Beleidskader Economische kracht 2026 - 2029 2520655.pdf

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 24 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

5.4 Lokale economie Doelstelling 2040 Binnen Steenbergen bevorderen we duurzame economische groei door lokale ondernemers te ondersteunen, nieuwe ondernemers aan te trekken en samenwerking te stimuleren, met een actieve rol van zowel de gemeente als de lokale brancheverenigingen. De centrumgebieden van Steenbergen en Dinteloord zijn ontmoetingsplekken waar verschillende publieke functies samenkomen. Beoogd Maatschappelijk effect Het versterken van de lokale economie en leefbaarheid door duurzame bedrijventerreinen en vitale centrumgebieden in Steenbergen en Dinteloord te ontwikkelen. Dit bevordert de werkgelegenheid, versterkt de sociale cohesie en maakt de gemeente aantrekkelijker voor bewoners, bezoekers en ondernemers. Beleidsdoelen 2029 Groei van 10% van de toegevoegde waarde op de bedrijventerreinen in 2029 ten opzichte van 2024 Groei van de werkgelegenheid op bedrijventerreinen van 1445 banen naar 1600 in 2029 Er is sprake van actief parkmanagement op Reinierpolder. Groei van 10% van de toegevoegde waarde in de centrumgebieden in 2029 ten opzichte van 2024 Ondersteunende indicatoren Jaarlijkse bijeenkomst voor lokaal MKB. Samen met ondernemers wordt er jaarlijks minimaal 1 project opgepakt in het kader van revitalisering van bestaande bedrijventerreinen. Jaarlijkse bijeenkomst voor ondernemers en vastgoedeigenaren uit centrum Steenbergen en Dinteloord.

Leegstand op 5% in de centrumgebieden. 4 keer per jaar een campagne #SHOPLOKAAL.

Doelstelling 2040 Het midden- en kleinbedrijf (MKB) op de bedrijventerreinen en in de centrumgebieden Steenbergen en Dinteloord spelen een centrale rol in de ontwikkeling van de economie in Steenbergen. Terwijl de agrarische sector altijd al een fundament voor de regio is geweest, levert de ontwikkeling van het MKB een steeds belangrijkere bijdrage aan de ontwikkeling van onze gemeente. Onder bedrijventerreinen verstaan we de bedrijventerreinen Reinierpolder I, II, Reinierpark, het lokale gedeelte van Reinierpolder III en Molenkreek. Kantoren zonder baliefunctie mogen zich vestigen op deze bedrijventerreinen. Kantoren met een baliefunctie mogen zich in de centrumgebieden van Steenbergen en Dinteloord en in de overige dorpskernen

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 25 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

vestigen. (De afbakening van de centrumgebieden en dorpskernen zijn opgenomen in het rapport van BRO Toekomstbestendig centrum Steenbergen.)6 Het MKB in Steenbergen profiteert van de gunstige ligging van de gemeente aan de A4, met een goede bereikbaarheid voor zowel klanten als leveranciers. Dit heeft de aantrekkingskracht vergroot voor ondernemers die zich willen vestigen op het bedrijventerrein, in de centra en rondom de hoofdstraten. Steenbergen positioneert zich als een gemeente waar lokale ondernemers ruimte krijgen om te groeien en hun bedrijven verder te ontwikkelen. Wat de lokale economie in Steenbergen bijzonder maakt, is de nauwe samenwerking tussen het MKB, de gemeente en brancheverenigingen. Dit creëert een hechte ondernemersgemeenschap waarin kennisdeling en samenwerking centraal staan. De gemeente werkt actief aan het ondersteunen van ondernemers op het bedrijventerrein en in de centra door het bevorderen van samenwerkingen en het verbeteren van de openbare ruimte en infrastructuur. Dit bevordert niet alleen de werkgelegenheid, maar zorgt ook voor een gastvrije en levendige omgeving voor zowel bewoners als bezoekers.

Dit leidt tot de volgende doelstelling: Binnen Steenbergen bevorderen we duurzame economische groei door lokale ondernemers te ondersteunen, nieuwe ondernemers aan te trekken en samenwerking te stimuleren, met een actieve rol van zowel de gemeente als de lokale brancheverenigingen. De centrumgebieden van Steenbergen en Dinteloord zijn ontmoetingsplekken waar verschillende publieke functies samenkomen. Beoogde maatschappelijke effecten De gemeente Steenbergen richt zich op het creëren van een stimulerend klimaat voor het lokale MKB op haar bedrijventerreinen. De gemeente biedt ruimte voor groei, innovatie en samenwerking met ondernemers en brancheverenigingen, zodat MKB-bedrijven zich kunnen ontwikkelen en versterken. Om dit te realiseren, investeren we in de bereikbaarheid en infrastructuur van de bedrijventerreinen. Dit zorgt ervoor dat lokale ondernemers efficiënt kunnen opereren, met goede verbindingen voor transport en logistiek. Daarnaast worden bedrijven gestimuleerd om duurzaam te ondernemen, bijvoorbeeld door groene initiatieven en het gezamenlijk oppakken van vraagstukken op het gebied van energie. De gemeente werkt nauw samen met lokale ondernemers en brancheverenigingen om het MKB te ondersteunen. Deze samenwerking zorgt voor de opbouw van een sterk en toekomstgericht ondernemersklimaat.

Het resultaat is niet alleen meer werkgelegenheid, maar ook een verbeterde woonaantrekkelijkheid, doordat een gezonde en dynamische economie bijdraagt aan een levendigere en aantrekkelijkere woonomgeving voor de inwoners van de gemeente.

6

https://raad.gemeente-steenbergen.nl/Vergaderingen/Oordeelvormende-vergadering/2023/14juni/19:30/Ingekomen-stukken-mededelingen-en-toezeggingenlijst/03A-Bijlage-BRO-rapporttoekomstbestendig-centrum-Steenbergen-2237057.pdf Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 26 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

De gemeente moedigt sociaal ondernemerschap aan als een manier om maatschappelijke problemen op te pakken en inclusieve werkgelegenheid te bevorderen. We willen lokale ondernemers informeren en helpen bij het verkennen en uitoefenen van sociaal ondernemerschap. Dit doen we onder andere door het zichtbaar maken van beschikbare regelingen, kennisdeling en inspirerende voorbeelden. Daarnaast versterken we de verbinding tussen ondernemers en werkzoekenden, met speciale aandacht voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Door bemiddeling tussen vraag en aanbod, dragen we bij aan een sociale en duurzame economie. In 2040 zijn de centrumgebieden van Steenbergen en Dinteloord ontmoetingsplekken waar verschillende centrumvoorzieningen op grotere schaal samenkomen. Deze centra vervullen een belangrijke functie op het gebied van detailhandel, dienstverlening, horeca en maatschappelijke voorzieningen. Daarnaast is het centrumgebied als zodanig de grootste werkgever van de gemeente Steenbergen. Om deze functies in stand te houden én toekomstbestendig te maken, zetten we in op een integrale aanpak van centrumontwikkeling. We streven naar compacte, vitale en aantrekkelijke centra die passen bij de schaal van het verzorgingsgebied en die inspelen op veranderend consumentengedrag, demografische ontwikkelingen en de groeiende behoefte aan sfeer en beleving.

Daarnaast sluiten de centrumgebieden aan bij de identiteit van de eigen kern. De gemeente kent een positieve houding ten opzichte van nieuwe ideeën, concepten en initiatieven die bijdragen aan een kwalitatieve verbetering van de centrumgebieden. De centrumgebieden van Steenbergen en Dinteloord kennen volwaardige supermarkten. Deze supermarkten zijn structuurbepalende functies voor de centrumgebieden. Samen met ondernemers, ondernemersverenigingen en andere partners zorgen we ervoor dat de centrumgebieden van Steenbergen en Dinteloord aantrekkelijk en leefbaar blijven voor inwoners, bezoekers en ondernemers – nu en in de toekomst. Door samen te werken met ondernemers(verenigingen) en andere partners zetten we in op veilige en vitale bedrijventerreinen en centrumgebieden in de gemeente. De lokale economie speelt een belangrijke rol in een sterke en verbonden samenleving. Zij draagt op verschillende manieren bij aan het bevorderen van de leefbaarheid in al onze dorpskernen. Van de dorpskernen willen we dan ook plekken van ontmoeting en beleving maken waar verschillende dorpse voorzieningen, zoals een buurtsuper en horeca, samen komen. We streven dan ook naar het volgende beoogde maatschappelijke effect: Het versterken van de lokale economie en leefbaarheid door duurzame bedrijventerreinen en vitale centrumgebieden in Steenbergen en Dinteloord te ontwikkelen.

Dit bevordert de werkgelegenheid, versterkt de sociale cohesie en maakt de gemeente aantrekkelijker voor bewoners, bezoekers en ondernemers.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 27 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Beleidsdoelen 2029 Het beoogde maatschappelijke effect leidt tot de volgende beleidsdoelen: -

Groei van 10% van de toegevoegde waarde op de bedrijventerreinen in 2029 ten opzichte van 2024 Groei van de werkgelegenheid op bedrijventerreinen van 1445 banen naar 1600 in 2029 Er is sprake van actief parkmanagement op Reinierpolder. Groei van 10% van de toegevoegde waarde in de centrumgebieden in 2029 ten opzichte van 2024

Ondersteunende indicatoren De volgende ondersteunende indicatoren zijn geïdentificeerd: -

Jaarlijkse bijeenkomst voor lokaal MKB. Samen met ondernemers wordt er jaarlijks minimaal 1 project opgepakt in het kader van revitalisering van bestaande bedrijventerreinen. Jaarlijkse bijeenkomst voor ondernemers en vastgoedeigenaren uit centrum Steenbergen en Dinteloord. Leegstand op 5% in de centrumgebieden. 4 keer per jaar een campagne #SHOPLOKAAL.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 28 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

5.5 Vrijetijdseconomie Doelstelling 2040 Het verstevigen van de economische omvang van de vrijetijdssector door intensieve samenwerking in de regio met buurgemeenten, ondernemers en partners. Natuurherstel en het verhogen van de beleving van (militaire) cultuurhistorie, worden ingezet om een aantrekkelijke omgeving te creëren voor eigen inwoners en toeristen. We groeien naar een verdubbeling van het aantal toeristen die in Steenbergen blijven overnachten. Beoogd Maatschappelijk effect De (verblijf)toerist draagt significant bij aan de economische kracht van de vrijetijdssector én stimuleert de voorzieningen in de kernen, waardoor de leefbaarheid in de kernen wordt versterkt en toeneemt. Door het versterken van wandel- en fietsroutes wordt niet alleen toeristische aantrekkingskracht versterkt, maar ook inwoners worden verleid meer te gaan bewegen. Dit draagt bij aan gezondere inwoners. De bezettingsgraad van het bestaande recreatieve aanbod is op orde en kleinschalige recreatieve initiatieven worden binnen de gemeentelijke organisatie vanuit een positieve grondhouding ontvangen. Beleidsdoelen 2029 - Groei van 12% van de toegevoegde waarde: 11 miljoen in 2023 naar 12,3 miljoen euro in 2029 (absolute stijging) - Groei van het aantal toeristische overnachtingen van 40.000 in 2025 naar 53.000 in 2029.

- Groei van het aantal internationale toeristen dat gebruik maakt van recreatieve dag aanbod van 11% in 2023 naar 25% in 2029. - De bezettingsgraad van logies accommodaties groeit met 5%. - De kern Steenbergen heeft een toeristisch informatiepunt; Ondersteunende indicatoren - In elke kern wordt openbaar toegankelijke toiletvoorziening aangeboden. - In het Brabantse Wal verband wordt de Vrijetijdseconomie actieagenda uitgevoerd; - In Stedelijke Regio West-Brabant West wordt de vrijetijdseconomie actieagenda uitgevoerd; - Het vaar-, fiets- en wandelnetwerk is up to date en elke kern heeft een lokaal ommetje; - Cultureel (militair) erfgoed is beleefbaar doordat het ontsloten is door het vaar-, fiets- en wandelnetwerk. - Er zijn aantoonbare samenwerkingen tussen horeca en recreatieven bedrijven (arrangementen, producten of themadagen)

Doelstelling 2040 “In het verleden waren Vestingsteden belangrijke plekken. Met behulp van muren, wallen, kanonnen en wateren werden vestingsteden beschermd tegen aanvallen van de vijand. Je merkt het misschien niet meteen, maar kijk goed en je zult de contouren zien van de vesting die Steenbergen in 1626 onneembaar maakte, dankzij Prins Maurits. Dit gebeurde na meerdere belegeringen door Spaanse en Staatse troepen. In de vroege jaren groeide Steenbergen van een rustige nederzetting naar een bloeiende handelsstad, dankzij de zoutwinning. Gelegen tussen welvarende steden en regio's als Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 29 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Antwerpen, Brugge, Zeeland, de baronie van Breda en de Hollandse eilanden, bloeide de stad verder. Later zorgden de teelt en verwerking van meekrap, vlas en suikerbieten voor welvaart. De ligging aan het water is altijd belangrijk geweest voor Steenbergen. Als je onder het aquaduct van de A4 doorrijdt, zie je daar 'Steenbergen aan Zee' staan. Hoewel de zee niet te zien is, is dit niet misleidend. Vaar over de Steenbergsche Vliet naar het sluizencomplex Benedensas bij De Heen en je komt bij open water. Tot het begin van de 17de eeuw bevond de haven zich zelfs tot waar nu de Gummaruskerk staat. De Oostdam en Westdam waren de kades van toen. En vlak achter de Westdam ligt, niet toevallig, de Visserstraat.” De rijke geschiedenis van Steenbergen vormt vandaag de dag het fundament van de gemeente. Het groene, uitgestrekte landschap, het waterrijke gebied en het cultuurhistorische (militair) erfgoed bieden een prachtig decor voor inwoners, toeristen en ondernemers. Dit decor brengt veel potentieel met zich mee, dat nog beter benut kan worden. Dit kunnen we als Steenbergen echter niet alleen; we hebben de regio nodig. Steenbergen is te klein en op zichzelf niet voldoende aantrekkelijk.

Regionale samenwerkingen zoals de Zuiderwaterlinie, de Brabantse Wal, als West-Brabant West en de nabijheid van de grote steden zoals Bergen op Zoom en Roosendaal zijn voor de aantrekklingskracht van het gebied van groot belang. In de regio West-Brabant West gaan we een gezamenlijke regionale Leisurekoers varen (Toeristisch recreatieve ontwikkeling West-Brabant West van Ginder7). Op de Brabantse Wal werken we samen met ondernemers en partners, zoals het Waterschap en Staatsbosbeheer, om natuur en beleving van (militair) erfgoed te herstellen en te verbinden met elkaar met recreatieroutes en voorzieningen (Actieagenda Vrijetijdseconomie Brabantse Wal 2024 – 20278). We maken Steenbergen aantrekkelijk voor nationale en internationale toeristen die hier graag komen overnachten en verblijven. Steenbergen heeft een breed scala aan kleinschalige recreatieve aanbieders, aangevuld met een klein aantal grotere, kwalitatief hoogwaardige recreatiebedrijven in dag- en verblijfstoerisme. Deze sector werkt nauw samen. Het economische belang van toerisme en recreatie gaat hand in hand samen met het welzijn van de inwoners. Natuur, water en cultuur(historie) zijn ook voor onze inwoners een bron van welzijn en geven ruimte voor bewegen, ontmoeten en ontspannen.

Dit leidt tot de volgende doelstelling voor 2040: Het verstevigen van de economische omvang van de vrijetijdssector door intensieve samenwerking in de regio met buurgemeenten, ondernemers en partners. Natuurherstel en het verhogen van de beleving van cultuur(historie), worden ingezet om een aantrekkelijke omgeving te creëren voor eigen inwoners en toeristen. We groeien naar een verdubbeling van het aantal toeristen die in Steenbergen blijven overnachten.

7 8

Collegebesluit 24 juni 2025 Vastgesteld door college op 26 november 2024

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 30 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Beoogde maatschappelijke effecten Zowel in de regio West-Brabant West als op de Brabantse Wal wordt een uitvoeringsagenda vrijetijdseconomie opgesteld om uitvoering te gaan geven aan de regionale leisurekoers. Steenbergen neemt aan beiden uitvoeringsagenda’s deel. In deze regionale leisurekoers is al bepaald dat de regio het aantal overnachtingen van toeristen wil gaan verdubbelen naar 2040 toe. Om het verblijf van toeristen te faciliteren behouden we een toeristisch informatiepunt in Steenbergen. Om de omvang van de toeristische sector te stimuleren vraagt dit om een positieve ambtelijkehouding ten opzichte van kleinschalige recreatieve initiatieven die bijdragen aan de versterking van de lokale economie en gemeenschap. We zetten in op een sterke bezettingsgraad van het huidige aanbod. Met een positieve ambtelijke grondhouding wordt meegedacht over de uitbreiding van de bestaande camping in De Heen. In de zone tussen de kern Nieuw-Vossemeer en het ScheldeRijnkanaal zorgen we ervoor dat er een recreatieve bedrijfsvoering in alle recreatiebedrijven wordt gevoerd. Een volledig en gestructureerd routenetwerk is van belang aangezien de routerecreant de grootste recreatieve doelgroep van Steenbergen is. Het routeaanbod en de bijbehorende voorzieningen houden wij daarom op pijl. De horeca vervult een belangrijke maatschappelijke en economische functie binnen de gemeente Steenbergen.

Steeds vaker is de horeca niet alleen een plek van consumptie, maar ook een ontmoetingsplek die de leefbaarheid van onze kernen vergroot. Om deze sector verder te versterken, zetten we in op verbinding tussen horeca, het wandel- en fietsnetwerk en andere recreatieve voorzieningen in de gemeente en regio. Het zichtbaar maken van cultuurhistorie en het versterken van het natuurlandschap draagt bij aan de aantrekkelijkheid van het routenetwerk. We zetten in op een aantrekkelijker verblijfsaanbod voor inwoners en bezoekers, wat positief bijdraagt aan de lokale economie en het profiel van Steenbergen als gastvrije gemeente. In de gemeente Steenbergen worden traditioneel diverse evenementen georganiseerd door vrijwilligers en lokale verenigingen. Hun betrokkenheid zorgt niet alleen voor een gevarieerd aanbod, maar ook voor verbinding binnen de gemeenschap. Ook evenementen dragen in belangrijke mate bij aan de levendigheid, sociale cohesie en het culturele en recreatieve profiel van de gemeente Steenbergen. Van Jaarmarkten en braderieën tot sportevenementen en muziekfestivals; ze brengen inwoners en bezoekers samen, versterken het gemeenschapsgevoel en zorgen voor een positieve uitstraling van onze kernen. We stimuleren een veelzijdig en uitnodigend evenementenaanbod dat past bij de identiteit van onze kernen en bijdraagt aan een bruisende leefomgeving.

Lokale initiatieven krijgen de ruimte en ondersteuning die ze nodig hebben om tot bloei te komen. In goede samenwerking met organisatoren, ondernemers en maatschappelijke partners zorgen we voor een veilige, gastvrije en levendige gemeente waar evenementen kunnen uitgroeien tot hoogtepunten van het jaar. Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 31 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

We streven dan ook naar het volgende maatschappelijk effect: De (verblijf)toerist draagt significant bij aan de economische kracht van de vrijetijdssector én stimuleert de voorzieningen in de kernen, waardoor de leefbaarheid in de kernen wordt versterkt en toeneemt. Door het versterken van wandel- en fietsroutes wordt niet alleen toeristische aantrekkingskracht versterkt, maar ook inwoners worden verleid meer te gaan bewegen. Dit draagt bij aan gezondere inwoners. De bezettingsgraad van het bestaande recreatieve aanbod is op orde en kleinschalige recreatieve initiatieven worden binnen de gemeentelijke organisatie vanuit een positieve grondhouding ontvangen. Beleidsdoelen 2029 Het beoogde maatschappelijke effect leidt tot de volgende beleidsdoelen voor 2029: -

Groei van 12% van de toegevoegde waarde: 11 miljoen in 2023 naar 12,3 miljoen euro in 2029 (absolute stijging) Groei van het aantal toeristische overnachtingen van 40.000 in 2025 naar 53.000 in 2029. Groei van het aantal internationale toeristen dat gebruik maakt van recreatieve dag aanbod van 11% in 2023 naar 25% in 2029. De bezettingsgraad van logies accommodaties groeit met 5%. De kern Steenbergen heeft een toeristisch informatiepunt;

Ondersteunende indicatoren De volgende ondersteunende indicatoren zijn geïdentificeerd: -

In elke kern wordt openbaar toegankelijke toiletvoorziening aangeboden. In het Brabantse Wal verband wordt de Vrijetijdseconomie actieagenda uitgevoerd; In Stedelijke Regio West-Brabant West wordt de vrijetijdseconomie actieagenda uitgevoerd; Het vaar-, fiets- en wandelnetwerk is up to date en elke kern heeft een lokaal ommetje; Cultureel (militair) erfgoed is beleefbaar doordat het ontsloten is door het vaar-, fiets- en wandelnetwerk. Er zijn aantoonbare samenwerkingen tussen horeca en recreatieven bedrijven (arrangementen, producten of themadagen)

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 32 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

5.6 Randvoorwaarden Vanuit economie kan niet alles worden geregeld. Ondersteuning vanuit andere domeinen is onontbeerlijk. Dit betekent dat in ieder geval over onderstaande onderwerpen integrale afwegingen en besluitvorming dienen plaats te vinden, waarbij ook de economische gevolgen zullen worden meegenomen. Woningbouw Als we Steenbergen toekomstbestendig willen maken, moeten we de plantaardige economie versterken. Het arbeidspotentieel in Steenbergen is krap (zowel hoogopgeleiden als MBO-ers). Ook de leefbaarheid en het voorzieningenniveau in de kernen staan onder druk. Met de bouw van nieuwe woningen worden meerdere vliegen in één klap geslagen: tegengaan van ontgroening, toename van het aantal potentiële werknemers in Steenbergen, opbloeien van de levendigheid in de kernen en vergroting van het draagvlak voor de bestaande voorzieningen (wat op termijn tot een verhoging van het voorzieningenniveau zou kunnen leiden). Het is wenselijk om voor de woningbouwprogrammering ook aansluiting te zoeken bij de toekomstig na te streven werkgelegenheid. Werknemers die in het MBO hun opleiding hebben genoten, werken vaak graag in de plaats waar ze wonen. Hoogopgeleiden kijken of de type aangeboden woningen en de woonomgeving passen bij hun leefstijl. In de plantaardige economie zijn dat vaak milieubewuste medewerkers die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben staan.

Om toekomstig werknemers ook in Steenbergen te kunnen laten wonen moet de woon-leefomgeving en woningbouwprogrammering aansluiten bij de wensen van deze toekomstige werknemers. Dit moet opgenomen worden in woonbeleid en meegenomen worden in de randvoorwaarden bij de ontwikkeling van woningbouwprojecten. Vanuit economie kan met het bedrijfsleven in gesprek worden gegaan om deze woonbehoefte in beeld te krijgen. Daarnaast is een belangrijke groep inwoners de arbeidsmigranten. Ook voor hen is het belangrijk dat zij voldoende en passende woonruimte vinden. Indien nodig moet het huidige beleid rondom arbeidsmigranten hierop aangepast worden. Onderwijs Vanuit de huidige bewoners is de toename van het aantal potentiële werknemers (alle niveaus) niet voldoende. In Steenbergen is het aandeel hoogopgeleiden gering te noemen. Juist bedrijven die op innovatie, duurzaamheid en nieuwe bedrijfsprocessen zijn gericht, hebben behoeften aan hoogopgeleiden. Het aandeel hoogopgeleiden kan stijgen door een betere afstemming tussen het aanbod vanuit de onderwijsinstellingen en de vraag naar kennis en vaardigheden vanuit het bedrijfsleven. Een goede manier om deze afstemming snel en effectief te verbeteren is creëren van (meer) stageplaatsen voor hoogopgeleiden bij bedrijven in Steenbergen.

De vakgroepen Onderwijs en Economie zouden hier samen in moeten optrekken in de lobby richting onderwijsinstellingen. Maar ook bedrijven zoals Rijk Zwaan hebben een tekort aan werknemers die MBO-agrarisch zijn opgeleid. Een betere afstemming tussen het aanbod van MBO in de regio en het bedrijfsleven kan hierbij een uitkomst bieden. Mensen met interesse in een agrarische opleiding kunnen die dan in de regio volgen en een stageplek bij een Steenbergs bedrijf vinden. Bedrijven kunnen deze stagiaires met het aanbieden van een baan aan zich binden. De vakgroepen Onderwijs en Economie zouden hier samen in moeten optrekken om gesprekken tussen onderwijs en Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 33 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

bedrijven te faciliteren. In die gesprekken moet de behoeftevraag van de bedrijven duidelijk worden en het onderwijs gevraagd worden om het MBO-aanbod te verruimen. Lagere scholen kunnen gevraagd worden in hun lespakket (meer) aandacht te geven aan plantaardig. Voor het AFC moet een sterk masterplan voor een innovatiecampus komen, die fungeert als knooppunt voor onderwijs, ondernemers en gemeente. De innovatiecampus AFC NieuwPrinsenland is dé plek waar bedrijven, kennisinstellingen en overheden samen plantaardige en circulaire oplossingen ontwikkelen en opschalen, met als doel om toonaangevend te zijn in duurzame agrofood- en plantaardige innovatie van veld tot fabriek. Dit moet projectmatig worden opgepakt. Mobiliteit Een succesvolle campusontwikkeling kent ook eigen randvoorwaarden. De goede verbinding voor fiets, auto en openbaar vervoer is een pre voor het aantrekken van voldoende werknemers, studenten en geïnteresseerde bedrijven. Dit geldt ook voor de ontwikkeling van Reinierpolder III. Willen we de kernen leefbaar en aantrekkelijk houden moeten deze ook goed bereikbaar blijven voor fiets, auto en openbaar vervoer. De vakgroep verkeer zou een mobiliteitsplan moeten opstellen en bij de provincie een lobbytraject moeten opstarten voor het openbaar vervoer. De provincie heeft de verantwoordelijkheid voor de OV-concessies.

Arbeidsmarkt Door het aantrekken van nieuwe plantaardige bedrijven groeit de werkgelegenheid. Dit geeft kansen voor doorgroeimogelijkheden binnen deze sector voor eigen inwoners, maar vanuit Vraagwijzer kunnen mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt en mensen die een uitkering ontvangen, mogelijk bemiddeld worden naar werk. Kunst, cultuur en erfgoed Stichtingen en verenigingen op het vlak van kunst, cultuur en erfgoed worden ondersteund door de verenigingsondersteuner. Een van de doelen is de toekomstbestendigheid van de stichtingen en verenigingen beter te borgen/ondersteunen. Voortbestaan van de verenigingen is van belang voor de invulling van evenementen in onze kernen. De gemeente kent drie musea. Behoud van musea en deze versterken waar mogelijk, draagt bij aan recreatie. Verbindingen worden gezocht op zowel lokaal en regionaal gebied. Leefbaarheid kernen Door de aanleg van een netwerk van wandel-, fiets- en vaarroutes worden natuur, dorpen en bezienswaardigheden met elkaar verbonden. Ondernemers kunnen hierop inspelen en dit bevordert de leefbaarheid van de kernen. Vanuit fysieke leefomgeving kan hieraan bijgedragen worden. Dit kan bijvoorbeeld door na te denken over hoe natuurgebieden ook gebruikt kunnen worden voor recreatie. Maar ook de openbare ruimte kan dusdanig worden ingericht zodat hierin gerecreëerd en bewogen kan worden.

Daarnaast kan de cultuurhistorische beleving behouden of versterkt worden door bijvoorbeeld de historie via recreatieve routes beleefbaar te maken.

IZA - GALA Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 34 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

In de regio West-Brabant West nemen zorg- en welzijnspartijen, gemeenten en zorgverzekeraars, sámen met inwoners, de verantwoordelijkheid om de gezondheid van onze inwoners zo lang mogelijk, zo goed mogelijk te houden. In het IZA Regioplan West-Brabant West constateren we met elkaar uitdagingen rondom kwetsbare ouderen, op het gebied van mentale gezondheid en gelijke kansen bij opgroeien. Maar ook op het gebied van leefstijl- en leefomgeving-gerelateerde aandoeningen en toenemende druk op de eerstelijnszorg. Ons streven is een gezonder West-Brabant West. Dit betekent voor ons dat inwoners zo gezond mogelijk opgroeien en zo lang mogelijk zelfstandig in de eigen leefomgeving wonen en meedoen, met ondersteuning van en ondersteuning vóór de zorgzame naaste(n) Met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is een integraal plan van aanpak opgesteld om gezondheid te benaderen als breed maatschappelijk vraagstuk. Het plan raakt zowel lokale, als regionale en landelijke ontwikkelingen. Met het integrale plan en het Sportakkoord zijn samenhangende afspraken gemaakt over alle gemeentelijke beleidsterreinen heen, gericht op gezondheidsbevordering van inwoners binnen de gemeente. Dienstverlening Vanuit de gemeentelijke organisatie kunnen we niet de economie sturen. Wel kunnen we het ondernemersklimaat in Steenbergen beïnvloeden.

Vanuit de gemeente kunnen we kaders stellen afgestemd op de behoeften van de stakeholders en binnen die kaders ontwikkelingen en initiatieven met een positieve grondhouding faciliteren. Hierop moet vanuit het management gestuurd worden. Samenwerking De gemeente Steenbergen speelt een belangrijke rol in de regio. We participeren mee in verschillende overlegstructuren, zoals de Stedelijke Regio West Brabant West, de Regio West Brabant en Human Capital Agenda. In 2040 zijn we de aanjager in de regio op het gebied van de plantaardige transitie. Door samen te werken in de regio versterken we onze lokale economie en de vrijetijdseconomie. Duurzaamheid Als gemeente zijn wij verplicht om klimaatbeleid te voeren binnen de door het Rijk gestelde kaders. Hiertoe voeren wij het actieve duurzaamheidsprogramma “duurSAMEN 2024-2030” uit, dat bijdraagt aan het realiseren van de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Het programma richt zich op de thema’s Energie, Circulariteit, Klimaatadaptatie en Biodiversiteit. Het duurSAMEN-beleid sluit nauw aan bij of heeft veel invloed op de economische pijlers Plantaardig, Lokale Economie en Vrijetijdseconomie.

Voorbeelden hiervan zijn de realisatie van Ecologische Verbindingszones, de naleving van de Kaderrichtlijn Water, het reserveren van extra ruimte op bedrijventerreinen voor circulaire initiatieven en het implementeren van klimaatadaptieve maatregelen ter voorkoming van wateroverlast. De thema’s uit het duurzaamheidskader kunnen gezien worden als potentiële risico’s voor het economische beleid en de uitvoering daarvan. Tegelijkertijd bieden verschillende duurzaamheidsmaatregelen juist beheers mogelijkheden die kansen creëren voor economische

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 35 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

groei (circulaire economie). Dit vereist een nieuw groeimodel dat groene en inclusieve groei stimuleert en faciliteert.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 36 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Hoofdstuk 6 Financieel kader In de voorgaande hoofdstukken zijn de doelstellingen beschreven. Deze doelstellingen vormen het uitgangspunt om het Uitvoeringsprogramma 2026 – 2029 op te gaan stellen. Om de ambities uit het beleidskader waar te kunnen maken, zijn financiële middelen nodig. In de meerjarenbegroting zijn voor het Uitvoeringsprogramma Economische kracht structurele middelen opgenomen. Financieel kader Economische kracht Steenbergen Jaarschijf Economische kracht Uitvoeringsprogramma

2026 166.500

2027 166.500

2028 166.500

2029 166.500

Op basis van deze beschikbaar gestelde middelen zal het Uitvoeringsprogramma 2026 – 2029 vorm worden gegeven. De middelen zullen dan naar de drie pijlers worden toebedeeld en binnen de pijlers naar de specifieke activiteiten. Jaarlijks zal de gemeenteraad geïnformeerd worden over de voortgang op de activiteiten, zoals bij het Uitvoeringsprogramma 2022 – 2025 ook werd gedaan. De financiële middelen zijn bedoeld voor het ontwikkelen en ondersteunen van activiteiten, innovaties en initiatieven. Indien daaruit grotere investeringsvraagstukken vloeien, worden deze apart uitgewerkt en aangeboden aan college en raad. Binnen de reguliere P&C-cyclus zal verantwoording op de uitgegeven middelen worden gegeven en zal eventuele bijsturing plaatsvinden.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 37 van 56

Beleidskader Bijlage 1

Economische kracht 2026 -2029

Evaluatie beleidskader 2022 - 2025

SAMEN VOOR EEN STERKE ECONOMIE Evaluatie beleidskader Economische Kracht 2022 - 2025 Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 38 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Inleiding De afgelopen vier jaar heeft de gemeente Steenbergen uitvoering gegeven aan het economische beleidskader ‘Economische Kracht 2022-2025’. Binnen dit kader zijn diverse subdoelstellingen en maatschappelijke effecten geformuleerd, met als doel om gericht te kunnen sturen op economische ontwikkelingen. De voortgang is gevolgd aan de hand van zowel kwalitatieve als kwantitatieve indicatoren. Deze evaluatie vormt de basis voor een herijking van het economisch beleid in een nieuw beleidskader. Door middel van jaarlijkse monitoring heeft de gemeente gepoogd de ingezette koers te volgen, bij te stellen waar nodig, en voort te bouwen op successen.

Samen voor een sterke economie Onder het motto ‘Samen voor een sterke economie’ heeft de gemeente Steenbergen, in nauwe samenwerking met ondernemers, ondernemersverenigingen en andere stakeholders, gewerkt aan de versterking van de economische pijlers: Agrofood, Bedrijventerreinen, Vrijetijdseconomie (VTE) en Zorgeconomie. Dit document evalueert het gevoerde beleid en vormt tegelijkertijd het fundament voor de volgende stap: een toekomstgericht beleidskader dat voortbouwt op de huidige lijn.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 39 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Cijfers en jaartallen De gemeente Steenbergen monitort jaarlijks haar economische ontwikkelingen aan de hand van een economische rapportage. Deze jaarlijkse economische rapportages maken gebruik van de, op dat moment, meest recent beschikbare cijfers. De meest recente rapportage is de economische barometer 2024. Deze barometer maakt gebruik van data uit 2024. De beschikbaarheid van data loopt doorgaans een jaar achter. Een uitzondering hierop vormen de cijfers over de toegevoegde waarde; hiervan zijn de meest recente gemeentelijke gegevens afkomstig uit 2023. Wat betreft de vrijetijdseconomie voert de gemeente om de twee jaar een meting uit. De meest recente cijfers die hiervoor beschikbaar zijn, dateren eveneens uit 2023. Het uitgangspunt voor deze evaluatie van het beleidskader is dat de meest recente cijfers uit de economische rapportage als uit de meting van de Vrijetijdseconomie gebruikt worden.

Legenda In de volgende hoofdstukken worden diverse grafieken gepresenteerd. Hierbij tonen we zowel het absolute aantal als de relatieve stijging (in procenten) van verschillende indicatoren. De absolute aantallen zijn weergegeven in de vorm van staafdiagrammen en corresponderen met de waarden op de linker verticale as. De relatieve stijging is weergegeven als een vloeiende lijn, die correspondeert met de waarden op de rechter verticale as. We zien dat de absolute aantallen in de verschillende pijlers toeneemt, maar de relatieve procentuele stijging stabiel blijft. Dit komt doordat andere sectoren buiten deze pijlers ook groeiden en die nemen ook een deel voor hun rekening in de procentuele groei.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 40 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Evaluatie Algemeen Het vorige beleidskader omvatte voor iedere economische pijler specifieke subdoelstellingen en maatschappelijke effecten. Met behulp van verschillende indicatoren werd de voortgang gemonitord en kon er gericht gestuurd worden. Voordat per pijler de individuele indicatoren nader worden toegelicht, is het waardevol om eerst de algemene trend van de Steenbergse economie te bekijken. Dit gebeurt aan de hand van drie kernindicatoren: Toegevoegde Waarde, Werkgelegenheid en Aantal Bedrijven.

Door focus aan te brengen op de drie eerder genoemde economische pijlers en het creëren van de juiste randvoorwaarden is economische ontwikkeling gestimuleerd. Het doel vanuit het beleidskader was: ‘een sterker ondernemersklimaat te ontwikkelen, waardoor Steenbergen voortdurend een meer aantrekkelijke gemeente voor bedrijven en ondernemers wordt’. Door de verschillende onderdelen van onze economie goed op elkaar af te stellen, zoals het bieden van ruimte aan ondernemers om te groeien en te ontwikkelen, is gewerkt aan het bereiken van het volgende maatschappelijke effect: ‘een sterker lokaal economisch klimaat dat door de bedrijven en ondernemers wordt gedragen en groeimogelijkheden biedt voor zowel internationale als lokale ambities’

Toegevoegde waarde De totale toegevoegde waarde is de afgelopen jaren gestegen. Na de COVID-19periode is er een opvallend snel herstel van de Steenbergse economie te zien. De toegevoegde waarde is het verschil tussen de marktwaarde van productie en de daarvoor ingekochte grondstoffen. Het is dus gelijk aan de omzet minus het aankoopbedrag (niet gelijk aan omzet minus de kosten, dit is winst). De toegevoegde Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 41 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

waarde drukt de economische essentie van produceren uit, namelijk het toevoegen van waarde aan een goed. Tussen 2017 en 2020 bleef de toegevoegde waarde relatief stabiel, met een fluctuatie tussen de 480 en 500 miljoen euro. In de jaren 2021 en 2022 is er echter een aanzienlijke stijging, waarbij de toegevoegde waarde in 2022 meer dan 570 miljoen euro bedraagt.

Werkgelegenheid en bedrijvigheid De werkgelegenheid in Steenbergen is de afgelopen jaren gestaag gegroeid, hoewel de uitgaande pendel van inwoners naar andere gemeenten groot blijft. Veel inwoners werken buiten de gemeente, in naburige gemeenten. De afgelopen jaren heeft de gemeente Steenbergen zich echter actief gepositioneerd als een aantrekkelijke plek voor bedrijven en ondernemers. Het aantal bedrijven en banen in de gemeente neemt dan ook al jaren toe. De stijging van de werkgelegenheid vlakt in recente jaren wel enigszins af, vergeleken met de relatieve groei van het aantal bedrijven. Uit de gegevens van de Barometer 2024 blijkt namelijk dat het aantal startende ondernemers en zelfstandigen in Steenbergen in de afgelopen jaren een stijgende lijn vertoont. De extra toevoeging aan banen door startende ondernemers en zelfstandigen is beperkt.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 42 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Agrofood De sector Agrofood is één van de speerpunten binnen het beleidskader ‘Economische Kracht 20222025’ van de gemeente Steenbergen. De geformuleerde doelstelling luidde: "De positie en het belang van Steenbergen binnen de topsector Agrofood vergroten en verstevigen door samenwerkingsverbanden aan te gaan en een ontwikkelklimaat te initiëren en faciliteren." Daarbij was het beoogd maatschappelijk effect om een leidende positie te verwerven binnen het regionale Agrofood- en Biobased-programma en om een leidende rol te vervullen in de zogeheten Next Economy Trends. Het kwantitatieve beleidsdoel was helder: het aandeel van Agrofood in de economische toegevoegde waarde laten groeien van 30% naar 35% in 2025. Aan de hand van de volgende ondersteunende indicatoren werd getracht economische voortgang binnen deze sector te monitoren: 1. Onderwerpen van innovatie en wijze van samenwerking tussen Agrofood en landbouwsector in Steenbergen zijn bekend in 2025. 2. Op het AFC Nieuw Prinsenland worden jaarlijks bijeenkomsten/congressen/beursen van (inter)nationale betekenis gehouden vanaf 2025.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 43 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Toegevoegde waarde Agrofood Hoewel de economische toegevoegde waarde van de Agrofoodsector de afgelopen jaren duidelijk is gestegen — van circa €140 miljoen in 2017 naar ruim €160 miljoen in 2022 — is het relatieve aandeel in de totale economie ongeveer gelijk gebleven (van 28% naar 29%). Dit komt mede doordat ook andere sectoren, zoals Bedrijventerreinen en Vrijetijdseconomie, sterke groeicijfers laten zien.

Kwalitatieve voortgang Naast kwantitatieve indicatoren zijn ook kwalitatieve mijlpalen bereikt. De gemeente Steenbergen heeft zich de afgelopen jaren actief gepositioneerd binnen het Agrofood-landschap, onder meer via het AFC Nieuw-Prinsenland. Deze locatie heeft zich ontwikkeld tot een toonaangevend voorbeeld van innovatie en duurzaamheid binnen de sector. De aandacht die dit gebied trekt — waaronder werkbezoeken van Koningin Máxima, de commissaris van de Koning, diverse statenleden en Kamerleden — onderstreept de regionale en landelijke erkenning van Steenbergen als koploper. De contacten met het onderwijs zijn na de coronaperiode hechter dan ooit. We hebben breed contacten gelegd; van Curio tot aan de Universiteit Wageningen. De scholen zijn ook uitgenodigd via diverse Greentechtours, waarin burgemeester Ruud van den Belt onze potentiële onderwijspartners van harte welkom heette op het AFC. Er is grote interesse in onze gemeente als hotspot voor de plantaardige innovaties en de mogelijkheden voor het ontwikkelingen van onderwijscampus op het AFC. We werken verder aan het concretiseren van de mogelijke allianties om de campusontwikkeling verder vorm te geven. In de Regio Deal “West Brabants Welvaren” is de gemeente Steenbergen een actieve partner. We hebben ons als stuurgroeplid samen met de gemeentes Breda en Oosterhout hard gemaakt voor de lobby richting Rijk.

En met succes! Want het resultaat van 15 miljoen rijksbijdrage op een totaalinvestering van 30 miljoen zorgt voor een nieuwe investeringsimpuls in de regio. Steenbergen is ook een actieve partner in diverse projecten. Zo werken we samen met de gemeente Bergen op Zoom om de restproducten van agrariërs te koppelen aan innovatieve bedrijven in de regio die behoefte hebben aan deze restproducten. Daarnaast is de gemeente, in samenwerking met de REWIN, Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 44 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Cosun en de provincie betrokken geweest bij de vestiging van een scale-up fabriek op het AFC in Dinteloord, waarvoor we ook een aanzienlijke financiële bijdragen hebben gekregen uit de Regio Deal. Ook buiten de gemeentegrenzen staan we steeds meer bekend als hotspot waar plantaardige innovaties werkelijkheid worden. We zetten dan ook in op een stevige lobby richting Den Haag en Brussel. Niets voor niets noemde het Huis van den Nederlandse Provincies (HNP – lobbyisten van de provincie in Brussel) Breda én Steenbergen als de vooruitgeschoven posten in Brussel. Dit verhaal blijven we ook vertellen in Den Haag en Brussel. Want plantaardig geniet, mede door de geopolitieke ontwikkeling, steeds meer de aandacht van beleidsmakers en politici in Den Haag en Brussel. Met onze Canadese partners hebben we een bijzondere band. Naast de band op herdenken, vieren en verbinden, weten we elkaar ook steeds beter te vinden op het economische domein. Eind 2023 en begin 2024 hebben we een aantal bezoeken georganiseerd tussen Steenbergse en Canadese bedrijven. We willen deze economische band graag continueren en verder uitbouwen.

Conclusie Agrofood De gemeente Steenbergen heeft zich succesvol gepositioneerd als aanjager van het regionale Plantbased en Biobased-programma. Dankzij een krachtig ecosysteem van agrarische bedrijven, kennisontwikkeling en samenwerking binnen het AFC Nieuw-Prinsenland, maar ook met de traditionele agrarische sector, speelt Steenbergen een vooraanstaande rol in de eiwittransitie, verduurzaming en robotisering van de landbouw. Voor de toekomst blijft deze sector van strategisch belang. De inzet op innovatie, duurzaamheid en kennisdeling maakt de plantaardige sector tot een groene motor van de lokale economie.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 45 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Bedrijventerreinen Bedrijventerreinen vormen een cruciale pijler in de economische structuur van Steenbergen. Zo vindt bijvoorbeeld 17% van de totale werkgelegenheid plaats op de bedrijventerreinen. De subdoelstelling luidde: "Ruimte bieden aan bedrijven om zich in Steenbergen op een (nieuw) bedrijventerrein te vestigen en te groeien, met ondersteuning om bestaande terreinen toekomstbestendig in te richten en nieuwe terreinen naar de meest actuele inzichten op te zetten." Het beoogde maatschappelijk effect was tweedelig: het creëren van voldoende fysieke ruimte én het stimuleren van innovatieve, duurzame vormen van ondernemen. De volgende beleidsdoelen voor bedrijventerreinen waren opgesteld: 1. 2.

Groeien naar economische toegevoegde waarde op bedrijventerreinen van 33% naar 35% in 2025 Stijging van indicator ‘waardering vestigingsklimaat’ naar 7,5 in 2025

De volgende ondersteunende indicatoren waren geformuleerd: 1. Stijging van de werkgelegenheid op bedrijventerreinen naar 33% in 2025 2. Groeien naar toepassing van duurzame energietoepassingen door 30% van de bedrijven die op een bedrijventerreinen zijn gevestigd in 2025 3. Vestigingsruimte voor bedrijven met 15 hectaren uitbreiden in 2025

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 46 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Toegevoegde waarde Bedrijventerreinen De economische toegevoegde waarde van de bedrijventerreinen nam de afgelopen jaren toe — van ongeveer 21,5% naar 22,5% van het totaal. Ook hier geldt dat de absolute groei stevig is, maar het relatieve aandeel slechts licht is toegenomen. Deze ontwikkeling is te verklaren door een bredere economische groei in de gemeente.

Waardering vestigingsklimaat In 2017 waardeerden ondernemers het ondernemersklimaat met een 5,2 en het vestigingsklimaat met een 6,2 (bron: VNG-peiling). In 2025 is opnieuw onderzoek gedaan door onderzoeksbureau Enneüs. Ondernemers waarderen in 2025 het ondernemersklimaat met een 6,0. De resultaten van dit onderzoek zullen richting geven aan de toekomstige beleidsinzet.

Werkgelegenheid en verduurzaming De werkgelegenheid op bedrijventerreinen is gestegen in lijn met de totale werkgelegenheidsgroei in de gemeente. Het aandeel blijft daarmee stabiel rond de 17%.

Op het gebied van duurzaamheid is een duidelijke beweging zichtbaar. Door onder andere netcongestie en geopolitieke onzekerheid (zoals de oorlog in Oekraïne) zijn bedrijven gestimuleerd om energie-efficiënter te werken. Veel ondernemers hebben inmiddels zonnepanelen geïnstalleerd (gele daken in onderstaand plaatje), en verkennen samenwerkingsmogelijkheden voor het delen van energie. De afname van extern geleverde energie (gas en elektriciteit) wijst op toenemende zelfvoorzienendheid en verduurzaming van de bedrijfsprocessen op onze bedrijventerreinen.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 47 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Foto: overzicht panden met zonnepanelen op het dak (gele daken) en mogelijkheid voor zonnepanelen op groene daken.

Figuur 1: Ontwikkeling geleverd aardgas en elektriciteit aan bedrijven in de gemeente Steenbergen in de periode 2017 tot en met 2022

Nieuwe vestigingsruimte De afgelopen beleidsperiode is gewerkt aan uitbreiding van de beschikbare bedrijfslocaties. In 2022 en 2023 is toegewerkt naar het verkrijgen van programmastatus voor Reinierpolder III als regionaal bedrijventerrein voor de sectoren agrofood, biobased en Aerospace maintenance. Inmiddels is deze status toegekend en wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van 20 hectare strategisch terrein en 10 hectare lokaal bedrijventerrein. Ook op het AFC Nieuw-Prinsenland zijn vrijwel alle kavels inmiddels uitgegeven of onder optie geplaatst.

Conclusie Bedrijventerreinen De gemeente Steenbergen heeft stappen gezet in het uitbreiden én toekomstbestendig maken van haar bedrijventerreinen. Ondanks beperkte fysieke groeiruimte, is de economische meerwaarde van deze terreinen versterkt. Door in te zetten op duurzaamheid, modernisering en strategische uitbreiding blijft bedrijvigheid op de bedrijventerreinen een robuuste drager van de Steenbergse economie. Samen met de bedrijvigheid in onze centrumgebieden en op het platteland vormen zij ook komende jaren een sterke basis voor onze lokale economie.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 48 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Vrijetijdseconomie De vrijetijdseconomie (VTE) vormt de derde economische pijler binnen het beleidskader. Naast economische waarde draagt deze sector bij aan het behoud van voorzieningen, versterkt het de leefbaarheid in kernen en verbindt het inwoners én bezoekers met de regio. De subdoelstelling voor deze pijler luidde: "De potentie van de vrijetijdseconomie meer benutten." Het beoogde maatschappelijke effect: "Het aantrekken van meer bezoekers en bestedingen van buitenaf ter versterking van de lokale economie en verbetering van de leefbaarheid in de kernen." De volgende beleidsdoelstellingen waren geformuleerd: 1. Binnen Vrijetijdseconomie zijn de thema’s Agrofood en landbouw erkend in 2025 2. Stijging van het aantal overnachtingen naar 50.000 per jaar in 2025.

Groei in bestedingen en overnachtingen De gemeente heeft twee onderzoeken naar de toeristische sector laten uitvoeren (2021 en 2023). Hieruit blijkt een forse stijging in bestedingen in dag- en verblijftoerisme, namelijk van 8,31 miljoen euro in 2021 naar 11,05 miljoen euro in 2023. Ook het aantal overnachtingen is flink toegenomen, van 29.300 in 2021 naar 35.700 in 2023. Hoewel het beleidsdoel van 50.000 overnachtingen in 2025 nog niet is bereikt, ligt de gemeente Steenbergen op koers.

Totaal Bestedingen 2021

2023

Dagtoerisme

4,3 miljoen

6,1 miljoen

42%

Verblijfstoerisme

3,9 miljoen

4,9 miljoen

26%

Totaal

8,2 miljoen

11 miljoen

34%

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Stijging

Pagina 49 van 56

Beleidskader

Cat egorie

Economische kracht 2026 -2029

Aant al overnacht ingen (2021)

Aant al overnacht ingen (2023)

Hotels

11.200

11.700

Bed- and Breakfasts

1.900

4.700

Campings (toeristisch)

8.000

10.800

Vakantiewoningen

5.500

5.200

Jachthaven (Passanten)

1.000

1.200

Campers

1.500

2.100

Tot aal

29.300

35.700

Verbinding met Agrofood en platteland Een belangrijk beleidsdoel was het erkennen van de thema’s Agrofood en landbouw binnen de Vrijetijdseconomie. Deze koppeling komt duidelijk terug in initiatieven in het buitengebied, waar ondernemers inspelen op recreatieve routes, streekproducten en kleinschalige horeca. Het polderlandschap vormt een sterk recreatief product dat uitnodigt tot fietsen, wandelen en ontdekken. De gemeente heeft ingezet op het vernieuwen van routes, beleving en het versterken van de verbinding tussen stad en land. Zo zijn verschillende wandel- en fietsroutes opnieuw uitgebracht en bieden de ommetjes inwoners en bezoekers een laagdrempelige kijk in het prachtige polderlandschap.

Centrumgebieden Steenbergen en Dinteloord Binnen de Vrijetijdseconomie nemen de centra van Steenbergen en Dinteloord een bijzondere plaats in. Zij vormen niet alleen economische knooppunten, maar zijn ook belangrijke schakels voor voorzieningen en verblijfstoerisme. Daarnaast transformeren deze gebieden steeds meer naar plekken van ontmoeting en beleving. Diverse initiatieven zijn hier van de grond gekomen, ondersteund door samenwerking met lokale ondernemers.

Conclusie Vrijetijdseconomie De vrijetijdseconomie draagt bij aan zowel economische vitaliteit als maatschappelijk welzijn. De sector ondersteunt het behoud van voorzieningen, stimuleert lokale bestedingen en verhoogt de leefbaarheid in de kernen. De groei van het verblijfstoerisme versterkt deze rol nog verder: toeristen brengen niet alleen bestedingen mee, maar helpen ook voorzieningen in kleinere kernen levensvatbaar en toekomstbestendig te houden. Voor de toekomst blijft deze dubbele waarde essentieel: de Vrijetijdseconomie moet verder ontwikkeld worden als verbindende sector die economie en samenleving bij elkaar brengt. Steenbergen heeft hierin een sterke basis gelegd. Deze basis werken we in regionaal verband verder uit. Daarnaast werken we aan het toekomstbestendig maken van de centrumgebieden. We blijven inzetten op de ingezette koers en werken samen met verschillende stakeholders

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 50 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Zorgeconomie Met het opstellen van ons economisch beleidskader is onderzocht welke rol zorgeconomie in de gemeente Steenbergen kan hebben als economische drager of als kans voor economische groei. Vanuit het maatschappelijk perspectief wordt de zorgeconomie voornamelijk bekeken vanuit de vraagzijde. Vanuit economisch perspectief wordt voornamelijk naar de aanbodzijde aan zorg en de toegevoegde waarde gekeken. Vanuit de vraagzijde van zorgeconomie zal er de komende jaren een stijging zichtbaar blijven. Dit komt mede door een (autonome) vergrijzende bevolking. De gemeente Steenbergen dient zich minimaal te houden aan haar maatschappelijke doelstellingen om in ieder geval te zorgen voor beschikbare en hoogwaardige zorg met als doel: preventief beleid, kwaliteit van leven verbeteren, langer thuis wonen, aanbod laten aansluiten op zorgvraag. Om van zorg een economische drager (aanbodkant) te maken is allereerst een maatschappelijke ambitie vereist en daarna volgt een actieve economische ontwikkeling.

Wat is er in het coalitieakkoord opgenomen over de zorgeconomie? In het coalitieakkoord 2022-2026 staat het volgende opgenomen over de zorgeconomie: ‘In het beleidskader Economische Kracht wordt stevig ingezet op de drie economische dragers van onze gemeente: agrofood, bedrijventerreinen en vrijetijdseconomie. Het feit dat in West-Brabant en onze eigen gemeente de vergrijzing hoger is dan het landelijk gemiddelde, biedt ook de kans om zorgeconomie daar aan toe te voegen. De komende bestuursperiode gaan we ook hier op inzetten.’

Wat verstaan we onder de zorgeconomie binnen onze gemeente? De zorgeconomie bestaat uit alle economische activiteiten die direct of indirect een relatie hebben met zorg binnen de gemeente Steenbergen. Dit omvat onder andere zorgverlening (zoals ouderenzorg, jeugdhulp en geestelijke gezondheidszorg), welzijnsdiensten, werkgelegenheid in de zorgsector en investeringen in zorginfrastructuur.

Hoe gaan we nu om met de zorgeconomie? Vanuit economisch perspectief (aanbodzijde zorg): op dit moment is onze rol voornamelijk faciliterend en werken we vanuit economie reactief met betrekking tot bedrijven in de zorgeconomie. Enkel bedrijven die bij ons aankloppen, helpen wij verder. We ondernemen geen actieve toenadering naar eventuele nieuwe zorgaanbieders. Als gemeente hebben we de laatste jaren ook geen aanvragen van zorgbedrijven ontvangen. Dit is een signaal dat we (momenteel) niet als een aantrekkelijke omgeving worden gezien door zorgbedrijven. Vanuit maatschappelijk perspectief (vraagzijde zorg): in Steenbergen werken we preventief. Waar mogelijk voorkomen we een zwaardere zorgvraag. We werken integraal samen binnen Vraagwijzer. Het uitgangspunt is een redzame samenleving. Inwoners leven in gezondheid, blijven langer thuis wonen

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 51 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

en helpen elkaar. Indien zorg nodig is en niet vanuit het eigen netwerk geleverd kan worden sluiten we aan op de behoefte. Regionaal zetten we in op innovatie, lokaal zijn we een slimme volger.

Een toekomstbestendig Steenbergen met een hoger welzijnsniveau voor onze inwoners. Een van de uitdagingen voor een toekomstbestendige gemeente Steenbergen is een gezonde bevolkingsopbouw (jongeren-ouderen, werkenden-niet werkenden). De verwachting is dat de bevolkingskrimp die op de langere termijn optreedt negatieve effecten heeft voor de sociale en economische positie van de gemeente. Voorzieningen en leefbaarheid komen daarmee onder druk te staan. Bovendien heeft ook Steenbergen een aantal grote maatschappelijke opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, woningbouwopgave en de transitie van landbouw. De gevolgen van deze ontwikkeling zijn te merken in bijna alle beleidsvelden, van onder andere het woonbeleid en de arbeidsmarkt tot het sociaal beleid en de onderwijshuisvesting. Deze trends willen we graag doorbreken en daarvoor is groei nodig. Gemeente Steenbergen wil actief inzetten op een toekomstbestendige gemeente waarin het goed wonen, ondernemen en verblijven is. Om in Steenbergen toekomstbestendig te blijven en in te kunnen zetten op een hoger welzijnsniveau van onze inwoners, willen we ons binnen economie richten op de sector ‘plantaardig’. Om te kunnen excelleren en toekomstbestendig te blijven, moeten we durven te kiezen en kiezen we dus voor plantaardig. Door focus aan te brengen kan Steenbergen zich gaan onderscheiden.

Uit de Economische barometer Steenbergen 2023 blijkt ook dat de gemeente Steenbergen, ten opzichte van de Brabantse Wal en Nederland in zijn geheel, relatief weinig banen heeft in de zorg. Dit neemt niet weg dat Steenbergen zich vanuit Sociaal beleid wel blijft inzetten op de aanbodkant van de zorg.

Conclusie zorgeconomie Hoewel de zorgvraag in Steenbergen toeneemt door vergrijzing, is de zorgeconomie geen economische drager. De gemeente vervult een voornamelijk faciliterende rol en ontvangt weinig initiatieven vanuit zorgbedrijven. Om te kunnen excelleren en toekomstbestendig te blijven, moeten we durven kiezen voor plantaardig. Door focus aan te brengen op plantaardig kan Steenbergen zich gaan onderscheiden en economisch een belangrijke speler worden in deze branche met bijbehorend het creëren van werkgelegenheid. In de laatste jaren heeft Steenbergen geen aanvragen van zorgbedrijven ontvangen. Dit is een signaal dat we niet als een aantrekkelijke omgeving worden gezien door zorgbedrijven. Dit wordt bevestigd door de uitkomsten uit de Economische barometer Steenbergen 2023. Hieruit blijkt dat de gemeente Steenbergen, ten opzichte van de Brabantse Wal en Nederland, relatief weinig banen heeft in de zorg. Uiteraard blijft Steenbergen zich vanuit Sociaal beleid wel inzetten op de aanbodkant van de zorg. In het beleidskader Economische kracht 2026 – 2029 wordt daarom geen extra inzet gepleegd op een economische pijler Zorgeconomie.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 52 van 56

Beleidskader

Economische kracht 2026 -2029

Algemene conclusie De gemeente Steenbergen heeft met het beleidskader Economische Kracht 2022–2025 een duidelijke richting bepaald voor haar economische ontwikkeling. De resultaten spreken voor zich: er is een stijging zichtbaar in het aantal bedrijven, de werkgelegenheid en de toegevoegde waarde in alle topsectoren. Door focus aan te brengen op drie sectoren – Plantaardig, Lokale Economie en Vrijetijdseconomie – biedt de gemeente stabiliteit én ruimte om te anticiperen op nieuwe economische uitdagingen, zoals geopolitieke onzekerheid, verduurzaming en technologische en innovatieve ontwikkelingen. Het aanbrengen van focus betekent ook het maken van keuzes. Zo is de economische omvang van de sector Zorgeconomie onvoldoende om hier focus op te leggen.

Brede blik op waarde De evaluatie laat ook zien dat economische groei niet losstaat van maatschappelijke waarde. Sectoren zoals de Vrijetijdsector en de Lokale Economie leveren niet alleen banen of omzet, maar versterken leefbaarheid, gezondheid en gemeenschapszin. Een toekomstbestendig economisch beleid houdt dus rekening met zowel harde cijfers als zachte waarden en stuurt op het welzijn voor inwoners én ondernemers.

Reflectie op indicatoren Een aandachtspunt is de meetbaarheid van doelen. Niet alle indicatoren waren volledig meetbaar geformuleerd, wat sturing lastig maakt. Ook is het verschil tussen absolute en relatieve groei belangrijk: hoewel sectoren fors zijn gegroeid, bleef hun aandeel soms gelijk doordat de totale economie eveneens groeide.

Eindconclusie De ingezette koers biedt houvast én potentieel. De gemeente Steenbergen staat voor de opgave om haar economische fundament verder te versterken, zonder de maatschappelijke dimensie uit het oog te verliezen. Door strategische keuzes te maken — op gebied van ruimte, duurzaamheid, innovatie en samenwerking — wordt gebouwd aan een krachtige, groene en toekomstbestendige economie die gestoeld is op de pijlers Plantaardig, Lokale Economie en Vrijetijdseconomie en klaar is voor 2040.

Beleidskader Economische Kracht 2026 – 2029

Pagina 53 van 56

Beleidskader Bijlage 2 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19.

Economische kracht 2026 -2029

Overzicht deelnemers participatietraject

ONS Steenbergen ZLTO Bedrijvenvereniging AFC Nieuw Prinsenland Glastuinbouwvereniging AFC Nieuw Prinsenland OPS Start To Grow REWIN RWB BOM Gemeente Woensdrecht Gemeente Bergen op Zoom Provincie Noord-Brabant Waterschap Brabantse Delta Samen in de Regio ISD Brabantse Wal Buiten aan de baak VVV Brabantse Wal Jachthaven De Waterkant B&B De Gastvrijheid