Programmabegroting 2023.pdf
Tekst van het document
Begroting 2023 Meerjarenraming 2024-2026
Inhoudsopgave Voorwoord
3
Leeswijzer
7
Financiële stand
8
Analyse van perspectiefnota naar begroting
9
Totaal overzicht Lasten en Baten
27
Overzichten algemene dekkingsmiddelen en overhead
31
Reservepositie
33
Overige onderwerpen
34
Collegeprioriteiten
35
Programma's
37
Programma 1: Mens en Samenleving
39
Programma 2: Kunst, Cultuur en Erfgoed
53
Programma 3: Fysieke leefomgeving en Duurzaamheid
61
Programma 4: Economie, Werk, Toerisme en Recreatie
79
Programma 5: Bestuur en Dienstverlening
89
Overzicht verplichte beleidsindicatoren
101
Verklarende lijst verplichte beleidsindicatoren
102
Paragrafen en bijlagen
105
Paragrafen
107
Bijlagen
191
1
2
Voorwoord
Van links naar rechts: de wethouders Maurice Remery en Esther Prent, burgemeester Ruud van den Belt, de wethouders Kees Gommeren en Nadir Baali en secretaris Thijs de Jongh
Leden van de gemeenteraad van Steenbergen, Sinds corona kampen we in ons land met hardnekkige en langdurige crises die ook hun weerslag hebben op onze inwoners en onze organisatie. De oorlog in Oekraïne, de opvang van asielzoekers en statushouders, de stikstofproblematiek en de boerenprotesten, de overspannen huizenmarkt, onbetaalbare energieprijzen, een ongekende inflatie en de krapte op de arbeidsmarkt hebben een groot effect op ons dagelijks leven en werken. Dus is het extra belangrijk om er voor onze inwoners te zijn. Het college van burgemeester en wethouders heeft dan ook expliciet gekeken waar en hoe onze inspanningen het verschil kunnen maken. Van ambitie naar actie Op 14 juli 2022 is het coalitieakkoord van ambitie naar actie vastgesteld in de raad. Daarmee is het een raadsakkoord geworden. Vanuit dit akkoord zijn negen collegeprioriteiten bepaald: Prioriteit Participatiebeleid Prioriteit Toegankelijk Sociaal Domein Prioriteit Actieplan Wonen Prioriteit Ontwikkelplannen Prioriteit Duurzaamheid Prioriteit Ruimtelijke ontwikkelingen en verkeer: randweg en omleidingsroute Prioriteit Maatschappelijk Vastgoed Prioriteit Economische Kracht Prioriteit Organisatieontwikkeling Met deze prioriteiten brengen we focus aan op de onderwerpen waar we als college het verschil kunnen en willen maken.
De negen prioriteiten raken de verschillende schaalniveaus van het alledaagse leven in de gemeente Steenbergen. Van onze inwoners zelf, van de kern waarin zij wonen en werken en van de regio waarvan onze gemeente deel uitmaakt. Onze inwoners staan daarbij steeds centraal. Met gerichte acties geven we invulling aan de eigen ambities uit het raadsakkoord en spelen we – waar mogelijk - in op de problemen van de verschillende crises.
Voorwoord
3
De vijf begrotingsprogramma’s bevatten doelstellingen die wij de komende bestuursperiode willen bereiken. • Met het opstellen van participatiebeleid willen we onze inwoners eerder en beter betrekken bij ons beleid. • Om de weerbaarheid van onze inwoners te vergroten verbreden we de toegang tot het sociaal domein. • Het actieplan wonen is gericht op het bereikbaar maken van voldoende woningen voor starters, nestverlaters, oudere mensen met een kleine beurs en bijzondere doelgroepen. • Om sterke kernen te behouden maken we in deze bestuursperiode voor alle kernen ontwikkelplannen. • Door ons te richten op de pijlers energie, klimaat en circulaire economie werken we aan de doelen op het gebied van duurzaamheid. In 2050 willen we energieneutraal, klimaatadaptief en circulair zijn. • Voor de overlast van zwaar verkeer in de kernen kijken we of een randweg of omleidingsroute oplossingen kunnen bieden. • Ons maatschappelijk vastgoed willen we zo goed mogelijk inzetten om onze gemeentelijke doelstellingen te behalen. Hiervoor maken we vastgoed- en accommodatiebeleid waarbij we voortbouwen op eerder vastgestelde kaders. • We zetten vol in op de uitvoering van het beleidskader Economische Kracht. Aan de drie pijlers agrofood, bedrijventerreinen en vrijetijdseconomie voegen we op termijn zorgeconomie toe.
• Om de organisatie goed af te stemmen op de maatschappelijke opgaven gaat de organisatieontwikkeling een nieuwe fase in. Daarbij moet de slag gemaakt worden naar een ontwikkelorganisatie. Evenwichtig beleid Voor iedere prioriteit zijn concrete acties opgenomen. Het uitvoeren van acties vragen om de inzet van budget en capaciteit in onze organisatie. Maar dat moet wel met elkaar in balans zijn. De budgetten zijn in deze begroting afgestemd op de ambities. Onze financiële positie in de komende jaren laat dit toe. De organisatie gaat, zoals hierboven aangegeven, een nieuwe fase in en moet de slag maken van beheerorganisatie naar ontwikkelorganisatie. De randvoorwaarden hiervoor zijn in deze begroting ingebouwd. Ook aandacht voor het bestaand beleid Naast de collegeprioriteiten, waarbij we intensief en projectmatig sturen op de voortgang en resultaten, zetten wij de koers in het bestaand beleid voort. De perspectiefnota 2023 – 2026 is hiervoor de basis. In de programma’s hebben wij concrete acties opgenomen die bijdragen aan de ambities.
Voorbeelden hiervan zijn het actualiseren van de DOE agenda, het voortzetten van preventieactiviteiten in het sociaal domein, onderwijshuisvesting (investeringsplan), noodzakelijke investeringen in het maatschappelijk vastgoed, het beter zichtbaar maken van ons erfgoed, actualiseren uitvoeringsprogramma duurzaamheid, voorbereiden van de Omgevingswet, de centrumontwikkeling Steenbergen en Dinteloord en het uitvoeren van het integraal veiligheidsbeleid. Solide financiële positie De financiële positie van Steenbergen is en blijft goed. De meerjarenbegroting is over de hele periode 2023 – 2026 sluitend, zonder inzet van de algemene reserve. De jaren 2024 en 2025 geven een ruim overschot. Om de solide financiële positie ook in de toekomst vast te houden is het belangrijk het minimumniveau van de reserves te bepalen. Deze actie wordt in 2023 opgepakt, in aanloop naar de begroting 2024. Vooralsnog houden wij de positieve saldi voor de jaren 2024 – 2026 achter de hand voor het versterken en behouden van ons eigen vermogen.
Saldo meerjarenbegroting 2023-2026
4
Voorwoord
2023
2024
2025
2026
129.000
1.819.000
3.084.000
629.000
Risico’s Het wereldbeeld wordt momenteel bepaald door verschillende crises. Deze crises bij elkaar zorgen met name in de Europese landen voor een torenhoge inflatie. Ook in Nederland. Wij hebben de bedreigingen van deze inflatie in beeld gebracht. Dat heeft geleid tot een aantal maatregelen die het risico verlagen tot een aanvaardbaar niveau. De resultaten van deze analyse zijn op hoofdlijnen opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing. Onze weerstandscapaciteit (het bedrag wat we beschikbaar hebben als buffer voor de risico’s) is nog steeds veel hoger dan het benodigd weerstandsvermogen. De weerstandsratio komt uit op 2,65. Volgens het vastgestelde beleid betekent dit de score “uitstekend”. Lokale lasten Het raadsakkoord geeft aan dat de lokale lasten de inflatie volgen. In deze begroting houden we rekening met een inflatiepercentage van 4,2%. Concreet houdt dit in dat de totale OZB-opbrengst met maximaal 4,2% mag toenemen ten opzichte van het niveau van 2022. De tarieven worden bepaald bij het opstellen van de belastingverordeningen. Deze worden voorgelegd in de raad van december 2022. De begrotingsbehandeling staat gepland voor 10 november 2022. Op 11 oktober 2022 wordt een ambtelijke toelichting gegeven op deze begroting. Wij wensen u veel succes toe bij de beraadslagingen in uw fractie, het debat in de raad en de daaropvolgende besluitvorming.
College van burgemeester en wethouders.
Voorwoord
5
6
Leeswijzer In deze programmabegroting ziet u de vertrouwde programma’s terug. In programma 4 Economie, Toerisme en Recreatie hebben wij het thema “werk” toegevoegd. De baten en lasten van de uitkeringen maken deel uit van dit programma. Daar gaat veel geld in om. Daarom is dit thema toegevoegd in de benaming van het programma. Financiële stand Direct na het voorwoord en deze leeswijzer gaan wij in op de financiële stand van de begroting. De begroting heeft een belangrijke relatie met de perspectiefnota. Deze perspectiefnota 2023-2026 is vastgesteld op 14 juli 2022. In een apart hoofdstuk is de verbinding gelegd naar deze perspectiefnota. Elke mutatie wordt apart toegelicht. Ook wordt in dit hoofdstuk de volgende overzichten opgenomen: de totale baten en lasten, de incidentele baten en lasten, overhead, algemene dekkingsmiddelen en de reservepositie. Collegeprioriteiten In dit hoofdstuk wordt aangegeven op welke prioriteiten wij ons de komende bestuursperiode willen richten. Hier wordt ook uitgelegd waarom we juist voor deze prioriteiten hebben gekozen. Opbouw van de programma’s De programma’s hebben een facelift ondergaan. Er is onderscheid gemaakt in de acties van collegeprioriteiten en de acties van het bestaande beleid. De acties richten zich op het jaar 2023. De acties voor 2024 en verder worden uitgewerkt in het nog op te stellen collegeactieplan.
De programma’s bevatten ook de beleidskaders, de baten en lasten en de nieuwe investeringsbedragen voor 2023 tot en met 2026. Deze zijn beknopt toegelicht. Beleidsindicatoren De effectindicatoren zijn niet meer opgenomen. Wij gaan eerst in gesprek met het auditcommittee om de opgedane ervaringen met de effectindicatoren te evalueren. Voor deze begroting maken we pas op de plaats. Wij beperken ons tot de verplichte beleidsindicatoren. Deze zijn, met daarbij een toelichting, opgenomen direct na de programma’s. Paragrafen De verplichte paragrafen geven op de volgende onderwerpen een dwarsdoorsnede van de programma’s. Lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, kapitaalgoederen, financiering, grondbeleid, bedrijfsvoering en verbonden partijen. In de bijlagen is de financieel technische informatie opgenomen. Daarnaast treft u ook het overzicht aan van de voortgang moties, de detailbegroting Sociaal Domein en het overzicht GVVP.
Technische uitgangspunten In de begroting 2023 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Aantal inwoners: 24.363 (stand 1-1-2022): in de jaren 2023 (24.723), 2024 (25.003), 2025 (25.283) en 2026 (25.463) • Aantal woningen: 10.575 (stand 1-1-2022): in de jaren 2023 (10.775), 2024 (10.875), 2025 (10.975) en 2026 (11.075) • De perspectiefnota is gebaseerd op de mei- en de decembercirculaire 2022 • Lonen en sociale lasten: nog niet bekend • Prijzen goederen en diensten: nog niet bekend • Huren, pachten, entreekaartjes e.d. 4,2% • OZB: 4,2% • Overige belastingen: 4,2% • Rioolheffing, afvalstoffenheffing en leges: 100% kostendekkendheid
Leeswijzer
7
Financiële stand In dit hoofdstuk geven we aan op welke wijze de besluiten van de perspectiefnota 2023 zijn verwerkt in de begroting. Verder is een analyse gemaakt van de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de perspectiefnota en zijn totaaloverzichten van de lasten en baten en de reserves opgenomen.
8
Financiële stand
Analyse van perspectiefnota naar begroting Hieronder treft u een tabel aan met de analyse van perspectiefnota 2023 naar de begroting 2023 en meerjarenramingen 2024-2026. Dit is een analyse op hoofdlijnen van de mutaties die na het opstellen van de perspectiefnota 2023-2026 en het raadsakkoord 2022-2026 zijn gemaakt. 2024
2025
2026
7.000
1.693.000
3.036.000
785.000
-231.000
-66.000
-29.000
-22.000
-
-
-
553.000
1.545.000
1.478.000
1.869.000
-168.000
1.321.000
3.105.000
4.876.000
1.148.000
Tussenrapportage onderdeel Sociaal Domein
327.000
327.000
327.000
327.000
Tussenrapportage onderdeel Overige
-34.000
-49.000
-34.000
-49.000
B Subtotaal Tussenrapportage 2022
293.000
278.000
293.000
278.000
Ophoging stelpost indexering prijs- en loonontwikkeling
-481.000
-407.000
-386.000
-419.000
Indexaties
-546.000
-561.000
-587.000
-585.000
-1.027.000
-968.000
-973.000
-1.004.000
Uitbreiding capaciteit/formatie
-200.000
-200.000
-200.000
-200.000
Autonome ontwikkelingen
-445.000
-518.000
-749.000
-841.000
D Subtotaal noodzakelijke bijstellingen
-645.000
-718.000
-949.000
-1.041.000
E Subtotaal Hoofdstuk collegeprioriteiten
-490.000
-550.000
-550.000
-
F Subtotaal Nieuwe wensen
-193.000
-178.000
-118.000
-118.000
870.000
750.000
-195.000
666.000
100.000
700.000
700.000
870.000
850.000
505.000
1.366.000
-1.192.000
-1.286.000
-1.792.000
-519.000
129.000
1.819.000
3.084.000
629.000
Analyse van perspectiefnota naar begroting (afgerond op € 1.000)
2023
Startpositie Saldo perspectiefnota 2023 Effecten Raadsakkoord Correctie jaarschijf 2026 tov decembercirulaire 2021 Algemene uitkering (effecten meicirculaire 2022) A Stand begrotingssaldo 2023-2026 Tussenrapportage 2022 (structurele doorwerking):
Prijs/Loon ontwikkelingen en Indexaties:
C Subtotaal Prijs/Loon ontwikkelingen en Indexaties: Noodzakelijke bijstellingen:
Algemene uitkering (septembercirculaire 2022) Effecten septembercirculaire 2022 Bezuinigingen Jeugdzorg (wettelijke maatregelen Rijk) G Subtotaal Algemene uitkering (septembercirculaire 2022) H Totaal mutaties begrotingen (B + C + D + E + F + G)
Saldo meerjarenbegroting 2023-2026 incl. mutaties (A + H)
Financiële stand
9
A: Toelichting stand begrotingsaldo 2023-2026 Financieel beeld na verwerking voorstellen perspectiefnota 2023-2026 Alle financiële informatie over de perspectiefnota 2023 staan in onderstaande tabellen beschreven, te weten: • Tabel totaal financieel beeld perspectiefnota; • Tabel noodzakelijke bijstellingen. Tabel totaal financieel beeld perspectiefnota. Perspectiefnota financieel (afgerond op € 1.000)
2023
Vertrekpunt voor PPN 2023
476.000 2.091.000 3.411.000 1.160.000
Bijstellingen bestaand beleid Pr. Mens en samenleving
-50.000
-
-
-
-
-
-
-
-75.000
-65.000
-65.000
-65.000
-
-
-
-
Bijstellingen bestaand beleid Pr. Kunst, Cultuur en Erfgoed Bijstellingen bestaand beleid Pr. Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid Bijstellingen bestaand beleid Pr. Economie, Toerisme en Recreatie
2024
2025
2026
Bijstellingen bestaand beleid Pr. Bestuur en Dienstverlening
-344.000 -333.000 -310.000 -310.000
Totaal van alle noodzakelijke bijstellingen
-469.000 -398.000 -375.000 -375.000 7.000 1.693.000 3.036.000 785.000
Saldo perspectiefnota 2023
Tabel toelichting specificatie noodzakelijke bijstellingen; voor verdere toelichtingen verwijzen wij naar perspectiefnota 2023. Noodzakelijke bijstellingen PPN 2023 (afgerond op € 1.000)
2023
2024
2025
2026
Tijdelijk uitbreiding onderwijshuisvesting De Mens en samenleving
Nieuwe Veste Subtotaal Mens en Samenleving
-50.000
-
-
-
-50.000
-
-
-
Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid
Wonen
-10.000
-
-
-
Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid
Budgetten Groenonderhoud
-50.000
-50.000
-50.000
-50.000
Fysieke leefbaarheid en duurzaamheid
Budget Kader richtlijn water (KRW)
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
Subtotaal Fysieke leefbaarheid en Duurzaamheid
-75.000
-65.000
-65.000
-65.000
Bestuur en Dienstverlening
ICT
-285.000 -284.000 -261.000 -261.000
Bestuur en Dienstverlening
Actuele Basisregistratie Personen
-22.500
-22.500
-22.500
-22.500
Bestuur en Dienstverlening
WOZ-dialoog
-16.500
-6.500
-6.500
-6.500
-20.000
-20.000
-20.000
-20.000
Uitbreiding archivering t.a.v. website en Bestuur en Dienstverlening
social media
Subtotaal Bestuur en Dienstverlening -344.000 -333.000 -310.000 -310.000 Totaal noodzakelijke bijstellingen PPN 2022 -469.000 -398.000 -375.000 -375.000
10
Financiële stand
Effecten raadsakkoord Tabel doorrekening raadsakkoord Van Ambitie naar Actie; voor verdere toelichtingen verwijzen wij naar raadsakkoord 2022-2026 Onderwerp Raadsakkoord
Programma
2023
2024
2025
2026
Mobiele jeugdhonk
Mens en
-5.000
-5.000
-5.000
-5.000
Samenleving -220.000 -280.000 -315.000 -315.000
Verhogen van de grens om in aanmerking te komen voor de
Mens en
armoederegelingen van 120% naar 130%.
Samenleving
Opzetten van een promotiecampagne in 2023 en in 2024. Dat is
Mens en
eenmalig en moet zorgen voor een zo groot mogelijk bereik van de
Samenleving
-30.000 -30.000
-
-
armoederegelingen. Intensiveren Ernaartoe teams
-25.000 -25.000 -25.000 -25.000
Mens en Samenleving
Onderzoeksbudget: welke innovatieve alternatieven er zijn voor de
Leefomgeving en
huidige vormen van duurzame energieopwekking.
duurzaamheid
Onderzoeksbudget: mogelijkheden onderzoeken om te stimuleren
Leefomgeving en
dat inwoners, bedrijven en verenigingen die energiebesparende
duurzaamheid
- -15.000
-
-
- -10.000
-
-
maatregelen treffen. Meer handhaving in het buitengebied (uitbreiden BOA pool)
Leefomgeving en
Bijdrage via Rijksmiddelen
duurzaamheid Inrichten van een dashboard in zodat we de voortgang in doelstellingen Leefomgeving en kunnen volgen en waarmee we onze inwoners en bedrijven kunnen
Binnen budget
duurzaamheid
communiceren Vergroten van inzicht in de mogelijke subsidiebronnen die we zelf
-15.000 -15.000 -15.000 -15.000
Alle
kunnen aanboren (extern advies) - -10.000
Een eenmalige campagne om onze inwoners bewust te maken van de Leefomgeving en gevolgen van houtstook voor het milieu.
duurzaamheid
Onderzoek uitvoeren naar de (juridische) mogelijkheden op het
Leefomgeving en
terrein van wonen. Zoals zelfbewoningsplicht en vrijkomende
duurzaamheid
-15.000
-
-
-
-
-
mantelzorgwoningen. Duidelijke taal. Alle communicatie-uitingen moeten voor inwoners en
Bestuur en
ondernemers goed te begrijpen zijn.
dienstverlening
-90.000 -40.000 -40.000 -40.000
Totaal benodigd
-400.000 -430.000 -400.000 -400.000
Inzet stelpost ambities uit de samenleving
169.000 364.000 371.000 378.000
Op te nemen in de meerjarenbegroting 2023-2026
-231.000 -66.000 -29.000 -22.000
Gemeentefonds (algemene uitkering) Correctie algemene uitkering jaar 2026 Bij het verschuiven van het het laatste begrotingsjaar 2025 naar 2026 is niet de juiste beginstand van de algemene uitkering 2026 meegenomen. Onderstaand is de correctie op het jaar 2026. 2023
2024
2025
2026
Opgenomen in meerjarenbegroting 2022
42.030.101
42.052.197
42.273.628
42.279.628
Stand decembercirculaire 2021
42.030.037
42.052.119
42.273.194
42.832.929
-
-
-
553.000
Uitkering gemeente fonds (afgerond op € 1.000)
corrrectie stand 2026, afgerond
Financiële stand
11
Meicirculaire Gemeentefonds 2022 Tijdens de ambtelijke toelichting van de perspectiefnota 2023-2026 op 16 juni 2022 zijn de effecten van de meicirculaire 2022 in beeld gebracht. Hieronder een overzicht van de bedragen van de december- en de meicirculaire en daarbij behorende mutaties . Uitkering gemeente fonds (afgerond op € 1.000) Stand decembercirculaire 2021
2023
2024
2025
2026
42.030.000
42.052.000
42.273.000
42.832.000
2.715.000
4.111.000
5.070.000
1.091.000
182.000
547.000
912.000
912.000
Mutatie meicirculaire 22: Accresontwikkelingen, hoeveelheidsverrschillen en Integratie- en decentralisatie uitkeringen : Herverdeeleffect algemene uitkering: Taakmutatie Jeugdzorg
1.882.000
Taakmutatie Overige
34.000
29.000
-80.000
-82.000
-412.000
-412.000
-412.000
-412.000
-1.130.000
273.000
251.000
-131.000
stelpost Inflatiecorrectie verspringing basisjaar
-767.000
-772.000
-775.000
-775.000
Subtotaal mutatie meicirculaire 2022
2.504.000
3.776.000
4.966.000
603.000
Stand meicirculaire 2022
44.534.000
45.828.000
47.239.000
43.435.000
Extra capaciteit BOA's
-33.000
-33.000
-33.000
-33.000
Bijdrage WVS groep
-116.000
-95.000
-100.000
-102.000
Subtotaal geoormerkte bedragen meicirculaire
-149.000
-128.000
-133.000
-135.000
Mutatie meicirculaire 22 tov decembercirculaire 21
2.355.000
3.648.000
4.833.000
468.000
-
-
-
267.000
Effecten maartbrief 2022 (doorrekening regeerakkoord Rutte)
-622.000
-1.606.000
-2.024.000
37.000
Effecten herverdeling gemeentefonds
-188.000
-564.000
-940.000
-940.000
Subtotaal meegenomen in de perspectiefnota 2023
-810.000
-2.170.000
-2.964.000
-636.000
Mutatie meicirculaire 22
1.545.000
1.478.000
1.869.000
-168.000
stelpost vermindering kosten Voogdij 18+ stelpost extra middelen jeugdzorg
Geoormerkte bedragen meicirculaire:
Meegenomen in de perspectiefnota 2023 Effecten correctie jaarschijf 2026 Jeugd
12
Financiële stand
B: Toelichting structurele doorverwerking Tussenrapportage 2022 Op 29 september 2022 is de Tussenrapportage 2022 vastgesteld door de raad. Deze rapportage bevat diverse financiële mutaties die structureel doorwerken. Deze mutaties zijn verwerkt in de meerjarenbegroting 2023-2026. De structurele bedragen genoemd in de Tussenrapportage 2022 kunnen afwijken over de periode 2023-2026. De structurele doorverwerking van de Tussenrapportage 2022 staan in de onderstaande tabellen beschreven, te weten: • Tabel structurele doorverwerking Sociaal Domein; • Tabel structurele doorverwerking Overige. Hieronder treft u een overzicht aan van de structurele doorverwerking van de Tussenrapportage 2022 van het Sociaal Domein. Specificatie TR2022;
2023
2024
2025
2026
Toelichting
330.000
330.000
330.000
330.000
Vanaf januari 2022 is een wetswijziging
Sociaal Domein Sociaal Domein, onderdeel Jeugd
doorgevoerd met betrekking tot het woonplaatsbeginsel. De voogdijregeling wordt afgeschaft en de gemeente wordt verantwoordelijk voor de kinderen die uit de eigen gemeente ter behandeling worden doorgezonden. Door de inwerkingtreding van deze regeling is onze rijksbijdrage in de algemene uitkering vanaf 2022 op pleegzorg gekort en zijn we als gemeente nu alleen verantwoordelijk voor de betalingen van herkomst en niet meer waar ze verblijven/ gebruik maken van pleegzorg. Dit zorgt voor een structurele aanpassing in het budget.
Sociaal Domein,
45.000
45.000
45.000
45.000
onderdeel Jeugd
Ouders die een persoongebonden budget (PGB) voor hun kind aanvragen, moeten dit elk jaar opnieuw doen (afgifte PGB is voor een jaar). Bij de aanvraag wordt de hulpvraag bekeken of PGB hier de passende oplossing voor is. Dit bleek bij een aantal aanvragen niet het geval en zij zijn via de reguliere Niet Vrij Toegankelijke Zorg (NVTZ) geholpen, doorgestroomd naar de Wet Langdurige Zorg (WLZ) of uit zorg gegaan omdat de hulpvraag was opgelost. Dit zorgt voor een structurele aanpassing in het budget.
Sociaal Domein,
-33.000
-33.000
-33.000
-33.000
onderdeel Overige
De begroting van het basispakket van jeugdgezondheidszorg 0-4 jaar van Thuiszorg West-Brabant valt hoger uit. Dit komt door een verhoogde indexering van bijdrage per kind en een stijging van 45 extra kinderen in zorg ten opzichte van vorig jaar. Het risico op tekorten bij gemeenschappelijke regelingen / verbonden partijen is opgenomen als top 5 risico in de risicoparagraaf.
Sociaal Domein, onderdeel Overig
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
De autonome ontwikkelingen zorgen ervoor dat de jaarlijkse kosten met ruim 30% zullen toenemen. Het vervoersvolume is in 2020 en 2021 vanwege Covid-19 fors afgenomen. Naar de toekomst toe is het lastig een goede inschatting te maken. In de begrotingsrichtlijnen van de
Financiële stand
13
Specificatie TR2022;
2023
2024
2025
2026
Toelichting
Sociaal Domein 2022-25 van de RWB is als uitgangspunt genomen dat het vervoersvolume de komende jaren niet meer op het (reguliere) niveau komt. KCV zal de vervoersontwikkeling strak monitoren. De kostenstijging in combinatie met de daling in aantal ritten geeft een effect van structureel € 15.000. 327.000
327.000
327.000
327.000
Hieronder treft u een overzicht aan van de structurele doorverwerking van de Tussenrapportage 2022 van de overige mutaties. Specificatie TR2022;
2023
2024
2025
2026
Toelichting
-
-15.000
-
-15.000
Er is verkend of een monitor regionaal opgezet kan
Overige Openlucht recreatie
worden zodat kosten minder worden en effecten op regionaal niveau meetbaar. Conclusie; de regio is nog niet klaar voor het opzetten van een regionaal onderzoek. Daardoor komen de voor de gemeente Steenbergen specifieke cijfers niet vrij. Daarom kiezen we voor een individueel 2 jaarlijks onderzoek voor Steenbergen door een extern bureau. 2022: € 15.000, 2024: € 15.000 en 2026: € 15.000. Uitkering deelfonds
2.000
2.000
2.000
2.000
sociaal domein
Deze post maakt inmiddels onderdeel uit van de algemene uitkering en kan dus afgeraamd worden (Jeugdzorg en Participatiebudget).
Overhead;
-8.000
-8.000
-8.000
-8.000
dienstverlening
Vanwege het besluit digitale toegankelijkheid overheid zijn extra kosten gemaakt om onze gemeentelijke websites te kunnen scannen op toegankelijkheid en aanpassingen te doen waar nodig.
Overhead; communicatie
-14.000
-14.000
-14.000
-14.000
De informatiepagina werd tot begin 2022 in de Bode geplaatst. De kosten in de begroting 2022 zijn daarop gebaseerd. Op 9 februari is de raad via een raadsmededeling geïnformeerd over de gunning aan de Steenbergse Courant om de gemeentelijke informatiepagina’s per 28 februari 2022 voor een periode van twee jaar te publiceren. De kosten hiervoor bedragen jaarlijks € 28.800 exclusief btw en overstijgen daarmee de begroting van € 15.000.
Overhead; div
14
Financiële stand
-14.000
-14.000
-14.000
-14.000
-34.000
-49.000
-34.000
-49.000
Hogere bijdrage WVS personeel
C: Toelichting loon- en prijsontwikkelingen en indexaties Voor de lonen en prijzen is er in de perspectiefnota 2023-2026 een bedrag opgenomen ter dekking van de te verwachten CAO ontwikkelingen en prijsstijgingen. Bij het opstellen van deze begroting is de loonontwikkeling nog niet bekend en zijn alleen de prijsstijgingen meegenomen waarvan we weten wat het effect is. In deze begroting wordt voorgesteld om de stelpost te verhogen naar € 1 miljoen voor de dekking van de verwachte looncompensaties voor het personeel en de nog te verwachte prijsontwikkelingen. stelpost indexering prijs- en loonontwikkeling
2023
2024
2025
2026
Gewenste stand
1.000.000
1.000.000
1.000.000
1.000.000
Stand in de begroting 2023-2026 (PPN 2023-2026)
519.000
593.000
614.000
581.000
Ophogen stelpost loon- en prijsontwikkelingen
-481.000
-407.000
-386.000
-419.000
Loonontwikkeling De huidige CAO Gemeenten loopt tot 1 januari 2023. De arbeidsvoorwaardennota van de werkgevers is ingezet voor de komende onderhandelingen. Op 15 september stellen het bestuur van de VNG en WSGO de definitieve arbeidsvoorwaardennota vast waarna de onderhandelingen kunnen beginnen voor een nieuwe CAO Gemeenten. De afgelopen perioden hebben diverse sectoren in de publieke sector een nieuwe CAO afgesloten of zijn nog in onderhandeling. Daarbij lijkt een behoorlijke reservering voor de CAO gevolgen noodzakelijk ter voorkoming van een onaangename financiele verrassing later dit jaar. Arbeidsvoorwaardennota De werkgevers willen een cao afsluiten voor één jaar (van 2 januari tot en met 31 december 2023) met een passende salarisverhoging. De arbeidsvoorwaardennota bevat verder voorstellen voor hybride werken en duurzaam verplaatsen, voorstellen voor bovenwettelijke sociale zekerheid, voorstellen voor toelagen en duurzame inzetbaarheid. Prijsontwikkeling Hieronder treft u een overzicht aan van de doorverwerking van de prijsontwikkelingen die bekend zijn. Indexaties
2023
2024
2025
2026
Toelichting
Subsidies
-74.000
-74.000
-74.000
-74.000
Jaarlijkse actualisatie van de subsidies Welzijnplan en WijZijnTraverseGroep.
Belastingen en verzekeringen
-11.000
-11.000
-11.000
-11.000
Jaarlijkse actualisatie van de verzekeringsportefeuille en de belastingen over het maatschappelijk vastgoed.
Tarieven 2023 Jeugdzorg -177.000 -177.000 -177.000 -177.000 Het effect van de tariefsverhoging vanaf 2023 op de totale kosten Jeugdzorg voor de gemeente Steenbergen is structureel € 177.000. Het betreft een verhoging van de regionale toegekende bedragen van 7,1% ten opzichte van 2022 gebaseerd op het gebruik van jeugdzorg in 2021. Daarnaast een extra ophoging van 1% op de tarieven in hoogcomplexe zorg. Tarieven 2023 WMO
-333.000 -333.000 -333.000 -333.000 De tarieven voor Wmo huishoudelijke ondersteuning en Wmo begeleiding dienen per 1 januari 2023 geïndexeerd te worden op basis van de contractafspraken met de aanbieders. De indexatie voor huishoudelijke ondersteuning vindt plaats op basis van de landelijke VNG rekentool. De tarieven voor begeleiding worden berekend op basis van
Financiële stand
15
2023
Indexaties
2024
2025
2026
Toelichting de interne rekentool die sinds 2015 wordt gebruikt. Deze berekeningswijzen doen recht aan de CAO-ontwikkelingen die van invloed zijn op de kostprijsberekening en daarbij bieden we aanbieders een reële kostprijs. De indexering op huishoudelijke ondersteuning bedraagt € 158.000 en op begeleiding € 175.000. Het betreft een structurele doorwerking.
60.000
Persoonsgebonden
60.000
60.000
60.000
budgetten (PGB) WMO
Op basis van de cijfers van de afgelopen jaren en de prognose over 2023 is het beroep op persoonsgebonden budgetten (PGB) verminderd en kan dit budget structureel afgeraamd worden.
Tarieven 2023 Overige
-11.000
-26.000
-52.000
-50.000
We hebben de lopende contracten doorgerekend op basis van de nieuwe prijzen.
Totaal -546.000 -561.000 -587.000 -585.000
In de risicoparagraaf wordt uitgebreid teruggekomen op de effecten van inflatie op de gemeentelijke begroting.
16
Financiële stand
D: Toelichting noodzakelijke bijstellingen (autonome ontwikkelingen) Voor de versterking van de gemeente Steenbergen zijn onderstaande formatie-uitbreidingen (2,5 fte) benodigd: Uitbreiding capaciteit/ formatie
2023
2024
2025
2026
Toelichting
Versterking Financien, (1 -83.000 -83.000 -83.000 -83.000 De gemeente staat aan de vooravond van de realisatie van nieuwe fte)
grote ambities en er is veel groeipotentieel. Waar voorheen de nadruk lag op uitvoering (operationeel) wordt nu gewerkt aan een meer proactieve ondersteuning en advisering (tactisch en strategisch) waarbij afdeling Financiën de ontwikkeling naar een wendbare en adaptieve organisatie ondersteunt. Het optimaliseren van financiële processen en een strategische kijk naar voren is een belangrijk aspect om tot een toekomstbestendige dienstverlening te komen en over heldere (stuur)informatie te beschikken. Een goed uitgelijnde P&C cyclus, de P&C producten en de advisering aan management, directie en bestuur krijgen steeds beter vorm. Het ontbreekt echter aan capaciteit om afdeling Financiën door te ontwikkelen in de lijn van de ontwikkeling van de organisatie.
Versterking Webbeheer,
-34.000 -34.000 -34.000 -34.000 De afgelopen jaren is de website uitgegroeid tot ons primaire
(0,5 fte)
(dienstverlening)communicatiekanaal met in 2021 zo’n 350.000 bezoekers. Daarnaast is het ook een doe-kanaal waar steeds meer diensten worden aangeboden. Dit kanaal is dus van essentieel belang. Dit zal in de toekomst niet minder worden gezien de snelle digitale ontwikkelingen in de samenleving. Onze inwoners verdienen meer informatie over (ruimtelijke) ontwikkelingen binnen de gemeente. In het raadsakkoord staat ook dat communicatie met onze inwoners in dit soort trajecten van groot belang is. Nieuwe wetgeving, bijvoorbeeld Wet Digitale Toegankelijkheid, Wet Digitale Overheid, vraagt om een continue ontwikkeling en monitoring. Webbeheer is verantwoordelijk voor alle gemeentelijke websites, intranet en de interne kennisbank.
Versterking
-83.000 -83.000 -83.000 -83.000 In het cluster vastgoed van het team BRA is sprake van een
Maatschappelijk
structureel tekort aan capaciteit. Het cluster verzorgt het dagelijks
vastgoed, (1fte)
beheer en onderhoud van de gemeentelijke gebouwen en sportaccommodaties. Onder meer verbouwingen en aanpassingen aan gebouwen en accommodaties komen hierdoor in de knel en frequent moeten keuzes worden gemaakt waar wel of juist geen aandacht aan wordt besteed. Daarnaast wordt op dit moment gewerkt aan het op orde brengen van de basisinformatie over het gemeentelijk vastgoed. Hierbij wordt een systeem gevuld met informatie over de basiskenmerken, de gebruikers/huurders, de relevante contracten, onderhoud- en kosten, enz. Totaal -200.000 -200.000 -200.000 -200.000
Financiële stand
17
Sinds het opstellen van de perspectiefnota 2023-2026 zijn er een aantal ontwikkelingen onderzocht. Daarbij zijn de uitgangspunten, die benoemd zijn in de perspectiefnota 2023-2026, zoveel mogelijk gehanteerd. De stand en de parameters van de lokale heffingen, huren, pachten, reserves en de kapitaallasten zijn geactualiseerd. Verder zijn de beheerplannen gebouwen en sportparken doorberekend, de areaaluitbreiding op wegen, straten en pleinen beoordeeld en de effecten van ICT voor de komende jaren meegenomen. Hieronder treft u een overzicht aan van de noodzakelijke bijstellingen: Autonome ontwikkelingen
2023
2024
2025
2026
Opbrengsten afval en riolering
46.000
81.000
81.000
80.000 Voordeel op de BTW en de overhead.
23.000
23.000
23.000
23.000 Actualisatie op 4,2% inflatie, welke is vastgesteld in de
Toelichting
na actualisatie tarieven Huren en pachten
perspectiefnota 2023. Mutatie reserves
-48.000 -206.000 -207.000 -216.000 Actualisatie van de benodigde ontrekkingen en toevoegingen voor de reservers 2023-2026. Deze bevat met name de mutatie van de reserve onderhoud gebouwen en reserve onderhoud sportparken. Hiervoor is nu een voorziening getroffen. Dit alles naar aanleiding van de nieuwe MeerjarenOnderhoudsPlan gebouwen en sportparken.
Kapitaallasten 2023-2026
-8.000
-27.000 -42.000 113.000 Actualisatie van de huidige kapitaallasten op de activa voor
(lopend) Investeringsstaten 2023-2026
2023-2026. -160.000 -240.000 -407.000 -633.000 Actualisatie van de benodigde kapitaallasten voor de vernieuwde investeringsstaten 2023-2026. In deze post zit ook de afschrijvingskosten van de nieuwe investeringen die voortvloeien het MeerjarenOnderhoudsPlan gebouwen en sportparken.
MeerjarenOnderhoudsPlan Gebouwen en Sportparken
49.000 129.000 82.000
73.000 Vanwege het nieuwe MJP gebouwen en sportparken vervalt een deel van de exploitatiebudgetten, met name de post bouwkundig onderhoud, dit heeft een positief effect. Daar tegenover staan wel een negatieve bijstelling bij de "mutatie reserve" (bij de gebouwen en sportparken wordt de reserves omgezet naar een voorziening) en extra kapitaallasten naar van de nieuwe investeringen vanuit het MJOP gebouwen en sportparken, zie "investeringsstaten 2023-2026".
Voorziening wegen 2023-2026
-88.000 -88.000 -88.000 -88.000 Correctie voorziening; er worden minder uren toegeschreven aan de voorziening.
Budgetten onderhanden werk
-12.000 -12.000 -12.000 -12.000 Actualisatie onderhanden werk op de grondexploitaties.
Areaal uitbreiding Wegen,
-70.000 -70.000 -70.000 -70.000 Afgelopen jaar is het integraal beheerplan voor de openbare
Straten en Pleinen
ruimte van de gemeente vastgesteld. Bij het opstellen van de assetsheet openbare wegen bleek daaruit dat het te beheren en onderhouden areaal wegen en fietsen wandelpaden de afgelopen jaren substantieel is toegenomen. Dit is een gevolg van de ontwikkeling van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen (b.v. Agro Food Centre) in de afgelopen jaren.
ICT Equalit
-76.000 -67.000 -68.000 -70.000 Een deel van de Equalit-rekening wordt bepaald door de componenten aantal inwoners, aantal accounts en een aantal devices. Op dit moment zijn alle drie de componenten in aantal toegenomen. Daarnaast is vanaf 1-1-2023 het beheer van mobile devices (smartphones en tablets) volledig in handen van Equalit. Dit leidt tot hogere structurele lasten (beheer incl. veiligheid, lease en ondersteuning) ten opzicht
18
Financiële stand
Autonome ontwikkelingen
2023
2024
2025
2026
Toelichting van oude situatie waarbij het in eigen beheer werd gedaan. Ook de uitfasering van de vaste bureautoestellen (waar mogelijk) heeft ertoe geleid dat er extra smartphones nodig waren. Deze ontwikkelingen, gecombineerd met een aantal wijzigingen in applicaties, vragen om een bijstelling van de begroting met € 76.000.
Applicaties ICT
-101.000 -41.000 -41.000 -41.000 Gebleken is dat een aantal applicaties moet worden aangeschaft of vervangen om de dienstverlening naar inwoners, ondernemers en instellingen kwalitatief op peil te houden. Dit heeft betrekking op: kwalitatief op peil te houden. Dit heeft betrekking op onder andere:Digitale balie, Mijnoverheid berichtenverkeer, GBI en het klantportaal online diensten Zorgned. Het gaat hier om noodzakelijke bijstellingen, die op het moment van de perspectiefnota nog niet bekend waren. Totaal -445.000 -518.000 -749.000 -841.000
Financiële stand
19
E: Collegeprioriteiten De collegeprioriteiten voor de komende bestuursperiode 2023-2026 komen voort uit het raadsakkoord van “ambitie naar actie”. In het raadsakkoord zijn diverse ambities opgenomen die zijn samengebracht naar negen collegeprioriteiten. Hieronder treft u een overzicht aan van de voorstellen die betrekking hebben op het programma: Programma collegeprioriteiten
2023
2024
2025
2026
-425.000
-550.000
-550.000
-
Algemeen projectbudget ontwikkelorganisatie
*
1
Actieplan Wonen
*
2
-65.000
-
-
-
Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen (5 naar 10 locaties)
*
3
-17.000
-34.000
-34.000
-34.000
Dekking Investeringsstaten 2023-2026
*
3
17.000
34.000
34.000
34.000
-490.000
-550.000
-550.000
-
Totaal 1
* Toelichting Algemeen projectbudget ontwikkelorganisatie De transitie van de organisatie gaat een nieuwe fase in. De uitdagingen waar gemeenten voor staan op het gebied van bijvoorbeeld woningbouw, opvang vluchtelingen, duurzaamheid, economische- en ruimtelijke ontwikkelingen zijn complex; de betrokkenheid vanuit de maatschappij is groot. Het college heeft naast de vele inspanningen die al plaatsvinden in onze organisatie en in ons netwerk negen prioriteiten bepaald. Deze komen voort uit het raadsakkoord “van ambitie naar actie”. Bij de keuze voor deze prioriteiten is expliciet gekeken waar en hoe we vooral het verschil kunnen maken bij het beantwoorden van deze complexe maatschappelijke opgaven. Hieraan wordt de komende bestuursperiode invulling gegeven. Om de uitdagingen en genoemde prioriteiten om te kunnen zetten in actie is het van belang dat de organisatie hier een antwoord op kan geven in termen van strategie, projecten, planning en realisatie. Dit vraagt een beweging van een beheerorganisatie naar een ontwikkelorganisatie. In de ontwikkelorganisatie sturen we effectief op de vraagstukken. Voor de complexe vraagstukken, zoals de genoemde prioriteiten zetten we programma’s en projecten op met inzet van (uitvoerings)budget en (kwalitatieve) capaciteit. We bereiden de projecten voor, zetten onderzoeken uit en voeren uit.
Waar nodig sturen we deze aan vanuit een aparte, specifieke projectorganisatie. De capaciteit zal worden gehaald of wel ingekocht bij andere organisatie-eenheden. Als de capaciteit in de organisatie niet aanwezig is, dan zal deze – binnen de kaders van het beleidskader inhuur derden - moeten worden ingekocht. In de begroting 2022 hebben wij al geanticipeerd op deze ontwikkelingen door een bedrag op te nemen van € 325.000 voor 2023. Het fundament is daarmee gelegd. Om de benodigde slagkracht op de negen prioriteiten te verhogen is dit bedrag opgehoogd naar € 750.000 voor 2023. Voor 2024 en 2025 is daarvoor nog een bedrag opgenomen van € 550.000. Deze bedragen zijn gebaseerd op een inschatting en zijn voornamelijk bedoeld als voorfinanciering van projecten. Bijvoorbeeld voor ambtelijke kosten, juridische voorbereiding of opstartkosten. Het is de bedoeling dat deze kosten in een latere fase worden terugverdiend, onder andere door de verkoop van grond. In 2023 wordt dit bedrag onder andere aangewend voor het opstellen van participatiebeleid (procesbegeleiding) en versterking van capaciteit voor ruimtelijke ontwikkeling na het opstellen van het actieplan Wonen. De inspanningen op overige prioriteiten worden nog verder uitgewerkt en qua planning in lijn gezet.
Hierbij moet u denken aan de ontwikkelplannen in algemene zin en uitwerking randweg/omleidingsroute, voorbereiding bedrijventerreinontwikkeling, vitale vesting, economische kracht en duurzaamheid in de brede zin. Om vaart te kunnen maken en snel bij te kunnen sturen, is het van belang dat het college de ruimte heeft bij het aanwenden van deze budgetten. Met de reguliere planning en control cyclus wordt verantwoording afgelegd over de inzet
20
Financiële stand
van deze budgetten, in een afzonderlijke paragraaf “ontwikkelingen projecten” met daarin planning, voortgang, kosten en risico’s. 2
* Actieplan Wonen Wonen wordt een steeds complexere uitdaging. Voldoende en betaalbare woningen voor alle inwoners van de gemeente Steenbergen is niet de enige uitdaging. De komende jaren ligt er een duidelijke opgave om meer woningen te realiseren en dan vooral betaalbare woningen. Het college wil, in lijn met het landelijke beleid, in alle te realiseren projecten zorgen voor ten minste 30% bereikbare woningen. Woningen die bereikbaar zijn voor starters, nestverlaters, ouderen, mensen met een kleinere beurs en andere doelgroepen. Bij wonen hoort ook een veilige woonomgeving en de beschikbaarheid van voorzieningen in de buurt. Om dit alles goed richting te geven, stellen we in 2023 een Actieplan Wonen op en starten we met de uitvoering daarvan. In het actieplan wonen zullen we het instrumentarium dat voor de gemeente beschikbaar vaststellen en zorgen we er voor dat we met de inzet van de juiste mix aan instrumenten de huisvestingsvraagstukken in de breedste zin van het woord aan pakken. 3
* Toelichting Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen Wij leggen op 5 gemeentelijke gebouwen zonnepanelen en onderzoeken de verdere mogelijkheden voor 2024 en verder. Daarnaast nemen wij budget op voor in ieder geval nog eens 5 objecten.
Financiële stand
21
F: Toelichtingen ontwikkelingen nieuw wensen Hieronder treft u een overzicht aan van de voorstellen nieuw beleid: Nieuwe wensen
2023
2024
2025
2026
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000
Bezoekerscentrum Brabantse Wal en behoud (militair) erfgoed(PR2)
*
1
Stimuleringsregeling Landschap; bestaande contracten (PR3)
*
2
-40.000
-10.000
-
-
Stimuleringsregeling Landschap; nieuwe contracten (PR3)
*
2
-
-30.000
-
-
Uitbreiding veiligheid, BOA's (PR3)
*
3
-30.000
-93.000
-93.000
-93.000
Sfeerverlichting Dinteloord (PR4)
*
4
-15.000
-
-
Pilot particuliere beveiliging Reinierpolder (PR4)
*
5
-20.000
-20.000
-
-
*
6
-63.000
-
-
-
-193.000
-178.000
-118.000
-118.000
Onderzoeken Data ICT (PR5) Totaal 1
* Toelichting Bezoekerscentrum Brabantse Wal en behoud (militair) erfgoed Speciale aandacht gaat uit naar ons militair erfgoed. Wij zetten ons in om ons vestingverleden beter zichtbaar en beleefbaar te maken en om het verhaal van de Tweede Wereldoorlog blijvend onder de aandacht te houden (klaproosveld, monumenten Gibson en Warwick, deelname herdenkingscentrum Brabantse Wal). Wij nemen een budget op om hieraan structureel invulling te geven. 2
* Toelichting Stimuleringsregeling Landschap (Stila); bestaande contracten Bestaande contracten In Steenbergen wordt gebruik gemaakt van de Stimuleringsregeling Landschap (Stila). Veel dijken met beplantingen zijn eigendom van agrariërs en die moeten de bomen ook beheren (snoeien). Deze eigenaren kunnen een vergoeding aanvragen voor het beheer van de dijkbeplantingen. De gemeente Steenbergen heeft met veel eigenaren contracten afgesloten. Een aantal van deze contracten lopen af. Deze moeten worden verlengd. Hiermee is een bedrag gemoeid van € 100.000 (voor de duur van 6 jaar). Als de gemeente € 50.000 bijdraagt, wordt deze in het kader van de Stila verdubbeld door de provincie. Nieuwe contracten De partners van het Stila die de advisering aan grondeigenaren/grondgebruikers in onze gemeente verzorgt, heeft aangegeven dat er ook belangstelling is bij agrariërs die nog geen Stila-deelnemer zijn maar die wel graag aan het Stila willen deelnemen. Een van deze deelnemers wil de dijkbeplanting graag behouden. Dit draagt direct bij aan de biodiversiteit in Steenbergen. Voor het afsluiten van nieuwe beheercontracten is naar schatting een budget van € 60.000 nodig. Ook hier verdubbelt de Provincie het bedrag. Er is daarom € 30.000 opgenomen. 3
* Toelichting Uitbreiding veiligheid, BOA's De gemeente Steenbergen zet zich stevig in om de sociale samenhang en het veiligheidsgevoel in onze kernen en wijken (de Veiligheidsmonitor) te verbeteren. In het gemeentehuis wordt een “blauwe gang” georganiseerd, een cluster waarin onze veiligheidsfunctionarissen en wijkagenten elkaar versterken. Samen met partijen in het sociaal domein zetten zij zich in om potentiële probleemsituaties in onze maatschappij zoveel mogelijk te voorkomen of in de kiem te smoren. Vanuit hetzelfde perspectief zijn de BOA’s in dienst van de gemeente zelf. Dit past beter bij de gewenste lokale, operationele sturing en de vereiste aansluiting op lokale netwerken en wijken. Een belangrijke actie hierin is de uitbreiding van de BOA-capacitieit uit ten behoeve van de veiligheid in het buitengebied, zoals verzocht in de motie van de Volkspartij (4-11-2021). Hiervoor zijn ook extra middelen ontvangen vanuit het Rijk, omdat zij de gemeenten een impuls geven om de capaciteit van (wijk)agenten en BOA’s in de openbare ruimte te vergroten. In de openbare ruimte verrichten BOA’s belangrijk werk in specialistische en complexe beleids- en wetsgebieden.
22
Financiële stand
4
* Toelichting Sfeerverlichting Dinteloord De gemeente Steenbergen staat voor leefbare, vitale en toekomstbestendige kernen waarin het goed wonen, verblijven en ondernemen is. Samen met Hart van Dinteloord wordt er gewerkt aan de doelstellingen om leefbaarheid en ondernemersklimaat in het centrum van Dinteloord te bevorderen. De gemeente investeert in sfeerverlichting voor het centrumgebied onder twee voorwaarden. Allereerst bekostigt Hart van Dinteloord de jaarlijkse servicekosten. Ten tweede betaalt Hart van Dinteloord het tweede deel van de aanschaf sfeerverlichting in 2024 zelf. Deze investering is de opmaat naar een sterkere ondernemersvereniging waarin meerdere sectoren verenigd zijn. Dit leidt tot betere samenwerking en communicatie tussen gemeente en ondernemersvereniging, maar ook tot een bredere financiële grondslag onder evenementen en projecten. Natuurlijk zal er rekening gehouden worden met de energiecrisis. 5
* Toelichting Pilot particuliere beveiliging Reinierpolder De gemeente Steenbergen zet in op toekomstbestendige bedrijventerreinen waarbij duurzame revitalisatie en transformatie tot de doelstellingen behoren. Samen met ondernemers is een pilot ontwikkeld van 24 maanden om collectief particuliere beveiliging te implementeren op Reinierpolder. Middels een gemeentelijke bijdrage van 50% van de kosten wordt de drempel tot deelname aan collectieve particuliere beveiliging aanzienlijk lager. Het collectief investeren in particuliere beveiliging door ondernemers is een opmaat richting een Biz (bedrijven investeringszone). Met de implementatie van een Biz wordt revitalisering versneld, de samenwerking door ondernemers verbeterd en de nodige transformatie van de bedrijventerreinen bevorderd. 6
* Onderzoeken Data ICT Gemeenten hebben over het algemeen maar weinig inzicht in de beschikbare data. Daardoor staat het hergebruik van data nog maar op een laag pitje. Hergebruik van eigen data leidt tot nieuwe inzichten en kan beleidsmakers ondersteunen (data geïnformeerd werken). Daarnaast kan datamanagement worden ingezet in de kwaliteit van de processen en procescontroles, waardoor de organisatie veel efficiencywinst kan boeken. Data aan het werk zetten staat dan ook hoog op de agenda van de organisatieontwikkeling.
Financiële stand
23
G: Septembercirculaire Gemeentefonds 2022 In deze begroting zijn de effecten van de septembercirculaire vanaf 2023 meegenomen. De belangrijkste onderwerpen zijn: Accressen Sinds de meicirculaire 2022 is het accres gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en reëel accres. Vervolgens zijn in de septembercirculaire 2022de accressen vanaf 2022 bijgewerkt. Voor alle jaren vanaf 2023 is sprake van een lichte opwaartse bijstelling van het nominale (t.b.v. loon- en prijsstijgingen) van het accres. De cumulatieve mutaties ten opzichte van de meicirculaire 2022 zijn als volgt: - 2023: 389 miljoen - 2024: 90 miljoen, cumulatief 479 miljoen - 2025: 44 miljoen, cumulatief 523 miljoen - 2026: 60 miljoen, cumulatief 583 miljoen De bedragen hebben tot en met 2025 een structurele doorverwerking Op de normeringssystematiek zijn sinds de meicirculaire 2022 de volgende wijzigingen van toepassing: • De splitsing in een volume- en een nominaal deel is op basis van de standen bij de Startnota en de loon- en prijsontwikkeling uit de Macro Economische Verkenning (MEV) 2022 van het CPB. Het jaarlijkse volumedeel (in euro) staat vast en het lpo-deel beweegt mee met de CPBramingen naar de stand van de meicirculaire van dat jaar.
• Het Rijk en de VNG zijn kort na de meicirculaire 2022 overeengekomen dat het volume-accres voor de jaren2022 tot en met 2025 wordt bevroren. • Vanaf 2026 wordt het gemeentefonds niet langer via de normeringssystematiek geïndexeerd. Er wordt geenvolume-accres meer verstrekt, alleen nog maar een nominaal accres voor de loon- en prijsontwikkeling. De index voor loon-prijsontwikkeling geschiedt op basis van de CPB-raming van de loonvoet sector overheid, index materiele overheidsconsumptie en overheidsinvesteringen. Hierbij wordt een verdeling van 60% loonontwikkeling, 20% consumptie en 20% investeringen aangehouden. Eenmalige rijksbijdrage Het Rijk werkt met gemeenten aan een nieuwe financieringssytematiek vanaf 2026. In aanloop daarnaartoe stelt het kabinet eenmalig € 1 miljard extra in 2026 beschikbaar. Via de algemene uitkering komt € 924 miljoen beschikbaar.. Wet kwaliteitsborging bouw (decentralisatie uitkering, geoormerkt) De gemeenten ontvangen in 2022 een bijdrage voor de noodzakelijke voorbereiding die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) vanaf 1 januari 2023. Daarnaast ontvangen de gemeenten na inwerkingtreding een jaarlijkse bijdrage (tot en met 2026) voor het uitvoeren van de Wkb-taken. Voor de gemeente Steenbergen is dat vanaf 2023 24.000 structrueel.
Sociaal domein Het Rijk, de VNG en het IPO zijn voor de jaren 2024, 2025 en 2026 overeengekomen dat gemeenten zowel de extra rijksbijdragen voor de jeugdzorg als de geplande bezuinigingen voor 100% in de begroting 2023 mogen opnemen. In de begroting 2022 mochten de gemeenten nog 75% opnemen. De afspraken over de extra rijksbijdragen voor de jeugdzorg dienen alleen voor de verwerking in de begroting 2023 en de meerjarenbegroting 2024 - 2026. Voor de jaren na 2026 blijft onduidelijk of gemeenten 100% mogen ramen of 75%, aangezien deze jaren nog niet opgenomen zijn in de richtlijnen van de provinciaal toezichthouder.
24
Financiële stand
Hieronder een overzicht van de bedragen van de mei- en de septembercirculaire 2022 en daarbij behorende mutatie: 2023
2024
2025
2026
44.534.000
45.828.000
47.239.000
43.435.000
828.000
399.000
59.000
1.045.000
Taakmutaties:
2.000
-3.000
-51.000
-48.000
Integratie- en Decentralisatie uitkeringen:
24.000
24.000
24.000
24.000
Woz-waarden mutaties
40.000
40.000
39.000
38.000
-
314.000
-242.000
-369.000
894.000
774.000
-171.000
690.000
45.428.000
46.602.000
47.068.000
44.125.000
Wet Kwaliteitsborging bouw (Wkb)
-24.000
-24.000
-24.000
-24.000
Subtotaal geoormerkte bedragen septembericirculaire
-24.000
-24.000
-24.000
-24.000
Mutatie septembercirculaire 22 tov meicirculaire 22
870.000
750.000
-195.000
666.000
Uitkering gemeente fonds (afgerond op € 1.000) Stand meicirculaire 2022
Mutatie septembercirculaire 22: Accresontwikkelingen en hoeveelheidsverschillen:
stelpost Jeugdzorg Subtotaal mutatie septembercirculaire 2022
Stand septembercirculaire 2022
Geoormerkte bedragen septembercirculaire:
Bezuinigingen Jeugdzorg (wettelijke maatregelen Rijk) Uitkering gemeente fonds (afgerond op € 1.000)
Bezuinigingen Jeugdzorg (wettelijke maatregelingen Rijk)
2023
2024
-
100.000
2025
700.000
2026
700.000
Extra bezuiniging voor rekening en risico rijk Het is aan het rijk de extra besparing van € 511 miljoen in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Denk hierbij aan maatregelen waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben en/of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden. Hoe dat pakket eruit komt te zien, is nog niet bekend: over de precieze invulling van die nog te nemen wettelijke maatregelen wordt nog steeds onderhandeld. Mochten de maatregelen of een deel ervan geen of niet tijdig doorgang vinden, dan draait het rijk voor het budgettaire risico op. Een voorbeeld hiervan is de invoering van een eigen bijdrage. De extra korting, zo is afgesproken, moeten gemeenten als volgt verwerken in hun meerjarenbegroting: 100 miljoen in 2024, oplopend tot telkens 500 miljoen in de daarop volgende twee begrotingsjaren. Voor de gemeente Steenbergen betekent dat er in 2024 een bezuiniging van € 100.000 moet plaatsvinden, oplopend naar € 700.000 in 2025 en 2026, en structureel € 500.000 vanaf 2027. Hervormingsagenda De te nemen maatregelen zijn niet ter vervanging, maar aanvullend op de beoogde hervormingsagenda. Het Rijk en de VNG werken op dit moment aan een Hervormingsagenda voor de jaren 2022-2028.
Financiële stand
25
De doelen van de hervormingsagenda zijn: • Betere en tijdige zorg en ondersteuning op de juiste plek en wanneer dit nodig is • Een beheersbaar en duurzaam financieel houdbaar stelsel Het kabinet heeft besloten zelf het risico te dragen voor de extra bezuiniging van € 511 miljoen op de jeugdhulp, daarmee ontstaat ruimte voor een doorstart van de Hervormingsagenda Jeugd. Op basis van de eerder opgestelde bouwstenen, wordt in de periode tot medio november 2022 een hoofdlijnenagenda ontwikkeld.
26
Financiële stand
Totaal overzicht Lasten en Baten Bij de afzonderlijke programma's is een meerjarenoverzicht van de lasten en baten betreffende het programma opgenomen. Het totale meerjarenoverzicht van de lasten en basten is als volgt: Totaaloverzicht lasten en baten (* € 1.000)
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten -
-
19.586
19.484
18.864
18.861
Programma kunst, cultuur en erfgoed
1.054
827
805
817
817
817
Programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid
25.208
23.178
22.209
22.961
21.459
19.787
-
-
12.265
12.216
11.809
11.778
Programma bestuur en dienstverlening
12.850
13.084
15.549
15.198
15.484
15.175
Totaal lasten
39.112
68.292
70.413
70.676
68.432
66.418
Programma mens en samenleving
659
150
881
881
881
873
Programma kunst, cultuur en erfgoed
383
211
116
116
116
116
17.076
12.588
11.504
12.248
10.871
9.281
15
-
5.935
6.150
6.084
6.156
Programma bestuur en dienstverlening
46.959
49.190
52.107
53.101
53.565
50.622
Totaal baten
65.092
69.534
70.542
72.495
71.516
67.047
Saldo
25.980
1.242
129
1.819
3.084
629
Programma mens en samenleving
Programma economie, toerisme en recreatie
Baten
Programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid Programma economie, toerisme en recreatie
Structureel evenwicht begroting De gemeenteraad heeft de wettelijke taak een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Op basis van onderstaand overzicht, gebaseerd op een door de provincie NoordBrabant geadviseerd format, wordt aangetoond dat de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026, conform de uitgangspunten in het BBV, structureel en reëel in evenwicht zijn. Dit houdt in dat structurele lasten kunnen worden gedekt met structurele baten. Indien dit niet het geval zou zijn, zou de kans groot zijn dat er op termijn een begrotingstekort ontstaat. Uit onderstaand overzicht blijkt dat alle begrotingsjaren structureel sluitend zijn. Buiten dat de incidentele baten en lasten bij de betreffende programma's inzichtelijk zijn gemaakt, is een totaaloverzicht in de bijlagen opgenomen. Overzicht van baten en lasten (x € 1.000,-) Programma's
Begroting 2023 Lasten
Baten
Begroting 2024 saldo
Lasten
Baten
saldo
19.586
801
-18.785
19.484
801
-18.683
805
104
-701
817
104
-713
Leefomgeving en duurzaamheid
22.179
11.020
-11.159
22.931
11.751
-11.179
Economie, recreatie en toerisme
12.265
5.749
-6.516
12.216
5.964
-6.252
Bestuur en dienstverlening
5.849
981
-4.868
5.895
1.112
-4.784
Sub-totaal programma's
60.684
18.654
-42.029
61.343
19.731
-41.612
Mens en samenleving Kunst, cultuur en erfgoed
Financiële stand
27
Overzicht van baten en lasten (x € 1.000,-)
Begroting 2023 50.850
Algemene dekkingsmiddelen Overhead
9.650
Begroting 2024 50.850 -9.650
9.253
51.895 -9.253
-
Heffing VPB 50
Onvoorzien Gereal. totaal saldo baten en lasten
51.895
-
-50
50
-50
70.384
69.504
-879
70.646
71.626
980
-
80
80
-
80
80
12
12
12
12
Toevoeging/onttrekking aan reserves Mens en samenleving Kunst, cultuur en erfgoed Leefomgeving en duurzaamheid
30
479
449
30
492
462
Economie, recreatie en toerisme
-
69
69
-
69
69
398
398
216
216
30
1.038
1.008
30
869
839
70.414
70.542
70.676
72.495
Bestuur en dienstverlening Tot. Toev./onttrekk.reserves Totaal baten en lasten Gerealiseerd resultaat (+ pos./neg.)
129
1.819
Incidentele baten en lasten
27
-30
156
1.789
Structureel begrotingssaldo (+ pos./- neg.)
Overzicht van baten en lasten (x € 1.000,-) Programma's
Begroting 2025 Lasten
Baten
Begroting 2026 saldo
Lasten
Baten
saldo
18.864
801
-18.063
18.861
801
-18.060
817
104
-713
817
104
-713
Leefomgeving en duurzaamheid
21.429
10.389
-11.040
19.757
8.798
-10.960
Economie, recreatie en toerisme
11.809
5.898
-5.912
11.778
5.970
-5.809
Bestuur en dienstverlening
6.209
1.104
-5.105
5.911
1.098
-4.813
Sub-totaal programma's
59.128
18.295
-40.833
57.125
16.770
-40.355
52.368
52.368
49.433
49.433
Mens en samenleving Kunst, cultuur en erfgoed
Algemene dekkingsmiddelen Overhead
9.224
-9.224
9.213
-
Heffing VPB
50
70.663
2.261
66.388
Mens en samenleving
80
Kunst, cultuur en erfgoed
Gereal. totaal saldo baten en lasten
50
-
-50
Onvoorzien
-9.213
68.402
-50 66.203
-185
80
72
72
12
12
12
12
477
447
477
447
Toevoeging/onttrekking aan reserves
Leefomgeving en duurzaamheid
28
Financiële stand
30
30
Overzicht van baten en lasten (x € 1.000,-)
Begroting 2025
Begroting 2026
Economie, recreatie en toerisme
69
69
69
69
Bestuur en dienstverlening
215
215
214
214
30
853
823
30
844
814
68.432
71.516
66.418
67.047
Tot. Toev./onttrekk.reserves Totaal baten en lasten Gerealiseerd resultaat (+ pos./neg.)
3.084
629
-70
-70
3.014
559
Incidentele baten en lasten Structureel begrotingssaldo (+ pos./- neg.)
Overzicht incidentele baten en lasten Overzicht incidentele baten en lasten 2023-2026 Taakveld
2023
2024
2025
2026
Toelichting
Lasten 1. Programma mens en samenleving 2. Programma kunst, cultuur en erfgoed 3. Programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid Milieubeheer
15.000
Onderzoek innovatieve alternatieven duurzame energieopwekking
Milieubeheer
10.000
Onderzoek stimulatie energiebesparende maatregelen
Milieubeheer
10.000
Campagne bewustwording houtstook voor milieu
Wonen en bouwen
Onderzoek juridische mogelijkheden op
15.000
terrein van wonen. Wonen en bouwen
In 2023 wordt een Actieplan wonen
65.000
opgesteld en wordt gestart met de uitvoering daarvan. In het actieplan wordt uitgewerkt hoe de diverse huisvestingsvraagstukken moeten worden aangepakt. 4. Programma economie, recreatie en toerisme Economische ontwikkeling
Pilot particuliere beveiliging bedrijventerrein
20.000
20.000
Reinierpoldoer 5. Programma bestuur en dienstverlening Personeel en organisatie
Benodigd voor transformatie 2023
181.000
De transitie is een omvangrijk proces en loopt t/m 2023, die financieel geleidelijk structureel wordt ingebed in de organisatie. Hiervoor is gedurende 3 jaar een inzet van tijdelijk personeel noodzakelijk. Subtotaal lasten
281.000
55.000
-
-
Financiële stand
29
2023
2024
2025
2026
29.979
29.979
29.979
29.979
-29.979
-29.979
-29.979
-29.979
-
-
-
281.000
55.000
-
-
20.250
20.250
20.250
20.250
20.250
20.250
20.250
20.250
1. Programma mens en samenleving
80.326
80.326
80.326
72.111
2. Programma kunst, cultuur en erfgoed
11.911
11.911
11.911
11.911
3. Programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid
479.067
491.567
476.567
476.567
4. Programma economie, recreatie en toerisme
69.298
69.298
69.298
69.298
5. Programma bestuur en dienstverlening
398.207
215.943
214.867
213.953
Overzicht incidentele baten en lasten 2023-2026 Toevoegingen reserves
Toevoegingen aan reserves zijn in principe incidenteel. De structurele toevoegingen en onttrekkingen zijn in een afzonderlijk overzicht in de bijlage "Staat van reserves en voorzieningen" opgenomen.
1. Programma mens en samenleving 2. Programma kunst, cultuur en erfgoed 3. Programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid 4. Programma economie, recreatie en toerisme 5. Programma bestuur en dienstverlening waarvan structureel: Overzicht structurele mutaties reserves Mutaties reserves Totaal lasten Baten 3. Programma fysieke leefomgeving en duurzaamheid Overige gronden
Verkoop snippergroen/reststrookjes Wordt in de notitie incidentele baten en lasten specifiek genoemd als zijnde een post waarbij altijd sprake is van incidentele baten.
Subtotaal baten Onttrekkingen reserves
Onttrekkingen aan reserves zijn in principe incidenteel. De structurele toevoegingen en onttrekkingen zijn in een afzonderlijk overzicht in de bijlage "Staat van reserves en voorzieningen" opgenomen.
Waarvan structureel: Overzicht structurele mutaties reserves
-805.309 -804.045 -802.970 -793.841
Mutaties reserves
233.500
65.000
49.999
49.999
Totaal baten
253.750
85.250
70.249
70.249
Incidentele baten en lasten (baten (negatief)/lasten (positief)) *
27.250
-30.250
-70.249
-70.249
* Een batensaldo heeft een nadelig effect op het begrotingssaldo en een lastensaldo dus een voordelig.
30
Financiële stand
Overzichten algemene dekkingsmiddelen en overhead Algemene dekkingsmiddelen
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023