Jaarstukken 2022 Stede Broec def versie 7-6
Tekst van het document
Dit was na uitbetaling aan de regiogemeenten om de hoogte van de reserve eind 2021 terug te brengen naar 10 %. Bij de jaarrekening 2022 wordt het saldo van de reserve teruggebracht naar 5 % van het regionale budget. Na toevoeging van het verwachte resultaat over 2022 is er in totaal € 2,9 miljoen onder de gemeenten verdeeld. Vanaf 2022 blijft de hoogte van de reserve op maximaal 5 % van de totale inkomsten. Het verschil tussen de werkelijke stand en die 5% van de inkomsten wordt jaarlijks naar rato van inwoneraantal verdeeld over de gemeenten. Zwembad (€ 90.000 voordeel) Dit jaar mochten de zwembaden vanaf februari volledig open en zijn er meer bezoekers geweest dan begroot. De betaalde zwemlessen zijn verruimd qua variatie, frequentie en bezoeken. De zwemlessen zijn effectiever ingedeeld waardoor kinderen meerdere keren per week kunnen zwemmen om zo sneller hun diploma te halen. Hiermee is ook de wachtrij ingelopen van het diploma zwemmen van een jaar naar een half jaar. Reserves: Onttrekking aan de Reserve grondbedrijf (€ 25.000 nadeel) Deze onttrekking is begroot om de kosten van projectbegeleiding van de bouw van het IKC te dekken. De kosten zijn niet gemaakt dus de onttrekking heeft ook niet plaatsgevonden.
38/150
Milieu Inleiding In dit programma wordt verantwoording afgelegd met betrekking tot de volgende beleidsterreinen: • Riolering • Afval • Milieubeheer • Circulaire economie • Klimaat en Duurzaamheid • Klimaatadaptatie • Begraafplaatsen
Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Goed en duurzaam leefklimaat en verantwoorde afvoer van afvalwater Wij dragen bij aan een duurzame samenleving, bereiken onze klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen en bevorderen een goed woon-, werk- en leefmilieu. Daarbij zorgen wij voor een juiste afweging tussen kosten, service en milieurendement. Afval en Circulaire economie De afvalmarkt is in 2022, net zoals in voorgaande jaren, sterk in beweging geweest. We zien een afname in huishoudelijk afval omdat mensen weer meer op kantoor werken, hebben recyclers besloten om de recycling van drankkartonnen tijdig te staken omdat de energie hoog zijn opgelopen en is papierprijs is weer gestegen. Met het vaststellen van de doelen en uitgangspunten voor het afvalbeleid heeft Stede Broec voorgesorteerd op het invoeren van een recycletarief. Echter is in het coalitieakkoord besloten geen recycletarief in te voeren en is 2022 gebruikt om een nieuw beleidsplan op te stellen. Dit beleidsplan ligt voor in tweede kwartaal 2023. Daarnaast is circulaire economie doorlopend onder de aandacht gebracht bij de inkopers. Afval en Circulaire economie Optimale afvalinzameling Ambitie Wat hebben we bereikt? Doorlopende afstemming tussen, service en milieurendement. Concept afvalbeleidsplan opgesteld. Wat hebben we ervoor gedaan? Afval en Circulaire economie Duurzame economie van grondstoffen.
Ambitie Wat hebben we bereikt? Bijgedragen aan optimaal gebruik van grondstoffen. Circulaire en duurzame economie onder de aandacht gebracht bij Wat hebben we ervoor inkopers. gedaan?
39/150
Klimaat en Duurzaamheid Vormgeven aan de energietransitie SED. Ambitie Wat hebben we bereikt? Een concept regionaal beleidskader voor zon- en wind energie op Wat hebben we ervoor gedaan?
land. Inwoners en stakeholders zijn betrokken bij het verder invullen van de zoekgebieden. Hiervoor zijn regionale beleidskaders voor zon- en wind energie op land opgesteld.
Klimaat en Duurzaamheid Vormgeven aan de energietransitie SED. Ambitie Wat hebben we bereikt? Inwoners en ondernemers zijn geïnformeerd over de mogelijkheden Wat hebben we ervoor gedaan?
voor verduurzamen. Het Duurzaam Ondernemersloket is opgericht. Het Duurzaam Bouwloket heeft 1.200 inwoners geholpen bij het verduurzamen van de woning.
Klimaat en Duurzaamheid Vormgeven aan de energietransitie SED. Ambitie Wat hebben we bereikt? De energierekening van kwetsbare huishoudens beter betaalbaar
Wat hebben we ervoor gedaan?
houden. Er zijn 1.175 huishoudens geholpen met gratis energiebesparende maatregelen. Voor de landelijke Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RREW) is een aanpak opgesteld en uitgevoerd om kleine verduurzamingsmaatregelen uit te kunnen voeren aan de woningen voor de kwetsbare huishoudens.
Klimaat en Duurzaamheid Vormgeven aan de energietransitie SED. Ambitie Wat hebben we bereikt? Huurders en eigenaar-bewoners met maatwerkadvies helpen bij het Wat hebben we ervoor gedaan?
verduurzamen. Energiecoaches bezoeken sinds 2022 zowel huurders als eigenaarbewoners om te adviseren rondom energiebesparing en verduurzamingsmaatregelen.
Klimaat en Duurzaamheid Vormgeven aan de energietransitie SED. Ambitie Wat hebben we bereikt? De SED pilot voor het opstellen van het eerste wijkuitvoeringsplan
Wat hebben we ervoor gedaan?
heeft de landelijke PAW subsidie en een provinciale subsidie verkregen. Er is een start gemaakt met het wijkuitvoeringsplan. De bewoners uit de wijk hebben zich inmiddels georganiseerd in een coöperatie. De subsidies zijn aangevraagd. Met de bewonersparticipatie is intensief contact gehouden en wordt regulier overlegd om het wijkuitvoeringsplan op te stellen.
40/150
Klimaat en Duurzaamheid Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan? Klimaat en Duurzaamheid Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?
Klimaatadaptatie Ambitie Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Milieubeheer Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan? Riolering Ambitie Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Vormgeven aan de energietransitie SED. De aanpak voor de gemeentelijke wijkaanpak is geactualiseerd. Met de ambtelijke stakeholders is de wijkaanpak opnieuw bekeken om voor 2023 tot een start van de vervolgwijken te komen.
Vormgeven aan de energietransitie SED. Een plan om het gemeentelijke vastgoed te verduurzamen. Het eerder opgestelde plan voor het in kaart brengen van de verduurzaming van het vastgoed is bijgesteld naar de in 2022 vastgestelde landelijke leidraad.
Voorbereiding op de consequenties van de klimaatverandering en voldoen aan doelstellingen Nationaal Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. We hebben stappen gezet klimaatadaptief inrichten en handelen te borgen in lijnorganisatie. Dit is nodig om de ambitie voor klimaatadaptie in 2050 te behalen. De acties uit de uitvoeringsagenda voor 2022 zijn opgepakt. Eén van de belangrijkste resultaten is de realisatie van een regionaal inspiratieboek klimaatadaptatie en biodiversiteit openbare ruimte.
Voorkomen onaanvaardbare milieurisico's. De gecontroleerde bedrijven voldoen aan de milieuregels. -
Uitvoering gegeven aan de VTH-milieustrategie, Goed opdrachtgeverschap OD NHN.
Voldoen aan zorgplichten op het gebied van stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. - Doelmatig beheer en onderhoud om zo risico gestuurd te kunnen werken. - Opstellen van actueel rioleringsplan. - Doelmatig beheer uitgevoerd volgens het Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP). - Actualiseren van nieuw Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR).
41/150
Indicatoren Goed en duurzaam leefklimaat Ambitie
Prestatie indicatoren
Optimale afvalinzameling.
Restafval (kg/inw/jr) (VANG doelstelling max 100 kg/inw/jr in 2020). Afvalscheiding (VANG doelstelling 75% in 2020). Tarief meerpersoons huishoudens Tarief éénpersoons huishoudens
Afvalstoffen heffing*
Rekening 2021 175
Begroting 2022 150
Rekening 2022 nnb
Invloed raad Laag
70,6%
70%
nnb
Laag
€ 374,05
nvt
€ 411,00
Hoog
€ 252,00
nvt
€ 279,00
Hoog
Verplichte indicatoren Verplichte beleidsindicatoren Naam indicator
Eenheid
Bron
Meest recent
Huishoudelijk restafval
Kg/inwoner
CBS
2020: 140
Hernieuwbare elektriciteit
%
RWS
2020: 12,6
Met wie hebben we samengewerkt? Voor het programma Milieu werken we samen met de volgende verbonden partijen: • Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) en • Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN). Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.
Wat heeft het gekost? Primitieve
Gewijzigde
begroting
begroting
Totaal lasten
4.397
4.725
4.472
Totaal baten
5.098
5.015
5.150
Saldo van baten en lasten
701
290
678
Toevoeging aan de reserves
0
0
292
Onttrekking aan de reserves
0
188
188
701
478
574
Resultaat
42/150
Werkelijk
voordelig
Toelichting afwijkingen Werkelijk t.o.v. Begroting (> € 20.000)
voordelig
voordelig
Bedrag
V/N
Lasten: Bijdrage SED organisatie Riolering Afvalinzameling Klimaat en duurzaamheid Overige verschillen
-49 48 47 185 13
N V V V V
Totaal lasten:
253
V
Baten: Klimaat en duurzaamheid Overige verschillen
107 28
V V
Totaal baten:
135
V
Storting reserves
-292
N
Totaal verschil
96
V
Bijdrage SED organisatie (€ 49.000 nadeel) De bijdrage aan de SED organisatie voor 2022 is in totaal € 12.315.000. Deze bijdrage wordt in de jaarrekening 2022 van Stede Broec toegerekend aan alle taakvelden. De werkelijke toerekening wijkt af van de begrote toerekening op de taakvelden waardoor er hier een nadeel ontstaat. Riolering (€ 48.000 voordeel) De rioolheffing is gebaseerd op de kosten. Een deel van de kosten worden extracomptabel toegerekend. Dit betreft o.a. de BTW en de overhead. Als van deze kosten de realisatie afwijkt van de begroting dan kan er een saldo op het product riolering ontstaan. Afvalinzameling (€ 47.000 voordeel) In 2022 is een teruggave uit de eindafrekening 2021 verwerkt. Eveneens zijn minder kosten gemaakt voor going concern afvalbeheer omdat werd gewerkt aan nieuw afvalbeleid. Daarnaast zijn de kosten en inkomsten op deze post mede afhankelijk van fluctueerde marktprijzen en vergoedingen van Nedvang. Klimaat en duurzaamheid (€ 185.000 voordeel)
43/150
Het restant wordt veroorzaakt door de middelen van het Rijk voor de uitvoering van het klimaatakkoord (meicirculaire: € 190.000). Deze zijn bedoeld voor versterken van de organisatie voor de klimaatopgave. Hiervoor is een vacature procedure gestart. De lasten zijn geraamd, maar niet gerealiseerd. Klimaat en duurzaamheid (€ 107.000 voordeel) De ontvangen subsidies van het Rijk en de provincie zijn niet begroot. De verkregen middelen voor de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen zijn wel benut. De verkregen middelen van de provincie NH betreffen de uitgekeerde subsidie voor in 2021 uitgevoerde activiteiten uit het Regionale energiebesparingsprogramma particulier bestaande bouw 2018-2022 (WF). Hiervoor zijn o.a. de duurzame huizenroute, de isolatiecampagne voor de jaren 60/70 woningen en het energieloket uitgevoerd. Reserves: Storting in de egalisatiereserve klimaat en duurzaamheid (€ 292.000 nadeel) Het saldo van de lasten en baten op het budget klimaat en duurzaamheid is gestort in de egalisatiereserve. Deze storting is niet geraamd.
44/150
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Inleiding VTH-kwaliteit De taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken) hebben betrekking op de fysieke leefomgeving. Primair gaat het om de toestemmingen en toezichthoudende taken op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) waarbij wij de juiste kennis en kunde toepassen. Ons beleid is integraal. We streven naar samenwerking met onze (keten)partners. Daarbij willen wij met behoud van eigen identiteit de regionale kracht optimaal benutten. We zijn een goede gesprekspartner voor burgers en bedrijven en zijn duidelijk over onze taak en onze resultaten. De interne en externe VTHdienstverlening is klantgericht, effectief en efficiënt geregeld. Onze eindproducten willen we transparant, integer en op tijd leveren. Wij geven het goede voorbeeld en leggen verantwoordelijkheden waar deze horen. Door de veranderde opvatting over burgerschap en de rol van de overheid wordt een groter beroep gedaan op de eigen kracht en verantwoordelijkheid van de samenleving bij het aanvragen van vergunningen en het naleven van regels. Private kwaliteitsborging Naar verwachting treedt op 1 januari 2024 de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers.
De wet gaat gefaseerd in. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten. Het proces voor vergunningverlening kent twee stappen: 1. De ruimtelijke component (toets aan omgevingsplan en -veiligheid), deze loopt via de gemeente. 2. De bouwtechnische component wordt getoetst door een onafhankelijke kwaliteitsborger die tijdens de bouw toetst op conformiteit met de bouwtechnische voorschriften uit het Bouwbesluit. De kwaliteitsborger verklaart ook of de getoetste onderdelen aan de voorschriften voldoen. De rol van de gemeente gaat dus door deze nieuwe wet veranderen. Woondeal Noord-Holland Noord Achttien gemeenten van Noord-Holland Noord hebben in samenwerking met de Provincie een Woondeal opgesteld. In deze bovenregionale deal gaat het om de grotere opgaven op het niveau van geheel Noord-Holland Noord. In 2022 is een addendum bij de Woondeal NoordHolland Noord vastgesteld. Het addendum vormt de basis een nieuwe Woondeal. In 2023 wordt samen met Noord-Holland Noord gewerkt aan een Woondeal NHN 2.0.
45/150
Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Leefomgeving wonen en bouwen Aandacht voor evenredige verdeling koop- en (sociale) huurwoningen Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?
in regioverband. We geven uitvoering aan het Woonakkoord West-Friesland. Woningbouwplannen wordt getoetst afwegingskader uit het Woonakkoord.
aan
het
West-Friese
Leefomgeving wonen en bouwen Goede digitale bereikbaarheid voor de woningen, bedrijventerreinen Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?
en voorzieningen in de gemeente. Er worden kabels aangelegd voor digitale bereikbaarheid door de providers. We hebben medewerking aan deze aanleg verleend.
Leefomgeving wonen en bouwen Implementatie Omgevingswet. Ambitie Wat hebben we bereikt? voorbereidingen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan Wat hebben we ervoor gedaan?
door. De inwerkingtredingsdatum is naar verwachting 1 januari 2024. We hebben onze medewerkers opgeleid. In 2023 e.v. volgen verdiepende opleidingen. We hebben de nieuwe VTH-applicatie RX.Mission in gebruik genomen. We hebben voor de raad een themabijeenkomst georganiseerd. We hebben een succesvolle marktconsultatie gehouden voor de aanbesteding van de omgevingsvisie en het omgevingsplan.
Leefomgeving wonen en bouwen Kwaliteit in de gebouwde omgeving. Ambitie - Bouwwerken voldoen aan de wet- en regelgeving. Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?
- Illegale bouw en sloop is teruggedrongen. Uitvoering geven aan het vergunningverlening, toezicht en handhavingsbeleid (VTH-beleid omgevingsrecht) onderdeel bouwen conform uitvoeringsprogramma. De vergunningen zijn zorgvuldig en adequaat behandeld en verleend. Toezicht en handhavingsactiviteiten onderdeel bouwen uitvoeren conform VTH-beleid omgevingsrecht en uitvoeringsprogramma VTHkwaliteit.
Leefomgeving wonen en bouwen Opstarten voorbereiding plan Florapark afgestemd op de bouw van Ambitie Waterweide.
Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?
Voor Florapark/Westeinde zijn er informatiebijeenkomsten voor omwonenden/bedrijven gehouden en daaruit is een Klankbordgroep geformeerd. Het verkeerseffecten-onderzoek loopt.
46/150
We werken met gemeente Enkhuizen aan een ambitiedocument voor hele gebied Florapark-Westeinde zuid. Het ambitiedocument gaat onderdeel uitmaken van de intentieovereenkomst. We verwachten in 2023 verdere het ambitiedocument te vaststelling aan te bieden aan de raad.
Leefomgeving wonen en bouwen Stede Broec beschikt over actueel erfgoedbeleid. Ambitie Wat hebben we bereikt? De voorbereiding is ter hand genomen en het erfgoedbeleid kan in Wat hebben we ervoor gedaan?
2023 ter vaststelling aan de raad worden aangeboden. Het erfgoedbeleid is voorbereid.
Leefomgeving wonen en bouwen Stede Broec is een woongemeente met een divers en evenredig Ambitie Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
woningaanbod. Voorbereidingen van woningbouwprojecten die zorgen voor een evenwichtige woningvoorraad op de lange termijn van en voor woningzoekenden in de gemeente. We hebben de kaders hiervoor ingebracht bij woningbouwinitiatieven. onder andere bij Florapark en de initiatielocatie Groot-Vriend. In onderhandeling met initiatieflocatie Molensloot zuid worden deze kaders meegegeven.
Leefomgeving wonen en bouwen Vaststellen omgevingsvisie. Ambitie Wat hebben we bereikt? Voorbereidingen van de Europese aanbesteding zijn gestart. In 2023 gaan we een begin maken met het opstellen een gezamenlijke Wat hebben we ervoor omgevingsvisie voor de drie SED-gemeenten. gedaan? Daaropvolgend (vanaf 2025) kunnen we gaan werken aan gemeentebrede omgevingsplannen. We hebben als organisatie niet alle expertise in huis om een omgevingsvisie en gemeentebrede omgevingsplannen op te stellen.
Leefomgeving wonen en bouwen Verkorten wachttijden (sociale) huurwoningen. Ambitie Wat hebben we bereikt? Maakt deel uit van de huidige prestatieafspraken met de Wat hebben we ervoor Woonschakel. gedaan? Leefomgeving wonen en bouwen Winkelcentrum Het Streekhof zal tot een toekomstbestendige Ambitie Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
afronding komen. Fasen 4 en 6 zijn opgeleverd. De Gebiedsvisie Centrumgebied Stede Broec is door de raad vastgesteld. De Gebiedsvisie is voorbereid.
47/150
Ruimtelijke kwaliteit Ambitie Wat hebben we bereikt?
Actuele bestemmingsplannen.
Wat hebben we ervoor gedaan?
Voorstel om deze ambitie te laten vervallen in verband met Wet actualisatieplicht bestemmingsplannen en beheersverordeningen. Op 1 juli 2018 is de Wet in werking getreden. Daarmee is de actualisatieplicht van bestemmingsplannen en beheersverordeningen komen te vervallen. Hierdoor kunnen gemeenten zich beter voorbereiden op de Omgevingswet.
Ruimtelijke kwaliteit Ambitie Wat hebben we bereikt?
Passend woningaanbod.
Wat hebben we ervoor gedaan?
-
Ruimtelijke kwaliteit Ambitie Wat hebben we bereikt?
Ruimtelijke inrichting.
Wat hebben we ervoor gedaan? Ruimtelijke kwaliteit Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?
VTH-kwaliteit Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?
-
Waterweide is in de afrondende fase. Woningbouw op voormalig volkstuincomplex Kweeklust is volop in ontwikkeling. In 2022 is fase 3 van Waterweide opgeleverd. Planologische procedure is gestart en doorlopen.
Gebiedsvisie Centrumgebied Stede Broec vastgesteld. Uitwerkingsplan woningbouw op voormalig volkstuincomplex Kweeklust is vastgesteld. De opmaak is voorbereid en de procedures zijn gevoerd met aandacht voor aantrekkelijkheid als woon- en werk- en leefmilieus.
Kwaliteit in uitvoering Er zijn kwalitatief goede vergunningen verleend en er is ingezet op een snelle afhandeling. - Vergunningen zijn binnen de wettelijke termijnen verleend. - Gezamenlijk met Enkhuizen en Drechterland is invulling gegeven aan de Kwaliteitscriteria. - 50% van de welstandstoetsingen konden ambtelijk worden afgedaan, waardoor de behandelingstermijn aanzienlijk is verkort.
Kwaliteit in uitvoering Er zijn kwalitatief goede vergunningen verleend en er is ingezet op een snelle afhandeling. - Vergunningen zijn binnen de wettelijke termijnen verleend. - Gezamenlijk met Enkhuizen en Drechterland is invulling gegeven aan de Kwaliteitscriteria. - 50% van de welstandstoetsingen konden ambtelijk worden afgedaan, waardoor de behandelingstermijn aanzienlijk is verkort.
48/150
Indicatoren Verplichte indicatoren Verplichte beleidsindicatoren Naam indicator
Eenheid
Bron
Meest recent
Gemiddelde WOZ waarde
x € 1.000
CBS
2022: 294
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
Basisregistratie adressen en gebouwen
2021: 8,4
%
CBS
2022: 80,1
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuis- houden
In euro's
COELO
2022: 865
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuis- houden
In euro's
COELO
2022: 994
Demografische druk
Met wie hebben we samengewerkt? Voor het programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing werken we samen met de volgende verbonden partij: • Archeologie Westfriese Gemeenten. Deze verbonden partij wordt verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.
Wat heeft het gekost? Primitieve
Gewijzigde
begroting
begroting
Totaal lasten
1.508
2.932
1.506
Totaal baten
294
294
348
Saldo van baten en lasten
-1.214
-2.638
-1.158
Toevoeging aan de reserves
0
0
0
Onttrekking aan de reserves
0
1.258
1.258
-1.214
-1.380
100
nadelig
nadelig
voordelig
Resultaat
49/150
Werkelijk
Toelichting afwijkingen Werkelijk t.o.v. Begroting (> € 20.000)
Bedrag
V/N
317 247 -44 842 64
V V N V V
1.426
V
Baten: Plankosten Centrumplan Bouwleges Overige verschillen
36 41 -23 1
V V N V
Totaal baten:
54
V
Totaal verschil
1.480
V
Lasten: Bijdrage SED Omgevingswet Plankosten Centrumplan Overige verschillen Totaal lasten:
Bijdrage SED organisatie (€ 317.000 voordeel) De bijdrage aan de SED organisatie voor 2022 is in totaal € 12.315.000. Deze bijdrage wordt in de jaarrekening 2022 van Stede Broec toegerekend aan alle taakvelden. De werkelijke toerekening wijkt af van de begrote toerekening op de taakvelden waardoor op dit onderdeel een voordeel ontstaat. Omgevingswet (€ 247.000 voordeel) In het SED-brede programmaplan implementatie Omgevingswet 2022 is afgesproken te werken volgens de begroting voor dat jaar. De Omgevingswet is een meerjarig programma, waarbij het beschikbare budget wordt verspreid over meerdere jaren en per jaar wordt begroot wat nodig is. In 2022 is het beschikbare budget voor dat jaar niet geheel uitgegeven door opnieuw uitstel van de inwerkingtreding (nu voorlopig gesteld op 1 juli 2023) van de Omgevingswet en door voorbereidende werkzaamheden voor de omgevingsvisie, omgevingsvergunning- en plan, en digitalisering. Begin 2023 wordt door de afdeling RO een nieuw programmaplan gemaakt. Inmiddels is al wel duidelijk dat voor 2023 uitgaven te verwachten zijn voor de gezamenlijke omgevingsvisie van de drie gemeenten (start mei 2023) en de gezamenlijke pilot omgevingsplan (ook start mei 2023). Beide projecten lopen in 2023 en 2024 door.
Plankosten (€ 44.000 nadeel) Er zijn uitgaven gedaan voor benodigde onderzoeken en adviezen voor (mogelijke) projecten die nog geen formele (vastgestelde grondexploitatie of voorbereidingsbudget) status hebben. Centrumplan (€ 842.000 voordeel) Dit betreft het resterende budget voor de centrumontwikkelingen. Uit dit budget moet onder andere nog de herontwikkeling van de Middenweg worden bekostigd en ook de laatste afwikkeling van de uitbreiding van het centrum moet nog worden gedaan. 50/150
Plankosten (€ 36.000 voordeel) De plankosten worden (deels) gedekt vanuit plankostenvergoedingen die de gemeente ontvangt vanuit het kostenverhaal/anterieure overeenkomsten van met name kleinere projecten. Centrumplan (€ 41.000 voordeel) Zie verklaring bij uitgaven. Bouwleges (€ 23.000 nadeel) De verwachte legesinkomsten uit kleine aanvragen zijn redelijk stabiel en die uit woningbouw te voorzien en bij te stellen. De legesopbrengsten uit grote bouwplannen door bedrijven (bouwkosten meer dan € 300.000) zijn bij de gemeente veelal onbekend en kunnen daarom voor grote verschillen in de legesopbrengsten zorgen. Afwijkingen (8% minder opbrengsten) kunnen zo ontstaan.
51/150
Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Deze inkomsten zijn vrij te besteden.
Onroerende zaakbelasting (eigendom woningen)
Begroting na wijziging
Rekening
Verschil
3.635
3.706
71
Onroerende zaakbelasting (eigendom niet-woningen)
476
562
86
Onroerende zaakbelasting (gebruik niet-woningen)
397
380
-17
Hondenbelasting
113
106
-7
Toeristenbelasting
60
96
36
Forensenbelasting
8
4
-4
Algemene uitkering
40.547
41.197
650
155
141
-14
-1.329
-1.211
118
Verhuur gemeente eigendommen
718
770
52
Opbrengst markt- en standplaatsen
26
16
-10
Onvoorzien 2022
15
0
15
44.821
45.767
976
Dividend Saldo financieringsfunctie
Totaal
Algemene uitkering In de primaire begroting 2022 is uitgegaan van een algemene uitkering van € 36.149.000. Bij de Voorjaarsnota 2022 en de Najaarsnota 2022 is de raming op basis van diverse circulaires bijgesteld naar € 40.547.000 Het bedrag dat in 2022 als algemene uitkering is ontvangen bedraagt € 41.197.000. De overschrijding van € 650.000 wordt verklaard door de volgende mutaties: • In de decembercirculaire 2022 is de algemene uitkering 2022 verhoogd met € 690.000. Hiervan is € 454.000 bedoeld als dekking voor de uitbetaling van de energietoeslag 2023. Deze is ook meegenomen in het overhevelingsbesluit. • Het overige bedrag van -/- € 40.000 betreft afrekeningen van oude jaren. De mutaties van de decembercirculaire waren pas in december bekend. De begroting kon daardoor niet meer via een raadsbesluit worden aangepast.
52/150
Wat heeft het gekost? Primitieve
Gewijzigde
begroting
begroting
Totaal lasten
917
770
735
Totaal baten
41.713
45.957
46.959
Saldo van baten en lasten
40.796
45.187
46.224
Toevoeging aan de reserves
0
0
0
Onttrekking aan de reserves
0
0
0
40.796
45.187
46.224
voordelig
voordelig
voordelig
Resultaat
Toelichting afwijkingen Werkelijk t.o.v. Begroting (> € 20.000)
Werkelijk
Bedrag
V/N
Lasten: Renteresultaat Bijdrage SED organisatie Overige verschillen
-30 76 -10
N V N
Totaal lasten:
35
V
Baten: Algemene uitkering OZB eigendom woningen OZB eigendom niet-woningen Overige verschillen
650 71 87 194
V V V V
Totaal baten:
1.002
V
Totaal verschil
1.037
V
Renteresultaat (€ 30.000 nadeel) Het saldo van de baten en lasten met betrekking tot de rente noemen we het renteresultaat. Het renteresultaat is in 2023 € 118.000 positief. Doordat de rente via een bij de begroting 2022 berekend percentage wordt doorberekend aan de taakvelden ontstaat er op dit programma een nadelig renteresultaat. Op andere programma’s is in totaal een voordeel zichtbaar. Het totaal van de rente op alle programma’s geeft een voordeel van € 118.000.
53/150
Bijdrage SED organisatie (€ 76.000 voordeel) De bijdrage aan de SED organisatie voor 2022 is in totaal € 12.350.000. Deze bijdrage wordt in de jaarrekening 2022 van Stede Broec toegerekend aan alle taakvelden. De werkelijke toerekening wijkt af van de begrote toerekening op de taakvelden waardoor er hier een voordeel ontstaat. Algemene uitkering (€ 650.000 voordeel) Naar aanleiding van de decembercirculaire zijn er extra middelen aan de algemene uitkering toegevoegd. Deze konden niet meer worden bijgeraamd in de begroting. Hieronder vallen ook de extra uitkering met betrekking tot de energietoeslag. OZB eigendom woningen (€ 71.000 voordeel) Er is 1,9% meer ontvangen dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door een beperktere aanpassing van de WOZ-waarde naar aanleiding van bezwaarschriften dan begroot. Daarnaast wordt het tarief vastgesteld naar de op dat moment bekende WOZ-waardes. Die zijn bij de vaststelling van de tarieven nooit volledig, omdat onroerende zaken in aanbouw pas in de maand december kunnen worden beoordeeld. OZB eigendom niet-woningen (€ 87.000 voordeel) De raming is gedaan op basis van een onjuist aanname.
54/150
Overhead Inleiding Gemeenten zijn verplicht een apart overzicht van de kosten van de overhead op te nemen in de programmaverantwoording. Dat is zo afgesproken om de raad meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie. Wettelijk is het voldoende om alleen het totaalbedrag aan overhead op te nemen. In de programma's moeten alleen de kosten worden opgenomen van het primaire proces. De kosten moeten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken en activiteiten. Activiteiten die onder de overhead vallen, zijn grofweg in te delen in ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) en ondersteunende personen op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). Om te kunnen vaststellen welke kosten onder de overhead vallen, is de volgende definitie opgesteld: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Juridische zaken Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?
Tijdige/correcte besluitvorming op bezwaarschriften. 91,8% van de bezwaarschriften is binnen de wettelijke termijn afgehandeld. Het aantal bezwaarzaken is met bijna 10% toegenomen. Het percentage afgehandelde bezwaarschriften binnen de wettelijke termijn is gestegen van 85,5% in 2021 naar 91,8% in 2022. We hebben tijdelijk extern meer senioriteit in huis kunnen halen. Dit heeft bijgedragen aan de verdere professionalisering van de bezwaarafhandeling. De extra inzet is niet structureel.
55/150
Communicatie We zetten diverse communicatiemiddelen in om inwoners en ondernemers te bereiken. In 2022 hebben we de digitale communicatiemiddelen verder ontwikkeld. Begin 2022 hebben we voor de website de B status bereikt op het gebied van digitale toegankelijkheid. We voldoen met de nieuwe website aan de standaard voor websites van overheidsinstanties
56/150
(toegankelijkheidsnorm WCAG 2.1, niveau A + AA). Naast het nieuws en de informatie over projecten gebruiken we de website als communicatiemiddel voor crises, zoals de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Social media In 2022 hebben we de sociale media breed ingezet. We plaatsen vaker berichten via Instagram. Daarnaast zetten we de sociale media ook in voor campagnes, zoals voor de gemeenteraadverkiezing en het Integraal Veiligheidsplan. Door de inzet van sociale media willen wij meer zichtbaarheid, interactie en bereik realiseren. Participatie Nu de coronabeperkingen zijn opgeheven combineren we de fysieke bijeenkomsten voor participatie met de mogelijkheden die het online platform samen.stedebroec.nl biedt. Op deze manier kunnen inwoners ook na een bewonersbijeenkomst nog online reageren, verslagen terugvinden en het vervolg van het participatietraject volgen. Inmiddels hebben we voor zes projecten online participatie ingezet. We zetten deze werkwijze bij meerdere projecten voort en willen zo de online mogelijkheden vergroten om inwoners te betrekken en mee te laten denken bij het opstellen van beleid. Gemeentenieuws Vanwege papiertekort en stijgende kosten bij de Middenstander verschijnt de Middenstander voorlopig maandelijks i.p.v. wekelijks. Dat betekent dat het gemeentenieuws ook is teruggebracht naar een maandelijkse uitgave.
Hiermee hebben we een onverwacht kostenvoordeel voor het communicatiebudget. Communicatie Ambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan?
Communicatie Ambitie Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Burgerparticipatie We combineren fysieke bijeenkomsten voor participatie met de mogelijkheden die het online platform samen.stedebroec.nl biedt. Inwoners kunnen ook na een bewonersbijeenkomst nog online reageren, verslagen terugvinden en het vervolg van het participatietraject volgen. Inmiddels hebben we voor zes projecten online participatie ingezet. We zetten deze werkwijze bij meerdere projecten voort en willen zo de online mogelijkheden vergroten om inwoners te betrekken en mee te laten denken bij het opstellen van beleid.
Proactief informeren van inwoners en ondernemers. We hebben de digitale communicatiemiddelen verder ontwikkeld. We voldoen met de nieuwe website aan de standaard voor websites van overheidsinstanties (toegankelijkheidsnorm WCAG 2.1, niveau A + AA). De informatie op de website is toegankelijk, actueel en juist. De publicaties staan in het gemeentenieuws. We zetten social media actief in. De gemeentegids is huis aan huis verspreid. Per 1 mei 2022 is de Wet Open Overheid ingevoerd. We zijn gestart met de implementatie van deze wet We actualiseren de website continu. Naast het nieuws en de informatie over projecten gebruiken we de website als
57/150
communicatiemiddel voor crises, zoals de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. We publiceren actueel nieuws via een digitale nieuwsbrief. Het gemeentenieuws verschijnt voorlopig maandelijks vanwege papiertekort en stijgende kosten bij de Middenstander. In 2022 hebben we de sociale media breed ingezet. We plaatsen vaker berichten via Instagram. Daarnaast zetten we de sociale media ook in voor campagnes, zoals voor de gemeenteraadverkiezing en het Integraal Veiligheidsplan.
Indicatoren Juridische zaken Afgeleid beleidsdoel Tijdige besluitvorming op bezwaarschriften
Prestatie indicatoren Percentage afdoening bezwaarschriften binnen de wettelijke termijn.
Rekening 2021 85,5%
Begroting 2022 95%
Rekening 2022 91,8%
Invloed raad Laag
Rekening 2021 6,5
Begroting 2022 7,3
Rekening 2022 *
Invloed raad Middel
Communicatie Afgeleid beleidsdoel Proactief informeren van inwoners en ondernemers.
Prestatie indicatoren Gemiddelde waardering voor de communicatiemiddelen van de gemeente.
* Waar staat je gemeente wordt iedere twee jaar uitgezet.
Wat heeft het gekost? De overhead is als volgt onder te verdelen:
Onderdeel Kapitaallasten Indirecte kosten SED bijdrage
Lasten
Baten
realisatie
realisatie
170
0
5.042
0
Kosten werkplaats
51
8
Huisvestingslasten
129
1
Bijdrage SSC DeSom
1.043
989
Overige lasten
283
0
Overige baten
0
251
6.718
1.249
58/150
Primitieve
Gewijzigde
begroting
begroting
Totaal lasten
6.657
7.222
6.718
Totaal baten
1.087
1.164
1.249
Saldo van baten en lasten
-5.570
-6.058
-5.469
Toevoeging aan de reserves
0
0
0
Onttrekking aan de reserves
82
82
82
-5.488
-5.976
-5.387
nadelig
nadelig
nadelig
Resultaat
Toelichting afwijkingen Werkelijk t.o.v. Begroting (>€ 20.000)
Werkelijk
Bedrag V/N
Lasten: Bijdrage SED organisatie
283
V
Wet Open Overheid
100
V
Archief
71
V
Communicatie
31
V
Overige verschillen
-19
N
Totaal lasten:
504
V
Vergoeding huisvestingskosten
48
V
Overige verschillen
38
V
Totaal baten:
85
V
Totaal verschil
589
V
Baten:
Bijdrage SED organisatie (€ 168.000 voordeel) De bijdrage aan de SED organisatie voor 2022 is in totaal € 12.315.000. Deze bijdrage wordt in de jaarrekening 2022 van Stede Broec toegerekend aan alle taakvelden. De werkelijke toerekening wijkt af van de begrote toerekening op de taakvelden waardoor er hier een voordeel ontstaat. Wet Open Overheid (€ 100.000) Voor de Wet Open Overheid zijn minder kosten gemaakt in 2022. Via het overhevelingsbesluit van de SED worden deze kosten overgeheveld naar 2023.
59/150
Archief (€ 71.000 voordeel) In 2022 is er een start gemaakt met het voorbewerken van de bouw- en omgevingsvergunningen en de constructietekeningen- en berekeningen voor alle drie de gemeentes. Het was niet mogelijk om voor alle drie de gemeentes de voorbewerkte bouw- en omgevingsvergunningen en constructietekeningen- en berekeningen over te brengen naar het Westfries Archief. In 2023 worden de archieven weer intern voorbewerkt en in delen overgebracht naar het Westfries Archief. Communicatie (€ 31.000 voordeel) In 2022 is de frequentie van het gemeentenieuws gewijzigd van wekelijks naar maandelijks. Hierdoor hebben we minder uitgegeven aan advertentie- en publicatiekosten. Daarnaast hebben we geen grote uitbestede werkzaamheden aangekocht. Vergoeding huisvestingskosten (€ 48.000 voordeel) In verband met het fiscale regiem van de SED organisatie moeten alle huisvestingskosten doorbelast worden naar de SED. De SED belast vervolgens deze huisvestingskosten weer terug door naar de gemeente. Bij de inkomsten ontstaat er een voordeel, maar de SED bijdrage is hierdoor hoger.
60/150
Vennootschapsbelasting De gemeente hoeft geen rekening te houden met een belastinglast over het jaar 2022. Om de last van de vennootschapsbelasting in te kunnen schatten over het jaar 2022 is onderzocht welke activiteiten opbrengsten van derden worden ontvangen en of deze mogelijk zijn te kwalificeren als ondernemingsactiviteiten. De gemeente heeft in 2022 opbrengsten behaald met een aantal activiteiten. Bij deze activiteiten wordt naar onze mening niet voldaan aan de criteria van het fiscale ondernemerschap. Over een aantal activiteiten wordt op dit geprocedeerd door andere gemeenten tegen de belastingdienst. Mocht de rechter een voor ons negatieve uitspraak doen, loopt de gemeente Stede Broec een risico dat we deze activiteiten mee moeten nemen in de aangifte.
Onvoorzien De post onvoorzien welke is opgenomen in de begroting 2022 bedraagt € 15.000. Er zijn geen mutaties op de post onvoorzien geweest in 2022. Het begrotingssaldo wordt gedurende het jaar gemuteerd aan de hand van raadsbesluiten. In het onderstaande overzicht zijn de raadsbesluiten en de mutaties begrotingssaldo weergegeven: (bedragen * € 1.000)
Raadsvergadering van:
Primitieve begroting
Bedrag Incidenteel Structureel -575
583
Eindejaarsnota 2021
21-12-2021
-21
41
Overheveling structurele ruimte
27-1-2022
624
-624
Kadernota 2023/ Voorjaarsnota 2022
30-6-2022
-450
-681
Najaarsnota 2022
10-11-2022
1.075
-550
653
-1.231
Begrotingssaldo 31 december 2022
61/150
Paragrafen
62/150
Lokale heffingen Inleiding In de Gemeentewet en in enkele bijzondere wetten is geregeld welke lokale heffingen de gemeente aan inwoners en bedrijven mag opleggen. De raad bepaalt welke van die heffingen daadwerkelijk worden geheven.
Gerealiseerde inkomsten In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de heffingen en de verwachte opbrengsten in de begroting 2022 en de werkelijke opbrengsten.
Belastingen Onroerendezaakbelastingen op woningen (eigenaren)
Begroting 2022 3.635
Werkelijk 2022 3.706
Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (eigenaren) Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (gebruikers)
476 397
563 380
Forensenbelasting Toeristenbelasting
8 60
4 97
Hondenbelasting
113
106
4.690
4.856
Begroting 2022
Werkelijk 2022
205 279
261 256
Begrafenisrechten Rioolheffing
9 1.578
9 1.582
Afvalstoffenheffing Staangelden markten
3.276 26
3.278 16
15 39
15 65
5.425
5.482 Bedragen * € 1.000
Totaal
Heffingen Secretarieleges Leges omgevingsvergunningen
Pachtsommen kermissen Overige heffingen
63/150
Het totaal aan belastingen en heffingen bedraagt circa € 10,3 miljoen. Onderstaande grafiek laat de verdeling van de opbrengsten uit de belastingen en heffingen voor 2022 zien.
Toelichting op heffingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven van onroerende zaken die binnen de gemeente zijn gelegen. Het betreft een gebruikers- en eigenarenbelasting op niet-woningen (dit zijn vooral kantoor- en bedrijfspanden) en een eigenarenbelasting op woningen. Voor 2022 heeft de gemeenteraad de volgende tarieven vastgesteld: • voor eigenaren van een woning 0,1367% van de vastgestelde waarde; • voor eigenaren van een niet-woning 0,1875% van de vastgestelde waarde; • voor gebruikers van een niet-woning 0,1533% van de vastgestelde waarde. De berekening van de OZB-tarieven wordt gedaan aan de hand van de door de raad goedgekeurde methode. De tarieven voor de onroerendezaakbelastingen worden berekend naar een percentage van de WOZ-waarde van het onroerend goed in de gemeente. Bij het bepalen van dit tarief wordt een relatie gelegd met de waardeontwikkeling van het onroerend goed. Voor de verhouding in de opbrengst onroerendezaakbelastingen woningen versus niet-woningen geldt als uitgangspunt dat er geen verschuiving in de lastendruk plaatsvindt. Dit betekent dat als de WOZ-waarde voor woningen harder stijgt dan voor niet-woningen, de tarieven dusdanig worden aangepast dat de lastendruk gelijk blijft.
Hondenbelasting Uitgangspunt bij hondenbelasting is dat de baten worden aangewend ter dekking van de kosten die honden teweeg brengen en voor voorzieningen die ten goede komen aan het welzijn van de honden en de eigenaren. De hoogte van de aanslag hondenbelasting is afhankelijk van het aantal honden dat de belastingplichtige heeft. Rioolheffing Rioolheffing wordt geheven van de eigenaar van een eigendom van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Uitgangspunten voor de heffing zijn het
64/150
GRP (Gemeentelijk RioleringsPlan) en volledige kostendekking. Voor 2022 is de rioolheffing woningen € 150,70. De rioolheffing mag maximaal 100% kostendekkend worden opgelegd. Het percentage kostendekkendheid in 2022 is 100%. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de riolering:
Directe kosten riolering Overhead BTW Totale kosten
1.227 135 230 1.592
Opbrengsten heffingen Overige inkomsten Totale inkomsten
1.582 10 1.592
Dekking
100%
(bedragen x € 1.000)
Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn afhankelijk van de kosten die de Huisvuilcentrale (HVC) in Alkmaar aan de gemeente in rekening brengt. Met HVC is overeengekomen dat de kostprijs per huishouden met een jaarlijkse indexering wordt aangepast voor de tariefstelling op lokaal niveau. In het kader van kostendekkendheid worden aan de afvalkosten de kosten van administratie en inning (de zogenaamde perceptiekosten) toegevoegd. De tarieven voor 2022 zijn als volgt vastgesteld: • één persoonshuishouden € 267,12 • meer persoonshuishouden € 396,50 Afvalstoffenheffing mag maximaal 100% kostendekkend worden opgelegd. Het percentage kostendekkendheid in 2022 is 98%.
Directe kosten afvalinzameling Overhead BTW Overige toe te rekenen kosten Totale kosten
2.740 93 545 122 3.500
Opbrengsten heffingen Overige inkomsten Totale inkomsten
3.278 163 3.441
Dekking
98%
(bedragen x € 1.000)
65/150
Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Leges Leges zijn betalingen aan de gemeente waar een individueel aanwijsbare tegenprestatie van die gemeente tegenover staat. Het gaat om een bedrag dat betaald moet worden aan de gemeente voor het gebruik van hun diensten of producten. De leges worden geheven van de aanvrager van de dienst dan wel van degene ten behoeve van wie de dienst is verleend. De leges mogen per titel maximaal 100% kostendekkend zijn. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de leges. Titel 1 Algemene dienstverlening
Lasten
Baten
Dekking
hoofdstuk
1 Burgerlijke stand
47
25
54%
hoofdstuk hoofdstuk
2 Reisdocumenten 3 Rijbewijs
147 83
127 69
86% 83%
hoofdstuk hoofdstuk
4 Verstrekkingen uit de basisregistratie personen 9 Overige publiekszaken
7 5
4 4
62% 79%
hoofdstuk hoofdstuk
17 Kinderopvang 18 Kabels en leidingen (AVOI)
5 23
3 14
60% 62%
hoofdstuk hoofdstuk
19 Verkeer en verover 20 Diversen
17 0
3 0
19% 33%
334
250
75%
Lasten
Baten
Dekking
2 460
2 266
134% 58%
Kostendekking Titel 1
Titel 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning hoofdstuk hoofdstuk
2 Vooroverleg/ beoordeling conceptaanvraag 3 Omgevingsvergunning
hoofdstuk hoofdstuk
5 Teruggaaf 7 Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging project
0
-4 0
0% 23%
hoofdstuk
9 Niet in behandeling nemen van een aanvraag
0
0
39%
462
264
57%
Lasten
Baten
Dekking
6 13
5 1
77% 11%
19
6
32%
Lasten
Baten
Dekking
Kostendekkendheid Titel 1
334
250
75%
Kostendekkendheid Titel 2
462
264
57%
Kostendekkendheid Titel 3
19
6
32%
Kostendekkendheid totale tarieventabel
815
521
64%
Kostendekking Titel 2
Titel 3 Europese dienstenrichtlijn hoofdstuk hoofdstuk
1 Horeca 6 Niet benoemde vergunningen, ontheffing of andere beschikking
Kostendekking Titel 3
Recapitulatie Titel 1, 2 en 3
66/150
Begraafplaatsrechten Grafrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor door de gemeente verleende diensten in verband met de begraafplaats. Daarbij mogen de baten niet hoger zijn dan de kosten. Het tarief mag maximaal 100% kostendekkend zijn. Marktgelden Voor het innemen van een standplaats om daarop zaken of voorwerpen te plaatsen, uit te stallen of te verkopen tijdens de weekmarkt, jaarmarkten, braderieën, themamarkten of andere evenementen worden onder de naam marktgelden rechten geheven. Het tarief voor marktgeld wordt berekend per strekkende meter standplaats. Toeristenbelasting Deze belasting wordt geheven naar het aantal overnachtingen. Het tarief bedraagt in 2022 € 1,60 per overnachting. Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven van degene die voor zichzelf of voor zijn gezin meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning beschikbaar houdt zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben. Onder gemeubileerde woningen vallen ook zomerhuisjes, chalets en caravans. Het tarief voor de forensenbelasting is voor 2022 vastgesteld op € 309,40 per woning per jaar.
Een aanduiding van de lokale lastendruk Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) heeft de cijfers van de gemeentelijke belastingdruk voor 2022 bekend gemaakt. Tot de gemeentelijke woonlasten worden gerekend de bedragen die huishoudens betalen aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Onderstaande tabel laat zien wat de gemiddelde woonlasten in de omringende gemeenten zijn.
Gemeente
Bruto woonlasten één persoonshuishouden 2022 2021
Bruto woonlasten meer persoonshuishouden 2022 2021
Opmeer Stede Broec Enkhuizen Medemblik Drechterland Hoorn Koggenland
€ 1.012 € 865 € 802 € 800 € 787 € 775 € 675
€ 1.123 € 994 € 832 € 905 € 901 € 867 € 772
€ 874 € 800 € 707 € 702 € 716 € 623 € 608
€ 977 € 922 € 832 € 810 € 801 € 702 € 692
Bron: Atlas Coelo - atlas van de lokale lasten, bijlage 3 woonlasten per gemeente
67/150
Conclusie Op basis van de aangegeven cijfers zijn de woonlasten in 2022 gestegen met 8%. Stede Broec heeft voor deze regio een hoge lastendruk. Het landelijk gemiddelde voor een meer persoonshuishouden is € 904.
Kwijtschelding Als een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen dan kan onder bepaalde voorwaarden kwijtschelding worden verleend. Systematiek kwijtscheldingsberekening Om te bepalen of een belastingschuldige voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding in aanmerking komt vindt een vermogens- en inkomenstoets plaats. Samenwerkingsverband De gemeente heeft voor de behandeling van kwijtscheldingsverzoeken een samenwerkingsverband gesloten met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Een verzoek bij een van deze twee organisaties is voldoende. Wat kan worden kwijtgescholden? De gecombineerde belastingaanslag (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) komt in aanmerking voor kwijtschelding. In 2022 is voor € 95.000 aan kwijtschelding verleend.
68/150
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit (hoeveel middelen zijn er nodig om alle risico’s op te kunnen vangen). Beide komen in het vervolg van deze paragraaf aan de orde.
Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel middelen beschikbaar zijn om eventuele risico’s op te kunnen vangen.
Berekening weerstandscapaciteit
31-12-2022
Onbenutte belastingcapaciteit
981
Post onvoorzien
15
Gerealiseerde resultaat Totale weerstandscapaciteit (exploitatie)
6.676 7.672
Weerstandsvermogen Vrij aanwendbare reserves
5.183
Stille reserves
0
Subtotaal
5.183
Totale weerstandscapaciteit
12.855
Onbenutte belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij een financiële tegenvaller deze in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor nieuw beleid. Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor de gemeente lager is dan het percentage voor toelating tot artikel 12 is er in principe sprake van een onbenutte belastingcapaciteit. In de navolgende berekening is bij benadering aangegeven welke opbrengst deze verhoging genereert.
69/150
OZB-percentage van de WOZ-waarde voor toelating art.12 Werkelijk gewogen % WOZ-waarde gemeente Verschil
0,1800% 0,1367% 0,0433%
Onbenutte belastingcapaciteit
€ 980.969
Onvoorzien De post Onvoorzien per 31-12-2022 is € 15.000. Vrij aanwendbare reserves Onder de vrij aanwendbare reserves vallen de algemene reserve en de bestemmingsreserves waarvan de bestemming kan worden gewijzigd zodat deze kunnen worden ingezet voor onverwachte financiële tegenvallers. De stand van de vrij aanwendbare reserves bedraagt per 31 december 2022 € 5.183.000. Stille reserves Stille reserves hebben te maken met activa waarvan de werkelijke waarde hoger is dan de boekwaarde. De stille reserves maken alleen deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit als de betrokken activa op korte termijn (binnen 1 jaar) verkoopbaar zijn, verkoop van de stille reserves niet leidt tot een gat in de gemeentebegroting en verkoop de taakuitoefening van de gemeente niet aantast. Gezien deze voorwaarden heeft de gemeente geen stille reserves.
Risicomanagement Risicomanagement en -beheersing Aanleiding en achtergrond De risico’s voor de gemeente Stede Broec zijn in kaart gebracht. Door inzicht in de risico’s is de gemeente in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de gemeente. Niet alle risico’s laten zich financieel vertalen. Er zijn diverse risico’s die geen directe financiële gevolgen hebben, bijvoorbeeld imagoschade. In deze paragraaf ligt de nadruk op de financiële risico’s omdat aan de hand daarvan het weerstandsvermogen wordt bepaald. Risico's Volgens de toelichting op artikel 11 BBV zijn de risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen de risico’s die niet anderszins te ondervangen zijn. Reguliere risico’s, risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn, maken geen deel uit van de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen. Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen voor gevormd. De risico’s worden tweemaal per jaar geïnventariseerd met alle verantwoordelijke afdelingshoofden, teamleiders en specialisten. In de gemeentelijke jaarstukken van 2022 zijn 12 risico’s opgenomen. De bedrijfsvoeringsrisico’s zijn risico’s voor de SED organisatie. 70/150
Om een risico te kunnen analyseren en beoordelen bepalen we de kans op het risico (percentage waarschijnlijkheid) en de gevolgen van het risico (impact) voor de organisatie. De kansberekening wordt onderverdeeld in vijf niveaus. Deze kunnen als volgt worden uitgelegd: Klasse 1 2 3 4 5
Kans < of 1x per 10 jaar 1x per 5-10 jaar 1x per 2-5 jaar 1x per 1-2 jaar 1x per jaar of >
Percentage 10% 30% 50% 70% 90%
De klassen van impact zijn als volgt: Klasse impact 5 = > € 500.000 4 = > € 100.000 < € 500.000 3 = > € 50.000 < € 100.000 2 = > € 25.000 < € 50.000 1 = < € 25.000 0 = Geen geldgevolgen Door de kans en impact in klassen te verdelen wordt aan beide een score toebedeeld. Op basis van deze scores wordt een statistische berekening gemaakt van de benodigde weerstandscapaciteit. In de beleidsnota is bepaald dat alleen de risico’s met een score van 15 of hoger (score =kans*impact) worden gepresenteerd. Risico’s met een score lager dan 15 zijn onderaan in de tabel opgenomen onder ‘overige risico’s’. De onderstaande tabel bevat een overzicht van de risico’s die na toepassing van de beheersmaatregelen een financieel risico laten zien en waarvoor geen voorziening of reserve voor is opgenomen. Alleen risico’s met een score van 15 of hoger worden apart genoemd in de tabel om focus te houden op de risico’s die substantieel van aard zijn.
71/150
Bedrag impact in € 1.000 € 100
Kans op optreden 4
Impact 4
Bedrag x kans in € 1.000 € 70
€ 150
4
4
€ 105
€ 166
4
4
€ 116
€ 100
4
4
€ 70
Overige risico's
€ 1.056
SED risico doorbelasting
€ 486
Totaal benodigde weerstandscapaciteit
€ 1.903
Onderwerp Aansprakelijkheid
Beschrijving risico Aansprakelijkheid openbare buitenruimte door incidenten in de buitenruimte (bijvoorbeeld loszittende tegels, loshangende takken, onjuiste bebording, slechte staat van onderhoud, etc), waardoor een beroep wordt gedaan op het eigen risico. Daarnaast is er sprake van verschillende ziekten en plagen in het openbaar groen welke niet begroot zijn.
Genomen beheersmaatregel Er zijn vastgestelde beheersplannen voor Wegen, Groen, Riolering, Kunstwerken, Water, Beschoeiingen en de speelvoorzieningen. Voor plaagdienstbestrijden wordt gewerkt om hier ook een beleid voor te maken.
Onrechtmatigheid
Financieel Risico, omdat de gemeenten financieel garant staan voor de GR SED.
WMO
Overschrijding op de open einde regeling WMO door een stijging van het aantal WMO-meldingen. Overschrijding op de open einde regeling Jeugdzorg, rekening houdend met het in control komen van de Jeugdzorgaanbieders. Verder is er een specifiek risico t.a.v. de JeugdzorgPlus. Gezien de afbouw van gesloten naar open jeugdhulp i.c.m. het beschikbaar houden van bedden voor gesloten jeugdhulp is de basiscapaciteit onderdeel van het huidig contract.
Opnemen in de paragraaf verbonden partijen in de begroting en in de jaarrekening van de gemeenten. Gedurende het jaar rapporteren door middel van kwartaalrapportages en bespreken in AB. Goede monitoring op de budgetten en het aantal aanvragen. Goede monitoring op de budgetten en het aantal aanvragen en meer preventie.
Jeugdzorg
€ 1.417
De bedrijfsvoering risico’s, opgenomen onder de SED organisatie, zijn financieel door de verdeelsleutel (begroting 2022) bepaald en opgenomen onder het weerstandsvermogen van de gemeente Stede Broec voor € 486.000. Voor de SED organisatie zijn deze risico’s (3) opgenomen : • Datalekken en Cybercrime • Bezettingsprobleem structurele formatie door krapte op de arbeidsmarkt • Het onvoldoende beschikbaar hebben van juridische kennis op afdelingen In 2022 hebben zich geen significante problemen voorgedaan. De opgesomde risico’s uit de risicoparagraaf van de begroting 2022 hebben niet geleid tot een beroep op de algemene reserve. De beschikbare weerstandscapaciteit is € 12.855.000 en de maximale benodigde weerstandscapaciteit is € 1.713.000 (= 90% * € 1.903.000). Het ratio weerstandsvermogen is 7,6. Op basis van de door ons uitgevoerde risico-inventarisatie, de weerstandsratio en het beeld van onze meerjarenbegroting is het college van burgemeester en wethouders van mening dat de normale bedrijfsvoering financieel kan worden voortgezet.
72/150
Om het weerstandsvermogen te beoordelen heeft het Nederlands Adviesbureau Risicomanagement (NAR) in samenwerking met de universiteit Twente een normtabel ontwikkeld. Ons weerstandsvermogen krijgt als waardering ‘uitstekend’.
Waarderingscijfer A B C D E F
Ratio >2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 <0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Kengetallen Om de financiële positie van de gemeente inzichtelijker te maken schrijft het Rijk een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen voor. Deze kengetallen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De kengetallen moeten daarbij in samenhang en in onderlinge verhouding worden beoordeeld. Onderstaande tabel geeft de berekende kengetallen weer.
Kengetallen:
Rekening Begroting Rekening 2022 2022 2021
netto schuldquote a. zonder correctie doorgeleende gelden
49%
81%
65%
b. met correctie doorgeleende gelden
25%
50%
35%
solvabiliteitsratio
25%
17%
23%
grondexploitatie
0%
1%
7%
structurele exploitatieruimte
2%
0%
110%
123%
0% 113%
belastingcapaciteit
73/150
Het ministerie van BZK heeft onderstaande signaleringswaarden opgesteld. Hierbij is A het minst risicovol, B gemiddeld en C het meest risicovol.
Specificering kengetal naar categorie
Cat. A
Cat. B
Cat. C
Netto schuldquote: a. zonder correctie doorgeleende gelden
< 90%
90 - 130 %
> 130 %
2.
b. met correctie doorgeleende gelden Solvabiliteitsratio
< 90% >50%
90 - 130 % 20 - 50 %
> 130 % < 20%
3. 4.
Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte
< 20% > 0%
20 - 35 % 0%
> 35% <0%
5.
Belastingcapaciteit
< 95 %
95 - 105 %
>105%
1.
Netto schuldquote Dit kengetal geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeente. De netto schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op haar tellen moet passen. Hoe lager dit percentage, hoe beter. Toelichting percentages Uitkomst categorie A: minst risicovol. De verwachting is dat de opgenomen leningen de komende jaren zullen afnemen. Voor 2022 is het een percentage van 49%, dit geeft aan dat de gemeente in categorie A zit. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Hoe lager dit percentage, hoe beter. Toelichting percentages Uitkomst categorie A: minst risicovol. Het getal impliceert dat de gemeente goed in staat is om rentelasten en aflossingen te voldoen. De solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal.
Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Het gemiddelde voor alle gemeenten is circa 40% (bron: CBS). Hoe hoger dit percentage is, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. Toelichting percentages Het gemiddelde voor alle gemeenten is circa 40% (bron: CBS). Volgens het Model Kengetallen van de provincie wordt een solvabiliteitsratio tussen 30% en 80% als normaal beschouwd. Stede Broec heeft echter relatief gezien veel schulden doordat er veel gelden zijn uitgezet. Hierdoor is dit percentage bij Stede Broec met 25% lager dan gemiddeld. 74/150
Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt een onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Wanneer het percentage negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Toelichting percentages Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. (bron: VNG). Dit percentage is in Stede Broec in 2022 2%. De structurele lasten zijn dus hoger dan de structurele baten. Kengetal grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten en is een indicatie van het risico. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Een grondexploitatie van 35% of hoger wordt als zeer risicovol beschouwd (bron: ministerie van BZK).
Hoe lager het percentage, des te geringer het risico. Toelichting percentages Stede Broec zit met haar kengetal grondexploitatie op 0% in 2022, doordat Stede Broec op dit moment geen actieve grondexploitaties heeft. Stede Broec zit hiermee ruim onder de signaleringswaarde van categorie A. Belastingcapaciteit: Woonlasten meerpersoonshuishoudens De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De ruimte die een gemeente heeft om haar belastingen te verhogen om bijvoorbeeld opgetreden risico’s op te vangen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en de reinigingsheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. Een belastingcapaciteit van 100% is gelijk aan het landelijk gemiddelde. Een lage belastingcapaciteit houdt in dat de gemeente nog ruimte heeft om structurele baten te genereren. Toelichting percentages De gemeentelijke tarieven zijn hoger dan de landelijke tarieven. Dit betekent dat de mogelijkheid om extra baten te genereren door de belastingen te verhogen beperkter zijn dan gemiddeld. Samenhang kengetallen De gemeente Stede Broec heeft ten opzichte van de VNG-norm een redelijk hoge schuldpositie die van invloed is op de omvang van de netto schuldquote en op de solvabiliteitsratio.
Overigens ontwikkelen de schuldquotes zich de komende jaren in positieve zin. De structurele exploitatieruimte is negatief. Hierdoor biedt de begroting onvoldoende ruimte om alle lasten te blijven dragen. Structurele bezuinigingen zorgen voor een omslag naar een positief percentage. De woonlasten zijn ten opzichte van het landelijk gemiddelde 75/150
hoog. Er zijn nog mogelijkheden om de belastingen te verhogen. Het weerstandsvermogen van de gemeente Stede Broec is voldoende om financiële tegenvallers op te vangen. Op basis van deze kengetallen kan de conclusie worden getrokken dat geen maatregelen getroffen hoeven te worden.