Bijlagenboek deel 2 toelichting mobiliteit in Steenbergen GVVP BB2002001.pdf
Tekst van het document
Toelichting mobiliteit in Steenbergen DEEL 2
Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan (GVVP)
Toelichting bij het toekomstbeeld mobiliteit in Steenbergen Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Van visie tot uitvoering 1.3 Een integrale benadering 1.4 Leeswijzer
03 03 03 04 04
Hoofdstuk 2. Proces 2.1 Beslissen 2.2 Co-produceren 2.3 Adviseren 2.4 Raadplegen 2.5 Informeren
07 07 07 07 07 07
Hoofdstuk 3. Mobiliteitsvisie 3.1 De vier thema’s 3.2 De speerpunten 3.3 Weging van de speerpunten
08 08 08 09
Hoofdstuk 4. Wensen en knelpunten 4.1 Informatiebronnen 4.2 Algemene punten
10 10 10
2
| GVVP | gemeente Steenbergen
Hoofdstuk 5. Gebiedsanalyse 5.1 Verkeersveiligheid 5.2 Lopen 5.3 Fietsen 5.4 Openbaar vervoer 5. 5 Vaarwegen 5.6 Landbouwverkeer 5.7 Personenauto’s 5.8 Vrachtverkeer 5. 9 Parkeren
12 12 12 12 12 13 13 13 13 13
Hoofdstuk 6. Ontwikkelingen 6.1 Rijksbeleid 6.2 Provinciaal beleid 6.3 Regionaal beleid 6.4 Impact coronapandemie op mobiliteit
14 14 15 16 16
Hoofdstuk 7. Toelichting bij de maatregelen 7.1 Veiligheid 7.2 Bereikbaarheid 7.3 Leefbaarheid 7.4 Duurzaamheid 7.5 Algemene maatregelen
18 18 25 31 35 38
Hoofdstuk 1. Inleiding 1.1 Aanleiding Onze gemeente Steenbergen is een gemeente die goed bereikbaar is vanuit alle windstreken: we liggen direct aan de snelweg A4, hebben een directe busverbinding naar Bergen op Zoom en Rotterdam en er is voldoende gratis parkeerruimte in onze kernen. En toch vinden we met z’n allen dat er genoeg te verbeteren valt in Steenbergen. En terecht. Want met alle technische en maatschappelijke ontwikkelingen verandert ook ons mobiliteitssysteem. Dat zorgt voor nieuwe kansen en mogelijkheden, zoals nieuwe en meer duurzame vervoerswijzen. Maar dit kent ook z’n keerzijde, zoals ongevallen die worden veroorzaakt door het gebruik van de smartphone tijdens het lopen, fietsen of autorijden.
Met dit Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP) maken we duidelijke beleidskeuzes voor verkeer, vervoer en mobiliteit. Het GVVP helpt ons met het prioriteren en plaatsen van de ideeën, opgaven, studies en maatregelen. Dit plan beschrijft welke doelen we hebben en welke maatregelen nodig zijn om die doelen te realiseren. We schetsen een eindbeeld van waar we over tien jaar willen staan op het gebied van verkeer en mobiliteit. Daarmee leggen we de basis voor het uitvoeringsprogramma waar we de komende jaren mee aan de slag gaan.
Mensen in de gemeente Steenbergen willen graag wonen, werken en ontspannen in een verkeersveilige en prettige leefomgeving, die goed bereikbaar is. Daarnaast denken we ook aan de toekomst: kunnen onze kinderen straks ook nog genieten van ons mooie landschap en de prettige woonkernen daarbinnen? Daarvoor moeten we zuinig zijn op onze planeet en dat maakt dat we soms andere – duurzamere – keuzes moeten maken. Hiermee sluiten we aan op doelstellingen die ook op landelijk en provinciaal niveau worden gesteld.
Bij het opstellen van het mobiliteitsbeleid zijn we gestart met het opstellen van een Mobiliteitsvisie. Daarin hebben we omschreven welke maatschappelijke effecten we willen bereiken met het mobiliteitsbeleid. In dit GVVP staat de hoe-vraag centraal: hoe dragen we met het mobiliteitsbeleid bij aan het realiseren van de ambities van de gemeente Steenbergen?
1.2 Van visie tot uitvoering
Tijdens het opstellen van dit Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan hebben we gemerkt dat onze samenleving en gemeentelijke organisatie volop ideeën heeft voor verbeteringen op het gebied van veiligheid, bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid. Ook is bevestigd dat er behoefte is aan duidelijk beleid voor verkeer en mobiliteit. Zowel door onze inwoners en ondernemers bijvoorbeeld, maar ook ten behoeve van projecten en vraagstukken van andere beleidsvelden. Helaas kunnen we niet alles in één keer uitvoeren. Onze gemeentelijke organisatie heeft daarvoor niet de capaciteit, maar ook niet voldoende financiële middelen. Daarnaast spelen er diverse belangen en ontwikkelingen waar we rekening mee moeten houden. Het is lastig om te bepalen welke maatregelen als eerste opgepakt moeten worden. Waar baseer je deze keuze op?
gemeente Steenbergen | GVVP |
3
Mobiliteitsvisie De Mobiliteitsvisie van de gemeente Steenbergen geeft weer waar wij als gemeente op het gebied van verkeer en mobiliteit willen staan in 2040. De waarom-vraag staat centraal in deze visie. Hiervoor zijn vier thema’s geformuleerd met elk drie speerpunten.
In verschillende bijeenkomsten zijn de dwarsverbanden met deze beleidsvelden geïnventariseerd, zowel ambtelijk als met externe partijen.
Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan In dit Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP) maken we de ambities en speerpunten concreter die in de Mobiliteitsvisie zijn verwoord. In het GVVP staat de hoe-vraag centraal. Hoe draagt mobiliteit bij aan het realiseren van onze ambities? We vertalen hiervoor de speerpunten naar doelstellingen en maatregelen voor de komende tien jaar. Met een aantal vanzelfsprekende (niet-beleidsgevoelig) maatregelen zijn we gedurende het traject al begonnen met de uitvoering.
Dit GVVP laat zien hoe de gemeente Steenbergen er in 2030 uitziet op het gebied van verkeer en vervoer. U leest welk proces we hebben doorlopen in hoofdstuk 2. Het daaropvolgende hoofdstuk geeft een samenvatting van de Mobiliteitsvisie. De verdere grondslag van het GVVP is beschreven in hoofdstuk 4 waarin de wensen en knelpunten staan die de maatschappij ervaart, hoofdstuk 5 waarin de analyses zijn toegelicht en hoofdstuk 6 waarin de ontwikkelingen zijn beschreven waar wij rekening mee moeten houden. In hoofdstuk 7 vindt u een uitgebreide toelichting op de maatregelen die zijn omschreven in het “Toekomstbeeld mobiliteit in Steenbergen”.
Meerjarenuitvoeringsprogramma (MUP) In het Uitvoeringsprogramma geven we antwoord op de wat-vraag. Wat moeten we de komende vijf jaar doen om de gestelde doelstellingen te behalen? Hiervoor vertalen we de maatregelen uit het GVVP in een aantal concrete projecten. We stellen in het MUP een prioritering voor van welke projecten we het beste als eerste kunnen oppakken. We baseren die prioritering op de mate waarin projecten bijdragen aan de thema’s uit de Mobiliteitsvisie, per geïnvesteerde euro. Een project dat weinig geld kost, maar veel bijdraagt aan verschillende thema’s zal eerder worden uitgevoerd dan een duur project dat maar een klein beetje bijdraagt aan een enkel thema. 1.3 Een integrale benadering Het mobiliteitsbeleid van de gemeente Steenbergen reikt verder dan het oplossen van verkeerskundige knelpunten in de gemeente. Met het mobiliteitsbeleid willen we de ambities van de gemeente helpen waarmaken, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid, economische ontwikkeling, etc. Maatregelen die uit het mobiliteitsbeleid voortkomen, moeten de doelstellingen van andere beleidsprogramma’s ondersteunen, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid, ruimtelijke ordening, duurzaamheid, toerisme en recreatie, economie, etc.
4
| GVVP | gemeente Steenbergen
1.4 Leeswijzer
gemeente Steenbergen | GVVP |
5
6
| GVVP | gemeente Steenbergen
Hoofdstuk 2. Proces Dit GVVP hebben we sámen met de Steenbergse samenleving opgesteld. Dit hebben wij gedaan met een zo breed mogelijke vertegenwoordiging van de samenleving. Om dit zo goed mogelijk te doen, hebben we gewerkt aan de hand van de participatieladder. Daarnaast hebben we alle beschikbare informatie vanuit raadsrondgangen en meldingen van inwoners en ondernemers meegenomen bij het opstellen van dit plan. 2.1 Beslissen De gemeenteraad beslist over het GVVP en de projecten die daaruit voortkomen. Het is daarom belangrijk dat de raadsleden de thema’s, speerpunten en doelstellingen van het mobiliteitsbeleid kennen. We hebben daarom de raadsleden op verschillende manieren betrokken bij het proces, zowel op formele als informele wijze. We hebben gekozen voor een getrapte besluitvoering van visie, via plan naar een uitvoeringsprogramma. 2.2 Co-produceren Bij het opstellen van de Mobiliteitsvisie en het GVVP hebben we samengewerkt met een participatiegroep. Deze groep bestaat uit vertegenwoordigers van de Steenbergse samenleving. Zij zijn gevraagd om onderdeel te zijn van de participatiegroep omdat: -
Zij een uitgebreid netwerk hebben en weten wat er speelt in de hele gemeente en de kernen. Specifieke kennis hebben die de kwaliteit van het mobiliteitsbeleid beter maken. Een belangrijke rol kunnen spelen bij het uitvoeren van de maatregelen uit het GVVP.
Samen met deze groep hebben wij tijdens verschillende bijeenkomsten een beeld geschetst van de wensen en ambities in de gemeente Steenbergen. Daarnaast hebben we prioritering gegeven aan de speerpunten uit de Mobiliteitsvisie en nagedacht over maatregelen die we kunnen uitvoeren om deze speerpunten waar
te maken. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van partijen die we hebben uitgenodigd om deel te nemen aan de participatiegroep. Naast de participatiegroep hebben wij met een aantal organisaties individuele gesprekken gevoerd zoals ZLTO, Cumela en ONS om zo een beter beeld te krijgen van de behoeften die er spelen. Maar ook om samen te werken aan oplossingen voor de bestaande of te verwachten knelpunten, zoals bijvoorbeeld samen met ZLTO en Cumela werken aan een landbouwnetwerk voor de gemeente. 2.3 Adviseren Wij hebben voorafgaand aan het opstellen van het GVVP met elke dorpsraad en de stadsraad een gesprek gehad over wat zij belangrijk vinden en hoe het mobiliteitsbeleid een bijdrage kan leveren aan het realiseren van hun wensen en behoeften. De opbrengst van deze gesprekken is meegenomen bij het opstellen van het GVVP. 2.4 Raadplegen Aan het begin van het traject zijn enkele kernbezoeken gepland waarbij de inwoners van de gemeente Steenbergen zouden spreken over hun wensen en behoeften. Vanwege de coronacrisis hebben deze helaas niet door kunnen gaan. Daarom hebben wij een online enquête uitgevoerd waar we 708 reacties op hebben ontvangen. De resultaten van deze online enquête hebben een belangrijke rol gespeeld bij het opstellen van het GVVP.
2.5 Informeren Gedurende het gehele proces hebben we de inwoners van de gemeente Steenbergen regelmatig geïnformeerd via sociale media, de Bode en de gemeentelijke webpagina. Daarin hebben we ook opgeroepen om deel te nemen aan de online enquête zoals beschreven in paragraaf 2.4.
gemeente Steenbergen | GVVP |
7
Hoofdstuk 3. De Mobiliteitsvisie 3.2 De speerpunten Op 24 juni 2020 heeft de gemeenteraad van Steenbergen de Mobiliteitsvisie 2040 vastgesteld. Hierin staat omschreven wat de belangrijkste thema’s en speerpunten zijn van het verkeers- en mobiliteitsbeleid. In dit hoofdstuk geven we een korte samenvatting van deze visie. 3.1 De vier thema’s De Mobiliteitsvisie beschrijft waar we in 2040 willen staan op het gebied van verkeer en mobiliteit. Dit doen we aan de hand van de vier thema’s die zijn opgenomen in de bestuursopdracht: • • • •
Veiligheid Bereikbaarheid Leefbaarheid Duurzaamheid
Deze vier thema’s vormen de basis voor de gemeentelijke Mobiliteitsvisie. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben we een aantal speerpunten besproken op het gebied van mobiliteit die bijdragen aan deze vier thema’s. De speerpunten zijn gebaseerd op gemeentelijk beleid, trends en ontwikkelingen. En op de vele aandachtspunten en wensen die we hebben verzameld tijdens de gesprekken met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties binnen de gemeente Steenbergen. Op woensdag 24 juni 2020 is de Mobiliteitsvisie vastgesteld door de gemeenteraad. Veiligheid • Een verkeersveilige en prettige leefomgeving in de kernen, bij scholen en in woonwijken. • Verkeersveiligheid op wegen in het buitengebied, met in het bijzonder aandacht voor schoolroutes. • Veilige en comfortabele recreatieve routenetwerken. Bereikbaarheid • Bereikbaarheid van bedrijven, in alle sectoren: winkelcentra, bedrijventerreinen en in de recreatieve sector. • Wegen in het buitengebied zijn toegankelijk voor landbouwverkeer. • De kernen hebben een goede verbinding met omliggende steden en dorpen. Leefbaarheid • Zwaar landbouw- en vrachtverkeer weren uit de kernen. • Inwoners hebben goede toegang tot hun dagelijkse voorzieningen in aantrekkelijke en vitale dorps- en stadscentra.
• Een voor iedereen toegankelijk mobiliteitssysteem zorgt ervoor dat iedereen actief kan deelnemen aan de maatschappij.
8
| GVVP | gemeente Steenbergen
Duurzaamheid • Actieve mobiliteit – zoals lopen en fietsen – draagt bij aan een duurzame samenleving en een gezonde levensstijl. • Een toekomstbestendig mobiliteitssysteem met ruimte voor innovatieve mobiliteitsoplossingen. • Emissieloze mobiliteit draagt bij aan een energieneutraal Steenbergen in 2050: dit vraagt om een omschakeling van de mobiliteit en logistiek. 3.3 Weging van de speerpunten Tijdens de bijeenkomsten met de participatiegroep, de beleidsmakers en de raadsleden (online) hebben we gevraagd welke thema’s zij het belangrijkst vinden. Op basis daarvan hebben we een gewicht toegekend aan de thema’s uit de Mobiliteitsvisie. Daarbij hebben we de vier thema’s een gewicht gegeven op een schaal van 1 tot 3 sterren, waarbij 1 ster het minst belangrijk is. Deze weging ziet er als volgt uit: 1. 2. 3. 4.
Veiligheid Bereikbaarheid Leefbaarheid Duurzaamheid
In het uitvoeringsprogramma worden de projecten geprioriteerd op basis van deze weging. Dit betekent dat projecten die bijdragen aan meerdere thema’s een hogere prioritering krijgen en dat projecten die veel bijdragen aan thema’s met een hoger gewicht hoger op de prioriteitenlijst komen. In het uitvoeringsprogramma drukken we het aantal sterren per thema uit in cijfers.
gemeente Steenbergen | GVVP |
9
Hoofdstuk 4. Wensen en knelpunten De behoefte van de Steenbergse gemeenschap staat centraal bij het opstellen van het GVVP. Wat speelt er in de kernen, welke ambities zijn er, welke knelpunten worden ervaren en welke wensen leven er bij mensen? Hoe kunnen we met het mobiliteitsbeleid deze wensen, ambities en knelpunten oppakken? Om dit in beeld te krijgen, hebben we diverse werkplaatsen georganiseerd met een participatiegroep. Daarnaast hebben we contact gehad met elke dorpsraad en de stadsraad over de onderwerpen die belangrijk zijn voor de kernen. Aanvullend hierop is er een online enquête uitgevoerd, met meer dan 700 reacties, en hebben we gevraagd wat er voor verkeer en vervoer verbeterd zou moeten worden in de gemeente, maar ook wat goed gaat.
•
In dit hoofdstuk vindt u een korte samenvatting van de wensen en knelpunten die leven binnen Steenbergen. Bent u benieuwd naar de wensen en knelpunten per kern, dan kunt u die terugvinden in bijlage 2.
4.2 Algemene punten
4.1 Informatiebronnen Voorafgaand aan het GVVP-proces is al veel informatie verzameld door de gemeentelijke organisatie op het gebied van mobiliteit. Deze informatie hebben wij samengenomen en dit geeft ons een beeld van de gemeente Steenbergen en van de diversiteit in de verschillende kernen. Wij hebben uit de volgende bronnen informatie gehaald: •
Inventarisatie van onderwerpen op het gebied van mobiliteit door de gemeentelijke organisatie. De raadsrondgang (rondje kernen). Het participatietraject van de Toekomstvisie. We hebben contact gehad met de kerncoördinatoren die vaak contact hebben met de stadsraad en de verschillende dorpsraden. We hebben de klachten en meldingen verzameld die de gemeente ontvangt op het gebied van verkeer en mobiliteit.
• • • •
10
| GVVP | gemeente Steenbergen
•
Van een aantal belangenorganisaties hebben we adviezen, visies of andere documenten ontvangen. Ook deze hebben we meegenomen om een beeld per kern te schetsen. Leefbaarheidsonderzoek Steenbergen 2019.
De opgehaalde informatie hebben we teruggekoppeld met de dorpsraden en de stadsraad en eventueel aangevuld. En er zijn gesprekken gevoerd met ZLTO, Cumela, de centrumondernemers van Steenbergen en de winkeliersvereniging van Dinteloord. Daarnaast hebben we met de participatiegroep een drietal bijeenkomsten georganiseerd waarbij we de wensen en suggesties in beeld hebben gebracht. Al deze informatie tezamen is hieronder kort samengevat.
Een aantal zaken gelden voor de gehele gemeente en zijn niet specifiek voor een kern. Hieronder kunt u teruglezen welke punten dit zijn. Uniek in de gemeente Steenbergen is de bloeiende agrofood en agrarische sector. Het is een technologisch centrum voor de agrofood business. De gemeente Steenbergen is een grote agrarische gemeente, wat ook betekent dat er veel vracht- en landbouwverkeer rijdt. Dit verkeer zorgt voor overlast, met name wanneer het door de kernen rijdt of wanneer het de rijbaan deelt met recreatieve of schoolgaande fietsers. De gemeente Steenbergen is een gemeente met veel ruimte en een prachtig buitengebied met veel recreatieve kansen. Deze worden nog niet allemaal benut. Het gedrag van de verkeersdeelnemers zorgt voor ergernissen bij een groot aantal mensen. Het gevoel van onveiligheid, al dan niet subjectief, komt niet alleen van het te hard rijdend verkeer. Er zijn ook een aantal fietslocaties en oversteekplekken in de gemeente die niet veilig zijn doordat ze onoverzichtelijk zijn. Daarnaast is het verkeerd parkeren iets waar veel mensen zich aan storen.
Goed openbaar vervoer is belangrijk voor de leefbaarheid in de kernen. Niet alleen de bereikbaarheid van voorzieningen in andere kernen moet op orde zijn, ook de bereikbaarheid binnen de kernen zelf. De toegankelijkheid van haltes is ook belangrijk. Hiervoor zijn goed onderhouden en begaanbare voetpaden nodig. Op een aantal plekken wordt de parkeerdruk als hoog ervaren. Bij een aantal inwoners bestaat de vrees dat de parkeerdruk zal toenemen wanneer woningen bijgebouwd worden. Samenvattend hebben we de volgende punten verzameld die voor de gehele gemeente gelden: • • • • • • • • •
Overlast vracht- en landbouwverkeer. Gedrag in het verkeer, waaronder te hard rijden óf verkeerd parkeren. Onoverzichtelijke en onveilige verkeerssituaties, waaronder onveilige fietslocaties en oversteekplekken. Openbaar vervoer naar de kernen kan beter. Voetpaden niet goed onderhouden of begaanbaar. Fietspaden zijn niet overal comfortabel te berijden. Een aantal bedrijven is gevestigd op onlogische locaties. Nieuwe woningen verhoogt de druk op het verkeer en parkeren. Recreatieve kansen nog niet voldoende benut.
gemeente Steenbergen | GVVP |
11
Hoofdstuk 5. Gebiedsanalyse Naast de maatschappelijke behoefte hebben we ook de feitelijke situatie binnen onze gemeente in kaart gebracht. In deze gebiedsanalyse hebben we gekeken naar de verkeersveiligheid en naar de netwerken van verschillende vervoerswijzen zoals het openbaar vervoer, lopen, fietsen en personenauto’s. De belangrijkste conclusies uit de gebiedsanalyse vindt u in dit hoofdstuk. Wilt u meer weten? Dan vindt u in bijlage 3 meer achtergrondinformatie bij de genoemde conclusies. 5.1 Verkeersveiligheid Als gevolg van een succesvol verkeersveiligheidsbeleid neemt het aantal ernstige verkeersongevallen sinds de jaren tachtig gestaag af. Tegelijkertijd met de opkomst van de elektrische fiets en de smartphone is deze afname vanaf 2010 gestopt en neemt het aantal ernstige slachtsoffers zelfs alweer licht toe. Dit vraagt om een aanpassing van het verkeersveiligheidsbeleid met meer aandacht voor menselijk gedrag. De meeste ongevallen gebeuren op doorgaande en ontsluitingswegen binnen en buiten de bebouwde kom (50 km/u en 80 km/u). Er gebeuren relatief veel ongevallen met kwetsbare deelnemers zoals (e-)fietsers, bromfietsers en voetgangers.
We zien een piek in het aantal ongevallen op de momenten dat iemand met een nieuw vervoersmiddel in aanraking komt: wanneer kinderen van rond de 12 jaar met de fiets naar de middelbare school gaan en wanneer jongvolwassenen voor het eerst met de bromfiets of auto gaan rijden. Er zijn geen duidelijke locaties binnen onze gemeente aan te wijzen waar opvallend veel ongevallen gebeuren. 5.2 Lopen De kernen binnen de gemeente Steenbergen hebben een beperkte omvang. Daardoor kunnen mensen – die goed ter been zijn – bijna alle bestemmingen binnen deze kern te voet bereiken. Zo hebben bijna alle woningen een basisschool op loopafstand. De supermarkten zijn lastiger te voet te bereiken omdat je met een boodschappentas moeilijker lange afstanden aflegt. Het spreekt voor zich dat woningen in de buurtschappen en de rest van het buitengebied weinig tot geen
12
| GVVP | gemeente Steenbergen
voorzieningen op loopafstand hebben liggen. Het belangrijkste knelpunt op het gebied van lopen is de begaanbaarheid van trottoirs door ongelijke ondergrond en doordat er geparkeerde auto’s op het trottoir staan. 5.3 Fietsen Met de komst van de e-bike is het fietsbereik vanuit de verschillende kernen in onze gemeente enorm toegenomen. Met de klassieke fiets zijn afstanden tot 7,5 km binnen de gemeente prima te fietsen. Dat betekent dat het centrum van Steenbergen vanuit alle kernen in onze gemeente goed bereikbaar is per fiets. Met de e-bike is een afstand van 15 kilometer voor dagelijkse verplaatsingen reëel. Daarmee komen Bergen op Zoom en Roosendaal voor alle kernen op een reële fietsafstand te liggen. De fiets wordt daarmee een aantrekkelijk vervoermiddel om te forenzen naar deze steden. Om deze fietspotentie waar te maken is een schaalsprong nodig in de fietsinfrastructuur met veilige en comfortabele fietspaden door een aantrekkelijke omgeving. Op de wegen in het buitengebied is het een belangrijk aandachtspunt om conflicten tussen het fietsverkeer en vrachten landbouwverkeer te voorkomen. 5.4 Openbaar vervoer In 2022 start een nieuwe concessie voor het openbaar vervoer in West-Brabant. Daarin is meer ruimte voor maatwerkvervoer naast de snelle, veelgebruikte busverbindingen. In de gemeente Steenbergen is lijn 310 (Directbus) een veelgebruikte verbinding.
De buurtbusverbindingen richting Roosendaal en Etten-Leur vallen onder het maatwerk vervoer. De nieuwe concessie biedt een kans om dit maatwerkvervoer aan te vullen met vervoer dat mensen (dicht) bij huis ophaalt en via mobiliteitshubs aan de randen van de kernen naar verder weggelegen bestemmingen laat reizen.
5. 5 Vaarwegen De gemeente Steenbergen is een waterrijke gemeente voorzien van vele mooie watergangen. Deze worden voor het grootste gedeelte gebruikt door recreatief vaarverkeer. Buiten de Dintel zien we vooralsnog geen potentie in het gebruik van de overige watergangen voor transport van goederen of voor dagelijks personenvervoer. Om Steenbergen toeristisch-recreatief verder te ontwikkelen is een betere verknoping van het watertoerisme met het landgebonden toerisme wenselijk, bijvoorbeeld door fietsverhuur aan te bieden in de jachthavens en door wandelroutes en toeristische bewegwijzering vanuit de jachthavens te verbeteren.
5.8 Vrachtverkeer
5.6 Landbouwverkeer
In en rond de centra is voldoende parkeergelegenheid. De parkeersituatie is alleen niet voor iedereen duidelijk, waardoor het op drukke momenten voor sommige bezoekers lastig is om een vrije parkeerplaats te vinden.
In het buitengebied wordt het steeds drukker met bewoners, agrarische gebruikers en recreanten. Dit zorgt voor een grotere diversiteit aan verkeerssoorten op de buitenwegen. Ook worden de agrarische voertuigen steeds groter. Dit brengt verkeersveiligheidsrisico’s met zich mee op de landbouwwegen, maar ook op de doorgaande 80 km/u wegen en in de dorpskernen. Daarnaast worden de afstanden die door agrarische bedrijven overbrugd moeten worden steeds groter. Er zijn maatregelen nodig om de verkeersveiligheidsrisico’s tegen te gaan, maar wel op zo’n manier dat het buitengebied goed toegankelijk blijft voor het agrarisch verkeer.
Op het gebied van vrachtverkeer zien we dat het vrachtverkeer met een bestemming in of rondom Dinteloord veelal door de kern rijdt vanaf de A4. Dit zorgt voor overlast bij bewoners. Ook in een aantal andere kernen wordt overlast ervaren van (doorgaand) vrachtverkeer en het parkeren van vrachtwagens. 5. 9 Parkeren
5.7 Personenauto’s We zien op dit moment geen knelpunten ontstaan op de wegen in Steenbergen, ook niet op de provinciale en rijkswegen. De modelprognoses voor 2030 en 2040 laten ook geen toekomstige knelpunten zien op het gebied van doorstroming. De inrichting van de wegen voldoet nog niet op alle plaatsen aan de richtlijnen. Zo zijn er in het buitengebied niet-doorgaande wegen waar volgens de richtlijnen een maximum snelheid van 60 km/uur zou moeten gelden, maar waar nog 80 km/uur gereden mag worden. Daarnaast gaat de aandacht uit naar buurtschappen in het buitengebied. In veel van deze buurtschappen staan de huizen zo dicht op de weg dat een maximum snelheid van 30 km/uur wenselijk zou zijn, terwijl er momenteel veel harder gereden mag worden.
gemeente Steenbergen | GVVP |
13
Hoofdstuk 6. Ontwikkelingen Het rijks-, provinciaal en regionaal beleid heeft invloed op de manier waarop wij het beleid voor de gemeente Steenbergen formuleren. Net als maatschappelijke ontwikkelingen waar wij op in moeten spelen met verkeer en mobiliteit. In de Mobiliteitsvisie zijn een aantal beleidsdocumenten beschreven, zoals de regionale concessie gedeelde mobiliteit en de gemeentelijke beleidskaders. Ook de ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit staan daarin beschreven. In dit hoofdstuk van het GVVP beperken we ons daarom tot ontwikkelingen die nog niet in de Mobiliteitsvisie staan beschreven. Dit is voornamelijk rijks- en provinciaal beleid. Daarnaast verwachten we dat de maatregelen als gevolg van de coronapandemie een blijvende invloed zullen hebben op de manier waarop we ons verplaatsen. 6.1 Rijksbeleid Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) Het SVIR beschrijft het landelijk ruimtelijk en mobiliteitsbeleid. Met dit beleid wil Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig zijn. Hiervoor is een goede bereikbaarheid van deur tot deur belangrijk. Een aantal ambities voor 2040 in het SVIR zijn interessant voor de gemeente Steenbergen: •
Het mobiliteitssysteem moet robuust en samenhangend worden met meer keuzemogelijkheden. Daarbij moet het systeem voldoende capaciteit hebben om te groeien op de middellange termijn (2028) en de lange termijn (2040). Optimale ketenmobiliteit in 2040 door goede verbinding van de mobiliteitsnetwerken via multimodale knooppunten en door een goede afstemming van infrastructuur en ruimtelijke ontwikkeling. De ambitie is dat in 2040 de woon- en werklocaties in steden en dorpen aansluiten op de (kwalitatieve) vraag en dat locaties voor transformatie en herstructurering zoveel mogelijk worden benut. Inzet op duurzaamheid door een CO2-reductie. Mede door een goede milieukwaliteit hebben de inwoners van Nederland in 2040 een veilige en gezonde leefomgeving.
• • •
14
| GVVP | gemeente Steenbergen
•
Het beter benutten van de huidige infrastructuur door middel van innovatieve maatregelen, bijvoorbeeld door middel van afspraken met werkgevers over het woon-werkverkeer en het stimuleren van fietsgebruik.
Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 Op landelijk niveau is onlangs het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) gepubliceerd. Hierin wordt de urgentie van een verkeersveilig systeem benadrukt. Het aantal ernstig gewonde slachtoffers neemt toe en de daling van het aantal verkeersdoden stagneert. Door samen te werken (het Rijk, provincies, gemeente en vervoersregio’s) kan de verkeersveiligheid structureel verbeterd worden. De ambitie van het SPV 2030 heeft een nulambitie: elk verkeersslachtoffer is er één te veel. De verkeersveiligheid wordt vergroot door de risico’s in kaart te brengen en vervolgens maatregelen te treffen om de grootste risico’s te verminderen. Het plan benoemt vijf kernelementen om de verkeersveiligheid landelijk te vergroten: • • • • •
Meer structurele aandacht voor verkeersveiligheid. Meer verbondenheid en samenwerking tussen overheden en maatschappelijke organisaties. Risicogestuurd beleid door analyse van de grootste risico’s. Bevorderen van integraal verkeersveiligheidsbeleid. Monitoren en bijsturen van de uitvoering in overleg.
Het SPV 2030 beschrijft negen beleidsthema’s met daarbij de belangrijkste risico’s voor verkeersveiligheid: • • • • • • •
Veilige infrastructuur. Heterogeniteit in het verkeer. Technologische ontwikkelingen. Kwetsbare verkeersdeelnemers. Onervaren verkeersdeelnemers. Rijden onder invloed. Snelheid in het verkeer.
• •
Afleiding in het verkeer. Verkeersovertreders.
Voor het GVVP hebben wij ook gekeken naar deze risico’s. Omgevingswet Naar verwachting zal de omgevingswet op 1 januari 2022 van kracht worden. Met deze wet wil het Rijk de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. De omgevingswet zal straks meer dan 25 wetten samenvoegen tot één wet. Hiervoor vraagt de omgevingswet om een integrale aanpak én om samenwerking en participatie. Gemeenten zijn verplicht om een omgevingsvisie en omgevingsplan op te stellen. Het GVVP zal op termijn geïntegreerd worden met de gemeentelijke omgevingsvisie. Daarom is het gedachtegoed van de omgevingswet, integraal werken en participeren, een basis bij het opstellen van het GVVP. 6.2 Provinciaal beleid Koers Mobiliteit De provincie Noord-Brabant heeft als doel een veilig, robuust, duurzaam en slim mobiliteitssysteem waarbij de reiziger centraal staat. Met de ‘Koers Mobiliteit’ wordt gewerkt aan een toekomstbestendig mobiliteitssysteem. De Koers Mobiliteit geeft uitwerking aan de Brabantse omgevingsvisie die in december 2018 is vastgesteld. Met de komst van de omgevingswet komt het huidige beleidskader (PVVP 2006) te vervallen. Daarom heeft de provincie gekozen om alle beleidskaders binnen mobiliteit en infrastructuur in één integrale kaderstellende Koers te integreren.
De Koers Mobiliteit verbindt de Brabantse omgevingsvisie met het beleid ‘Gedeelde mobiliteit is maatwerk’ (zie Mobiliteitsvisie) en het ‘Brabants Verkeersveiligheidsplan’. Op dit moment werkt de provincie nog aan de Koers Mobiliteit. Wel is er al een startnotitie opgeleverd. Hierin staat beschreven dat de provincie zes belangrijke maatschappelijke opgaven heeft waar mobiliteit een verbindende rol in speelt: • •
Gezonde en veilige leefomgeving. Energietransitie.
• • • •
Klimaatproof. Duurzame verstedelijking/ vitaal platteland & mobiliteit. Duurzame concurrerende economie. Leefbaarheid.
Deze provinciale opgaven en het doel om een veilig, robuust, duurzaam en slim mobiliteitssysteem te realiseren voor Brabant maakt dat de volgende onderwerpen belangrijk zijn het mobiliteitssysteem: • • •
Elke reiziger en vervoerder is in staat om mee te doen. Het systeem biedt de reiziger en vervoerder vrijheid van keuze. Het systeem verleidt tot het maken van een duurzame keuze en minder mobiliteit.
Ondanks dat de Koers Mobiliteit nog in ontwikkeling is, staat er in de startnotitie al beschreven wat er nodig is voor het realiseren van het provinciale doel. Voorbeelden hiervan zijn bewustwording van de verkeersdeelnemers, brede dataset om de grootste risico’s vast te kunnen stellen, netwerk van veilige wegen en fietspaden, veilige truckparkings, realisatie mobiliteitshubs, systeem voor gedeelde mobiliteit, verduurzamen eigen wagenpark, voldoende publieke laadinfrastructuur, versnelde uitrol elektrische deelauto’s, aanpak structurele gedragsverandering en bevorderen van slimme mobiliteit. Dit is slechts een greep uit de genoemde onderwerpen die van belang zijn voor de gemeente Steenbergen. Deze onderwerpen komen daarom ook terug in dit GVVP. Brabants Verkeersveiligheidsplan 2020-2024 Net als het landelijk beleid hanteert ook de provincie Noord-Brabant het streven naar nul verkeersdoden. Het Brabants Verkeersveiligheidsplan 2020-2024 speelt hierop in. Het plan is gebaseerd op een risicogestuurde aanpak waarbij een risico-inventarisatie is gedaan: voor welke doelgroepen en thema’s is de kans op ernstige ongevallen het grootst. Het meerjarenplan richt zich daarom op infrastructuur, afleiding, te hard rijden, asociaal gedrag en gebruik van alcohol en
gemeente Steenbergen | GVVP |
15
6.4 Impact coronapandemie op mobiliteit drugs in het verkeer. De doelgroepen waar het plan zich voornamelijk op richt zijn fietsers, autobestuurders en beroepsvervoerders. Een belangrijk onderdeel van het Brabants Verkeersveiligheidsplan is bewustwording. Het menselijk gedrag veroorzaakt ongeveer 90% van de verkeersongevallen. Bewustwording is daarom erg belangrijk. Het plan stelt de vraag: hoe neem jij deel aan het verkeer en wat kan je zelf doen om het verkeer veiliger te maken? 6.3 Regionaal beleid GGA West-Brabant De provincie is opgedeeld in vijf regio’s waarmee de provincie gebiedsgericht samenwerkt om de provinciale ambities te verwezenlijken. De gemeente Steenbergen is onderdeel van de regio West-Brabant. In het kader van de gebiedsgerichte aanpak (GGA) werken zestien Brabantse gemeenten en het Zeeuwse Tholen samen op het gebied van verkeer en vervoer. Hierbij zijn de volgende ambities en doelen geformuleerd: • • • •
Minder verkeersslachtoffers (ambitie nul dodelijke verkeersslachtoffers). Stimuleren van het fietsgebruik. Verbeteren van de bereikbaarheid. Verbeteren en aanleggen van openbaar vervoer. (zie ook paragraaf 5.4 en bijlage 3.4) Verbeteren van de infrastructuur. Verbetering houding en gedrag in het verkeer.
• •
Samen met de regiocoördinator en de overige regiogemeenten werken wij samen aan deze ambities. Hieronder volgt een korte opsomming van de projecten en deelnota’s waar we in regionaal verband aan werken: • • • • •
Samenwerkingsagenda Mobiliteit. Opgave Regionaal Verkeersveiligheidsplan. Transitiestrategie gedeelde mobiliteit. Opgave vrachtwagenparkeren. Opgave verkeersdata .
16
| GVVP | gemeente Steenbergen
Sinds februari 2020 heerst het coronavirus in Nederland. Dit heeft effect op alle aspecten van ons dagelijkse leven en dus ook op de mobiliteit. Thuiswerken, online shoppen, e.d. heeft in de eerste periode van de crisis geleid tot minder verkeer, minder files, minder OV-gebruik en meer fietsgebruik. Nadat enkele coronamaatregelen zijn teruggedraaid, is ook het verkeer weer toegenomen. De intensiteit van het verkeer is bijna terug op het oude niveau, maar we zien wel een grotere verspreiding over de dag. Meer mensen werken thuis of reizen voor of na de spits. We zien dat veel mensen aangeven dat zij vaker willen thuiswerken maar dat zij nog wel behoefte hebben aan het ontmoeten van collega’s. Het is nu nog lastig te voorspellen wat de consequenties op de lange termijn zijn. Een verandering in mobiliteit zoals we nu zien maakt dat we opnieuw nadenken over ons reisgedrag. Dit is dan ook een uitgelezen kans om nieuw en duurzamer reisgedrag aan te leren. Werkgevers kunnen hier een belangrijke rol in spelen. Stimuleren zij het thuiswerken of willen ze hun medewerkers toch weer op kantoor zien? Als gemeente kunnen wij hierop inspelen door samen met werkgevers aan de slag te gaan. Het blijft lastig om op dit gebied ver in de toekomst te kijken. Wel is duidelijk dat het voor duurzame mobiliteit ook kansen biedt.
Hoe de samenleving er over een paar jaar uitziet, is mede afhankelijk van de ontwikkeling van het virus. Het is in ieder geval belangrijk om deze ontwikkeling in de gaten te houden en hier tijdig op in te spelen.
gemeente Steenbergen | GVVP |
17
Hoofdstuk 7. Toelichting bij de maatregelen In dit hoofdstuk staat een toelichting op de maatregelen en projecten die gezamenlijk het toekomstbeeld weergeven van hoe de gemeente Steenbergen er in 2030 volgens ons uit zou moeten zien op het gebied van verkeer en mobiliteit. 7.1 Veiligheid 7.1.1 Gedragscampagnes veilig in het verkeer Menselijk gedrag is de belangrijkste oorzaak van verkeersongevallen in de gemeente Steenbergen. Gedeeltelijk kunnen we dit gedrag beïnvloeden door het aanpassen van de inrichting van de weg, bijvoorbeeld met verkeersdrempels of het overzichtelijker maken van verkeerssituaties. Maar niet al het verkeersonveilig gedrag kunnen we op deze manier beïnvloeden, denk bijvoorbeeld aan te hard rijden, alcoholgebruik in het verkeer of het gebruik van mobiele telefoons tijdens het rijden. Dit soort oorzaken van verkeersonveilig gedrag kunnen we alleen tegengaan met gedragscampagnes. De BOB-campagne (Bewust Onbeschonken Bestuurder) is hiervan een goed voorbeeld: door gedurende een langere periode consequent dezelfde boodschap uit te dragen is het drankgebruik in het verkeer aanzienlijk afgenomen. De ervaring met deze en andere gedragscampagnes leert dat gedragscampagnes pas effectief zijn wanneer deze lang duren en de boodschap consequent is.
Vanuit een analyse van de ongevalsgegevens, klachten en wensen, en regionale en landelijke trends onderscheiden we de volgende doel(groep)en waarop we onze gedragscampagnes gaan richten: •
Bestuurders van landbouwvoertuigen (vanwege klachten over verkeersonveiligheid en overlast). Jonge automobilisten tussen 25 en 30 jaar (vanwege het aantal ernstige verkeersslachtoffers). Ouderen op de (e-)fiets (vanwege het aantal ernstige verkeersslachtoffers). Schoolomgevingen en school-thuisroutes (vanwege klachten over onveilige situaties). Afleiding in het verkeer (belangrijke oorzaak van verkeersonveiligheid).
• • • •
18
| GVVP | gemeente Steenbergen
• •
Veiligheid
Alcohol en drugs in het verkeer. Te hard rijdend verkeer in de woonwijken (vanwege aantal klachten over de snelheid).
We stellen een campagneplan op waarmee we zoveel mogelijk aansluiten bij landelijke en regionale campagnes. Maar we kijken wel goed naar de specifieke doelgroepen en communicatiemethoden die passen bij onze gemeente. In de begroting maken we financiële ruimte vrij om deze gedragscampagnes te financieren. Een aantal ideeën die we nu al hebben zijn: Veilig en prettig op de trekker Gedragscampagne voor jonge bestuurders van landbouwvoertuigen georganiseerd in samenwerking met ZLTO en Cumula. Het doel van de campagne is dat bestuurders van landbouwvoertuigen verkeersveiliger weggedrag laten zien en dat andere weggebruikers en bewoners minder overlast ervaren van landbouwvoertuigen.
Veiligheid
Campagnes tijdens de oogsttijd ZLTO verzorgt samen met de gemeente Steenbergen campagnes rond de oogsttijd om weggebruikers te attenderen op de aanwezigheid van extra landbouwverkeer en mogelijke overlast door bijvoorbeeld modder op de weg. Verkeerseducatie op basisscholen Als gemeente Steenbergen doen we al veel aan verkeerseducatie samen met basisscholen. We zien dit ook terug in het geringe aantal verkeersslachtoffers in de basisschoolleeftijd. Gezien het positieve resultaat hiervan zetten we deze verkeerseducatie verder voort. Daarnaast onderzoeken we of we via kinderdagverblijven en basisscholen ook al een basis kunnen leggen voor verkeersveiliger verkeersgedrag op latere leeftijd. In eerste instantie wanneer ze naar de basisschool of middelbare school gaan, maar zeker ook alvast voor later wanneer de kinderen hun rijbewijs halen, omdat met name in die doelgroep veel ernstige slachtoffers te betreuren zijn. Stapvoets door de wijk! Gedragscampagne met en voor wijkbewoners om de verkeersveiligheid in woonwijken te vergroten. Het uitgangspunt is dat we wijkbewoners belonen bij goed gedrag. Bijvoorbeeld door bij een laag percentage snelheidsovertredingen vanuit de gemeente geld beschikbaar te stellen voor een specifiek doel in de wijk (speeltoestel, bankjes, buurtbarbecue, etc.).
Cursus vallen en opstaan Van de (e-)fiets vallen zorgt bij ouderen al snel voor vrij ernstig letsel. Met de cursus vallen en opstaan leren we ouderen beter terecht te komen bij een val zodat de kans op ernstig letsel veel minder groot is. Deze cursus bieden we al jaren met succes aan en willen we daarom verder voortzetten. Aansluiting bij de landelijke MONO-campagne Verschillende overheden in Nederland ondersteunen de MONO-campagne die zich richt tegen afleiding in het verkeer. Steenbergen kan als lokale overheid een belangrijke rol spelen in het ondersteunen van deze landelijke campagne.
Het optimaliseren van de snelheidsinformatiedisplays in onze gemeente In onze gemeente staan al op diverse locaties snelheidsinformatiedisplays, de zogenaamde smiley-palen. Deze worden zoveel mogelijk bij de toegangen van de kernen geplaatst om te benadrukken dat de snelheid omlaag moet bij het betreden van de woongebieden. We merken wel dat het beheer en onderhoud beter kan en dat hier binnen onze gemeentelijke organisatie weinig tot geen capaciteit voor is. Onderzocht wordt of dit op een efficiëntere manier geregeld kan worden. V.01 V.02 V.03 V.20:
Opstellen campagne veilige, gezonde en duurzame mobiliteit Uitvoeringsbudget gedagscampagnes Optimaliseren van de snelheidsinformatiedisplays Actualiseren project Jongleren in het verkeer en integreren certificeringstraject Groen Licht!
7.1.2 Aanpassen snelheid in buurtschappen en buitengebied De kans op ernstige ongevallen is bij een snelheid van 80 km/u aanzienlijk hoger dan bij een snelheid van 60 km/u. Daarom staan we alleen op onze doorgaande wegen een snelheid van 80 km/u toe. Daarbij treffen we voorzieningen om de kans op ernstige ongevallen zoveel mogelijk te beperken, zoals vrijliggende fietspaden om (brom)fietsers en voetgangers te beschermen voor het gemotoriseerd verkeer. Op de niet-doorgaande wegen hebben we – op een enkele uitzondering na – in de voorbije jaren geïnvesteerd om deze in te richten als 60 km/u zones. Afwaarderen wegen buitengebied Op een aantal plekken in het buitengebied is de maximum snelheid op niet-doorgaande wegen nog 80 km/u op wegen zonder fietspaden: in het buitengebied van Nieuw Prinsenland (tussen de Steenbergsche Vliet, A4, Noordlangeweg en Markvlietkanaal) en in het gebied langs het Schelde-Rijnkanaal ten noorden van de Zeelandweg. Om de kans op ernstige ongevallen te verlagen, richten we ook deze wegen in als 60 km/u zone. Voor het gebied langs het ScheldeRijnkanaal gaan we hiervoor in gesprek met het waterschap dat daar wegbeheerder is. Behalve het plaatsen van verkeersborden is het ook nodig om maatregelen te treffen die ervoor zorgen dat er ook daadwerkelijk 60 km/u gereden wordt.
We kiezen daarbij voor maatregelen die het comfort van het landbouwverkeer zo min mogelijk hinderen.
gemeente Steenbergen | GVVP |
19
Veiligheid
Maatregelen 60 km/uur zones Het inrichten van wegen in het buitengebied is altijd een balans tussen enerzijds de verkeersveiligheid en anderzijds de toegankelijkheid voor landbouwverkeer. Hierdoor kunnen niet alle klachten over verkeersonveilige situaties direct opgelost worden met fysieke verkeersmaatregelen. Om de verkeersveiligheid te verhogen zetten we in eerste instantie in op gedragscampagnes (kan ook plaatselijk zijn). In individuele gevallen kunnen we de mogelijkheid van fysieke maatregelen overwegen, maar altijd wanneer andere maatregelen onvoldoende resultaat opleveren.
7.1.3 Veilig naar school De schoolomgeving en de weg ernaartoe moeten veilig genoeg zijn om kinderen in de bovenbouw zelfstandig naar school te kunnen laten lopen en fietsen. De schoolomgeving moet daarom een verkeersveilige plek zijn, net als de school-thuisroute. Dat is niet alleen belangrijk voor de veiligheid van leerlingen nu, maar oefenen met fietsen bereidt basisschoolleerlingen ook voor op de (vaak langere) fietstocht naar de middelbare school. Bovendien geldt ook hier ‘jong geleerd is oud gedaan’. Wanneer kinderen op jonge leeftijd positieve ervaringen opdoen met fietsen zullen zij ook op latere leeftijd vaker de fiets pakken.
Buurtschappen De buurtschappen in het buitengebied verdienen onze bijzondere aandacht. Hoewel hier formeel – volgens landelijk beleid – een maximum snelheid van 60 km/u zou moeten gelden, is deze snelheid in de praktijk in veel buurtschappen te hoog. Omdat ieder buurtschap uniek is, passen we maatwerk toe. We kiezen voor een snelheid en weginrichting die het beste bij de lokale omstandigheden past, maar wel op zo’n manier dat het voor de weggebruiker goed te begrijpen is. In een (inrichtings)plan buurtschappen werken we dit thema verder uit.
Zoals omschreven in paragraaf 7.1.1 kunnen we de verkeersveiligheid enerzijds verbeteren met de inzet van gedragscampagnes. Maar daarnaast is het vaak ook nodig om de infrastructuur in de schoolomgeving of op de route naar school te verbeteren. Want ondanks onze inspanningen in het verleden ontvangen we nog altijd klachten over onveilige situaties in de omgeving van scholen. Een aantal schoolomgevingen is reeds op orde gebracht. Zo hebben we de schoolomgeving van de Pius X school in Welberg meegenomen in de inrichting van het centrumplan Welberg. Samen met de Merijntje school in Nieuw-Vossemeer hebben we een actie ingezet om ouders te attenderen op hun gedrag rondom school. De Petrus en Paulusschool is inmiddels voorzien van een zoen- en zoefstrook. Tijdens de herinrichting van Steenbergen-Zuid zijn de straten rondom de Gummarusschool voorzien van eenrichtingsverkeer om zo het verkeer in goede banen te leiden.
V.04 V.05 V.06 V.07
20
Afwaarderen wegen langs Schelde-Rijn kanaal van 80 naar 60 km/uur Afwaarderen wegen buitengebied bij Nieuw Prinsenland van 80 naar 60 km/uur Snelheidsremmende maatregelen in bestaande 60 km/uur zones in het buitengebied van Steenbergen, Heense Molen, De Heen en Kruisland (Inrichtings)plan buurtschappen Notendaal, Oude Heijdijk, Stoofdijk (Zwarte Ruiter), Koeveringsedijk en Boompjesdijk
| GVVP | gemeente Steenbergen
Hoewel we in het verleden veel hebben geïnvesteerd in schoolomgevingen, blijft de verkeersveiligheid hier onze aandacht houden. Veelal bestaan de problemen rondom de schoolomgevingen enkel gedurende de haal- en brengtijden. Het is lastig om ingrijpende maatregelen te treffen omdat de bewoners en weggebruikers, die hier buiten de haal- en brengtijden rijden, hiervan de dupe worden. Omdat de ambtelijke capaciteit en financiële middelen beperkt zijn, gaan we eerst in kaart brengen welke scholen op dit moment nog een probleem hebben. Deze scholen zullen we opnemen in een meerjarenplan. Samen met school, schoolkinderen en ouders zetten we een project op om de verkeersveiligheid in de omgeving van de school en op weg naar school te verbeteren.
Veiligheid
Dit combineren we met een gerichte gedragscampagne en eventuele fysieke verkeersmaatregelen. Eén concrete situatie pakken we nu al direct aan: we maken de voetgangersoversteekplaats veiliger over de Molenstraat in Kruisland ter hoogte van de Meester Molstraat. De schoolomgevingen proberen we zoveel mogelijk te voorzien van een uniforme inrichting zodat deze als zodanig herkenbaar is. V.08 V.09
Onderzoeken verkeersveilige schoolomgevingen Veiliger inrichten voetgangersoversteek Meester Molstraat Molenstraat in Kruisland
7.1.4 Prettige en veilige woonwijken Mensen wonen met veel plezier in de gemeente Steenbergen. Sommige woonstraten in de kernen worden echter als verkeersonveilig ervaren. Daardoor maken bewoners zich zorgen over de veiligheid van – met name – de buurtkinderen. Op een aantal plaatsen ervaren bewoners overlast van doorgaand verkeer door hun straat: te veel verkeer, met te hoge snelheden en te veel zwaar vracht- en landbouwverkeer. Dit geldt met name voor de Burgemeester van Loonstraat in Steenbergen, de route Wipstraat - Molenweg in Steenbergen, de Oost- en Westvoorstraat in Dinteloord, de Molenstraat in Kruisland, de Zeelandweg-Oost in Heense Molen en een deel van de Kapelaan Kockstraat in Welberg. Daarnaast is er een aantal woonwijken waar buurtbewoners voornamelijk overlast ervaren van andere buurtbewoners die met een te hoge snelheid door de wijk rijden. Dit geldt met name voor de wijk Steenbergen Noord-Oost.
gemeente Steenbergen | GVVP |
21
Veiligheid Kruisland In Kruisland bestaat de wens om de Gastelseweg via een randweg ten noorden van de kern te verbinden met de Langeweg. Doorgaand verkeer hoeft dan niet meer door het centrum van Kruisland te rijden. Dit vergroot de verkeersveiligheid en vermindert de overlast door geluid, trillingen en slechte luchtkwaliteit. In een haalbaarheidsstudie onderzoeken we de technische en financiële haalbaarheid van deze randweg. Aangezien de hoeveelheid verkeer dat door Kruisland rijdt beperkt is, achten we de kans groot dat de kosten van een randweg niet opwegen tegen de baten. Omdat het landbouwverkeer de belangrijkste oorzaak van de ervaren overlast is, nemen we in de studie direct het onderzoeken van mogelijke omleidingsroutes voor het landbouwverkeer mee. De komst van de randweg en/of de omleiding voor landbouwverkeer is op dit moment onzeker. En wanneer wel besloten wordt over de komst van de randweg zal het nog een groot aantal jaren duren voordat deze gerealiseerd is. Daarom investeren we op de korte termijn in een aantal kleinschalige maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid en leefbaarheid. Deze maatregelen bestaan bijvoorbeeld uit het aanpassen van wegmarkeringen, aanbrengen van snelheidsremmende maatregelen en het aanpassen van inritconstructies. We bereiden deze maatregelen voor samen met de dorpsraad van Kruisland.
Kaart 7.1: Mogelijke routes randweg of omleiding landbouwverkeer om Kruisland
22
| GVVP | gemeente Steenbergen
Veiligheid Steenbergen Noord-Oost De verkeersstructuur van de wijk Steenbergen Noord-Oost stamt uit de jaren tachtig en maakt een duidelijk onderscheid tussen wegen met een verblijfsfunctie (de woonerven) en wegen met een ontsluitingsfunctie (30 km/uur wegen). In de praktijk worden echter ook de woonerven gebruikt als ontsluitingsweg, door wijkbewoners maar in beperkte mate ook door bewoners van de wijk Buiten de Veste. Bewoners ervaren dit oneigenlijk gebruik van de woonerven als overlast en verkeersonveilig. Daarbovenop blijkt uit klachten en tellingen dat er een tekort aan parkeerplaatsen bestaat. Een nieuwe ontsluitingsweg aan de noordzijde van de wijk kan een structurele oplossing zijn voor het oneigenlijk gebruik van de woonerven. Deze weg zou dan de Oost-Groeneweg verbinden met de Dinteloordseweg, met een of meer aantakkingen vanuit de wijk Noord-Oost. Voor alleen de ontsluiting van de wijk Noord-Oost is deze nieuwe ontsluitingsweg in verhouding erg kostbaar. Het ligt daarom voor de hand om een dergelijke investering te doen op het moment dat besloten wordt om het gebied tussen Steenbergen en de A4 te ontwikkelen voor woningbouw.
Kaart 7.2: Schematische weergave van een mogelijke ontsluiting van Noord-Oost
Een belangrijke voorwaarde is dat er geen directe verbinding met de Lindenburghlaan ontstaat. Want uit het onderzoek Tweede ontsluiting Buiten de Veste (2019) is gebleken dat wanneer deze verbinding wel wordt gemaakt, het aantal verkeersbewegingen over de nu al drukke Lindenburghlaan en Fabrieksdijk nog verder zal toenemen. In een haalbaarheidsstudie zetten we de voor- en nadelen van de nieuwe ontsluitingsweg naast elkaar en onderzoeken we de technische en financiële haalbaarheid ervan. De komst van de nieuwe ontsluitingsweg is nog onzeker en een eventuele realisatie zal nog zeker enkele jaren duren. Daarom investeren we op korte termijn al in een aantal maatregelen die de overlast verkleinen en de verkeersveiligheid verbeteren. Deze maatregelen bestaan uit het uitbreiden van de parkeercapaciteit waar mogelijk, het aanpassen van de inritconstructies en het realiseren van een aantal snelheidsremmende maatregelen.
gemeente Steenbergen | GVVP |
23
Veiligheid
Heense Molen De kern Heense Molen ligt aan de provinciale weg N257 (Zeelandweg-Oost/ Rijksweg). Ondanks de afwijkende inrichting van het deel van de N257 dat binnen de bebouwde kom ligt, ervaren bewoners nog altijd overlast van verkeer dat te hard rijdt. Intensief overleg met de provincie Noord-Brabant heeft ertoe geleid dat hier inmiddels een mobiele flitspaal is geplaatst. Samen met de provincie gaan we tevens de grenzen van de bebouwde kom beter accentueren met de inzet van groenvoorzieningen langs de weg. De inrichting van de Heense Molenweg passen we aan zodat hier minder hard gereden kan worden.
Welberg Men ervaart een te hoge snelheid op de Kapelaan Kockstraat, de doorgaande weg door de kern Welberg. De veiligheid van de schoolgaande kinderen wordt hierbij vaak genoemd omdat de Pius X school indirect gelegen is aan deze straat. Met de realisatie van het centrumplan Welberg is er een nieuwe aansluiting gecreëerd op de Kapelaan Kockstraat middels een extra brug over de Vaert. Na afronding van het centrumplan zal de Kapelaan Kockstraat heringericht worden. Hierbij wordt ter hoogte van de brug een verhoogd kruisingsvlak aangebracht. Daarnaast komt ook de Welbergsedijk veelvuldig ter sprake. Op deze dijk komen vaak conflictsituaties voor met voetgangers en fietsers. Ook is deze dijk een veelvuldig gebruikte agrarische route. De aansluitingen op deze dijk met het Welbergswegje en de Oud Kromwielsweg verdienen ook aandacht. Vooral op deze kruispunten valt nog veel winst te behalen. Een en ander kan wellicht gecombineerd worden met de voorgenomen woningbouw op de Welbergsedijk. Centrum Dinteloord en Burgemeester van Loonstraat Steenbergen De leefbaarheid in het centrum van Dinteloord behandelen we in paragraaf 7.3.1 Dinteloord centrum leefbaar!. De Burgemeester van Loonstraat wordt als aparte maatregel beschreven in paragraaf 7.3.2 Ontlasting traverse Steenbergen. V.10 V.11 V.12 V.13 V.14 V.15 V.19 L.01 L.05 L.06 L.07
24
| GVVP | gemeente Steenbergen
Kortetermijnmaatregelen verkeersveiligheid Kruisland 2020-2021 Studie omleiding (landbouwverkeer) Kruisland Kortetermijnmaatregelen Steenbergen Noord-Oost 2020-2021 Accentueren grenzen bebouwde kom Heense Molen Aanpassen inrichting Heense Molenweg Herinrichting deel Kapelaan Kockstraat Haalbaarheidsstudie tweede ontsluiting noordoost Actualiseren studie randweg Dinteloord Ambitie westelijke randweg bij eventuele ruimtelijke ontwikkeling Steenbergen West Haalbaarheidsstudie omleiding landbouwverkeer Steenbergen Aanpassen weginrichting traverse Steenbergen
Veiligheid & Bereikbaarheid 7.1.5 Veilige bedrijventerreinen
7.2 Bereikbaarheid
Reinierpolder De infrastructuur van bedrijventerrein Reinierpolder (I&II) is voornamelijk ingericht voor het afwikkelen van gemotoriseerd verkeer. Bij de inrichting is maar beperkt rekening gehouden met fietsers en voetgangers. We zien de laatste jaren echter een toename in het gebruik van wegen op bedrijventerreinen door fietsers en voetgangers. Dit komt doordat steeds meer mensen met de fiets naar het werk komen en doordat werknemers tijdens hun lunchpauze vaker een rondje gaan lopen. Dit is een ontwikkeling die wij vanuit gezondheidsbeleid toejuichen. We willen daarom (het gevoel van) verkeersonveiligheid verminderen op de bedrijventerreinen. Uiteraard kijken we daarbij naar de verkeersveiligheid voor alle weggebruikers. We brengen daarom een aantal snelheidsbeperkende maatregelen aan om de verkeersveiligheid te verbeteren.
7.2.1 Het nieuwe openbaar vervoer De wereld van mobiliteit verandert in snel tempo. Dit zien we het sterkste terug in het openbaar vervoer. Nieuwe technieken en veranderende wensen van reizigers vragen om een flexibel openbaar vervoersysteem. Met de steeds verdergaande digitalisering wordt ook reisinformatie steeds fijnmaziger en beter bruikbaar. Ook ontstaan er nieuwe behoeften aan vervoer, nieuwe vormen van vervoer en nieuwe manieren om deze aan elkaar te koppelen. Openbaar vervoer wordt zo meer en meer een vorm van ‘mobiliteit als dienst’ , dat door de provincie momenteel concreet wordt uitgewerkt tot een systeem van gedeelde mobiliteit. We bevinden ons momenteel middenin de transitie van klassiek, primair lijngebonden openbaar vervoer naar gedeelde mobiliteit.
Nieuw Prinsenland Uit de planvorming van het Agro Food Center (AFC) vloeit voort dat het fietspad Noordzeedijk en de Kreekweg aangepast moeten worden. Deze maatregelen staan omschreven in het ‘civieltechnisch plan Agro & Food Cluster Nieuw Prinsenland’. In overleg met Cosun Beetcompany en gemeente Halderberge worden deze plannen verder uitgewerkt en uitgevoerd. V.17 V.18
Kortetermijnmaatregelen verkeersveiligheid Reinierpolder I&II Uitvoering maatregelen civieltechnisch plan Agro & Food Cluster Nieuw Prinsenland
Aan de ene kant moet het systeem grote groepen reizigers zoals scholieren en forensen tijdens de spitsuren zo snel mogelijk op hun plaats van bestemming brengen in bijvoorbeeld Bergen op Zoom of Rotterdam. Aan de andere kant moet een inwoner uit De Heen die minder goed ter been is ook gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer. De belangen van deze – en andere – doelgroepen gaan niet altijd gelijk op. In de genoemde voorbeelden heeft de forens die pendelt tussen Dinteloord en Rotterdam behoefte aan korte reistijden met veel bussen per uur. De bewoner uit De Heen wil dat de bus zo dicht mogelijk bij huis halteert en dat de bus goed toegankelijk is. De huidige concessie voor het openbaar vervoer in West-Brabant loopt in 2022 af. De provincie Noord-Brabant zet voor die tijd een nieuwe concessie voor ‘gedeelde mobiliteit’ in de markt. Zoals de naam al zegt gaat die concessie niet alleen over het klassieke openbaar vervoer, maar ook over andere vormen van gedeelde mobiliteit, zoals bijvoorbeeld deelauto’s, deelfietsen of deeltaxi’s. De uitgangspunten voor de nieuwe concessie staan omschreven in de provinciale visie ’Gedeelde mobiliteit is maatwerk’. In dit GVVP maken we een aantal heldere keuzes over de ontwikkeling van het openbaar vervoer in onze gemeente die we als input meegeven aan de regio en provincie om mee te nemen in de nieuwe concessie.
¹ Mobiliteit als dienst wordt veelal aangeduid als “Mobility as a Service” of wel MaaS.
gemeente Steenbergen | GVVP |
25
Bereikbaarheid
Verstrakken buslijnen Uitgangspunt van de nieuwe concessie is om doorgaande buslijnen (Bravodirect en streeklijnen) zoveel mogelijk te ‘verstrakken’. Dat betekent dat de reistijd wordt verkort door de bus een zo direct mogelijke route te laten rijden en minder door de kernen en woonwijken te laten slingeren. Het doel is om forensen een aantrekkelijk alternatief te bieden voor de auto. Voor de Bravodirect bus en de streeklijnen zetten we erop in dat de busroute minimaal over de oude provinciale weg blijft rijden (en dus niet over de A4). In zowel Steenbergen als Dinteloord kan de Bravodirect bus buiten de kern blijven met een mobiliteitshub aan de rand van de kern. In Steenbergen moeten de streekbuslijnen de halte Ravelijn aan de Molenweg blijven aandoen. In Dinteloord verwachten we dat de streeklijnen nog wel de centrale halte Zuideinde blijven aandoen. Mobiliteitshubs “Overstappunten zijn cruciaal in een systeem van gedeelde mobiliteit. In toenemende mate worden hier andere eisen aan gesteld. Het worden ‘mobiliteitshubs’ waar je naast het stallen van je fiets of het parkeren van je auto ook een deelauto kan pakken, een pakketje kan ophalen, bezoekersinformatie kan krijgen of kan werken en ontmoeten.” [Bron: Transitiestrategie gedeelde mobiliteit West-Brabant, provincie Noord-Brabant, november 2019.]
26
| GVVP | gemeente Steenbergen
Afbeelding 7.1. Schematische weergave van een (kleinschalige) mobiliteitshub [Bron: Transitiestrategie gedeelde mobiliteit West-Brabant, provincie Noord-Brabant, november 2019]
Voor onze gemeente zijn de mobiliteitshubs belangrijk als op- of overstapplekken voor de Bravodirect bus en de streeklijnen. Het verzorgingsgebied van deze mobiliteitshubs is groter dan de directe omgeving waar mensen te voet vandaan komen. Reizigers komen ook van verder weg met de fiets, auto, buurtbus of nieuwe mobiliteitsdiensten naar de mobiliteitshub toe. Het is daarom belangrijk dat er voldoende stallings- en parkeerplaatsen zijn. Voor reizigers van buitenaf die hun bestemming in Steenbergen hebben, moet bij de mobiliteitshub een deelfiets of -auto klaarstaan om hun reis verder te vervolgen. We onderzoeken of we de mobiliteitshubs aanvullende functies kunnen geven, zoals een pick-up punt voor pakketbezorging of een hub voor bevoorrading van winkels.
Bereikbaarheid
In onze gemeente zijn er twee locaties voor een mobiliteitshub: 1. 2.
Dinteloord-Rotonde: nabij de rotonde Steenbergseweg – Noordlangeweg Steenbergen-Rondweg: nabij de rotonde Rondweg Oost – Nassaulaan
Naast deze mobiliteitshubs blijft de halte Ravelijn een belangrijke centraal gelegen bushalte in Steenbergen voor de buurtbussen, streekbussen en scholierenlijn. In Nieuw-Vossemeer en De Heen onderzoeken we of we de bestaande bushaltes langs de doorgaande provinciale weg kunnen opwaarderen tot een minimobiliteitshub met beperkte aanvullende voorzieningen. Vervoer op maat Met vervoer op maat bedoelen we naast deelconcepten ook meerijddiensten, de Plusbus, etc. Buurtbussen zijn bij uitstek een goed voorbeeld van dit concept. Ze vormen een vitale schakel binnen het vervoerssysteem en blijven ook in de toekomst belangrijk in Steenbergen. In aanvulling daarop kijken we ook naar concepten die deur-tot-deur en/of deur-tot-mobiliteitshub vervoer kunnen aanbieden. Een van de te onderzoeken mogelijkheden is om het doelgroepenvervoer (WMO, leerlingen, participatiewet, etc.) te integreren met het reguliere openbaar vervoer. De voertuigen en reserveringsinfrastructuur kan dan zowel voor doelgroepenvervoer als voor vervoer op maat-ritten gebruikt worden. Dat lukt echter niet van de ene op de andere dag en kan de gemeente Steenbergen niet alleen. Het integreren van doelgroepenvervoer en regulier maatwerkvervoer willen we daarom gezamenlijk oppakken met de omliggende gemeenten en met de regio West-Brabant. Carpool Onze gemeente heeft momenteel vier carpoolterreinen: • • •