Perspectiefnota 2023-2026 BBM2200012.pdf
Tekst van het document
-Voor de
Inhoudsopgave 1.
Voorwoord ............................................................................................................................................................... 1
2.
Opbouw van deze perspectiefnota ............................................................................................................................ 2
3.
Financieel Beeld ....................................................................................................................................................... 3
4.
5.
6.
7.
3.1.
Vertrekpunt..................................................................................................................................................... 3
3.2.
Stelpost ambities uit de samenleving .............................................................................................................. 9
3.3.
Technische uitgangspunten .......................................................................................................................... 10
3.4.
Financieel beeld na verwerking voorstellen ................................................................................................. 10
3.5.
Reserves ....................................................................................................................................................... 11
3.6.
Risico’s ......................................................................................................................................................... 11
Ontwikkelkansen voor Steenbergen als gemeente .................................................................................................. 13 4.1.
Stedelijke Regio West-Brabant West ........................................................................................................... 13
4.2.
Wet voorkeursrecht gemeenten .................................................................................................................... 14
4.3.
Strategisch en lokaal Bedrijventerrein Reinierpolder III .............................................................................. 15
4.4.
A4 Hotel ....................................................................................................................................................... 15
4.5.
Verkeer ......................................................................................................................................................... 16
4.6.
Economische Kracht ..................................................................................................................................... 16
4.7.
Woningbouw ................................................................................................................................................ 16
4.8.
Samenhang en scenario’s ............................................................................................................................. 16
4.9.
Conclusie ...................................................................................................................................................... 17
Gebiedsontwikkeling per kern ................................................................................................................................ 18 5.1.
Gebiedsgericht werken door een kerngerichte aanpak ................................................................................. 18
5.2.
Kerngericht werken en het grotere geheel .................................................................................................... 19
Gevolgen van de ontwikkelkansen voor de begroting en organisatie ..................................................................... 21 6.1.
Planologisch Regime ofwel bestemmingsplan toekomstig Reinierpolder III en omgeving. ........................ 21
6.2.
Integraal benaderen ...................................................................................................................................... 21
6.3.
Ontwikkelplannen ........................................................................................................................................ 22
6.4.
Van beheerorganisatie naar ontwikkelorganisatie ........................................................................................ 22
Programma’s .......................................................................................................................................................... 24 7.1
Programma Mens en Samenleving ............................................................................................................... 26
Waar gaan we voor? ............................................................................................................................................... 26 Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ........................................................................................................... 27 Overzicht van de voorstellen .................................................................................................................................. 28 7.2
Programma Kunst, Cultuur en Erfgoed ........................................................................................................ 30
Waar gaan we voor? ............................................................................................................................................... 30 Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ........................................................................................................... 31 7.3
Programma Fysieke Leefomgeving en Duurzaamheid ................................................................................. 33
Waar gaan we voor? ............................................................................................................................................... 33
Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ........................................................................................................... 34 Overzicht van de voorstellen .................................................................................................................................. 35 Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan ............................................................................................................... 35 7.4
Programma Economie, Toerisme en Recreatie............................................................................................. 38
Waar gaan we voor? ............................................................................................................................................... 38 Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ........................................................................................................... 39 7.5
Programma Bestuur en Dienstverlening ....................................................................................................... 42
Waar gaan we voor? ............................................................................................................................................... 42 Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ........................................................................................................... 45 Overzicht van de voorstellen .................................................................................................................................. 47 BIJLAGE 1
Vervangingsinvesteringen .................................................................................................................. 48
BIJLAGE 2
Opvolging moties / initiatiefvoorstel .................................................................................................. 52
BIJLAGE 3
Uitvoeringsplan GVVP jaarschijf 2023 .............................................................................................. 53
BIJLAGE 4
Analyse verkeersmeldingen ............................................................................................................... 54
1. Voorwoord Hierbij bieden wij u de Perspectiefnota 2023 – 2026 aan. Een bijzondere Perspectiefnota. Medio maart van dit jaar hebben de inwoners van de gemeente Steenbergen een nieuwe gemeenteraad gekozen. Zoals gebruikelijk in een verkiezingsjaar hebben wij een beleidsarme perspectiefnota gemaakt. Samen met het nieuwe coalitieakkoord vormt dit de opstap naar de programmabegroting 2023 en meerjarenramingen 2024 – 2026. Concreet betekent beleidsarm dat we ons hebben gericht op de budgettaire bijstellingen die nodig zijn om het huidige beleid voort te zetten. Daarnaast wordt rekening gehouden met de invoering van nieuwe wetgeving en de autonome ontwikkelingen zoals inwoneraantallen, areaalgroei en indexeringen van lonen en prijzen. Ontwikkelkansen Naast de noodzakelijke bijstellingen zijn we in deze nota uitgebreid ingegaan op de ontwikkelkansen. Zowel de kansen voor de gemeente Steenbergen als geheel als voor de afzonderlijke kernen. De raad heeft inmiddels belangrijke besluiten genomen om de kansen daadwerkelijk te verzilveren. Onder andere het beleidskader Economische Kracht, het bekrachtigen van de Wet Voorkeursrecht Gemeenten en het onderzoek naar randwegen bieden hiervoor het fundament. Ook is met het vaststellen van de Perspectiefnota 2022 de lijn ingezet voor het gebiedsgericht werken. Iedere kern is uniek.
Het is belangrijk dat we richting geven aan de ontwikkeling van onze kernen. Dat vraagt om een integrale aanpak en samenwerking tussen organisatie, bestuur en verschillende partijen uit de samenleving. Financiën Wij bieden u een meerjarig sluitende perspectiefnota aan. Het saldo is als volgt: 2023 2024 2025 Saldo Perspectiefnota 2023-2026
7.000
1.693.000
3.036.000
2026 785.000
Risico’s De belangrijkste ontwikkelingen van de risico’s zijn geschetst in deze perspectiefnota. Deze houden onder andere verband met de huidige situatie in de wereld. Nu de coronacrisis hopelijk achter ons ligt, zijn we in een nieuwe crisis beland. De stijgende energieprijzen en de oorlog in de Oekraïne hebben geleid tot een explosieve stijging van de inflatie. Daarnaast blijft de onzekerheid rondom het gemeentefonds een zorg voor gemeenten. Bij het opstellen van deze perspectiefnota is er nog geen zicht op de meicirculaire. We hebben ons gebaseerd op de meest recente informatie, maar dat is “dun ijs”. Verdere proces De behandeling van de perspectiefnota vindt plaats op 14 juli 2022. In opmaat naar de behandeling wordt, mits deze beschikbaar zijn, een tweetal bouwstenen verder uitgewerkt. Dat betreft de financiële vertaling van het nieuwe coalitieakkoord en de effecten van de meicirculaire. Samen met deze perspectiefnota vormen deze documenten de opmaat naar de programmabegroting 2023. Op 16 juni 2022 staat het technisch beraad gepland. Wij wensen u veel succes toe met de beraadslagingen.
Het college van burgermeester en wethouders
1
2. Opbouw van deze perspectiefnota Financieel Alle financiële informatie hebben wij gebundeld in hoofdstuk 3. Daarin is een totaalbeeld gegeven van alle mutaties ten opzichte van de vastgestelde begroting 2022. De informatie is als volgt opgebouwd: bepalen van het financieel vertrekpunt; de technische uitgangspunten (de parameters die we gebruiken voor het opstellen van de begroting); het financieel beeld na verwerking van alle voorstellen; de reservepositie; de financiële risico’s. Bij de voorstellen voor budgetaanpassing wordt ingegaan op de noodzakelijke aanpassingen en aanpassingen. Zoals aangegeven in het voorwoord is dit een beleidsarme perspectiefnota. Er zijn dan ook geen voorstellen voor nieuw beleid. De noodzakelijke aanpassingen kunnen worden gezien als bijstellingen in het bestaand beleid gericht op de realisatie van het raadsprogramma Aan de Slag! In Bijlage 1 zijn de overzichten met vervangingsinvesteringen opgenomen.
Beleidsinhoudelijk In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de ontwikkelkansen voor Steenbergen als geheel. In hoofdstuk 5 wordt dit verder uitgewerkt voor de verschillende kernen. Vanuit de hoofdstukken 4 en 5 wordt in hoofdstuk 6 is aangegeven wat de effecten zijn van de ontwikkelkansen betekenen voor de stelpost ambities uit de samenleving. In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op de stand van zaken van de belangrijkste thema’s in de reguliere begrotingsprogramma’s. De maatschappelijke effecten zoals opgenomen in de begroting zijn het vertrekpunt. Aangegeven is waar we voor gaan, wat we ervoor gaan doen (op hoofdlijnen) en wat de noodzakelijke financiële bijstellingen zijn. Op weg naar de begroting wordt de informatie verder concreet gemaakt. In het programma Fysieke Leefomgeving en Duurzaamheid is, in navolging van het amendement van 4 maart 2021 een aparte paragraaf opgenomen over het Gemeentelijk Verkeers- en vervoersplan (GVVP). In bijlage 2 zijn de openstaande moties opgenomen, waarbij is aangegeven hoe het staat met de opvolging ervan. In bijlage 3 is – zoals toegezegd aan de raad - het overzicht opgenomen van de GVVP planning voor 2023. In bijlage 4 is – zoals toegezegd aan de raad - het overzicht opgenomen van de analyse van verkeersmeldingen.
2
3. Financieel Beeld In dit hoofdstuk starten we met het financiële vertrekpunt. Vervolgens beschrijven we de technische uitgangspunten die zijn gehanteerd. Daarna voegen wij de voorstellen van deze nota toe aan het vertrekpunt. We eindigen met de impact van de voorstellen op de reservepositie. In de financiële overzichten zijn verwijzingen naar de toelichtingen opgenomen die na de betreffende tabel zijn weergegeven.
3.1.
Vertrekpunt
Het vertrekpunt voor deze perspectiefnota 2023 wordt bepaald door de stand van de begroting 2022-2025, aangevuld met de verwerking van de decembercirculaire 2021, verwerking van de effecten op de BUIG en de uitkeringen, de correcties op jeugdzorg, de besluitvorming van college of raad, de bijstellingen als gevolg van autonome en wettelijke ontwikkelingen en eventuele correcties. De ontwikkelingen zijn verwerkt “voor de streep”. Deze ontwikkelingen zijn nodig om de bestaande bedrijfsvoering en dienstverlening op het gekozen kwaliteitsniveau te kunnen continueren en garanderen. 2023
2024
2025
2026
1.
Stand begroting 2022
642.000
951.000
1.461.000
1.461.000
2.
Verwerking decembercirculaire 2021
779.000
770.000
775.000
781.000
3.a
Effecten macrobudget en corona op BUIG
-579.000
-519.000
-495.000
-423.000
3.b
Effecten macrobudget en corona op uitkeringen
150.000
150.000
150.000
150.000
4.
Effecten correctie jaarschijf 2026 Jeugd 75% gemeentefonds
-
-
-
-267.000
5.
Effecten maartbrief (doorrekening regeerakkoord Rutte)
622.000
1.606.000
2.024.000
-38.000
6.
Effecten herverdeling gemeentefonds
7.
188.000
564.000
940.000
940.000
Aangepaste stand meerjarenbegroting
1.802.000
3.522.000
4.855.000
2.604.000
Reeds genomen besluiten College / Raad
-542.000
-532.000
-532.000
-532.000
-117.000
-127.000
-137.000
-137.000
Bijstellingen wettelijk/autonoom 8.
Ontwikkelingen wet- en regelgeving
9.a
Loonontwikkeling (CAO)
-
-
-
-
9.b
Prijsontwikkeling eigen organisatie
-
-
-
-
9.c
Aanpassing bijdragen verbonden partijen
-363.000
-394.000
-376.000
-409.000
9.d
Indexering OZB
215.000
215.000
215.000
215.000
9.e
Stelpost loon- en prijsontwikkelingen
-519.000
-593.000
-614.000
-581.000
-784.000
-899.000
-912.000
-912.000
476.000
2.091.000
3.411.000
1.160.000
Vertrekpunt voor Perspectiefnota 2023:
De toelichtingen zijn hierna weergegeven. 1.
Dit is het eindsaldo van de jaarschijven 2023 tot en met 2025 uit de meerjarenbegroting 20222025, vastgesteld in november 2021. Jaarschijf 2026 is hieraan toegevoegd.
3
2. Ten opzichte van de septembercirculaire 2021 valt de decembercirculaire 2021 voordeliger uit. De volgende mutaties zijn het gevolg: Mutatie decembercirculaire ten opzichte van de septembercirculaire 2021 Omschrijving
2023
2024
2025
2026
Hoeveelheidsverschillen; aanpassingen op het aantal leerlingen voorgezet onderwijs
-184.000
-195.000
-197.000
-199.000
88.000
85.000
88.000
94.000
kinderopvangtoeslag (POK) *1 Salarislasten zorgdomein *2
108.000
108.000
108.000
110.000
Inflatiecorrectie verspringing basisjaar *3
767.000
772.000
776.000
776.000
Totaal verwerking decembercirculaire
779.000
770.000
775.000
781.000
Versterking dienstverlening gemeenten: parlementaire ondervragingscommissie
*1 De rijksoverheid geeft aan dat naast de hersteloperatie voor getroffen ouders en kinderen, er ook maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden. Onderdeel hiervan is het versterken van de dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid, waaronder de gemeenten.
*2 Vanaf 2022 structureel € 94 miljoen beschikbaar voor gemeenten om de stijging van de zorgsalarissen in het sociaal domein mogelijk te kunnen maken. - € 80 miljoen landt in de algemene uitkering, gesplitst in € 40 miljoen voor jeugdzorg en € 40 miljoen voor Wmo. - In het voorjaar 2022 ontvangen gemeenten, bij de verwerking van de reguliere loon- en prijsbijstelling voor Beschermd Wonen, het resterende structurele bedrag van € 14 miljoen.
*3 Verder is er vanaf 2023 een positief effect in verband met de prijs- en loonindexaties. Dit voordeel zal mogelijk wegvallen tegen de hoger op te nemen kosten in de budgetten vanaf 2023.
3.
a. Effecten macrobudget en corona op BUIG - Ontwikkeling macrobudget 2021: voorlopig € 6.845,2 miljoen en definitief € 6.385,3 miljoen. Dit is een daling van 6,71% - Het macrobudget stijgt van 2021 op 2022 met € 61,4 miljoen (+ 1,0%) van € 6.385,3 miljoen tot € 6.446,7 miljoen. Bij het macrobudget wordt vanaf 2022 een onderscheid gemaakt tussen het budget bijstandsuitkeringen en het budget voor het verstrekken van de loonkostensubsidies (LKS). Het voorlopige budget bijstandsuitkeringen 2022 bedraagt € 6.121,8 miljoen en het voorlopig budget 2022 LKS bedraagt € 324,8 miljoen. - Het voorlopige macrobudget 2022 is gebaseerd op de realisaties in 2021, aangevuld met een voorspelling van de beleidseffecten en conjuncturele effecten. In september 2021 zijn de realisaties 2021 uiteraard nog niet bekend. Het voorlopig macrobudget 2022 is daarom gebaseerd op een raming van de realisaties 2021. Eind september bedraagt de raming voor 2021 367.033 uitkeringen. Deze raming wordt bij de publicatie van het nader voorlopige macrobudget in mei 2022, respectievelijk van het definitieve macrobudget in september 2022, vervangen door de dan bekende feitelijke realisaties.
4
Mutatie Buig periode 2023-2026 Omschrijving Buigberekening (gebaseerd op het voorlopig macrobudget) Buig (meerjarenbegroting 2022 gemeente Steenbergen) Mutatie
3.
2023
2024
2025
2026
5.313.000
5.519.000
5.680.000
5.789.000
5.892.000
6.038.000
6.175.000
6.212.000
-579.000
-519.000
-495.000
-423.000
b. Effecten macrobudget en corona op uitkeringen De belangrijkste redenen voor de daling in het macrobudget over het jaar 2021 en verder is de neerwaartse bijstelling van de werkloosheidsramingen van het CPB vanwege de meevallende werkloosheidscijfers in de coronacrisis. Dit resulteert dan ook in een verwachte bijstelling van structureel € 150.000 over de uitkeringen in de periode 2023-2026.
4.
Effecten correctie jaarschijf 2026 Jeugd 75% gemeentefonds De gemeente Steenbergen heeft bij de meerjarenbegroting 2022 gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een stelpost op te nemen in de meerjarenraming 2023 tot en met 2025 voor de middelen jeugdzorg. De bedragen komen voort uit de arbitrage uitspraak van de Commissie van Wijzen. Hiervoor geldt een maximum van 75% van het deel dat gemeenten op basis van de verdeling zouden krijgen. De stelpost is geen budgettaire garantie. Besluitvorming over een structurele oplossing in termen van benodigd budget en aanpassingen in het stelsel voor uitvoering van de Jeugdwet vanaf 2022 heeft nog geen volledige opvolging gekregen in het coalitieakkoord. In het coalitieakkoord wordt er op een aantal punten afgeweken (onder andere de hoogte) van de afspraken van de Commissie van Wijzen, waardoor de compensatie op langere termijn lager is. Dat betekent concreet dat in de jaarschijf 2026 een correctie meegenomen moet worden.
5.
Effecten maartbrief 2022 (regeerakkoord Rutte IV) Zoals bekend is de meicirculaire gekoppeld aan de Voorjaarsnota van de rijksoverheid. De Voorjaarsnota geeft de mutaties weer ten opzichte van de Miljoenennota, zoals die verwerkt is in de septembercirculaire. De Maartbrief 2022 bevat informatie over het financiële effect, voor wat betreft het accres en de opschalingskorting conform het regeerakkoord en de invoering van het nieuwe verdeelmodel per 1 januari 2023. Het kabinet heeft besloten deze kabinetsperiode voor de gemeentes de oploop van de opschalingskorting te schrappen. Deze brief heeft niet de status van een circulaire. Er worden geen maatstafgewichten en uitkeringsfactoren aangepast. Bij de Voorjaarsnota van het Rijk zal, zoals gebruikelijk, een actualisatie van het accres plaatsvinden. Vervolgens worden de gemeenten hierover geïnformeerd in de meicirculaire 2022. Met de vooraankondiging van een maartbrief gemeentefonds van het ministerie van BZK op 1 maart jl. hadden we op meer informatie gehoopt. In deze vooraankondiging wordt expliciet beschreven dat het voor de gemeenten in verband met de begrotingsvoorbereiding van belang is om zicht te krijgen op het financieel meerjarenperspectief. Vooral het uitblijven van informatie over het ravijnjaar 2026 brengt mogelijk de nieuwe gemeenteraden in de problemen bij het opstellen van hun meerjarig kader.
5
Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers, aan de hand van de informatie van Pauw, doorgerekend en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: Effect maartbrief 2022
Jaarschijven gemeente Steenbergen 2023
2024
2025
2026
Geactualiseerde accresstanden 2023-2026
90.000
Schrappen oploop opschalingskorting
519.000
899.000
1.149.000
-38.000
694.000
875.000
-
Effect inkomensafhankelijke bijdrage huishoudelijke hulp
13.000
13.000
-
-
TOTAAL Effect maartbrief Rijk 2022
622.000
1.606.000
2.024.000
-38.000
In de meicirculaire 2022 worden deze cijfers definitief. Deze kunnen dus nog afwijken van de voorspellingen van Pauw. 6.
Effecten herverdeling gemeentefonds De fondsbeheerders hebben besloten om per 1 januari 2023 tot invoering van het nieuwe verdeelmodel over te gaan. Aanleiding voor de fondsbeheerders is het feit dat iedereen het er over eens is dat het nieuwe model een verbetering is ten opzichte van het huidige. In het huidige model sluiten de uitgaven van gemeenten niet meer aan bij de verdeling van de middelen in met name het sociaal domein. De fondsbeheerders onderstrepen in de Maartbrief dat het model geen eindstation is, continu onderhoud zal vragen en willen nadere invulling en uitvoering geven aan de onderzoeksagenda zoals door de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) is voorgesteld. Voor de gemeente Steenbergen is het herverdeelvoordeel per inwoner berekend op € 45,94. Afgesproken is dat het ingroeipad voor alle gemeenten voor het jaar 2023 op maximaal € 7,50 per inwoner wordt gezet. Ook wordt het ingroeipad beperkt tot drie jaar. Na drie jaar bedraagt het maximaal voor- of nadelig herverdeeleffect voor een gemeente hierdoor € 37,50 per inwoner. Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers, aan de hand van de informatie van Pauw, doorgerekend aan de hand van het nieuwe ingroeipad en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: Effecten herverdeling gemeentefonds Herverdeling gemeentefonds per 1-1-2023 Per inwoner
Jaarschijven gemeente Steenbergen 2023
2024
2025
2026
188.000
564.000
940.000
940.000
7,50
22,50
37,50
37,50
6
7. Hieronder het overzicht van genomen financiële besluiten door college of raad tot 1 juni 2022. Onderwerpen
Besluit
Jaarschijven
2023
2024
2025
2026
College
-121.000
-121.000
-121.000
-121.000
College
-237.000
-237.000
-237.000
-237.000
Raad
-10.000
-
-
-
Cao Gemeenten 2021-2022 *1 Verhoging Tarieven Jeugd 2022 *2 Studie randweg Steenbergen-West (GVVP) *3 Aanwijzing accountant 2022-2026 *4
Raad
-33.000
-33.000
-33.000
-33.000
Economische kracht; uitvoeringprogramma *5
Raad
-110.000
-110.000
-110.000
-110.000
Economische kracht; marketing*6
College
-31.000
-31.000
-31.000
-31.000
-542.000
-532.000
-532.000
-532.000
Totaal besluiten College/Raad
*1 De cao Gemeenten 2021 – 2022 zijn definitief. Dat betekent dat de salarissen per 1 december 2021 met 1,5 procent omhoog gaan en per 1 april 2022 nog een keer omhoog, met 2,4 procent. In de perspectiefnota 2022 (verwerkt in de meerjarenbegroting 2022-2025) is rekening gehouden met een structurele stelpost CAOontwikkelingen vanaf 2022 van € 134.000. Deze loonontwikkeling was nog niet ingezet en is als structurele dekking meegenomen voor de extra loonkosten vanaf 2022. Het structureel tekort van € 121.000 (€ 255.000 € 134.000) wordt meegenomen in deze perspectiefnota. *2 Het effect van de tariefsverhoging vanaf 2022 op de totale kosten Jeugdzorg voor de gemeente Steenbergen is structureel € 237.000. Het betreft de verhoging van de tarieven Jeugd van de laagcomplex arrangementen met 2,53%, de verhoging van de tarieven Jeugd van de hoogcomplex arrangementen A t/m E met 2,53% plus € 1.500,- per maand voor hoogcomplex D en E, de verhoging van de tarieven Jeugd van de arrangementen Pleegzorg en Woonzorg met 12,53%. *3 Dit betreft het Raadsbesluit (RD2100265) voor inhuur tijdelijke medewerker in 2023 voor € 10.000 voor de studie randweg Steenbergen- West. *4 Op 30 september 2021 is de gemeenteraad akkoord gegaan met het beschrijvend document voor de aanbesteding van de accountantscontrole voor de gemeentes Steenbergen, Bergen op Zoom, Woensdrecht en voor de ISD.
De gezamenlijke aanbesteding heeft geleid tot het aangaan van een overeenkomst voor de accountantscontrole. In het raadsbesluit (RD2200026) is besloten dat Baker Tilly (Netherlands) N.V. voor de periode van 1 juli 2022 t/m 30 juni 2026 aan te wijzen als openbare accountant en dat de meerkosten gedekt worden uit de lopende meerjarenbegroting. *5 De financiële middelen voor het verwezenlijken van de doelen van het uitvoeringsprogramma Economische Kracht zijn al vastgesteld in het beleidskader Economische Kracht. *6 Vanuit het college en de gemeenteraad bestaat al langer de wens om de gemeente Steenbergen beter op de kaart te zetten. Vooral op het gebied van economie liggen er veel kansen en kunnen we ons echt onderscheiden. Dit is dan ook de reden waarom ervoor is gekozen om marketing te koppelen aan het beleidskader Economische Kracht. In het aparte ‘uitvoeringsprogramma marketing’ wordt dieper ingegaan op wat er nodig is om het goud dat Steenbergen in handen heeft ook daadwerkelijk te verzilveren. De extra benodigde middelen om het marketingplan structureel uit te voeren zullen in de begroting worden opgenomen en betreffen de jaarlijkse capaciteit van een medewerker marketing.
7
8. Ontwikkelingen wet- en regelgeving Invoering Wet open overheid Op 26 januari 2021 heeft de Tweede Kamer de (Wijzigingswet) Wet open overheid (Woo) aangenomen. Het betreft een initiatiefwet uit de Tweede Kamer die beoogt de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. Met dit wetsvoorstel geven de initiatiefnemers zowel de actieve als de reactieve openbaarmaking van overheidsinformatie een nieuwe basis, verankeren zij het recht op toegang tot informatie wettelijk en beogen zij de informatievoorziening en informatiehuishouding van het Rijk en decentrale overheden te verbeteren. De Woo verplicht overheden zo veel mogelijk informatie in een vroegtijdig stadium actief openbaar te maken en te publiceren op internet. De openbaarmaking moet geanonimiseerd gebeuren. De implementatie van de Woo raakt de gehele organisatie. De huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob) wordt ingetrokken bij de inwerkingtreding van de Woo per 1 mei 2022. Met de meicirculaire 2021 zijn extra middelen beschikbaar gesteld. Bij het opstellen van de begroting 2022 was er nog geen kostenafweging gemaakt waardoor deze middelen in het begrotingsresultaat zitten. Voor de implementatie en de uitvoering zijn deze middelen noodzakelijk. Deze gelden zullen bij de tussenrapportage 2022 uit het begrotingsresultaat gehaald worden en beschikbaar gesteld worden.
Op basis van de huidige informatie (de fasering van de invoering van de actieve openbaarmaking staat nog niet vast) komen wij tot de volgende raming voor 2023 – 2026 uitgaande dat aan de minimale wettelijke vereisten wordt voldaan: Invoering Wet open overheid
Jaarschijven
2023
2024
2025
2026
Invoeringskosten Wet open overheid (wet WOO)
-72.000
-82.000
-82.000
-82.000
Contactfunctionaris en evt publicist (wet WOO)
-45.000
-45.000
-55.000
-55.000
Totaal
-117.000
-127.000
-137.000
-137.000
9. a. CAO – personeelslasten Op dit moment is er geen informatie waaraan een percentage loonstijging kan worden ontleend. Voor de wijze waarop omgegaan wordt met de indexering voor lonen wordt verwezen naar de paragraaf 3.5. 9.
b. Prijsontwikkeling Voor de prijsontwikkeling is het uitgangspunt gehanteerd: wat bekend is en zeker, wordt verwerkt als noodzakelijke bijstelling. Wat nog niet zeker is, maar wel wordt verwacht dat er een prijsstijging aankomt, wordt beschouwd als risico en dus niet verwerkt in de begroting. Met het oog op het hoge inflatiepercentage is de compensatie voor lonen en prijzen uit de decembercirculaire volledig geoormerkt voor loon- en prijsstijgingen die bij de begroting worden verwacht.
De noodzakelijke bijstellingen voor prijzen die we nu in deze nota
aanbrengen, worden in mindering gebracht op dit bedrag.
Een rondje langs de andere
gemeenten in de regio heeft uitgewezen dat de meeste gemeenten ook deze lijn hanteren.
8
9.
c. Verbonden Partijen Tijdens de besluitvormende raadsvergadering van 30 juni 2022 worden alle verbonden partijen behandeld. De besturen van de verbonden partijen moeten voor 1 augustus besluiten over de ontwerpbegrotingen 2023. Zij dienen rekening te houden met de ingediende zienswijzen. De besturen dienen de gemeenteraden te informeren op welke wijze zij omgaan met de zienswijze. Bij de begroting 2023 van gemeente Steenbergen zal in de paragraaf Verbonden Partijen worden aangegeven wat gedaan is met eventuele zienswijzen. In navolgende tabel zijn de aanpassingen van de bijdrage voor de gemeente Steenbergen per verbonden partij weergegeven.
Verbonden partijen
Aanpassingen bijdragen
2023
2024
2025
2026
Veiligheidsregio Midden en West Brabant (VRMWB)
-64.000
-77.000
-84.000
-128.000
Werkvoorzieningsschap West Noord Brabant (WVS)
-109.000
-79.000
-54.000
-1.000
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst West Brabant (GGD)
-39.000
-43.000
-37.000
-46.000
Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West (RAV)
-
-
-
-
Regio West Brabant (RWB)
-43.000
-81.000
-84.000
-97.000
Omgevingsdienst Midden en West Brabant (OMWB)
-16.000
-21.000
-22.000
-35.000
West Brabants Archief (WBA)
-6.000
-6.000
-6.000
-6.000
-
-
-
1.000
Intergemeentelijk Sociale Dienst (ISD)
-86.000
-87.000
-89.000
-95.000
Totaal, nadeel bijdragen verbonden partijen
-363.000
-394.000
-376.000
-409.000
Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (RBL)
9. d. indexering van OZB Voor de indexering van de OZB wordt aangesloten bij het coalitieakkoord “aan de Slag!” van 2019. Dat betekent dat de OZB stijgt met het inflatiepercentage. Het Centraal Planbureau verwacht voor 2022 een inflatie van 5,22%. Deze vlakt in 2023 weer wat af. Voor 2023 wordt een inflatiepercentage gehanteerd van 4,2%. Het percentage is in lijn met de buurgemeenten. Het ligt regionaal tussen de 4% en 5% 9. e. stelpost loon- en prijsontwikkelingen Deze stelpost is bedoeld om de toekomstige loon- en prijsstijgingen op te vangen. Bij het opstellen van deze perspectiefnota zijn deze nog niet bekend.
3.2.
Stelpost ambities uit de samenleving
De raad heeft in het verleden een structurele stelpost ‘Ambities uit de samenleving’ in de begrotingssaldo opgenomen die benut kan worden voor de gebiedsontwikkeling van de gemeente Steenbergen. In onderstaande tabel is de laatste stand opgenomen. Stelpost: Ambities uit de samenleving Beginsaldo Claim: Fort Henricus; opwaarderen van de openbare ruimte Claim: financieringskosten geldlening 25 miljoen Nieuw Saldo na claims
2023
2024
2025
2026
Raadstuk
€ 382.000 € 707.000 € 707.000 € 707.000 €
-14.250 € -14.250 € -14.250 € -14.250 Raadsvoorstel Fort Henricus
€
-57.427 € -198.650 € -328.800 € -321.950 Raadsvoorstel WVG
€ 310.323 € 494.100 € 363.950 € 370.800
9
3.3.
Technische uitgangspunten
Met de perspectiefnota leggen we de raad de kaders voor waarmee het college bij het opstellen van de begroting rekening moet houden. Belangrijk daarbij zijn de uitgangspunten voor de begroting om deze toekomstbestendig te houden. Aantal inwoners: 24.363 (stand 1-1-2022): in de jaren 2023 (24.723), 2024 (25.003), 2025 (25.0283) en 2026 (25.463) Aantal woningen: 10.575 (stand 1-1-2022): in de jaren 2023 (10.775), 2024 (10.875), 2025 (10.975) en 2026 (11.075) De perspectiefnota is gebaseerd op de decembercirculaire, aangevuld met de maartbrief 2022 Lonen en sociale lasten: nog niet bekend Prijzen goederen en diensten: nog niet bekend Huren, pachten, entreekaartjes e.d. 4,2% OZB: 4,2% Overige belastingen: 4,2% Rioolheffing, afvalstoffenheffing en leges: 100% kostendekkendheid.
3.4.
Financieel beeld na verwerking voorstellen
Hieronder het overzicht waarin alle voorstellen uit deze nota zijn verwerkt. De specificaties treft u aan bij de programma’s in hoofdstuk 7. 2023
2024
2025
2026
Vertrekpunt voor PPN 2023
476.000
2.091.000
3.411.000
1.160.000
Bijstelling bestaand beleid programma 1 (hoofdstuk 7.1)
-50.000
-
-
-
Bijstelling bestaand beleid programma 2 (hoofdstuk 7.2)
-
-
-
-
Bijstelling bestaand beleid programma 3 (hoofdstuk 7.3)
-75.000
-65.000
-65.000
-65.000
Bijstelling bestaand beleid programma 4 (hoofdstuk 7.4)
-
-
-
-
Bijstelling bestaand beleid programma 5 (hoofdstuk 7.5)
-344.000
-333.000
-310.000
-310.000
Totaal voor noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid
-469.000
-398.000
-375.000
-375.000
7.000
1.693.000
3.036.000
785.000
Saldo Perspectiefnota 2023
10
3.5.
Reserves
Hieronder is een overzicht opgenomen van de reserves. Dit overzicht is gebaseerd op de eindsaldi van de jaarstukken 2021 en geeft een doorkijk voor de komende jaren. In deze doorkijk zijn, naast alle bestaande claims uit de meerjarenbegroting 2022-2025, ook de aanvullende claims uit 2022 van de vastgestelde raadvoorstellen, de overheveling van incidentele budgetten van 2021 naar 2022 en het jaarrekeningresultaat van de nog niet vastgestelde jaarrekening 2021 meegenomen.
Doorkijk Reserves * € 1.000
31-12 Mutatie 31-12 Mutatie 31-12 Mutatie 31-12 Mutatie 31-12 2021 2022 2022 2023 2023 2024 2024 2025 2025
1. Algemene reserve
8.896
48
8.944
0
8.944
0
8.944
0
8.944
Waarvan: Risicoreserve Decentralisatie sociaal domein Onderzoeksbudget raad COVID-19 (noodfonds) Vrije ruimte
2.387 0 3 459 6.047
0 0 7 0 41
2.387 0 10 459 6.088
0 0 0 0 0
2.387 0 10 459 6.088
0 0 0 0 0
2.387 0 10 459 6.088
0 0 0 0 0
2.387 0 10 459 6.088
2. Reserve Transitie Organisatie
855
-594
261
-70
191
0
191
0
191
3. Reserve Ruimtelijke Ontwikkeling (RO)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
4. Reserve Economische ontwikkeling
2.278
0
2.278
0
2.278
0
2.278
0
2.278
5. Reserve Beheer openbare ruimte
7.238
-350
6.888
-358
6.530
-358
6.172
-358
5.814
6. Bestemmingsreserve overig
11.657
-604 11.053
-517 10.536
-740
9.796
-725
9.071
Totaal
30.924
-1.500 29.424
-945 28.479
3.6.
-1.098 27.381
-1.083 26.298
Risico’s
Nasleep en opleving coronacrisis De samenleving is weer open, de coronamaatregelen zijn afgeschaald. We hopen allemaal dat dit zo blijft, maar het is onzeker. De nasleep van de maatregelen in termen van (psychische) gezondheid, armoede, eenzaamheid en dergelijke tekent zich voor verschillende groepen af in de maatschappij. Wat de financiële effecten daarvan (meer beroep op regelingen e.d.) voor onze gemeente zijn, is niet in te schatten. Vooralsnog houden we het steunfonds (saldo 31-12-2021 € 477.000) in tact. Bij een onverhoopte opleving van het virus kan dit fonds weer snel worden ingezet waar nodig. Inflatie stijgt tot grote hoogte Van de coronacrisis is de wereld beland in de volgende crisis. Sinds eind februari 2022 is Oekraïne in oorlog met Rusland. Dit heeft geleid tot een verdere verhoging van de – op dat moment al hoge – energieprijzen. Ook de prijzen van dagelijkse boodschappen rijzen de pan uit. Het Centraal Planbureau verwacht een inflatie van 5,22% voor 2022. Verwacht wordt dat dit percentage weer wat afvlakt in 2023. Met een dergelijk inflatiepercentage staat ook de gemeentelijke begroting onder druk. Wij zien daarbij een toename van het (financieel risico) op de volgende terreinen: 1. Het uitgangspunt is dat loon- en prijsontwikkeling wordt gecompenseerd in de algemene uitkering van het gemeentefonds.
Dat is echter een uitgangspunt wat macro gezien over heel Nederland geldt, maar op niveau van de individuele gemeente kan dit sterk afwijken. Daarnaast kan het werkelijke percentage sterk afwijken van het algemene inflatiecijfer. Als voorbeeld wordt het wegonderhoud en wegaanleg genoemd. Een percentage van 20% stijging is niet uitzonderlijk. Het achter de hand houden van de volledige compensatie vanuit de decembercirculaire, aangevuld met de indexering op de OZB is
11
een maatregel om het risico te dempen. Er blijft echter een risico dat deze compensatie niet toereikend is. 2. De prijsstijgingen gaan gepaard met verlies van koopkracht voor iedereen in Nederland. Dit koopkrachtverlies kan leiden tot een groter beroep op regelingen in het kader van (bijzondere) bijstand, armoede en dergelijke. Met deze opwaartse druk wordt nog geen rekening gehouden n de budgetten. 3. Door de sterk gestegen grondstofkosten van het afgelopen jaar komen er signalen binnen dat projectontwikkelaars voorlopig niet starten met de bouw van woningen zelfs als de gehele vergunningsprocedure al rond is. De ondernemers stellen de bouw uit omdat er geen winst meer te behalen valt op een woningbouwproject. Daarnaast horen we van ontwikkelaars die recent wel bouwplannen hebben opgeleverd dat ze vanwege de gestegen grondstofkosten verlies hebben geleden op een project. De economische ontwikkelingen maken het lastig om de doelstelling van een hogere bouwproductie te bewerkstelligen. Algemene uitkering De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de grootste dekkingsbron voor de gemeentelijke uitgaven. Via circulaires worden gemeenten geïnformeerd over de hoogte van de uitkering. Deze perspectiefnota is opgesteld aan de hand van de decembercirculaire van 2021, aangevuld met de informatie uit de maartbrief.
De meicirculaire - de belangrijkste circulaire voor gemeenten - is niet tijdig beschikbaar om mee te nemen in deze perspectiefnota. Via raadsmededeling wordt de raad nader geïnformeerd over de effecten van deze circulaire. De jaarlijkse fluctuaties in de algemene uitkering, ingegeven door het rijksbeleid, blijven een risico voor gemeenten. Nieuwe Rijksbezuinigingen De financiën op Rijksniveau staan onder druk. Defensie-uitgaven worden verhoogd en er zijn miljarden nodig voor het compenseren van de spaartaks. De ronde van Rutte en Kaag zal leiden tot ombuigingen die mogelijk leiden tot druk op de gemeentebegrotingen. De effecten kunnen momenteel niet worden ingeschat, maar kunnen een risico vormen onze gemeentelijke begroting. Toekomstige investeringen De gemeente Steenbergen heeft ambities. De leefbaarheid in de kernen staat hierin centraal. Er is onder andere beleid vastgesteld op het terrein van economie en er wordt onderzoek gedaan naar de aanleg van randwegen. Verder is er beleid in de maak voor het maatschappelijk vastgoed en voor onderwijshuisvesting wordt een integraal huisvestingspan (IHP) opgesteld. Voor alle kernen worden ontwikkelplannen gemaakt, waarin thema’s worden meegenomen als wonen, maatschappelijke (zorg)voorzieningen verkeer, duurzaamheid en dergelijke.
In de begroting is niet of slecht gedeeltelijk (onderwijs) rekening gehouden met de lasten die voortvloeien uit deze investeringen. Arbeidsmarkt Door de krapte op de arbeidsmarkt blijven diverse relevante functies moeilijk in te vullen. Hiermee komt de continuïteit van werkprocessen en de kwaliteit van de resultaten onder druk. Geplande projecten lopen mede hierdoor vertraging op of moeten worden uitgesteld. Dat is in de jaarstukken 2021 al terug te zien in de stand van de investeringskredieten. Hierdoor is het risico aanwezig dat doelen niet of niet tijdig behaald worden. Door Steenbergen goed op de kaart te zetten met aantrekkelijke projecten en goed werkgeverschap wordt getracht de balans te bewaren tussen de ambities en de capaciteit. In het programma Bestuur en Dienstverlening wordt hier verder op ingegaan.
12
4. Ontwikkelkansen voor Steenbergen als gemeente Het afgelopen jaar zijn verschillende besluiten genomen die allemaal hun basis hebben in het vergroten van de ontwikkelkansen voor Steenbergen. In willekeurige volgorde betreffen dit onder andere de besluiten:
Vaststelling van het beleidskader Economische Kracht en het uitvoeringsprogramma daarvan
Het besluit om te komen tot het vestigen van Wvg op een groot aantal percelen in het zuidwesten van Steenbergen
Het
besluit
om
de
te
komen
tot
een
nieuw
en
verbeterde
koop-
en
samenwerkingsovereenkomst met de initiatiefnemers van het A4 – hotel
Het besluit om nader onderzoek te doen naar een rondweg in de kern stad Steenbergen
Het besluit om samen met de Brabantse Wal gemeenten een strategisch bedrijfsterrein te ontwikkelen.
Deze besluiten zijn genomen om de ontwikkelkansen te vergroten van de gemeente Steenbergen maar kunnen niet los worden gezien van de regionale ontwikkelingen. De belangrijkste ontwikkeling op regionaal niveau is de toekenning van de status van “Stedelijke Regio”, aan wat in de volksmond inmiddels heet West-Brabant West. Hiermee is West-Brabant West de 23e Nederlandse stedelijke regio, en de vierde stedelijke regio in de provincie Noord-Brabant. Ontwikkelkansen in een sterke samenleving Fysiek-ruimtelijke ontwikkelingen kunnen alleen goed geborgd worden als dit samen met onze inwoners gebeurd. In Steenbergen is de samenleving veerkrachtig, gezond en in staat om mee te doen. Door de grote verbondenheid en verscheidenheid in de gemeenschappen en kernen ontstaat er een klimaat waarin ontwikkelkansen vergoot worden. Door onze inzet op de fysiekruimtelijke ontwikkelingen in balans te houden met onze inspanningen op het welbevinden en de gezondheid van onze inwoners én aandacht te houden voor ons maatschappelijk vastgoed dragen we er zorg voor dat de leefbaarheid in de kernen voorop staat en blijft staan.
4.1.
Stedelijke Regio West-Brabant West
De stedelijke Regio West-Brabant West (hierna afgekort tot SRWBW) is een samenwerking tussen de gemeenten Steenbergen, Bergen op Zoom, Roosendaal, Moerdijk, Halderberge, Rucphen en Woensdrecht In de plannen van het Rijk staan de stedelijke regio’s en de ontwikkeling daarvan centraal Dit om een aantal knelpunten tegelijkertijd aan te pakken op een geregisseerde manier. Deze knelpunten zijn: 1. Woningentekort 2. Klimaatadaptatie 3. Mobiliteit 4. Leefbaarheid Elke stedelijke regio wordt door het Rijk uitgedaagd een gezamenlijke verstedelijkingsstrategie op te stellen waarin genoemde knelpunten zijn uitgewerkt. Het proces om te komen tot een door de zeven gemeenten gezamenlijk gedragen verstedelijkingsstrategie voor WBW is op dit moment in volle gang. Daardoor is de exacte uitkomst op het moment van schrijven ook nog niet te voorspellen. Wel is het een feit dat de “verstedelijkingsstrategie” kansen biedt voor de gemeente Steenbergen.
13
De verstedelijkingsstrategie gaat vooraf aan de Regionale Investeringsagenda, meestal gewoon RIA genoemd. Dat maakt het geheel best complex, omdat het een zoveel met het ander te maken heeft. Het Rijk stuurt namelijk op de positionering, identiteit en de strategie van de stedelijke regio en de provincie maakt vervolgens met de Regio afspraken over onder andere de “aantallen” op stedelijk niveau. Gedurende het proces zijn deze twee grootheden niet los van elkaar te zien en vraagt van alle partijen een goede afstemming. Ten slotte dient niet onvermeld te blijven dat het Rijk de regio beloond naar de kwaliteit van de stedelijke strategie. Lees: geld beschikbaar stelt om de in de stedelijke strategie vastgestelde doelstellingen te realiseren. Aangezien de uitkomst van de stedelijke strategie op dit moment nog niet duidelijk is, is dus ook niet te voorspellen welke afspraken kunnen worden gemaakt met de provincie. Het betreft dan onder andere aantallen over:
Aantallen woningen en waar
Aantallen TJ (terra-joules) energiebesparing en waar
Hoe vorm te geven aan klimaatadaptatie
Hoe vorm te geven aan natuur en water
Hoe vorm te geven aan leefbaarheid
Waar en hoe de mobiliteit van mens en verkeer te versterken
Welke aanvullende voorzieningen (zowel sociaal als cultureel) komen waar en hoeveel
De onvoorspelbaarheid van de uitkomsten van de verstedelijkingsstrategie maakt ook dat de impact op de gemeentelijke financiën voor de gemeente Steenbergen moeilijk tot bijna onmogelijk te voorspellen is. Wel kan worden vastgesteld dat de verstedelijkingsstrategie een impact zal hebben op de financiën van de gemeente Steenbergen. In de volgende paragrafen wordt deze impact en de gevolgen van deze verstedelijkingsstrategie zo goed mogelijk beschreven. Allereerst op basis van de reeds genomen besluiten om vervolgens af te sluiten met een kort overzicht van kansen en bedreigingen.
4.2.
Wet voorkeursrecht gemeenten
Onlangs heeft de gemeente Steenbergen het besluit om Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) te vestigen op ongeveer 65 hectare gronden bekrachtigd. Met dit besluit is ongeveer 25 miljoen euro gemoeid en zullen in de komende 10 jaar worden gebruikt om de met Wvg bezwaarde gronden aan te kopen. Door het vestigen van Wvg, worden voor de gemeente Steenbergen een aantal ontwikkelingen mogelijk gemaakt: 1. De realisatie van een op onze topsectoren in de regio gericht strategisch bedrijventerrein. 2. De realisatie van een bedrijventerrein, specifiek gericht op het midden- en kleinbedrijf gericht op de gemeente Steenbergen (lokaal vraaggericht) 3. De ontwikkeling en verbetering van infrastructuur, in de volksmond “de rondweg” genoemd (maar de verbetering betreft ook: fietsers, lokaal verkeer, wandelaars en openbaar vervoer) 4. De ontwikkeling van woningen in het gebied. 5. De ontwikkeling van nieuwe en verbeterde voorzieningen 6. Ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie Op dit moment maakt alleen de Wvg (die is immers bekrachtigd door de gemeenteraad) en het te ontwikkelen bedrijventerrein deel uit van bestaande besluitvorming c.q. beleid. De overige ontwikkelkansen verwoorden de ambitie van de gemeente Steenbergen en zijn wat betreft omvang en daarmee impact in onze samenleving direct afhankelijk van de uitkomst van de Verstedelijkingsstrategie.
Het afgelopen jaar is het ontwikkelplan Steenbergen vastgesteld, in dit ontwikkelplan is het ruimtelijke beleid voor de stad Steenbergen gebundeld. De ambities van de
14
gemeente voor de stad Steenbergen zullen getoetst worden op basis van het ontwikkelplan. Naast een ontwikkelplan voor de stad Steenbergen zullen het komende jaar ook ontwikkelplannen worden ontwikkeld voor de overige kernen. Hiermee wordt tevens een toetsingskader ontwikkeld voor de ambities voor de gemeente Steenbergen. Belangrijk om te weten is dat de Wvg op dit moment (april 2022) slechts drie jaar geldig is. Alleen als in deze drie jaar een geldig bestemmingsplan/omgevingsplan wordt opgesteld, kan de Wvg Centraal staat de worden verlengd tot tien jaar. En dat is dan ook de opgave waarvoor de gemeente Steenbergen gesteld staat. Voor de perspectiefnota betekent dat dat er de komende drie jaar niet geïnvesteerd kan worden in het gebied, niet anders dan het aankopen van gronden. Wat de aankoop van gronden betreft, ligt het in de lijn der verwachting dat het komende jaar een substantieel deel van de gronden verworven kan worden waar nu Wvg op rust. Dit is gebaseerd op landelijke ervaringscijfers en de bij de gemeente getoonde interesse bij grondeigenaren. Bij de aankoop van deze gronden zijn vanzelfsprekend de spelregels/ kaders zoals opgenomen in de vastgestelde nota grondbeleid en de financiële verordening van toepassing. Ook in het tweede jaar zal dat het geval zijn. Wat dat met zich mee brengt aan investeringen is moeilijk te voorspellen.
Het is in theorie mogelijk dat alle gronden verworven kunnen worden in het komende jaar, en de gemeente Steenbergen in totaal rond de € 25 miljoen zal investeren. Het is in theorie ook mogelijk dat er in het geheel geen gronden zullen worden verworven in het komende jaar.
4.3.
Strategisch en lokaal Bedrijventerrein Reinierpolder III
Samen met de gemeente Woensdrecht en Bergen op Zoom heeft de gemeente Steenbergen een aanbod gedaan aan de provincie Noord-Brabant om een bedrijventerrein te ontwikkelen langs de A4 en ten zuiden van de Zeelandweg- Oost en ten westen van het huidige bedrijventerrein Reinierpolder I. Op het moment van schrijven van deze Perspectiefnota is het aanbod in de eindfase van de besluitvorming. De regio West-Brabant en de ambtenaren van de provincie hebben reeds positief op het voorstel van de Brabantse Wal gemeente gereageerd. Voor de volledigheid: het aanbod betreft 20 hectare strategisch bedrijventerrein, exclusief bestemd voor bedrijven in de topsectoren Agrofood, Biobased en Maintenance, en 10 hectare bestemd voor lokaal MKB. In een later stadium zal ook 10 ha, bestemd voor het lokale MKB worden ontwikkeld. Voor de daadwerkelijke realisatie van Reinierpark III is eerst een bestemmingsplan/omgevingsplan nodig. Dit bestemmingsplan/omgevingsplan maakt deel uit van het planologisch regime dat nodig is voor het verlengen van de Wvg. Het komende jaar worden derhalve geen andere investeringen verwacht die direct samenhangen met de ontwikkeling van het Bedrijventerrein Reinierpolder III.
4.4.
A4 Hotel
Eind vorig jaar is met de initiatiefnemers “A4Hotel BV” de ontwikkeling van het hotel opnieuw geijkt. Dit heeft er toe geleid dat in de geactualiseerde samenwerking de gemeente zelf haar verantwoordelijkheid neemt om te komen tot een rechtsgeldig bestemmingsplan/omgevingsplan voor de locatie waar het A4Hotel zal worden gerealiseerd. De kosten die dat met zich meebrengt zullen volledig worden gecompenseerd door de verkoop van de gronden waarop het hotel uiteindelijk zal worden gerealiseerd. Naast het actualiseren van de contracten is ook uitgebreid onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van het te ontwikkelen bestemmingsplan. Zo is nadrukkelijk gekeken naar groen, water, ecologische verbindingszone, duurzaamheid, infrastructuur en is de ambitie van het hotel getoetst op de provinciale belangen.
15
Op dit moment worden de bestaande intentieovereenkomst, samenwerkingsovereenkomst en verkoopovereenkomst geijkt en zo mogelijk vervangen door overeenkomsten die passen bij de huidige situatie. Daarnaast hebben er in de afgelopen maanden gesprekken plaatsgevonden met de omwonenden grenzend aan het plangebied. De woningen aan de zuidrand van het plan zijn in de plannen opgenomen, de boerderij ter plaats niet. Met de bewoners zijn zowel de initiatiefnemers als de gemeente in gesprek om alternatieve woon en werklocaties te vinden. Hoewel op het moment van schrijven de onderhandelingen over de aanpassingen van de contracten nog lopen, is de verwachting reëel dat nog voor de zomer een go-no-go besluit kan worden genomen over de feitelijke realisatie van het A4 Hotel.
4.5.
Verkeer
Gezien de ambities van de gemeente Steenbergen om een forse gebiedsontwikkeling in gang te zetten, waarbij wordt ingezet op wonen en werken (bedrijventerreinen), is het ook logisch om in te zetten op infrastructuur. Enerzijds omdat een groei van de gemeente, een groei van de het gebruik van het huidige wegennet met zich meebrengt anderzijds omdat het ontwikkelen van infrastructuur
kosten
met
zich
meebrengt
die
mede
gedekt
worden
door
de
woningbouwontwikkelingen en in mindere mate de ontwikkeling van een bedrijventerrein. Kortom verkeer maakt de komende jaren een integraal onderdeel uit van de plannen.
4.6.
Economische Kracht
In december is het beleidskader Economische kracht unaniem vastgesteld door de gemeenteraad. De bijbehorende begroting is daarmee ook vastgesteld en opgenomen in deze perspectiefnota 2023. Kern van het economische beleid is het versterken van de economische pijlers van de gemeente Steenbergen:
Agrofood.
Bedrijventerreinen (zie ook paragraaf 4.3) Vrije Tijdseconomie
4.7.
Woningbouw
De woningmarkt is in zeer korte tijd enorm veranderd. Door Corona is wonen op het platteland namelijk weer zeer populair geworden. Daarnaast is er landelijk een grotere bouwopgave en zullen we met de ambitie van de verstedelijkingstrategie de komende jaren fors extra (moeten) gaan bouwen. Deze extra woningbouwopgaves stemmen we nu en de komende tijd regionaal af in de WWB en worden vanzelfsprekend aan uw raad voorgelegd als hiertoe besluiten moeten worden genomen. We streven er daarbij naar om jaarlijks 200 tot 300 woningen te realiseren, zoals u deze heeft opgenomen in uw aangenomen motie bij de behandeling van perspectiefnota voor 2022, maar of dit al op korte termijn lukt weten we nog niet. Dit is van veel factoren afhankelijk. Door reeds in dit stadium het regionaal op te pakken ontstaan er wel mogelijkheden om woningbouwlocaties te ontwikkelen die normaal gesproken financieel niet haalbaar zouden zijn. Dit omdat als gevolg van deze aanpak financiële steun van het rijk kan worden gekregen.
4.8. Het
Samenhang en scenario’s reeds
vastgestelde
beleid
heeft
een
sterke
samenhang
met
de
uiteindelijke
“verstedelijkingsstrategie”. Enerzijds is dit ingebracht als kans en kracht van de gemeente
16
Steenbergen in de te ontwikkelen strategie, anderzijds is de uitkomst van verstedelijkingsstrategie sterk van invloed op de uitvoering van het vastgestelde beleid.
de
In het komende jaar dienen voor de gemeente Steenbergen verschillende scenario’s te worden uitgewerkt die in lijn liggen met de verstedelijkingsstrategie van WBW en waarbij keuzes gemaakt dienen te worden. Keuzes waarbij afwegingen gemaakt worden tussen onder andere duurzaamheid, klimaatadaptatie en woningen, tussen woningen en mobiliteit, tussen mobiliteit en voorzieningen. Bij deze keuzes is een afwegingskader belangrijk die voor het grootste deel gevoed wordt door de verstedelijkingsstrategie en de eigen ambitie, bestaande plannen en verantwoordelijkheid van de gemeente Steenbergen.
4.9.
Conclusie
Het vastgestelde beleid blijft vastgesteld beleid, de wijze van uitvoering van dat beleid kan wijzigen onder invloed van de verstedelijkingsstrategie. De verstedelijkingsstrategie zal uiteindelijk op drie vlakken voor de gemeente Steenbergen consequenties hebben: 1. Het aantal woningen dat aanvullend op de reeds geplande woningen kan worden gerealiseerd in de komende 10 jaar. Ook het programma (welk type woningen, voor welke doelgroep) is sterk afhankelijk van de uiteindelijke verstedelijkingsstrategie en de daaruit voortvloeiende Regionale Investeringsafspraken 2.
Openbaar Vervoer. In hoeverre de gemeente Steenbergen een directe en verbeterde verbinding krijgt met de Randstad is eveneens afhankelijk van de uitkomsten van de Verstedelijkingsstrategie. Immers als WBW dit in de strategie verwerkt, kan het worden gerealiseerd en anders niet.
3.
De wijze van besturen en organiseren. De mate waarin Steenbergen impact heeft op de realisatie van de verstedelijkingsstrategie bepaalt voor de komende tien jaar voor een groot deel haar eigen besturings- en organisatiecultuur. Bij veel impact, wordt van de gemeente Steenbergen een regisserende rol verwacht, bij weinig impact wordt een terughoudendere rol verwacht met nadruk op vrije tijd en kwaliteit van landschap. Wat echter de verstedelijkingsstrategie ook wordt, in het kader van de perspectiefnota heeft deze vooral voor de langere termijn en minder in het komende jaar invloed.
De Wet Voorkeursrecht Gemeenten heeft in het kader van de ontwikkelkansen voor de gemeente Steenbergen de meeste invloed, waarbij het precieze effect moeilijk is in te schatten voor 20222023.
17
5. Gebiedsontwikkeling per kern 5.1.
Gebiedsgericht werken door een kerngerichte aanpak
Het afgelopen jaar heeft in het teken gestaan van de overgang van opgavegericht werken naar gebiedsgericht werken. De kracht van gebiedsgericht werken is de integrale aanpak. Dit vereist een goed samenwerking tussen de verschillende partners in de samenleving, In onze samenleving is het niet meer altijd vanzelfsprekend dat de overheid het initiatief neemt bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Bewoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties kunnen en willen vaak zelf veel doen. Daar willen wij graag op inspelen. De gemeente Steenbergen bestaat uit verschillende kernen en buurten, met allemaal hun eigen karakter. Bewoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties weten vaak het beste wat er leeft. Samen met hen zoeken we antwoord op de vragen: wat vinden we belangrijk in een gebied? Welke ideeën en initiatieven zijn er? Welk voorzieningenniveau is er en streven we na? Maar ook: welke regels staan nu nog in de weg? De gebiedsgerichte aanpak zorgt naast het reguliere werk dus voor maatwerk. Eerst onderzoeken we wat er nodig is. Daarna kijken we naar wat er mogelijk is en wie wil en kan meewerken aan de aanpak. Een kerngerichte wijze van werken betekent dat je op tijd begint met de juiste mensen aan tafel en vooral goed naar elkaar luistert en samenwerkt. Maar ook dat bewoners, organisaties en ondernemers doen waar zij het beste in zijn.
Het afgelopen jaar is daar met de kerncoördinatoren een start mee gemaakt. De komende jaren zal dit verder worden uitgebreid en wordt er bijvoorbeeld gewerkt aan een ontwikkelplan per kern. Voor de stad Steenbergen is deze reeds gemaakt. Binnen de gemeente Steenbergen zijn de volgende kernen vastgesteld: -
Steenbergen Welberg Dinteloord Nieuw-Vossemeer De Heen Kruisland
Om de ontwikkelplannen vorm en inhoud te geven gaat de gemeente Steenbergen uit van bestaand gemeentelijk beleid, de plannen, vraagstukken en vooral ook streefbeelden en visies (van bijvoorbeeld dorpsraden) die er zijn in en voor een kern. Deze bepalen namelijk in grote mate de identiteit van een kern. Samen vormen de kernen de identiteit van de gemeente Steenbergen en de gemeente Steenbergen is weer onderdeel van de stedelijke regio West-Brabant West. Dit maakt dat de ontwikkelkansen op elkaar afgestemd dienen te worden. Hierbij zijn telkens drie kernwaarden van belang: 1. Verbinden. Op welke wijze kunnen we de behoeften van inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en bezoekers met elkaar verbinden. Maar ook hoe kunnen we de kernen binnen de gemeente Steenbergen met elkaar verbinden. En hoe kunnen we als gemeente Steenbergen de verbinding vinden die nodig is om daadwerkelijk Stedelijke Regio te kunnen zijn.
18
2. Aansluiten. Er lopen al tal van initiatieven. Het is niet de ambitie om het wiel opnieuw uit te vinden. Daarom is het van belang aan te sluiten bij lopende initiatieven. En aan te sluiten bij bestaande ontwikkelingen. Dit kan verschillend zijn per kern. Dit wordt uitdrukkelijk meegenomen bij de ontwikkelplannen per kern – en maakt deze plannen ook uniek -, maar ook voor andere beleidskader als bijvoorbeeld Economische Kracht 3. Samenwerken. Samenwerking van vitaal belang. Belangrijke lokale doelen per kern of binnen de gemeente komen vrijwel niet meer zonder samenwerking binnen de gemeente of als gemeente onderling tot stand. Zo is het afgelopen jaar hard gewerkt om te komen tot een strategische bedrijventerrein gericht op de topsectoren. Dit is een gezamenlijk bod van de Brabantse Wal gemeenten aan de provincie Noord-Brabant. En biedt voor de kernen grote kansen. Gebiedsgericht werken door een kerngerichte aanpak zal daarom in de komende jaren gericht zijn op de behoeften van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties enerzijds en anderzijds telkens in het perspectief worden geplaatst van het grotere geheel.
5.2.
Kerngericht werken en het grotere geheel
De ontwikkelingen in de kernen kunnen niet los gezien worden van de ontwikkelingen in de regio. Er ligt vanuit meerder opgaven een forste versnelling van de woningbouwopgave op ons te wachten. De rijksoverheid heeft in de Nationale Omgevingsvisie (Novi) aangegeven dat de versnelling van de woningbouwopgave volgens een aantal criteria dient te worden gewogen, waaronder: -
Natuur-inclusief. Wat zoveel betekent als dat natuur een belangrijke element vormt van wonen. Bij het versnellen van de woningbouwopgave dient dus in belangrijke mate rekening te worden gehouden
-
Duurzaam en klimaat-adaptief. Het zal niemand verbazen dat de eisen op het gebied van duurzaamheid (van materialen en energie gebruik bijvoorbeeld) en klimaat-adaptatie (kun je over 25 jaar nog steeds comfortabel en veilig wonen op dezelfde locatie in hetzelfde huis) hoog zijn.