07D. Bijlage GGD WB Jaarstukken 2022 - 2313003.pdf

JAARSTUKKEN 2022 GGD WEST-BRABANT

1

VOORWOORD Na de bestuurswisseling in de eerste helft van 2022 zijn we met ons nieuwe bestuur, ketenpartners, inwoners en collega’s begonnen aan een nieuwe toekomstvisie, waarin we ditmaal doorkijken tot het jaar 2033. Deze toekomstvisie ‘Wij maken gezond gewoon” werken we komend jaar uit in het eerste beleidsplan 2023-2026. Naast de bestuurswissel als gevolg van de gemeenteraadsverkiezingen in maart is 2022, door haar vertrek als burgemeester van Etten-Leur, ook het laatste jaar waarin Miranda de Vries de bestuursvoorzitter was van onze GGD. We bedankten haar voor haar tomeloze inzet en energie als onze voorzitter. Zij stond pal voor onze organisatie en onze regio in een hele hectische (corona)periode! De Publieke Gezondheid staat in het teken van het verkleinen van gezondheidsverschillen tussen mensen. De coronacrisis heeft echter vooral kwetsbare groepen in onze samenleving getroffen en heeft daarmee juist de gezondheidsverschillen vergroot. Zo is de fysieke gezondheid van kwetsbare ouderen en de mentale gezondheid van vooral jongeren en jongvolwassenen onder druk komen te staan. In 202 2 heeft GGD WestBrabant nog steeds een grote rol gehad in de bestrijding van het coronavirus. Het wordt nu steeds stiller op onze gecombineerde test- en vaccinatielocaties en bij het team voor bron- en contactonderzoek. Ook het aantal locaties neemt steeds verder af.

Waar we eind 2022 op vijf locaties bezoekers testten en/of vaccineerden, doen we dit vanaf 2023 nog op ongeveer twee locaties. Daarnaast hebben we bijgedragen om de impact van corona op de samenleving te verminderen en hebben we alle reguliere taken weer volledig opgepakt. Dat was een hele klus, waaraan alle GGD-medewerkers een bijdrage hebben geleverd. De flexibiliteit van de organisatie is ook in 2022 groot gebleken. In 2022 kregen we als samenleving en daardoor als GGD te maken met nieuwe uitdagingen. De oorlog in Oekraïne leidde tot een toestroom van vluchtelingen uit dat land naar Nederland. De gemeenten in West Brabant boden hiervoor noodopvang aan en dit bracht extra taken voor de GGD met zich mee. Screenings van kinderen en de vaccinatie van kinderen en volwassenen , waar de vaccinatiegraad nog niet gelijk was aan die van Nederland, kwamen erbij. Ook voerden we de technisch hygiënische inspecties uit van de opvanglocaties in onze regio. Daarnaast zagen we in mei van 2022 ook uitbraken van Monkeypox, waarbij de angst op de loer lag dat dit eenzelfde uitbraakgolf als Corona kon worden. Dit bleef ons gelukkig bespaard en de brandhaarden bleven binnen de perken. Ook kregen we de vele vacatures moeilijk ingevuld door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. Met name is dit een zorgelijke situatie voor het vakgebied van de Forensische Geneeskunde.

Een en ander laat wel zien hoeveel externe factoren van invloed zijn op ons werk en op de publieke gezondheid en veiligheid. We moeten ons continu bewust blijven van de kwetsbaarheid van onze samenleving en investeren in de GGD als crisisorganisatie. Mede hiervoor startten we eind 2022 het innovatietraject GGD Next Level. Op het gebied van informatiebeveiliging en privacy is 202 2 een enerverend jaar geweest, waarin we onze informatieveiligheid verder hebben doorontwikkeld. Door de datadiefstal en het daaropvolgende onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens in 2021 is nog duidelijker geworden dat de beveiliging van onze data en informatie essentieel is. Voor onze dienstverlening zijn we steeds afhankelijker van de beschikbaarheid van systemen en de betrouwbaarheid van informatie. In samenwerking met onze partners treffen we, waar nodig, extra beveiligingsmaatregelen en trainen we onze collega’s in het veilig werken in een digitale omgeving. We zijn er trots op dat we ook in 2022 als GGD West-Brabant hebben laten zien dat we een robuuste, doch flexibele organisatie zijn, die er staat als de samenleving haar nodig heeft. Hiervoor bedanken wij al onze medewerkers en (keten)partners.

Hun inzet, flexibiliteit, bevlogenheid en loyaliteit hebben ervoor gezorgd dat we terug kunnen kijken op een jaar w aarin we het hoofd hebben geboden aan de coronacrisis, maar ook de reguliere organisatie weer op orde hebben gekregen met resultaten die er toe doen. We blijven ons de komende jaren inzetten voor een gezond, veilig en gelukkig West -Brabant! Marian Witte, bestuursvoorzitter GGD West Brabant Sebastiaan Baan, directeur Publieke Gezondheid

2

Inhoud JAARVERSLAG .............................................................................................................................................6 1.

JAARVERSLAG: DE ANALYSE .............................................................................................................7 1.1

Inhoudelijke analyse .......................................................................................................................7

1.2

Financiële analyse ......................................................................................................................... 10

2.

ACHTERGRONDINFORMATIE .......................................................................................................... 13 2.1.

Resultaat per ambitie ................................................................................................................ 13

2.1.1.

Verdere stappen zetten voor een gezonde en veilige leefomgeving ............................................. 13

2.1.2.

Preventie verbreden en verdiepen ............................................................................................. 14

2.1.3.

Gezondheidskansen voor iedereen: het kan nóg gelijker ............................................................. 18

2.1.4.

Naar moderne, eigentijdse dienstverlening met de klant als kompas ........................................... 23

2.2.

Indicatoren ............................................................................................................................... 24

2.2.1.

Programma Infectieziektebestrijding ......................................................................................... 24

2.2.2.

Programma Jeugdgezondheidszorg ............................................................................................ 27

2.2.3.

Programma Lokaal gezondheidsbeleid ....................................................................................... 28

2.2.4.

Programma Gezonde en Veilige leefomgeving ............................................................................ 30

2.2.5.

Programma Kwetsbare groepen ................................................................................................. 33

2.3.

Beleidsindicatoren .................................................................................................................... 36

PARAGRAFEN ............................................................................................................................................ 37 1.

PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ......................................................... 38 1.1 Beleid omtrent weerstandsvermogen en risico’s ................................................................................ 38 1.2 Kengetallen ..................................................................................................................................... 39 1.3 Beschikbare weerstandscapaciteit .................................................................................................... 39 1.4 Benodigde weerstandscapaciteit – op basis van de risico-inventarisatie ............................................. 39

2.

ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ................................................................................................. 41 2.1 Onderhoud Pand .............................................................................................................................. 41 2.2 Onderhoudscontracten..................................................................................................................... 41

3.

PARAGRAAF FINANCIERING............................................................................................................ 42 3.1 Liquiditeitsbeheer ............................................................................................................................ 42 3.2 Kasgeldlimiet ................................................................................................................................... 42 3.3 Renterisico vaste schulden (zie bijlage 3: Staat van langlopende leningen) ......................................... 42 3.4. Vermogensstructuur en financiering (GGD) ...................................................................................... 43

3

3.5. Rentetoerekening ........................................................................................................................... 44 4.

PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING ...................................................................................................... 45 4.1 Het Service Centrum ........................................................................................................................ 45 4.2 Huisvesting en duurzaamheid ........................................................................................................... 45 4.3 Inkoop ............................................................................................................................................. 46 4.4 Informatiebeheer ............................................................................................................................. 47 4.5 Gegevensbescherming met informatiebeveiliging .............................................................................. 48 4.6 Organisatie en medewerkers ............................................................................................................ 49

5.

PARAGRAAF SAMENWERKINGSVERBANDEN .................................................................................... 51 5.1 Het Service Centrum (HSC) ............................................................................................................... 51 5.2 Bureau Gezondheid, Milieu en Veiligheid .......................................................................................... 51 5.3 GHOR Midden- en West-Brabant ....................................................................................................... 51

JAARREKENING 2022 ................................................................................................................................. 52 1. Grondslagen ......................................................................................................................................... 53 2. Balans per 31 december 2022 ................................................................................................................ 55 3. Toelichting op de balans per 31 december 2022 ..................................................................................... 56 4. Niet in balans opgenomen verplichtingen en niet in balans opgenomen activa ........................................ 62 5. Overzicht baten en lasten 2022 GGD West -Brabant ................................................................................ 63 5.1. Overzicht baten en lasten ................................................................................................................ 63 5.2. Exploitatie overzicht 2022 ............................................................................................................... 64 5.3. Tabel meerkosten COVID-19 ............................................................................................................ 64 6.

Toelichting op het overzicht baten en lasten 2022 .................................................................................. 66 6.1. Baten ............................................................................................................................................. 66 6.2. Lasten ............................................................................................................................................ 67 6.3 Incidentele baten en lasten .............................................................................................................. 69 6.4 Taakveldenoverzicht ........................................................................................................................ 69 6.5 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ................................................................................ 70 6.6 SiSa bijlage ..................................................................................................................................... 73 7. Gebeurtenissen na balansdatum ............................................................................................................ 74 Bijlagen ....................................................................................................................................................

75 1.1 Staat van vaste activa ...................................................................................................................... 76 1.2 Staat van voorzieningen ................................................................................................................... 77 1.3 Staat van Reserves ........................................................................................................................... 78 4

1.4 Staat van langlopende leningen ........................................................................................................ 79 1.5 Kostenverdeelstaat – het service centrum ......................................................................................... 80 1.6 Jaarverslag Kwaliteit ........................................................................................................................ 81

5

JAARVERSLAG

6

1. JAARVERSLAG: DE ANALYSE Dit jaarverslag brengt inhoudelijk en financieel in beeld hoe de GGD West-Brabant ervoor staat en welke resultaten we hebben geboekt op onze doelen uit de beleidsbegroting 2 022. In dit hoofdstuk vindt u een beknopte analyse en wordt stilgestaan bij de organisatieontwikkeling en het personeel. In hoofdstuk 2 ziet u in een oogopslag de stand van zaken voor wat betreft de indicatoren die we in de Beleidsbegroting 2022 hebben opgenomen. Tot slot gaan we in hoofdstuk 3 verder in op de financiën en de financiële impact die corona nog steeds heeft op onze organisatie. 1.1 Inhoudelijke analyse Naast onze reguliere activiteiten vonden in 2022 nog steeds werkzaamheden plaats in de aanpak van corona. Daarnaast kregen we als GGD een rol in de opvang van Oekraïense ontheemden en asielzoekers uit andere landen. In mei 2022 werd in Nederlan d het Monkeypox virusvirus geconstateerd en kregen we als GGD de opdracht vanuit VWS om het virus in West-Brabant op te sporen, te monitoren en te bestrijden. We merken dat onze inzet in corona in combinatie met het reguliere werk, dat ook gewoon doorgaat, én vervolgens ook de extra werkzaamheden voor de vluchtelingen en het Monkeypox virus hun tol eisen van onze medewerkers.

Door het vele online en op afstand werken in de afgelopen jaren, blijkt dat er grote behoefte is aan meer onderlinge verbinding binne n en tussen de teams. Maar ook tussen de teams en het managementteam, dat deels is vernieuwd door de komst van Sebastiaan Baan als directeur eind 2021 en het vertrek van een aantal sectormanagers begin 2022. Onze medewerkers verdienen onze extra aandacht e n een stabiele, veilige en toekomstbestendige werkomgeving! Daarom is medio 2022 de doorontwikkeling van onze organisatie ‘Samen vooruit’ in gang gezet. Aanpak corona Het jaar 2022 startte met een gigantische stijging in de vraag naar coronavaccinaties . Hierdoor is in de maanden voorafgaand aan de booster vaccinatiecampagne, die startte in november 2021, flink opgeschaald in personeel. In het voorjaar van 2022 waren naar schatting 1.200 (nieuwe) medewerkers actief in de bestrijding van de coronapandemie in West-Brabant. Naast werkzaamheden als vaccineren, waren de medewerkers ook actief bij het testen en bron- en contactonderzoek. Medio maart 2022 heeft de GGD voor de tweede keer afscheid genomen van een aanzienlijk deel van deze tijdelijke krachten. De structuur van het coronaprogramma en het programmateam bleven op hoofdlijnen ongewijzigd.

Het RIVM heeft aangegeven dat bron- en contactonderzoek voor corona in de huidige vorm niet langer medisch noodzakelijk is, daarom is besloten tot een afschaling van het team bron- en contactonderzoek. In welke vorm en mate onderzoek voor corona nodig blijft, wordt de komende tijd landelijk uitgewerkt. In september start te een nieuwe herhaalvaccinatiecampagne waarvoor het weer nodig was (kleinschalig) op te schalen in personeel. Daarom is in juli en augustus gestart met de werving van medewerkers uit het zogenoemde netwerk van (oud) corona medewerkers, die zonder extra inwerkperiode snel aan de slag kunnen gaan. Na deze vaccinatiecampagne werd opnieuw afscheid genomen worden van deze tijdelijke krachten. Naar verwachting krijgt de integratie van de overige corona activiteiten in de reguliere GGD -zorg in 2023 meer vorm. Regionaal vaccinatie-expertisecentrum De eerste ideeën voor een regionaal vaccinatie-expertisecentrum zijn in ontwikkeling. We zijn als GGD West Brabant hierin landelijk koploper. We verkennen de optie om ook de coronavaccinaties hierin onder te brengen en een spreiding over het gehele jaar te realiseren. Dit is echter wel afhan kelijk van het vaccinatiebeleid voor Covid19. Waarschijnlijk zullen in onze regio twee vaccinatiecentra worden ingericht, waar diverse soorten vaccinaties worden gegeven.

We proberen het proces zoveel mogelijk te optimaliseren, bijvoorbeeld ook door meer vaccinaties tegelijk te geven. We denken daarnaast ook na over de no -show door een betere bereikbaarheid voor kwetsbare groepen. We zullen naast de ‘vaste’ vaccinatielocaties ook andere varianten organiseren. We hebben hiermee in 2022 een start gemaakt en hopen dit in 2024 te hebben gerealiseerd. Opvang ontheemden Oekraïne Op 24 februari 2022 is door het oorlogsgeweld in Oekraïne een grote stroom van ontheemden ontstaan, ook naar Nederland. De GGD West-Brabant is vanaf het begin betrokken geweest bij de opv ang van de ontheemden. Wij ondersteunen de gemeenten onder andere bij de medische intakes, inspectie van de opvanglocaties en het zien van Oekraïense kinderen binnen de jeugdgezondheidszorg. 7

Voor de opvang van ontheemden uit de Oekraïne zijn voor de GGD twee financieringsstromen relevant: • Het bekostigingsbesluit opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s van het Ministerie van Veiligheid en Justitie; • De regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport die voorziet op de uitvoering va n de jeugdgezondheidszorg door GGD-en en andere organisaties. Het bekostigingsbesluit opvang ontheemden Oekraïne met het Ministerie van V&J verloopt via een declaratie van de werkelijke meerkosten bij de Veiligheidsregio. In augustus heeft de GGD West -Brabant een declaratie ingediend voor onze (deels verwachte) inzet in de periode van maart 2022 tot en met december 2022. De andere regeling verloopt via de deelnemende gemeenten en gaat specifiek over de Jeugdgezondheidszorg. In de decembercirculaire 2022 heeft er communicatie plaats gevonden over omvang van de bijdrage per gemeente. De bijdrage die door het Rijk aan het gemeentefonds is toegevoegd bied t onvoldoende duidelijkheid over omvang en toerekening van kosten aan uitvoerende organisaties. Hierdoor is ervoor gekozen om deze kosten vanuit de GGD niet door te rekenen aan de deelnemende gemeenten in West-Brabant. Uitbraak Monkeypox virus In mei 2022 kwamen de eerste berichten over een uitbraak van het Monkeypox virus in Nederland. Ook in onze regio waren er mensen besmet met deze A-infectieziekte.

VWS gaf de GGD-en de opdracht om dit virus op te sporen, te monitoren en hoogrisico contacten van besmette mensen te vaccineren. Na een paar maanden kwam het preventief vaccineren van de doelgroep als taak erbij. Deze werkzaamheden zijn in onze GGD onder regie van de teams Infectieziekten en Seksuele Gezondheid in samenwerking met een aantal coronacollega’s uitgevoerd. Onze inzet hierin wordt via de Veiligheidsregio bekostigd door VWS. Tot op heden lijken de meer negatievere scenario's van deze ziekte in Nederland gelukkig niet werkelijkheid te worden. Uitvoering regulier werk We blijven in ons werk gebruik maken van de opbrengsten van digitale contacten en nieuwe aanpak die we de afgelopen jaren tijdens de coronacrisis hebben ontwikkeld, bijvoorbeeld het actief benaderen van scholen en kwetsbare gezinnen. We richten ons, versterkt door de impact van corona, op de mentale weerbaarheid van, met name, de jongeren, en het belang van een gezonde leefstijl. Onze strategische agenda is nog steeds een goede basis met een enkele accentverschuiving. We willen gra ag nóg meer investeren in gelijke gezondheidskansen voor iedereen en hiermee bijdragen aan een gezond, veilig en gelukkig West -Brabant. ‘Samen Vooruit’ – doorontwikkeling organisatie In de coronaperiode hebben we te weinig tijd gehad om elkaar als colleg a’s te ontmoeten.

Gelukkig kan dat nu weer en willen we samen met alle medewerkers de stap vooruit zetten richting de toekomst. In juni hebben we daarvoor een aantal interne bijeenkomsten gehad en de opbrengsten hieruit worden in de doorontwikkeling meegenomen. We doen dit aan de hand van een aantal onderwerpen: ontwikkeling zelforganisatie en invoering van managers voor de teams, gedragsnormen en kernwaarden bepalen, die nodig zijn om onze doelen te behalen, instelling van zorginhoudelijke overleggen en de samenwerking met GGD Hart voor Brabant verstevigen. Dit alles willen we simpel, eenvoudig en duidelijk doen. Onder andere willen we de functie van manager teams (budgetneutraal) formaliseren om als MT meer strategisch te kunnen werken en de teams meer aandacht te kunnen geven. Hiervoor is in juli advies gevraagd aan de Ondernemingsraad. Zij hebben recent hierop positief geadviseerd. Ons streven is om in het eerste kwartaal van 2023 de ontwikkeldoelen van onze organisatie te hebben behaald en geborgd. We ho uden het dagelijks bestuur de komende maanden op de hoogte van de voortgang van dit proces. Van Wob naar Woo Met ingang van 1 mei 2022 is de nieuwe Wet open overheid (Woo) van kracht en vervangt daarmee de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Net als gemee nten is de GGD een bestuursorgaan waarop de Woo betrekking heeft.

Dit zorgt ervoor dat de GGD verschillende informatieverzoeken heeft ontvangen en

8

afgehandeld. Daarnaast wordt er gewerkt aan een toegankelijke manier van openbaren van de documenten, zoals in de Woo wordt gevraagd. In de eerste maanden na de wetwijziging is gebleken dat dit leidt tot meer werk voor de GGD. Aan de ene kant doordat er meer informatieverzoeken bij de GGD zelf zijn binnengekomen. En aan de andere kant door de toename van verzoeken voor zienswijzen van bestuursorganen die informatieverzoeken ontvangen. In 2022 ontving de GGD tot nu toe vijf informatieverzoeken, waarvan er uiteindelijk twee weer werden ingetrokken door de verzoeker. Het betreft een informatieverzoek over de datadie fstal in relatie tot de coronasystemen en twee informatieverzoeken over Monkeypox, testcapaciteit en vaccineren. Wetswijziging Wet op de gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Een tweede wetwijziging die van invloed is op de GGD is de wijziging van de Wet op de gemeenschappelijke regelingen (Wgr) per 1 juli 2022. De nieuwe wet biedt nieuwe mogelijkheden voor het betrekken van gemeenteraden en inwoners en sluit daarmee aan op de wens van de GGD. In onze regio Midden en West Brabant overleggen wij als GR’en al enige tijd over de wijze waarop we de nieuwe regels kunnen volgen en zijn we met een afvaardiging van de colleges en griffies hierover in gesprek. We willen samen komen tot heldere kaders, die in de basis voor alle GR’en in onze regio gelijkluidend zijn.

D eze kaders vormen de basis voor de wijziging van de GR GGD West-Brabant, welke voor 1 juli 2024 aangepast moet zijn. In dit proces is een viertal uitgangspunten geformuleerd: versterking eigenaarschap bestuurder; uniformiteit versus verscheidenheid; vergroten inhoudelijke betrokkenheid gemeenteraden en afstemming van de P&C -cyclus. Informatiehuishouding in Control Door de (landelijke) corona-datalekken en de toename van het hybride werken, werd de noodzaak om onze informatiehuishouding onder controle te krijgen groter. Hiervoor is het Programma ‘Informatiehuishouding in Control’ in het leven geroepen. Het programma bestaat uit vier projecten. We bundelen hierbij de krachten met GGD Hart voor Brabant, GGD Noord- en Oost-Gelderland, RAV Brabant Midden-West-Noord en Hèt Service Centrum. Het programma heeft inmiddels twee projecten succesvol afgerond. Hierbij is informatie veiliggesteld vanuit de netwerkschijven en vanuit de Corona programma’s. Daarmee zijn de voorwaarden geschept: Iedereen werkt volledig vanuit de MS365 omgeving. Alle collega’s worden binnenkort meegenomen in de lopende twee projecten, maar dit vraagt gelukkig niet veel tijd. Er wordt nieuw beleid geformuleerd met betrekking tot digitaal samenwerken binnen Microsoft 365. Onderdeel van de uitwerking van dit beleid is een Microsoft365 minimale digitale vaardigheidstrainer.

Daarnaast wordt in oktober/november op alle SharePoint sites de nieuwe archiveringsoplossing ingericht. In de jaarstukken 2021 hebben wij gemeld dat er een claim is ingediend bij het Ministerie van VWS als gevolg van een datadiefstal in 2020 bij GGD'en/GGD GHOR Nederland. Gedupeerden kunnen onder voorwaarden een vergoeding ontvangen van het Rijk. De claim en de mogelijke schadevergoeding raakt de GGD West Brabant niet en heeft geen impact op het vermogen en resultaat van de GGD. Informatiebeveiliging (NEN7510) Een gezamenlijk programma is gestart voor GGD Hart voor Brabant, GGD West -Brabant en GGD Noord en Oost-Gelderland. De informatiebeveiligingsnorm voor de zorg wordt geï mplementeerd met als doel eind 2023 klaar te zijn voor de externe certificeringsaudit. Het projectplan en de projectbegroting zijn door de stuurgroep goedgekeurd en de projectorganisatie is ingericht. In videoboodschappen is het belang van informatiebeveiliging en privacy door DPG’en benadrukt. Gestart wordt met online trainingen om het bewustzijn met betrekking tot informatieveiligheid bij alle medewerkers te vergroten. Interne auditgesprekken zijn gevoerd met proceseigenaren en materiedeskundigen op basis waarvan beheersmaatregelen worden ingevoerd of verbeterd.

Een begin is gemaakt met het inrichten van een managementsysteem voor informatiebeveiliging (ISMS), waarin relevante documenten en registraties worden opgenomen. Met ons nieuwe bestuur naar een Toekomstvisie 2023-2033 De huidige toekomstvisie ‘Agenda voor de toekomst’ reikt tot en met 2022. Dit geeft u, als nieuw bestuur van de GGD, en ons ruim baan om te werken aan een nieuwe toekomstvisie gebaseerd op de

9

kernboodschappen van het bestuurlijke overdrachtsdocument GGD West-Brabant en aangevuld met de wensen van inwoners en partners, met draagvlak uit gemeenten en gedragen door GGD -ers. Wat is ons gezond geluid van de toekomst? De nieuwe toekomstvisie stellen we op in een tijd, gekenmerkt door uitdagingen op het gebied van wonen, economie en klimaat die invloed hebben op onze gezondheid. Grote uitdagingen die vragen om een duidelijke visie op de Publieke Gezondheid in onze regio en de rol hierin van de GGD. Grote maatschappelijke uitdagingen vragen om oplossingen die beleidstermijnen waarschijnlijk overschrijden en een lange adem vragen. Daarom gaan we uit van een horizon van tenminste 10 jaar. Maatschappelijke uitdagingen en de kansen voor gezondheid zijn niet gebonden aan regiogrenzen, daarom bundelen we onze krachten met die van GGD Hart voor Brabant. Daarmee kunnen we kennis en middelen bundelen en de reeds bestaande samenwerking benutten en versterken met een gezamenlijke aanpak en uitgangspunten. We kunnen elkaars uitdagingen helpen onderzoeken, elkaars talenten beter benutten en samen sterker staan dan alleen. Hierbij blijven we lokaal herkenbaar en hebben we aandacht voor lokale en (sub)regionale accentverschillen. Medio 2022 zijn we gestart met het inrichten van het proces rondom de toekomstvisie.

Gezien de reeds grote belasting op onze organisatie en de korte doorlooptijd begeleidt bureau STORMPUNT ons in dit traject. Het bestuur is een belangrijke regisseur in het traject en alle bestuurlijke momenten hebben we benut als stap in dit proces. Onze gezamenlijke (concept) toekomstvisie ‘wij maken gezond gewoon’ is op 1 december door het bestuur vastgesteld en aan de gemeenteraden aangeboden voor zienswijze. Deze visie is het vertrekpunt om te komen tot een meerjarig beleidsplan 2023 2026, alsmede voor de beleidsbegroting per jaar. Analyses van de voortgang op de diverse GGD-ambities en detailinformatie bij deze ambities vindt u in hoofdstuk 2. 1.2 Financiële analyse Voor deze analyse wordt gekeken naar de financiële effecten van de GGD -taken in 2022. Er is een onderscheid gemaakt in voor de financiële impact op GGD taken, de rechtmatigheid en de financiële risico’s als gevold van de corona crisis. Financiële impact GGD-taken Voor 2022 is er een resultaat van 437k (positief) gerealiseerd. Het resultaat van 2022 is een verzameling van een aantal voordelige (V) als negatieve (N) ontwikkelingen uit de exploitatiebegroting 2022. Wij zien net als in voorgaande jaren helaas een negatieve trend rondom onze formatie en bezetting. Het invullen van vacatures blijft een enorme uitdaging. Met name bij een aantal specialistische vacatures zoals artsen en verpleegkundigen.

Dit resulteert financieel in een positieve resultaat binnen de exploitatie. Een tweede grote component met een voordelige effect op onze exploi tatie is het gevolg van onderbesteding op een aantal out of pocket budgetten o.a. als gevolg van Covid. In Q1 en Q2 van 2022 zijn hierdoor minder opleidingen gevolgd en ook minder dienstreizen. Ten derde zijn we terughoudend geweest in vervangingsinvesteringen. Naast economische afschrijvingen kijken wij nauwlettend ook naar technische afschrijvingen van onze (roerende/onroerende)activa. Wel zijn dit incidentele voordelige resultaten aangezien we hier te maken hebben met uitgestelde investeringen. Naast ontwikkelingen met een voordelige financiële effect zijn er ook uiteraard nadelige ontwikkelingen geweest in 2022. Belangrijkste ontwikkeling hierbij was met name het negatieve resultaat op onze (markt)taak Reizigers. Zoals verwacht is de realisatie op opbrengsten achtergebleven op de begroting 2022. Echter hadden wij rekening gehouden met hogere verliezen . Doordat beperkingen voor reizen in 2022 in Q1 snel ingetrokken werden (wereldwijd) heeft dit product zich sneller hersteld richting voor covid periode dan verwacht. Het resultaat over 2022 is circa 10-15% achtergebleven op de begroting. Voor komende jaren blijven wij deze ontwikkeling in de gaten houden. Financiële impact corona 10

In 2022 hebben we voor een totaal bedrag van €35,6 miljoen aan voorschotten ingediend bij VWS ter compensatie van de meerkosten. De daadwerkelijk gemaakte kosten komen uit op € 35,5 miljoen waardoor een kleine terugbetaling zal plaatsvinden. Vanaf 2021 worden de laboratoriumkosten met betrekking tot de PCR-testen direct bij VWS in rekening gebracht en declareert de GGD de laboratoriumkosten van de door zorginstellingen afgenomen PCR-testen bij personeelsleden en de door huisartsen afgenomen PCR -testen bij het RIVM. De financiële impact van Corona op de GGD West Brabant heeft geen invloed op de gemeentelijke bijdrage. De financiële impact wordt door RIVM (laboratoriumkosten) en VWS (meerkosten) gecompenseerd. In tegenstelling tot voorgaande jaren is, op basis van de verantwoordingsinstructies 2022 meerkosten COVID 19, de tabel met meerkosten opgenomen onder de jaarrekening. Deze kunt u vinden in paragraaf 5.3. Corona Next Step De uitvoering van alle coronataken vallen in 2022 ook onder het programma Corona Nex t Step. De vaccinatiegraad lag in het 1e en 4e kwartaal het hoogst wat te danken is aan de landelijke boostercampagne in het voorjaar en de herhaalvaccinatiecampagne in het najaar. In het eerste kwartaal van 2022 lag het aantal positief afgenomen testen het hoogst. Dit had te maken met de omikronvariant.

Deze variant maakte inwoners minder ziek maar is besmettelijker als een van zijn voorgangers. Tijdens opschaling is er volop ingezet op het werven en aantrekken van personeel. Hierin maken we gebruik van personen die al eerder zijn ingezet tijdens de drukke periodes. Binnen de regio West-Brabant zijn er in het jaar 2022 523.127 vaccinaties gezet en zijn er 283.505 testen afgenomen. In 2022 hebben we op 4 locaties testen afgenomen en op 8 verschillende locaties zijn er inwoners gevaccineerd. Tabel vaccineren: Kwartaal (2022) 1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal

Aantal gezette vaccinaties 238.512 86.173 52.537 145.905

Tabel testen: Kwartaal (2022) 1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal

Aantal afgenomen testen 253.882 15.183 9.204 5.238

Meerkosten apenpokken Conform de verantwoordingsinstructie 2022 meerkosten Apenpokken is hieronder de tabel met meerkosten 2022 opgenomen ter verantwoording aan het ministerie van VWS. Kostensoort Apenpokken

Meerkosten 2022

€ 135.776

Kosten voor BCO, monstername, vaccinatie Laboratoriumkosten

€ 1.096

Overhead

Totaal meerkosten 2022

€ 136.872

Vanuit het VWS is gevraagd om de infrastructuur en personeel van het programma Corona Next Step in te zetten waar dat mogelijk is. De financiering die hiervoor geldt wordt ondergebracht bij de zogenoemde

11

meerkosten regeling van corona. In 2022 hebben wij v oor €138.782 uitgegeven aan meerkosten t.b.v.de bestrijding tegen apenpokken. De kosten voor BCO, monstername en vaccineren bedragen totaal €135.776. Het restant bedrag van €1.096 zijn overheadkosten. Opvang ontheemden Oekraïne Op 24 februari 2022 is door het oorlogsgeweld in Oekraïne een grote stroom van ontheemden ontstaan, ook naar Nederland. GGD West-Brabant is vanaf het begin af aan betrokken geweest bij de opvang van de ontheemden. GGD West-Brabant ondersteunt de gemeenten onder andere bij de medisc he intakes, inspectie van de locaties en het zien van Oekraïense kinderen binnen de jeugdgezondheidszorg. De piek qua inzet lag in de eerste maanden na het ontstaan van het oorlogsgeweld, gedurende de periode richting het einde van het jaar is de inzet van de GGD West-Brabant afgenomen. Voor de opvang ontheemden Oekraïne zijn er voor de GGD -en tweetal financieringsstromen relevant: • Het bekostigingsbesluit opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s van het Ministerie van Veiligheid en Justitie; • De regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport die voorziet op de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg door GGD-en en andere organisaties.

Het bekostigingsbesluit opvang ontheemden Oekraïne met het Ministerie van V&J verloopt via declaratie van werkelijke meerkosten bij de onderhavige Veiligheidsregio van iedere GGD. In augustus heeft de GGD West Brabant een voorschot declaratie ingediend bij de VR Midden - en West Brabant voor een periode van maart 2022 tot en met december 2022. Tijdens de jaarrekening is een definitieve declaratie ingediend middels een factuur bij de VR Midden- en West Brabant, zie hieronder een overzicht van de gedeclareerde kosten:

Kostensoort Gerealiseerde Kosten Meerkosten coördinerende GGD West-Brabant (voorzien van bijlage) Regie Coördinatie van spreiding van ontheemden

€

-

€ €

20.230 163.093

Informatieverstrekking ontheemden €

1.354

Inspecties THZ

€

32.297

Programmateam

€ €

79.080 296.053

Tolken Uitvoering medische intake Communicatie Zorgkosten Materiële uitgaven Totale kosten 2022

De andere regeling verloopt via de deelnemende gemeenten en gaat specifiek over JGZ. Binnen de deelnemende gemeenten van GGD West-Brabant zijn 527 kinderen gezien voor minimaal één contactmoment met een medewerker JGZ. In de decembercirculaire 2022 heeft er communicatie plaats gevonden over omvang bijdrage per gemeente. De bijdrage die door het Rijk aan het gemeentefonds is toegevoegd bied onvoldoende duidelijkheid over omvang en toerekening van kosten aan uitvoerende organisaties. Hierdoor is ervoor gekozen om deze kosten vanuit de GGD niet door te schuiven aan alle deelnemende gemeenten in West-Brabant.

12

2. ACHTERGRONDINFORMATIE In lijn met onze ambities uit de ‘Agenda van de Toekomst’ en de Bestuursagenda 2018 -2022 is de beleidsbegroting van de GGD West-Brabant voor 2022 opgebouwd rondom 4 ambities, te weten: 1. Verdere stappen zetten voor een gezonde en veilige leefomgeving ; 2. Preventie verbreden en verdiepen; 3. Gezondheidskansen voor iedereen: het kan nóg gelijker ; 4. Naar moderne, eigentijdse dienstverlening met de klant als kompas. Deze ambities zijn uitgewerkt in verschillende doelen. Alle teams van de GGD zijn in 2021 begonnen met bijzondere aandacht vo or het waarmaken van deze ambities en doelen. Onderstaand geven we de voortgang en verwachting weer op de afzonderlijke doelen: √

We hebben het doel voor 2022 behaald;

X

We hebben het doel voor 2022 niet behaald.

2.1. Resultaat per ambitie 2.1.1. Verdere stappen zetten voor een gezonde en veilige leefomgeving Ondanks het verdere uitstel van de invoering van de Omgevingswet per 1 januari naar 1 juli 2023 hebben alle gemeenten in West-Brabant in 2022 hard gewerkt aan het formuleren van een omgevingsvisie en de uitwerking hiervan in plannen, vaak via ‘Omgevingstafels’. De GGD is betrokken bij deze ontwikkelingen, hoewel bij de ene gemeente meer dan bij de andere. Samen met GGD Hart voor Brabant en GGD Brabant -Zuidoost adviseert onze GGD vanuit het team GMV (Gezondheid, Milieu en Veiligheid) over een gezonde leefomgeving en omgevingsveiligheid. In 2022 hebben we, samen met de andere twee Brabantse GGD -en, een kwaliteitsimpuls gegeven aan deze advisering. Een ondersteunend instrument hierbij is de Brabantse Omgevings Scan (BROS). Daarnaast is de wegwijzer advisering Omgevingsvisie en Omgevingsplan als prototype opgeleverd. De definitieve implementatie vindt plaats in 2023. In 2022 is er tevens een businesscase Omgevingswet uitgewerkt door de Brabantse GGD’en, die in onze kadernota en beleidsbegroting 2024 wordt verwerkt. We hebben ons er hard voor gemaakt om gezondheid een plek te geven in het klimaatbeleid, het hitteplan en de omgevingsvisies en omgevingsplannen in onze reg io.

We onderzoeken het draagvlak naar regionale aansluiting bij het Schone Lucht Akkoord in opdracht van ons bestuur. Tot slot is de samenwerking met de Provincie op het thema Leefomgeving geïntensiveerd. We hebben gezamenlijk nagedacht hoe we de ambitie ‘drie gezonde levensjaren erbij voor elke Brabander in 2030 ’ uit het Provinciale beleidskader Gezondheid 2021-2030 kunnen bereiken. Het team Technische Hygiëne Zorg (THZ) zet zich met haar inspecties in voor een veilige en gezonde omgeving voor kinderen in de kinderopvang. In 2022 zijn alle voorzieningen die op grond van de wet geïnspecteerd moesten worden, geïnspecteerd. Het aantal reisvaccinaties blijft helaas als gevolg van de coronacrisis in 2022 nog steeds achter ten opzichte van de jaren voor 2020.

13

Wat wilden we bereiken in 2022? a.

b.

c.

Status

De coronacrisis heeft nóg duidelijker gemaakt dat naast een gezonde leefstijl ook een gezonde leefomgeving van invloed is op onze weerbaarheid tegen infectieziekten. We vergroten daarom onze kennis over het effect van omgevingsfactoren, zoals luchtkwaliteit in relatie tot kwetsbaren, op infectieziekten (zoals Q-koorts en Covid-19).

√

We zijn als GGD een betrouwbare en robuuste crisisorganisatie en dat willen we in de toekomst blijven. We benutten de ervaringen uit de coronacrisis om onze aanpak te optimaliseren en te werken aan een integrale aanpak van crisisbeheersing, waar juist de artsen, verpleegkundigen en doktersassistenten van JGZ zorgen voor een ‘witte kolom’ met grote omvang.

Per 2022 is de Omgevingswet van kracht. Bij de implementatie hiervan pakt de GGD haar rol als adviseur, pleitbezorger, informatieverschaffer en sparringpartner richting de gemeenten. Dat geldt ook als het gaat om omgevingstafels en omgevingsvergunningen. We voorzien de gemeenten van standaardadviezen die zij zelf kunnen gebruiken en bieden maatwerkadvies daar waar we echt het verschil kunnen maken. We nemen hierbij de kernwaarden voor een gezonde leefomgeving als uitgangspunt.

√

√

Toelichting Bij ernstige ziekte en overlijden aan COVID-19 vaccinaties blijkt er een duidelijke relatie tussen gevaccineerd (minimaal de basisserie) en ongevaccineerd. In bepaalde woongebieden (wijken) is de vaccinatiegraad lager en daar deden we extra inspanningen. Dit heeft niet specifiek met ecologische factoren te maken maar meer met socio-culturele factoren. Bij legionella kijken we naar ecologische factoren. We hebben analyses over effecten van de coronacrisis gerepliceerd. Daarnaast hebben we extra gezondheidsmonitors bij jongeren, (jong-) volwassenen en ouderen naar de gevolgen van de coronacrisis uitgevoerd. Ook is onderzoek gedaan naar de gevolgen van de coronacrisis op meldkamer-meldingen en hierover is een artikel gepubliceerd. De corona-vaccinatiedata zijn succesvol verrijkt met CBS-microdata binnen het project Populatieverschillen in Covid-19 vaccinatiedata. We hebben onze ervaringen en geleerde lessen vanuit de coronacrisis ingezet tijdens de uitbraak van Monkeypox. De Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2024. De ambitie van de GGD WB reikt echter verder dan de Omgevingswet. In 2022 is in het Brabantbrede programma “gezonde leefomgeving” volop ingezet op gezonde leefomgeving als randvoorwaarde en interventie voor het maken van gezonde keuzes.

Door het geven van integrale adviezen aan gemeenten over de omgevingsvisie en over onderwerpen als veehouderij, energietransitie, woningbouw, hitte, etc. De Brabantse GGD’en hebben voor de gemeenten een businesscase opgesteld inzake advisering Omgevingswet.

2.1.2. Preventie verbreden en verdiepen Er is veel gezondheidswinst te halen door eerder bij te sturen op de risico's. Collectieve, robuuste en langdurig volgehouden maatregelen hebben het meeste effect op onze gezondheid. Tot in de jaren 50 van de twintigste eeuw rookte ruim 90% van de volwassen mannen. Nu is dat minder dan 20% Het kan dus.

14

Vier jaar geleden sloten 70 partijen samen het Nationale Preventie -akkoord, en ook lokaal werden preventie-akkoorden afgesloten. In West-Brabant heeft bijna elke gemeente nu een lokaal preventieakkoord, vaak gekoppeld met het lokale sportakkoord. Onze GGD participeert in deze lokale akk oorden. Maar met de concrete activiteiten en projecten in die akkoorden worden de doelen van een gezondere leefstijl nog niet vo ldoende behaald. Voor preventie is een integrale aanpak cruciaal, waarbij verschillende partijen uit de domeinen van preventie, zorg en welzijn samenwerken. En waa rbij we vanuit verschillende beleidsdomeinen werken aan gezondheid (health with all policies ). Want we kunnen gezondheidsproblemen niet alleen vanuit gezondheid oplossen. Niet alleen wandelgroepen voor mensen met diabetes, maar ook minder fastfoodaanbieders. Niet alleen stoppen met roken cursussen, maar ook minder verkooppunten van tabak. Op steeds meer plekken in West-Brabant wordt er (sub-)regionaal samengewerkt aan preventie. De GGD heeft een actieve rol in deze netwerken. Daarbij brengen we de goede en transparantie informatie, over de gezondheidssituatie in onze gemeenten, wijken en dorpen. En informatie over wat we weten dat effectief is in gezondheidsbevordering.

Aan het begin van het jaar hebben de 16 West -Brabantse gemeenten de samenwerkingsagenda ‘Samenwerken aan preventie en positieve gezondheid in West -Brabant' vastgesteld. Gemeenten, Zorgverzekeraars, Zorgkantoor en de GGD werken in deze regionale agenda samen om meer impact te maken met preventie. De pr ojectleider voor deze samenwerking is in dienst van de GGD.

15

Wat wilden we bereiken in 2022? a.

Status

Werken aan preventie doen we ook in het kader van het Nationaal Preventieakkoord ‘Een gezonder Nederland’. Het preventieakkoord zet in op de leefstijlthema’s roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik. Met een gezonde leefstijl ben je minder vatbaar voor ziek tes, zoals corona. Daarnaast zijn mensen door de coronacrisis minder gezond gaan leven. Dat tij willen we keren. Met een gezamenlijke aanpak in de regio kunnen we meer impact realiseren. We ondersteunen onze gemeenten bij de uitvoering van de regionale of lokale Sport- en preventieakkoorden. Samen met gemeenten, ketenpartners en zorgverzekeraars geven we daar via lokale en regionale coalities uitvoering aan.

Toelichting

√

In 2022 waren we bij 14 gemeenten betrokken bij het lokale preventieakkoord , waarvan in 9 gemeenten bij de uitvoering en in 5 gemeenten bij de voorbereiding. In alle gemeenten zijn we actief in netwerken waar het gaat over gezonde leefstijl en adviseren hierin op de thema's van het nationaal preventieakkoord. Regionaal reikten we de Rookvrije Generatie awards uit en brachten 30 dagen gezonder en goedkoop gezonde voeding onder de aandacht. Daarnaast zijn projectleider geworden in twee regionale preventiesamenwerkingen. Het preventieproject van het transmurale netwerk Westwest en de ‘regionale samenwerking preventie en positieve gezondheid’. Dit is een samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars. Bovendien is de GGD gevraagd als lid van het coördinatieteam van Grip op Kwetsbaarheid, de samenwerking tussen gemeenten en ketenpartners in West-Brabant West We leverden in 2022 de nieuwe kindmonitor en een Regiobeeld dagbesteding dementie: Oosterhout en Altena/Zundert en Etten-Leur zijn op. Verder hebben we dit jaar ingespeeld op de nieuwe ontwikkelingen van het IZA en het GALA door het inrichten van een scrumteam. In 2023 gaan we hiermee verder. Landelijk hebben we ons er met succes hard voor gemaakt dat het bredere thema vitaal ouder worden wordt opgepakt in het GALA, i.p.v. alleen valpreventie.

16

b.

De aandacht voor mentale gezondheid is na de coronacrisis toegenomen voor zowel jong als oud. De crisis heeft geleid tot meer burn-outklachten, eenzaamheid, depressiviteit en slaapproblemen. Naast aandacht voor de lichamelijke gezondheid zijn er extra maat regelen nodig voor de geestelijke gezondheid. Het Nationaal Preventieakkoord is daarom verbreed met een aanpak voor een mentaal gezond Nederland. In aansluiting hierop hebben we oog voor het mentaal welbevinden van jeugd en (jong)volwassenen vanaf 18 jaar. Ook blijven we inzetten op Gezond ouder worden, waarbij de focus ligt op eenzaamheid en preventie van dementie. We hanteren positieve gezondheid als uitgangspunt bij onze adviezen en interventies .

√

We organiseerden in november een Brabant brede netwerkbijeenkomst ‘Suïcidepreventie naar een keten van integrale samenwerking’. De bijeenkomst was een eerste manifestatie van een nauwere samenwerking tussen GGD West-Brabant, GGD Hart voor Brabant, GGZ Breburg en 113 Zelfmoordpreventie rond het thema mentale gezondheid. Samen met stagiaires van St Joost en de Fontys-opleiding Trend Research en Concept Creation ontwikkelden we een toolkit voor HBO-studenten die zicht richt op de bewustwording en het bespreekbaar maken van mentale gezondheid onder studenten. De toolkit bestaat uit het boek Hoe ist?; share after writing (vrij naar Burn after writing) de Kletspot en 3 korte filmpjes. RSV Breda e.o., GGZ Breburg en GGD West-Brabant werken samen met gemeenten Breda, Etten-Leur en Oosterhout aan de doorontwikkeling van de integrale (3G) aanpak Mentale gezondheid op VO-scholen. In 14 gemeenten besteedden we aandacht aan mentale gezondheid en veerkracht bij volwassenen en ouderen . Zuidwest TV en KBO Roosendaal zenden een wekelijks infotainment programma voor senioren uit waaraan GGD een bijdrage levert. Onze gecertificeerde trainers positieve gezondheid gaven dit jaar 6 trainingen en 22 workshops positieve gezondheid.

De campagne ‘We zijn zelf het medicijn’ over preventie van dementie is geëvalueerd en de positieve resultaten van die evaluatie zijn gedeeld met regionale en landelijke samenwerkingspartners. In de gemeente Rucphen is met subsidie van VWS een succesvol valpreventieproject georganiseerd waarin naast voorlichting over vitaliteit en vallen vooral is ingezet op betere (keten)samenwerking tussen de professionals in de

17

Wat wilden we bereiken in 2022?

Status

Toelichting gemeente. De resultaten van deze pilot zullen worden gebruikt voor de landelijke ketenaanpak valpreventie De interventie ‘Tijd van je leven’ voor mentale gezondheid van ouderen is geëvalueerd en opgeleverd aan ZonMw. Daarnaast zijn er vervolgstappen gezet richting verspreiding, implementatie en structurele borging van het concept en is er een subsidieaanvraag gedaan voor de erkenning van de interventie.

c.

We gaan vanuit het Rijksvaccinatieprogramma een HPV inhaalcampagne uitvoeren voor alle 18- tot 26-jarige meisjes en jongens. Deze vaccinatie beschermt tegen het humaan papillomavirus (HPV). Dit virus kan kanker veroorzaken aan de baarmoederhals. HPV kan oo k andere vormen van kanker veroorzaken, zoals hoofd- en halskanker en kanker van de anus en schaamstreek. Het inhaalprogramma gebruiken we om voor deze, voor de GGD, nieuwe doelgroep de samenwerking met andere disciplines te versterken en nieuwe allianties aan te gaan. We denken hierbij aan mentale gezondheid, maar ook aan seksuele gezondheid.

√

Alle jongeren die in aanmerking kwamen voor HPV vaccinatie zijn uitgenodigd. De opkomst ligt rond de 60% met uitzondering van Almkerk waar het opkomstpercentage voor HPV zoals verwacht lager ligt en rond de 42% bedraagt. Voor angstige kinderen is er een snelle route ingericht naar het medisch loket. Dit zorgt voor meer rust in het proces en voor de angstige kinderen zelf. De landelijke besluitvorming wat betreft vaccinatie van spijtoptanten is gereed. Het is duidelijk dat JGZ niet het uitvoerend programma is. Binnen onze GGD is de verbinding gelegd met het team Infectieziekte bestrijding op dit onderwerp. De HPV 18+-vaccinatie is door VWS uitgesteld naar 2023

2.1.3. Gezondheidskansen voor iedereen: het kan nóg gelijker Om te werken aan gelijke gezondheidskansen is een integrale systeemaanpak nodig met betrokkenheid van alle partners. Vanuit o nze GGD-visie op gelijke gezondheidskansen zoeken we domein overstijgend naar mogelijkheden (o.a. armoede, wonen), beginnen we zo vroeg mogelijk (kansrijke start coalities, met interventies als voorzorg en nu niet zwanger), en leren we samen mét inwoners.

18

Rondom inwonerbetrokkenheid brengen we (wetenschappelijke) informatie bijeen over de betekenis van inwonerbetrokkenheid in de publieke gezondheid (incl. goede voorbeelden uit binnen- en buitenland en voorbeelden uit andere beleidsterreinen). Wat zijn succesvolle elementen? Welke keuzes zijn er nodig om te k omen tot een lange termijn aanpak en een structurele borging van inwonerbetrokkenheid? We onderzoeken wat 'ongelijk investeren voor gelijke kansen' concreet voor onze GGD -werkzaamheden betekent.

Wat wilden we bereiken in 2022? a.

Status

Vanaf 2020 hebben we de community-aanpak ontwikkeld: we zijn dichtbij aanwezig waar kinderen en ouders zijn om kwetsbare kinderen vroegtijdig te kunnen signaleren en zo nodig te ondersteunen. Deze aanpak willen we in 2022 doorzetten en verder verstevigen. Dit do en we door naast het intensieve contact met scholen en kinderopvang ook andere samenwerkingspartners te betrekken in de community-aanpak.

√

Toelichting Nieuwe partners in onze community aanpak zijn o.a. verloskundigen en kraamzorgorganisaties. Deze samenwerking is van belang voor het uitvoeren van het prenataal huisbezoek dat sinds 1 juli 2022 door de JGZ wordt uitgevoerd. In alle JGZ-teams is hiervoor formatie beschikbaar en de klantroute en toolbox voor ketenpartners zijn gereed en verspreid. Ondersteuning community-aanpak JGZ met infokaarten vaccinatiegraad per gemeente. De inzet van wijk GGD'ers is in twee pilots (gemeente Woensdrecht en Steenbergen) gemonitord en geëvalueerd onder stakeholders. Rapportage volgt in 2023. Literatuurstudie en rapportage 'Kennisbooster inwonersbetrokkenheid' in samenwerking met team beleid opgeleverd.

19

Wat wilden we bereiken in 2022? b.

Status

Door ons uitgevoerde onderzoeken naar ziekteverzuim in het primair onderwijs laten zien dat een goed gesprek tussen school en leerling bij ziekmeldingen op basisscholen tot gevolg heeft dat kinderen sneller opgemerkt worden en passende hulp krijgen. Dat heeft direct effect op de gelijke gezondheidskansen van kinderen. We verwachten dat kinderen op latere leeftijd veel baat zullen hebben bij een vroegtijdige aanpak. Daarom willen we naast M@ZL VO en MBO ook een regionale uitrol van M@ZL PO realiseren. Mogelijk dat hiervoor landelijke financiering beschikbaar komt via het Deltaplan Jeugd.

Toelichting

x

Er is vanuit meerdere gemeenten, scholen en samenwerkingsverbanden belangstelling voor inzet op M@ZL PO. De beschikbare artsenformatie is hierbij een knelpunt. Door slimme inzet van beschikbare formatie in de JGZ werken we hier aan een oplossing. Per gemeente wordt steeds gekeken wat al wél mogelijk is.

Onderzoek Aanpak verward gedrag bij hoogcomplexe problematiek wordt geëvalueerd. Dit loopt door in 2023. De West Brabantse pilot voor de landelijke actie-agenda recreatieparken 2.0 is binnen een integraal GGD team succesvol uitgevoerd.

20

Wat wilden we bereiken in 2022? c.

Status

Als gevolg van de te verwachten grotere sociaaleconomische gezondheidsverschillen willen we extra aandacht geven aan laaggeletterden, arbeidsmigranten en andere mensen met een niet -Nederlandse achtergrond. Samen met gemeenten zoeken we actief mensen op, die het moeilijk vinden om een hulpvraag te stellen, en ondersteunen we hen op weg naar een beter en gezonder leven. Ook onze aanpak op campings en vakantieparken zetten we voort.

√

Toelichting We nemen deel aan Breda eenvoudig (‘Huh’), oriënteren ons op een voor aanpak arbeidsmigranten met GGD Hart voor Brabant en zijn bezig met de doorontwikkeling van de aanpak vakantieparken en inzet van de wijk -GGD-er in verschillende gemeenten. In vijf gemeenten hebben we een bijdrage geleverd aan fijnmazig vaccineren voor moeilijk te bereiken doelgroepen t.b.v. corona. We hebben ingezet op het verspreiden van eenvoudige voorlichtingsmaterialen over goedkoop gezonde voeding in de ‘week van het geld’. Alle voedselbanken in ons werkgebied hebben hieraan meegewerkt. Daarnaast hebben we ingezet op het verkennen van de wijkaanpak Stoppen met roken, de aanpak Kind Naar Gezonder Gewicht, en de aanpak overgewicht voor volwassenen, allen gericht op de lage SES doelgroep. In samenwerking met GGD Hart voor Brabant wordt gewerkt aan het vergroten van gezondheidsvaardigheden van arbeidsmigranten. Hiervoor zijn innovatiemiddelen voor een impuls toegekend vanuit GGD Hart voor Brabant. De inzet richt zich op toegang tot informatie en ondersteuning (op dit moment wordt rol GGD in Brabants migratie info rmatie punt verkend), toegang tot zorg en het versterken van de dialoog arbeidsmigrant- gemeenten/stakeholders over de (mogelijke) rol in sociaal domein.

21

Wat wilden we bereiken in 2022? d.

Status

We streven in 2022 naar een regionale dekking van ons programma Nu Niet Zwanger. Een ongewenste geboorte vergroot de gezondheidsongelijkheid voor het kind en de ouders en brengt hoge maatschappelijke kosten mee. Kwetsbare inwoners zijn gebaat bij een open gesprek over hun kinderwens om hiermee de toekomstkansen voor hen en het kind te vergroten. In 2021 gaan we hierover in gesprek met onze regio. Bij een positief besluit leggen we in 2022 via een begrotingswijziging een regionale aanpak voor aan de West -Brabantse gemeenten.

√

Toelichting Sinds augustus 2021 is programma Nu Niet Zwanger actief in de hele regio. Er wordt momenteel gewerkt aan de implementatie bij ketenpartners. In alle gemeenten zijn inmiddels casussen aangemeld bij de aandachtsfunctionarissen of inhoudelijk coördinatoren. De meeste JGZ-professionals van de GGD hebben minimaal de e-learningmodule hiervoor gevolgd. De verwachting is dat het programma eind 2022 wordt geborgd in het basispakket.

e.

Uitvoering DUUP, voorheen RUPS: per 2021 is de Regeling uitstapprogramma’s prostituees (RUPS) overgegaan in de Decentralisatie -uitkering uitstapprogramma’s voor prostituees (DUUP) met Tilburg als centrumgemeente voor Midden- en West-Brabant en Zeeland. De uitstapprogramma’s worden niet langer gesubsidieerd door het Rijk, maar structureel gefinancierd. Dit kan gevolgen hebben voor de financiële bijdrage van de gemeenten hieraan vanuit de Gemeenschappelijke Regeling. Op basis van de evaluatie van RUPS 2020 vindt in maart 2021 bestuurlijke besluitvorming plaats ove r de (meerjarige) voortzetting van DUUP in onze regio vanaf 2022 en over de wijze waarop dit gebeurt. Indien nodig, leggen we dit met een begrotingswijziging in 2022 voor aan de West-Brabantse gemeenten.

√

Er zijn samenwerkingsovereenkomsten gesloten voor 2022 met de twee uitvoeringspartners. De uitvoering verloopt conform de afspraken die we maakten. Wel wordt er een terugloop gezien in aanmeldingen. Het zicht op kwetsbare prostituées lijkt (gedeeltelijk) afgenomen (o.a. ook vanuit de GGD team seksuele gezondheid) mogelijk door toedoen Corona. We zetten daarom waar nodig in op veldwerk. Er zijn extra middelen beschikbaar gesteld door het Rijk voor 2022. We zijn inhoudelijk in gesprek over interpretatie van de inzet: prostitutie maatschappelijk werk, ondersteuning bij het uitstappen.

22

2.1.4. Naar moderne, eigentijdse dienstverlening met de klant als kompas We leveren na de coronacrisis structureel ‘Zorg op afstand’; digitaal waar kan, fysiek waar moet. Het nut en de noodzaak van het datagedreven werken heeft zich bewezen. We hebben inmiddels meerdere dashboards en rapportages ten behoeve van stuurinformatie ontwikkeld vanuit ons Datawar ehouse. In samenwerking met de Veiligheidsregio Midden en West-Brabant zijn voorspellende modellen op data Meldkamer/ Veiligheidsregio doorontwikkel d. Het datalab is mede ontwikkeld en vernieuwende informatieproducten op data uit Datawarehouse zijn geleverd . De professionalisering van onze dienstverlening heeft verder gestalte gekregen met Start GGD Next Step

Wat wilden we bereiken in 2022? a.

Status

Onze bereikbaarheid laten we meer aansluiten op moderne communicatievormen. Door meer gebruik te maken van data krijgen we een beter inzicht in onze klanten en werken we toe naar een omnichannel strategie. Die leidt er onder meer toe dat onze klanten, zoals ouders, kunnen kiezen voor digitale of fysieke contactmomenten. De JGZ zet in op een goede, laagdrempelige toegang tot hulp en advies door landelijk goed bereikbaar te zijn via telefoon en mail en ondersteunt ouders door middel van de groeigids-app, die 24/7 te raadplegen is. Ook zorgen we dat onze digitale en telefonische bereikbaarheid beter aansluit bij de wens van de klant. We maken een digitaal platform, waarmee onze klanten meer eigen inzicht krijgen en makkelijker en sneller ondersteuning krijgen wanneer dit nodig of gewenst is. Ook willen we enkele eHealth initiatieven, bijvoorbeeld vanuit Seksuele Gezondheid, implementeren.

23

√

Toelichting Quick wins, naar verwachting afgerond in Q1 -2023: • Afspraken maken via MKIB (Ouderportaal • Afspraken verzetten via MKIB (Ouderportaal) • Bredere inzet en promotie communicatiekanalen • Voorspellend datamodel No Show & anders plannen

Wat wilden we bereiken in 2022? b.

Status

We geven een vervolg aan de in 2021 uitgewerkte data -strategie: het versterken van datagedreven publieke gezondheid. Via onze dashboards kunnen we trends signaleren en betere voorspellingen doen over gezondheid en het te verwachten zorggebruik (inclusief de kosten), bijvoorbeeld in de jeugdzorg. Op deze manier kunnen we adequate beleids- en stuurinformatie genereren.

x

Toelichting Vanuit ons datalab is in 2022 zijn een aantal data-projecten opgeleverd, zoals o.a. het in kaart brengen van achtergrondkenmerken van (on)gevaccineerden, het voorspellen van depressie onder kinderen, en geografische kaarten met immuunstatus COVID-19. Daarnaast is er een toekomstvisie en strategie gemaakt op datagedreven werken binnen de GGD.