepakt. Realisatie van een plan kent vele hobbels. Eén van die hobbels wordt gevormd door het waterschap. Dat ligt dwars als het gaat om plannen aan weerskanten van de Steenbergse Vliet. Wij roepen het college op om alle mogelijkheden te bedenken om toch bouwplannen te realiseren en daarvoor zullen wij een motie indienen. Het dictum wil ik graag voorlezen, voorzitter. Voorzitter: De moties kunt u na uw pleidooi doen, zoals anderen dat ook allemaal doen.

Dhr Stoeldraijer, Progressief Samen: Goed, dan kom ik daarop terug. Voorzitter: U bent al bijna op de helft van uw tijd.

Dhr Stoeldraijer, Progressief Samen: De motie over Knarrenhofjes is unaniem aangenomen en er wordt actief gezocht naar locaties om CPO-projecten te realiseren. Is er al een locatie gevonden en is er al zicht op wanneer we een lijstje krijgen met deze locaties? Duurzaamheid. Wij zijn blij met de herinrichting van de Oudlandse Straat. De bewoners hebben nu de mogelijkheid om het afvalwater en het hemelwater gescheiden af te voeren en tot nu toe heeft één inwoner dat gedaan. Wij zouden graag willen weten waar die andere 300 bewoners dat niet doen. We kunnen wel wat redenen bedenken, maar laten we het kort houden. We dienen een motie in waarin we vragen of de gemeente wil onderzoeken waarom de bewoners niet overgaan tot het aansluiten op het hemelwaterriool. We vragen om een verkenning van de mogelijkheden om bewoners te stimuleren dit wel te doen. Immers, Zuid is een badkuip en als iedereen de stop laat zitten, blijft die badkuip vol staan. Daarover straks een motie. Verkeer. Evalueer niet het GVVP, maar wel de uitvoering van het MUP. Daar zit immers het probleem met te weinig voortgang, een stapel rapporten en verrassingen voor de inwoners en behoud daarvoor de vastgestelde mobiliteitsvisie. Wij zien de bui straks anders al hangen. Een zinloze evaluatie van het GVVP en veel geld steken in de ontwikkeling van een nieuw mobiliteitsplan.

We zijn ons kapot geschrokken op een beeldvormende vergadering toen nog een medewerker riep dat we eerst een visie moeten gaan ontwikkelen. Het zal toch niet waar zijn zeker? Weer enkele jaren verloren laten gaan aan ouwehoeren. Maak eerst je werk af, realiseer de mobiliteitsvisie. Dat was immers de kaderstelling vanuit de gemeenteraad. Als je niks meer te doen hebt, bedenken wij wel iets nieuws. Daarover een motie. Wij zien nog geen voortgang in de realisatie van de motie 'Heroverwegen van de besluiten naar aanleiding van de haalbaarheidsstudie omleidingsroute Steenbergen'. Dat betekent dat ook de komende tien jaar alle overlast van het gebrekkig verkeersbeleid van de afgelopen decennia onterecht volledig op het bordje van de bewoners wordt gelegd. Wij willen graag dat de wethouder de participatie tussen de agrarische ondernemers en de betrokken inwoners oppakt. We zijn er namelijk van overtuigd dat een gesprek over de gelijke verdeling van de overlast helpt. Laat de partijen daar goed overleg over voeren. Gezamenlijk overleg kan veel helderheid en goodwill creëren. Kan de wethouder toezeggen dat deze participatie wordt opgestart? Dan laaggeletterdheid. In het programma Mens en Samenleving lezen we over het Child Friendly Cities Initiative. Ik heb het filmpje bekeken van deze organisatie. Zij vinden het belangrijk dat het taalonderwijs een speerpunt is.

We hebben nu een programma Aanpak Laaggeletterdheid dat na vier jaar uitvoering mij geen enkel resultaat kan laten zien. Waarschijnlijk wel in de trant van: we hebben een coördinator of we houden VVE in stand. Daar doel ik niet op. Wat is er concreet bereikt?

Zijn de kleuters taalvaardiger geworden? Is de woordenschat van de leerlingen verbeterd? Kunnen de leerlingen beter lezen? Zijn er minder kinderen met een dyslexieverklaring? We verzoeken het college om uit te voeren wat is beloofd. Een evaluatie van de aanpak laaggeletterdheid om te voorkomen dat we in de komende raadsperiode voortmodderen op de huidige manier van werken. Kan het college dit toezeggen? Over het groen. Er wordt geklaagd over onkruid in onze gemeente. De mensen die ervoor moeten zorgen dat straten en pleinen er schoon uitzien, doen er alles aan en ook het college. Wat zou kunnen helpen, is het rekruteren van vrijwilligers die het groen in een straat of wijk of een stukje wijk in de gaten houden en een schakel vormen tussen buurt en gemeente. Wij dienen hiertoe een motie in. Dan nu de moties. Motie 'Bouwen buiten de dijk'. We dragen het college op om creatieve oplossingen te bedenken om woningbouw langs de Steenbergse Vliet mogelijk te maken. Twee, we zien de resultaten van buiten de gebaande padendijken terug in het jaarlijkse woningbouwprogramma. Motie 'Badkuip'. Eén, we dragen het college op om maatregelen te bedenken om bewoners te stimuleren hun huis aan te sluiten op het hemelwaterriool. Twee, dat moet betrokken worden bij het Gemeentelijk Waterprogramma. Motie 'Geen nieuw mobiliteitsplan, maar realiseer de mobiliteitsvisie'.

We dragen het college op om de uitvoering van het MUP te evalueren en de huidige mobiliteitsvisie te handhaven. Motie 'Groen ambassadeur'. Voorzitter: [onhoorbaar 01:11:56]. Dhr Stoeldraijer, Progressief Samen: Die heb ik niet aangekondigd? Ik zei: ik hoop dat het college een toezegging kan doen in deze. Dank u, voorzitter. 'Groen ambassadeur'. We dragen het college op om te komen tot een netwerk van groen ambassadeurs voor onze gemeente. De motie 'Inclusief, iedereen doet mee' zal mijn collega Van Thillo voor u presenteren. Voorzitter: Dank u wel, de heer Stoeldraijer. De heer Van Thillo. Dhr van Thillo, Progressief Samen: Dank u wel, voorzitter. Ongeveer twee miljoen Nederlanders hebben een beperking. Sinds 2016 geldt het VN-verdrag Handicap in Nederland. In dit verdrag staat simpel gezegd hoe mensen met een beperking toch zoveel mogelijk overal aan mee kunnen doen. Een veel gehoorde kreet is inclusie, meedoen dus. Progressief Samen wil ook dat zoveel mogelijk mensen in Steenbergen mee kunnen doen. Onderdeel van het VN-verdrag Handicap is dat gemeenten verplicht zijn om een zogenaamde lokale inclusie agenda te hebben. Uit een recent document blijkt dat nu slechts 30% van de gemeentes een dergelijk plan heeft. Steenbergen behoort bij de 70% van de gemeenten die geen lokale inclusie agenda hebben. Hoog tijd dus om deze op te stellen.

Bewustwording hierover is binnen de eigen organisatie een hele grote stap. We vragen het college om aandacht te vragen aan alle medewerkers binnen de gemeente Steenbergen om dit onderwerp niet te vergeten. Dat gaat verder dan alleen het sociale domein. Alle beleidsonderwerpen zullen hiermee te maken krijgen en daarom is het bewustzijn hiervan van het grootste belang. Daarom dient Progressief Samen, samen met medeondertekening van Gewoon Lokaal! de volgende motie in. Ik zal het dictum voorlezen. Het college wordt verzocht om voor de zomer van 2026 een inventarisatie te maken van fysieke en digitale knelpunten die mensen met een handicap ervaren en eenvoudige, aanpasbare knelpunten, zoals de toegang tot openbare gebouwen, snel op te pakken. Voor eind 2026 een lokaal inclusie plan op te stellen in lijn met het VN-verdrag Handicap en hierbij de input te gebruiken van de doelgroep deskundigen en gespecialiseerde instellingen. Dan op basis van de inventarisatie een opleidingsprogramma aan te bieden voor medewerkers van de gemeente Steenbergen om bewustzijn te creëren op het onderwerp inclusiviteit en toegankelijkheid. Voorzitter: Interruptie van de heer Kouwen. Dhr Kouwen, Volkspartij: Dank u wel, voorzitter. Complimenten voor deze tactiek. Die is ook leuk.

De vraag die er toe doet, is: doet Steenbergen het zoveel slechter als andere gemeentes? Waar staan wij? Heeft u die data? U geeft aan: we horen tot de 70%, maar ik zie dat wij gelukkig in de stad en de gemeente heel veel dingen wel goed doen op dat gebied. Heeft u data om te zien: Waar staan wij als Steenbergen? Voorzitter: De heer Van Thillo. Dhr van Thillo, Progressief Samen: Die specifieke data heb ik niet voor de heer Kouwen. Wat ik wel weet, is dat we, zoals helaas 70% van de gemeenten, nog niet zijn overgegaan tot het maken van zo'n inclusie agenda. Er is wel afgesproken dat het hoort te gebeuren. Daarom dienen wij deze motie in. Wij vinden dat dat moet gebeuren. Voorzitter: Dank u wel, de heer Van Thillo. Een interruptie van de heer Van der Wegen. Dhr van der Wegen, Stem0167: Dank u wel, voorzitter. Dat is het nadeel als de moties erg laat binnenkomen. Ik hoor nu het woord inclusie. In mijn herinnering is dat vorig jaar of drie jaar geleden al een keer besproken in deze raad. De vraag aan de heer Van Thillo via u: bent u daar bekend mee? Zo ja, wat was toen het verhaal, de uitkomst toen? Toen het besproken werd. Ik weet het niet. Ik zou dat graag teruggezocht willen hebben. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter: De heer Van Thillo, kort antwoord graag.

Dhr van Thillo, Progressief Samen: Ik ga het heel kort houden. Ja, dat weet ik, want daar was ik zelf bij betrokken. De uitkomst was toen vooral dat we het achter de hand moesten houden en er op een later moment op terug moesten komen. Dit is het latere moment. Voorzitter: Dank u wel. Dat was kort. Het woord is aan de fractievoorzitter van D66, Tim Huisman. Dhr Huisman, D66: Dank u wel voor het woord, voorzitter. Wat deze perspectiefnota toont, is voorzichtigheid. Een stapje terug. Terwijl we juist nu, in het laatste jaar van deze raadsperiode moeten versnellen. Omdat onze inwoners niet wachten op nota's, maar op resultaten. We zien een meerjarig positief saldo van bijna €3.000.000 in '26. Dat is geen reden om stil te zitten. Dit is een kans en die kans moeten we grijpen. Niet in abstracte ambities, maar in concrete acties gericht op onze kernen, onze mensen en toekomst. Eén van deze actie is bouwe. Voorzitter, dat is urgent. Al jaren is de woningnood voelbaar in alle kernen. Er ligt een uitgesproken ambitie, zelfs hoger dan de provinciale richtlijnen, maar die ambitie blijft hangen in abstractie. Er komen te weinig aanvragen binnen en de vaart ontbreekt. Kroon op Dinteloord moet nu echt van de grond af komen. In Steenbergen Noord en Steenbergen West wachten mensen al te lang op duidelijkheid.

Onder het programma Vitale Vesting worden weliswaar 300 verouderde huurwoningen aangepakt door Stadlander samen met de gemeente en TanteLouise. Dat is positief, maar het zijn geen extra woningen, geen groei. Juist die groei hebben wij nodig. Groei vraagt ook om een infrastructuur die meegroeit. Want als we willen bouwen, moeten we ook zorgen dat onze dorpen leefbaar worden. Juist daar wringt het. Neem Dinteloord. Sinds de afsluiting van de Steenbergseweg is de verkeersdruk op de Havenweg, Stoofdijk en Molendijk ongekend. Fietsers wijken uit. Gastouders slaan alarm. Bewoners zijn klaar met de onveiligheid en het harde rijgedrag. Wat doet het college? Twee borden en een slogan: 'Niet hard rijden, weet u het nog?'. Dat is toch geen beleid, voorzitter? We willen echte maatregelen. Prefab [onhoorbaar 01:18:22], verhoogde handhaving en een plan voor structurele snelheidsremming. Want veiligheid is geen luxe, het is een recht. Daarom hebben wij een motie gemaakt. Niet ver daarvandaan, ten zuiden van de nieuwe brede school, ligt een gebied dat nu nog open is, maar zonder visie ontstaan daar versnippering, wildgroei en parkeerproblemen. We willen vanmiddag kaders stellen. Een veilige brug voor kinderen, naar de sportvelden en natuurspeeltuin, een verkeersverbinding richting de Noordlangeweg en voldoende parkeerplaatsen. Groen behouden waar dat kan en helderheid geven aan de buurt.

De middelen? Die zijn er. In het Groenfonds zit voldoende ruimte om dit netjes en zorgvuldig aan te leggen. Tijdens de bouw moet ook het gebied ten zuiden van de school ontwikkeld worden ten behoeve van de inwoners. Ook hier hebben wij straks een motie voor. Tegelijkertijd is het

belang te zeggen wat we niet moeten doen en dat is de bouw van massale arbeidsmigrantenhotels aan de Noordlangeweg. 664 mensen ondergebracht in grootschalig complexen midden in het open buitengebied. Dat plan is niet in verhouding. Het tast het landschap aan, het kernaanzicht, de verkeersveiligheid en vooral het draagvlak. Inwoners van Dinteloord, omwonenden en zelfs agrariërs hebben zich duidelijk uitgesproken. Er is geen lokaal draagvlak. Het past niet binnen de geest van onze structuurvisie en zeker niet binnen het beleid dat we eerder met elkaar hebben afgesteld. Spreiding, kleinschaligheid en integratie. We zijn niet tegen arbeidsmigranten, want ze zijn namelijk nu op dit moment hard nodig, maar we zijn wel tegen het beleid dat mensen opstapelt als getallen in de polder. We willen menswaardige, gedragen oplossingen. Kleinschalig, bij agrariërs. Niet grootschalig en geïsoleerd. We roepen het college op om dat signaal serieus te nemen. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Terwijl we over draagvlak spreken, over de ziel van onze gemeenschap, wil ik een brug slaan naar iets wat wel stevig geworteld is in onze kernen: carnaval. Geen losstaand feestje, geen dagje verkleden, maar een levend stuk cultureel erfgoed. Dat begint niet op de optocht, maar in de bouwloods.

In 't Zijl op de Reinierpolder bouwen drie clubs - BZPZN uit Vossemeer, BC Vor Mekaer uit Steenbergen en De Vrolijke Files uit Dinteloord - met man en macht aan hun creaties, maar die loods staat financieel onder druk. De huur is hoog, de energiekosten stijgen en de middelen van vrijwilligers zijn beperkt. Zonder hulp van de gemeente komt hun voortbestaan in gevaar. Voorzitter, het is geen keuze tussen subsidie of geen subsidie. Het is een keuze voor het voortzetten van iets dat diep verankerd is in onze identiteit van onze kernen. Ik heb daar straks een amendement voor. Als we het hebben over verbondenheid, moeten we het ook hebben over cultuur. Over gemeenschapszin. Over plekken waar mensen elkaar vinden. De bibliotheek is daar het ultieme voorbeeld van. Juist daarom baart het ons zorgen dat er signalen zijn dat de bibliotheekfunctie in het dorpshuis in Dinteloord niet van de grond komt. De plek zou niet ideaal zijn. Onze vraag is simpel: wanneer komt die bibliotheek wel in het dorpshuis? Er zijn middelen beschikbaar gesteld, dus waar blijft die uitvoering? Want bibliotheken zijn tegenwoordig meer dan boeken. Het zijn plekken van ontmoeting, van ontwikkeling. Dinteloord, net als Steenbergen, verdient die plek. Leefbaarheid betekent ook dat kinderen kunnen leren zwemmen in onze gemeente. Omgeven door water is dat letterlijk van levensbelang.

Toch groeit er een groep op die geen zwemdiploma heeft, omdat hun ouders het niet kunnen betalen. De huidige regeling dwingt hen te kiezen: of zwemmen, of sport en cultuur. Wij zeggen: beiden. Kinderen uit gezinnen tot 130% van het sociaal minimum, aangesloten bij Stichting Leergeld moeten een zwemles voor diploma A kunnen volgen op kosten van de gemeente, zonder dat dat ten koste gaat van andere kansen. Lees dus: sport of cultuur.

Een kleine investering in euro's. Een groot verschil in levens. Daar hebben wij zo direct ook een motie voor. Eerlijk is eerlijk, als je gebruik maakt van onze zwembaden, maar geen inwoner bent van onze gemeente, dan is het redelijk - vinden wij - dat je iets meer betaalt. Onze inwoners dragen immers al bij via hun belastingen, of ze nu naar het zwembad gaan of niet. Met die meeropbrengst kunnen we investeren in betere voorzieningen of zelfs misschien korting geven aan onze eigen inwoners. Wij vinden dat dat eerlijk voelt en het is uitvoerbaar. Daar hebben wij zo direct ook een motie over. Voorzitter, dit zal u als muziek in de oren klinken. Tot slot wil ik stilstaan bij de toekomst en die begint bij de jeugd. We roepen al jaren dat we jongeren willen betrekken bij de lokale democratie. Een kinderburgemeester is een ambassadeur voor de jeugd. Kinderen leren spreken, luisteren en meedenken. Ze brengen frisse ideeën. Het is tijd dat onze gemeente kinderburgemeester krijgt met verkiezingen, [onhoorbaar 01:23:29] en vooral een stem. Daar dienen wij ook een motie in. Voorzitter, mijn vraag aan u is: wilt u dat ik eerst de moties doe of eerst A1? Voorzitter: Eerst A1, alstublieft. Dhr Huisman, D66: Uiteraard. Na mijn amendement structurele steun voor carnavalsbouwclubs, [onhoorbaar] uiteraard alleen het dictum besluit aan het raadsbesluit toe te voegen.