Document · PDF

Perspectiefnota 2024-2027 BD2300360.pdf

Besluitvormende Vergadering 13 juli 2023, gemeente SteenbergenBij agendapunt: 04.: Perspectiefnota 2024-2027.24.659 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Inhoudsopgave 1.

Voorwoord ..................................................................................................................................................... 1

Opbouw van deze perspectiefnota ............................................................................................................ 7

Financieel Beeld ............................................................................................................................................ 9 3.1.

Vertrekpunt .......................................................................................................................................... 9

3.2.

Technische uitgangspunten ............................................................................................................. 18

3.3.

Financieel beeld na verwerking voorstellen .................................................................................. 19

3.4.

Reserves ............................................................................................................................................. 19

3.5.

Risico’s ................................................................................................................................................ 20

College Actie Programma .......................................................................................................................... 23

Stedelijke Regio West-Brabant West ........................................................................................................ 49

5.1

Stedelijke Regio West-Brabant West............................................................................................... 49

5.2

Plantbased ontwikkelingen in de regio .......................................................................................... 50

Programma’s ............................................................................................................................................... 53 6.1

Programma Mens en Samenleving ................................................................................................. 56

6.1.1

Portefeuillehouders ....................................................................................................................... 56

6.1.2

Onze ambitie .................................................................................................................................. 56

6.1.3

Ontwikkelingen bestaand beleid ................................................................................................. 56

6.1.4

Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ............................................................................. 57

6.1.5

Overzicht van de voorstellen ....................................................................................................... 57

6.2

Programma Kunst, Cultuur en Erfgoed .......................................................................................... 60

6.2.1

Portefeuillehouders ...................................................................................................................... 60

6.2.2

Onze ambitie ................................................................................................................................. 60

6.2.3

Ontwikkelingen bestaand beleid ................................................................................................ 60

6.2.4

Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ............................................................................. 60

6.2.5

Overzicht van de voorstellen ....................................................................................................... 60

6.3

Programma Fysieke Leefomgeving en Duurzaamheid ................................................................ 62

6.3.1

Portefeuillehouders ...................................................................................................................... 62

6.3.2

Onze ambitie ................................................................................................................................. 62

6.3.3

Ontwikkelingen bestaand beleid ................................................................................................ 62

6.3.4

Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ............................................................................. 63

6.3.5

Overzicht van de voorstellen ....................................................................................................... 64

6.4

Programma Economie, Werk, Toerisme en Recreatie .................................................................. 66

6.4.1

Portefeuillehouders ...................................................................................................................... 66

6.4.2

Onze ambitie ................................................................................................................................. 66

6.4.3

Ontwikkelingen bestaand beleid ................................................................................................ 66

6.4.4

Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ............................................................................. 66

6.4.5

Overzicht van de voorstellen ....................................................................................................... 66

6.5

Programma Bestuur en Dienstverlening ....................................................................................... 68

6.5.1

Portefeuillehouders ...................................................................................................................... 68

6.5.2

Onze ambitie ................................................................................................................................. 68

6.5.3

Ontwikkelingen bestaand beleid ................................................................................................ 68

6.5.4

Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ............................................................................. 70

6.5.5

Overzicht van de voorstellen ....................................................................................................... 71

BIJLAGE 1

Vervangingsinvesteringen ...................................................................................................... 73

BIJLAGE 2

Openstaande moties juni 2023 ............................................................................................. 77

BIJLAGE 3

Uitvoeringsplan GVVP jaarschijf 2024 ................................................................................... 79

1. Voorwoord

Van links naar rechts: de wethouders Maurice Remery en Esther Prent, burgemeester Ruud van den Belt, de wethouders Kees Gommeren en Nadir Baali

Met de voor u liggende Perspectiefnota 2024-2027 zijn de belangrijkste beleidsinhoudelijke en financiële ontwikkelingen in beeld gebracht, die richting geven aan de koers van onze gemeente. Deze koers is gebaseerd op het raadsakkoord “Van ambitie naar actie”, zoals vastgesteld in de raadsvergadering van 14 juli 2022, waaruit het college in totaal 19 prioriteiten heeft benoemd. Ondertussen heeft de wereld niet stilgestaan. Voortdurende veranderingen in de maatschappij vragen om een meebewegende en toekomstbestendige, maar vooral betrouwbare en herkenbare lokale overheid. Goud in handen In de gemeente Steenbergen hebben we in menig opzicht goud in handen. Om te beginnen is er het goud in onze gemeenschap; de vele inwoners en organisaties die zich vrijwillig en vol passie inzetten voor het welzijn van hun stad- en dorpsgenoten, van alle leeftijden. Dat doen zij in het belang van de leefbaarheid in onze kernen, waar het voortdurend bruist van de activiteiten. Naast veel levendigheid zorgt dit voor een hoge mate van sociale veiligheid, betrokkenheid en saamhorigheid in onze samenleving. Waarbij niemand wordt uitgesloten en iedereen zichzelf kan én mag zijn. Dit inspirerende goud moeten we koesteren en waarderen, zodat het kan blijven schitteren, in het belang van ons allemaal. Veel om trots op te zijn Ook de talrijke voorzieningen in onze kernen zijn van onschatbare waarde.

Zeker voor een gemeente van onze omvang hebben we heel veel in huis om trots op te zijn. Scholen, bibliotheken, gemeenschapshuizen, sportaccommodaties, (innovatieve) zorginstellingen, zwembaden, speelgelegenheden, winkels, horeca en (openbaar) vervoer. Een ware keur aan cultuurhistorisch erfgoed en een breed scala van evenementen maken het plaatje compleet. We vieren samen feest en we gedenken samen degenen die vielen voor onze vrijheid en de slachtoffers van de Watersnoodramp. Daarnaast hebben we onze uitgestrekte polders, rust en ruimte, een biodiverse natuur en recreatiemogelijkheden te over, zowel op het land als op het water. Groen en blauw zijn niet voor niets onze huiskleuren.

Verbindende ambassadeursrol Het in stand houden van en waar mogelijk of nodig het versterken van dit alles, is een grote verantwoordelijkheid. Die delen we als lokale overheid met onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners (lokaal en regionaal). Eerste vereisten hierbij zijn dienstverlening en overheidsparticipatie (het ondersteunen van een initiatieven vanuit bevolking en bedrijfsleven) en het beheer van ons maatschappelijk vastgoed. Daarvoor zullen we voortdurend op de hoogte moeten blijven van wat er in de buitenwereld speelt en leeft, zodat we ambtelijk en bestuurlijk vandaag al de juiste dingen kunnen doen die morgen nodig zijn. Hierbij wordt van ons allemaal een verbindende ambassadeursrol verwacht in onze gemeenschap, die zich niet beperkt tot de reguliere kantoortijden. Op deze manier kunnen we kracht van onze samenleving optimaal benutten en dragen we bij aan de vitaliteit en de inclusiviteit van onze lokale democratie. Hoe beter we dat met elkaar doen, hoe kleiner de kans op tegenstellingen in onze maatschappij (polarisatie). Op de kaart Onze centrale ligging in de Zuidwestelijke Delta biedt gouden kansen om Steenbergen nog nadrukkelijker op de kaart te zetten als aantrekkelijke locatie om te wonen, te werken, te ondernemen en te recreëren.

Steenbergen is vanuit toeristisch/recreatief oogpunt bezien de waterrijke parel van de Brabantse Wal, in het hart van Waterpoort. Met de A4 als cruciale verkeersader voor de bereikbaarheid en de vestigingsmogelijkheden voor bedrijven op een absolute A-locatie. Welgelegen in een natuurlijke omgeving, binnen afzienbare afstand van agglomeraties als Rotterdam, Antwerpen en Breda. De afgelopen jaren hebben we ons terdege voorbereid om de benodigde stappen te gaan zetten die onze gemeente zogezegd verder kunnen voortstuwen in de vaart der volkeren. Onze ambities zijn benoemd, bekend en geprioriteerd. Het toekomstperspectief is helder en we staan dan ook in de startblokken om uitvoering te geven aan onze plannen. De praktijk noopt ons niettemin om telkens weer afwegingen en keuzes te maken, zowel waar het gaat om de benodigde en beschikbare capaciteit als om de financieringsmogelijkheden. De realisatie van vaak grote en veelomvattende opgaven – zoals het GVVP en de aanleg van randwegen – is bovendien van veel (externe) factoren afhankelijk. Organisatie in ontwikkeling We zien onszelf in deze tijd voor een groot aantal uitdagingen geplaatst, die van onmiskenbare invloed zijn op alle ontwikkelingsmogelijkheden. Dit vereist onze voortdurende aandacht en hierop zijn we onze organisatie daarom aan het herinrichten, van een beheers- naar een projectmatig werkende organisatie.

Ook in dit opzicht hebben we goud in handen, te weten onze medewerkers. Dankzij hun kennis, loyaliteit, betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel hebben we de voorbije jaren samen al heel wat stormen getrotseerd. Zij tonen zich telkens weer bereid om met elkaar de schouders eronder te zetten en te doen wat nodig is. De transitie/organisatieontwikkeling die we eind dit jaar als zodanig gaan afronden, maakt daarbij dat we integraal en structureel vanuit de bedoeling blijven werken. Waardoor “de winkel” onder alle omstandigheden open kan blijven, zonder dat onze ambities in het gedrang komen. Wel moeten we ons nadrukkelijk realiseren dat de arbeidsmarkt onder druk staat, wat extra inspanning vergt voor het behoud en de werving van collega’s, teneinde de kwaliteit en de capaciteit op peil te houden.

Complexe vraagstukken Evengoed zullen er altijd weer nieuwe ontwikkelingen zijn, die zich soms moeilijk laten voorspellen en mogelijk om een herpositionering vragen van onze beleidsdoelen. Door duidelijke keuzes te maken en het bestuurlijk-ambtelijk samenspel permanent te versterken en te verankeren, mogen we toekomst wat dat betreft met vertrouwen tegemoetzien. Onzekerheden, waarop we geen of nauwelijks invloed kunnen uitoefenen, zijn er al genoeg. Als lokale overheid worden we nota bene voor steeds meer complexe vraagstukken die vaak een (inter)nationaal karakter hebben, waarvoor we niettemin (mede-)verantwoordelijk worden gemaakt of in ieder geval de gevolgen nadrukkelijk voelen. In willekeurige volgorde – maar allemaal onlosmakelijk met elkaar verbonden – zijn dit met name de stikstofproblematiek, klimaatverandering, krapte op de woningmarkt, het brede migratievraagstuk, de energietransitie en de hervormingsagenda jeugd. Mede als gevolg van de oorlog in Oekraïne kampen we bovendien met een aanhoudend hoge inflatie. Parels aan de kroon Onze inwoners merken dit alles dagelijks, niet op de laatste plaats in hun portemonnee. In die wetenschap werken we hard aan onze prioriteiten, zoals - in relatie tot de voornoemde crises - de zelfredzaamheid en weerbaarheid van onze inwoners.

Om onze kernen sterk en vitaal te houden, zetten we hoog in op het Actieplan Wonen, Ontwikkelplannen voor alle kernen, Duurzaamheid, Verkeer en Veiligheid. Als basis hiervoor gelden de eigen identiteit en de rijke historie van alle kernen; de parels aan de kroon van ons gezamenlijke gemeentewapen. Hierbij houden we de doelstellingen van ons jubileumjaar in ere, zoals het versterken van de trots op ons cultuurhistorisch erfgoed (vestingverleden) en de verbinding tussen onze kernen en hun inwoners. En niet te vergeten: het nadrukkelijker op de kaart zetten van heel onze gemeente door het goud dat we hier in handen hebben te verkopen en/of beter onder de aandacht te brengen en te verkopen. Ongekende mogelijkheden Daartussen bevindt zich een uitgebreid spectrum van kansen, met als speerpunt onze Economische Kracht, toegespitst op de grote economische waarde van ons landelijk gebied. Vooral de verdere ontwikkeling van het Agro & Food Cluster (AFC) Nieuw-Prinsenland tot hét centrum van de zogeheten groene economie in West-Brabant biedt unieke en ongekende mogelijkheden. De impact en de uitstraling hiervan gaan zelfs veel verder, dankzij de wereldwijd vooraanstaande spelers die onze gemeente herbergt.

Met Cosun Beet Company en het Cosun Innovation Center als katalysator heeft de innovatieve agrofood-sector een zodanige vlucht genomen, dat inmiddels meer dan 50% van alle banen in onze gemeente zijn gelieerd aan deze bedrijfstak. Prominente spelers zijn onder meer Rijk Zwaan en de Lemken Group. Agrarische wortels Na de zout- en turfwinning van weleer en de vruchtbare bodem die is ontstaan na de inpoldering van “Steenbergen aan Zee” hebben we opnieuw goud in handen. Dit groene goud past perfect bij onze agrarische wortels en de bestaanszekerheid die we hieraan sinds jaar en dag ontlenen. Verspreid over onze kernen is ervan oudsher bovendien veel landbouw gerelateerde bedrijvigheid, van zaai- en pootgoed tot en met landbouwmechanisatie, die zich in toenemende mate concentreert én duurzaam ontwikkelt. Met onze ouwe maar vooral gouwe suikerbiet als kroonjuweel, waarvan de toepassingen in ons dagelijks leven schier oneindig (b)lijken te zijn. Variërend van milieuvriendelijke alternatieven voor plastic en andere vervuilende producten, tot

en met de verwerking in medicijnen. Maar vooral ook in de (wereldwijde) voedselvoorziening, die eveneens met rasse schreden een plantaardige toekomst tegemoet gaat. Alle seinen staan op groen De ontwikkeling van het AFC Nieuw-Prinsenland tot internationaal toonaangevend Greenpoint staat niet op zichzelf. We maken van hieruit ook de verbinding met een groot aantal initiatieven op dit terrein in de regio; in een uitgebreide, maar zo kort mogelijke keten van grondstof tot logistiek en eindproduct. Onlosmakelijk verbonden met deze ontwikkeling is dan ook de realisatie van een nieuw Regionaal Strategisch Bedrijventerrein langs de A4. Steenbergen als innovatieve smaakmaker en hoofdrolspeler in een wereldwijde, circulaire economie. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar de seinen staan – letterlijk en figuurlijk – al op groen. En het is uitdrukkelijk méér dan alleen een economische ontwikkeling. Aan de basis staan van de voedseltransitie betekent namelijk ook aan de basis staan van gezond leven, voor alle inwoners, in een vitale leefomgeving. Het betekent ook dat de mogelijkheden voor studie en carrière in onze regio worden vergroot, op alle scholings- en werkniveaus, door de (nauwere) samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven (triple helix).

Brede welvaart Wat hieruit voortvloeit, is de zogenoemde brede welvaart, waarvan uiteindelijk iedereen de vruchten plukt op het gebied van o.a. inkomen/bestaanszekerheid, gezondheid en passende zorgvoorzieningen voor alle doelgroepen, persoonlijk welzijn, veiligheid en sociale samenhang. Belangrijk, want zeker op dit front zien lokale overheden en hun inwoners, ook in Steenbergen, voor grote uitdagingen geplaatst. Dit brengt ons terug bij de leefbaarheid en de vitaliteit van onze kernen en hun inwoners. Juist hierop zijn de Regio Deals van de Rijksoverheid gericht, waarvoor we ook als stedelijke regio West-Brabant West de handen ineen hebben geslagen en nadrukkelijk voor gaan lobbyen in Den Haag. De Regio Deal is van cruciaal belang voor de benodigde extra financiële armslag, om de kwaliteit van wonen, werken en leven te versterken. In dit verband wordt ook naar “Europa” gekeken als potentiële investeringsbron. Thuisgevoel Het is de mix van leefbaarheid, werkgelegenheid, kwaliteit van wonen, infrastructuur en beschikbare voorzieningen, in combinatie met onze vooraanstaande positie in de groene toekomst, die gegarandeerd ook een nieuwe generatie inwoners naar Steenbergen lokt. Deze generatie zal zich hier ongetwijfeld net zo snel welkom en thuis voelen als al die andere bijna 25.000 inwoners die hier geboren en getogen zijn of zich later in onze gemeenschap hebben gevestigd.

Die het goud (her)kennen en voor wie allemaal diezelfde ambassadeursrol is weggelegd om het positieve perspectief van Steenbergen uit te helpen dragen. Het verschil maken Om al het voornoemde te kunnen verwezenlijken, is een gezonde balans noodzakelijk tussen onze ambities, onze bedrijfsvoering, de financiën en de capaciteit van onze organisatie. Niet alles kan én hoeft tegelijk. Zolang we onze prioriteiten maar blijven stellen en de verwachtingen steeds goed managen. En door elkaar geen onmogelijke opgaven op te leggen, maar bij elke beslissing die we nemen met een realistische blik te kijken naar zaken als haalbaarheid, rechtmatigheid, doelmatigheid en effectiviteit. Dit doen we vanuit de gedachte dat we onze tijd, energie en middelen het best kunnen gebruiken voor de thema’s waarop we het grootste verschil kunnen maken/de meeste impact kunnen bewerkstelligen. Het sturen op dit evenwicht, vraagt om realiteitszin, aanpassingsvermogen, wederzijds begrip van alle betrokkenen, en waar nodig bijsturing binnen de uitgestippelde koers.

Financiële vooruitzichten Het Rijk biedt gemeenten onvoldoende perspectief op een stabiele algemene uitkering, met zekerheid over structurele budgetten. Financiële problemen worden (zodoende) steeds vaker eenmalig opgelost. De gevolgen hiervan zijn zichtbaar in de jaarschijven 2026 en 2027. Ons beleid is erop gericht dat we in september 2023 een begroting aanbieden die voor elke jaarschijf sluitend is. Het saldo van de perspectiefnota 2024-2027 is als volgt:

Saldo Perspectiefnota 2024-2027

2024

2025

2026

2027

1.047.700

2.585.700

115.700

62.700

Dit levert de volgende aandachtspunten en uitdagingen op: 



  

Voor het collegeactieprogramma (CAP) zijn budgetten opgenomen voor de planvorming en nog niet voor de uitvoering. Dit met uitzondering van Economische Kracht. Voor deze prioriteit hebben we al uitvoeringsmiddelen opgenomen. Om te voldoen aan onze wettelijke taak ligt er de komende jaren een omvangrijke (financiële) opgave. Een aantal scholen zijn aan vervanging of verbouwing toe. Dat legt een omvangrijke claim in de begroting voor 2024 en verder. De beschikbare compensatie voor lonen en prijzen is volledig ingezet, er is geen structurele ruimte meer die kan dienen als buffer. De al eerder aangestipte onzekerheid in de algemene uitkering voor de jaren na 2026. De open eind-situatie in het sociaal domein.

De effecten hiervan op onze meerjarenbegroting vanaf 2026 zijn nog niet concreet genoeg om nu al financieel te vertalen. Maar, willen we koers houden op onze ambities, dan moeten we ook koers houden op onze financiële positie. Wij zien het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van raad, college en ambtelijke organisatie om, op weg naar de Perspectiefnota 2025, financiële ruimte in te bouwen in onze meerjarenraming. Behandeling Op 13 juni 2023 staat de ambtelijke toelichting van de Perspectiefnota gepland. De behandeling van de Perspectiefnota vindt plaats in de raadsvergadering van 13 juli 2023. In de tussentijd worden de effecten van de meicirculaire verder uitgewerkt. Samen met deze Perspectiefnota vormt dit de opmaat naar de programmabegroting 2024. Boven alles wensen wij u veel inspiratie toe bij het opstellen van uw algemene beschouwingen. In de overtuiging dat we met elkaar tot het best denkbare perspectief kunnen komen voor onze inwoners, kijken we met u uit naar de beraadslagingen.

Het college van burgermeester en wethouders

2. Opbouw van deze perspectiefnota De Perspectiefnota 2024-2027 kent voor het grootste deel dezelfde opbouw als in voorgaande jaren. Na het voorwoord, waarin de bestuurlijke boodschap is opgenomen, wordt ingegaan op het financieel beeld (hoofdstuk 3). Dat is de financiële vertaling van de ontwikkelingen naar de begroting 2024-2027. Daarin is een totaalbeeld gegeven van alle mutaties ten opzichte van de vastgestelde begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026. De informatie is als volgt opgebouwd: • bepalen van het financieel vertrekpunt; • de technische uitgangspunten (de parameters die we gebruiken voor het opstellen van de begroting); • het financieel beeld na verwerking van alle voorstellen; • de reservepositie; • de financiële risico’s. Bij de voorstellen voor budgetaanpassing wordt ingegaan op de noodzakelijke aanpassingen. Er zijn geen voorstellen voor nieuw beleid. De noodzakelijke aanpassingen kunnen worden gezien als bijstellingen in het bestaand beleid gericht op de realisatie van het raadsakkoord ‘Van ambitie naar actie’. Nieuw in deze Perspectiefnota is hoofdstuk 4 en 5. In hoofdstuk 4 treft u de 1 e voortgangsrapportage aan van de collegeprioriteiten. De collegeprioriteiten bestaan uit de negen CAP (Collegeactieprogramma) prioriteiten en tien overige projecten die wij ook als collegeprioriteit hebben aangemerkt.

In totaal wordt er gerapporteerd over 19 prioriteiten. Voor elke prioriteit wordt aangegeven wat de financiële consequenties zijn voor de Perspectiefnota. Hoofdstuk 5 gaat in op het belang van de Stedelijke Regio West-Brabant West en de plantbased ontwikkelingen in de regio. Het is voor Steenbergen van cruciaal belang om hier goed op aan te sluiten. In hoofdstuk 6 treft u de ontwikkelingen in de vijf begrotingsprogramma’s aan, met daarin de noodzakelijke bijstellingen in het bestaand beleid. De bijlagen bevatten de gebruikelijke informatie, te weten de vervangingsinvesteringen, de opvolging van de moties en amendementen en de jaarschijf 2024 van het GVVP. Met deze opbouw ligt het zwaartepunt van de strategische ontwikkelingen vooral in de hoofdstukken 4 (Collegeprioriteiten) en 5 Stedelijke Regio West-Brabant West. Om onnodige herhalingen van teksten te voorkomen, staan in de programma’s (hoofdstuk 6) alleen de ontwikkelingen die te maken hebben met de noodzakelijke bijstellingen in het bestaand beleid.

3. Financieel Beeld In dit hoofdstuk starten we met het financiële vertrekpunt. Vervolgens beschrijven we de technische uitgangspunten die zijn gehanteerd. Daarna voegen wij de voorstellen van deze nota toe aan het vertrekpunt. We eindigen met de impact van de voorstellen op de reservepositie. In de financiële overzichten zijn verwijzingen naar de toelichtingen opgenomen die na de betreffende tabel zijn weergegeven.

3.1.

Vertrekpunt

Het vertrekpunt voor deze perspectiefnota 2024 wordt bepaald door de stand van de begroting 2023-2026 (waarbij de jaarschijf 2027 is toegevoegd), aangevuld met de verwerking van de decembercirculaire 2022, verwerking van de effecten op de BUIG en de uitkeringen, de correcties op jeugdzorg, de besluitvorming van college of raad, de structurele mutaties van de jaarstukken 2022, de bijstellingen als gevolg van autonome en wettelijke ontwikkelingen. De ontwikkelingen zijn verwerkt “voor de streep”. Deze ontwikkelingen zijn nodig om de bestaande bedrijfsvoering en dienstverlening op het gekozen kwaliteitsniveau te kunnen continueren en garanderen.

Stand meerjarenbegroting 2023

2024

2025

2026

2027

1.819.000

3.084.000

629.000

-284.000

-285.000

-287.000

-288.000

Bijstellingen gemeentefonds 2.a

Verwerking decembercirculaire 2022

2.b

Effecten aanpassing nieuwe maatstaven

-239.000

-237.000

-225.000

-129.000

2.c

Effecten loon- en prijsontwikkeling (LPO)

2.301.000

2.311.000

2.257.000

2.271.000

2.d

Effecten Jeugdzorg

145.000

255.000

2.e

Nieuwe financieringssystematiek vanaf 2027

165.000

Totaal bijstellingen gemeentefonds

1.923.000

2.044.000

1.745.000

2.019.000

Effecten macrobudget op BUIG

-312.000

-475.000

-548.000

Reeds genomen besluiten College / Raad

-590.000

-232.000

-233.000

-235.000

Effecten College Actie Programma (CAP)

-430.000

-281.000

-263.000

-2.000

-13.000

-17.000

-275.000

-265.300

-195.300

Bijstellingen wettelijk/autonoom 6.

Ontwikkelingen wet- en regelgeving

Actualisatie kapitaallasten vervangingsinvesteringen

Structurele effecten jaarrekening 2022

9.a

Loonontwikkeling (CAO)

-1.257.000

9.b

Prijsontwikkeling eigen organisatie

-327.000

9.c

Aanpassing bijdragen verbonden partijen

-575.000

-510.000

-578.000

-645.000

9.d

Indexering OZB

160.000

9.e

Stelpost loon- en prijsontwikkelingen

1.000.000

Totaal bijstellingen wettelijk/autonoom

-1.547.300

-1.405.300

-1.477.300

-1.802.300

Vertrekpunt voor Perspectiefnota 2024:

1.292.700

2.585.700

115.700

62.700

De toelichtingen zijn hierna weergegeven. 1. Stand meerjarenbegroting 2023 Dit is het eindsaldo van de jaarschijven 2024 tot en met 2026 uit de meerjarenbegroting 20232026, vastgesteld in november 2022. Jaarschijf 2027 is hieraan toegevoegd. 2. Bijstellingen gemeentefonds Algemene uitkering; decembercirculaire 2022 De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de grootste dekkingsbron voor de gemeentelijke uitgaven. Via circulaires worden gemeenten geïnformeerd over de hoogte van de uitkering. De jaarlijkse fluctuaties in de algemene uitkering, ingegeven door het rijksbeleid, blijven een risico voor gemeenten. Deze perspectiefnota is opgesteld aan de hand van de decembercirculaire van 2022. Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: 2. a. Verwerking decembercirculaire 2022 Ten opzichte van de septembercirculaire 2022 valt de decembercirculaire 2022 nadeliger uit. De volgende mutaties zijn het gevolg: Mutatie decembercirculaire ten opzichte van de septembercirculaire 2022 Omschrijving Correctie raming WOZ-waarden *

Taakmutatie: Wet Goed Verhuurderschap *

Taakmutatie: Wet Goed Verhuurderschap * (geoormerkt)

2024

2025

2026

2027

-284.000

-285.000

-287.000

-288.000

21.000

-21.000

Inflatiecorrectie verspringing basisjaar *3

1.561.000

1.568.000

1.580.000

1.586.000

Inflatiecorrectie verspringing basisjaar *3 (geoormerkt)

-1.561.000

-1.568.000

-1.580.000

-1.586.000

-284.000

-285.000

-287.000

-288.000

Totaal verwerking decembercirculaire 2022

*1 Het ministerie van BZK heeft in het rekenmodel van de septembercirculaire 2022 gerekend met een te hoge raming van de WOZ-waarden, waardoor de uitkeringsfactor 8 punten te hoog was vastgesteld. In de decembercirculaire wordt dit nu gecorrigeerd.

*2 Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Deze afspraken worden uitgevoerd in de vorm van het wetsvoorstel Goed Verhuurderschap, dat naar verwachting in juli 2023 in werking zal treden. Voor de structurele kosten wordt een bedrag van € 12,4 miljoen met ingang van 2023 toegevoegd. Voor de gemeente Steenbergen is dat een bedrag rond de € 21.000 structureel.

*3 Verder is er vanaf 2024 een positief effect in verband met de prijs- en loonindexaties.

Deze worden geoormerkt voor de loon- en prijsontwikkelingen (LPO) en in onderdeel 2.c effecten loonprijsontwikkelingen meegenomen. Dit voordeel zal wegvallen tegen de hoger op te nemen kosten in de budgetten vanaf 2024.

Voorjaarsnota 2023 Daarnaast is de Voorjaarsnota 2023 op vrijdag 28 april 2023 gepubliceerd en geeft een vooruitblik op de rijksbegroting voor de komende jaren. Over deze gevolgen worden de gemeenten geïnformeerd via de meicirculaire 2023. De meicirculaire - de belangrijkste circulaire voor gemeenten - is niet tijdig beschikbaar om mee te nemen in deze perspectiefnota. Omdat de meicirculaire 2023 nog niet beschikbaar is voor de gemeente Steenbergen worden de cijfers, aan de hand van de informatie van de Voorjaarsnota 2023, doorgerekend en geeft in onderstaande toelichtingen de volgende effecten aan:

2. b. Effecten aanpassing nieuwe maatstaven t.o.v de decembercirculaire 22 De maatstaven zijn geactualiseerd op basis van de laatst ontvangen betaalspecificatie van het Rijk en deze werken met peildata. Voor het aantal inwoners en woonruimten is dat 1 januari van het uitkeringsjaar. De basisgegevens van veel van die maatstaven worden ‘in huis’ bijgehouden en opgegeven aan het CBS door collega’s bij andere afdelingen of regionale uitvoeringsorganisaties (WOZ, GSD). Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: Effecten aanpassing nieuwe maatstaven Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Inkomstenmaatstaven

-17.000

-14.000

-11.000

-28.000

Uitkeringsfactor

-114.000

-115.000

-106.000

7.000

Integratie- en decentralisatie uitkering *1

-108.000

Totaal effecten aanpassing nieuwe maatstaven

-239.000

-237.000

-225.000

-129.000

*1 In het sociaal domein is een steeds grotere rol weggelegd voor de preventieve aanpak op verschillende terreinen. Het belang hiervan wordt onderstreept door de manier waarop het Rijk middelen beschikbaar stelt: de specifieke uitkering GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) is geoormerkt ten behoeve van zo’n integrale, preventieve aanpak. Het GALA is ondertekend door VNG, VWS, Zorgverzekeraars Nederland en GGD GHOR. Voor de algemene uitkering betekent dit dat het structurele budget is komen te vervallen.

2. c. Effecten loon- en prijsontwikkeling (LPO) In de Najaarsnota 2022 heeft het kabinet aangekondigd een extra prijsbijstelling over 2022 uit te keren in verband met de uitzonderlijke prijsstijgingen voor 2022. Nu is in de Voorjaarsnota 2023 aangekondigd dat gemeenten een extra tranche prijsbijstelling 2022 vanaf 2023 van slechts € 127 miljoen structureel ontvangen. Verder is in de decembercirculaire 2022 en de voorjaarsnota van het Rijk vanaf 2024 een positief effect in verband met de prijs- en loonindexaties. Dit voordeel zal wegvallen tegen de hoger op te nemen kosten in de budgetten vanaf 2024. Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: Effecten loon- en prijsontwikkeling (LPO) 2022-2027 Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Nabetaling 2022; inflatiecorrectie LPO

177.000

178.000

108.000

1.561.000

1.568.000

1.580.000

1.586.000

Decembercirculaire: Inflatiecorrectie LPO verspringing basisjaar Voorjaarsnota 2023; Inflatiecorrectie LPO verspringing basisjaar Totaal effecten aanpassing LPO 2022-2027

563.000

565.000

569.000

577.000

2.301.000

2.311.000

2.257.000

2.271.000

In de meicirculaire 2023 worden deze cijfers definitief. Deze kunnen dus nog afwijken van de definitieve doorrekening, welke wordt verwerkt bij de begroting 2024. 2. d. Effecten Jeugdzorg Het Rijk en de VNG hebben op 18 april dit jaar laten weten dat een financieel principeakkoord bereikt is voor de Hervormingsagenda Jeugd. Eén van de financiële afspraken in het principeakkoord is dat de huidige besparingsreeks van € 374 miljoen voor 2023, € 463 voor 2024, € 563 voor 2025 voor 2023 tot en met 2025 bevroren is op het niveau van € 374

miljoen. Voor 2026 staat de besparing, zoals voorzien, op € 961 miljoen en loopt op tot iets meer dan € 1 miljard voor 2027. Verder zijn afspraken gemaakt over de aanvullende besparing van € 100 miljoen voor 2024, waarbij de Rijksoverheid de verantwoordelijkheid heeft om deze besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Voor 2024 geldt dat de geraamde extra besparing van € 100 miljoen vanwege een vertraging in de totstandkoming van de Hervormingsagenda Jeugd is vervallen. Het vervallen van de extra korting voor 2024 heeft geen budgettair effect. Het verloopt budgettair neutraal, omdat gemeenten in de begroting voor Jeugdzorg rekening moeten houden met de voorgenomen besparing en een lagere raming voor de uitgaven. Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: Voorjaarsnota Rijk; Effect Hervormingsagenda Jeugd

Jaarschijven gemeente Steenbergen 2024

2025

2026

2027

Effect Hervormingsagenda Jeugd

145.000

255.000

TOTAAL Effect maartbrief Rijk 2022

145.000

255.000

In de meicirculaire 2023 worden deze cijfers definitief. Deze kunnen dus nog afwijken van de definitieve doorrekening, welke wordt verwerkt bij de begroting 2024. 2. e. Nieuwe financieringssystematiek gemeentefonds vanaf 2027 Vanaf 2026 wordt het gemeentefonds niet langer via de normeringssystematiek ‘samen de trap op en samen de trap af’ geïndexeerd. Er wordt alleen een LPO accres verstrekt, geen volume accres. Het huidige LPO accres wordt, net als de jaren tot en met 2025, vanaf 2026 bijgesteld op basis van de jaarlijkse loon- en prijsontwikkeling zoals door CPB geraamd wordt. In de Voorjaarsnota 2023 is besloten om het gemeentefonds voor de volume ontwikkeling vanaf 2027 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. In de nota is een beschrijving van de hoofdlijnen van een nieuwe financieringssystematiek opgenomen. De nieuwe financieringssystematiek houdt in dat het gemeentefonds vanaf 2027 wordt geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. Hiervoor is in de Voorjaarsnota 2023 een budget gereserveerd van € 150 miljoen in 2027 en € 300 miljoen in 2028. Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: Voorjaarsnota Rijk; nieuw financieringssystematiek

Jaarschijven gemeente Steenbergen 2024

2025

2026

Effect nieuwe financieringssystematiek

165.000

2027

TOTAAL nieuw financieringssystematiek

165.000

In de meicirculaire 2023 worden deze cijfers definitief. Deze kunnen dus nog afwijken van de definitieve doorrekening, welke wordt verwerkt bij de begroting 2024.

3. Effecten macrobudget op BUIG Ontwikkeling macrobudget 2022: Het definitieve macrobudget 2022 voor de gebundelde uitkering bedraagt € 6.021,6 miljoen. Ten opzichte van het voorlopig budget is het definitieve budget gedaald met € 425,0 miljoen (-6,6%). Het macrobudget BUIG blijft tussen 2022 op 2023 vrijwel gelijk. Met een daling van 0,1% komt het macrobudget in 2023 uit op € 6.014,9 miljoen. Dit bedrag komt voort uit een daling van de budgetten voor Participatiewet uitkeringen met € 64,5 miljoen (-1,1%) en een toename van het budget voor loonkostensubsidies met € 57,8 miljoen (+18,1%). Het voorlopige macrobudget 2023 is gebaseerd op de realisaties in 2021, aangevuld met een voorspelling van de beleidseffecten en conjuncturele effecten. In september 2022 zijn de realisaties 2022 uiteraard nog niet bekend. Het voorlopig macrobudget 2023 is daarom gebaseerd op een raming van de realisaties 2021. Eind september bedraagt de raming voor 2022 338.126 uitkeringen. Deze raming wordt bij de publicatie van het nader voorlopige macrobudget in mei 2023, respectievelijk van het definitieve macrobudget in september 2023, vervangen door de dan bekende feitelijke realisaties. Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: Mutatie BUIG periode 2024-2027

Jaarschijven gemeente Steenbergen 2024

2025

2026

2027

Saldomutatie effecten BUIG

-312.000

-475.000

-548.000

TOTAAL BUIG periode 2024-2027

-312.000

-475.000

-548.000

4. Hieronder het overzicht van genomen financiële besluiten door college of raad tot 1 juni 2023. Onderwerpen

Besluit

Jaarschijven 2024

2025

2026

2027

* Kadernota spelen en bewegen

Raad

-25.000

* Motie Buurtpreventie

Raad

-21.000

* Actualisatie woonwagenbeleid

Raad

-396.000

-38.000

-39.000

-41.000

* GR Geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt crisiszorg (MCZ)

College

-82.000

*5 Uitbreiding AOV-capaciteit

College

-66.000

-590.000

-232.000

-233.000

-235.000

1 2 3 4

Totaal besluiten College/Raad

*1 Kadernota spelen en bewegen De capaciteit was de afgelopen jaren ontoereikend en dat maakt dat er onvoldoende uitvoering gegeven kon worden van het speelbeleid. Het beheer, maar zeker ook het participatietraject met inwoners, kost veel tijd en is binnen de huidige bezetting niet geborgd. In de raadsvergadering op 29 september 2022 is de kadernota spelen en bewegen (RD220089) aangenomen. Daarin is besloten om hiervoor structurele capaciteit beschikbaar te stellen. *2 Motie Buurtpreventie In de vergadering van 4 november 2021 heeft de VVD een motie ingediend om het budget voor de buurtpreventieteams te verdubbelen. Op dat moment was het budget € 21.000. De motie was aangenomen zodat er uitvoering gegeven kan worden aan het oprichten en uitbreiden van de Polderbrigade, het opzetten van het donkere dagen offensief en de inhuur van matrix borden. In de begroting 2023 is het structurele extra budget van € 21.000 nog niet opgenomen terwijl dit budget wel nodig is om uitvoering te kunnen geven aan de wensen van de buurtpreventieteams.

*3 Actualisatie woonwagenbeleid In de raadsvergadering op 15 december 2022 is de actualisatie van het woonwagenbeleid (RD220271) aangenomen. Dit is de verwerking van de structurele begrotingswijziging. *4 GR Geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt crisiszorg (MCZ) Voor het jaar 2024 zijn onvoldoende middelen beschikbaar vanuit de Gemeenschappelijke Regeling Geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant (MCZ) om o.a. Veilig Thuis en de Safegroup de subsidies te verlenen die nodig zijn om hun taken volgens wettelijke richtlijnen en landelijk vastgestelde kwaliteitskaders uit te voeren. Extra inzet is in het bijzonder nodig bij de ondersteunende diensten. Beide uitvoeringsorganisaties hebben daarnaast weinig tot geen financiële reserves meer om de kwaliteit te verbeteren en knelpunten verder op te lossen. Het Meldpunt Crisiszorg heeft door de extra grote nieuwe instroom van politiemeldingen (personen met verward/onbegrepen gedrag) ook onvoldoende middelen om deze taken binnen de huidige begroting op te pakken. Op basis van gevoerde gesprekken, de uitgevoerde analyse van het regionale takenpakket van GIA en de doorkijk die gemaakt is, is de conclusie dat er geen andere oplossing is dan extra middelen aan de deelnemende gemeenten te vragen.

Met deze extra middelen wordt ingezet op het op orde brengen van de basis, kwaliteit te verbeteren en de overige knelpunten op te lossen.

*5 Uitbreiding AOV-capaciteit De “gereedschapskist” van de burgemeester wordt alsmaar groter. Veiligheidsdossiers worden steeds complexer en groter. Binnen gemeente Steenbergen zijn er 2 AOV’ers werkzaam welke alle taken op het gebied van Veiligheid opwerken. We merken dat de huidige capaciteit niet voldoende is om de taken uit te voeren. Het jaarplan kan hierdoor niet, zoals gepland, uitgevoerd worden. Hiervoor is vanaf 2023 extra externe inzet voor benodigd.

5. Effecten College Actie Programma (CAP) In de begroting 2023 was voor de jaren 2023 – 2025 een Eenmalig ontwikkelbudget opgenomen als voorfinanciering van projecten. Het is de bedoeling dat deze kosten in een latere fase worden terugverdiend, onder andere door de verkoop van grond. Het ligt in de verwachting dat deze verdiensten nog niet in 2026 of 2027 vallen. Dat betekent dat voor deze twee jaar rekening gehouden moet worden met een voorfinanciering voor een Projectleider van € 100.000, een Jurist/Adviseur Grondzaken van € 75.000 en een Projectondersteuner van € 40.000. Deze extra kosten (in totaal voor 2026 en 2027, € 430.000) voor het College Actie Programma (CAP) zullen vanaf 2026 worden ingezet. Dit jaar wordt de nota reserves en voorzieningen geactualiseerd en zal de wijze waarop het bedrag kan worden meegenomen in een nog te vormen reserve College Actie Programma (CAP) met de raad worden uitgewerkt. College Actie Programma

Jaarschijven 2024

2025

2026

2027

Voorfinanciering 2026 en 2027 CAP

-430.000

Totaal

-430.000

Bijstellingen wettelijk/autonoom 6. Ontwikkelingen wet- en regelgeving Jeugdzorg: Als gevolg van de focus op afbouw/afschaling binnen de Transformatie Jeugdzorg zien we dat de beschikbaarheid van expertisezorg onder druk komt te staan. Dat kan ervoor zorgen dat er financiële bijdragen nodig zijn om een voorziening beschikbaar te houden. Op 28 februari 2023 heeft het college ingestemd met en opdracht gegeven tot het onderzoeken van het transformatiescenario van de JeugdzorgPlus (gesloten jeugdhulp) voorzieningen naar een duurzaam en kleinschalig alternatief zoals de landelijke ontwikkelingen van ons vragen. Tijdens het uitvoeren van de opdracht zal het basisscenario van kracht blijven, waarbij er maatregelen worden genomen om afbouw van activiteiten te realiseren die ook op termijn niet

rendabel zijn en herstelmaatregelen voor de overige activiteiten tot het toekomstbestendige transformatiescenario gereed is. Asielketen: Spreidingswet Op dit moment is het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) afhankelijk van vrijwillige medewerking van gemeenten om opvangplaatsen voor asielzoekers mogelijk te maken. De regering wil dat veranderen. Daarom stelt zij voor om gemeenten een wettelijke taak te geven in het opvangen van asielzoekers. Dat stelsel moet er ook voor zorgen dat de opvang van asielzoekers beter wordt verspreid onder de gemeenten waarmee de onderlinge solidariteit wordt bevorderd. In het voorstel staat dat gemeenten per provincie moeten overleggen over het aantal asielzoekers dat ze gaan opvangen. Ze kunnen dan zelf met een opvangplan komen. De inzet van extra capaciteit (0,5 fte) is noodzakelijk en als ze dat niet tijdig doen, kan het kabinet dwang toepassen. Vooralsnog is de verwachte ingangsdatum 1 januari 2024. Kieswet: De wijzigingen in de nieuwe Kieswet hebben flinke impact op organisatie van de verkiezingen en de huidig beschikbare formatie. De organisatie van verkiezingen wordt steeds complexer en vergt veel en grondige voorbereiding. Hiervoor is het van belang dat medewerkers, stembureauleden en voorzitters goed getraind worden en gebruikt materiaal (bv stemhokjes, stembussen) tijdig vervangen wordt.

De inzet van een meewerkend projectleider is noodzakelijk om de verkiezingen soepel te laten verlopen en kennis over te dragen. Hieronder het overzicht met de financiële consequenties:. Onderwerpen

Jaarschijven 2024

2025

2026

2027

Transformatie Jeugdzorgplus

-156.000

-138.000

Asielketen: spreidingswet

-45.000

Kieswet: verkiezingen

-80.000

Totaal

-281.000

-263.000

7. Actualisatie kapitaallasten vervangingsinvesteringen Dit betreft de actualisatie (inclusief indexatie) van de benodigde kapitaallasten voor de vervangingsinvesteringen 2024-2027 (zie bijlage 1). Het wagenpark is met de buitendienst besproken en de bedragen voor vervanging van de voertuigen zijn naar huidige realiteit aangepast. De overige investeringen komen uit de meest recente beheerplannen of raadsvoorstellen. In deze post zijn ook de vervangingsinvesteringen voor het jaar 2027 meegenomen. 8. Structurele effecten jaarrekening 2022 Hieronder het overzicht van structurele mutaties van de jaarstukken 2022. Onderwerpen Jaarstukken 2022

Jaarschijven 2024

2025

2026

2027

* Procesverbetering belastingen

-110.000

-40.000

*2 Maaibestek

-100.300

*3 VVE, voor- en vroegschoolse educatie

60.000

* Loketvoorziening Jeugd

-50.000

* Uitvoeringskosten jeugdzorg

-65.000

Totaal structurele mutaties jaarstukken 2022

-265.300

-232.000

-233.000

-235.000

*1 Procesverbetering belastingen De gemeente stimuleert het informeel contact en vragen inwoners eerst te bellen (laagdrempelig) voordat ze (formeel) bezwaar tegen de WOZ aanslag maken. Dit levert een stroom aan telefoontjes op. In 2022, 2021 en 2020 hebben we respectievelijk 290, 237 en 213 bezwaren ontvangen. Mede door de agressieve publiciteit van no cure no pay bedrijven komen er ook steeds meer bezwaren binnen. Het aantal ontvangen bezwaren is dit jaar ruim verdubbeld ten opzichte van 2022, naar 660. Binnen de huidige formatie is het niet mogelijk de bezwaren binnen de wettelijke termijn te verwerken. Landelijk gezien worden er in 2023 nog veel meer bezwarenschriften ingediend. *2 Maaibestek Met het ontbinden van het contract zal de dienst opnieuw worden aanbesteed. Kijkend naar de huidige aanbesteding is te zien dat het gereserveerde bedrag niet toereikend is en er op jaarbasis extra middelen benodigd zijn om de geplande werkzaamheden uit te voeren. *3 VVE, voor- en vroegschoolse educatie Subsidies voor VVE, voor- en vroegschoolse educatie (voorheen: peuterspeelzalen), worden gedekt middels het onderwijsachterstandenbeleid. Sinds 2022 worden deze subsidies ook direct bij het onderwijsachterstandenbeleid geboekt waardoor er een structureel voordeel ontstaat. *4 Loketvoorziening Jeugd De tarieven voor de inzet van jeugdprofessionals en het expertteam zijn in 2022 gestegen.

De definitieve tarieven worden vaak later bekend gemaakt en deze niet zijn meegenomen in de meerjarenbegroting. *5 Uitvoeringskosten jeugdzorg Voor jeugdzorg wordt er steeds meer en actiever gewerkt in de regio. Mede door introductie van de kwaliteitsmonitor en het innovatiebudget zijn de kosten voor de dienstverleningsovereenkomst hoger dan nu begroot.

a. Loonontwikkeling (CAO) Na de instemming van de vakbondsleden, heeft het VNG-bestuur het principeakkoord voor een nieuwe cao gemeenten en cao SGO bekrachtigd. Daarmee zijn de cao’s voor 2023 definitief en krijgen medewerkers er gemiddeld 9,1 procent salaris bij. Daarin gaan de salarissen per 2 januari 2023 eerst met 240 euro omhoog. Daaroverheen volgt een salarisverhoging van 2 procent. Voor de gemeente Steenbergen is een doorrekening gemaakt resulteert in € 1,26 miljoen aan structurele loonkosten voor de ambtelijke organisatie. Met de begroting 2023 is hierop geanticipeerd door het opnemen van een structurele stelpost loon- en prijsontwikkeling. Voor de cao’s voor 2024 zijn de gesprekken nog niet gestart.

9. b. Prijsontwikkelingen eigen organisatie Voor de prijsontwikkeling is het uitgangspunt gehanteerd: wat bekend is en zeker, wordt verwerkt als noodzakelijke bijstelling. Wat nog niet zeker is, maar wel wordt verwacht dat er een prijsstijging aankomt, wordt beschouwd als risico en dus niet verwerkt in de begroting. De noodzakelijke bijstellingen voor prijzen die we nu in deze nota aanbrengen, worden in mindering gebracht op de stelpost die in de begroting 2023 is opgenomen (€ 1 miljoen structureel), aangevuld met de compensatie van het Rijk. Voor de beheerplannen openbare ruimte en maatschappelijk vastgoed is het beeld nog niet volledig. We weten dat de prijzen van materialen en menskracht in de markt ook fors zijn gestegen, maar de effecten daarvan op de beheerplannen is nog niet duidelijk. Op weg naar de begroting worden de beheerplannen geactualiseerd.

Hieronder het overzicht van prijsontwikkelingen: Onderwerpen prijsontwikkelingen

Jaarschijven

Leerlingenvervoer *1 Informatiemanagement en -beveiliging * Thuiszorg West-Brabant *

Huisvesting Jeugdzorgplus * Herijking subsidies *

Totaal prijsontwikkelingen

2024

2025

2026

2027

-59.000

-154.000

-37.000

-16.000

-61.000

-327.000

*1 Leerlingenvervoer Leerlingenvervoer is een wettelijke taak met een open einde financiering. Dat wil zeggen dat aanvragen leerlingenvervoer moeten worden toegekend en uitgevoerd als er volgens de geldende verordening leerlingenvervoer recht op leerlingenvervoer is. Jaarlijks worden de tarieven per 1 januari geïndexeerd. Voor 2024 wordt rekening gehouden met een indexering van 7,6 %. Tevens is er sprake van een sterke kostenstijging wat betreft leerlingenvervoer naar de mytylschool in Roosendaal o.a. door toename aantal leerlingen. Dit alles zorgt voor een extra benodigd budget van in totaal 9% ten opzichte van het budget voor 2023. *2 Informatiemanagement en -beveiliging Afgelopen maand zijn de prijsontwikkelingen en de nut en noodzaak van de gemeentelijke applicaties, hardware en de bijdrage Equalit geïnventariseerd. De inflatie is behoorlijk geweest. Dit is ook terug te zien in de huidige abonnementsgelden en bijdrage van de leveranciers in de loop van 2023. Hierdoor is er extra budget benodigd. Bij de inventarisatie is ook beoordeeld of een applicatie nog voor waarde is voor de gemeentelijk organisatie of dat de applicaties kan worden opgezegd. *3 Thuiszorg West-Brabant (TWB) De begroting 2024 van TWB gaat, naast de verhoogde indexering van de bijdrage per kind, uit van een stijging van 29 extra kinderen in zorg ten opzichte van 2022.

De kosten voor de uitvoering van het basispakket inclusief de huisvestingskosten stijgen. Het College heeft ingestemd om de meerkosten van € 37.000 van het basispakket in 2024 te dekken uit de prijsontwikkelingen. *4 Huisvesting Jeugdzorgplus Almata rekent 10% kostenstijging, waarin tevens de gestegen kosten van onderhoud en energie zijn meegenomen. Het College heeft ingestemd om de meerkosten van € 16.000 voor de meerkosten voor onze jeugdhulpregio West-Brabant West te dekken uit de prijsontwikkelingen. *5 Herijking subsidies De subsidies zijn voor 2024 geïndexeerd op 3%.

c. Verbonden Partijen Tijdens de besluitvormende raadsvergadering van 29 juni 2023 worden alle begrotingen van de verbonden partijen behandeld. De besturen van de verbonden partijen dienen rekening te houden met de ingediende zienswijzen. De besturen dienen de gemeenteraden te informeren op welke wijze zij omgaan met de zienswijze. Bij de begroting 2024 van gemeente Steenbergen zal in de paragraaf Verbonden Partijen worden aangegeven wat gedaan is met eventuele zienswijzen. De mutaties in de bijdrage van de verbonden partijen, ten opzichte van de begroting 2023, hebben vooral te maken met loon- en prijsontwikkelingen. Alleen is bij de berekening van de bijdrage van het West Brabants Archief rekening gehouden met de gewijzigde verdeelsleutel. Dit betekent voor onze gemeente een stijging in de bijdrage aan het West Brabants Archief.

In navolgende tabel zijn de aanpassingen van de bijdrage voor de gemeente Steenbergen per verbonden partij weergegeven. Verbonden partijen

Aanpassingen bijdragen 2024

2025

2026

2027

Veiligheidsregio Midden en West Brabant (VRMWB)

-44.000

-73.000

-81.000

-132.000

Werkvoorzieningsschap West Noord Brabant (WVS)

-177.000

-42.000

-55.000

16.000

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst West Brabant (GGD)

-38.000

-58.000

-71.000

-93.000

Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West (RAV)

Regio West Brabant (RWB)

64.000

68.000

62.000

43.000

Omgevingsdienst Midden en West Brabant (OMWB)

-56.000

-67.000

-76.000

-100.000

West Brabants Archief (WBA)

-91.000

-98.000

-109.000

-115.000

Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (RBL)

-2.000

-3.000

-2.000

-3.000

Intergemeentelijk Sociale Dienst (ISD)

-231.000

-238.000

-246.000

-261.000

Totaal, nadeel bijdragen verbonden partijen

-575.000

-510.000

-578.000

-645.000

9. d. indexering van OZB Voor de indexering van de OZB wordt aangesloten bij het raadakkoord “van Ambitie naar Actie”. Dat betekent dat de OZB stijgt met het inflatiepercentage. Voor 2024 wordt een inflatiepercentage gehanteerd van 3%. 9. e. Stelpost loon- en prijsontwikkelingen De stelpost die in de begroting 2023 is opgenomen (€ 1 miljoen structureel) en bedoeld om de toekomstige loon- en prijsstijgingen op te vangen, is vanaf 2024 volledig ingezet om te komen tot een meerjarig sluitende begroting.

3.2.

Technische uitgangspunten

Met de perspectiefnota leggen we de raad de kaders voor waarmee het college bij het opstellen van de begroting rekening behoort te houden. Belangrijk daarbij zijn de uitgangspunten voor de begroting om deze toekomstbestendig te houden.  Aantal inwoners: 24.626 (stand 1-1-2023): in de jaren 2024 (24.906), 2025 (25.186), 2026 (25.366) en 2027 (25.546)  Aantal woningen: 10.691 (stand 1-1-2023): in de jaren 2024 (10.781), 2025 (10.871), 2026 (10.961) en 2027 (11.051)  De perspectiefnota is gebaseerd op de decembercirculaire, aangevuld met de effecten van de voorjaarsnota 2023 van het Rijk  Lonen en sociale lasten: voor het jaar 2024 is het nog niet bekend  Prijzen goederen en diensten: voor het jaar 2024 is het nog niet bekend  Huren, pachten, entreekaartjes e.d. 3%  OZB: 3%  Overige belastingen: 3%  Rioolheffing, afvalstoffenheffing en leges: 100% kostendekkendheid

3.3.

Financieel beeld na verwerking voorstellen

Hieronder het overzicht waarin alle voorstellen uit deze nota zijn verwerkt. De specificaties treft u aan bij de programma’s in hoofdstuk 6.

Vertrekpunt voor PPN 2024

2024

2025

2026

2027

1.292.700

2.585.700

115.700

62.700

175.000

70.000

1.047.700

2.585.700

115.700

62.700

Bijstelling bestaand beleid programma 1 Mens en samenleving (hoofdstuk 6.1) Bijstelling bestaand beleid programma 2 Kunst, cultuur en erfgoed (hoofdstuk 6.2) Bijstelling bestaand beleid programma 3 Fysieke leefomgeving en duurzaamheid (hoofdstuk 6.3) Bijstelling bestaand beleid programma 4 Economie, werk, toerisme en recreatie (hoofdstuk 6.4) Bijstelling bestaand beleid programma 5 Bestuur en dienstverlening (hoofdstuk 6.5) Totaal voor noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid Saldo Perspectiefnota 2024

3.4.

Reserves

Hieronder is een verloopoverzicht opgenomen van de reserves. Dit overzicht is gebaseerd op de eindsaldi van de jaarstukken 2022 en geeft een doorkijk voor de komende jaren. In deze doorkijk zijn, naast alle bestaande claims uit de meerjarenbegroting 2023-2026, ook de aanvullende claims uit 2023 van de vastgestelde raadvoorstellen (€ 1.397.000), de verhoging van de risicoreserve, de overheveling van incidentele budgetten van 2022 naar 2023 (€ 688.000), het jaarrekeningresultaat van de nog niet vastgestelde jaarrekening 2022 (€ 1.196.000) en het resultaat van het meerjarenperspectief 2024-2026 meegenomen.

Doorkijk Reserves * € 1.000

31-12 Mutatie 31-12 Mutatie 31-12 Mutatie 31-12 Mutatie 31-12 2022 2023 2023 2024 2024 2025 2025 2026 2026

1. Algemene reserve

8.694

511

9.205

1.048 10.253

2.586 12.839

116 12.955

Waarvan: Risicoreserve Onderzoeksbudget raad Reserve covid- en energiecrisisfonds Resultaat meerjarenperspectief 2023-2026 Vrije ruimte

2.387 10 254 0 6.043

509 0 -126 129 -1

2.896 10 128 129 6.042

0 0 0 1.048 0

2.896 10 128 1.177 6.042

0 0 0 2.586 0

2.896 10 128 3.763 6.042

0 0 0 116 0

2.896 10 128 3.879 6.042

2. Reserve Transitie Organisatie

377

-377

3. Reserve Ruimtelijke Ontwikkeling (RO)

168

4. Reserve Economische ontwikkeling

2.278

375

2.653

5. Reserve Beheer openbare ruimte

6.956

-264

6.692

-265

6.427

-265

6.162

-264

5.898

6. Bestemmingsreserve overig

10.963

-563 10.400

-575

9.825

-558

9.267

-549

8.718

Totaal

29.436

-318 29.118

208 29.326

1.763 31.089

-697 30.392

3.5.

Risico’s

In deze perspectiefnota zijn de ambities vanuit het raadsakkoord “van ambitie naar actie” verder geconcretiseerd voor de jaren 2024 – 2027. De financiële positie en de capaciteit in de organisatie is, voor zover wij daar nu zicht op hebben, in lijn gebracht met het totale pakket van:     

De 9 collegeprioriteiten; De 10 overige prioriteiten; De noodzakelijke bijstellingen voor het bestaand beleid; De indexeringen voor CAO ontwikkelingen (lonen) en inflatie (prijzen); De autonome ontwikkelingen, waaronder de aantallen inwoners, woningen en arealen.

Dit leidt tot een begroting die meerjarig sluitend is en dat is een belangrijk uitgangspunt in het financieel beleid van de gemeente Steenbergen. Daarbij is de spelregel gehanteerd dat we alleen bijstellingen doen in de begroting als daar een goede onderbouwing onder ligt. Eerst een plan, dan pas budget. Met deze spelregel voorkomen we dat we de begroting gaan belasten met claims die nog niet of onvoldoende concreet en onderbouwd zijn. Deze werkwijze brengt wel risico’s met zich mee. Hieronder zijn de belangrijkste risico’s en eventuele beheersmaatregelen geschetst. Risico 1 Collegeprioriteiten Voor de collegeprioriteiten (de 9 CAP prioriteiten en 10 overige prioriteiten) zijn de budgetten opgenomen die nodig zijn om de eerstvolgende stappen te kunnen zetten. Dat komt bij een groot aantal prioriteiten neer op een budget voor met maken van een plan of beleid. Voor de dekking wordt een beroep gedaan op de eenmalige ontwikkelbudgetten die met de begroting 2023 beschikbaar zijn gesteld door de raad. Voor de prioriteiten Actieplan Wonen (3) en Gebiedsontwikkeling (6) wordt met deze perspectiefnota aanvullend budget gevraagd. Dit om het risico te voorkomen dat deze projecten stil komen te vallen omdat er in de periode 2024 - 2027 nog geen of slechts gedeeltelijk opbrengsten tegenover staan. Het opnemen van aanvullend budget kan worden gezien als beheersmaatregel.

Voor de uitvoering van de plannen die voortkomen uit de collegeprioriteiten is voor het grootste deel nog geen budget beschikbaar. Het benodigd budget is immers afhankelijk van nog te maken keuzes. De komende jaren komt daar meer zicht op. Het is belangrijk dat we hierop tijdig anticiperen en ruimte gaan scheppen in onze begroting. Eén van de belangrijkste opgaven die voor ons ligt is de realisatie van onderwijshuisvesting, een wettelijke taak voor de gemeente. De komende periode moet een aantal scholen worden vernieuwd. Dat vraagt om substantiële investeringen. Ook op het gebied van duurzaamheid, maatschappelijk vastgoed en verdere digitalisering van onze bedrijfsvoering moeten we ons daarop voorbereiden. Als eerste stap houden we alle openstaande investeringskredieten tegen het licht. Wat niet meer nodig is, laten we vervallen. Dat kan ruimte geven voor nieuwe investeringen. Risico 2 Indexering In deze perspectiefnota hebben we alle indexeringen die op dit moment bekend zijn, verwerkt. De stelpost die in de begroting 2023 is opgenomen (€ 1 miljoen structureel), aangevuld met de compensatie van het Rijk, is volledig ingezet om te komen tot een meerjarig sluitende begroting. Voor de beheerplannen openbare ruimte en maatschappelijk vastgoed is het beeld nog niet volledig.

We weten dat de prijzen van materialen en menskracht in de markt ook fors zijn gestegen, maar de effecten daarvan op de beheerplannen is nog niet duidelijk. Op weg naar de begroting worden de beheerplannen geactualiseerd. Het risico is aanwezig dat de vastgestelde kwaliteitsniveaus niet kunnen worden gerealiseerd met het budget wat beschikbaar is.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://raad.gemeente-steenbergen.nl/api/v1/meetings/1644/documents/18630