Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 2426018.pdf
Tekst van het document
Begroting 2025 Meerjarenraming 2026 – 2028 Op weg naar een toekomstbestendig Steenbergen met een hoger welzijnsniveau
Inhoudsopgave Voorwoord
3
Leeswijzer
6
Financiële stand
8
Analyse van perspectiefnota naar begroting
9
Totaal overzicht Lasten en Baten
23
Overzichten algemene dekkingsmiddelen en overhead
29
Reservepositie
31
Overige onderwerpen
33
Programma's
35
Programma 1: Mens en Samenleving
37
Programma 2: Kunst, Cultuur en Erfgoed
51
Programma 3: Fysieke leefomgeving en Duurzaamheid
57
Programma 4: Economie, Werk, Toerisme en Recreatie
79
Programma 5: Bestuur en Dienstverlening
89
Overzicht verplichte beleidsindicatoren
103
Verklarende lijst verplichte beleidsindicatoren
104
Paragrafen en bijlagen
107
Paragrafen
109
Bijlagen
201
1
Voorwoord
Van links naar rechts: burgemeester Ruud van den Belt, de wethouders Maurice Remery , Esther Prent, Kees Gommeren en Nadir Baali en gemeentesecretaris Arianda Phaff.
De afgelopen periode zijn wij aan de slag gegaan met het uitwerken van de uitgangspunten die opgenomen zijn in de op 4 juli door de gemeenteraad vastgestelde perspectiefnota. Net als voor veel gemeenten in Nederland geldt ook voor Steenbergen dat het een uitdaging is om onze ambities te realiseren binnen de beschikbare middelen. De onzekerheid over de financiële gevolgen van het beleid van het nieuwe kabinet maakt het lastiger om een goed inzicht te geven in het lange termijn perspectief. Vanuit onze overtuiging dat het juist in onzekere tijden belangrijk is om koers te houden, bouwen wij – op basis van het raadsakkoord – samen verder aan de toekomstbestendigheid van onze gemeente. Dat doen we door verder te werken aan de collegeprioriteiten maar ook door na te denken over wat ervoor nodig is om onze inwoners ook op langere termijn een hoger welzijnsniveau te laten ervaren. We zijn blij dat we in 2024 een aantal grote projecten ter besluitvorming aan de raad konden voorleggen, zoals het Ontwikkelplan Dinteloord, Reinierpolder III en het integraal huisvestingsplan Onderwijs. Dat maakt dat we in 2025 verder kunnen met de uitvoering van deze projecten. Daarnaast zetten we in 2025 in op de doorontwikkeling van ons Sociaal Domein.
Demografische ontwikkelingen en de krapte op de arbeidsmarkt maken dat we goed moeten kijken hoe we de zorg en ondersteuning ook in de toekomst beschikbaar en betaalbaar houden voor die inwoners die daarop aangewezen zijn. Wij kunnen al deze ontwikkelingen alleen goed verder brengen als we ook door blijven bouwen aan onze eigen organisatie, dus ook hier gaan we in 2025 mee verder. Onze centrale doelstelling Leefbare kernen waar het goed wonen is, staan centraal in al onze plannen. We willen nu, maar ook in de toekomst een gemeente zijn, waar je als inwoner trots op bent, waar je als ondernemer graag onderneemt en waar je als recreant graag je vrije tijd doorbrengt. Voor de leefbaarheid van onze kernen, is het van groot belang dat er een gezonde balans is in de opbouw van de bevolking.
Voorwoord
3
Dit vraagt om een evenwichtige opbouw van het aantal jongeren versus het aantal ouderen, maar ook van het aantal werkenden en het aantal niet-werkenden. Doorrekeningen van de demografische opbouw van onze gemeente laten zien dat ons inwoneraantal zal dalen en dat de verhouding tussen jong-oud en werkend-niet werkend onder druk komt te staan, als we geen plannen maken om dat tegen te gaan. Dat is niet alleen een risico voor de leefbaarheid in de kernen, maar dit heeft impact op alle beleidsterreinen. Wij richten onze acties daarom op een Toekomstbestendig Steenbergen met een hoger welzijnsgevoel voor onze inwoners. We behouden het goede In de perspectiefnota hebben we opnieuw vastgesteld dat wij als gemeente veel hebben om trots op te zijn. Een gemeenschap die bereid is zich in te zetten om er samen voor te zorgen dat iedereen, van jong tot oud, kan deelnemen aan de samenleving. Er wordt veel georganiseerd en onze inwoners kijken naar elkaar om. Daarnaast hebben we veel voorzieningen en kenmerkt onze gemeente zich ook door ondernemers die de kwaliteiten van onze omgeving weten te benutten. Samen vormt dit het fundament van onze gemeente waarop we verder bouwen. We bouwen samen verder Met het oog op de toekomst is het van belang om samen met onze inwoners en ondernemers te kijken naar kansen om het welzijnsniveau te verhogen.
Ons streven is dat meer mensen tevreden zijn met hun situatie. Het gaat hierbij niet alleen om materiële welvaart, maar ook om welzijn. Onze acties zijn erop gericht om mensen bewuster keuzes te laten maken die bijdragen aan hun mentale en fysieke gezondheid. Daarnaast stimuleren en faciliteren wij ontmoeting, beweging en het naar elkaar om blijven zien. Voor de toekomst van onze jongeren is het van belang dat zij dichtbij huis passend onderwijs kunnen volgen. Waarbij jongeren mogen leren van hun fouten en wij als gemeenschap om onze jongeren heen staan. Ons beleid is er daarom op gericht om dit mogelijk te maken. Een prettige en veilige woonomgeving draagt ook bij aan het welzijn van onze inwoners. Dit betekent dat we bij het realiseren van nieuwe woonwijken nadrukkelijk oog hebben voor de (groene) inrichting van de wijk. Ook kijken we goed welke woningtypen bijdragen aan een evenwichtige opbouw van de bevolking. Daarnaast zetten we in op het bevorderen van het goede gesprek over een veilige woonomgeving, waarin we samen zorgen voor het tegengaan van ondermijning. We blijven SAMEN duurzaam Vanuit ons programma duurSAMEN werken we aan een duurzame toekomst. Dit doen we op het gebied van energie, circulariteit, klimaatadaptatie en biodiversiteit. We werken aan een energieneutrale bebouwde omgeving en stimuleren actief het gebruik van duurzame mobiliteit.
We verbeteren de klimaatbestendigheid van onze kernen en ons buitengebied. We zorgen voor meer ruimte voor natuur en zetten ons als opdrachtgever in voor de transitie naar een duurzame, sociale wereld. We bieden ruimte aan ondernemers Met de ontwikkeling van Reinierpolder III ontstaat er letterlijk nieuwe ruimte voor ondernemers om zich in onze gemeente te vestigen. Onze strategische ligging en de vestiging van innovatieve bedrijven geven ons een kansrijke positie als het gaat om de transitie van de voedselindustrie. Die positie wordt nog sterker als wij binnen onze gemeentegrenzen onderwijs kunnen aanbieden dat aansluit bij de ontwikkelingen van de toekomst. Wij blijven ons daarom hard maken voor een verdergaande samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid. Daarnaast zetten wij ons regionaal, landelijk, maar ook internationaal in om onze regio op de kaart te zetten, waardoor wij invulling geven aan onze gezamenlijke ambitie om de regio West-Brabant economisch te versterken, in het belang van de brede welvaart voor iedereen. Tenslotte ondersteunen wij het Midden- en Kleinbedrijf in onze gemeente door de inzet van bedrijfscontactfunctionarissen.
4
Voorwoord
We kennen onze plek en eisen die waar nodig op Wij zijn als gemeente onderdeel van verschillende samenwerkingsverbanden. Verbanden waarin wij de krachten bundelen met andere gemeenten om zo samen nog meer te kunnen bereiken voor onze inwoners. Wij zijn ons ervan bewust dat we in deze samenwerkingen verschillende posities innemen, soms zijn we trekker, soms hebben we een minder actieve rol. Het is belangrijk dat we voor onszelf scherp in beeld hebben waar onze invloedsfeer zit en hoe we deze zo strategisch mogelijk kunnen inzetten. We ontwikkelen door Om nu én in de toekomst de juiste dingen te blijven doen, blijven wij ook als organisatie in ontwikkeling. Niet alleen technologische ontwikkelingen, maar ook maatschappelijk economische ontwikkelingen vragen om een organisatie die wendbaar is en blijft. Een organisatie die in kan spelen op gewenste ontwikkelingen, die kritisch is op het eigen functioneren en die hoogwaardige dienstverlening nastreeft. Maar ook een organisatie die durft te experimenteren en die fouten durft te maken, om uiteindelijk weer beter te worden. Een organisatie waar je jezelf mag zijn en waar je werkt aan leuke uitdagingen die onze gemeente nóg mooier maken, zodat het goud dat we hier in handen hebben nóg meer gaat schitteren en 'verzilverd' kan worden.
Noodzakelijke keuzes Om een sluitende meerjarenbegroting te kunnen aanbieden, hebben wij een aantal keuzes moeten maken. Deze keuzes hebben wij gebaseerd op de hierboven genoemde uitgangspunten, waarbij wij er vanzelfsprekend naar streven om de nadelige effecten voor onze inwoners zoveel mogelijk te beperken. Bij het maken van de financiële keuzes hebben wij het principe gehanteerd van evenredige verdeling van de pijn over het fysieke domein, het sociale domein en de eigen organisatie (bedrijfsvoering). Hierdoor kunnen we de verhoging van de onroerende zaak belasting voor onze inwoners en ondernemers vooralsnog beperken tot het inflatiepercentage van 3,8%. Begrotingsbehandeling Op dinsdag 8 oktober staat de ambtelijke toelichting voor uw raad van deze begroting gepland. De begrotingsbehandeling vindt plaats in de raadsvergadering van 7 november. Vanuit onze en uw aller betrokkenheid bij het welzijn van onze inwoners, de goede samenwerking met onze ondernemers en de gastvrijheid voor onze gasten, zien wij de beraadslagingen over en uw beschouwingen bij deze begroting met belangstelling en vertrouwen tegemoet. Het college van burgemeester en wethouders
Voorwoord
5
Leeswijzer Financiële stand Direct na het voorwoord en de leeswijzer gaan we dieper in op de financiële situatie van de begroting. De begroting heeft een belangrijke relatie met de perspectiefnota, die is vastgesteld op 4 juli 2024. We hebben een apart hoofdstuk gewijd aan de verbinding met deze perspectiefnota. Elke verandering wordt apart toegelicht. In dit hoofdstuk is ook opgenomen: een overzicht van de totale inkomsten en uitgaven, de overheadkosten, de algemene dekkingsmiddelen en de reservepositie. Het hoofdstuk sluit af met een aantal bijzondere onderwerpen: de stand van zaken van de incidentele budgetten voor het CAP 2024-2028 en de subsidieplafonds voor de welzijnssubsidies Opbouw van de programma’s De opbouw van de begrotingsprogramma’s is iets gewijzigd. Elk programma start met een inleiding waarin de strategische koers is beschreven. Daarbij wordt de verbinding gelegd naar de ambities die verbonden zijn aan een Toekomstbestendig Steenbergen met een hoger welzijnsniveau.
Deze inleiding geeft antwoord op de volgende vragen: • Waar gaat het programma over? • Voor welke uitdagingen staan we? • Wat willen we bereiken? • Waar zetten we dan op in? Na deze inleiding komen aan bod: • De portefeuillehouders • De acties vanuit de collegeprioriteiten • De acties vanuit bestaand beleid • De beleidskaders waarbinnen we handelen • De financiële vertaling: Wat mag het kosten? • De investeringen in het programma (indien van toepassing) De collegeprioriteiten, voorzien van een toelichting en stand van zaken, zijn in deze begroting volledig geïntegreerd in de programma’s. Een afzonderlijk hoofdstuk met de stand van zaken is achterwege gelaten. De beleidskaders zijn voor deze begroting onder de loep genomen en geactualiseerd. Paragrafen De verplichte paragrafen geven een overzicht van verschillende onderwerpen die een dwarsdoorsnede vormen van de programma's. Deze onderwerpen zijn lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, kapitaalgoederen, financiering, grondbeleid, bedrijfsvoering en verbonden partijen. In de bijlagen vindt u de financieel technische informatie. Daarnaast zijn er ook overzichten opgenomen van de voortgang van moties, de gedetailleerde begroting Sociaal Domein en het overzicht Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP).
6
Leeswijzer
Technische uitgangspunten In de begroting 2025 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Aantal inwoners: 24.494 (stand 1-1-2024): in de jaren 2025 (24.692), 2026 (24.872), 2027 (25.052) en 2028 (25.232) • Aantal woningen: 10.877 (stand 1-1-2024): in de jaren 2025 (11.068), 2026 (11.168), 2027 (11.268) en 2028 (11.368) • De perspectiefnota is gebaseerd op de decembercirculaire, aangevuld met de effecten van de voorjaarsnota 2024 van het Rijk • Lonen en sociale lasten: voor het jaar 2025 is het nog niet bekend • Prijzen goederen en diensten: voor het jaar 2025 is het nog niet bekend • Huren, pachten, entreekaartjes e.d. 3,8% • OZB: 3,8% • Overige belastingen: 3,8%
Leeswijzer
7
Financiële stand In dit hoofdstuk geven we aan op welke wijze de besluiten van de perspectiefnota 2025 zijn verwerkt in de begroting. Verder is een analyse gemaakt van de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de perspectiefnota en zijn totaaloverzichten van de lasten en baten en de reserves opgenomen.
8
Financiële stand
Analyse van perspectiefnota naar begroting Hieronder treft u een tabel aan met de analyse van perspectiefnota 2025-2028 naar de begroting 2025 en meerjarenramingen 2026-2028. . 2025
2026
2027
2028
Saldo perspectiefnota 2025
261.000
-399.000
-729.000
-729.000
Algemene uitkering (effecten meicirculaire 2023)
458.000
-135.000
12.000
130.000
Correctie bezuinigingen Jeugdzorg (wettelijke maatregelen Rijk)
-700.000
-
-
-
19.000
-534.000
-717.000
-599.000
Tussenrapportage onderdeel Sociaal Domein
-600.000
-600.000
-600.000
-600.000
Tussenrapportage onderdeel Overige
-420.000
-420.000
-420.000
-420.000
B Subtotaal Tussenrapportage 2024
-1.020.000
-1.020.000
-1.020.000
-1.020.000
69.000
69.000
69.000
69.000
Stelpost lonen nieuwe CAO
-375.000
-500.000
-500.000
-500.000
Prijsontwikkeling (indexering)
-486.000
-486.000
-486.000
-486.000
Vrijval stelpost loon- en prijsontwikkeling
800.000
800.000
800.000
800.000
8.000
-117.000
-117.000
-117.000
Bijstellingen aangekondigd in de Perspectiefnota 2025
-630.000
-78.000
-123.000
-175.000
Moties aangekondigd in de Perspectiefnota 2025
-46.000
-33.000
-13.000
-13.000
Uitbreiding capaciteit/formatie
-150.000
-150.000
-150.000
-150.000
Autonome ontwikkelingen
1.113.000
765.000
618.000
672.000
287.000
504.000
332.000
334.000
Sociaal Domein
400.000
500.000
650.000
650.000
Fysiek Domein
500.000
500.000
500.000
500.000
Bedrijfsvoering
350.000
350.000
500.000
450.000
1.250.000
1.350.000
1.650.000
1.600.000
-93.000
-85.000
-64.000
221.000
F Subtotaal Algemene uitkering (septembercirculaire 2024)
-93.000
-85.000
-64.000
221.000
G Totaal mutaties begrotingen (B + C + D + E + F )
432.000
632.000
781.000
1.018.000
451.000
98.000
64.000
419.000
Analyse van perspectiefnota naar begroting (afgerond op € 1.000) - = nadeel
A Stand begrotingssaldo 2025-2028 Tussenrapportage 2024 (structurele doorwerking):
Loon/Prijs ontwikkelingen (indexaties) Loonontwikkeling 2025
C Subtotaal Prijs/Loon ontwikkelingen en Indexaties: Noodzakelijke bijstellingen:
D Subtotaal noodzakelijke bijstellingen Ombuigingen:
E Subtotaal Ombuigingen Algemene uitkering (septembercirculaire 2024) Effecten septembercirculaire 2024
Saldo meerjarenbegroting 2025-2028 incl. mutaties (A + G)
Financiële stand
9
A: Toelichting stand begrotingsaldo 2025-2028 Financieel beeld na verwerking voorstellen Perspectiefnota 2025-2028 Alle financiële informatie over de Perspectiefnota 2025 staat in onderstaande tabellen beschreven, te weten: • Tabel totaal financieel beeld Perspectiefnota; • Tabel noodzakelijke bijstellingen. Tabel totaal financieel beeld perspectiefnota. (afgerond op € 1.000)
2025
2026
2027
2028
Vertrekpunt voor PPN 2025
841.000 -229.000 -559.000 -559.000
Bijstellingen bestaand beleid Pr. Mens en samenleving
-70.000
-
-
-
Bijstellingen bestaand beleid Pr. Kunst, Cultuur en Erfgoed
-30.000
-30.000
-30.000
-30.000
Bijstellingen bestaand beleid Pr. Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid
-290.000 -100.000 -100.000 -100.000
Bijstellingen bestaand beleid Pr. Economie, Werk, Toerisme en Recreatie
-60.000
-10.000
-10.000
-10.000
Bijstellingen bestaand beleid Pr. Bestuur en Dienstverlening
-130.000
-30.000
-30.000
-30.000
Totaal van alle noodzakelijke bijstellingen
-580.000 -170.000 -170.000 -170.000
Saldo perspectiefnota 2025
261.000 -399.000 -729.000 -729.000
Tabel toelichting specificatie noodzakelijke bijstellingen; voor verdere toelichtingen verwijzen wij naar Perspectiefnota 2025. Noodzakelijke bijstellingen PPN 2025 (afgerond op € 1.000)
2025
Mens en Samenleving
-70.000
-
-
-
-70.000
-
-
-
-30.000
-30.000
-30.000
-30.000
-30.000
-30.000
-30.000
-30.000
Verenigingsondersteuner Cultuur en Sport Subtotaal Mens en Samenleving
Kunst, Cultuur en Erfgoed
Brede inzet cultuur Subtotaal Kunst, Cultuur en Erfgoed
2026
2027
2028
Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid
Overige uitgaven wegen
-30.000
-30.000
-30.000
-30.000
Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid
Van afval Naar Grondstof (VANG)
-25.000
-
-
-
Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid
Integraal beheerkader openbare ruimte
-60.000
-
-
-
Nieuw areaal uitbreiding onderhoud Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid
openbare ruimte
-60.000
-60.000
-60.000
-60.000
Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid
Beleidsplan onderhoud onverharde wegen
-35.000
-
-
-
-50.000
-10.000
-10.000
-10.000
-30.000
-
-
-
Integraal veiligheidsbeleid technische Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid
installaties Gebruik gemeentegronden en
Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid
(nuts)voorzieningen
Subtotaal Fysieke leefbaarheid en Duurzaamheid -290.000 -100.000 -100.000 -100.000 Economie, Werk, Toerisme en Recreatie
Linie van Eendracht Subtotaal Bestuur en Dienstverlening
-60.000
-10.000
-10.000
-10.000
-60.000
-10.000
-10.000
-10.000
Bestuur en Dienstverlening
Projectleider werkprocessen
-100.000
-
-
-
Bestuur en Dienstverlening
Afschaffing Bring Your Own Device
-30.000
-30.000
-30.000
-30.000
Subtotaal Bestuur en Dienstverlening -130.000
-30.000
-30.000
-30.000
Totaal noodzakelijke bijstellingen PPN 2025 -580.000 -170.000 -170.000 -170.000
10
Financiële stand
Gemeentefonds (algemene uitkering) Meicirculaire Gemeentefonds 2024 Tijdens de ambtelijke toelichting van de Perspectiefnota 2025-2028 zijn de effecten van de voorjaarsnota 2024 van het Rijk in beeld gebracht. In deze begroting zijn de effecten van de meicirculaire vanaf 2024 meegenomen. De belangrijkste onderwerpen zijn: • Accres Volume accres; in de meicirculaire 2024 is de nieuwe financieringssystematiek vervroegd van 2027 naar 2024. Het betekent dat de koppeling van het accres aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp) per 2024 al is ingevoerd. Door het toepassen van de ontwikkeling van het bbp vanaf 2024 zijn de tranches voor de jaren 2024 en 2025 lager dan in de Miljoenennota 2024; • LPO accres; in de meicirculaire 2024 is het LPO (loon prijs ontwikkeling) accres eerst geactualiseerd voor de macro-economische cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2024. Vervolgens is de indexatie voor loon- en prijsontwikkeling vanaf 2024 gebaseerd op de prijs bruto binnenlandse product (pbbp). • Schrappen opschalingskorting Sinds 2015 worden gemeenten geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds, die oploopt tot € 975 miljoen in 2026. Deze korting is opgelegd omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. Sinds 2019 is een stand van de opschalingskorting bereikt van € 300 miljoen.
In de meicirculaire 2024 is de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026, een structurele uitname van € 675 miljoen, geschrapt. • Incidentele compensatie In verband met het vervroegen van de gewijzigde bbp-indexatie van 2027 naar 2024 dalen het volume en LPO accres voor de jaren 2024 tot en met 2029. Voor 2024 wordt dit volledig gecompenseerd en voor 2025 voor ongeveer 50%, zodat een tekort van € 675 miljoen resteert. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 vindt compensatie plaats, zodat uiteindelijk voor de gemeenten een positief saldo resulteert van € 675 miljoen, gelijk aan het bedrag van het schrappen van de oploop van de opschalingskorting. Hieronder een overzicht van de bedragen van de december- en de meicirculaire en daarbij behorende mutaties. 2025
2026
2027
2028
Totaal decembercirculaire 2023 volgens de algemene uitkering
51.794.246
49.446.716
49.679.969
49.905.779
Totaal meicirculaire 2024 volgens de algemene uitkering
52.504.137
49.557.816
49.931.437
50.265.417
709.891
111.100
251.468
359.638
-39.134
-37.012
-37.422
-37.833
Bijdrage WSW groep *
-212.948
-209.244
-201.940
-192.206
Totaal verwerking meircirculaire (netto)
457.809
-135.156
12.106
129.599
458.000
-135.000
12.000
130.000
Uitkering gemeentefonds meicirculaire; jaar 2024
Totaal verwerking meircirculaire (bruto) Waarvan op te nemen als besteding (oormerken): 1
Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden * 2
Afgerond 1
* Vanuit de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden, die in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd, heeft het kabinet via het gemeentefonds € 40 miljoen aan structurele middelen voor betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn voor 2023 incidenteel aan gemeenten beschikbaar gesteld. De toekenning vanaf 2024 zal structureel plaatsvinden om gemeenten verder in staat te stellen om strategisch en doelgericht te handelen en hun activiteiten uit te breiden. Voorbeelden hiervan zijn het verdubbelen van het gebruik van schuldhulpverlening en het bevorderen van activiteiten om armoede onder kinderen te bestrijden.
Financiële stand
11
2
* De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt. De onderverdeling vindt plaats naar de twee onderdelen binnen de integratie-uitkering; WSW en beschut werk. Besparingsverlies Jeugd In de meicirculaire 2024 is opgenomen dat de geraamde extra besparing van het Rijk van € 500 miljoen voor 2025 komt te vervallen, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Uitgangspunt is dat het vervallen van de extra korting geen budgettair effect heeft. Het verloopt budgettair neutraal, omdat gemeenten in de begroting voor Jeugdzorg rekening mochten houden met de voorgenomen besparing en een lagere raming van de uitgaven. Dit wordt voor 2025 nu teruggedraaid. Jeugdzorg, wettelijke maatregelingen Rijk
2025
2026
Besparingsverlies Jeugd
-700.000
2027 -
2028 -
Bij het hoofdlijnenakkoord van de formerende partijen is opgenomen dat de besparing van € 511 miljoen op jeugdzorg ook voor 2026 en verder vervalt. Dit is uiteraard nog niet definitief en dus ook niet in de meicirculaire 2024 opgenomen. B: Toelichting structurele doorverwerking Tussenrapportage 2024 Op 26 september 2024 is de Tussenrapportage 2024 vastgesteld door de raad. Deze rapportage bevat diverse financiële mutaties die structureel doorwerken. Deze mutaties zijn verwerkt in de meerjarenbegroting 2025-2028. De structurele bedragen genoemd in de Tussenrapportage 2024 kunnen afwijken over de periode 2025-2028. De structurele doorverwerking van de Tussenrapportage 2024 staan in de onderstaande tabellen beschreven, te weten: • Tabel structurele doorverwerking Sociaal Domein; • Tabel structurele doorverwerking Overige. Hieronder treft u een overzicht aan van de structurele doorverwerking van de Tussenrapportage 2024 van het Sociaal Domein. voor verdere toelichtingen verwijzen wij naar Tussenrapportage 2024. Specificatie TR2024; Sociaal Domein
Pr.
2025
2026
2027
2028
WMO Huishoudelijke hulp
1
-600.000
-600.000
-600.000
-600.000
Bron Zie tussenrapportage 2024, pagina 54
-600.000
-600.000
-600.000
-600.000
Hieronder treft u een overzicht aan van de structurele doorverwerking van de Tussenrapportage 2024 van de overige mutaties. Specificatie TR2024; Overige
Pr.
2025
2026
2027
2028
Bron
Openbare orde en veiligheid
3
-22.000
-22.000
-22.000
-22.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 65
Onderhoud Klaproosveld
3
-5.000
-5.000
-5.000
-5.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 68
Zwembad Aquadintel
3
-31.000
-31.000
-31.000
-31.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 68
Zwembad de Meermin
3
-3.000
-3.000
-3.000
-3.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 68
12
Financiële stand
-
Specificatie TR2024; Overige
Pr.
2025
2026
2027
2028
Bron
OMWB
3
-45.000
-45.000
-45.000
-45.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 71
Overige gronden
3
-20.000
-20.000
-20.000
-20.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 71
Wet goed verhuurschap
3
16.000
16.000
16.000
16.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 73
Burgerzaken
5
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 84
Huisvesting Fabrieksdijk beveiliging
5
-93.000
-93.000
-93.000
-93.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 86
Informatie Beheer
5
-114.000
-114.000
-114.000
-114.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 86
Werkplaats
5
-16.000
-16.000
-16.000
-16.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 87
Kapitaallasten nieuwe investeringen
5
-72.000
-72.000
-72.000
-72.000
Zie tussenrapportage 2024, pagina 89
-420.000
-420.000
-420.000
-420.000
C: Toelichting loon- en prijsontwikkelingen en indexaties Loonontwikkeling In de Perspectiefnota 2025-2028 is er een structureel bedrag van € 850.000 opgenomen om de kosten van CAO-ontwikkelingen te dekken. De loonkosten voor het jaar 2025 zijn geschat op het niveau van de CAO van 2024. Op het moment dat de begroting 2025 werd opgesteld, was de loonontwikkeling voor 2025 nog niet bekend. 2025
2026
2027
2028
Loonsom 2025
17.424.082
17.424.082
17.424.082
17.424.082
Stand 2025 in de begroting 2024-2027
16.688.411
16.688.411
16.688.411
16.688.411
Loonontwikkeling ambtelijke organisatie
-735.671
-735.671
-735.671
-735.671
Loonsom 2025
916.182
916.182
916.182
916.182
Stand 2025 in de begroting 2024-2027
870.800
870.800
870.800
870.800
Loonontwikkeling bestuur, vergoedingen raad
-45.382
-45.382
-45.382
-45.382
Totale loonontwikkeling
-781.053
-781.053
-781.053
-781.053
Inzetten stelpost loonontwikkeling
850.000
850.000
850.000
850.000
Overschot
68.947
68.947
68.947
68.947
Overschot, afgerond
69.000
69.000
69.000
69.000
Loonontwikkeling gemeente Steenbergen Ambtelijke organisatie
Bestuur, vergoedingen raad
Financiële stand
13
CAO gemeente De huidige CAO Gemeenten loopt af op 31 maart 2025. De onderhandelingen over de Cao Gemeenten en Cao SGO voor 2025-2026 starten begin november. De VNG en WSGO hebben hiervoor een tijdpad vastgesteld. Het College voor Arbeidszaken (CvA) en WSGO-bestuur hebben besloten om van 10 september tot en met 22 oktober een ledenraadpleging te houden over de inzet. Met de cao inzet 2025-2026 continueren we de richting uit Stip op de Horizon die de VNG en de WSGO in 2022 hebben gezet, met arbeidsvoorwaarden die: • effectief de beschikbare publieke middelen gebruiken; • marktconform en concurrerend zijn; • zorgen dat we naar buiten toe één gezicht hebben, en • bijdragen aan o.a. diversiteit en inclusie van de medewerkers. We hebben voor de nieuwe CAO gemeente 2025-2026 voor 2025 een bedrag van € 375.000 en meerjarig € 500.000 (2026 e.v.) meegenomen als stelpost loonontwikkeling in deze begroting. Prijsontwikkeling Hieronder treft u een overzicht aan van de doorverwerking van de prijsontwikkelingen die momenteel bekend zijn. Indexaties
2025
2026
2027
2028
Toelichting
Subsidies
-24.544
-24.544
-24.544
-24.544
De kosten voor subsidies in het WelzijnPlan zijn gestegen door geïndexeerde budgetsubsidies.
Belastingen en verzekeringen
7.486
7.486
7.486
7.486
Jaarlijkse actualisatie van de verzekeringsportefeuille en de belasting over het maatschappelijk vastgoed.
-175.000 -175.000 -175.000 -175.000 De kosten van de arrangementen van jeugdzorg stijgen
Indexering tarieven Jeugd
door de indexatie van tarieven van 4,91%. -294.137 -294.137 -294.137 -294.137 De kosten van de Wmo maatwerkvoorzieningen
Indexering tarieven WMO
Huishoudelijke ondersteuning en Begeleiding stijgen door de indexatie van tarieven van 3,94%. Totaal -486.195 -486.195 -486.195 -486.195
D: Toelichting noodzakelijke bijstellingen Bijstellingen die zijn aangekondigd in de Perspectiefnota 2025-2028 Bijstellingen aangekondigd in de Perspectiefnota 2025
2025
2026
2027
2028
Toelichting
Onderwijshuisvesting (IHP)
-
-
-45.000
-97.000
In de Perspectiefnota 2025 is een structureel bedrag ter hoogte van € 400.000 opgenomen om de lasten van de toekomstige investeringen te dekken. Met het vaststellen van het IHP is besloten om de kredieten/ budgetten op te nemen in de meerjarenbegroting. Hiermee geven we uitvoering aan het besluit.
Bibliotheek West Brabant financieel gezond
-76.000
-76.000
-76.000
-76.000
De Bibliotheek West-Brabant staat voor financiële uitdagingen. Dit vanwege een financieel tekort, mede veroorzaakt door de hoge inflatie en stijgende cao-lonen. De huidige financiële structuur van de bibliotheek sluit niet meer goed aan bij de realiteit van vandaag. In septembercirculaire heeftt de gemeente een extra rijksbijdrage ter hoogte van € 100.000
14
Financiële stand
Bijstellingen aangekondigd in de Perspectiefnota 2025
2025
2026
2027
2028
Toelichting ontvangen. Daarboven op vraagt de bibliotheek een extra bedrag van € 76.000.
Verduurzaming robotmaaiers
-2.000
-2.000
-2.000
-2.000
De stijgende brandstofprijzen, de krapte op de arbeidsmarkt, de drang naar CO2-reductie en de behoefte aan duurzaam ondernemen, stellen het onderhoud van sportvelden voor een flinke uitdaging. Om de kwaliteit van de 9 natuurgras sportvelden te waarborgen, wordt de inzet van robotmaaiers onderzocht. Deze moderne maaimachines bieden een efficiënter en duurzamer alternatief voor traditionele maaimethoden, met positieve effecten op zowel de onderhoudskosten als de ecologische voetafdruk.
Toegankelijk sociaal domein
-100.000
-
-
-
De monitor maatschappelijke kosten en baten analyse sociaal domein is een belangrijk instrument voor het bevorderen van effectieve en efficiënte interventies in het sociaal domein. De monitor zorgt voor inzicht, transparantie en verantwoording. Dit draagt bij aan onze visievorming Sociaal Domein met een sterkere focus op het realiseren van positieve impact op het welzijnsniveau van onze inwoners.
Informatiebeheer;
-60.000
-
-
-
archiefinspectie
De Archiefwet 1995 stelt regels voor het beheer van gemeenten. Nieuwe wetgeving en e-depot ontwikkelingen stellen strengere eisen aan data. Bij de inspectie over 2023 is een nieuwe methodiek gehanteerd. Dit heeft geleid tot een veelvoud aan op te pakken verbeterpunten op basis van het archiefinspectieverslag 2023. Vanuit onze wettelijke verantwoordelijkheid is de opvolging van het verbeterplan niet vrijblijvend. Op voorschrift van de archiefinspectie zijn alle verbeteracties SMART beschreven, waarbij is aangegeven welke verbeteracties zijn afgerond. Vervolgens is aangegeven binnen welke tijdlijn de in totaal 21 nieuwe en nog af te ronden verbeteracties opgepakt gaan worden. Vanuit de Provincie wordt actief toezicht gehouden op het uitvoeren van de door de archiefinspectie opgelegde verbeteracties. Extra capaciteit is noodzakelijk om te voorkomen dat wij tekortschieten in onze verantwoordelijkheid als zorgdrager voor het archief zoals geregeld in de Archiefwet 1995.
Datagedreven werken
-72.000
-
-
-
De gemeente beschikt over een uitgebreide hoeveelheid informatie op verschillende gebieden. In 2023 is een plan voor datamanagement en analyse ontwikkeld, met een duidelijke visie en een strategie voor het opzetten van een datamanagementteam en het ontwikkelen van datamanagement binnen de gemeente Steenbergen. Door het data gedreven werken kunnen we gerichter onze dienstverlening verbeteren. Met behulp van data kunnen we trends signaleren en proactief inspelen op behoeften van inwoners en bedrijven, beter verantwoording afleggen over wat we hebben gedaan, wat uiteindelijk leidt
Financiële stand
15
Bijstellingen aangekondigd in de Perspectiefnota 2025
2025
2026
2027
2028
Toelichting tot een efficiëntere, transparantere en responsievere gemeente. De implementatie van de centraal datamanagement en data gedreven werken vereist een projectmatige aanpak en incidentele middelen voor de inhuur van een projectleider met specialistische kennis.
-320.000
Systemen HR-
-
-
-
Binnen de bedrijfsvoering is voor een aantal processen
Contractbeheer-Financiën en
geen systeem aanwezig of is op korte termijn aan
projectadministratie
vervanging toe. Simpele werkprocessen en integraal werken vormen het kompas, voor hoe om te gaan met de vervangingsvraag in relatie tot de gewenste softwarearchitectuur van onze organisatie. Dit heeft geleid tot het onderzoeken van verschillende scenario’s voor het vervangen of implementeren van noodzakelijke software. Beoogde effecten zijn o.a.: snellere verwerking van aanvragen en afhandeling van facturen, beter inzicht in financiële en formatieve gegevens, door geautomatiseerde rapportages en controles beter kunnen voldoen aan wet- en regelgeving en tegelijkertijd hierop kosten kunnen besparen. Totaal -630.000
-78.000
-123.000 -175.000
Moties die zijn aangekondigd in de Perspectiefnota 2025-2028 Moties aangekondigd in de Perspectiefnota 2025
2025
2026
2027
2028
Motie kerkenvisie
-20.000
-15.000
-
-
(erfgoedbeleid)
Toelichting De raad heeft op 4 juli 2024 besloten de kerkenvisie uit de perspectiefnota te schrappen. In het besluit is opgenomen de erfgoednota te actualiseren waaronder een hoofdstuk ‘wederopbouwarchitectuur’. Gevraagd is een bedrag in de begroting 2025 op te nemen voor de erfgoednota. Het actualiseren van de erfgoednota is een proces dat in samenspraak met externe partijen en belanghebbenden doorlopen wordt. Kosten actualisatie erfgoednota €35.000 verdeeld over 2025 (€20.000) en 2026 (€15.000)
Motie mobile boombakken
-10.000
-10.000
-10.000
-10.000
Het doel van deze motie is het verfraaien van het straatbeeld in de diverse kernen. Het voorstel is om komend jaar ca. 20 st. mobiele boombakken aan te schaffen. De aanschafkosten hiervan bedragen € 100.000. In de begroting 2025 is hiervoor nog geen separate investering opgenomen, maar er is wel een bedrag gereserveerd voor de kapitaallasten die daaruit voortvloeien. De benodigde investering wordt bij de Tussenrapportage 2025 opgevoerd.
Motie stoelen raadszaal
-3.000
-3.000
-3.000
-3.000
In de begroting is een bedrag opgenomen om de stoelen in de raadszaal te vervangen. Volgens de regels voor begroten en verantwoorden (BBV) moeten investeringen met een meerjarig economisch nut, zoals meubilair, worden geactiveerd en op de balans worden opgenomen als materiële vaste activa. Het bedrag van € 3000 betreft de kapitaallasten voor de benodigde
16
Financiële stand
Moties aangekondigd in de Perspectiefnota 2025
2025
2026
2027
2028
Toelichting investering voor het vervangen van de stoelen. Door de systematiek van afschrijven betekent dit dat er in de toekomst middelen voor periodieke vervanging gereserveerd zijn.
-8.000
Motie bomenbeleidsplan
Het doel van het bomenbeleidsplan is om vast te leggen hoe wel als gemeente naar de toekomst van onze bomen kijken. Dit plan zal gezamenlijk opgepakt worden met het bomenbeheerplan. Hiervoor is een eenmalig budget benodigd van €30.000, welke grotendeels zal worden gefinancierd vanuit de reserve bomenfonds (€ 22.000).
-5.000
Motie hulp bij schade
-5.000
Naar aanleiding van de aangenomen motie is
windturbines
er contact opgenomen met de provincie en de initiatiefnemer. Deze partijen ontwikkelen een projectpagina. Op de gemeentelijke website kan vervolgens worden verwezen naar de projectpagina. Totaal -46.000
-33.000
-13.000
-13.000
Uitbreiding capaciteit/formatie Voor de versterking van de gemeente Steenbergen zijn onderstaande formatie-uitbreidingen (1,5 fte) benodigd: Uitbreiding capaciteit/formatie
2025
2026
2027
2028
Toelichting
-100.000 -100.000 -100.000 -100.000 De huidige ontwikkelingen op de vastgoedmarkt en
Versterking Assetmanager Vastgoed (1,0 fte)
de groeiende complexiteit van het beheer van de vastgoedportefeuille vereisen een versterking van de capaciteit op het gebied van assetmanagement. Een assetmanager is iemand die zich vanuit financieel oogpunt met ons (maatschappelijk) vastgoed bezig houdt en hierbij rekening houdt met de duurzame exploitatie van het vastgoed.
Versterking Subsidiebeleid (0,5
-50.000
-50.000
-50.000
-50.000
Fte)
De subsidiebeleid coördinator beheert en coördineert subsidieaanvragen. Hij of zij adviseert collega’s en externe partners en verbetert de subsidieprocessen binnen de organisatie. Het is belangrijk om goed contact te houden met belanghebbenden om nieuwe subsidiemogelijkheden en succesvolle samenwerkingen te ontdekken en te stimuleren. In het sociaal domein gaat het om fondsen voor jeugdzorg, WMO, gezondheid en welzijn, en inclusieen participatieprojecten. In het fysieke domein richt de coördinator zich op subsidies voor infrastructuur en mobiliteit, duurzaamheid en milieu, en stedelijke ontwikkeling. Daarnaast zorgt de subsidiebeleid coördinator ervoor dat de gemeente als subsidiegever effectief bijdraagt aan externe projecten die aansluiten bij gemeentelijke beleidsdoelen. Om deze taken goed uit te voeren, moeten de subsidieprocessen worden bekeken en moeten subsidies op een duidelijke manier worden geregistreerd.
Totaal -150.000 -150.000 -150.000 -150.000
Financiële stand
17
Autonome ontwikkelingen Sinds het opstellen van de Perspectiefnota 2025-2028 zijn er een aantal ontwikkelingen onderzocht. Daarbij zijn de uitgangspunten, die benoemd zijn in de Perspectiefnota 2025-2028, zoveel mogelijk gehanteerd. De stand en de parameters van de lokale heffingen, huren, pachten, reserves en de kapitaallasten zijn geactualiseerd. Verder zijn de beheerplannen gebouwen, sportparken en accomodaties opnieuw doorberekend, de projecten bij wegen, straten en pleinen beoordeeld en de effecten van ICT voor de komende jaren meegenomen. Hieronder treft u een overzicht aan van de noodzakelijke bijstellingen: Autonome ontwikkelingen
2025
2026
2027
2028
Toelichting
Kapitaallasten 2025-2028
126.000
115.000
67.000
1.000
De kapitaallasten voor de lopende activa zijn
(activiastaat) en
geactualiseerd voor 2025-2028. Dit zorgt ervoor
investeringsstaten 2025-2028
dat de begroting in lijn is met de huidige plannen en investeringen. Daarnaast hebben we de vervangsingsinvesteringen voor de periode 2025-2028 geactualiseerd. Dit omvat de update van de verschillende beheerplannen voor de openbare ruimte, waaronder wegen, kunstwerken, verlichting, gebouwen en sportparken, speeltoestellen en groen.
MJOP Gebouwen en
-64.000
-55.000
-45.000
-45.000
sportparken
De gemeente streeft naar een optimale exploitatie en beheer van haar gebouwen en sportparken, conform de doelstellingen uit het MeerJarenOnderhoudsPlan (MJOP). De realisatie van deze doelstellingen vereist in de komende jaren aanvullende middelen.
Nieuwe aanbesteding KCV
89.000
89.000
89.000
89.000
De huidige overeenkomst met de huidige KCV-exploitant liep af en om de beste prijskwaliteitverhouding te realiseren, heeft de gemeente een nieuwe aanbestedingsprocedure gestart. Deze nieuwe aanbesteding heeft geleid tot een voordeligere overeenkomst met een nieuwe exploitant. Dit betekent een aanzienlijke besparing voor de gemeente zonder concessies te doen aan de kwaliteit van de dienstverlening.
Renteinkomsten
625.000
250.000
De langlopende lening die we hebben afgesloten, wordt
schatkistbankieren
voorlopig niet gebruikt voor investeringen of aankopen van gronden. Het overtollige geld dat we hierdoor hebben, wordt tijdelijk gestort op de rekening van de schatkistbankieren van de gemeente Steenbergen. We verwachten in 2025 en 2026 rente te ontvangen over dit geld.
Verbonden partijen (aanpassing
65.000
239.000
428.000
590.000 De structurele bijdrage aan verbonden partijen wordt in
bijdrage naar constante prijzen)
deze begroting aangepast naar constante prijzen. Dit betekent dat de bijdrage voor de komende jaren wordt gecorrigeerd voor inflatie, met als basis de bijdrage zoals die in 2025 is vastgesteld. De aanpassing van de structurele bijdrage naar constante prijzen is een belangrijke stap om de financiële relatie met verbonden partijen stabieler, transparanter en eerlijker te maken. De gemeente zal de kostenontwikkeling van de verbonden partijen nauwlettend in de gaten houden om te zorgen dat de bijdrage in de toekomst aansluit bij de werkelijke kosten.
Overige gronden (opbrengst pachten)
18
Financiële stand
10.000
10.000
10.000
10.000
Voor overige gronden wordt een meeropbrengst van € 10.000 verwacht uit pachtcontracten. Deze
Autonome ontwikkelingen
2025
2026
2027
2028
Toelichting meeropbrengst komt door de inflatie van 3,8%, die leidt tot een verhoging van de pachtprijzen.
Toeristen- en precariobelasting
64.000
64.000
64.000
64.000
Voor de toeristen- en precariobelasting wordt een meeropbrengst van € 64.000 verwacht. Deze meeropbrengst komt door de inflatie van 3,8%, die leidt tot een verhoging van de tarieven. Daarnaast verwacht de gemeente een toename in het aantal overnachtingen, zowel van arbeidsmigranten als van toeristen. Dit is gebaseerd op de cijfers van 2023.
198.000
53.000
5.000
-37.000
Totaal 1.113.000 765.000
618.000
672.000
Overige
E: Ombuigingen Advies VNG De financiële situatie voor gemeenten kan momenteel omschreven worden als ‘bereid je voor op het ergste, hoop op het beste’. Het is verstandig om na te denken over maatregelen, tegelijkertijd wil de VNG voorkomen dat gemeenten te vroeg onnodige en onomkeerbare ombuigingen in gang zetten. Daarom hebben wij een aantal ombuigingen voorbereid. Het college heeft de volgende ombuigingen voor de begroting 2025-2028 financieel uitgewerkt. Hieronder treft u een overzicht aan: Ombuigingen
2025
2026
2027
2028
250.000
250.000
250.000
250.000 De financiële consequenties van de hervormingsagenda
Toelichting
Sociaal Domein: Jeugd
jeugd zijn al ingeboekt, maar worden nog meer concreet gemaakt. Door inzet en expertise van het Ernaartoe-team is er gekozen om de pilot MEE/Memo te beëindigen. Door de extra inzet van Regisseurs Jeugd in het Ernaartoe-team is het mogelijk om een ombuiging te realiseren door te besparen op het inzet van het jongerenwerk met 1fte. Overige Sociaal Domein
150.000
250.000
400.000
400.000 In de afgelopen periode zijn er diverse initiatieven ontplooid en lopen er nog steeds activiteiten binnen het sociaal domein om tot een slimmere besteding van middelen te komen die uiteindelijk gaan leiden tot lagere uitgaven. Er wordt bij de Wmo ingezet op casusregie, zodat langdurige trajecten mogelijk kunnen worden afgeschaald. Deze aanpak en inzet op het verder ontschotten van middelen zou uiteindelijk moeten resulteren in voordelen.
Fysiek Domein: Onderhoud aan de openbare ruimte
200.000
200.000
200.000
200.000 Voor wat betreft het onderhoud aan de openbare ruimte gaat het primair om het gefaseerd, uitgesteld of anders uitvoeren van onderhoud. Gedacht kan worden aan meer hergebruik van bestaande materialen of het herbestraten van wegen in plaats van volledige reconstructie uitvoeren.
Financiële stand
19
Ombuigingen
2025
2026
2027
2028
Toelichting Daarnaast kan gedacht worden aan minder onderhoud waarbij we scherp moeten zijn of dit op termijn niet alsnog een extra investering vraagt. Er lijken echter mogelijkheden om een aantal zaken af te schalen, zoals het minder vaak vegen van de wijken en een ander maaibeleid voeren waardoor minder menselijke inzet nodig is door te werken met bijvoorbeeld robotmaaiers.
Vervreemding van vastgoed
150.000
150.000
150.000
150.000 De gemeente heeft z’n 80 vastgoed objecten in eigendom. De veronderstelling is dat niet alle objecten nodig zijn voor de uitvoer van onze publieke taak, de realisatie van onze ambities en/of van strategisch belang zijn voor de gemeente. Door de objecten die niet hieraan voldoen te vervreemden leidt dit tot structureel lagere kosten op het gebied van vastgoed. Als onderdeel van het vastgestelde programmaplan maatschappelijk vastgoed volgt een zorgvuldige analyse en selectie. Gezien de te nemen stappen in dit traject worden de eerste besparingen in 2026 verwacht vanuit dit thema.
Kostendekkend werken
75.000
75.000
75.000
75.000
Het uitgangspunt dat we kostendekkend werken voor die diensten waar dit mogelijk is. In de praktijk is dit niet altijd het geval. Dit heeft uiteenlopende redenen. Door meer in te zetten op kostendekkendheid ontvangt de gemeente meer inkomsten. Hierbij is het van belang om de maatschappelijke impact mee te wegen bij de te maken keuzes. Zo zijn evenementaanvragen bijvoorbeeld vrijgesteld van leges voor non-profit organisaties. We zien vooral mogelijkheden om bij commerciële partijen zoals projectontwikkelaars kosten door te rekenen waar we dat nu nog niet voor alle activiteiten doen. Ook de inzet van de buitendienst bij projecten kunnen beter worden doorberekend alsmede gebruik van gemeentegrond en nutsvoorzieningen zoals stroom en water. Een voorbeeld waaraan gedacht kan worden bij het gebruik van gemeentegrond is het rekenen van huur voor het gebruik van gemeentegrond door ondernemers voor terrassen, de kermis of het plaatsen van steigers en bouwcontainers.
Afschalen van beleidsambities
75.000
75.000
75.000
75.000
Een groot deel van onze gemeentelijke taken volgen
(en hieraan gekoppelde
vanuit een wettelijke verplichting. Zoals het verlenen
uitvoeringsacties)
van vergunningen. Tevens zijn er een aantal taken/ werkzaamheden die niet volgen vanuit een wettelijke verplichting. Denk hierbij aan werkzaamheden op het gebied van erfgoed, recreatie en toerisme, duurzaamheid en milieu (voor een deel). Een optie die in 2025 nader wordt onderzocht is of bepaalde werkzaamheden voor de niet wettelijke taken kunnen worden afgeschaald, zonder afbreuk te doen aan de regionale of landelijke opgaven/afspraken. In de praktijk betekent dit dat we dan minder acties uitvoeren op de niet verplichte beleidsterreinen.
Bedrijfsvoering:
20
Financiële stand
Ombuigingen
2025
2026
2027
2028
Bedrijfsprocessen
50.000
100.000
300.000
300.000 In de komende 2 tot 3 jaar willen we veel
Toelichting
geld besparen door onze bedrijfsprocessen te standaardiseren en onze systemen te integreren. Deze keuzes zullen niet alleen de efficiëntie verhogen, maar ook de kosten verlagen. Door processen te standaardiseren, verminderen we de variatie en complexiteit, wat leidt tot minder fouten en een snellere doorlooptijd. De integratie van systemen zorgt voor een soepele gegevensstroom en vermindert de noodzaak voor handmatige invoer, wat zowel tijd als geld bespaart. Op de korte termijn richten we ons op directe kostenbesparingen door kritisch naar onze uitgaven te kijken. Dit omvat een grondige evaluatie van onze contracten, abonnementen, accounts en representatiekosten. Door kritisch naar de inhoud van onze contracten te kijken en onnodige of onderbenutte abonnementen op te zeggen en efficiënter gebruik te maken van onze accounts, kunnen we direct geld besparen. Ook moeten we bewuster omgaan met representatiekosten Structureel verlaging
300.000
250.000
200.000
150.000 Het komt voor dat de begrote investeringskredieten
kapitaallasten
niet elk jaar volledig worden besteed, aangezien niet alles in het eerste jaar volledig kan worden uitgevoerd. Dit resulteert in minder kapitaallasten in het daaropvolgende jaar. Deze jaarlijkse verlaagde kapitaallasten worden incidenteel als voordeel opgenomen. Op begrotingsniveau kan hiermee vooraf al rekening worden gehouden, waardoor de besparing als structureel kan worden geboekt. Totaal 1.250.000 1.350.000 1.650.000 1.600.000
F: Septembercirculaire Gemeentefonds 2024 In deze begroting zijn de effecten van de septembercirculaire vanaf 2025 meegenomen. De belangrijkste onderwerpen zijn: • Besparingsverlies Jeugd • Indexatie Wmo demografie • Digitaal stelsel Omgevingswet Toelichting besparingsverlies Jeugd Het kabinet Schoof zet de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd door en laat de besparing Jeugdzorg vanaf 2026 structureel vervallen. In de septembercirculaire 2024 is dit verwerkt door een toevoeging aan het cluster Individuele voorzieningen jeugd van € 500 miljoen in 2026 en € 511 miljoen vanaf 2027. Dit verloopt voor gemeenten budgettair neutraal, omdat zij in de begroting voor Jeugdzorg voor de jaren 2026 tot en met 2028 rekening mochten houden met de voorgenomen besparing en een lagere raming van de uitgaven. Toelichting indexatie Wmo demografie Het Rijk en gemeenten werken aan de beheersbaarheid van de uitgaven van gemeenten voor de wettelijke zorgtaken Wmo. De verwachting is dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Vooruitlopend op de gekozen bekostigingsvorm is in de septembercirculaire 2024 vanaf 2026 een jaarlijks bedrag € 75 miljoen oplopend tot € 300 miljoen in 2029 opgenomen.
Financiële stand
21
Toelichting Digitaal stelsel Omgevingswet De gemeenten dragen vanaf 1 januari 2020 jaarlijks 70% bij aan de kosten van beheer en doorontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). In de septembercirculaire 2024 wordt de gemeentelijke bijdrage, conform aanvullende afspraken, verhoogd met € 10,6 miljoen in 2024 oplopend tot € 25,1 miljoen structureel vanaf 2029. Hieronder een overzicht van de bedragen van de mei- en de septembercirculaire 2024 en daarbij behorende mutatie: Uitkering gemeente fonds (afgerond op € 1.000)
2025
2026
2027
2028
Stand meicirculaire 2024
52.504.137
49.557.816
49.931.437
50.265.417
Volume accres historisch bbp
-18.618
-65.325
-127.826
-187.068
LPO accres gecombineerde index
219.688
203.235
200.869
201.739
Overige accresontwikkelingen en hoeveelheidsverschillen:
-213.813
-193.819
-219.575
-264.347
Besparing verlies Jeugdzorg
-
666.238
682.135
683.935
Indexatie WMO demografie
-
102.699
206.170
310.492
Digitaal Stelsel Omgevingswet
-18.957
-22.513
-26.377
-30.338
Openbare bibliotheken
100.000
100.000
-
-
Overige
59.152
49.145
39.194
36.374
-120.000
-108.000
-106.000
-104.000
-
-16.635
-12.359
74.501
7.452
715.025
636.231
721.288
52.511.589
50.272.841
50.567.668
50.986.705
-100.000
-100.000
-
-
-
-700.000
-700.000
-500.000
Subtotaal geoormerkte bedragen septembercirculaire 24
-100.000
-800.000
-700.000
-500.000
Mutatie septembercirculaire 24 tov meicirculaire 24
-92.548
-84.975
-63.769
221.288
Mutatie septembercirculaire 24:
Taakmutaties:
Stelpost onderuitputting BCF Stelpost Jeugdzorg Subtotaal mutatie septembercirculaire 2024
Stand septembercirculaire 2024
Geoormerkte bedragen septembercirculaire 2024: Bibliotheken Besparing Jeugdzorg
22
Financiële stand
Totaal overzicht Lasten en Baten Bij de afzonderlijke programma's is een meerjarenoverzicht van de lasten en baten betreffende het programma opgenomen. Het totale meerjarenoverzicht van de lasten en baten is als volgt: Totaaloverzicht lasten en baten (* € 1.000)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
22.106
21.469
23.975
23.669
23.397
23.366
853
882
382
375
360
360
Programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid
23.151
22.708
22.918
26.226
24.849
20.222
Programma economie, toerisme en recreatie
14.172
12.939
13.556
13.320
13.309
13.358
Programma bestuur en dienstverlening
16.626
16.459
18.339
17.333
17.982
18.019
Totaal lasten
76.908
74.458
79.171
80.924
79.898
75.326
3.636
990
1.109
1.101
1.099
1.099
174
137
32
32
32
32
Programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid
13.388
10.521
11.396
15.072
13.797
9.178
Programma economie, toerisme en recreatie
6.396
5.842
6.522
6.661
6.833
7.030
Programma bestuur en dienstverlening
55.633
57.802
60.563
58.155
58.201
58.405
Totaal baten
79.227
75.292
79.622
81.021
79.962
75.745
Saldo
2.319
835
451
97
64
419
Lasten Programma mens en samenleving Programma kunst, cultuur en erfgoed
Baten Programma mens en samenleving Programma kunst, cultuur en erfgoed
Financiële stand
23
Structureel evenwicht begroting De gemeenteraad moet ervoor zorgen dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is, zoals wettelijk vereist. Het onderstaande overzicht, gebaseerd op een geadviseerd format van de provincie Noord-Brabant, laat zien dat de begroting voor 2025 voldoet aan de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en structureel en reëel in evenwicht is. Dit wil zeggen dat we structurele lasten ook met structurele middelen kunnen afdekken, zoals het hoort bij solide financiën. Naast het inzichtelijk maken van incidentele inkomsten en uitgaven bij de betreffende programma's, is er ook een totaaloverzicht te vinden in de bijlagen. Overzicht van baten en lasten (x € 1.000,-) Programma's
Begroting 2025 Lasten
Baten
Begroting 2026 saldo
Lasten
Baten
saldo
23.975
1.029
-22.946
23.669
1.029
-22.640
382
20
-362
375
20
-355
Leefomgeving en duurzaamheid
22.888
10.713
-12.175
26.196
14.660
-11.536
Economie, recreatie en toerisme
13.556
6.423
-7.133
13.320
6.592
-6.728
Bestuur en dienstverlening
5.550
754
-4.796
5.376
818
-4.558
Sub-totaal programma's
66.352
18.939
-47.412
68.936
23.119
-45.817
59.436
59.436
56.750
56.750
12.309
158
-12.151
11.907
158
-11.750
Heffing VPB
-
-
-
-
-
-
Onvoorzien
50
-
-50
50
-
-50
78.711
78.532
-178
80.894
80.027
-867
Mens en samenleving
-
80
80
-
72
72
Kunst, cultuur en erfgoed
-
12
12
-
12
12
Leefomgeving en duurzaamheid
30
683
653
30
412
382
Economie, recreatie en toerisme
-
99
99
-
69
69
Bestuur en dienstverlening
430
215
-215
-
429
429
Tot. Toev./onttrekk.reserves
460
1.089
629
30
994
964
79.171
79.622
80.924
81.021
Mens en samenleving Kunst, cultuur en erfgoed
Algemene dekkingsmiddelen Overhead
Gereal. totaal saldo baten en lasten Toevoeging/onttrekking aan reserves
Totaal baten en lasten Gerealiseerd resultaat (+ pos./neg.)
451
97
Incidentele baten en lasten
135
-250
586
-153
Structureel begrotingssaldo (+ pos./- neg.)
24
Financiële stand
Overzicht van baten en lasten (x € 1.000,-) Programma's
Begroting 2027 Lasten
Baten
Begroting 2028 saldo
Lasten
Baten
saldo
23.397
1.029
-22.368
23.366
1.029
-22.337
360
20
-340
360
20
-340
Leefomgeving en duurzaamheid
24.819
13.396
-11.423
20.192
8.812
-11.380
Economie, recreatie en toerisme
13.309
6.764
-6.546
13.358
6.960
-6.398
Bestuur en dienstverlening
6.237
730
-5.506
6.274
723
-5.551
Sub-totaal programma's
68.122
21.939
-46.183
63.551
17.545
-46.006
56.885
56.885
57.313
57.313
11.695
158
-11.538
11.695
158
-11.538
Heffing VPB
-
-
-
-
-
-
Onvoorzien
50
-
-50
50
-
-50
79.868
78.982
-886
75.296
75.015
-281
Mens en samenleving
-
70
70
-
70
70
Kunst, cultuur en erfgoed
-
12
12
-
12
12
Leefomgeving en duurzaamheid
30
401
371
30
366
336
Economie, recreatie en toerisme
-
69
69
-
69
69
Bestuur en dienstverlening
-
428
428
-
212
212
Tot. Toev./onttrekk.reserves
30
980
950
30
729
699
79.898
79.962
75.326
75.745
Mens en samenleving Kunst, cultuur en erfgoed
Algemene dekkingsmiddelen Overhead
Gereal. totaal saldo baten en lasten Toevoeging/onttrekking aan reserves
Totaal baten en lasten Gerealiseerd resultaat (+ pos./neg.) Incidentele baten en lasten
64 -
419 -
-
Structureel begrotingssaldo (+ pos./- neg.)
64
419
Financiële stand
25
Overzicht incidentele baten en lasten 2025-2028 > € 50.000 Taakveld
Toelichting
2025
Lasten 1. Programma mens en samenleving Sportbeleid en
Verenigingsondersteuner
70.000
activering Voor 2025 wordt er tijdelijke een ondersteuning ingezet om de samenwerking tussen sport en cultuur te intensiveren. Deze ondersteuning bestaat uit het in kaart brengen welke initiatieven er al zijn tussen sport en cultuur en welke succesfactoren en knelpunten er zijn. Daarnaast zal er een plan opgesteld worden met concrete doelstellingen en acties voor de intensivering van de samenwerking. Door deze tijdelijke ondersteuning te bieden, kunnen we de samenwerking tussen sport en cultuur in de gemeente Steenbergen versterken en zo de leefbaarheid van de gemeente verbeteren. Toegang en
Toegankelijk sociaal domein
100.000
eerstelijnsvoorzieningen Integraal De monitor maatschappelijke kosten en baten analyse sociaal domein is een belangrijk instrument voor het bevorderen van effectieve en efficiënte interventies in het sociaal domein. De monitor zorgt voor inzicht, transparantie en verantwoording. Dit draagt bij aan onze visievorming Sociaal Domein met een sterkere focus op het realiseren van positieve impact op het welzijnsniveau van onze inwoners. 2. Programma kunst, cultuur en erfgoed 3. Programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid 4. Programma economie, recreatie en toerisme Openbaar groen en
Linie van Eendracht
60.000
(openlucht) recreatie Vanwege de urgentie van het Interreg-project en de samenwerking met Rijkswaterstaat, beginnen we met de voorbereidende en uitvoerende werkzaamheden. Het incidentele budget is nodig voor de werkzaamheden op de locatie aan het einde van de Veerweg in Nieuw-Vossemeer. 5. Programma bestuur en dienstverlening Ondersteuning
Systemen HR-Contractbeheer-Financiën en projectadministratie
organisatie; bedrijfsvoering Binnen de gemeente Steenbergen is de huidige software verouderd of pakket wordt uitgefaseerd door de leverancier. De wens om te komen tot simpele werkprocessen en een integrale samenwerking heeft geleid tot een grondige analyse van mogelijke oplossingen. Dit onderzoek toonde aan dat een ERP-systeem de ideale oplossing is voor de vakgebieden HR, Financiën en Inkoop & Aanbesteding. Eenmalig is het bedrag van € 320.000 opgenomen in de begroting 2025 voor de inhuur van een projectleider en twee experts ter begeleiding en uitvoering van de implementatie
26
Financiële stand
320.000
2026
2027
2028
Taakveld
Toelichting
2025
2026
2027
2028
van één of meerdere softwarepakketten ten behoeve van HR, Contractbeheer, Financiën inclusief de projectadministratie. Ondersteuning
Expert datagedreven werken
72.000
organisatie; bedrijfsvoering In 2023 is een plan voor datamanagement en analyse ontwikkeld, met een duidelijke visie en een strategie voor het opzetten van een datamanagementteam en het ontwikkelen van datamanagement binnen de gemeente Steenbergen. Door het data gedreven werken kunnen we gerichter onze dienstverlening verbeteren. e implementatie van de centraal datamanagement en data gedreven werken vereist een projectmatige aanpak en incidentele middelen voor de inhuur van een projectleider met specialistische kennis. Ondersteuning
Expert informatiebeheer archiefinspectie
60.000
organisatie; dienstverlening De Archiefwet 1995 stelt regels voor het beheer van gemeenten. Nieuwe wetgeving en e-depot ontwikkelingen stellen strengere eisen aan data. Voor het oppakken van de gebruikersvragen hebben we een expert nodig die als intermediair fungeert tussen de gebruikers en de collega’s die nu naast hun primaire rol ook invulling geven aan de rollen binnen het datamanagement. Hierbij heeft de expert kennis van meerdere aspecten van het proces om te komen van data tot stuurinformatie en is hij niet alleen in staat de regie in het proces te nemen en collega’s op te leiden, maar zal hij ook een stuk uitvoering op zich kunnen nemen als het gaat om het bouwen van rapportages. Burgerzaken
Projectleider werkprocessen
100.000
Om het optimaliseren van onze gemeentebrede werkprocessen en het borgen van het continu verbeteren van onze bedrijfsvoering en dienstverlening in de staande organisatie is het noodzakelijk om hiervoor een kwartiermaker aan te stellen voor 2025. Dit staat los van de aanschaf van hard- en software. Subtotaal lasten Toevoegingen
Toevoegingen aan reserves zijn in principe incidenteel. De
reserves
structurele toevoegingen en onttrekkingen zijn in een afzonderlijk
782.000
-
-
-
29.979
29.979
29.979
29.979
overzicht in de bijlage "Staat van reserves en voorzieningen" opgenomen. 1. Programma mens en samenleving 2. Programma kunst, cultuur en erfgoed 3. Programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid 4. Programma economie, recreatie en toerisme 5. Programma bestuur en dienstverlening waarvan structureel: Overzicht structurele
-29.979 -29.979 -29.979 -29.979
mutaties reserves Mutaties reserves Totaal lasten
-
-
782.000
-
-
-
Financiële stand
27
Taakveld
Toelichting
2025
2026
2027
2028
Baten 5. Programma bestuur en dienstverlening Overhead
Rente inkomsten schatkistbankieren
625.000 250.000
De langlopende lening die we hebben afgesloten, wordt voorlopig niet gebruikt voor investeringen of aankopen van gronden. Het overtollige geld dat we hierdoor hebben, wordt tijdelijk gestort op de rekening van de schatkistbankieren van de gemeente Steenbergen. We verwachten in 2025 en 2026 rente te ontvangen over dit geld. 625.000 250.000
Subtotaal baten Onttrekkingen
Onttrekkingen aan reserves zijn in principe incidenteel. De
reserves
structurele toevoegingen en onttrekkingen zijn in een afzonderlijk
-
-
overzicht in de bijlage "Staat van reserves en voorzieningen" opgenomen. 1. Programma mens en samenleving
80.326
72.111
70.249
70.249
2. Programma kunst, cultuur en erfgoed
11.911
11.911
11.911
11.911
3. Programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid
683.375 412.375 400.955 366.173
4. Programma economie, recreatie en toerisme
99.298
5. Programma bestuur en dienstverlening
214.867 428.953 427.927 211.678
69.298
69.298
69.298
Waarvan structureel: Overzicht structurele
-1.067.777-994.648 -980.340 -729.309
mutaties reserves Mutaties reserves
22.000
-
-
-
Totaal baten
647.000 250.000
-
-
Incidentele baten en lasten (baten (negatief)/lasten (positief)) *
135.000 -250.000
-
-
* Een batensaldo heeft een nadelig effect op het begrotingssaldo en een lastensaldo dus een voordelig.
28
Financiële stand
Overzichten algemene dekkingsmiddelen en overhead Algemene dekkingsmiddelen
Rekening 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028
Lokale heffingen 5.411.050
6.001.274
6.229.322
6.229.322
6.229.322
6.229.322
Roerende-zaakbelastingen
1.816
2.076
2.076
2.076
2.076
2.076
Forensenbelasting
8.476
7.084
9.672
9.672
9.672
9.672
Toeristenbelasting
82.046
114.523
175.500
175.500
175.500
175.500
Reclamebelasting
81.037
94.150
94.150
94.150
94.150
94.150
5.584.425
6.219.107
6.510.720
6.510.720
6.510.720
6.510.720
47.265.545
50.865.837
52.511.589
50.272.841
50.567.668
50.986.705
28.958