Jaarstukken 2020 Stede Broec - Versie na accountantscontrole
Tekst van het document
Woondeal Noord-Holland Noord Achttien gemeenten van Noord-Holland Noord hebben in samenwerking met de Provincie een Woondeal opgesteld. In deze bovenregionale deal gaat het om de grotere opgaven op het niveau van geheel Noord-Holland Noord. Deze deal vormt de basis en de context voor nadere afspraken met Rijk en Provincie, zoals een samenwerkingsafspraak regionale verstedelijkingsstrategie. Samen met de provincie Noord-Holland en onze partners in de publiek – private samenwerking biedt de Woondeal Noord – Holland Noord een integrale visie op woningbouw en mobiliteit als onderdeel van het daily urban system van de MRA. Noord-Holland Noord biedt bijzonder potentieel om binnen het daily urban system van de MRA tot veilige, gezonde, duurzame en klimaatadaptieve woningbouwversnelling te komen. Gemeentelijke woonvisie De woonvisie is in 2020 opgesteld en wordt (naar verwachting) in februari 2021 vastgesteld door de raad. Met de woonvisie stelt de raad de ambities vast voor het woonbeleid in Stede Broec voor de komende vijf jaar, 2020- 2025. Met het vaststellen geeft de raad het college de opdracht om de woonvisie uit te voeren, met de instrumenten die daarvoor nodig zijn. Aan de hand van deze woonvisie wordt het woonbeleid in Stede Broec vormgegeven, worden prestatieafspraken gemaakt met corporaties en woningbouwprojecten getoetst. De woonvisie wordt meegenomen in de omgevingsvisie.
Doelstelling van deze woonvisie luidt: Inwoners van Stede Broec kunnen prettig samenleven en wonen. Er zijn voldoende aantrekkelijke woningen voor iedereen, een kwalitatief en energetisch hoogwaardige
62/168
woningvoorraad, waar iedereen in elke levensfase, met of zonder zorgbehoefte, kan (blijven) wonen. De ambities voor 2021-2025 zijn: 1. Een gezonde, evenwichtige woningmarkt met passende woningen, voor nu en later; 2. Zorgzame wijken; 3. Verduurzamen van de woningvoorraad. Prestatieafspraken Na een evaluatie van de afgelopen jaren zijn de prestatieafspraken voor de periode 20212025 vernieuwd. Actualisatie hiervan vindt jaarlijks plaats met een update via een jaarschijf. Afspraken zijn vastgelegd over de beschikbaarheid, betaalbaarheid, verduurzaming van woningen, maar ook over de maatschappelijke opgave, leefbaarheid en inzet van gemeente en corporatie in de kernen. De afspraken zijn na intensieve gesprekken met De Woonschakel en de Huurdersraad tot stand gekomen. De ambities voor 2021-2025 zijn: 1. Minimaal 230 extra nieuwe sociale huurwoningen realiseren waarvan 30 uiterlijk 2024 gerealiseerd zijn. 2. in alle toekomstige te realiseren nieuwbouwwijken minimaal 20% huurwoningen 3. sociale voorraad op basis van de normen 2020 al in 2025 naar een gemiddeld energielabel A. Bouwgrondexploitatie In zijn algemeenheid gaat het om het tijdig realiseren van de bestuurlijk vastgestelde ruimtelijke plannen binnen vastgestelde financiële kaders van de Nota Grondbeleid Stede Broec 2016.
Deze doelstelling - (ver)kopen en beheren van gronden voor het realiseren van gewenste ruimtelijke ontwikkelingen - wordt per complex meer in detail uitgewerkt. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid.
Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Leefomgeving wonen en bouwen Doelstelling
Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Aandacht voor evenredige verdeling koop- en (sociale) huurwoningen in regioverband.
Een woonakkoord tussen de regio en de provincie Noord-Holland. Aan de hand van het woonakkoord kan de discussie gevoerd worden over de evenredige verdeling.
De regio West-Friesland heeft met de provincie Noord-Holland een Woonakkoord afgesloten. Op basis van het woonakkoord wordt het regionaal afwegingskader bijgesteld. Er is een woonvisie opgesteld die begin 2021 wordt vastgesteld. Initiatieven tot vraagbundeling zullen worden ondersteund door de gemeente. Indien voorbereidingskosten of eventuele uitvoeringskosten aan de orde zijn komen wij hiervoor terug bij uw raad
Goede digitale bereikbaarheid voor de woningen, bedrijventerreinen en voorzieningen in de gemeente.
63/168
Implementatie Omgevingswet.
De projectstructuur is vormgegeven en de visie wordt uitgewerkt.
Kwaliteit in de gebouwde omgeving.
Bouwwerken voldoen aan de wet- en regelgeving. Illegale bouw en sloop is teruggedrongen.
Opstarten voorbereiding plan Florapark afgestemd op de bouw van Waterweide.
Er is samen met de ontwikkelaars en bestuurders gewerkt aan draagvlak voor een gezamenlijke gebiedsontwikkeling van Florapark / Westeinde-Zuid.
64/168
We zijn in het kader van het Pact van Westfriesland gezamenlijk aan de slag om de digitale bereikbaarheid regionaal op te pakken. Er is een begin gemaakt met het opstellen van de omgevingsvisie. De eerste pilot is afgerond en er wordt doorgewerkt met de overige onderdelen van de visie. Bij het opstellen van de omgevingsvisie worden inwoners, bedrijven, instellingen en overige partners betrokken. Dat krijgt zijn beslag in 2021. Uitvoering geven aan het vergunningverlening, toezicht en handhavingsbeleid (VTH-beleid omgevingsrecht) onderdeelbouwen conform uitvoeringsprogramma. De vergunningen zijn zorgvuldig en adequaat behandeld en verleend. Toezicht en handhavingsactiviteiten onderdeel bouwenuitvoeren conform VTH-beleid omgevingsrecht en uitvoeringsprogramma.VTHkwaliteit. De gesprekken met de ontwikkelaars zijn voortgezet, gericht op het afsluiten van een samenwerkingsovereenkomst. Deze is bedoeld om een start te maken met de stedenbouwkundige onderbouwing voor het maken van een Bestemmingsplan, alsmede voor het doen van een aanvraag om subsidie Woningbouwimpuls. Het expertteam woningbouw (RVO) is gevraagd ondersteuning te bieden gelet op de gewenste versnelling van de ontwikkeling van de woningbouwlocatie.
Tijdens een gezamenlijke bijeenkomst zijn de gemeenteraadsleden van Stede Broec en Enkhuizen geïnformeerd over de stand van zaken om te komen tot een integrale gebiedsontwikkeling. Vooralsnog is besloten om door middel van een
uitgangspuntennotitie de gezamenlijke raden begin 2021 te informeren. Twee belangrijke componenten hiervan zijn de wegen/infrastructuur/bebouwing en de (al dan niet) gezamenlijke planning. Stede Broec beschikt over actueel erfgoedbeleid. Stede Broec is een woongemeente met een divers en evenredig woningaanbod.
Er is een regionaal woonakkoord gesloten met de provincie en een lokale woonvisie opgesteld. Daarin is aandacht voor een evenwichtig woningaanbod.
Vaststellen omgevingsvisie.
Verkorten wachttijden (sociale) huurwoningen. Winkelcentrum Het Streekhof zal tot een toekomstbestendige afronding komen.
In 2020 is de voorraad sociale huur niet toegenomen met uitzondering van de sloop en nieuwbouw aan de La Reinalaan. Begin 2020 heeft Aldi haar nieuwe winkel feestelijk geopend. De 20 sociale huurappartementen worden begin 2021 opgeleverd aan de nieuwe bewoners. De tweede fase van het parkeerterrein wordt begin 2021 afgerond. Het openbare gebied is voorzien van zijn groene invulling en enkele bestaande kunstwerken hebben een nieuwe plek gevonden in het openbaar gebied.
65/168
Huidige verhoudingen in bestaande woningvoorraad in kaart brengen. Nieuwe plannen ontwikkelen en bestaande programma's aanpassen zodat wordt bijgedragen aan de ambitie. Locaties met transitiemogelijkheden naar woningbouw worden in beeld gebracht Er is een begin gemaakt met het opstellen van de omgevingsvisie. De eerste pilot binnen de omgevingsvisie gebiedsverkenning stedelijk lint is afgerond en er wordt doorgewerkt met de overige onderdelen van de visie. Deze pilot is bedoeld om de systematiek vast te kunnen stellen waarmee tevens de overige gebieden in kaart worden gebracht. Bij het opstellen van de omgevingsvisie worden inwoners, bedrijven, instellingen en overige partners betrokken. Dat krijgt zijn beslag in 2021. maakt deel uit van de huidige prestatieafspraken met de Woonschakel. Monitoring moet verder worden vormgegeven. In samenwerking met de ondernemers vormgegeven aan de uitwerking stedenbouwkundige visie fase 4-6.
Aan het Streekplein zijn 2 nieuwe horeca gelegenheden inclusief terras aan het verblijfsplein geopend. Hiermee is invulling gegeven aan de ambitie van een bruisend horecaplein. Tegen het bestemmingsplan Middenweg 7 is beroep ingediend. Gelet hierop heeft de ontwikkelaar zijn planning gewijzigd. Eind 2020 is in verband met de Corona pandemie tijdelijk een Corona testlocatie gevestigd op het perceel Middenweg 7. Begin 2022 hoopt de aannemer daadwerkelijk te kunnen starten met de realisatie van het appartementengebouw nadat het bestaande pand is. In zijn totaliteit blijven de werkzaamheden, tot heden, binnen het gestelde financiële budget.
Ruimtelijke kwaliteit Doelstelling
Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Actuele bestemmingsplannen.
Stede Broec beschikt voor het gehele grondgebied over actuele en digitaal raadpleegbare bestemmingsplannen.
Het bestemmingsplan Middenweg 7 voor de realisatie van 52 appartementen is vastgesteld. Het bestemminsplan Thea Beckmanweg 45 (uitvaartcentrum Oosterweed). In 2021 wordt gestart met de ontwikkeling van 8 duurzame patiowoningen. Het bestemmingsplan Hoofdstraat 195 (6 appartementen) is in procedure gebracht. Vaststelling heeft in maart 2021 plaatsgevonden. Op de plek van het voormalige uitvaartcentrum Oosterweed worden 8 duurzame patiowoningen gerealiseerd. Hiermee worden passende woningen toegevoegd aan de woningvoorraad. In Waterweide zijn de eerste van de in totaal 56 woningen opgeleverd op het eerste eiland, Moestuin geheten. De ontwikkeling van het tweede eiland, Vlindertuin met in
Voor een aantal ruimtelijke ontwikkelingen zijn nieuwe bestemmingsplannen in procedure gebracht en vastgesteld
Passend woningaanbod voor iedereen.
De eerste woningen in plan Waterweide zijn opgeleverd. Hiermee zijn woningen in diverse categorieën toegevoegd aan de woningvoorraad. De discussie omtrent de invulling Kweeklust, het volkstuinencomplex grenzend aan Waterweide, is opgestart.
66/168
Ruimtelijke efficiency.
Op basis van de eerste verkenningen zijn een aantal varianten opgesteld en doorgerekend voor de resterende gronden aan de Schaperstraat.
Er is door goede (regionale) samenwerking meer lokale afwegingruimte opgenomen in de vastgestelde Omgevingsverordening van de Provincie Noord-Holland.
VTH-kwaliteit
67/168
totaal 32 koopwoningen is in volle gang. De verkoop van de eerste fase van het derde eiland Bloementuin met in totaal 31 koopwoningen is gestart. Voor Kweeklust, het volkstuinencomplex grenzend aan Waterweide, is dit jaar een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om het gebied al dan niet te ontwikkelen als woningbouwlocatie. Begin 2021 is door de gemeenteraad daarover een besluit genomen. hierop volgt nu een uitwerkingsplan. De ontwikkelaar is gestart met de realisatie van plan de Zwaan met in totaal 5 woningen. In 2021 worden de woningen opgeleverd. Er wordt in samenwerking met een stedenbouwkundig bureau gewerkt aan de ruimtelijke / financiële visie opgesteld voor de resterende gronden aan de Schaperstraat. Dit betreft het gebied omsloten door de Burgemeester Stuifbergenlaan, de Middend, fase 4 en het Streekplein. Wij noemen dit fase 5. Enerzijds moet dit gebied worden afgemaakt, anderzijds verlangt de accountant duidelijkheid m.b.t. de bestemming resp. de grondwaarde. Mede gelet op initiatieven en verzoeken in het gebied rondom het centrum wordt gewerkt aan een bestuursopdracht om dit onderdeel te laten uitmaken van een groter geheel, als bijv. een centrumvisie. Naar verwachting wordt de bestuursopdracht nog in 2021 aan de gemeenteraad aangeboden.
In samenwerking met de gemeenten in NHN is een gezamenlijke zienswijze ingediend op de Omgevingsverordening die door de provincie in 2020 is vastgesteld.
Doelstelling
Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Kwaliteit in uitvoering
Er zijn kwalitatief goede vergunningen verleend en er is ingezet op een snelle afhandeling.
vergunningen zijn binnen de wettelijke termijnen verleend. Gezamenlijk met de regionale VTHsamenwerking WF is invulling gegeven aan de Kwaliteitscriteria. 50% van de welstandstoetsingen konden ambtelijk worden afgedaan, waardoor de behandelingstermijn aanzienlijk is verkort
Met eigen identiteit de regionale kracht benutten
Met behoud van de eigen identiteit is de regionale kracht benut.
Zelfredzaamheid burgers en bedrijven bevorderen
De regionale VTH-samenwerking Westfriesland heeft handen en voeten gegeven aan een model voor een nieuw regionaal VTH-beleid waarbij de lokale aspecten kunnen worden toegevoegd. Burgers en bedrijven zijn actief geïnformeerd over hun rechten en plichten en geholpen om maximaal zelfstandig een aanvraag te doen.
Indicatoren Goed en duurzaam leefklimaat Afgeleid beleidsdoel Bouwwerken voldoen aan de weten regelgeving.
Terugdringen van illegale bouw en sloop.
Prestatie indicatoren Aantal reguliere bouwcontroles
Rekening 2019 80
Begroting 2020 100
Realisatie 2020 nnb
Invloed raad middel/ hoog
7
12
nnb
laag
7
10
nnb
middel/ hoog
Rekening 2019 100%
Begroting 2020 100%
Realisatie 2020 100%
Invloed raad hoog
17
70
51
hoog
12
30
24
laag
5
40
27
laag
Aantal overtredingen bouw Aantal handhavingacties bouw en sloop
Ruimtelijke kwaliteit Afgeleid beleidsdoel Actuele bestemmingsplannen Passend woningaanbod voor iedereen
Prestatie indicatoren Aantal bestemmingsplannen jonger dan 10 jaar Nieuw gebouwde woningen Gerealiseerde huurwoningen Gerealiseerde koopwoningen
68/168
VTH Klimaat Afgeleid beleidsdoel Percentage vergunningen binnen wettelijke termijn. Met eigen identiteit de regionale kracht benutten.
Prestatie indicatoren Percentage vergunningen binnen wettelijke termijn
Percentage aan kwaliteitscriteria VTHtaken
Rekening 2019 100%
Begroting 2020 100%
Realisatie 2020 nnb
Invloed raad
76%-100%
76%-100%
nnb
middel/hoog
Rekening 2019
Begroting 2020 n.v.t.
Realisatie 2020 nnb
Invloed raad
laag
Bouwgrondexploitatie Afgeleid beleidsdoel Grondbedrijf (GB)
Prestatie indicatoren % reserve GB in relatie tot de boekwaarde GB
16,89%
hoog
Verplichte indicatoren
Naam indicator
Eenheid
Bron
Meest recent
Gemiddelde WOZ waarde
Duizend euro
CBS
2019: 243
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
Basisregistratie adressen en gebouwen
2019: 1,8
Demografische druk %
CBS
2020: 80,4
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
In euro's
COELO
2020: 800
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
In euro's
COELO
2020: 920
69/168
Met wie hebben we samengewerkt? Gemeenschappelijke regeling - Archeologie Westfriese Gemeenten Doelstelling en openbaar belang: Het conform wettelijke vereisten borgen van de cultuurhistorische waarden. Het doel van deze gemeenschappelijke regeling is om op beleidsmatig en uitvoerend niveau gezamenlijke belangen te behartigen op het gebied van archeologie. Activiteiten en ontwikkelingen: Het uitbrengen van pre-adviezen of quick scans om in geval van projectvoorbereiding een indicatie te geven of, en zo ja in welke mate, nader archeologisch onderzoek nodig is. Ook daar waar een opdracht wordt gegund door derden of de gemeente het onderzoek uitvoert.
Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2020
Begroting 2020
Werkelijk 2020
Totaal lasten
1.626
9.411
9.512
Totaal baten
-290
-7.265
-8.345
Saldo van baten en lasten
1.336
2.147
1.167
Toevoeging aan de reserves
0
0
188
Onttrekking aan de reserves
0
-270
-220
1.336
1.877
1.135
Resultaat Toelichting afwijkingen JR2020 t.o.v. B2020 (> € 20.000) Lasten: Kapitaallasten Bijdrage SED
Overheveling centrumplan Overheveling omgevingswet Overheveling voorbereidingsbudget volkstuinencomplex Centrumplan Verkoop pand Middenweg Overige verschillen
Bedrag
V/N 96 V -293 N 280 V 330 V 50 V 847 V -1.395 N -16 V
Totaal lasten:
-101 N
Baten: Ruimtelijke ordening Centrumplan Verkoop pand Middenweg Overige verschillen
57 V -567 N 1.583 V 7 V
Totaal baten:
1.080 V
Totaal verschil
979 V
70/168
Lasten Kapitaallasten ( € 96.000 voordeel) De kapitaallasten op dit programma zijn lager dan begroot, doordat er een aantal investeringen op de riolering nog niet gereed zijn. Bijdrage SED ( € 293.000 nadeel) In 2020 was de bijdrage aan de SED organisatie € 11.322.000. De bijdrage wordt toegerekend aan de taakvelden. De werkelijke toerekening wijkt af van de begrote toerekening. Dit komt mede doordat door het afschaffen van de koepelvrijstelling bij de SED er voor een deel kostprijsverhogende BTW bij de gemeente bij komt. Ook wijken de over de taakvelden verdeelde kosten af van de werkelijk toegerekende kosten. Overheveling centrumplan (€ 847.000 voordeel) De budgetten zijn in 2016 vrijgemaakt voor de werkzaamheden. Deze lopen echter door naar 2021. De overheveling van € 280.000 is een optelling saldo van de baten en lasten met betrekking tot het centrumplan. Verkoop pand Middenweg (€ 1.395.000 nadeel) In 2020 is het pand aan de Middenweg verkocht. Deze verkoop was niet begroot. De verkoopopbrengst van € 1.500.000 levert een voordeel op. Echter is de boekwaarde van het pand aan de lastenkant ook niet begroot en zijn de overige verkoopkosten ook niet begroot. Het voordeel van de verkoop van het pand is gestort in de reserve grondbedrijf. Overheveling Omgevingswet (€ 330.000 voordeel) Het gaat om een incidenteel programmabudget (2019-2021).
Per jaar worden (volgens planning) activiteiten uitgevoerd. Het is noodzakelijk om het (restant)budget over te hevelen om volgens het programmaplan de werkzaamheden uit te voeren. Voorbereidingsbudget volkstuincomplex Kweeklust (€ 50.000 voordeel) In tegenstelling tot wat er in het overhevelingsbesluit staat vermeld, behoort dit budget onder dit programma in plaats van programma Economie. In de raadsvergadering van december 2020 is via de Financiële bijlage besloten een voorbereidingsbudget van € 50.000 vrij te maken. Dit wordt gedekt door een onttrekking aan de algemene reserve. De uitvoering vindt plaats in 2021 en de onttrekking aan de algemene reserve ook. Baten Ruimtelijke Ordening ( € 57.000 voordeel) Meer inkomsten wegens ontvangen plankosten Thea Beckmanweg, Middenweg 7 en Gezinspaviljoen. Overheveling centrumplan (€ 567.000 voordeel) De budgetten zijn in 2016 vrijgemaakt voor de werkzaamheden. Deze lopen echter door naar 2021. De overheveling van € 280.000 is een optelling saldo van de baten en lasten met betrekking tot het centrumplan.
71/168
Verkoop pand Middenweg (€ 1.583.000 voordeel) In 2020 is het pand aan de Middenweg verkocht. Deze verkoop was niet begroot. De verkoopopbrengst van € 1.500.000 levert een voordeel op. Echter is de boekwaarde van het pand van € 1.395.000 aan de lastenkant ook niet begroot. Het voordeel van de verkoop van het pand is gestort in de reserve grondbedrijf.
72/168
Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Deze inkomsten zijn vrij te besteden. Primitieve begroting 2020
Begroting 2020 na wijziging
Rekening 2020
Verschil
Onroerende zaakbelasting (gebruik niet-woningen)
391
391
368
-23
Onroerende zaakbelasting (eigendom niet-woningen)
435
435
493
58
3.338
3.338
3.418
79
Toeristenbelasting
30
30
26
-5
Forensenbelasting
25
25
21
-4
Algemene uitkering
33.341
34.331
34.420
89
227
227
231
3
-1.298
-1.298
-1.408
-111
Verhuur gemeente eigendommen
719
619
604
-15
Opbrengst markt- en standplaatsen
27
27
13
-15
-111
-87
1.632
1.719
37.124
38.038
39.818
1.775
Onroerende zaakbelasting (eigendom woningen)
Dividend Saldo financieringsfunctie
Saldo baten en lasten Totaal
Algemene uitkering In de primitieve begroting 2020 is uitgegaan van een algemene uitkering met een totale omvang van € 33.341.000. De raming is op basis van onder andere de mei- en septembercirculaire bijgesteld tot een bedrag van € 34.331.000. Het bedrag dat in 2020 als algemene uitkering is ontvangen bedraagt € 34.420.000. De afwijking wordt grotendeels verklaard door de decembercirculaire. Normaliter is de decembercirculaire slechts een kleine bijstelling van de algemene uitkering. Dit jaar is in de decembercirculaire een aanvulling gedaan op het Corona steunpakket van € 70.000. Dit kon niet meer in de begroting worden bijgeraamd.
Met wie hebben we samengewerkt? Deelneming - NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Doelstelling en openbaar belang: De BNG draagt met gespecialiseerde dienstverlening bij aan het beperken van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.
73/168
Activiteiten en ontwikkelingen: BNG Bank wil haar positie als bankier van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang onverkort handhaven. Daarnaast wil de bank zich explicieter profileren op duurzaamheid. BNG Bank heeft toegang tot financieringsmiddelen tegen scherpe prijzen die weer door worden gegeven aan decentrale overheden en aan instellingen met een maatschappelijk belang. Dit leidt uiteindelijk tot lagere kosten voor tal van voorzieningen. Deelneming - Alliander N.V. Doelstelling en openbaar belang: Alliander is een netwerkbedrijf dat zorgt voor een betrouwbare, betaalbare en bereikbare energievoorziening in een groot deel van Nederland. Door hun netwerk continu te verbeteren, bereiden ze zich voor op een toekomst waarin iedereen duurzame energie kan gebruiken, produceren en delen. Stede Broec heeft aandelen in Aliander, waarvan de dividend op Algemene dekkingsmiddelen wordt ontvangen. Activiteiten en ontwikkelingen: 2020 was ook voor Alliander een bijzonder jaar dat veel van de medewerkers en klanten heeft gevraagd. In de eerste plaats vanwege de coronacrisis, maar ondertussen ging ook de versnelling van de energietransitie onverminderd voort. Onder alle omstandigheden is er hard gewerkt om het energienet klaar te maken voor de toekomst.
Er zijn veel klanten aangesloten, en meer kabels gelegd en er is meer geïnvesteerd in het elektriciteitsnet ten opzichte van vorig jaar. In 2020 heeft Stede Broec over 2018 € 96.000 aan dividend ontvangen van Alliander. Dit is € 31.000 minder dan in 2019.
Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2020
Begroting 2020
Werkelijk 2020
Totaal lasten
887
906
1.171
Totaal baten
-38.511
-39.694
-39.864
Saldo van baten en lasten
-37.624
-38.788
-38.693
Toevoeging aan de reserves
0
0
0
Onttrekking aan de reserves
0
-902
-902
-37.624
-39.690
-39.595
Resultaat
74/168
Toelichting afwijkingen JR2020 t.o.v. B2020 (> € 20.000)
Bedrag
V/N
Lasten: Renteresultaat Bijdrage SED Regionale samenwerking Overige verschillen
-43 N -88 N -43 N -91 N
Totaal lasten:
-265 N
Baten: Regionale samenwerking Algemene uitkering Overige verschillen
43 V 88 V 39 V
Totaal baten:
170 V
Totaal verschil
-95 N
Lasten Renteresultaat ( € 43.000 nadeel) Bij de begroting wordt het renteomslagpercentage berekend. Indien het renteomslagpercentage niet te veel afwijkt van de begroting wordt het bij de begroting berekende renteomslagpercentage ook bij de jaarrekening gehanteerd. Het gevolg hiervan is dat er een renteresultaat op dit programma ontstaat. Het renteresultaat bedraagt € 43.000 negatief (baten minus lasten). Bijdrage SED ( € 88.000 nadeel) In 2020 was de bijdrage aan de SED organisatie € 11.322.000. De bijdrage wordt toegerekend aan de taakvelden. De werkelijke toerekening wijkt af van de begrote toerekening. Dit komt mede doordat door het afschaffen van de koepelvrijstelling bij de SED er voor een deel kostprijsverhogende BTW bij de gemeente bij komt. Ook wijken de over de taakvelden verdeelde kosten af van de werkelijk toegerekende kosten. Regionale samenwerking ( € 43.000 nadeel) Voor regionale diverse zaken met betrekking tot de regionale samenwerkingen heeft gemeente Stede Broec een voorschot gedaan. Deze zijn doorbelast aan de overige deelnemende gemeenten. Aan de inkomstenkant is daardoor een overschot zichtbaar. Baten Regionale samenwerking ( € 43.000 voordeel) Voor regionale diverse zaken met betrekking tot de regionale samenwerkingen heeft gemeente Stede Broec een voorschot gedaan. Deze zijn doorbelast aan de overige deelnemende gemeenten.
Aan de inkomstenkant is daardoor een overschot zichtbaar.
75/168
Algemene uitkering (€ 88.000 voordeel) In de decembercirculaire is een bedrag van € 70.000 toegevoegd aan de algemene uitkering in verband met het Corona steunpakket. Deze kon niet meer worden bijgeraamd.
76/168
Overhead Inleiding Gemeenten zijn verplicht een apart overzicht van de kosten van de overhead op te nemen in de programmaverantwoording. Dat is zo afgesproken om de raad meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie. Wettelijk is het voldoende om alleen het totaalbedrag aan overhead op te nemen. In de programma's moeten alleen de kosten worden opgenomen van het primaire proces. De kosten moeten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken en activiteiten. Activiteiten die onder de overhead vallen, zijn grofweg in te delen in ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) en ondersteunende personen op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). Om te kunnen vaststellen welke kosten onder de overhead vallen, is de volgende definitie opgesteld: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
Wat heeft het gekost?
Onderdeel
Lasten
Baten
Realisatie
Realisatie
Kapitaallasten
195
0
Inhuur
84
0
Kosten betalingsverkeer
8
0
4.596
0
Kosten werkplaats
60
9
Overige lasten
327
0
Indirecte kosten SED bijdrage
Overige baten
161 5.270
161
77/168
Vennootschapsbelasting De gemeente Stede Broec hoeft geen rekening te houden met een belastinglast. Met een deel van de activiteiten wordt geen onderneming gedreven, doordat niet wordt voldaan aan één of meerdere ondernemingscriteria. Met een deel van de activiteiten wordt wel winst behaald. Het resultaat behaald met deze activiteiten is waarschijnlijk vrijgesteld van belastingen. Indien de Belastingdienst de hier geschetste positie van de gemeente niet volgt, dan zal dit voor de gemeente niet leiden tot een materiële last.
Onvoorzien De post onvoorzien welke is opgenomen in de begroting 2020 bedraagt € 15.000. Er zijn geen mutaties op de post onvoorzien geweest in 2020. Het begrotingssaldo wordt gedurende het jaar gemuteerd aan de hand van raadsbesluiten. In het onderstaande overzicht zijn de raadsbesluiten weergegeven: Onderwerp
Raadsvergadering van:
Begrotingssaldo begroting 2020 Najaarsnota 2019 Verkoop huis Peperstraat Kadernota 2020-2024 Najaarsnota 2020 Najaarsnota SED Begrotingssaldo 31 december 2020
28-11-2019 16-4-2020 25-6-2020 26-11-2020 26-11-2020
78/168
Bedrag Incidenteel Structureel -424.000 312.000 -73.000 185.000 4.000 -307.000 382.000 -40.000 -72.000 -54.000 75.000 -162.000
Paragrafen
79/168
Lokale heffingen Inleiding In de Gemeentewet en in enkele bijzondere wetten is geregeld welke lokale heffingen de gemeente aan inwoners en bedrijven mag opleggen. De raad bepaalt welke van die heffingen daadwerkelijk worden geheven. De gemeente kent de volgende lokale heffingen: - Belastingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is. Hiertoe behoren de onroerendezaakbelastingen (OZB) toeristenbelasting, forensenbelasting en hondenbelasting. - Belastingen om kosten mee te verhalen: de heffingen en rechten. De opbrengst is niet vrij besteedbaar maar is gerelateerd aan de betreffende gemeentelijke zorgplicht of specifieke dienstverlening. Hiertoe behoren de rioolheffing, afvalstoffenheffing, secretarieleges, leges omgevingsvergunningen, begrafenisrechten, marktgelden en pachtsommen kermissen.
Gerealiseerde inkomsten In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de heffingen en de verwachte opbrengsten in de begroting 2020 en de werkelijke opbrengsten.
Primitieve begroting
Belastingen
Begroting na wijziging Werkelijk 2020 2020 Verschil
Onroerende-zaakbelastingen op woningen (eigenaren) Onroerende-zaakbelastingen op niet-woningen (eigenaren)
3.338 435
3.338 435
3.418 493
80 59
Onroerende-zaakbelastingen op niet-woningen (gebruikers) Toeristenbelasting
391 30
391 30
368 21
-23 -9
Forensenbelasting Hondenbelasting Totaal
25 107
25 107
25 98
0 -9
4.326
4.326
4.424
98
Overige heffingen
Primitieve begroting
Begroting na wijziging Werkelijk 2020 2020 Verschil
Secretarieleges
277
209
225
16
Leges omgevingsvergunningen Begrafenisrechten
273 9
273 9
247 4
-26 -5
1.631 2.903
1.631 3.003
1.712 2.989
81 -14
27 14
27 14
13 0
-14 -14
5.134
5.166
5.190
24
Rioolheffing Afvalstoffenheffing Staangelden markten Pachtsommen kermissen Totaal
Het totaal aan belastingen en heffingen bedraagt circa € 9,6 miljoen. De volgende grafiek laat de verdeling van de opbrengsten uit de belastingen en heffingen voor 2020 zien: 80/168
Toelichting op heffingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven van onroerende zaken die binnen de gemeente zijn gelegen. Het betreft een gebruikers- en eigenarenbelasting op niet-woningen (dit zijn vooral kantoor- en bedrijfspanden) en een eigenarenbelasting op woningen. Voor 2020 heeft de gemeenteraad de volgende tarieven vastgesteld: Voor eigenaren van een woning 0,1551% van de vastgestelde waarde Voor eigenaren van een niet-woning 0,1812% van de vastgestelde waarde Voor gebruikers van een niet-woning 0,1481% van de vastgestelde waarde De berekening van de OZB-tarieven wordt gedaan aan de hand van de door de raad goedgekeurde methode. De tarieven voor de onroerendezaakbelastingen worden berekend naar een percentage van de WOZ-waarde van het onroerend goed in de gemeente. Bij het bepalen van dit tarief wordt een relatie gelegd met de waardeontwikkeling van het onroerend goed. Voor de opbrengst onroerende-zaakbelastingen woningen geldt als uitgangspunt dat deze stijgt met 30%. Bij het bepalen voor het tarief voor de niet-woningen geldt dat de opbrengst stijgt met 20%. Hondenbelasting Uitgangspunt bij hondenbelasting is dat de baten worden aangewend ter bestrijding van de overlast van honden. Iedere houder van een hond ontvangt een aanslag hondenbelasting.
De hoogte van de aanslag hondenbelasting is afhankelijk van het aantal honden dat de belastingplichtige heeft. Rioolheffing Rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een eigendom van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Uitgangspunten voor de heffing zijn het GRP (Gemeentelijk RioleringsPlan) en volledige kostendekking. Voor 2020 is de rioolheffing woningen vastgesteld op € 168,50. De rioolheffing mag maximaal 100% kostendekkend worden opgelegd. Het percentage kostendekkendheid is in 2020 98%. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de riolering:
81/168
2020 Direct toe te rekenen: Kosten
1.285
Inkomsten (exclusief heffingen)
17
Netto kosten
1.268
Indirect toe te rekenen kosten: Overhead inclusief omslagrente
284
BTW
161
Totale kosten
1.713
Opbrengst heffingen
1.712
Dekking
100%
Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn afhankelijk van de kosten die de Huisvuilcentrale (HVC) in Alkmaar aan de gemeente in rekening brengt. Met HVC is overeengekomen dat de kostprijs per huishouden met een jaarlijkse indexering wordt aangepast voor de tariefstelling op lokaal niveau. In het kader van kostendekkendheid worden aan de afvalkosten de kosten van administratie en inning (de zogenaamde perceptiekosten) toegevoegd. Ook wordt rekening gehouden met de doorwerking van het BTW-compensatiefonds. De tarieven voor 2020 zijn als volgt vastgesteld: één persoonshuishouden € 247,80 meer persoonshuishouden € 367,80 Afvalstoffenheffing mag maximaal 100% kostendekkend worden opgelegd. Het percentage kostendekkendheid is in 2020 97%. 2020 Direct toe te rekenen: Kosten
2.488
Inkomsten (exclusief heffingen)
88
Netto kosten
2.400
Indirect toe te rekenen kosten: Overhead
30
Kwijtschelding
115
BTW
529
Totale kosten
3.074
Opbrengst heffingen
2.989
Dekking
97%
82/168
Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Leges Leges zijn betalingen aan de gemeente waar een individueel aanwijsbare tegenprestatie van die gemeente tegenover staat. Het gaat om een bedrag dat betaald moet worden aan de gemeente voor het gebruik van hun diensten of producten. De leges worden geheven van de aanvrager van de dienst dan wel van degene ten behoeve van wie de dienst is verleend. De leges mogen per titel maximaal 100% kostendekkend zijn. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de leges: Titel 1 Algemene dienstverlening hoofdstuk 1 Burgerlijke stand
Kosten Opbrengsten Kostendekking € 13.000 € 13.000 96,8%
hoofdstuk
2
Reisdocumenten
€ 55.000
€ 54.000
98,1%
hoofdstuk
3
€ 111.000
€ 91.000
82,2%
hoofdstuk
4
€ 7.000
€ 5.000
68,6%
hoofdstuk
5
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
6
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
7
Rijbewijzen Verstrekkingen uit de Basisregistratie Personen Verstrekkingen uit het Kiezersregister Verstrekkingen op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming Bestuursstukken
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
8
Vastgoedinformatie
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
9
Overige publiekszaken
€ 8.000
€ 6.000
81,6%
hoofdstuk
10 Gemeentearchief
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
11 Huisvestingswet
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
12 Leegstandwet
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
13 Gemeentegarantie
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
14 Marktstandplaatsen
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
15 Winkeltijdenwet
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
16 Kansspelen
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
17 Kinderopvang
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
18 Kabels en leidingen (AVOI)
€ 15.000
€ 8.000
54,1%
hoofdstuk
19 Verkeer en vervoer
€ 12.000
€ 3.000
24,1%
hoofdstuk
20 Diversen
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
21 Urgentiebewijs
€0
€0
0,0%
€ 221.000
€ 180.000
81,5%
Kostendekking Titel 1
Titel 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning hoofdstuk 1 Begripsomschrijvingen
Kosten
Opbrengsten Kostendekking €0 €0 0,0% €0
€0
0,0%
€ 302.000
€ 250.000
82,6%
Vermindering
€0
€0
0,0%
5
Teruggaaf
€0
€ -3.000
0,0%
6
Intrekking omgevingsvergunning
€0
€0
0,0%
hoofdstuk
2
Vooroverleg
hoofdstuk
3
Omgevingsvergunning
hoofdstuk
4
hoofdstuk hoofdstuk
83/168
hoofdstuk
7
hoofdstuk
8
hoofdstuk
9
Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging project Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten In deze titel niet benoemde beschikkingen
Kostendekking Titel 2
Titel 3 Europese dienstenrichtlijn hoofdstuk 1 Horeca
€0
€0
0,0%
€0
€0
0,00%
€0
€0
0,00%
€ 302.000
€ 247.000
81,7%
Kosten Opbrengsten Kostendekking € 6.000 € 4.000 56,9%
hoofdstuk
2
Organiseren evenementen
€ 1.000
€0
4,7%
hoofdstuk
3
Prostitutiebedrijven
€0
€0
0,00%
hoofdstuk
4
Splitsingsvergunning woonruimte
€0
€0
0,00%
hoofdstuk
5
€0
€0
0,00%
hoofdstuk
6
Leefmilieuverordening In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking
€ 2.000
€ 3.000
128,1%
€ 9.000
€ 7.000
67,4%
Kostendekking Titel 3
Begraafplaatsrechten Grafrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor door de gemeente verleende diensten in verband met de begraafplaats. Daarbij mogen de baten niet hoger zijn dan de kosten. Het tarief mag maximaal 100% kostendekkend zijn. Marktgelden Voor het innemen van een standplaats om daarop zaken of voorwerpen te plaatsen, uit te stallen of te verkopen tijdens de weekmarkt, jaarmarkten, braderieën, themamarkten of andere evenementen worden onder de naam marktgelden rechten geheven. Het tarief voor marktgeld wordt berekend per strekkende meter standplaats. Op dit tarief wordt een korting van tien procent verleend als per kwartaal vooruit wordt betaald. Toeristenbelasting Deze belasting wordt geheven naar het aantal overnachtingen. Het tarief bedraagt in 2020 € 1,50 per overnachting. Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven van degene die voor zichzelf of voor zijn gezin meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning beschikbaar houdt zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben. Onder gemeubileerde woningen vallen ook zomerhuisjes, chalets en caravans. Het tarief voor de forensenbelasting is voor 2020 vastgesteld op € 240,50 per woning per jaar.
84/168
Een aanduiding van de lokale lastendruk Woonlasten per huishouden Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) heeft de cijfers van de gemeentelijke belastingdruk voor 2020 bekend gemaakt. Tot de gemeentelijke woonlasten worden gerekend de bedragen die huishoudens betalen aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemiddelde woonlasten in 2020 voor een meerpersoonshuishouden in Nederland bedragen € 777. Onderstaande tabel laat zien wat de gemiddelde bruto woonlasten van de Westfriese gemeenten zijn. Woonlasten per huishouden Rangorde
Gemeente
Bruto woonlasten eenpersoonshuishouden
Bruto woonlasten meerpersoonshuishouden
2020
2019
2020
2019
1 2
Koggenland Hoorn
€ 582 € 645
€ 618 € 657
€ 663 € 733
€ 713 € 750
3 4
Enkhuizen Drechterland
€ 654 € 681
€ 659 € 679
€ 774 € 786
€ 779 € 784
5 6
Medemblik Opmeer
€ 680 € 736
€ 712 € 738
€ 763 € 833
€ 808 € 837
7
Stede Broec
€ 800
€ 745
€ 920
€ 865
Conclusie Op basis van de aangegeven cijfers stijgen de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in Stede Broec in 2020 met 6%. Uit deze cijfers blijkt dat de gemeente voor deze regio een hoge lastendruk kent en boven het Nederlandse gemiddelde zit.
Kwijtschelding Als een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen, dan kan onder bepaalde voorwaarden kwijtschelding worden verleend. Systematiek kwijtscheldingsberekening Voor beantwoording van de vraag of een belastingschuldige voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding in aanmerking komt, vindt een vermogens- en inkomenstoets plaats. Met de vermogenstoets wordt bekeken of er op het moment van de aanvraag voldoende middelen (bezittingen) aanwezig zijn om de openstaande belastingschuld te betalen. Zijn deze middelen aanwezig, dan wordt geen kwijtschelding verleend. Ontbreken deze middelen of zijn deze onvoldoende, dan wordt met de inkomenstoets gekeken of er in de nabije toekomst alsnog betalingscapaciteit zal ontstaan waaruit de belastingschuld kan worden voldaan. Samenwerkingsverband De gemeente heeft voor de behandeling van kwijtscheldingsverzoeken een samenwerkingsverband gesloten met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier 85/168
(HHNK). Indien iemand in aanmerking wil of denkt te komen voor kwijtschelding van gemeentelijke heffingen of waterschapsbelastingen, dan kan worden volstaan met het indienen van een kwijtscheldingsverzoek bij een van deze twee organisaties. Wat kan worden kwijtgescholden? De gecombineerde belastingaanslag (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) komt in aanmerking voor kwijtschelding. Hieraan verwante kosten, zoals aanmanings- en dwangbevelkosten, kunnen ook worden kwijtgescholden. In 2020 is voor € 113.000 aan kwijtschelding verleend.
86/168
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit (hoeveel middelen zijn er nodig om alle risico’s op te kunnen vangen). Beide komen in het vervolg van deze paragraaf aan de orde.
Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel middelen beschikbaar zijn om eventuele risico’s op te kunnen vangen.
Berekening weerstandscapaciteit
31-12-2020
Onbenutte belastingcapaciteit
693
Gerealiseerde resultaat Totale weerstandscapaciteit (exploitatie)
1.606 2.299
Weerstandsvermogen Vrij aanwendbare reserves
4.622
Stille reserves
0
Subtotaal
4.622
Totale weerstandscapaciteit
6.921
Onbenutte belastingcapaciteit 2020 De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij een financiële tegenvaller deze in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor nieuw beleid. Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor de gemeente lager is dan het percentage voor toelating tot artikel 12 is er in principe sprake van een onbenutte belastingcapaciteit. In de navolgende berekening is bij benadering aangegeven welke opbrengst deze verhoging genereert. Er is voor gekozen het verschil in percentages te vermenigvuldigen met de WOZ-waarde van de woningen + de WOZ-waarde van de niet-woningen.
OZB-percentage van de Woz-waarde voor toelating art.12 Werkelijk gewogen % Woz-waarde gemeente Verschil
0,19% 0,16% 0,03%
Onbenutte belastingcapaciteit
€ 693
87/168
Gerealiseerde resultaat Het gerealiseerde resultaat 2020 is € 1.606.000. Vrij aanwendbare reserves Onder de vrij aanwendbare reserves vallen de algemene reserve en de bestemmingsreserves waarvan de bestemming kan worden gewijzigd zodat deze kunnen worden ingezet voor onverwachte financiële tegenvallers. De stand van de vrij aanwendbare reserves bedraagt per 31 december 2020 € 4.622.000. Stille reserves Stille reserves hebben te maken met activa die te laag of tegen nul zijn gewaardeerd. De stille reserves maken alleen deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit als de betrokken activa op korte termijn (binnen 1 jaar) verkoopbaar zijn, verkoop van de stille reserves niet leidt tot een gat in de gemeentebegroting en verkoop de taakuitoefening van de gemeente niet aantast. De gemeente Stede Broec heeft vele activa op de balans staan. De gemeente stelt echter niet de vrije verkoopwaarde vast van deze activa waardoor de omvang van de stille reserves niet duidelijk is.
Risicomanagement Risicomanagement en -beheersing Aanleiding en achtergrond De gemeente voert een actief beleid op de beheersing van de risico’s die we gezamenlijk lopen. Door een scherp inzicht in actuele risico’s worden de betrokken partijen in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Risico´s Volgens de toelichting op artikel 11 BBV zijn de risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen de risico’s die niet anderszins te ondervangen zijn. Reguliere risico’s risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn - maken geen deel uit van de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen. Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen gevormd. De risico’s worden tweemaal per jaar uitgevraagd. De bedrijfsvoeringsrisico’s zijn risico’s voor de SED organisatie. De risico’s zijn eind 2020 wederom geïnventariseerd en in onderstaande tabel uiteengezet. Daarbij is onderscheid gemaakt in de beschrijving van het risico en de getroffen/gewenste beheersmaatregel. De kolom daarnaast geeft het maximaal financieel gevolg in duizenden euro’s. Vervolgens worden kans en impact weergegeven. De laatste kolom geeft inzicht in het beslag dat het risico legt op de benodigde weerstandscapaciteit. De risico’s zonder hoge kans x effect zijn opgenomen onder 'overige risico’s'.
Risico’s SED organisatie Het uitgangspunt voor de deelnemende gemeentes in de SED organisatie is dat de gemeenschappelijke regeling de rekeningresultaten volledig afwikkelt op de deelnemende gemeenten. De gemeenschappelijke regeling kent, als beschikbare weerstandscapaciteit,
88/168
geen reserves. Voor de beschikbare weerstandscapaciteit kan alleen de post onvoorzien worden meegenomen. Indien zich dus tegenvallers voordoen die niet kunnen worden opgevangen in de reguliere begroting of uit de post onvoorzien, dan komen deze tegenvallers ten laste van de gemeenten. In evenredigheid van de verdeelsleutel dient deze benodigde weerstandscapaciteit meegenomen te worden in de jaarrekening van onze gemeente als risico’s bij de verbonden partij.
In 2020 hebben zich geen significante problemen voorgedaan. De opgesomde risico’s uit de risicoparagraaf van de begroting 2020 hebben niet geleid tot een beroep op de algemene reserve. Hoewel in de begroting zo goed mogelijk wordt ingeschat wat de benodigde bedragen zijn voor de verschillende onderdelen van het Sociaal Domein, is de laatste jaren gebleken dat de open einde regeling een groot risico met zich meebrengt. De kans en de impact vallen moeilijk separaat in te schatten, omdat ook in de financiële begroting rekening wordt gehouden met een inschatting en het deels een regulier gemeentelijk te lopen risico betreft. De bestaande reserves zijn echter nog van voldoende niveau (zie het weerstandsvermogen). Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Voor het bepalen van het benodigde weerstandsvermogen moet een keuze worden gemaakt over het zekerheidspercentage. Met welke mate van zekerheid worden de geïdentificeerde risico’s afgedekt? In de beleidsnota weerstandsvermogen is bepaald dat dit percentage minimaal 75% en maximaal 90% van het risicobedrag betreft. De kans dat alle genoemde risico’s tegelijkertijd en met een maximale omvang optreden is immers nihil. Het totaalbedrag van alle risico’s bedraagt € 2.051.000. De benodigde weerstandscapaciteit
89/168
bij de minimale en maximale zekerheidspercentage bedraagt: Percentage Bedrag 75% € 1.538.000 90% € 1.846.000 De beschikbare weerstandscapaciteit is € 6.947.000. De benodigde maximale weerstandscapaciteit is € 1.846.000. Daarmee beschikken wij over een ratio weerstandsvermogen van 3,8 (beschikbaar in relatie tot benodigd).
Kengetallen Om de financiële positie van de gemeente inzichtelijker te maken schrijft het rijk een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen voor. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De opgenomen kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel financiële ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven inzicht in de financiële wend- en weerbaarheid. De kengetallen moeten daarbij in samenhang en in onderlinge verhouding worden beoordeeld. Onderstaande tabel geeft de berekende kengetallen van Stede Broec weer.
Verloop van de kengetallen Rekening 2020
Begroting 2020
Rekening 2019
netto schuldquote
67%
111%
104%
netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
35%
57%
55%
solvabiliteitsratio
21%
17%
19%
structurele exploitatieruimte
1%
14%
-3%
grondexploitatie
0%
0%
6%
belastingcapaciteit
124%
109%
120%
Kengetallen:
Het ministerie van BZK heeft onderstaande signaleringswaarden opgesteld. Hierbij is A het minst risicovol, B gemiddeld en C het meest risicovol.
90/168
Specificering kengetal naar categorie 1.
Cat. A
Cat. B
Cat. C
a. zonder correctie doorgeleende gelden
< 90%
90 - 130 %
> 130 %
Netto schuldquote: b. met correctie doorgeleende gelden
< 90%
90 - 130 %
> 130 %
2. 3.
Solvabiliteitsratio Grondexploitatie
>50% < 20%
20 - 50 % 20 - 35 %
< 20% > 35%
4. 5.
Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
> 0% < 95 %
0% 95 - 105 %
<0% >105%
Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeente. De netto schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op haar tellen moet passen. Het kengetal wordt berekend door het totaal van de geleende gelden weer te geven als percentage van de totale baten. Hoe lager het percentage des te gunstiger en minder risicovol. Toelichting percentages De netto schuldquote van een gemeente ligt meestal tussen de 0% en 90%. Bij een hogere netto schuldquote is de gemeenteschuld relatief hoog. Als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt, dan bevindt de gemeente zich in de gevarenzone. De genoemde percentages zijn grove vuistregels. De gemeente heeft ook geld uitgezet (ambtenarenleningen en leningen aan De Woonschakel). Bij de gecorrigeerde netto schuldquote (zie hieronder) wordt een percentage gepresenteerd waarbij hiermee rekening wordt gehouden. Dan daalt het percentage sterk. De verwachting is dat de opgenomen leningen de komende jaren zullen afnemen. Voor 2020 is het een percentage van 67%, dit geeft aan dat de gemeente in categorie A zit.
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Hoe lager dit percentage, hoe beter. Toelichting percentages De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen bedraagt 55%. Stede Broec zit ruim onder de signaleringswaarde van categorie A. Het getal impliceert dat de gemeente goed in staat is om rentelasten en aflossingen te voldoen.
91/168
De solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Het gemiddelde voor alle gemeenten is circa 40% (bron: CBS). Hoe hoger dit percentage is, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. Toelichting percentages Het gemiddelde voor alle gemeenten is circa 40% (bron: CBS). Volgens het Model Kengetallen van de provincie wordt een solvabiliteitsratio tussen 30% en 80% als normaal beschouwd. Stede Broec heeft echter relatief gezien veel schulden doordat er veel gelden zijn uitgezet. Hierdoor is dit percentage bij Stede Broec met 21% lager dan gemiddeld. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt een onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten.
Wanneer het percentage negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Toelichting percentages Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. (bron: VNG). Dit percentage is in Stede Broec in 2020 1%. De structurele lasten in 2020 zijn dus lager dan de structurele baten. Kengetal grondexploitatie In de crisisjaren is gebleken dat de grondexploitatie forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de voorraden is van belang, omdat deze moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant beoordeelt ieder jaar of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten en is een indicatie van het risico.
Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Een grondexploitatie van 35% of hoger wordt als zeer risicovol beschouwd (bron: ministerie van BZK). Hoe lager het percentage, des te geringer het risico.
92/168
Toelichting percentages Stede Broec zit met haar kengetal grondexploitatie op 0% in 2020. Stede Broec. Stede Breoc heeft geen lopende grondexploitaties meer en loopt hierop dus geen risico’s. Belastingcapaciteit: Woonlasten meerpersoonshuishoudens De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De ruimte die een gemeente heeft om haar belastingen te verhogen om bijvoorbeeld opgetreden risico’s op te vangen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en de reinigingsheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. Een belastingcapaciteit van 100% is gelijk aan het landelijk gemiddelde. Een lage belastingcapaciteit houdt in dat de gemeente nog ruimte heeft om structurele baten te genereren. Stede Broec heeft een belastingcapaciteit van 124%. Toelichting percentages De gemeentelijke tarieven zijn hoger dan de landelijke tarieven. Dit betekent dat de mogelijkheid om extra baten te genereren door de belastingen te verhogen beperkter zijn dan gemiddeld. Samenhang kengetallen De gemeente Stede Broec heeft ten opzichte van de VNG-norm een redelijk hoge schuldpositie die van invloed is op de omvang van de netto schuldquote en op de solvabiliteitsratio. Overigens ontwikkelen de schuldquotes zich de komende jaren in positieve zin.
De structurele exploitatieruimte is positief. Hierdoor biedt de begroting voldoende ruimte om alle lasten te blijven dragen. De woonlasten zijn ten opzichte van het landelijk gemiddelde hoog. Er zijn nog mogelijkheden om de belastingen te verhogen. Het weerstandsvermogen van de gemeente Stede Broec is voldoende om financiële tegenvallers op te vangen. Op basis van deze kengetallen kan de conclusie worden getrokken dat geen maatregelen getroffen hoeven te worden.
93/168
Onderhoud kapitaalgoederen Beleidsverantwoording Op 24 november 2016 heeft de raad de beheerambities vastgelegd door het ‘Kwaliteitsplan kapitaalgoederen openbare ruimte’ vast te stellen. Met de Kadernota 2017-2021 zijn hiervoor ook de bijbehorende financiële middelen beschikbaar gekomen. Als ambitie voor het beheer van de kapitaalgoederen (exclusief riolering en gebouwen) is in algemene zin gekozen voor beeldkwaliteitsniveau B: Veilig en functioneel beheer. De openbare ruimte wordt degelijk en voldoende onderhouden; over het algemeen is het heel, veilig en redelijk schoon. Voor een aantal specifieke domeinen en op een aantal locaties binnen de gemeente (centra en haven) is het inrichtingsniveau verhoogd tot A: goed, mooi en comfortabele inrichting. Eind 2017 zijn de verschillende beheerplannen - die het beleid verankeren en nader vormgeven - vastgesteld door het college. In 2020 zijn bezuinigingsmaatregelen waarbij het kwaliteitsniveau in de noordelijke en zuidelijke groenstroken is teruggebracht tot laag. Dit komt tot uiting in een versobering van het maairegiem en op termijn in de kwaliteit van de beplanting. Ook het onderhoud van rioleringen en gebouwen gebeurt aan de hand van beheerplannen (respectievelijk het GRP en het MJO-gebouwen). Hierdoor zijn ook hiervan de onderhoudsmaatregelen meerjarig inzichtelijk.
Het onderhoud van gebouwen wordt afgestemd op conditieniveau 3 (NEN 2767). Dit betekent een redelijke conditie, plaatselijk met zichtbare veroudering, waarbij functievervulling van bouw- en installatiedelen niet in gevaar komt. Het is de intentie om daar waar mogelijk vastgoed af te stoten.
Financiële consequenties Het financiële kader voor het onderhoud aan de kapitaalgoederen is de jaarlijkse exploitatie vanuit de programmabegroting. Het klein en groot onderhoud worden daarbij uit de jaarlijkse onderhoudsbudgetten bekostigd. Voor het (groot) onderhoud van riolering, gebouwen, baggeren en civiele kunstwerken zijn voorzieningen gevormd. De baggerwerkzaamheden tot aan de overdracht van het stedelijk water worden gedekt uit een reserve, die na de overdracht van het stedelijk water komt te vervallen.
94/168
Primitieve
Begroting
begroting
na wijziging
Rekening
verschil
551
21
41
-20
0
445
407
38
Dagelijks onderhoud
136
136
55
81
Storting voorziening
190
140
140
0
Aanwending voorziening
265
265
168
98
Openbare verlichting
Dagelijks onderhoud
147
147
127
20
Waterwegen
Dagelijks onderhoud
68
-11
2
-13
Storting voorziening
20
20
20
0
Aanwending voorziening
20
20
0
20
Openbaar groen
Dagelijks onderhoud
746
734
753
-20
Riolering
Dagelijks onderhoud
422
422
297
125
Begraafplaatsen
Dagelijks onderhoud
7
11
12
-1
Gebouwen
Dagelijks onderhoud
183
343
425
-83
Storting voorziening
337
337
337
0
0
380
321
59
Onderdeel
Omschrijving
Voorzieningen Wegen
Dagelijks onderhoud Groot onderhoud
Bruggen
Aanwending voorziening
Stand van zaken kapitaalgoederen Wegen Op basis van de technische wegeninspectie 2019 blijkt dat het areaal wat wegen betreft niet geheel voldoet aan het kwaliteitsniveau. De voorgaande inspectie die in 2016 is uitgevoerd heeft onvoldoende inzicht gegeven over de staat van onderhoud van het areaal. Hieruit is gebleken dat de inspectie niet geheel volgens de CROW norm is uitgevoerd. Dit betekent dat een deel van de wegen niet voldoet aan het kwaliteitskader zoals is opgenomen in het Kwaliteitsplan kapitaalgoederen 2017-2026. Het Kwaliteitsplan kapitaalgoederen is in 2016 door de raad vastgesteld met als uitgangspunt dat de beeldkwaliteit voldoet aan de CROW norm ‘B’ (basis). Om de veiligheid van de wegen te waarborgen, schadeclaims en kapitaalvernietiging te voorkomen zijn de beschikbare middelen niet toereikend om te voldoen aan het kwaliteitskader.
95/168
Met de behandeling van de begroting 2020 heeft de raad ingestemd om vanaf 2021 extra middelen beschikbaar te stellen wat voorziet in het wegwerken van achterstallig onderhoud op asfaltverhardingen voor de komende 4 jaar. Riolering Het onderhoud aan de riolering is bij. De uitbreiding in formatie in lijn met het GRP heeft niet plaatsgevonden. Hierdoor ontbreekt capaciteit om het daadwerkelijk functioneren en het verouderingsproces van de riolering te beoordelen en hier een strategische (vervangings)planning op te stellen. Water Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Groen Op basis van vier metingen kan gesteld worden dat de huidige kwaliteit op hoofdlijnen op Bniveau ligt. Op onderdelen wordt op verschillende locaties incidenteel minder goed gescoord in het gras en in de beplanting in de gehele gemeente. Het gras is incidenteel te hoog en in de beplanting staat veel onkruid en hangt vaak over. Ten aanzien van het gras en onkruidbestrijding ligt het niveau onder het basis niveau. Een oorzaak hiervoor is te vinden in de zachte winter waardoor en gras en de onkruiden bijna het hele jaar door blijven groeien. De essentaksterfte zorgt nog steeds voor een uitval van bomen, dit zal de komende jaren nog wel aanhouden.
Er worden geen preventieve maatregelen genomen om verdere aantasting te voorkomen, behalve dat bij vervangingen van verloren gegane bomen meer resistente boomsoorten worden terug geplant. De eikenprocessierups heeft een substantiële toename laten zien. Uit 272 bomen zijn nesten verwijderd. Dit is een toename van ruim 300% ten opzichte van 2019. Spelen Er zijn geen achterstanden in het onderhoud en de toestellen en de speellocaties voldoen aan de gestelde veiligheidsnormen. Gebouwen Het gemeentelijk vastgoed voldoet aan de daaraan gestelde kwaliteitseisen, conditieniveau 3 (redelijk). Voor het meerjarig onderhoud van het gemeentelijk vastgoed wordt gewerkt met een MeerJarenOnderhoudsPlan (MJOP). Het onderhoud van de gebouwen is gebaseerd op het in 2020 vastgestelde MJOP 2020 - 2029. Het aangekochte pand aan de Bedrijfsweg 6, van gym- en turnvereniging GTS, is opgenomen in het MJOP. De gemeentelijke woning aan de Peperstraat, de voormalige woning van de havenmeester van Broekerhaven, is particulier verkocht.
96/168
Bruggen De bruggen voldoen aan de daaraan gestelde beeldkwaliteit, bovendien zijn de bruggen veilig en functioneel. Uit inspecties blijkt dat er geen achterstand is in onderhoud en geen achterstallig onderhoud. In 2020 is een aantal nieuwe betonnen verkeers- en fiets/voetgangersbruggen aangebracht en opgeleverd in Waterweide. Beschoeiingen De leeftijd van de beschoeiing en lichte damwanden is relatief hoog. De gehele oeververdediging verkeert echter vaak nog in redelijke staat van onderhoud. Met het vaststellen van het kwaliteitsplan kapitaalgoederen is in 2018 een deel van het gebied dat een hoge leeftijd kent, aan vervanging toe. In 2019 is gestart met de uitvoering van het planmatig vervangen van de beschoeiing, waarbij het totale areaal , waarvan de afschrijvingstermijn is overschreden, de komende 9 jaar wordt vervangen. In 2020 zijn en in 2021 worden er geen beschoeiingen/lichte damwanden vervangen ingevolge het besluit over de ombuigingsvoorstellen die in 2019 en 2020 door de raad zijn vastgesteld. Openbare verlichting Het areaal is redelijk op orde en bestaat momenteel uit 5650 verlichtingsobjecten met een vervangingsachterstand van ca. 10% lichtmasten en ca. 35% armaturen. Verouderde verlichtingsobjecten of onderdelen zijn in beeld en worden jaarlijks projectmatig en wijkgericht vervangen.
Deze vervangingsmethode zorgt voor een afname van de vervangingsachterstand, maar zal het niet helemaal wegnemen, omdat er jaarlijks te vervangen objecten bij komen.
97/168
Financiering Inleiding In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeheer van de gemeente. Volgens artikel 13 van het BBV bevat de paragraaf betreffende de financiering in ieder geval beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille. Het geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte.