Perspectiefnota 2026-2029 2513798.pdf
Tekst van het document
Perspectiefnota 2026-2029
Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 3 Leeswijzer................................................................................................................................................ 6 Financieel beeld ...................................................................................................................................... 7 Vertrekpunt......................................................................................................................................... 8 Technische uitgangspunten .............................................................................................................. 16 Financieel beeld na verwerking voorstellen ..................................................................................... 17 Reserves ............................................................................................................................................ 18 Risicoparagraaf ................................................................................................................................. 20 Programma's .........................................................................................................................................
21 Mens en Samenleving ....................................................................................................................... 22 Kunst, Cultuur en Erfgoed ................................................................................................................. 33 Fysieke Leefomgeving en Duurzaamheid ......................................................................................... 38 Economie, Werk, Toerisme en Recreatie.......................................................................................... 58 Bestuur en Dienstverlening............................................................................................................... 68 Bijlagen.................................................................................................................................................. 76 Investeringsstaat 2026 .................................................................................................................. 77 Investeringsstaat 2027 .................................................................................................................. 79 Investeringsstaat 2028 ..................................................................................................................
81 Investeringsstaat 2029 .................................................................................................................. 83
2
Perspectiefnota 2026-2029
Voorwoord
Van links naar rechts: burgemeester Ruud van den Belt, de wethouders Maurice Remery, Esther Prent, Kees Gommeren en Nadir Baali en de gemeentesecretaris Arianda Phaff
De perspectiefnota 2026-2029 biedt het kader voor de uitwerking van de begroting 2026 en volgende jaren. Hiermee is de perspectiefnota een houvast in tijden van (financiële) onzekerheid. Wij hebben te maken met een geopolitieke situatie die onzeker is. De dreiging van een instabiele economische situatie en daarmee gepaard gaande maatschappelijke onrust heeft invloed op het vertrouwen van onze inwoners in de toekomst. Meer dan ooit is het belangrijk om als lokale overheid een betrouwbare partner te zijn met een heldere visie voor de toekomst van onze gemeente. Waar zetten wij op in? Wij houden vast aan de ingezette koers om onze gemeente toekomstbestendig te maken en het welzijnsniveau van onze inwoners te verhogen. Primair doen we dat door in te zetten op het versterken van de eigen regie van onze inwoners. Dat begint in de basis bij het opgroeien van onze kinderen. Vanaf het moment van geboorte tot het moment dat je als jongvolwassen volgroeit bent en je plek in samenleving hebt ingenomen. Daarnaast zorgen wij ervoor dat onze inzet erop gericht is de sociale cohesie in onze kernen te vergroten. Sterke gemeenschappen zijn immers beter in staat
3
Perspectiefnota 2026-2029 om voor zichzelf én elkaar te zorgen. De rol van de overheid verandert hierdoor ook. In plaats van te zorgen voor, moeten we zorgen dat. Deze veranderende, meer hybride rol van de overheid vraagt bewustzijn en het loslaten van oude patronen. Onze financiële positie noodzaakt ons keuzes te maken. Enerzijds door de onzekerheid over de financiën vanuit het Rijk en anderzijds omdat we voor een aantal forse investeringen staan. Bij de afweging van die keuzes maken wij onderscheid in wettelijke taken en taken waarin wij keuzevrijheid hebben. Hierbij laten wij ons vanzelfsprekend leiden door het raadsakkoord ‘Van ambitie naar actie’. Daarnaast kijken wij in hoeverre ontwikkelingen bijdragen aan de toekomstbestendigheid van onze gemeente. Hierbij is het belangrijk om zaken in samenhang met elkaar te bezien. Een nieuwe woonwijk vraagt om een goede ontsluiting en het aantrekken van nieuwe inwoners vraagt om voldoende (maatschappelijke) voorzieningen. Gemeenschapszin De gemeenschap dat zijn wij en gemeenschapszin creëren we samen. Als gemeente faciliteren wij onze inwoners hierbij door hen de kans te bieden elkaar te ontmoeten, zowel binnen ons rijke verenigingsleven als in een uitnodigende openbare ruimte. Daarnaast stimuleren we onze inwoners om voor elkaar te zorgen als dat nodig is.
Daar waar zorgen voor elkaar niet langer een passende oplossing biedt, zorgen wij ervoor dat professionele hulp/ondersteuning beschikbaar én bereikbaar is. Ook als inwoners zelf de neiging hebben om zorg te mijden. Juist dan is het belangrijk om voor passende ondersteuning te zorgen, zodat ook deze inwoners weer snel zelf in regie zijn. Twee werelden komen samen Waar we lange tijd een scherpe scheiding zagen tussen het fysiek en het sociaal domein, zien we de laatste jaren dat we opgaven steeds meer integraal benaderen. Juist wanneer het gaat om de toekomstbestendigheid van onze gemeente is dit van groot belang. In de ontwikkelplannen van onze kernen komen de twee domeinen samen. Dit vraagt om een integrale afweging van te maken keuzes. Het ontwikkelen van nieuwe woningbouwlocaties vraagt niet alleen om een heldere kijk op mobiliteit, maar moet ook in samenhang worden gezien met de voorzieningen in de kernen, o.a. op het gebied van zorg en onderwijs. Ook bij andere opgaven leggen we steeds vaker de link tussen fysiek en sociaal. De ambities vanuit het programma DuurSamen realiseren we alleen als we ook nadenken over hoe we ervoor zorgen dat we inwoners meenemen die niet zelf over voldoende financiële middelen beschikken. Anderzijds hebben we ook de medewerking nodig van onze inwoners om de doelstellingen vanuit klimaatbestendig Steenbergen te realiseren.
Hoe meer inwoners bereid zijn om hun tuin te vergroenen, hoe minder wij collectief voor oplossingen hoeven te zorgen. En zo zijn er nog veel voorbeelden te noemen. Dit vraagt van ons dat wij ons zowel bestuurlijk als ambtelijk bewust zijn én blijven van de samenhang tussen fysiek en sociaal. Kleur bekennen Groen en blauw zijn onze kleuren. Zij staan symbool voor onze geschiedenis én voor onze toekomst. Met een rijk agrarisch verleden en onze ambities in de plantbased sector zijn wij een belangrijke partner in de regio als het gaat om de groene transitie. Tegelijkertijd investeren wij in de waterveiligheid van onze gemeente met het gemeentelijk waterplan als basis. Zowel groen als blauw vormen ook een belangrijke basis voor onze ambities op het gebied van recreatie en toerisme. In onze lobby naar Provincie, Rijk en in Europa kiezen wij zorgvuldig waar wij op inzetten. Op die manier proberen wij draagvlak te creëren voor onze ambities en financiële middelen te generen om die ambities waar te maken.
4
Perspectiefnota 2026-2029 Weerbare samenleving Vanuit het Rijk wordt een nadrukkelijk beroep gedaan op gemeenten en veiligheidsregio’s om de weerbaarheid van onze samenleving te vergroten. Met een weerbare maatschappij beschermen wij onze veiligheid, vrijheid, welvaart en waarden. Weerbaarheid helpt om een conflict te voorkomen én om beter voorbereid te zijn als het onverhoopt toch misgaat. Samen met onze partners in de Veiligheidsregio denken wij na over welke stappen wij als gemeente hierin moeten zetten. Wij moeten er in elk geval voor zorgen dat onze crisisorganisatie op orde is. In 2026 vraagt dit extra investeringen i.v.m. het opleiden van de bij de crisisorganisatie betrokken medewerkers. Veerkrachtige organisatie Een dynamische omgeving met veel verschillende (maatschappelijke) uitdagingen vraagt om een organisatie die veerkrachtig is. Ook in de komende jaren zetten wij daarom in op het boeien en binden van onze medewerkers. Wij ondersteunen hen bij de veranderende rol die van hen wordt gevraagd. We benutten technologische ontwikkelingen, maar zijn ons ook bewust van de risico’s op het gebied van cyberveiligheid. We bewaken de goede balans tussen het boeken van resultaten en het houden van oog voor de mens. Samen vormen wij als organisatie ook een gemeenschap, waarin mensen omzien naar elkaar en elkaar uitdagen om het beste uit zichzelf te halen.
In het bestuurlijk ambtelijk samenspel zijn wij ons bewust van onze rol en verantwoordelijkheid. Op die manier dragen wij allemaal bij aan de toekomstbestendigheid van onze gemeente. Wij dragen het stokje over Als college hebben wij ons de afgelopen jaren met veel plezier ingezet voor het realiseren van de gezamenlijke ambities uit het raadsakkoord. Wij bouwden voort op het werk van onze voorgangers en dragen in het voorjaar van 2026 vol vertrouwen het stokje over aan het volgende college. De basis voor de toekomst van onze gemeente is gelegd met concrete plannen voor uitbreiding van onze woningvoorraad, nieuwbouw van onze scholen en diverse belangrijke beleidsdocumenten. De komende maanden werken wij aan de herijking van de visie op ons sociaal domein en de Omgevingsvisie waarin de kaders voor ons ruimtelijk beleid worden vastgesteld. Voordat wij het stokje overdragen, gaan wij als college aan de slag met de uitwerking van de financiële kaders in de programmabegroting 2026 en verder. Daarbij vinden we het belangrijk om u erop te attenderen dat het verwerken van zowel de volledige financiële als inhoudelijke kaders uit de Voorjaarsnota nog zal moeten plaatsvinden, gezien het zeer late moment dat de Rijksoverheid de gemeenten van duidelijkheid heeft voorzien.
Bij de uitwerking in de begroting houden wij rekening met ontwikkelingen en voornemens waarvoor nog geen concrete bedragen bekend zijn én bereiden we ons voor op de financiële gevolgen van de hervormingsagenda jeugd vanaf 2028. Daarvoor reserveren we financiële ruimte in de vorm van een positief saldo van deze perspectiefnota en de begroting 2026. Wij gaan daar zuinig mee om, zodat uw raad bij ieder voorstel de afweging kan maken of de beschikbare middelen daarvoor aangewend moeten worden. Vanzelfsprekend betrekken wij uw input bij de behandeling van deze perspectiefnota bij de verdere uitwerking in de programmabegroting 2026.
5
Perspectiefnota 2026-2029
Leeswijzer De Perspectiefnota 2026-2029 kent voor het grootste deel dezelfde opbouw als in voorgaande jaren. Na het voorwoord, waarin de bestuurlijke boodschap is opgenomen, wordt ingegaan op het financiële beeld. Dat is de financiële vertaling van alle relevante ontwikkelingen die worden meegenomen bij het opstellen van de begroting voor 2026-2029. In het financiële beeld wordt een totaalbeeld gegeven van alle mutaties ten opzichte van de vastgestelde begroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2029. Het financiële beeld is als volgt opgebouwd: • • • • •
bepalen van het financieel vertrekpunt; de technische uitgangspunten (de parameters die we gebruiken voor het opstellen van de begroting); het financieel beeld na verwerking van alle voorstellen; de reservepositie; de financiële risico’s.
In het financiële beeld zijn de financiële gevolgen meegenomen van besluiten die na het opstellen van de begroting 2025 door uw raad zijn genomen. Daarnaast is geïnventariseerd welke bijstellingen van bestaande budgetten nodig zijn om het beleid zoals opgenomen in het raadsakkoord ‘Van ambitie naar actie’ te kunnen realiseren. Bij het onderdeel Programma's treft u de ontwikkelingen in de vijf begrotingsprogramma’s aan, met daarin de collegeprioriteiten, de noodzakelijke bijstellingen in het bestaand beleid en een samenvatting van de financiële gevolgen daarvan. In de bijlage is de gebruikelijke informatie opgenomen, te weten de investeringsstaten voor de jaren 2026 t/m 2029.
6
Perspectiefnota 2026-2029
Financieel beeld In dit hoofdstuk starten we met het financiële vertrekpunt. Vervolgens beschrijven we de technische uitgangspunten die zijn gehanteerd. Daarna voegen wij de voorstellen van deze nota toe aan het vertrekpunt. We eindigen met de impact van de voorstellen op de reservepositie. In de financiële overzichten zijn verwijzingen naar de toelichtingen opgenomen die na de betreffende tabel zijn weergegeven.
7
Perspectiefnota 2026-2029
Vertrekpunt Het vertrekpunt voor deze perspectiefnota wordt bepaald door de stand van de begroting 2025 2028. Daar is de jaarschijf 2029 aan toegevoegd. Vervolgens zijn daar in verwerkt: • • • •
de financiële effecten van de decembercirculaire 2024; de effecten op de BUIG; de uitkeringen en de correcties op de jeugdzorg; de besluiten van het college en de raad die na het opstellen van de begroting 2025 zijn genomen; • de structurele mutaties volgend uit de jaarstukken 2024; • de mutaties in de bijdragen aan de gemeenschappelijke regeling; • en de bijstellingen als gevolg van autonome en wettelijke ontwikkelingen. Deze onderdelen zijn door wettelijke bepalingen of eerder genomen besluiten grotendeels niet of nauwelijks beïnvloedbaar en zijn nodig om de bestaande bedrijfsvoering en dienstverlening op het gekozen kwaliteitsniveau te kunnen continueren en garanderen. Vertrekpunt perspectiefnota 2026-2029
Omschrijving Beginstand Stand meerjarenbegroting 2025-2029 Buig Efftecten macrobudget BUIG College/Raad Reeds genomen besluiten Gemeentefonds Correctie jaar 2029 Verwerking decembercirculaire 2024 Verwerking voorjaarsnota 2025 Rijk Wettelijk/Autonoom CAO ontwikkelingen Prijsontwikkelingen Personele ontwikkelingen Actualisatie investeringen 2026-2029 Effecten jaarstukken 2024 Effecten bijdrage verbonden partijen Indexering OZB Vertrekpunt PPN 2026-2029
8
2026
2027
2028
2029
98.000
64.000
419.000
287.000
36.000
-3.000
12.000
42.000
-68.000
-68.000
-68.000
-68.000
0 1.279.000 3.776.000
0 1.522.000 3.745.000
0 1.724.000 1.910.000
527.000 1.868.000 2.044.000
-82.000 -975.000 -119.000 29.000 -395.000 -61.000 206.000 3.724.000
-373.000 -975.000 -44.000 10.000 -395.000 -60.000 206.000 3.629.000
-373.000 -975.000 -44.000 -4.000 -395.000 -60.000 206.000 2.352.000
-373.000 -975.000 -44.000 -106.000 -395.000 -60.000 206.000 2.953.000
Perspectiefnota 2026-2029
Algemene Uitkering De toelichtingen zijn hierna weergegeven.
Stand meerjarenbegroting 2025 Dit is het eindsaldo van de jaarschijven 2026 tot en met 2028 uit de meerjarenbegroting 2025-2028, vastgesteld in november 2025. De jaarschijf 2029 is hieraan toegevoegd.
Bijstellingen gemeentefonds Algemene uitkering; decembercirculaire 2024 De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de grootste dekkingsbron voor de gemeentelijke uitgaven. Via circulaires worden gemeenten geïnformeerd over de hoogte van de uitkering. De jaarlijkse fluctuaties in de algemene uitkering, ingegeven door het rijksbeleid, blijven een risico voor gemeenten. Deze perspectiefnota is opgesteld aan de hand van de decembercirculaire van 2024. De cijfers zijn voor de gemeente doorgerekend en leiden tot het volgende effect:
Verwerking decembercirculaire 2024 Ten opzichte van de septembercirculaire 2024 valt de decembercirculaire 2024 voordeliger uit. De volgende mutaties zijn het gevolg: Mutatie dec.circulaire 24 tov sep. circulaire 24 Correctie algemene uitkering jaar 2029 Correctie volume accres ivm revisie CBS Hoeveelheidsverschillen WOZ Waarden mutaties Inflatiecorrectie verspringing basisjaar Totaal
2026
2027
2028
2029
0
0
0
527.000
105.000
176.000
244.000
313.000
90.000 -188.000 1.272.000
250.000 -188.000 1.284.000
411.000 -188.000 1.257.000
412.000 -122.000 1.265.000
1.279.000
1.522.000
1.724.000
2.395.000
Verwerking voorjaarsnota 2025 Rijk De Voorjaarsnota 2025 is op 22 april 2025 gepubliceerd en geeft een vooruitblik op de rijksbegroting voor de komende jaren. Demping terugval gemeentefonds in 2026 De Voorjaarsnota 2025 adresseert de aanzienlijke terugval van het gemeentefonds in 2026, een daling van circa € 2,4 miljard. Hoewel de nota een demping van € 400 miljoen (oplopend tot € 424 miljoen in 2030) voorziet, blijft een gat van ongeveer € 2 miljard over in 2026. Accres; bijstelling van de accressen (loon- prijsontwikkeling) gemeentefonds De Voorjaarsnota 2025 heeft de verwachte groei (accres) van het Gemeentefonds voor 2025 tot en met 2030 aangepast. De groei voor 2025 is 1,07% hoger dan eerder verwacht (Miljoenennota 2025), voornamelijk (0,9%) door een hogere raming van de inflatie (prijspeil bbp). Dit resulteert in een extra € 423 miljoen voor 2025 en zorgt voor een structureel voordeel voor de gemeente Steenbergen.
9
Perspectiefnota 2026-2029 Advies deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd Een belangrijk aspect is de aanbeveling van de deskundigencommissie Van Ark (30 januari 2025) om het structurele tekort in de jeugdzorg (€ 828 miljoen) gelijkmatig te verdelen tussen Rijk en gemeenten. De Voorjaarsnota reageert hierop met een structurele verhoging van het gemeentefonds met € 414 miljoen vanaf 2025. Echter, de commissie adviseerde ook compensatie voor de jeugdzorgtekorten van 2023 (€ 628 miljoen) en 2024 (€ 828 miljoen), waarbij het Rijk de helft zou dragen. Deze compensatie van in totaal € 728 miljoen is in de Voorjaarsnota echter niet opgenomen. De Hervormingsagenda, met haar beoogde besparingen, wordt in 2026 en 2027 tijdelijk verzacht met respectievelijk € 498 miljoen en € 447 miljoen. De volledige besparingen worden pas in 2028 gerealiseerd. Een nieuw financieel arrangement voor jeugdzorg wordt vanaf 2028 ingevoerd, wachtend op het volgende advies van de deskundigencommissie. Om voorbarige maatregelen te voorkomen, zijn er geen extra middelen voor jeugdzorg toegevoegd vanaf 2028, waardoor een structurele oplossing nog ontbreekt. Om de financiële druk te verlichten, wordt per 1 januari 2028 een eigen bijdrage voor jeugdzorg ingevoerd, met een verwachte opbrengst van € 260 miljoen.
Verder wordt gestreefd naar betere sturing op de trajectduur van jeugdzorg, wat naar verwachting vanaf 2028 € 68 miljoen moet opleveren. Tot slot is er een belangrijke opmerking over de indexering van de besparingsopgave van de Hervormingsagenda. Aangezien deze op prijs- en volumepeil 2019 is gebaseerd, wordt vanaf 2028 een hogere besparing van € 507 miljoen verwacht vanwege de gestegen prijzen en volumes sindsdien. Dit verhoogt de uitdaging om de financiële balans te herstellen. Kortom, de Voorjaarsnota biedt gedeeltelijke oplossingen, maar laat een aanzienlijke financiële kloof open voor de gemeenten in 2026. Meicirculaire 2025 In de meicirculaire 2025 worden deze cijfers definitief. Deze kunnen dus nog afwijken van de definitieve doorrekening, welke wordt verwerkt bij de begroting 2026. Omdat de meicirculaire 2025 nog niet beschikbaar is voor de gemeente Steenbergen worden de cijfers, aan de hand van de informatie van de Voorjaarsnota 2024, doorgerekend en geeft in onderstaande tabel de volgende effecten aan voor de gemeente Steenbergen: Effecten van de voorjaarsnota Rijk 2025 Algemene mutaties gemeentefonds Mutatie LPO Accres Mutaties Jeugd Totaal
10
2026
2027
2028
2029
544.000
635.000
605.000
649.000
1.820.000 1.412.000 3.776.000
1.799.000 1.311.000 3.745.000
1.747.000 -442.000 1.910.000
1.737.000 -342.000 2.044.000
Perspectiefnota 2026-2029
BUIG Effecten macrobudget op BUIG De gebundelde uitkering (BUIG) die van het Rijk wordt ontvangen is bestemd voor het bekostigen van de bijstandsuitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie. Met ingang van 2026 gaat de eigenrisicodrempel voor het vangnet onder aanvullende voorwaarden omlaag. Daarmee worden de grootste financiële risico's die gemeenten lopen op de BUIG wat verder gedempt. Momenteel geeft alleen een tekort op de BUIG van 7,5% of meer recht op vangnet. Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: Mutatie BUIG periode 2026-2029 Aanpassing Buigbudget Aanpassing Buigkosten Totaal Buig, periode 2026-2029
2026 34.000 2.000 36.000
2027 -11.000 8.000 -3.000
2028 5.000 7.000 12.000
2029 211.000 -169.000 42.000
11
Perspectiefnota 2026-2029
College/raadsbesluiten Hieronder het overzicht van genomen financiële besluiten door college of raad tot 1 juni 2025 Onderwerpen Beheer en onderhoud brandweerkranen Cyberrisico Totaal
2026 -22.000
2027 -22.000
2028 -22.000
2029 -22.000
-46.000 -68.000
-46.000 -68.000
-46.000 -68.000
-46.000 -68.000
Beheer en onderhoud brandweerkranen Onze gemeente telt op dit moment 1.115 brandkranen. Door het totale beheer en onderhoud volgens het contact onder te brengen bij Brabant Water is structureel € 22.300 benodigd. De veiligheidsregio heeft voor alle gemeenten een modelovereenkomst opgesteld. Met Brabant Water is er contact geweest om deze modelovereenkomst inpasbaar te maken voor de gemeente Steenbergen. Vanaf 2025 zijn deze wettelijke taken door de overeenkomst geborgd. De kosten van deze wettelijke taak komen vanaf 2025 rechtstreeks voor rekening van de gemeenten. Er waren destijds nog geen gegevens bekend over het aantal brandkranen en wat de kostprijs zou zijn.
Cyberrisico In het voorwoord van deze perspectiefnota is ingegaan op de veerkracht van onze organisatie. Een organisatie die steeds meer werkt in een digitale omgeving. Dat is aan de ene kant mooi. Technologische mogelijkheden kunnen worden ingezet om de processen binnen de gemeente te ondersteunen. Aan de andere kant brengt dit ook risico’s met zich mee. Overheidsorganisaties worden regelmatig getroffen door cyberaanvallen, met alle gevolgen van dien. In de vorige perspectiefnota en in de begroting 2025 hebben wij u gewezen op dit toenemende risico. Daarbij hebben wij ook aangekondigd een evaluatie uit te voeren naar de cybervolwassenheid en de cyberrisico’s in kaart te brengen. Ook wordt gekeken naar de financiële impact van cyberscenario’s en de verzekerbaarheid van deze scenario’s. Er zijn twee scenario’s uitgewerkt: diefstal en veiling van persoonsgegevens van inwoners en een ransomware aanval met bedrijfsstilstand tot gevolg. Dat zijn de meest voorkomende scenario’s die (overheids)organisaties treffen. De evaluatie is uitgevoerd door experts van verzekeringskantoor Aon. De gemeente Steenbergen verzekert haar risico volledig, waardoor geen aanvulling op de risicoreserve nodig is. Voor het afsluiten van deze verzekering wordt een bedrag van € 46.000 structureel opgenomen.
12
Perspectiefnota 2026-2029
Wettelijke en autonome ontwikkelingen Bijstellingen wettelijk/autonoom CAO ontwikkelingen Op 17 april 2025 bereikten werkgevers (VNG & WSGO) en vakbonden (FNV Overheid, CNV Overheid en CMHF Overheid) een akkoord voor de cao's voor gemeenten en SGO (Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties). De cao's gelden voor twee jaar, van 1 april 2025 tot 31 maart 2027. Het akkoord omvat een structurele salarisstijging van 6,7% plus € 35 nominaal. Deze verhoging wordt gefaseerd ingevoerd: 2% op 1 april 2025, 1,85% op 1 oktober 2025, een minimum uursalaris van € 16 (exclusief schaal A) en een nominale verhoging van € 35 per salarisschaal op 1 januari 2026, vervolgens 1,25% op 1 juli 2026 en tenslotte 1,6% op 1 januari 2027. Het akkoord wordt definitief na goedkeuring door de leden van alle betrokken partijen en hun besturen. De VNG en WSGO verwachten dit uiterlijk 6 juni af te ronden, de vakbonden streven naar afronding uiterlijk 23 mei. Pas daarna zijn de exacte details en de volledige gevolgen voor gemeentelijke werknemers bekend. Het akkoord is een reactie op de financiële uitdagingen, maar probeert tegelijkertijd de arbeidsvoorwaarden binnen de sector te waarborgen. Hoewel het akkoord nog niet helemaal definitief is, zijn de financiële gevolgen meegenomen in deze perspectiefnota.
In het volgende overzicht treft u deze aan: Omschrijving Verwachte CAO-ontwikkeling 2026-2029 Inzetten stelpost loonontwikkeling begroting 2025 Totaal effect CAO-ontwikkeling
2026 -582.000
2027 -873.000
2028 -873.000
2029 -873.000
500.000
500.000
500.000
500.000
-82.000
-373.000
-373.000
-373.000
Prijsontwikkelingen De gemeente reserveert structureel € 975.000 om de impact van inflatie en indexatie op de kosten te dekken. Deze 'stelpost' is een voorzichtigheidsprincipe om (onverwachte) prijsstijgingen op te vangen. De werkelijke kosten kunnen afwijken van dit bedrag, afhankelijk van de daadwerkelijke inflatie en indexatiepercentages. De stelpost is dus een buffer die financiële risico's minimaliseert. Er vindt geen integrale indexering plaats van alle lasten- en batenbudgetten. Dit wordt per budget beoordeeld. Als een budget moet worden verhoogd, wordt dat in beginsel afgestemd op de verwachte uitgaven. Als er geen concrete bedragen bekend zijn, wordt voor 2026 een indexering van 3,3% toegepast.
Personele ontwikkelingen Tijdelijke inhuur voor uitvoeren controles en beleidsondersteuning (incidenteel € 75.000 voor 2026) Arbeidsmigranten zijn belangrijk voor de economie van Steenbergen en omgeving. De gemeente volgt het bestaande beleid en werkt samen met andere gemeenten (via de VNG) aan een betere aanpak, inclusief ondersteuning van de Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI) en hulp bij huisvesting. Voor effectieve controles op de huisvesting van arbeidsmigranten is in 2026 een extra budget van € 75.000 nodig. Organisatorische eenheid Programma's en projecten (structureel € 44.000) Bij de herijking van de organisatiestructuur in 2023 is besloten om de uitvoering van programma’s en
13
Perspectiefnota 2026-2029 projecten verder te professionaliseren. Dit werd ondergebracht bij de nieuwe organisatorische eenheid Programma’s en projecten. Voor de vorming van deze eenheid is een inrichtingsplan opgesteld waarvoor in de begroting 2025 de benodigde middelen zijn opgenomen. Bij het opstellen van de begroting 2025 is echter abusievelijk een deel van deze middelen geschrapt. Dat dient gerepareerd te worden om de programma’s en de projecten uit te kunnen voeren zoals in eerdere besluiten is afgesproken. Het benodigde bedrag is € 44.000 en is verwerkt in deze perspectiefnota. In het volgende overzicht treft u deze personele ontwikkelingen aan: Omschrijving Tijdelijke inhuur voor uitvoeren controles en beleidsondersteuning Organisatorische eenheid Programma's en projecten Totaal effect personele ontwikkelingen
2026 -75.000
2027 0
2028 0
2029 0
-44.000
-44.000
-44.000
-44.000
-119.000
-44.000
-44.000
-44.000
Actualisatie investeringen 2026-2029 Dit betreft de actualisatie (inclusief indexatie) van de benodigde kapitaallasten voor de vervangingsinvesteringen 2026-2029. Zie de volgende tabel. Omschrijving Gereserveerde kapitaallasten Begroting 2025 Kapitaallasten investeringsstaten PPN 2026-2029 (bijlage 1) Mutatie 2026-2029
2026 820.000
2027 1.202.000
2028 1.358.000
2029 1.358.000
-791.000
-1.192.000
-1.362.000
-1.464.000
29.000
10.000
-4.000
-106.000
Effecten jaarstukken 2024 In de verschillenanalyse van de jaarrekening 2024 is aangegeven welke verschillen er waren en of deze incidenteel of structureel waren. De structurele verschillen zijn meegenomen in deze perspectiefnota. Hieronder vindt u een overzicht daarvan. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de jaarstukken van 2024. Omschrijving Leerlingenvervoer WMO voorzieningen; eigen bijdrage Landelijk Transitie Arrangement Jeugdzorg; jeugdbescherming Jeugdzorg; jeugdreclassering Bibliotheek; huuropbrengst Economische promotie; regionale toeristische samenwerking Overhead; facilitaire zaken Overhead; Huisvesting Sociaal domein Fabrieksdijk Overhead; Ziekteverzuim Totaal structurele mutaties jaarstukken 2024
14
2026 65.000 90.000
2027 65.000 90.000
2028 65.000 90.000
2029 65.000 90.000
-167.000 -130.000 95.000 -58.000 35.000
-167.000 -130.000 95.000 -58.000 35.000
-167.000 -130.000 95.000 -58.000 35.000
-167.000 -130.000 95.000 -58.000 35.000
-107.000 -60.000
-107.000 -60.000
-107.000 -60.000
-107.000 -60.000
-158.000 -395.000
-158.000 -395.000
-158.000 -395.000
-158.000 -395.000
Perspectiefnota 2026-2029
Effecten bijdrage verbonden partijen Tijdens de besluitvormende raadsvergadering van juni 2025 worden de ontwerpbegrotingen voor 2026 van de verbonden partijen behandeld. Hierbij kan de gemeente besluiten om een zienswijze kenbaar te maken op de ontwerpbegroting. Het algemeen bestuur van een verbonden partij houdt bij de besluitvorming over de definitieve begroting rekening met de ingediende zienswijzen. Na het besluit worden de deelnemende gemeenten geïnformeerd op welke wijze de gemeenschappelijke regeling is omgaan met de zienswijze. In de paragraaf Verbonden partijen van de Programmabegroting 2026 van de gemeente Steenbergen zal worden aangegeven wat er is gedaan met eventuele zienswijzen. In de volgende tabel zijn de aanpassingen van de bijdrage voor de gemeente Steenbergen per verbonden partij weergegeven. Verbonden partijen Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant Werkvoorzieningschap West Noord-Brabant Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst West-Brabant Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West Regio West-Brabant (inclusief Rewin en KCV) Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant West-Brabants Archief Programma Schoolverzuim en Voortijdig schoolverlaten Intergemeentelijke Sociale Dienst Totaal effect bijdragen verbonden partijen
2026 -35.000
2027 -35.000
2028 -35.000
2029 -35.000
2.000
2.000
2.000
2.000
-55.000
-55.000
-55.000
-55.000
0
0
0
0
101.000
101.000
101.000
101.000
20.000
20.000
20.000
20.000
-20.000 -6.000
-20.000 -5.000
-20.000 -5.000
-20.000 -5.000
-68.000 -61.000
-68.000 -60.000
-68.000 -60.000
-68.000 -60.000
Indexering van OZB Voor de indexering van de OZB wordt aangesloten bij het raadakkoord “van Ambitie naar Actie”. Dat betekent dat de OZB stijgt met het inflatiepercentage. Voor 2026 wordt een inflatiepercentage gehanteerd van 3,3%.
15
Perspectiefnota 2026-2029
Technische uitgangspunten Met de perspectiefnota leggen we de raad de kaders voor waarmee het college bij het opstellen van de begroting rekening moet houden. Belangrijk daarbij zijn de volgende uitgangspunten voor de begroting om deze toekomstbestendig te houden: • • • • • • • • • • •
16
aantal inwoners per 1 januari 2025: 24.567; verwacht aantal inwoners komende jaren: 24.747 (2026), 24.927 (2027), 25.107 (2028) en 25.287 (2029); aantal woningen per 1 januari 2025: 10.969; verwacht aantal woningen komende jaren: 11.049 (2026), 11.179 (2027), 11.319 (2028) en 11.449 (2029); de perspectiefnota is gebaseerd op de decembercirculaire van 2024, aangevuld met de effecten van de voorjaarsnota 2025 van het Rijk; de lonen en sociale lasten zijn gebaseerd op de CAO gemeenten 2025-2027 waarin een structurele salarisstijging van in totaal 6,7% is afgesproken, vermeerderd met € 35 nominaal; stijging prijzen voor goederen en diensten: nog niet bekend Indexering van huren, pachten, entreekaartjes e.d.: 3,3%; indexering opbrengst onroerendezaakbelasting: 3,3%; indexering opbrengst overige belastingen: 3,3%; inkomsten uit rioolheffing, afvalstoffenheffing en leges: 100% kostendekkend.
Perspectiefnota 2026-2029
Financieel beeld na verwerking voorstellen Hieronder treft u het overzicht aan waarin alle voorstellen uit deze nota zijn verwerkt. De specificaties daarvan treft u aan bij het desbetreffende programma. Omschrijving 2026 2027 Beginstand Vertrekpunt perspectiefnota 3.724.000 3.629.000 Programma 1 Mens en Samenleving Voorstellen programma 1 -85.000 0 Programma 3 Fysieke Leefomgeving en Duurzaamheid Voorstellen programma 3 -372.000 -130.000 Programma 5 Bestuur en Dienstverlening Voorstellen programma 5 -296.000 -121.000 Totaal 2.971.000 3.378.000
2028
2029
2.352.000
2.953.000
0
0
-130.000
-130.000
-121.000 2.101.000
-121.000 2.702.000
17
Perspectiefnota 2026-2029
Reserves Hieronder is een verloopoverzicht opgenomen van de reserves. Dit overzicht is gebaseerd op de eindsaldi van de jaarstukken 2024 en geeft een doorkijk voor de komende jaren. In deze doorkijk zijn naast alle bestaande claims uit de meerjarenbegroting 2025-2028 ook de aanvullende claims uit 2025 van de vastgestelde raadvoorstellen, de overheveling van incidentele budgetten van 2024 naar 2025, het jaarrekeningresultaat van de nog niet vastgestelde jaarrekening 2024 en het resultaat van het meerjarenperspectief 2026-2028 meegenomen.
18
Perspectiefnota 2026-2029
Doorkijk Reserves * € 1.000
Reserves
31-12 2024 14.514 0 179 2.109 7.680 9.259 33.741
1. Algemene reserve 2. Reserve Transitie Organisatie 3. Reserve Ruimtelijke Ontwikkeling (RO) 4. Reserve Economische ontwikkeling 5. Reserve Beheer openbare ruimte 6. Bestemmingsreserve overig
Mutatie 2025 -923 0 46 206 -445 -64 -1.180
31-12 2025 13.591 0 225 2.315 7.235 9.195 32.561
Mutatie 2026 2.521 0 0 0 -251 -559 1.711
31-12 2026 16.112 0 225 2.315 6.984 8.636 34.272
Mutatie 2027 3.063 0 0 0 -251 -485 2.327
31-12 2027 19.175 0 225 2.315 6.733 8.151 36.599
Mutatie 2028 2.101 0 0 0 -251 -448 1.402
Mutatie 2029 2.702 0 0 0 -251 -414 2.037
31-12 2029 23.978 0 225 2.315 6.231 7.289 40.038
Doorkijk Algemene Reserve * € 1.000
1. Algemene Reserve 1.1 Risicoreserve 1.2 Onderzoeksbudget raad 1.3 Reserve covid- en energiecrisisfonds 1.4 Reserve CollegeActieProgramma 1.5 Resultaat meerjarenperspectief 2024-2029 1.6 Vrije ruimte Algemene reserve
31-12 2024 2.896 10 51
Mutatie 2025 431 0 0
31-12 2025 3.327 10 51
Mutatie 2026 0 0 0
31-12 2026 3.327 10 51
Mutatie 2027 0 0 0
31-12 2027 3.327 10 51
Mutatie 2028 0 0 0
31-12 2028 3.327 10 51
Mutatie 2029 0 0 0
31-12 2029 3.327 10 51
576 3.743
325 -3.292
901 451
-450 2.971
451 3.422
-315 3.378
136 6.800
0 2.101
136 8.901
0 2.702
136 11.603
7.238 14.514
1.613 -923
8.851 13.591
0 2.521
8.851 16.112
0 3.063
8.851 19.175
0 2.101
8.851 21.276
0 2.702
8.851 23.978
19
Perspectiefnota 2026-2029
Risicoparagraaf De perspectiefnota is bij uitstek het document waarmee de koers voor de komende jaren op hoofdlijnen wordt bepaald. Binnen de kaders van deze nota werkt het college de begroting voor 2026 en de meerjarenramingen voor 2027 - 2029 verder uit. Dit betekent dat ook de risico’s op hoofdlijnen worden geschetst. De verdere uitwerking en verwerking in het risicomanagementsysteem vindt plaats tijdens het begrotingsproces. Dan bepalen we ook welk bedrag nodig is als weerstandscapaciteit. Hieronder worden de belangrijkste risico’s zoals die momenteel bekend zijn toegelicht. Jeugd Hoewel het Rijk met de Voorjaarsnota 2025 tegemoet komt aan het signaal van gemeenten, blijft er sprake van een omvangrijk risico. Immers, de financiële tegemoetkoming van het Rijk is incidenteel. Daarnaast is er sprake van een open eindregeling. De laatste jaren laten zien dat het financieel risico lastig te beheersen is. Er is nog teveel afwijking tussen de raming bij de tussenrapportage en de jaarrekening, ondanks de effort die wordt gestoken in de budgetbewaking en het maken van prognoses. Daardoor blijft sprake van een hoog risico met een hoge financiële impact. Vanuit jeugd is het steeds belangrijker om te kijken wat het gezin nodig heeft. Vaak ligt het probleem bij de ouders en dat betekent dat de aanpak daar moet starten. Pas dan kan het kind het best geholpen worden.
Dergelijke arrangementen hebben een ander, veelal zwaarder profiel, met ook een zwaarder kostenplaatje. De exacte omvang daarvan is nog niet in beeld. Daarom wordt dit als een risico gezien met een hoge financiële impact. Het is van belang dit beeld in de begroting scherp te krijgen. Hier wordt werk met werk gemaakt met de analyse die voor de tussenrapportage zal plaatsvinden. Vooralsnog gaan we uit van een risico van ongeveer € 0,7 miljoen voor de uitgaven in het kader van de Jeugdwet. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Ook bij de Wmo is sprake van een open eind regeling. Voor 2024 gaf de jaarrekening nauwelijks afwijkingen te zien ten opzichte van de gewijzigde begroting. Toch zien we voor 2026 nog een hoog risico, omdat alle indicaties voor begeleiding en huishoudelijke hulp opnieuw beoordeeld moeten worden. Ook dit risico vraagt om een scherpere analyse in de begroting (ook hier via de tussenrapportage). Vooralsnog wordt uitgegaan van een financieel risico van € 0,6 miljoen. Plannen zonder dekking In deze perspectiefnota zijn de ambities uit het raadsakkoord ‘Van ambitie naar actie’ en de daaruit voortvloeiende raadsbesluiten als uitgangspunt gehanteerd. Daar ligt de focus van het college. Voor het grootste deel kunnen we deze ambities afronden of verder brengen binnen de beschikbare budgetten.
Er zijn echter ook ambities waarvan de financiële consequenties nog niet goed zijn in te schatten. Voorbeelden hiervan zijn de eventuele grondkosten bij de schoolgebouwen in het IHP, het bomenbeleid, het Integraal beheer openbare ruimte, leefbaarheid en participatie en dergelijke. Hiervan is het zeker dat de activiteiten leiden tot extra benodigde middelen, maar is de omvang nog niet exact in te schatten. Ook lopen we bij plannen aan tegen de krapte op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld bij het maatschappelijk vastgoed. Dit kan ertoe leiden dat de gewenste balans tussen ambitie, geld en capaciteit wordt verstoord. Om dat te voorkomen, wordt in deze nota bewust gestuurd op een ruim positief begrotingssaldo. Uiteraard worden voorstellen om gebruik te maken van het saldo eerst aan de raad voorgelegd.
20
Perspectiefnota 2026-2029
Programma's
21
Perspectiefnota 2026-2029
Mens en Samenleving
Waar gaat het programma over? Mens en Samenleving gaat over al onze inwoners, kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen. Iedereen telt mee. En iedereen moet op een prettige manier kunnen deelnemen aan de samenleving. Dat begint dat onze kinderen en jongeren opgroeien in een gezonde, veilige en kansrijke omgeving. Daarvoor zijn onze inwoners in eerste instantie zelf verantwoordelijk maar de gemeente wil hier een stap extra in zetten waarbij de rechten van het kind uit het VN-verdrag centraal staan. Daar waar nodig zorgen wij voor ondersteuning, bijvoorbeeld door voorzieningen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), jeugdzorg, participatiewet, armoedebeleid, schuldhulpverlening, volksgezondheid, onderwijs en leerlingenvervoer. Ook zetten we ons maatschappelijk vastgoed in om deelname aan tal van activiteiten mogelijk te maken. Voor welke uitdagingen staan we? Het programma omvat het gehele sociale domein. In dit sociaal domein zien we een aantal ontwikkelingen, zoals de sterke vergrijzing en een toename van gezinsproblematiek. Daarnaast blijkt dat het vangnet van ons sociale zekerheidstelsel niet voor iedereen werkt. Het beroep op zorgvoorzieningen neemt jaar op jaar toe. Het aanbieden van kwalitatief goede zorg en voorliggende voorzieningen tegen aanvaardbare kosten vormt daarmee een uitdaging voor de toekomst.
Wat willen we bereiken? Als we deze ontwikkelingen plaatsen in het ontwikkelperspectief 'Steenbergen Toekomstbestendiger met een hoger welzijnsniveau voor onze inwoners' dan betekent dit dat we moeten investeren in onze samenleving. Een samenleving die sterk en verbonden is, waar onze inwoners tevreden zijn met hun situatie en de juiste keuzes maken voor hun eigen mentale en fysieke gezondheid.
22
Perspectiefnota 2026-2029 Wij willen onze inwoners in de gelegenheid stellen elkaar te ontmoeten en actief bezig te zijn. Daarbij horen de plekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, zoals gemeenschapshuizen, scholen, verenigingen en het kunnen bewegen in de openbare ruimte. Waar zetten we dan op in? Om invulling te geven aan deze ambities richten we ons voor de korte termijn op de collegeprioriteit Toegankelijk Sociaal Domein. Wij hebben een integrale aanpak voor ogen, waarbij preventie, zorg en veiligheid bij elkaar komen. Deze is gericht op het betaalbaar houden en bereikbaar blijven van de voorzieningen. Daarbij zetten we in op het wegnemen van de oorzaak en het voorkomen van een hoge zorgvraag. Dit doen we door breed te kijken naar de context en eventueel sneller op te schalen om te voorkomen dat een hulpvraag groter wordt dan nodig.
Portefeuillehouders • •
Wethouder Esther Prent Wethouder Nadir Baali
23
Perspectiefnota 2026-2029
CollegeActieProgramma (CAP) Binnen dit programma vallen de volgende prioriteiten voor het CollegeActieProgramma: • •
24
Toegankelijk Sociaal Domein; Maatschappelijk Vastgoed.
Perspectiefnota 2026-2029
Toegankelijk Sociaal Domein Toelichting Wij zijn als gemeente vanuit de wet- en regelgeving verantwoordelijk voor de toegang tot zorg en ondersteuning in het sociaal domein. Het is van belang om passende zorg en ondersteuning te (kunnen) bieden op alle levensgebieden van inwoners vanuit één herkenbaar punt: Vraagwijzer. Informatie, advies, hulp en ondersteuning zijn letterlijk en figuurlijk goed toegankelijk en worden in een zo vroeg mogelijk stadium geboden daar waar nodig. Daarnaast werkt Vraagwijzer outreachend om mensen die geen hulp durven, kunnen of willen vragen (zorgmijders) toe te leiden naar hulpverlening via het Ernaartoe-team.
Stand van zaken In april 2025 is een beleidsadviseur gestart. Die is nu aan het inventariseren en gaat met de verantwoordelijke bestuurders in gesprek om een eenduidige opdrachtbeschrijving te maken. De huidige manier van werken zal worden geëvalueerd en de werkwijze zal worden geactualiseerd. Tevens wordt een maatschappelijke kosten -batenanalyse uitgevoerd. Deze informatie levert input op voor een integrale visie over de toegang voor het sociaal domein.
Perspectiefnota 2026 Vanaf 2026 dient het plan van aanpak als leidraad, waarbij er altijd sprake is van voortschrijdend inzicht op basis van praktijkervaringen, interne en externe ontwikkelingen. Dit zal jaarlijks worden geëvalueerd.
25
Perspectiefnota 2026-2029
Maatschappelijk Vastgoed Toelichting Het bezitten van vastgoed is voor de gemeente Steenbergen geen doel op zich, maar een middel om maatschappelijke beleidsdoelstellingen mee te verwezenlijken. In 2023 is het vastgoed- en accommodatiebeleid vastgesteld en het programmaplan maatschappelijk vastgoed in 2024. Daarin zijn de kaders opgenomen voor de verdere uitwerking. Ook het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed is onderdeel van de plannen.
Stand van zaken De vastgoedportefeuille is in beeld gebracht. De vervolgstap is de inventarisatie naar de maatschappelijk vraag/behoefte. Ook wordt bezien of vastgoedfuncties kunnen worden gecombineerd en welke accommodaties geschikt zijn.
Perspectiefnota 2026 In 2026 wordt verder uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsplan Maatschappelijk Vastgoed, alsook aan de uitvoering van het vastgoed- en accommodatiebeleid. Vastgoed dat geen beleidsdoel meer ondersteunt, wordt afgestoten.
26
Perspectiefnota 2026-2029
Overige Prioriteiten Binnen dit programma vallen de volgende prioriteiten voor de overige prioriteiten: • •
Onderwijshuisvesting Ontwikkeling Vossenburcht
27
Perspectiefnota 2026-2029
Onderwijshuisvesting Toelichting In 2024 is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) opgeleverd. In de gemeente Steenbergen zijn negen basisscholen en één middelbare school. De gemeente heeft de wettelijke plicht om te zorgen voor een voldoende en adequaat aanbod van schoolgebouwen. Afspraken over het vervangen van bestaande schoolgebouwen voor duurzame en gezonde schoolgebouwen en de daaraan verbonden investeringen zijn opgenomen in een IHP 2024 – 2039. Met het opstellen van het IHP is de prioriteit afgerond. De gemeenteraad zal voor ieder project een voorstel voorgelegd krijgen voor het beschikbaar stellen van een krediet. Door middel van de planning en control cyclus zal de gemeenteraad op de hoogte gehouden van de voortgang van de lopende projecten.
Stand van zaken In 2025 wordt gestart met het ontwerp van het nieuwe schoolgebouw voor de Petrus en Paulusschool, Groen van Prinstererschool en ZO kinderopvang in Dinteloord. Vanuit de gebiedsontwikkeling De Sterke Vesting wordt de nieuwe locatie bepaald voor basisschool Kiezelrijk. Daarnaast wordt een businesscase opgesteld voor de nieuwe huisvesting van basisschool de Regenboog.
Perspectiefnota 2026 In 2026 wordt gestart met de bouw van het nieuwe schoolgebouw in Dinteloord. De planning is dat het gebouw in 2027 wordt opgeleverd. Vanuit het voorkeursscenario van De Regenboog wordt in 2026 het nieuwe schoolgebouw uitgewerkt tot een ontwerp wat gereed is voor uitvoering.
28
Perspectiefnota 2026-2029
Ontwikkeling Vossenburcht Toelichting Het bestuur van gemeenschapshuis De Vossenburcht, wiens pand eigendom is van woningcorporatie Stadlander, heeft de gemeente in 2019 gevraagd het aanliggende Wit-Gele Kruisgebouw (WGK-gebouw) aan te kopen. De gemeenteraad heeft op 24 februari 2022 met deze strategische aankoop ingestemd. Met het oog op enkele gebruiksongemakken van gemeenschapshuis De Vossenburcht heeft het bestuur de gemeenteraad gevraagd aanpassingen aan dit pand te doen. De gemeenteraad heeft het college opdracht gegeven met voorstellen te komen. Het college beziet of er een koppeling is te maken met andere opgaven in de kern. Daartoe werkt het college momenteel scenario’s uit. Zij legt het resultaat in 2025 aan de raad voor.
Stand van zaken In mei 2025 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de toekomst van gemeenschapshuis de Vossenburcht. Dat besluit was tweeledig. Enerzijds is opdracht gegeven tot het uitwerken van scenario’s voor een gebiedsontwikkeling waarin meerdere ruimtelijke opgaven in het gebied worden geïntegreerd. Anderzijds is besloten tot tijdelijke maatregelen in de vorm van uitbreiding van de vergader- en bergruimte en enkele kleine aanpassingen aan het bestaande pand. De laatste twee elk voor een periode van 5 jaar.
Perspectiefnota 2026 Op basis van het gekozen scenario (door de raad in mei 2025) wordt de gebiedsontwikkeling conform de planning van het IHP verder uitgewerkt. Dit doen we met de relevante partners. Het doel is niet alleen om synergie in gebouwengebruik te behalen, maar ook om ruimte te creëren voor woningbouw. In 2026 wordt aan de raad een voorstel voorgelegd m.b.t. de mogelijke scenario’s ten aanzien van de gebiedsontwikkeling. Daarbij is uw besluit van 22 mei 2025 het uitgangspunt.
29
Perspectiefnota 2026-2029
Beleidsontwikkelingen Integraal Zorgakkoord IZA / Volksgezondheid In de regio West-Brabant wordt met 16 gemeenten, zorgpartijen en CZ uitvoering gegeven aan twee IZA regioplannen: West-Brabant Oost en West-Brabant West. Voor 2026 en verder was het aanvankelijk onzeker of er structurele middelen beschikbaar zouden komen. In het tweede kwartaal van 2025 is hier meer duidelijkheid over gekomen. Voor 2026 en 2027 zijn extra middelen beschikbaar gesteld door het Rijk.
Jeugdzorg In de jaren 2025 en 2026 wordt er – naar aanleiding van de hervormingsopdracht vanuit het Rijk – gewerkt aan een gemeenschappelijke regeling op Jeugd en wordt een nieuwe regiovisie voor 20262029 ontwikkelt. Door inzet op stevige lokale teams en op de andere opdrachten binnen de Hervormingsagenda Jeugd wordt getracht de instroom van jeugdigen te beperken en vroegtijdig hulp te bieden aan de gezinnen die de hulp echt nodig hebben. De regio WBW staat voor de uitdaging om de kosten binnen de jeugdzorg beheersbaar te houden, terwijl de kwaliteit en toegankelijkheid gewaarborgd blijven. Het ontbreken van het beperken van de reikwijdte op jeugd door het Rijk, het blijven stijgen van de tarieven, het ontbreken van tegemoetkoming en de open eind-regeling t.a.v. jeugdhulp zorgen ervoor dat de (financiële) uitdagingen onverminderd groot blijven in de gemeente.
Leefbare kernen In december 2023 is het Participatiebeleid vastgesteld door de Raad. Voor de uitvoering Participatiebeleid is geen structureel budget opgenomen. In het 2e kwartaal van 2025 worden de actiepunten uit het Participatiebeleid uitgewerkt inclusief het budget wat nodig is. Hier komen we in de begroting 2026 op terug.
Opgroeien - Child Friendly Cities Initiative De gemeente Steenbergen streeft ernaar dat alle kinderen en jongeren in een gezonde, veilige en kansrijke omgeving opgroeien. Denk hierbij aan het aanbod van ondersteuning bij opgroeien en opvoeden en diverse (preventieve) acties en activiteiten op het gebied van sport en gezondheid. Graag zet de gemeente Steenbergen nog een stap extra en werkt daarom de komende jaren samen met Unicef en het daarvoor beschikbare Child Friendly Cities Initiative (CFCI) programma. Met dit programma zet de gemeente Steenbergen zich actief in voor verbeteringen in de leefwereld van kinderen en jongeren waarbij de rechten van het kind uit het VN-verdrag centraal staan.
WMO • Beschermd wonen: Het streven is om per 1 januari 2026 een woonplaatsbeginsel voor beschermd wonen en een daarmee samenhangend nieuw financieel verdeelmodel in te voeren. Op dit moment is niet bekend wat het budget voor 2026 is en of het wel of niet geoormerkt is.
• Implementatie nieuwe contract Wmo begeleiding en huishoudelijke ondersteuning Per 1 januari 2026 treedt het nieuwe Wmo-contract voor begeleiding en huishoudelijke ondersteuning in werking. Voor begeleiding gelden nieuwe categorieën volgens het HHMnormenkader, waardoor beter kan worden bepaald welke ondersteuning nodig is. Bij huishoudelijke ondersteuning vervalt één categorie; waar nodig wordt maatwerk ingezet.
30
Perspectiefnota 2026-2029 Door deze wijzigingen moeten 1251 bestaande indicaties opnieuw worden beoordeeld voor 1 januari 2027. Daarnaast zijn aanpassingen nodig in systemen, beschikkingen en berichtenverkeer etc. Deze werkzaamheden kunnen niet uitgevoerd worden binnen de huidige capaciteit en vereisen een extra inzet van 1 FTE à € 85.000 voor de duur van een jaar (2026).
• Inkomensafhankelijke eigen bijdrage De inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage Wmo is uitgesteld naar 1 januari 2027.
31
Perspectiefnota 2026-2029
Overzicht van de voorstellen Voorstellen programma 1 Overzicht voorstellen
Bijstellingen beleid WMO implementatie nieuw contract Totaal programma 1
32
2026 -85.000
2027 0
2028 0
2029 0
-85.000
0
0
0
Perspectiefnota 2026-2029
Kunst, Cultuur en Erfgoed
Waar gaat het programma over? Het programma kunst, cultuur en erfgoed streeft ernaar een rijk en divers cultureel klimaat te behouden en te bevorderen, waarbij de identiteit van de gemeente en haar kernen centraal staat. De gemeente ziet het als haar taak om de voorwaarden te scheppen waarbinnen kunst, cultuur en erfgoed kunnen bloeien en om initiatieven vanuit de gemeenschap te ondersteunen. Dit draagt bij aan het versterken van onze identiteit en de tevredenheid en samenhorigheid van de samenleving. Voor welke uitdagingen staan we? Wij zijn trots op onze kernen en haar inwoners. De kernen, met ieder hun eigen identiteit, vormen tezamen een gemeenschap die bereid is zich in te zetten zodat iedereen kan meedoen. Er wordt veel georganiseerd en de maatschappelijk organisaties spelen daarin een belangrijke rol. Dit is een groot goed en wij zetten ons in om dit te behouden. Wat willen we bereiken? Hoewel het beschikbare budget binnen dit programma beperkt is en er momenteel geen collegeprioriteiten direct bijdragen aan het ontwikkelperspectief 'Steenbergen Toekomstbestendiger met een hoger welzijnsniveau voor onze inwoners', blijft dit programma van grote waarde. We zetten in op het behoud van ons erfgoed en werken aan een hechte, verbonden samenleving. Een samenleving waarin sociale cohesie centraal staat en waarin vrijwilligers een dragende rol spelen.
Waar zetten we dan op in? Ons kompas voor 2026 is gericht op het versterken van de fundamenten van onze lokale identiteit en gemeenschapszin. We richten ons op drie belangrijke pijlers:
33
Perspectiefnota 2026-2029 Het actualiseren van het erfgoedbeleid Erfgoed is de tastbare en ontastbare geschiedenis van onze gemeenschap. Door het opstellen van gericht beleid willen we ons erfgoed behouden, beschermen én actief onder de aandacht brengen. Dit beleid vormt een belangrijke inspiratiebron voor toekomstig behoud en draagt bij aan een sterker historisch bewustzijn onder inwoners. In ons erfgoed liggen de wortels van ons verleden en daarmee “ons verhaal”. Het samen blijven(d) herdenken Herdenken is meer dan stilstaan bij het verleden. Het is een gezamenlijk moment van bezinning, erkenning en verbinding. We zetten in op blijvende aandacht voor herdenkingen die bijdragen aan het collectieve geheugen van Steenbergen, met ruimte voor nieuwe vormen van betrokkenheid, met name vanuit jongeren en scholen. Het optimaal ondersteunen van het verenigingsleven Verenigingen en stichtingen zijn de motor van sociale cohesie binnen onze kernen. Door hen goed te ondersteunen – zowel praktisch, organisatorisch als financieel – versterken we de sociale infrastructuur. We streven naar duurzame samenwerking en stimuleren betrokkenheid, zodat verenigingen ook in de toekomst een centrale rol kunnen blijven spelen.
Portefeuillehouders • • •
34
Wethouder Maurice Remery Wethouder Nadir Baali Wethouder Esther Prent
Perspectiefnota 2026-2029
CAP Prioriteiten en overige prioriteiten Voor dit programma zijn geen prioriteiten opgenomen.
35
Perspectiefnota 2026-2029
Beleidsontwikkelingen Brede inzet cultuur Net als de afgelopen jaren wordt ook in 2026 ingezet op het vergroten van de deelname aan culturele verenigingen door het verbeteren van de zichtbaarheid en bekendheid. Een toename van het aantal leden bij verenigingen zal niet alleen het culturele leven van onze gemeente verrijken, maar ook een potentieel grotere groep van vrijwilligers en mogelijke bestuursleden voor deze verenigingen genereren. Kunst en cultuur worden in 2026 wederom ingezet ter bevordering van de mentale gezondheid en onderlinge verbondenheid. Dit doen we door samen te werken met het maatschappelijke middenveld.
Actualisatie Erfgoedbeleid De actualisatie van het erfgoedbeleid wordt naar verwachting eind 2025 afgerond. Bij de actualisatie is specifiek aandacht voor wederopbouwarchitectuur en het religieus erfgoed. 2026 staat in het teken van de uitvoering van het geactualiseerde erfgoedbeleid. Er zijn structurele middelen opgenomen voor de uitvoering. De middelen voor de toekomstige uitvoering zijn onderdeel van het erfgoedbeleid.
Samen blijven(d) herdenken Lokale herdenkingsorganisaties vormen permanent "Samen Blijven(d) Herdenken". In 2026 herdenken wij gezamenlijk oorlogsslachtoffers én slachtoffers van de watersnoodramp. Tevens wordt in 2026 onderzoek gedaan naar andere (lokale) historische gebeurtenissen bij de herdenkingen. Dit versterkt de samenhorigheid.
36
Perspectiefnota 2026-2029
Overzicht van de voorstellen Voor dit programma zijn geen beleidsvoorstellen opgenomen.
37
Perspectiefnota 2026-2029
Fysieke Leefomgeving en Duurzaamheid
Waar gaat het programma over? Dit programma draait om de directe leefomgeving van onze inwoners en ondernemers – van wijken en buurten tot het buitengebied, bedrijventerreinen en sportvelden. Een schone, veilige en goed onderhouden omgeving staat centraal. Daarnaast richten we ons op belangrijke thema’s als wonen, gebiedsontwikkeling van de kernen, mobiliteit en verkeersveiligheid. Samen vormen deze elementen de basis voor een leefbare, toekomstbestendige en een veilige gemeente. Voor welke uitdagingen staan we? De belangrijkste uitdaging binnen dit programma is de opbouw van onze kernen, waarbij de verhouding tussen jong-oud en werkend-niet werkend onder druk komt te staan. Dit heeft invloed op verschillende beleidsterreinen, maar de basis ligt in de inrichting van onze leefomgeving. We zetten in op een gedifferentieerd woningaanbod en bieden meer doorgroei- en doorstroommogelijkheden, zodat de leefomgeving blijft aansluiten bij de behoeften van alle inwoners. Wat willen we bereiken? Om deze ambities te realiseren, richten we ons op het afronden van de collegeprioriteiten waaronder de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie biedt richting voor de toekomst als strategisch document op fysiek vlak, ingegeven vanuit de sociaal maatschappelijke opgaven. Deze visie wordt in de tweede helft van 2025 opgeleverd, waarna de beleidsdoelen in 2026 worden uitgevoerd.
Waar zetten we dan op in? Voor de ontwikkeling van de kernen is het eerste Ontwikkelplan Dinteloord aangeboden aan de raad. Dit geldt ook voor de Gebiedsontwikkeling Reinierpolder III en de verbetering van de ontsluiting van de kern Steenbergen.
38
Perspectiefnota 2026-2029 De prioriteiten Actieplan Wonen en Duurzaamheid richten zich op de uitvoering van eerder vastgestelde beleidskaders. In 2025 wordt het Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan (GVVP) geëvalueerd. De evaluatie geeft inzicht in de gewenste aanpassingen. Dit vormt de basis voor het mobiliteitsplan waaraan een uitvoeringsprogramma (het nieuwe GVVP) wordt gekoppeld met daarin concrete acties. Het plan draagt bij aan de verhoging van de verkeersveiligheid, wat bijdraagt aan een veilig Steenbergen.
Portefeuillehouders • • • • •
Burgemeester Ruud van den Belt Wethouder Maurice Remery Wethouder Kees Gommeren Wethouder Esther Prent Wethouder Nadir Baali
39
Perspectiefnota 2026-2029
CAP Prioriteiten Binnen dit programma vallen de volgende prioriteiten voor het CollegeActieProgramma: • • • •
40
Actieplan Wonen; Ontwikkelplannen; Duurzaamheid; Gebiedsontwikkeling.
Perspectiefnota 2026-2029
Actieplan Wonen Toelichting Het Actieplan Wonen is vastgesteld in de collegevergadering van 22 augustus 2023. Het actieplan gaat in op de diverse onderwerpen zoals de woningbouwopgave, de betaalbaarheid van woningen, flexwoningen en aandachtsgroepen.
Stand van zaken Het Actieplan Wonen is eind 2024 op een aantal punten geactualiseerd op basis van de in 2024 door de raad vastgestelde Woonzorgvisie. Daarmee is ook een koppeling gemaakt met de sociaal maatschappelijke opgave, waarmee het Actieplan Wonen een nog betere bijdrage levert aan het realiseren van een prettig woon- en leefklimaat.
Perspectiefnota 2026 2026 staat in het teken van het uitvoeren van het geactualiseerde Actieplan Wonen.
41
Perspectiefnota 2026-2029
Ontwikkelplannen Toelichting In 2024 is Ontwikkelplan Dinteloord vastgesteld. In 2025 wordt gestart met het opstellen van vier ontwikkelplannen voor de kernen Kruisland, Nieuw-Vossemeer, De Heen en Welberg. In 2026 volgt de kern Steenbergen. Alle ontwikkelplannen zullen participatief worden opgesteld.
Stand van zaken Het proces inzake het opstellen van het ontwikkelplan Dinteloord is geëvalueerd. Leerpunten zijn meegenomen bij het opstellen van het plan van aanpak voor de ontwikkelplannen voor de kleine kernen. In 2025 zal met het opstellen van deze ontwikkelplannen worden gestart. De financiële middelen hiervoor zijn al opgenomen in de begroting. Gestreefd wordt om deze vier ontwikkelplannen vóór de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 aan de raad aangeboden te hebben.
Perspectiefnota 2026 In 2026 zal het ontwikkelplan voor de laatste kern (Steenbergen) opgepakt worden. In de meerjarenbegroting 2025-2029 is hiervoor een budget van € 105.000 opgenomen.
42
Perspectiefnota 2026-2029
Duurzaamheid Toelichting Met het vaststellen van het beleidskader DuurSAMEN op 18 april 2024 en het vaststellen van MeerJarenUitvoeringsProgramma (MJUP) Isolatie in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) in het tweede kwartaal van 2023 is uitvoering gegeven aan deze prioriteit.
Stand van zaken In april 2024 is het beleidskader ‘DuurSAMEN 2024-2030’ vastgesteld met daarin 20 concreet geformuleerde doelstellingen. Er wordt gewerkt vanuit vier programmathema’s: Energie, Circulariteit, Klimaatadaptatie en Biodiversiteit. Daarnaast zijn een programmaplan en een meerjarig uitvoeringsprogramma opgesteld. Het uitvoeringsprogramma is onderverdeeld in jaarschijven, waarvan de eerste periode loopt van 2024 tot 2026. Hieraan wordt momenteel uitvoering gegeven. In 2025 richten we ons op het uitvoeren van een nulmeting, het installeren van een 'duurzame denktank' en de uitvoering van de eerste tranche van het uitvoeringsprogramma. Voor de uitvoering van dit programma zijn in 2025 middelen beschikbaar gesteld via het CAP, evenals vanuit het Rijk via de SPUK- en CDOKE-regelingen. Bij de vaststelling van het beleidskader is in het raadsvoorstel Beleidskader duurzaamheid 'DuurSAMEN 2024-2030 (RD2400023) het uitgangspunt opgenomen om realistisch te begroten. We zullen stapsgewijs werken met de P&C-documenten (perspectiefnota, begroting en tussenrapportage) om de benodigde middelen te reserveren. Op deze manier voorkomen we dat er te ambitieus wordt begroot en dat middelen worden gereserveerd die ook voor andere financiële vraagstukken nodig.