Bijlage rapportage Stec groep - bouwstenen voor economische kracht Steenbergen 2136906.pdf

Het AFC als een katalysator voor duurzaamheid Naast duurzaamheidsacties in het buitengebied heeft het AFC voldoende ingrediënten om een duurzame hotspot te worden. Naast dat er al allerlei processen plaatsvinden rondom circulariteit, bijvoorbeeld het creëren van toegevoegde waarde bij producten (bieten, aardappelen, groente, fruit etc.) staat energie ook hoog op de agenda. De Cosun Beet Company heeft al verschillende duurzame initiatieven in gebruik en ook naar de toekomst toe zijn ze bezig om het gebruik van fossiele brandstoffen steeds verder te reduceren. Er staan ook al een aantal windmolens rondom het terrein. Verder wordt er momenteel gewerkt aan de aanleg van een warmtenet waar diverse partijen en de landelijke overheid betrokken bij zijn.

Hergebruik van vrijkomende agrarische bebouwingen om economische meerwaarde te creëren Het buitengebied gaat in de toekomst ook te maken krijgen met allerlei andere transities, met name door toekomstige stoppers en veranderende bedrijfsvoering. Zoals ook het bestemmingsplan Buitengebied Steenbergen – 1e herziening aangeeft is het van belang om ruimte te bieden aan neven- en vervolgfuncties 3. Dit moet bijdragen aan de bevordering van de vitaliteit van het buitengebied en de hergebruikmogelijkheden van vrijkomende agrarische bedrijfslocaties.

We halen daarvoor onder meer inspiratie uit de aanpak van diverse Achterhoekse gemeenten. Agrarische coaches gaan in opdracht van de gemeente actief op zoek naar boeren met wie het financieel en persoonlijk niet goed gaat. Behalve informatie over het welzijn van de boeren dient het bezoek nog een doel. Het verschaft namelijk duidelijkheid over welke bedrijven stoppen of overwegen te stoppen en de gevolgen die dat heeft voor de gemeente. Daarnaast hebben diverse gemeenten een sloopfonds ingesteld om verpaupering en leegstandte voorkomen. De bedoeling van het fonds is om boeren te stimuleren om overbodige gebouwen te slopen voor verpaupering (en gevaar voor ondermijning) optreedt. Denk bijvoorbeeld aan het slopen van een kleine schuur of een woning. De sloopregeling kan gecombineerd worden met andere regelingen zoals voor asbestverwijdering en regelingen om boerenerven en panden te benutten voor het opwekken van zonne -energie.

3

Bouwstenen voor Economische Kracht Steenbergen

24

4.2.3 Wat daarvoor te doen?

Een koppeling maken met het onderwijs en andere sectoren Om de innovatie en beleving door het hele agrofoodcluster te stimuleren is de koppeling met het onderwijs en de andere stuwende sectoren in Steenbergen enorm belangrijk. Het is belangrijk dat bijvoorbeeld de gemeente goede relaties legt en onderhoudt tussen het Steenbergse agrofoodcluster en de agrofoodclusters elders (zoals Zeeland, Wageningen/Food Valley, Zuid-Holland, NO-Brabant) en in bijzonder onderwijsinstellingen als de WUR, HAS en AOC West-Brabant. Bijvoorbeeld door onderzoeksprogramma’s te koppelen aan het AFC, de realisatie van dependances of vakopleidingen en promotie en profilering van het agrofoodcluster Steenbergen bij deze onderwijsinstellingen.

De regionale samenwerking nog meer opzoeken Bij de uitbouw van het agrofoodcluster is het van belang dat de gemeente de regionale samenwerking opzoekt. We hebben immers gezien dat er op dit speerpunt veel provinciale en regionale beweging is. Door regionale samenwerking zorgt de gemeente ervoor dat het terrein complementair is aan de andere hotspots in de provincie (zoals de Green Chemistry Campus). Dezelfde regionale aanpak geldt voor duurzaamheid. Via het RES 1.0 kan de gemeente sturen op hoge duurzaamheidsambities. De gemeente kan zo ook de opgaven van de energietransitie koppelen aan andere opgaven zoals een vitaal platteland en het voorkomen van energie-armoede. De ondernemers zullen hier ook hun verantwoordelijkheid in moeten pakken, maar de gemeente kan echter wel met bepaalde middelen investeringen faciliteren en stimuleren.

4.3 Bedrijventerreinen 4.3.1 Waarom er op inzetten?

Bedrijventerreinen zorgen voor (lokale) werkgelegenheid en ondersteuning voor agrofood De bedrijventerreinen in Steenbergen zijn zowel lokaal als regionaal van groot economisch belang: 10% van de bedrijven in Steenbergen is gevestigd op een van de bedrijventerreinen, die goed zijn voor 20% van alle banen in de gemeente. Tezamen genereren de bedrijven op de bedrijventerreinen jaarlijks een derde van al het geld dat in de Steenbergse economie wordt verdiend. Vooral Reinierpolder I, II, Reinierpark en het AFC zijn belangrijke locaties. Op deze bedrijventerreinen zijn diverse clusters van de stuwende sectoren industrie en handel aanwezig die ook weer gelieerd en ondersteunend zijn aan de agrofood/biobased sector, zoals mechanisatiebedrijven en gewasbeschermingsbedrijven. Op Reinierpolder I, II en Reinierpark is circa 40% van de bedrijven gericht op deze speerpuntsector.

Het MKB als belangrijke motor op de bedrijventerreinen 95% van de West-Brabantse economie bestaat uit MKB, het MKB is een cruciaal fundament onder de regionale economie. Ook in Steenbergen betreft het gros van de bedrijven op de bedrijventerreinen MKB. Deze bedrijven zijn veelal sterk gebonden aan en geworteld in Steenbergen door hun historie, de woonplaats van de eigenaar, herkomst van werknemers, relaties met toeleveranciers en afnemers en bovenal ook door hun sociale functie, zoals sponsoring van lokale (sport)verenigingen.

Bouwstenen voor Economische Kracht Steenbergen

25

4.3.2 Wat ermee te kunnen bereiken?

Lokale en regionale ondernemers behouden en doorgroeimogelijkheden bieden De regio West-Brabant heeft als doelstelling om de West-Brabantse bedrijventerreinen in 2030 maximaal te laten bijdragen aan de vitaliteit van de regionale economie 4. Dit houdt concreet in dat werkgelegenheid minimaal op het niveau van 2020 (40%) ligt en de toegevoegde waarde verder is gestegen van 45% naar 50% door het verduurzamen, verslimmen en verbinden van de West-Brabantse economie. Voor de economie van Steenbergen is het daarom belangrijk dat het MKB tevreden is en naar de toekomst toe goed kan blijven functioneren. Borgen en versterken van het vestigingsklimaat is daarvoor belangrijk. Het gaat daarbij in de eerste plaats om het bieden van voldoende ruimte om te ondernemen. Uit recent onderzoek uitgevoerd door Buck Consultants International (‘notitie bedrijventerreinontwikkeling Brabantse Wal’) blijkt een behoefte aan extra bedrijventerrein op de Brabantse Wal van 36-55 hectare netto voor de komende 10 jaar. Ook in het regionale Toekomstbeeld Bedrijventerreinen van West-Brabant is deze ontwikkelopgave opgenomen. Het gaat daarbij om zowel uitbreidingsvraag vanuit bedrijven in Steenbergen als vraag vanuit bedrijven in de andere Brabantse Wal-gemeenten. Een deel van deze vraag zal komen van bedrijven die gelieerd zijn aan de agrofood.

De nog beschikbare plancapaciteit op bedrijventerreinen in Brabantse Wal is op dit moment onvoldoende om in de toekomstige marktvraag te kunnen voorzien. De Brabantse Wal wil door kunnen groeien en de huidige beschikbare ruimte voor nieuwe ondernemingen is daarmee te klein. De ontwikkeling van een nieuw, stevig, functioneel, middelgroot bedrijventerrein in Steenbergen kan hiervoor een uitkomst bieden, zowel voor de subregionale vraag als in het bijzonder voor de lokale Steenbergse ondernemers.

Meer verbinding met andere bedrijventerreinen en aanwezige sectoren Niet alleen met de aangrenzende bedrijventerreinen heeft de uitbreiding van Reinierpolder een sterke connectie. Ook in combinatie met de overige uitbreidingen op de Brabantse Wal heeft de uitbreiding van Reinierpolder een versterkend effect voor de regio. Allereerst omdat de locatie van het nieuwe bedrijventerrein, direct langs de A4, zorgt voor een uitstekende verbinding met de andere terreinen in de Brabantse Wal. Ten tweede is niet alleen de synergie aanwezig met de al aanwezige sectoren in Steenbergen, maar is er ook heel goed samenwerking mogelijk tussen de verschillende topsectoren op de Brabantse Wal. Zo is de verwachting dat er meer cross-overs tussen sectoren nodig zijn, omdat transities complexer van aard worden. Zoals ook het Economic Board West-Brabant verscheidene malen genoemd heeft, zorgen cross-overs voor nieuwe typen activiteiten en sectoren die in elkaar overlopen. Er liggen kansen voor de Brabantse Wal om zich te profileren als ‘groene economie’, met nieuwe cross-overs tussen Agribusiness, Chemie en Maakindustrie.

Toekomstbestendig maken van de huidige bedrijventerreinen Een uitbreiding van bedrijventerrein in Steenbergen versterkt ook de herstructureringsopgave die er ligt op de bestaande bedrijventerreinen. Zo zorgt de nieuwe ontwikkeling van een nieuw terrein voor een verhuisdynamiek. Dit levert enige lucht in de bedrijventerreinenmarkt van Steenbergen en regio: er ontstaan kansen voor andere bedrijven in vrijkomende panden. Toch bestaat ook het gevaar van afglijden van bepaalde terreindelen. Dat moet voorkomen worden. Het is voor het economische klimaat in een gemeente namelijk van belang dat de huidige bedrijventerreinen vitaal blijven en toekomstbestendig worden. Voornamelijk Reinierpolder is van een dusdanige omvang en met een aantal verouderde panden. Op dit terrein (wat onderverdeeld is in Reinierpolder I, II en Reinierpark) kan een kwaliteitsimpuls er voor zorgen dat het een aantrekkelijke locatie wordt om als ondernemer te vestigen. 4.3.3 Wat daarvoor te doen?

Regionale overeenstemming over uitbreiding Reinierpolder De ruimtelijke vertaling van uitbreiding van Reinierpolder is al bestuurlijk vastgesteld op de Brabantse Wal. Er wordt in de notitie aangegeven dat Reinierpolder III met 35 hectare netto, als locatie direct langs de A4, een nieuw sub-regionaal bedrijventerrein kan zijn wat uitstekend in verbinding staat met andere Toekomstbeeld bedrijventerreinen West-Brabant: klik hier.

4

Bouwstenen voor Economische Kracht Steenbergen

26

uitbreidingen langs deze A4 (zoals De Schans VI & de Meilust-locatie). Bij de ontwikkelingen van en het leggen van verbindingen tussen de bedrijventerreinen werken de drie gemeenten nauw samen. Zo wordt er toegewerkt naar een uitvoeringsagenda, waar zaken als de relatie met de lokale en regionale context, de profilering als ‘groene economie’ en de nieuwe cross-overs tussen agribusiness en industrie worden geconcretiseerd. Dit zijn belangrijke en vergevorderde stappen om zo de behoefte en ambities te bedienen.

Actief aanpakken van de bestaande bedrijventerreinen Om te zorgen dat de Steenbergse bedrijven ook over 5, 10 en 20 jaar concurrerend blijven zal de gemeente de ondernemers op de bedrijventerreinen moeten blijven stimuleren (zie ook figuur 10). De herstructureringsopgave richt zich immers vooral op zaken waar ondernemers zélf stappen in moeten zetten (denk aan energietransitie en circulaire economie). Hiervoor is schaalvergroting, de organisatie en samenwerking enorm van belang. Momenteel wordt er al gewerkt aan een bedrijfsinvesteringszone (BIZ) op Reinierpolder. Dit zijn al goede eerste stappen om de organisatiegraad en bereidwilligheid van de ondernemers te verhogen. Bij een nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein zullen deze zaken logischerwijs aan de voorkant al meegenomen moeten worden. Figuur 10: Toekomstbestendige bedrijventerreinen crux voor vitale, concurrerende Steenbergse economie

Bron: Stec Groep, 2021

4.4 Vrijetijdseconomie 4.4.1 Waarom er op inzetten?

Vrijetijdseconomie naast economische pijler ook aanjager voor Brede Welvaart en welzijn Het aantal banen in de recreatie en toerisme is sinds 2017 gedaald. Ook in 2020 daalde de werkgelegenheid in de sector met 7%, voornamelijk als gevolg van de coronacrisis. Het aantal vestigingen daarentegen is sinds 2017 wel iets toegenomen. De vrijetijdseconomie is qua directe werkgelegenheid en aantal vestigingen een vrij kleine sector in Steenbergen, maar zorgt indirect wel voor flink wat inkomsten en werkgelegenheid in aanverwante sectoren. Deze sector kan daarom ook als stuwend worden gezien, waarbij bestedingen van bezoekers afkomstig van buiten de regio de regionale economie versterken en de economische koek vergroten. Daarnaast is de vrijetijdseconomie onlosmakelijk verbonden met andere beleidsterreinen van de gemeente. De vrijetijdseconomie is een onderdeel van de dynamiek die economie, cultuur, het sociale

Bouwstenen voor Economische Kracht Steenbergen

27

domein, ruimtelijke ontwikkelingen, mobiliteit en meer met elkaar verbindt. Deze sector zorgt niet alleen maar voor economische groei, maar ook voor een bredere welvaart en welzijn.

Unieke positie in de regio Steenbergen kenmerkt zich door drie elementen: landschappelijke kwaliteiten, natuur- en cultuurhistorische waarden. De landschappelijke kwaliteiten verbinden Steenbergen met de Brabantse Wal en de Regio West-Brabant. Daar waar elke gemeente binnen de Brabantse Wal haar eigen kracht kent kan het aanwezige water en de agrofoodsector in Steenbergen als grote kracht in relatie tot recreatie en toerisme gezien worden. Tezamen met het rijke historische verleden kent de gemeente Steenbergen een unieke positie in de regio. Ook is in Steenbergen voornamelijk sprake van kleinschalige recreatieve bedrijvigheid wat weer unieke kansen met zich mee brengt. 4.4.2 Wat ermee te kunnen bereiken?

Voortbouwen op de aanwezige kernwaarden en andere speerpuntsectoren De potentie van de waardengroei van de vrijetijdssector zit hem in het benutten van de krachten en het voortbouwen op de aanwezige kernwaarden; de natuur met het aanwezige water, landschap met de agrofoodsector en cultuur met het rijke historische verleden. De borging van deze kernwaarden is daarbij ook van belang voor een dynamisch en vitaal buitengebied. Ook voor de Steenbergse kernen kan inzet op de vrijetijdseconomie betekenen dat de leefbaarheid op peil gehouden wordt. Door recreatieve voorzieningen die zowel inwoners als mensen van buitenaf aantrekt kan dit worden bewerkstelligt. Waterrecreatie is al zichtbaar aanwezig in de gemeente, maar kent nog potentie om te groeien. Op dit thema is het van belang om ook voor de inwoners van de gemeente Steenbergen het water toegankelijker te maken. Hier zijn al stappen in gezet met het opknappen van de jachthaven van Steenbergen, de ontwikkeling van het Blauwe-Sluis eiland in Kruisland en Benedensas in de Heen. Echter kent dit thema ook nog kansen om op in te spelen zoals de verbinding van Nieuw-Vossemeer met het Schelde-Rijn Kanaal en Fort Henricus met de Steenbergse Vliet. Dit kunnen aantrekkelijke plekken zijn waar zowel bewoners als bezoekers elkaar kunnen ontmoeten.

Naast waterrecreatie is de verbinding tussen de agrofoodsector en de vrijetijdseconomie ook van belang. De agrofoodsector staat nu nog ver weg van de lokale inwoners. Deze sector moet zich ontpoppen tot een heuse beleving in de regio, voor jong en oud. Dit maakt de agrofoodsector toegankelijker en het draagt bij aan de naamsbekendheid, waardoor het alsmaar groeit in kracht. De agrofood moet in verbinding komen te staan met de verschillende doelgroepen. Dit kan gerealiseerd worden door bijvoorbeeld lokale streekproducten aan te bieden op boerenbedrijven, boerderijwinkels of in restaurants.

Kleinschalig toerisme met ruimte voor maatwerk Momenteel is het toerisme in Steenbergen voornamelijk kleinschalig. Kleinschalig toerisme past Steenbergen goed en de uitdaging is om deze kleinschalige bedrijvigheid door te ontwikkelen tot een gezonde en duurzame sector. Echter is het niet verstandig om je als gemeente niet alleen te richten op de kleinschalige bedrijvigheid. Het leveren van maatwerk kan zorgen dat ook grotere ontwikkelingen passend zijn in het landschap en een meerwaarde creëren.

Binden dagrecreant en benutten groeimogelijkheden verblijfsrecreatie Dagrecreatie vormt de basis van het toeristisch profiel van de gemeente Steenbergen, de groeimogelijkheden zitten in de verblijfsrecreatie. De basis van de dagrecreatie kan versterkt worden door zowel de bewoner als de toerist, die in de regio verblijft, te verleiden om een dag in Steenbergen te recreëren. Zeker in het coronatijdperk is het recreëren ‘om de hoek’ en in eigen land herontdekt. Diverse plekken in de gemeente lenen zich uitstekend voor kleinschalige verblijfsrecreatie die gericht is op het ervaren van de natuur, het landschap en de cultuurhistorie waarbinnen je kan genieten van de rust en de ruimte. De agrofoodsector en de bedrijvigheid op de bedrijventerreinen kunnen ook als aanjager gezien worden voor de vrijetijdseconomie in relatie tot verblijfsrecreatie. Door de innovaties binnen de agrofood en de ontwikkeling van regionale bedrijventerreinen wordt Steenbergen aantrekkelijk voor zakelijk

Bouwstenen voor Economische Kracht Steenbergen

28

toerisme. De ontwikkeling van een hotel aan de A4 draagt hier positief aan bij. Het stimuleren van het zakelijke toerisme kan als kans worden gezien. 4.4.3 Wat daarvoor te doen?

Profilering van recreatie en toerisme met de Steenbergse kwaliteiten Het profileren van de gemeente zet Steenbergen op de kaart als geheel gebied. Door een heldere positioneringstrategie maak je van een gebied een merk. Een merk dat bijdraagt aan het vergroten van de naamsbekendheid van Steenbergen, waardoor het gemakkelijker, sneller én doelgerichter herkend wordt door de gewenste doelgroepen. Een sterk toeristisch imago leidt, in combinatie met een sterke lokale en regionale economie, tot extra aantrekkingskracht voor potentiële bewoners, bezoekers, studenten en bedrijven. Een positief imago is zowel voor de potentiële doelgroepen van belang, als voor de huidige. Een positioneringsstrategie met oog op het excelleren van dit gevoel draagt bij aan het creëren van het gewenste imago.

Creëren van een bovenregionale trekpleister Een positief imago en een heldere positionering dragen verder bij aan de naamsbekendheid en vindbaarheid van het gebied – maar het zegt niet alles over de beleving en aantrekkingskracht ansich. Een bovenregionale trekpleister kan hier verandering in brengen en dit alsmaar versterken. Zo is de ontwikkeling van Fort Henricus een belangrijk voorbeeld van een toeristische trekker waar momenteel aandacht voor is om zich te ontwikkelen tot een recreatief en spraakmakend gebied.

Heldere en passende informatievoorzieningen faciliteren Verder kan faciliteren in informatie voor meer bewustwording en beleving zorgen – en uiteindelijk hierdoor, in verbinding komen te staan met het gehele gebied en haar inwoners, ondernemers, bezoekers en andere betrokkenen. Het is echter wel van belang om de informatievoorzieningen aan te laten sluiten op de wensen en zoekwegen van de desbetreffende doelgroepen. Zowel fysiek, als grotere digitale infrastructuren. De online vindbaarheid wordt steeds belangrijker voor gemeenten, iets waar zeker groeimogelijkheden liggen voor de gemeente Steenbergen. Ondanks de online informatievoorzieningen blijft een VVV een belangrijke spil in het web. Momenteel werkt de gemeente Steenbergen al samen met partnerorganisaties zoals het VVV Brabantse Wal en het VVV Informatiepunt Steenbergen om in deze behoefte te voorzien. Echter liggen er nog veel mogelijkheden om hierin te excelleren, met name dus gekeken naar de mogelijkheden om de online informatievoorzieningen uit te breiden.

Bouwstenen voor Economische Kracht Steenbergen

29

4.5 Basisvoorwaarden voor een succesvolle Economische Kracht Om de economische stuwmotoren effectief te versterken en ervoor te zorgen dat de inspanningen van de gemeente en haar partners rendabel zijn, moet de basis (het ondernemersklimaat van de gemeente) op orde zijn. Daarbij gaat het om alle –zowel fysieke als niet fysieke– randvoorwaarden voor ondernemerschap, waardoor bestaande en nieuwe ondernemers in Steenbergen kunnen floreren. Bovendien kan de gemeente haar economische ambities niet realiseren zonder een actieve inzet van de eigen ondernemers. De gemeente Steenbergen zal er daarom voor moeten zorgen dat binnen de bevoegdheden en mogelijkheden de voorwaarden om te ondernemen zo gunstig mogelijk zijn. We benoemen in dit hoofdstuk eerst een aantal rolopvattingen die de gemeente aan kan nemen (de kadertekst). Daarna benoemen we een aantal randvoorwaarden die volgens ons relevant zijn voor de gemeente Steenbergen.

ROLOPVATTING De gemeente Steenbergen kan de economie niet naar zijn hand zetten. De ontwikkeling hiervan is in belangrijke mate afhankelijk van conjuncturele en (inter)nationale economische en maatschappelijke ontwikkelingen. De belangrijkste rol zit in het scheppen van de juiste condities om de economie van Steenbergen toekomstbestendig te maken in balans met andere waarden als milieu en landschap. De gemeente Steenbergen heeft hierin de volgende (mogelijke) rollen: Onderzoeken: • Als gemeente houd je nauwlettend (economische) ontwikkelingen in de gaten. Hierdoor worden gegevens en informatie verzameld waarmee de besluitvorming op basis van actuele feiten verbeterd wordt. Regelen: • Als gemeente maak je kaders waarbinnen de bedrijvigheid zich ontwikkelt. Zo voorkom je zo veel mogelijk negatieve maatschappelijke en ruimtelijke effecten van wildgroei. Door de kaders kan je als gemeente afwegingen maken tussen economische en andere maatschappelijke belangen. Dit komt het meest naar voren in de ruimtelijke ordening. Bijvoorbeeld in huidige bestemmingsplannen en toekomstige omgevingsplannen/visies. Stimuleren: Als gemeente schep je bepaalde condities hoe bedrijven zich kunnen ontwikkelingen. Je kan stimuleren via: • ondersteunen en verbeteren van samenwerkingen; • verbinden van partijen en initiatieven; • subsidies en financiële middelen; • capaciteit, kennis en kunde.

Positioneren: • Als gemeente lobbyen en netwerken voor ondersteuning van het ondernemersklimaat. Hier hoort ook het promoten van het ondernemersklimaat bij. Samenwerken: • Als gemeente samenwerken met ondernemers, onderwijs/kennisinstellingen en andere overheden (Triple Helix). Zowel binnen de Brabantse Wal, als binnen regio West-Brabant en provincie Brabant.

Bouwstenen voor Economische Kracht Steenbergen

30

4.5.1 Vraaggerichte gemeentelijke dienstverlening naar ondernemers Door proactief accountmanagement worden er sterke banden opgebouwd met de bedrijven in de gemeente, zodat er vroegtijdig investeringssignalen opgevangen kunnen worden en ondernemers daarbij begeleid kunnen worden. De gemeente zal open moeten staat voor nieuwe bedrijven die zich in de gemeente Steenbergen willen vestigen, maar de pijlen zullen ook gericht moeten worden op het maximaal faciliteren en behouden van de al gevestigde bedrijven in de gemeente. Immers, de bestaande bedrijvigheid vormt de eerste en grootste economische groeimotor voor de gemeente. Veel bestaande bedrijven zijn gebaat met heldere en directe communicatie naar de gemeente. De ondernemers weten de gemeente Steenbergen over het algemeen goed te vinden, maar de gemeente moeten volgens hen 5 nog proactiever worden en directer communiceren, faciliteren en ondersteunen. Hiervoor is het belangrijk dat de gemeente duidelijkheid schept wie waarvoor verantwoordelijk is en welke rol de ondernemers en de gemeente heeft in de diverse trajecten. Voor de kern Steenbergen is er een centrummanager ingehuurd om verbinding tussen ondernemers in de kern Steenbergen met de gemeente te versterken. Tevens heeft de centrummanager het ondernemersplatform Ons Steenbergen geholpen met professionalisering.

De huidige opdracht van de centrummanager loopt tot 31-12-2021. Voor de komende jaren zal een nieuw systeem van centrummanagent moeten worden ontwikkeld die gemeente breed kan worden ingezet. 4.5.2 Optimale en veilige bereikbaarheid Bereikbaarheid blijft vaak vestigingsfactor nummer één bij ondernemers. In lijn met de mobiliteitsvisie is een goede bereikbaarheid van Steenbergen dan ook van groot belang voor verdere economische ontwikkelingen. De aanleg van de A4 heeft hiervoor al voor een sterke impuls gezorgd. Voor bedrijven die zich willen gaan ontwikkelen in Steenbergen zal de gemeente goed moeten letten op bereikbaarheid. Momenteel is de gemeente al bezig met een haalbaarheidsonderzoek naar rondwegen voor Steenbergen en Dinteloord om de doorstroming te bevorderen. Verkeersveiligheid is daarbij erg belangrijk. De verkeersveiligheid rondom de kernen en in het buitengebied is een aandachtspunt. Een onderscheid tussen landbouwgebieden en recreatieve bestemmingen kan voorkomen dat er geen verkeershinder plaats vindt. Ook is bereikbaarheid via de fiets en het openbaar belangrijk (voor jonge werknemers of arbeidsmigranten die geen auto hebben). Ditzelfde geldt voor de combinatie tussen fietsroutes met een recreatieve functie die er ook voor zorgen dat bedrijven in het buitengebied goed bereikbaar blijven.

4.5.3 Monitoring van economische ontwikkelingen Om de effecten van de gemeentelijke inspanningen objectief te kunnen beoordelen en bijsturen is monitoring van cruciaal belang. De economische situatie in Steenbergen wordt momenteel al elk jaar gemonitord waarbij de resultaten jaarlijks in het College besproken en gedeeld met de Raad en Ondernemers Platform Steenbergen (OPS, maar ook niet aangesloten ondernemers). Hierbij laat de gemeente Steenbergen ook nog jaarlijks een ‘economische barometer’ opstellen in samenwerking met gemeenten Roosendaal, Woensdrecht en in de toekomst Bergen op Zoom. Het advies is dus ook om dit te blijven doen om zo inspanningen op basis van de huidige stand van zaken aan te passen. 4.5.4 Promotie en acquisitie Elke sector heeft zijn eigen vorm van acquisitie. Voor de stuwende sectoren heeft de acquisitie de meeste waardetoevoeging, aangezien deze bedrijven over het algemeen een groter verzorgingsgebied hebben. Wel is de plaats van deze stuwende bedrijven nooit verzekerd. Dergelijke bedrijven kiezen hun locatie op basis van andere plaatsgebonden factoren, zoals aanwezigheid van kennisinstellingen, vestigingslocaties van toeleveranciers en afnemers en aanwezigheid van belangrijke vervoersassen.

De gemeente Steenbergen kan het voor deze bedrijven zo aantrekkelijk mogelijk maken om zich hier te vestigen door te De gemeente heeft voor de Economische kracht een selectief aantal ondernemers gesproken en een select gezelschap heeft deelgenomen aan de consultatiesessie.

5

Bouwstenen voor Economische Kracht Steenbergen

31

zorgen dat de randvoorwaarden optimaal zijn. Door de gemeente gericht te profileren zorg je ervoor dat de gemeente binnen de regio en de provincie een eigen gezicht krijgt en hierdoor nieuwe bedrijven kan aantrekken. 4.5.5 Rol in de regio Bij alles inspanningen geldt: gemeente Steenbergen is geen eiland. Inwoners, werknemers en bedrijven bewegen zich op regionale schaal. Het zwaartepunt ligt daarbij op De Brabantse Wal en binnen WestBrabant. Dit betekent dat ontwikkelingen op het regionale niveau direct raken aan de economische ontwikkeling van Steenbergen en omgekeerd. Het nieuwe economische beleidsplan moet inspanningen omvatten waar invloed op het Steenbergse grondgebied uitgeoefend kan worden. Deze moeten echter wel in nauw verband gezien worden met de acties van de regio en de provincie. Als gemeente is het belangrijk om aan (regionale) tafels te zitten van onder meer agrofood, bedrijventerreinen en vrijetijdseconomie. Zo heb je als gemeente Steenbergen de kans om de eigen belangen en ontwikkelkansen te borgen én optimaal bij te kunnen dragen aan de ontwikkeling van regio en provincie (‘uitgestoken hand’).

32

Bouwstenen voor Economische Kracht Steenbergen

Bijlage A Evaluatie economisch beleidsplan Steenbergen 2009-2020 Wat gaat er goed? •

• •

• •

•

Diverse partijen zijn meer en meer betrokken met de gemeente. De gemeente is meer zichtbaar (bedrijfsbezoeken zijn waardevol). Hierbij worden de kansen eerder gezien en benoemd. Het ondersteunen en begeleiden van de ondernemers (klantvriendelijkheid). Intern meer inzet op economie wat zorgt dat er meer capaciteit is voor de uitvoering van het economische beleid. Intern meer afstemming tussen verschillende collega’s en bijbehorende portefeuilles. Steenbergen is aanwezig in de regio, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Steenbergen wordt gezien (bijvoorbeeld met de Cosun Beet Company). Het watertoerisme in zijn algemeenheid.

Wat kan er beter? •

• • • •

•

•

• • Wat niet meer doen? •

• •

Het werkt niet als op alle thema’s heel veel en evenveel gedaan moet worden. Hiervoor ontbreekt het aan tijd en middelen en hiermee verlies je ook de focus. Dus niet overal ‘ja’ op zeggen. Niet meer handelen als ondernemers, meer de ondernemers stimuleren en faciliterend handelen.

•

•

•

•

• • •

Meer focus aanbrengen: op welke aspecten ligt nu daadwerkelijk de focus in het economische beleid? Door de middelen op een aantal punten in te zetten kan er meer slagkracht bereikt worden. Er mag meer risico en durf in de koers genomen worden. De ‘reguliere landbouw’ meer betrekken bij het thema agrofood. De horeca aan laten haken bij de agrofoodsector. Keuzes maken bij welk regionaal overleg aangesloten wordt. Ook vooraf afstemmen met welk doel er aan tafel wordt geschoven. Het opstellen van definities binnen het recreatie & toerisme beleid maakt dat nieuwe initiatieven beter beoordeeld kunnen worden. Gebiedsvisies / ontwikkelplannen voor bepaalde gebieden in de gemeente ontbreken. Visies kunnen richting geven en ondernemers stimuleren kansen te grijpen. Ondernemers voeden met interessante informatie. Bijv. standaard nieuwsbrief eens per jaar. Meer inzet op de zakelijke social media. Wat wordt gemist en moeten we oppakken? De focus en de verbinding met het sociale domein wordt nog gemist. Er mag meer de focus gelegd worden op participatie. De ambitie omtrent de agrofood moet meer uitgewerkt worden om hier ook daadwerkelijk economische en maatschappelijke meerwaarde te creëren. Welke richting gaan we op en wat moeten we daarvoor inzetten? De integraliteit van de uitvoerbaarheid bevorderen. Dit betekent dat meer mensen een soort van eigenaarschap moeten gaan voelen.

Het monitoren van (economische) ontwikkelingen zodat je met actuele data-analyses onderbouwt beleid kan voeren. Een ‘smart’ uitvoeringsagenda opstellen met concrete afspraken. Het opstellen van een marketing en communicatieplan. Het aanscherpen en mogelijk updaten van het recreatie & toerisme beleid.