4.2 Jaarstukken-Verantwoording GGD HN 2021 plus controle verklaring
Tekst van het document
Jaarstukken/Verantwoording 2021
30
GGD HOLLANDS NOORDEN
Seksuele gezondheid Het Centrum Seksuele Gezondheid heeft na de zomer meer cliënten getest dan in het begin van het jaar. Dit komt onder andere door het gelopen soa risico in de vakantieperiode. Ook toen de COVID-19-maatregelen weer werden aangescherpt, konden de doelgroepen gebruik blijven maken van de zorg; zowel voor soa-onderzoeken, behandeling en/of contactonderzoek, PrEP, consulten over seksualiteitsproblemen als voor cliënten ‘Nu Niet Zwanger’ en keuzehulpgesprekken (FIOM). Sommige outreach activiteiten, zoals hepatitis B vaccinaties op homo-/biontmoetingslocaties zijn door de lockdown uitgesteld naar 2022. Tuberculosebestrijding De BCG-vaccinaties voor kinderen vanaf 6 weken zijn in september weer gestart. Om de opkomst te verhogen, is een webinar georganiseerd voor JGZ-medewerkers, huisartsen en kinderartsen. Het aantal Tbc-patiënten is aan het eind van dit jaar weer bijgetrokken tot het gemiddelde van de voorgaande jaren. Screenen en behandelen van jongeren met een tbc-infectie op de AMV-locaties (alleenstaande minderjarige vreemdelingen) verloopt goed door de goede contacten en de samenwerking met het COA. De toestroom van asielzoekers is merkbaar; de spreekuren voor screeningfoto’s zijn iedere week volgepland. In het tijdschrift Maatschappij & Gezondheid van V&VN is een artikel verschenen over een groot contactonderzoek dat de GGD heeft geleid.
Toezicht Kinderopvang Het toezicht op de kinderopvang is in het najaar volgens planning uitgevoerd. Doordat in het begin van het jaar kinderopvanglocaties gesloten waren, was er nog een inhaalslag nodig. Om in ieder geval alle locaties met risicoprofiel bezocht te hebben is een aantal locaties met een groen risicoprofiel doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2022. Infectieziektebestrijding (IZB) De eerste samenwerkingsconvenanten voor het Meldpunt Uitbraken Infectieziekten (MUIZ) zijn getekend. De start van het meldpunt zal in 2022 plaatsvinden. IZB is meer aangehaakt bij de gezonde leefomgeving door inzet van artsen in opleiding. Er wordt nog gezocht naar een meer structurele borging van deze inzet. IZB is nauw betrokken in de bestrijding van corona: inhoudelijke supervisie op het Coronateam, duiding en beleidsadvisering richting RBT, overleg ketenpartners (zoals zorg, huisartsen en scholen) en de basis leggen richting meer infectieziekten-epidemiologie.
Een greep uit de productierealisatie:
Nieuwe meldingen infectieziekten COVID-19 Besmettingsaccidenten Nieuwe personen in zorg met tbc
2019
2020
2021
314
136
130
-
26.546
90.596
77
52
32
88
76
65
Consulten soa-spreekuur
4.444
3.845
4.047
Aantal gevonden soa’s
975
942
1.043
Aantal meldingen milieuvragen
193
152
79
Jaarstukken/Verantwoording 2021
31
GGD HOLLANDS NOORDEN
Ontwikkelingen binnen de aanvullende diensten van de GGD Reizigersadvisering Aan het eind van 2021 steeg het aantal consulten waar dit in andere jaren een daling liet zien in deze periode. Het aantal consulten is hoger dan in 2020, maar nog steeds lager dan in de pré-coronaperiode. Infectiepreventie Sinds de lockdown hebben ondernemers die tatoeëren en piercen hun zaak moeten sluiten en zijn geen inspecties gedaan. Inspecties zijn hervat zodra zij hun zaak weer kunnen openen. Na het ingaan van de lockdown zijn schepen niet meer fysiek bezocht, maar zijn zogenoemde verlengingen afgegeven. Deze zijn een maand geldig. In het kader van een jaarlijks hygiëne onderzoek is de Achterdam bezocht. Hier zijn de kamers die worden verhuurd aan sekswerkers onderzocht. Om het onderwerp infectiepreventie en hygiëne meer structureel onder de aandacht te krijgen, zijn drie asielzoekerscentra en één locatie voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s) bezocht. Ook zijn de locaties Zuyder Bos en Amerswiel van de PI Heerhugowaard bezocht in het kader van een audit infectiepreventie & hygiëne. Met het doorzetten van de versoepelingen eind september, nam het aantal aanvragen voor advies evenementen toe. De voornemens tot ontheffing (van de COVID-19-maatregelen) nam af. In het najaar is er niet of nauwelijks inzet geweest vanuit infectiepreventie bij clusteruitbraken.
Wel zijn test- en vaccinatielocaties bezocht; voor de start tijdens een schouw en na de start wanneer de locaties in bedrijf waren. Verder is de samenwerking met de afdeling kwaliteit opgestart. In het kader van infectiepreventie (specifiek COVID-19) is een locatie van het Leger des Heils in Hoorn bezocht. Een aantal belangrijke verbeterpunten zijn besproken. Ook is de wens uitgesproken deze locatie jaarlijks te bezoeken om structureel aandacht te houden voor infectiepreventie en hygiëne. Een greep uit de productierealisatie
Klanten reizigersadvisering
2019
2020
2021
16.452
5.253
3.739
1.1.6 GGD-brede ontwikkelingen
Beoogd maatschappelijk effect De GGD is de uitvoerder van preventieve zorg- en ondersteuningstaken gericht op het bewaken, bevorderen en beschermen van de gezondheid van alle inwoners. Via epidemiologisch onderzoek en het verzamelen van gezondheidsgegevens wordt de gezondheidssituatie gemonitord en wordt, ter onderbouwing van (preventief) gemeentelijk gezondheidsbeleid, gezondheidsinformatie gegenereerd. Naast de uitvoering van de vierjaarlijkse monitoronderzoeken, voert de GGD thematisch en verdiepend onderzoek uit.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
32
GGD HOLLANDS NOORDEN
Meer informatie De GGD deelt informatie uit gezondheidsmonitors en panelonderzoeken via de Gezondheidsatlas. Hier staan bijvoorbeeld feiten en weetjes over de rookvrije omgeving en de rookvrije generatie. Daarnaast worden de documenten en cijfers uit de Planning & Control cyclus gedeeld via GGDHN.incijfers.nl. Ontwikkelingen binnen de GR-taken van de GGD Advisering bij gezondheidsbeleid De GGD heeft meerdere webinars georganiseerd voor gemeenten, zoals over de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid, De druk op Jeugd en Jongvolwassenen, Gezonde leefomgeving en Gezond Ouder worden. Daarnaast zijn vier nieuwsbrieven voor gemeenten gepubliceerd (GGupDate) en een speciale flyer in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen. Ook hebben GGD-medewerkers deelgenomen aan verschillende netwerkbijeenkomsten voor input gemeentelijk gezondheidsbeleid en gemeenteraadsledenbijeenkomsten.
Ontwikkelingen binnen de aanvullende diensten van de GGD Netwerken De GGD participeert in verschillende netwerken, zoals Noordkop Gezond voor elkaar. Een netwerk van 24 zorg- en welzijnsorganisaties en gemeenten die de boodschap van Positieve Gezondheid onder de aandacht brengen met als doel een positief gezonde regio voor alle bewoners in 2033. Samen met zorgpartners (Omring, GGZ NHN en Noordwest ziekenhuis, verzekeraar (VGZ) en gemeenten (Bergen, Den Helder en Hoorn) is gestart met Noord-Holland-Noord Gezond. Doel van deze alliantie is om een regiobeeld (gebaseerd op data van GGD-monitors en data van VGZ en Wmo) te maken, waardoor duidelijk wordt in welke wijken de meeste zorgvragers aanwezig zijn. Deze input is de basis voor een meer integrale wijkgerichte aanpak. Afspraken hierover zullen worden gemaakt in 2022. Positieve Gezondheid De GGD benadert gezondheid vanuit een breed perspectief waarin de eigen regie van mensen centraal staat. Hiermee sluit onze dienstverlening nog beter aan bij de behoeften van onze klanten en kunnen we de gezondheid van de inwoners in onze regio versterken. Om positieve gezondheid zowel intern als extern te borgen, heeft de GGD verschillende activiteiten uitgevoerd. Er zijn voor de JGZ-medewerkers meerdere werkbijeenkomsten georganiseerd. Vanwege COVID-19 zijn de trainingen positieve gezondheid aangepast naar online trainingen.
En met andere GGD’en worden best practices gedeeld.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
33
GGD HOLLANDS NOORDEN
1.2 Paragrafen
1.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ wordt de financiële positie toegelicht. Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder dat dit dwingt tot beleidsombuigingen en/of bezuinigingen. In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland-Noord zijn uitgangspunten opgenomen rond het weerstandsvermogen. Volgens deze regeling is weerstandscapaciteit aanwezig bij de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. De deelnemende gemeenten zijn verplicht ervoor te zorgen dat de GGD beschikt over voldoende middelen om aan al de verplichtingen te kunnen voldoen. Over het reserveringbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt in de FUGR. Hierin is afgesproken dat een algemene reserve is toegestaan om de autonome ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. Het algemeen bestuur heeft uitgesproken dat het belangrijk is dat de GGD voldoende vermogen kan opbouwen in overeenstemming met het Financieel herstelplan 2018. Vermogenspositie Het verloop van de algemene reserve volgens de jaarrekeningen over 2018-2021 is als volgt:
2018
2019
2020
2021
-/- 186
142
1.066
1.288
328
924
222
90
Verloop algemene reserve (x €1.000) Stand 1-1 Opbouw uit resultaatbestemming jaarrekening
-295
Onttrekking Stand 31-12 na resultaatbestemming
142
1.066
1.288
1.082
Bij de resultaatbestemming over 2018, 2019 en 2020 heeft het algemeen bestuur besloten het eigen vermogen te versterken door de resultaten toe te voegen aan de algemene reserve. Er zijn extra toevoegingen (boven de begrote € 180.000) aan de algemene reserve gedaan om de financiële positie versneld te versterken. Hiermee is een buffer opgebouwd om de risico’s op te vangen en noodzakelijke investeringen te doen voor de bedrijfsprocessen bij JGZ en Informatiebeveiliging. Ultimo 2020 bedraagt de algemene reserve € 1.288.000. Voor versterking van informatiebeveiliging en privacybescherming is in 2021 eenmalig een bedrag van € 295.000 aangewend uit de algemene reserve. De algemene reserve voor resultaatbestemming 2021 bedraagt € 993.000. In 2021 bedraagt het positieve resultaat € 90.000. De resultaatbestemming over 2021 wordt in een apart voorstel voorgelegd aan het algemeen bestuur.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
34
GGD HOLLANDS NOORDEN
Prestatie-indicator In de jaarrekening 2021 zijn de volgende KPI’s opgenomen.
Weerstandsvermogen Algemene reserve na resultaatbestemming in procenten van de reguliere uitgaven exclusief uitgaven COVID-19 over het boekjaar 2021 (€ 45.141.000)
Streefwaarde
Realisatie 2021
Realisatie 2020
2,4%
2,8%
Realisatie 2021
Realisatie 2020
1,5%
1,8%
Realisatie 2021
Realisatie 2020
> 1,5% > 0,5% & < 1,5% < 0,5%
Weerstandscapaciteit
Streefwaarde
Algemene reserve na resultaatbestemming
≥ 1%
is groter dan de risico’s
> 0,5 & < 1% < 0,5%
Streefwaarde Inschatting risico’s
Minimaal Gemiddeld/niet urgent Hoog/urgent
De algemene reserve (na resultaatbestemming) bedraagt op 31 december 2021 € 1.082.000. Bij de GGD wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. Bij een minimum van 1,0 is de algemene reserve toereikend om de risico’s op te vangen. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 965.000 wordt het risico ingeschat op € 724.000. Daarnaast bestaat onzekerheid omtrent de definitieve oplevering van het digitale dossier voor de Jeugdgezondheidszorg (GGiD). Ten opzichte van de Kadernota 2023 zijn de financiële risico’s toegenomen. Er is sprake van hogere inflatie, kostenstijgingen in noodzakelijke uitgaven en ook dreigen bezuinigingen vanuit het rijk. Voor 2022 – 2023 is de kans dat gemeenten financieel moeten bijspringen erg klein. Het vermogen is dan nog voldoende om deze risico’s te dekken. In 2024 is, zonder aanvullende financiering vanuit het rijk, het risico groter dat gemeenten financieel moeten bijspringen. Bij tussentijdse bestuurlijke rapportages en de Kadernota 2024 wordt het algemeen bestuur geïnformeerd over de stand van zaken.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
35
GGD HOLLANDS NOORDEN
Overzicht financiële risico’s De directie heeft het risicomanagement verder ontwikkeld en geeft hiermee invulling aan de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek. De GGD stelt daartoe periodiek de risicomonitor op en rapporteert via de P&C-cyclus over de belangrijkste financiële risico’s. Hiermee wordt op gestructureerde wijze de beheersing van strategische en financiële risico’s van de GGD voor gemeenten geborgd. De impact van financiële risico’s zijn ingeschat naar mogelijke omvang in een laag en een hoog scenario. Indien één of meerdere van deze risico’s zich voor dreigen te doen, worden de negatieve financiële effecten, zoveel als mogelijk, beperkt in de flexibele schil van de organisatie.
Scenario laag
Scenario hoog
Bedrag risico
Impact
Impact
Impact
-
100.000
-
Ziekteverzuim JGZ
100.000
200.000
100.000
GGiD
50.000
150.000
150.000
50.000
300.000
50.000
-
500.000
-
400.000
1.250.000
400.000
600.000
2.500.000
700.000
50.000
230.000
50.000
Overzicht financiële risico’s 2023
GR-taken: Doorontwikkeling JGZ 2019-2023
Hogere instroom Veilig Thuis Informatiebeveiliging & privacybescherming Kostenstijgingen
Aanvullende diensten: Afname aanvullende diensten JGZ
-
170.000
-
Gezondheidsbevordering PGA
65.000
143.000
65.000
Gevolgen COVID-19 voor reizigersadvisering
150.000
380.000
150.000
265.000
923.000
265.000
865.000
3.423.000
965.000
Medische arrestantenzorg
Totaal
Doorontwikkeling JGZ 2019-2023 Er wordt gewerkt aan verbetering van de uitvoering van het basispakket JGZ met het programma doorontwikkeling JGZ. Hiervoor is tijdelijk meer personeelsinzet noodzakelijk, dat kan leiden tot een begrotingsoverschrijding. De GGD heeft vanuit de bestaande begroting een projectbudget gereserveerd voor doorontwikkeling JGZ, waardoor het financiële risico afneemt. Ziekteverzuim JGZ Het ziekteverzuim JGZ is hoger dan begroot (5%). Dit heeft een negatieve impact op de productiviteit en leidt tot hogere kosten. Het verzuimbeleid is verder aangescherpt en processen worden aangepast om de productiviteit te kunnen verhogen. De versterking van de managementstructuur JGZ en de nieuwe leidinggevende laag zorgt voor een dalend verzuim en een lager financieel risico.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
36
GGD HOLLANDS NOORDEN
Ontwikkeling digitaal dossier JGZ : GGiD GGD Hollands Noorden werkt samen met GGD regio Utrecht en GGD Twente aan een nieuw digitaal dossier JGZ: GGiD. Ultimo 2021 heeft de GGD € 3,5 miljoen aan kosten geactiveerd die in de meerjarenbegroting zijn gedekt. Er wordt bij het opstellen van de jaarrekening uitgegaan van implementatie van het systeem in 2022/2023. Er is in 2021 vertraging ontstaan en discussie over scope en kosten. Bij het opstellen van de jaarrekening is het uiteindelijke kostenplaatje en de planning nog niet helemaal zeker en is sprake van een beperkt financieel risico. De drie GGD’en hebben voor beheer en doorontwikkeling van het systeem een coöperatie opgericht. Via de coöperatie hebben andere GGD’en de mogelijkheid deel te nemen in het gebruik en de doorontwikkeling van het GGiD. Hiermee kunnen voor de drie GGD’en extra inkomsten worden gegenereerd om de financiële risico’s te beperken of af te dekken. De GGD’en bewaken de oplevering en implementatie van het systeem door middel van een adequate governance-structuur, voortgangsrapportages en acceptatietesten. Daarnaast is als beheersingsmaatregel via een Bindend Advies een onafhankelijk oordeel gekregen over geschilpunten over de scope. Op dit moment bestaat onzekerheid omtrent de definitieve oplevering van het GGiD.
Voor de GGD’en blijft het van groot belang dat het opgeleverde systeem correct werkt en de bedrijfsprocessen ondersteunt en wordt de leverancier gehouden aan de doelen die in afgesloten overeenkomst zijn afgesproken Hogere instroom Veilig Thuis In vergelijking met de andere taken van de GGD is Veilig Thuis minder voorspelbaar en kent de dienstverlening een ‘open einde’ karakter. Hierdoor is Veilig Thuis risicovoller dan de andere taken van de GGD. Daarbij is het vooral afhankelijk van externe factoren of deze risico’s zich voor doen of niet. Voor 2023 wordt uitgegaan van gelijkblijvende instroom van meldingen. Een toe- of afname van 5% van de diensten van Veilig Thuis leidt tot een afwijking van ongeveer € 300.000 ten opzichte van de begroting. In het algemeen bestuur van 24 november 2021 is een regeling (zie hieronder) afgesproken hoe om te gaan met schommelingen. Regeling a.
In het eerste jaar van hogere instroom wordt de hogere instroom gedekt uit de algemene reserves met inachtneming van de ondergrens van 1,5% van begrote lasten van de GGD.
b.
Indien de algemene reserve ontoereikend is, een beroep te doen op het weerstandsvermogen van de gemeenten (door extra bijdrage).
c.
In tweede en volgende jaren van hogere instroom en indien het beeld is dat de hogere instroom een blijvend karakter heeft, wordt een verzoek aan gemeenten gedaan om een structurele extra bijdrage.
Informatiebeveiliging & privacybescherming Informatiebeveiliging en privacybescherming voldoen nog niet aan de aangescherpte regelgeving. Het basisniveau van informatiebeveiliging moet op orde worden gebracht om onder andere veiligheidslekken (misbruik/diefstal/verlies van data) te voorkomen. Er is een project gestart om over drie jaar NEN7510 compliant te worden en blijven. Dit zorgt zowel voor incidentele projectkosten als structureel hogere kosten. In het financieel meerjarenperspectief verwacht de GGD dat op termijn extra middelen vanuit het Rijk beschikbaar gesteld worden. Gezien de omvang en de looptijd van het project blijven er onzekerheden die kunnen leiden tot hogere kosten in 2023 en verder.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
37
GGD HOLLANDS NOORDEN
Kostenstijgingen Ten opzichte van de Kadernota 2023 zijn de financiële risico’s toegenomen. Het risico is aanwezig dat de GGD wordt geconfronteerd met kostenstijgingen van noodzakelijke uitgaven alsook onvoorziene uitgaven die niet meer in de staande begroting 2023 kunnen worden opgevangen. Zonder besparing of ombuiging op andere uitgaven bestaat een groot risico dat in 2023 een financieel tekort ontstaat. Het gaat om de volgende risico’s: •
Kostenstijgingen van leveranciers van goederen en diensten boven de begrote indexatie van 2,3%.
•
Effecten cao boven de begrote loon-indexatie van 2,3%; Bijvoorbeeld 43,2 uur extra bovenwettelijk verlof die tot een verlaging van het aantal productieve uren tot gevolg heeft. Niet duidelijk of deze negatieve effecten in bij indexatie van 2024 worden opgeheven.
•
Noodzakelijke uitbreiding van formatie om de informatievoorziening en kritieke bedrijfsprocessen te borgen en noodzakelijke vernieuwingen van ICT-systemen te realiseren.
•
Het voldoen aan nieuwe wetgeving.
•
Noodzakelijke inzet op strategische personeelsbeleid. Dit resulteert in hogere kosten voor werving & selectie, verzuimpreventie, BHV en duurzame inzetbaarheid.
Afname aanvullende diensten JGZ Als gevolg van mogelijke financiële tekorten in het sociaal domein kan de GGD te maken krijgen met taakstellingen op de aanvullende diensten JGZ. Het continu aangaan van de dialoog met gemeenten over de noodzaak en waarde van aanvullende diensten, geeft de GGD de mogelijkheid om vermindering van inzet personeel zo veel als mogelijk op te vangen uit de flexibele schil en het natuurlijk verloop. Medische arrestantenzorg De GGD loopt het risico dat de aanvullende dienst medische arrestantenzorg na aanbesteding niet aan de GGD wordt gegund. De aanbesteding is uitgesteld tot minimaal 2023 en het is de verwachting dat de nieuwe dienstverlening vanaf 2024 in zal gaan. Vanaf dat moment komt het in stand houden van de expertise Forensisch Medische Geneeskunde zowel financieel als operationeel onder druk. Er is een gezamenlijke voorbereiding van inschrijving met drie GGD’en in Noord-Holland gestart. Landelijk worden de gevolgen van het mogelijk wegvallen van de medische arrestantenzorg onderzocht in relatie tot de kosten voor lijkschouwing voor gemeenten. Gezondheidsbevordering publieke gezondheidszorg asielzoekers (PGA) Het COA heeft GGD GHOR Nederland laten weten dat zij het voornemen heeft de uitvoering van gezondheidsbevordering PGA vanaf 2023 aan te besteden.
Op 31 december 2022 eindigt het reguliere contract tussen GGD GHOR Nederland en het COA over de uitvoering van de gezondheidsbevordering PGA, met uitzondering van de uitvoering van JGZ/PGA. Naar verwachting zal het COA begin 2022 een openbare aanbesteding uitschrijven. Het risico bestaat dat de GGD de aanvullende dienst gezondheidsbevordering PGA na aanbesteding niet meer gegund krijgt en de GGD minimaal te maken heeft met lagere dekking voor overheadkosten. Voor medewerkers met vaste aanstellingen zal in goed overleg naar interne herplaatsing gezocht worden. Gevolgen COVID-19 voor reizigersadvisering Als gevolg van COVID-19 is reizen sterk afgenomen. Er is onzekerheid over het moment en de periode waarin het reisverkeer gaat herstellen en de reizigersmarkt weer op het niveau van voor de COVID-19-pandemie komt. Het ministerie van VWS compenseert met ingang van 2022 de inkomstenderving niet meer en dat zorgt voor een financieel risico voor reizigersadvisering. Personeel wordt zo effectief mogelijk ingezet op andere GR-taken en aanvullende diensten.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
38
GGD HOLLANDS NOORDEN
1.2.2 Financiering Algemeen In de paragraaf financiering wordt inzicht gegeven in de financiering van de organisatie, het liquiditeitenbeheer en renterisico’s. Het gaat om de beheersing van financiële posities en geldstromen en de hieraan verbonden kosten en risico’s. Dit wordt aangeduid als de treasuryfunctie. De treasuryfunctie omvat onder meer het aantrekken van leningen, het uitzetten van overtollige liquide middelen en debiteurenbeheer. De regels rondom treasury zijn vastgelegd in het treasurystatuut. De belangrijkste afspraken zijn: •
Gelden worden alleen uitgezet bij de BNG.
•
De organisatie maakt geen gebruik van derivaten.
Dekkingsmiddelen De taken uit hoofde van de gemeenschappelijke regeling (GR-taken) worden gefinancierd uit de diverse deelnemersbijdragen van gemeenten. Daarnaast heeft de GGD verschillende baten uit aanvullende diensten aan bedrijven, gemeenten, instellingen, inwoners, justitie en politie. Beoordeling financiële positie De GGD is een Gemeenschappelijke Regeling en met de hierbij behorende verantwoordelijkheidsstructuur is het geen probleem om op zeer korte termijn vreemd geld aan te trekken. Met de BNG zijn hiertoe afspraken gemaakt. Regelmatige analyse van de cashflow zal tijdig aantonen wanneer een tekort aan vlottende middelen dreigt. De GGD heeft een redelijk positieve financieringspositie. Door de gunstige financieringspositie (met de aanwezigheid van de bestemmingsreserves en vooruit ontvangen projectgelden) is het in 2021 niet nodig geweest om langlopende leningen aan te trekken. Om fluctuaties gedurende het jaar op te vangen, is met de BNG een rekening-courantfaciliteit met een maximaal krediet van € 2.862.000 overeengekomen. Financiële kengetallen Besluit begroting verantwoording (BBV) Voor de beoordeling van financiering wordt gebruik gemaakt van de volgende financiële kengetallen. De kengetallen met betrekking tot de grondexploitatie en de belastingcapaciteit zijn voor de GGD niet van toepassing.
Omschrijving
Streefwaarde
Realisatie 2020
Begroting 2021
Realisatie 2021
Netto schuldquote
<5%
0,6%
4,2%
1,0%
<5%
0,6%
4,2%
1,0%
5-10%
9,9%
7,3%
5,9%
2,5%
1,0%
1,6%
-0,2%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Jaarstukken/Verantwoording 2021
39
GGD HOLLANDS NOORDEN
Netto schuldquote Het getal weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de inkomsten. Het geeft een indicatie welk beslag de rentelasten en aflossingen op de begroting leggen. Hoe lager de netto schuldquote hoe beter. Onder netto schuld wordt verstaan de lang- en kortlopende schulden minus de langlopende en kortlopende vorderingen en uitzettingen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is gelijk aan de netto schuldquote, omdat de GGD geen leningen heeft afgesloten. Solvabiliteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de GGD in staat is haar aan financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de ratio, hoe beter. De streefwaarde voor de GGD is tussen de 5% en 10% en is gemaximeerd doordat het weerstandsvermogen is gemaximeerd op 2,5% van de lasten. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is. Hoe hoger hoe beter. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. De negatieve structurele exploitatieruimte 2021 is het gevolg van een onttrekking van € 295.000 uit de algemene reserve.
Kasgeldlimiet Ter beperking van het renterisico heeft de wetgever de hoogte van de netto vlottende schuld voor gemeenschappelijke regelingen gemaximaliseerd op 8,2% van de begrote lasten; de zogenoemde kasgeldlimiet.
Omschrijving
Berekening
Definitie
Totale lasten
115.608
Netto vlottende schuld kasgeldlimiet
Totale lasten x 8,2%
Gemiddelde ruimte t.o.v. limiet:
Kasgeldlimiet -/- netto vlottende schuld
115.608 x 8,2%
De GGD voldoet aan deze limiet van 8,2%. De GGD heeft geen langlopende leningen uitstaan in 2021. Overschrijding van de limiet van 8,2% zou kunnen leiden tot het aantrekken van langlopende leningen. Renterisiconorm Deze norm is niet van toepassing: er zijn geen leningen met een looptijd van meer dan een jaar.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
Realisatie
40
9.480 6.836
GGD HOLLANDS NOORDEN
EMU-saldo Het EMU-saldo van de GGD wordt bepaald door het resultaat over 2021 te corrigeren voor de afschrijvingen en de investeringen die tijdens het jaar gedaan zijn. Volgens de Wet houdbare overheidsfinanciën dient dit saldo in de jaarverslaggeving te worden opgenomen. Het EMU-saldo is als volgt berekend: EMU-saldo (bedragen x € 1.000)
2021
Resultaat 2021
90
Bij: afschrijvingen 2021
492
Af: investeringen 2021
1.172
EMU-saldo
-590
1.2.3 Overzicht overhead
Alle lasten (en baten) voor sturing en ondersteuning van het primaire proces worden verantwoord onder overhead en alle bedrijfskosten en diensten die direct verbonden zijn aan de dienstverlening (en gericht zijn op de externe klant en/ of inwoner) zijn opgenomen onder uitvoering GR-taken en aanvullende diensten. Hieronder worden de baten en lasten van de overhead apart weergegeven. Overzicht baten en lasten Totaal baten en lasten overhead
Begroting 2021
Realisatie 2020
Realisatie 2021
na 1e wijziging
(bedragen x € 1000) Totaal baten
282
246
344
Totaal lasten
11.250
11.567
17.018
Resultaat
-10.968
-11.321
-16.674
De overheadlasten bedragen, na aftrek van de baten, € 16.674.000. De overheadlasten zijn € 5.353.000 hoger dan begroot. De niet begrote overheadkosten die betrekking hebben op COVID-19 bedragen € 5.718.000 en worden volledig gefinancierd door VWS. De reguliere overheadkosten vallen € 365.000 lager uit dan begroot als gevolg van lagere overheadkosten voor het Basispakket JGZ & Rijksvaccinatieprogramma en lagere overheadkosten voor Veilig Thuis. Als gevolg van de verslaggevingsvoorschriften wordt de dekking van deze overheadkosten opgenomen onder baten van de GR-taken en aanvullende diensten.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
41
GGD HOLLANDS NOORDEN
1.2.4 Bedrijfsvoering Inleiding De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de resultaten en stand van zaken rond de bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de ondersteunende bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma’s te realiseren. Doelstelling Het doel is de facilitering van een duurzame, effectieve, rechtmatige en kostenbewuste bedrijfsvoering, waarover transparant wordt gecommuniceerd. Daarbij is het van belang dat de financiële huishouding en de administratieve organisatie op orde zijn en blijven, en klanten, stakeholders en medewerkers tevreden zijn. Daarom wordt ingezet op goed bestuur en goede interne dienstverlening. Deze activiteiten zijn ondergebracht bij het onderdeel bedrijfsondersteuning en de directie. Personeel en organisatie Het functiewaarderingssysteem binnen de GGD is vernieuwd. Na een oriëntatie op een nieuw functiewaarderingssysteem is gekozen voor HR21. Dit systeem is mede ontwikkeld door de VNG en wordt al door verschillende GGD’en gebruikt. Het project is in 2021 afgerond met als resultaat dat voor medewerkers een actuele functiebeschrijving en waardering beschikbaar is. Organisatieontwikkeling In 2020 is met het koersplan voor Bedrijfsondersteuning de organisatieontwikkeling op gestructureerde wijze aangepakt.
De ingezette koers is vertaald naar concrete doelen en resultaten die zijn verwerkt in een mijlpalenplanning 2020-2022. De GGD ligt op koers met de uitvoering van dit plan. Er is al veel bereikt, maar er is ook nog genoeg te doen. Door COVID-19 is er minder voortgang geboekt op sommige thema’s. De aflopen twee jaar is het speelveld voor de GGD en voor Bedrijfsondersteuning ingrijpend veranderd als gevolg van COVID-19. Daarnaast heeft informatievoorziening en privacy & security de afgelopen jaren een enorme vlucht genomen, waarbij de ontwikkeling van de GGD-organisatie geen gelijke tred heeft gehouden. Dit vraagt om een heroriëntatie op de ambities uit het koersplan en organisatievraagstukken. Begin 2022 wordt het koersplan geactualiseerd voor de periode 2022-2023. Voor de komende jaren wordt er ingezet op de op volgende thema’s: •
Leiderschap en duurzame inzetbaarheid medewerkers
•
Informatieveilig en privacy bewust werken
•
Versterken projectmatig en planmatig werken
•
Verbetering verbinding primair proces en Bedrijfsondersteuning
•
Hybride werken na COVID-19.
Realisatie 2020
Begroting 2021
Realisatie 2021
Aantal medewerkers in Fte per eind van het jaar
441
433
499
Aantal medewerkers in Fte t.b.v. COVID-19 per eind van het jaar
233
n.v.t.
591
Ziekteverzuim
6,6%
5%
5,7%
Omschrijving
Jaarstukken/Verantwoording 2021
42
GGD HOLLANDS NOORDEN
Ziekteverzuim Het gemiddelde verzuimcijfer van 2021 is: 5,7%. Dit betekent dat het verzuim over 2021 een daling laat zien in het gemiddelde verzuim ten opzichte van 2020 (6,6%) en 2019 (6,9%). Ondanks een daling blijft het verzuim een belangrijk aandachtspunt voor directie, team HR en de leidinggevenden. De daling in het verzuim is vooral te zien in het aantal langdurige verzuimdossiers. Medewerkers zijn sneller hersteld en hierdoor is de toestroom naar het UWV minder. Ook over 2021 geldt, dat de intrede van COVID-19 van invloed is geweest op het verzuim binnen de GGD. Het coronavirus heeft nog steeds zijn weerslag op het anders organiseren en uitvoeren van werk en het vele thuiswerken voor de medewerkers met een kantoorfunctie. Daarnaast hebben ook diverse medewerkers verzuimd doordat zij een besmetting met COVID-19 opliepen. Het valt hierbij op, dat verzuim vanwege COVID-19 over 2021 vooral kort verzuim betreft. Gedurende de zomerperiode daalde het verzuim. Veel medewerkers hebben zich hersteld gemeld. Helaas heeft de herfst- en winterperiode toch weer gezorgd voor een stijging, waarbij ook weer diverse medewerkers besmet raakten met COVID-19. HR staat bij de diverse verzuimdossiers in nauw contact met de medewerker en de leidinggevende, waarbij de leidinggevende het eerste aanspreekpunt is voor de medewerker die zich ziek heeft gemeld.
Op deze manier is er direct contact met de medewerker en kan er vroegtijdig gesignaleerd worden wat er speelt en kan, indien nodig, tijdig een interventie worden ingezet. Op deze manier werkt de GGD naar steeds meer preventieve aandacht voor medewerkers om het verzuim te verminderen en zo mogelijk te voorkomen. Arbodienst In 2020 is een werkgroep gestart om de aanbesteding voor een nieuwe arbodienstverlener in gang te zetten. In 2021 heeft de GGD de aanbesteding afgerond en is gestart met een nieuwe Arbodienstverlener. Ontwikkeling digitaal dossier JGZ : GGiD Voor elk kind legt de JGZ een digitaal dossier aan. In het dossier worden gegevens over groei, ontwikkeling, vaccinaties en dergelijke vastgelegd. Het gaat om medische gegevens waarvoor arts-patiënt vertrouwelijkheid geldt. GGD Hollands Noorden werkt samen met GGD regio Utrecht en GGD Twente aan een nieuwe applicatie om het huidige digitale dossier mlCAS 2.0 te vervangen. In 2018 is gestart met de ontwikkeling van het GGiD: een ambitieus en complex project. De drie samenwerkende GGD’en willen een eigentijds systeem dat de werkprocessen goed ondersteunt; niet alleen die van de JGZ maar op termijn ook van andere GGD-processen. Alles gericht op burgers die toegang moeten hebben tot hun eigen gegevens. Gegevens die ook eenvoudig en zorgvuldig omgezet kunnen worden in informatie voor gemeenten en ketenpartners.
Bovendien wil de GGD een flexibel, schaalbaar en koppelbaar systeem. Dat lag tot nu toe nergens klaar en daarom is gekozen om dit samen te ontwikkelen. Het algemeen bestuur van de GGD wordt regelmatig geïnformeerd over de stand van zaken en voortgang van het project. Er is eerder vertraging opgetreden als gevolg van nieuwe wet- en regelgeving, zoals extra vaccinatierondes, de hielprik en de AVG. In 2021 is verder gebouwd aan het GGiD, maar zaten in de opgeleverde versies nog gebreken die door de leverancier moesten worden hersteld. Er wordt bij het opstellen van de jaarrekening uitgegaan van implementatie van het systeem in 2022/2023. Op dit moment bestaat onzekerheid omtrent de definitieve oplevering van het GGiD. Voor de GGD’en blijft het van groot belang dat het opgeleverde systeem correct werkt en de bedrijfsprocessen ondersteunt en wordt de leverancier gehouden aan de doelen die in afgesloten overeenkomst zijn afgesproken.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
43
GGD HOLLANDS NOORDEN
Inkoop en rechtmatigheid De GGD heeft verder gewerkt aan het verbeteren van de inkoopprocessen om te kunnen voldoen aan de inkoopregels. Voor het inhuren van medewerkers is in 2021 het Dynamisch Aankoopsysteem (DAS) op Werken in Noord-Holland Noord ingericht. Hiermee kan op eenvoudige wijze rechtmatig worden aanbesteed. Rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van het verslagjaar 2022 gaat het dagelijks bestuur van de GGD zelf een rechtmatigheidsverantwoording opstellen, dat opgenomen zal worden in de jaarrekening. In 2021 zijn de voorbereidingen getroffen om deze wijzigingen te implementeren. Het intern controleplan is uitgebreid ten aanzien van het aspect rechtmatigheid. Informatiebeveiliging en privacy De coronapandemie heeft grote impact gehad op de bedrijfsvoering van de GGD. Naast de enorme hoeveelheid werk en aanpassingen, moet de GGD haar werkzaamheden uitvoeren met beperkte middelen. De datadiefstal begin 2021 heeft aangetoond dat de afgelopen jaren te weinig prioriteit en budget is gegaan naar het op orde brengen en houden van adequate informatiebeveiliging en privacybescherming. Zeker nu de GGD’en in de belangstelling staan en meer te maken krijgen met cybercrime. De realisatie van het project ‘Samen Slimmer Veilig’ heeft tot gevolg dat op z’n vroegst eind 2023 voldaan wordt aan de minimale beveiligingseisen.
Tot die tijd zullen de risico’s gemitigeerd en indien niet mogelijk, geaccepteerd moeten worden. Naast het verhogen van de informatiebeveiliging is goed data- en contractmanagement vanuit privacy bezien een vereiste. Dit wordt deels opgepakt binnen het project ‘Samen Slimmer Veilig’ en deels binnen het project ‘Document life cycle management’. Tot slot wordt het grootste risico om niet te kunnen voldoen aan de AVG veroorzaakt door menselijk handelen. Circa 80% van de datalekken wordt veroorzaakt door menselijk handelen. In 2020 is gestart met privacy ambassadeurs en vanaf mei 2021 is dit meegenomen in het project ‘Samen Slimmer Veilig’. Datalekken In 2021 zijn er 231 meldingen geweest van een incident of datalek. Er zijn vier meldingen gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens. De meeste incidenten betreffen post die bedoeld is voor een andere GGD. Het betreft dan vaak de overdracht van een kind, dat niet woonachtig is in ons werkgebied, vanuit een ziekenhuis naar onze GGD. Dit incident wordt aan het ziekenhuis gemeld. Daarnaast komt het voor dat post/mail naar een verkeerd adres wordt gestuurd, deze wordt beveiligd (via Zivver) teruggemaild. Kwaliteit GGD-breed zijn er 239 interne klachten ingediend. Dat zijn er 102 meer dan in 2020. Hiervan hadden 175 klachten betrekking op de werkzaamheden rondom Corona. In onderstaande tabel is het aantal klachten weergegeven.
Klachten worden geregistreerd onder het ‘programma’ waar de klachten over gaan. Klachten bieden de GGD en haar medewerkers een mogelijkheid om te leren. In 2019 is de afdeling Kwaliteit gestart met het registreren van verbetermaatregelen en het afgelopen jaar is dit proces verder uitgediept. Viermaandelijks wordt gemonitord in hoeverre de maatregelen zijn doorgevoerd en geborgd.
Aantal klachten
Jaarstukken/Verantwoording 2021
44
2019
2020
2021
63
137
239
GGD HOLLANDS NOORDEN
Er zijn 180 klachten ingediend bij Infectieziektebestrijding, 33 klachten bij JGZ en 22 klachten bij Veilig Thuis. Er zijn in 2021 twee klachten ingediend bij de Externe Klachtencommissie, deze behandelt alleen VT klachten. Eén hiervan is in 2021 afgehandeld en van de andere klacht vindt de hoorzitting plaats in 2022. Er is één klacht ingediend bij de Geschillencommissie Publieke Gezondheid. Veilig incidenten melden (VIM-meldingen) •
In 2021 zijn er 84 meldingen ontvangen. De meldingen zijn onder te verdelen in:
•
44 meldingen JGZ
•
28 meldingen Corona (vaccinatie)
•
7 meldingen Veilig Thuis
•
5 meldingen Infectieziektebestrijding.
Het aantal meldingen is licht gestegen. De meeste meldingen betreffen de Jeugdgezondheidszorg en hebben veelal te maken met onjuist gegeven vaccinaties (onjuiste interval tussen vaccinaties, te vroeg of onnodig gegeven vaccinaties). Vaak gaat het om cliënten met een afwijkend vaccinatieschema. De belangrijkste geadviseerde maatregelen betreffen de werkwijze (vaste volgorde hanteren, vaccinatiestatus bij RIVM checken in geval van twijfel, dossier controleren). Nieuw zijn de 28 meldingen van het Coronateam, vooral bij de COVID-19-vaccinaties (onder andere meldingen over verkeerde vaccinatie, onjuiste interval).
Aantal VIM-meldingen
Jaarstukken/Verantwoording 2021
45
2019
2020
2021
60
80
84
GGD HOLLANDS NOORDEN
1.2.5 Beleidsindicatoren
Inwoners per 01-01-2021 Apparaatskosten
Eenheid
Score
aantal
665.867
€ 1.000
41.182
€
61,85
Apparaatskosten per inwoner Formatie (exclusief inhuur)
Fte
433
Formatie per 1.000 inwoners
Fte
0,65
Bezetting (exclusief inhuur) ultimo 2021
Fte
435
Bezetting per 1.000 inwoners
Fte
0,65
Kosten inhuur derden
€ 1.000
47.937
Loonsom (exclusief overige personeelslasten)
€ 1.000
35.724
%
134%
Overhead
€1.000
16.674
Totale lasten
€ 1.000
115.608
%
14%
Kosten inhuur derden in % van loonsom
Overhead in % van totale lasten
•
De apparaatskosten per inwoner van € 61,85 zijn hoger dan begroot (€ 22,25) door de extra uitgaven van COVID-19.
•
De kosten inhuur derden bestaan met name uit de kosten voor COVID-19. Daardoor is het percentage met 134% een stuk hoger dan begroot (6,7%).
•
De overhead in % van de totale lasten bedraagt 14% en is lager dan begroot (24%) als gevolg van efficiënte uitvoering van COVID-19.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
46
GGD HOLLANDS NOORDEN
1.2.6 Onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen die bij de GGD aanwezig zijn, hadden per 31-12-2020 een boekwaarde van € 2.133.000. In 2021 zijn op diverse onderdelen investeringen gedaan, enerzijds als vervanging van niet langer te gebruiken activa, anderzijds om de bedrijfsvoering op een betrouwbare manier te kunnen laten verlopen. De GGD is geen eigenaar van de panden die gebruikt worden. De financiële risico’s met betrekking tot groot onderhoud zijn daarmee beperkt. Per 31-12-2021 bedroeg de boekwaarde van de activa € 2.812.000. Deze boekwaarde is als volgt te verdelen:
Kapitaalgoederen (bedragen x € 1.000)
31-12-2021
31-12-2020
1.042
466
Bedrijfsgebouwen (inrichting) Machines, apparaten en installaties
774
660
Overige materiële vaste activa
996
1.007
2.812
2.133
1.2.7 Verbonden partijen Deze paragraaf bevat een overzicht en toelichting op de verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaat- dan wel publiekrechtelijke organisatie, waarin de GGD een bestuurlijk én financieel belang heeft. Stichting JGZ GGD Hollands Noorden De GGD heeft medewerkers in vaste dienst met uitzondering van een aantal medewerkers die in dienst wilden blijven van de in 01-01-2010 opgerichte Stichting Jeugdgezondheidszorg Hollands Noorden (wegens pensioenrechten e.d.). De baten en lasten van de Stichting Jeugdgezondheidszorg Hollands Noorden zijn verantwoord in de jaarrekening van de GGD. Het bestuur van de GGD is hetzelfde als het bestuur van de Stichting. In oktober 2021 is deze stichting opgeheven, omdat de laatste medewerker met pensioen is gegaan. GGiD Coöperatief U.A. Op 2 maart 2020 is de Coöperatie GGiD U.A. opgericht. De GGD’en regio Utrecht, Twente en Hollands Noorden hebben besloten gezamenlijk voor de Jeugdgezondheidzorg een nieuw digitaal dossier te ontwikkelen en te implementeren. In de coöperatie wordt het beheer en de doorontwikkeling van het GGiD ondergebracht. Eind 2021 heeft nog geen overdracht van het beheer aan de coöperatie plaatsgevonden.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
47
GGD HOLLANDS NOORDEN
1.2.8 Rechtmatigheid De accountantscontrole op de rechtmatigheid is gericht op de naleving van het normenkader waarmee is voldaan aan de minimale vereisten op het gebied van de rechtmatigheid. Het normenkader is in 2015 bijgewerkt en vastgesteld in het algemeen bestuur en is nog van toepassing op de accountantscontrole van de jaarstukken over 2021. Hierbij geldt dat alleen artikelen van belang zijn voor zover deze directe financiële beheers behandeling betreffen of kunnen betreffen. Verder is de controle gericht op: •
Programmabegroting en begrotingswijziging 2021
•
Financiële verordening artikel 212 (herzien vastgesteld AB november 2015)
•
Controleverordening artikel 213 (herzien vastgesteld AB november 2015)
•
Periodieke rechtmatigheidsonderzoeken.
1.2.9 Vennootschapsbelasting Per 2016 zijn de decentrale overheden en dus ook de GGD onder Vennootschapsbelasting (VPB) komen te vallen. De wettelijke en GR-taken van de GGD zijn vrijgesteld van de vennootschapsbelasting. Bij een beperkt aantal aanvullende diensten, zoals reizigersvaccinatie en forensische geneeskunde, wordt over de resultaten vennootschapsbelasting afgedragen. De aangifte vennootschapsbelasting over 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 zijn vastgesteld en er is vooralsnog geen vennootschapsbelasting verschuldigd vanwege verrekenbare verliezen.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
48
GGD HOLLANDS NOORDEN
2
JAARREKENING
2.1
Overzicht van baten en lasten en toelichting
2.2
Balans per 31 december 2021 en toelichting
2.3
Toelichtingen
Jaarstukken/Verantwoording 2021
49
2.1 Overzicht van baten en lasten en toelichting
GGD HOLLANDS NOORDEN
Realisatie
Begroting
Realisatie
2020
2021
2021
59.672
43.918
115.026
282
246
344
59.954
44.164
115.370
Uitvoering GR-taken en aanvullende diensten
48.549
33.091
98.590
Overhead
11.250
11.567
17.018
Totaal lasten
59.800
44.658
115.608
Saldo van baten en lasten
154
-495
-238
Toevoeging reserves
50
50
50
Onttrekkingen reserves
117
545
378
Resultaat voor bestemming
221
-
90
Baten en lasten GGD HN per programma (bedragen x € 1.000)
Baten: Uitvoering GR-taken en aanvullende diensten Overhead
Totaal baten
Lasten:
De jaarrekening 2021 sluit af met een voordelig saldo van € 90.000. Het positieve resultaat is overwegend incidenteel van aard. De oorzaken zijn hogere inkomsten uit aanvullende dienstverlening JGZ en lagere kosten op diverse GRtaken door het moeizaam kunnen invullen van vacatures in de huidige krappe arbeidsmarkt. Begrotingsrechtmatigheid De jaarrekening 2021 laat met betrekking tot de lasten een overschrijding van de begroting zien van € 70.950.000, dat bijna geheel veroorzaakt wordt door niet begrote meerkosten voor COVID-19. De begrotingsoverschrijding is getoetst aan de kadernota rechtmatigheid (website commissie BBV) en er is geen begrotingsonrechtmatigheid geconstateerd. Net als bij de prognose in de tweede bestuurlijke rapportage worden de hogere lasten gecompenseerd door hogere baten. Met het vaststellen van de jaarstukken verklaart het algemeen bestuur zich akkoord. Onzekerheid over de financiële rechtmatigheid De GGD heeft aan de hand van een spendanalyse over 2021 een onderzoek gedaan naar de rechtmatigheid van verantwoorde lasten alsmede investeringen. Als basis voor de toets is de Aanbestedingswet 2012 (gewijzigd in 2016) en het GGD Inkoopbeleid 2020 gehanteerd. De GGD heeft verbeteringen doorgevoerd om tekortkomingen bij het naleven van de inkoopregels te voorkomen. Oude contracten zijn opnieuw aanbesteed en de interne procedures zijn verder verbeterd.
Bij een aantal inkoopdossiers is vanwege bijzondere omstandigheden besloten de opdrachten te verlengen en af te wijken van het inkoopbeleid. Dwingende spoed bij inkopen COVID-19 De Aanbestedingswet biedt de mogelijkheid om af te wijken van het inkoopbeleid indien sprake is van ‘dwingende spoed’. Het ministerie van VWS acht het gerechtvaardigd dat GGD’en een beroep op deze uitzonderingsgrond en verwijst naar de door COVID-19 veroorzaakte noodsituatie. De GGD heeft leveranciers ingeschakeld, waarbij vanwege dwingende spoed niet in alle gevallen de termijnen van een reguliere of verkorte aanbesteding in acht konden worden genomen.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
50
GGD HOLLANDS NOORDEN
Overzicht incidentele baten en lasten In 2021 zijn behoudens COVID-19 geen materiele incidentele baten en lasten gerealiseerd.
2.2 Balans per 31 december 2021 en toelichting
2.2. Balans GGD per 31 december 2021
31-12-2021
31-12-2020
2.812
2.133
(bedragen x € 1.000)
ACTIVA Vaste activa
Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut 2.812
Overige Investeringen met een economisch nut Totaal vaste activa
2.133 2.812
2.133
30
59
20.486
7.026
Vlottende activa Voorraden Gereed product en handelsgoederen
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen Overige Vorderingen
20.392
6.830
94
196 247
512
Liquide middelen Kassaldi
1
2
Banksaldi
510
246
Kruisposten
0
-1 9.288
4.422
Overlopende activa De van Europese en Nederlandse overheidslichamen
565
6.181
3.857
3.107
nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen
Totaal vlottende activa
25.448
16.619
Totaal-generaal
28.261
18.752
Jaarstukken/Verantwoording 2021
51
GGD HOLLANDS NOORDEN
Balans GGD per 31 december 2021
31-12-2021
31-12-2020
1.659
1.877
(Bedragen x € 1.000)
PASSIVA Vaste passiva
Eigen vermogen Algemene reserve
993
1.066
Bestemmingsreserves
577
590
Resultaat na bestemming
90
221
Totaal vaste passiva
1.659
1.877
4.325
2.721
Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar 4.325
Overige schulden
2.721 22.276
Overlopende passiva Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd
14.154
9.876
7.676
12.400
6.478
en die in een volgendbegrotingsjaar tot betaling komen De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringenmet een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren
Totaal vlottende passiva
26.601
16.875
Totaal-generaal
28.261
18.752
Jaarstukken/Verantwoording 2021
52
GGD HOLLANDS NOORDEN
Toelichting op de balans ACTIVA Materiële vaste activa
31-12-2021
31-12-2020
2.812
2.133
2.812
2.133
(Bedragen x € 1.000) De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen: Investeringen met een economisch nut Overige investeringen met een economisch nut Totaal De overige investeringen met economisch nut kunnen als volgt worden onderverdeeld: Bedrijfsgebouwen (inrichting/aanpassing)
1.042
466
Machines, apparaten en installaties
774
660
Overige materiële vaste activa
996
1.007
2.812
2.133
Totaal
Het onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de overige investeringen met economisch nut weer: Boekwaarde
Investeringen
31-12-2020
Des-
Afschrij-
Afwaar-
Boekwaarde
investeringen
vingen
deringen
31-12-2021
Bedrijfsgebouwen
466
700
-
124
-
1.042
Machines, apparaten en installaties
660
259
-
145
-
774
Overige materiële vaste activa
1.007
213
-
224
-
996
Totaal
2.133
1.172
-
492
-
2.812
Jaarstukken/Verantwoording 2021
53
GGD HOLLANDS NOORDEN
Voorraden
31-12-2021
31-12-2020
30
59
31-12-2021
31-12-2020
20.392
6.830
(Bedragen x € 1.000) Gereed product en handelsgoederen (vaccins)
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar (bedragen x € 1.000) De uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar kunnen als volgt worden gespecificeerd: Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen
94
196
20.486
7.026
31-12-2021
31-12-2020
Banksaldi
510
246
Kassaldi
1
2
Kruisposten
0
(1)
512
247
31-12-2021
31-12-2020
565
6.181
3.857
3.107
4.422
9.288
31-12-2021
31-12-2020
3.477
2.937
Totaal
Liquide middelen (Bedragen x € 1.000)
Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten:
Totaal
Overlopende activa (Bedragen x € 1.000)
De overlopende activa kan als volgt onderscheiden worden: De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen Totaal
De overlopende activa kunnen als volgt worden gespecificeerd: Vooruitbetaalde bedragen Nog te ontvangen bedragen •
overige nog te ontvangen bedragen
405
201
•
nog te ontvangen bedragen openbare lichamen
397
6.043
•
nog te ontvangen projectgelden (zie hieronder)
143
107
945
6.351
4.422
9.288
Totaal
Jaarstukken/Verantwoording 2021
54
Verloopoverzicht ‘De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te
GGD HOLLANDS NOORDEN 31-12-2020
ontvangen voorschotbedragen die ontstaan
Afrekening
Toevoegingen
Ontvangen
voorgaande
bedragen /
jaren
facturatie
door voorfinanciering op uitkeringen met
31-12-2021
een specifiek bestedingsdoel’ VoorZorg Bergen
5
-
2
7
-
VoorZorg Den Helder
3
-3
88
84
3
VoorZorg Enkhuizen
13
-
17
27
3
VoorZorg Koggenland
6
-
5
6
5
Voorzorg Opmeer
5
-
4
5
4
Voorzorg Stede Broec
-
-
2
-
2
Stevig Ouderschap Alkmaar
3
-3
-
-
-
Stevig Ouderschap Opmeer
3
-3
-
-
-
Stevig Ouderschap Stede Broec
1
-1
-
-
-
Stevig ouderschap Bergen
4
-4
-
-
-
Stevig Ouderschap Heiloo
1
-1
-
-
-
Stevig Ouderschap Enkhuizen
-
-
2
-
2
Stevig Ouderschap Hoorn
-
-
0
-
0
VVE Langedijk 2021
-
-
7
5
2
VVE Schagen 2020
1
-1
-
-
-
VVE Schagen 2021
-
-
5
4
1
VVE Stede Broec 2021
-
-
4
3
1
VVE Texel 2021
-
-
1
1
0
Uitstaptrajecten sekswerkers (DUUP 2020)
0
-0
-
-
-
Rookvrije omgeving
-
-
43
24
20
Nu Niet Zwanger WF
0
-
17
16
1
Maatwerk JGZ Hoorn 2020
2
-2
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Bergen 2020
10
-10
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Castricum 2020
16
-16
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Drechterland 2020
5
-5
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Enkhuizen 2020
5
-5
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Heiloo 2020
12
-12
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Hoorn 2020
-
-
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Koggenland 2020
3
-3
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Langedijk 2020
1
-1
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Medemblik 2020
5
-5
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Opmeer 2020
1
-1
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Stede Broec 2020
3
-3
-
-
-
Maatwerk JGZ facturatie Texel 2020
0
-0
-
-
-
Aanvullende diensten JGZ Bergen 2021
-
-
21
11
10
Aanvullende diensten JGZ Castricum 2021
-
-
27
10
17
Aanvullende diensten JGZ Den Helder 2021
-
-
95
89
6
Aanvullende diensten JGZ Drechterland 2021
-
-
25
13
12
Aanvullende diensten JGZ Enkhuizen 2021
-
-
35
27
8
Aanvullende diensten JGZ Heiloo 2021
-
-
27
14
13
Aanvullende diensten JGZ Hoorn 2021
-
-
7
6
0
Aanvullende diensten JGZ Koggenland 2021
-
-
14
8
6
Aanvullende diensten JGZ Langedijk 2021
-
-
37
30
7
Aanvullende diensten JGZ Medemblik 2021
-
-
61
56
5
Aanvullende diensten JGZ Opmeer 2021
-
-
8
3
5
Aanvullende diensten JGZ Stede Broec 2021
-
-
20
13
7
Aanvullende diensten JGZ Texel 2021
-
-
3
2
1
107
-77
578
464
143
Totaal
Jaarstukken/Verantwoording 2021
55
GGD HOLLANDS NOORDEN
Vaste passiva
Boekwaarde
Boekwaarde
31-12-2021
31-12-2020
Algemene reserve
993
1.066
Bestemmingsreserves
577
590
Resultaat voor bestemming
90
221
1.659
1.877
Eigen vermogen Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende posten:
Totaal
Het verloop in 2021 wordt in onderstaand overzicht per reserve weergegeven: Saldo
Toevoeging
Onttrekking
31-12-2020 Algemene reserve
Resultaat bestemming
Saldo
voorgaand boekjaar
31-12-2021
1.066
-
295
221
993
Reserve gezondheidsonderzoeken
83
50
83
-
50
Bestemmingsreserve corona
284
-
-
-
284
Bestemmingsreserve egalisatie RVP
223
32
12
-
243
Resultaat voor bestemming Totaal
Algemene reserve
221
90
-
-221
90
1.877
172
390
-
1.659
Het algemeen bestuur heeft bij de vaststelling van de jaarstukken over 2020 bepaald dat het positieve resultaat toegevoegd wordt aan de algemene reserve. Na deze bestemming van het resultaat over 2020 bedraagt de algemene reserve € 1.288.000 positief. Hiernaast is in de 1e begrotingswijziging besloten om de extra kosten van het versterken van informatiebeveiliging en privacybescherming voor een bedrag van € 295.000 uit de algemene reserve te dekken. Een eventuele mutatie uit het resultaat over 2021 is hier nog niet in verwerkt. Reserve gezondheidsonderzoeken
Het algemeen bestuur heeft in 2017 besloten tot het vormen van deze reserve om te anticiperen op de noodzaak om over voldoende middelen te beschikken om eens in de vier jaar uitgebreide gezondheidsonderzoeken uit te kunnen voeren. Besloten is om jaarlijks € 50.000 aan deze bestemmingsreserve toe te voegen en deze te gebruiken ter dekking van de cyclische kosten die eens in de vier jaar te zien zullen zijn. In 2021 is een cyclus ten einde gekomen. De onttrekking voor gezondheidsonderzoeken bedraagt dit jaar € 35.000. Er is € 48.000 van de cyclus 2018-2021 niet besteed en valt daarom vrij ten gunste van het resultaat en is eveneens als onttrekking verantwoord. De nieuwe dotatie is weer aan de reserve toegevoegd.
Jaarstukken/Verantwoording 2021
56
GGD HOLLANDS NOORDEN
Bestemmingsreserve Corona Bij de bestemming van het resultaat 2019 is bepaald dat er een bestemmingsreserve Corona wordt gevormd en dat aan deze reserve € 284.000 wordt toegevoegd. In 2020 en 2021 heeft geen onttrekking plaatsgevonden. Bestemmingsreserve egalisatie RVP Met ingang van 2019 heeft de GGD samenwerkingsovereenkomsten afgesloten met de gemeenten voor de uitvoering van het RVP. In deze samenwerkingsovereenkomsten is afgesproken, dat de afrekening plaats vindt middels een mutatie in de bestemmingsreserve egalisatie RVP. In 2021 is er per saldo meer gefactureerd aan de gemeenten dan gerealiseerd en is een toevoeging van € 32.000 opgenomen. Daarnaast is een onttrekking gedaan van € 12.000 voor de inzet van een RVP-coördinator. Resultaat voor bestemming 2021 Het nog te bestemmen resultaat over 2021 bedraagt € 90.000 positief. Dit saldo bestaat uit een positief saldo op GGD Algemeen van € 90.000 en een saldo op Veilig Thuis van € 0. In de aanbieding van de jaarstukken aan het algemeen bestuur wordt een voorstel gedaan voor het bestemmen van het resultaat.
VLOTTENDE PASSIVA
31-12-2021
31-12-2020
4.085
2.539
241
179
Rekening-courant Stichting JGZ
-
3
Overige kortlopende schulden
-
-
4.325
2.721
Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
Overige schulden Crediteuren Te verrekenen projectgelden
Totaal
Jaarstukken/Verantwoording 2021
57
GGD HOLLANDS NOORDEN
Verloopoverzicht te
31-12-2020
verrekenen projectgelden
Afrekening
Toevoegingen
voorgaande jaren
Ontvangen
31-12-2021
bedragen
Maatwerk JGZ Hoorn 2018
6
-6
-
-
-
Maatwerk JGZ Langedijk 2019
2
-2
-
-
-
Maatwerk JGZ Medemblik 2019
0
-0
-
-
-
Maatwerk JGZ Schagen 2019
10
-10
-
-
-
Maatwerk JGZ Alkmaar 2020
65
-65
-
-
-
Maatwerk JGZ Den Helder 2020
5
-5
-
-
-
Maatwerk JGZ Enkhuizen 2020
5
-5
-
-
-
Maatwerk JGZ Heerhugowaard 2020
51
-51
-
-
-
Maatwerk JGZ Hollands Kroon 2020
3
-3
-
-
-
Maatwerk JGZ Koggenland 2020
6
-6
-
-
-
Maatwerk JGZ Langedijk 2020
2
-
-
-
2
Maatwerk JGZ Medemblik 2020
13
-13
-
-
-
Maatwerk JGZ Schagen 2020
7
-7
-
-
-
Maatwerk JGZ Texel 2020
5
-5
-
-
-
Aanvullende diensten JGZ Alkmaar 2021
-
-
521
514
7
Aanvullende diensten JGZ Heerhugowaard 2021
-
-
231
223
8
Aanvullende diensten JGZ Hollands Kroon 2021
-
-
100
86
13
Aanvullende diensten JGZ Hoorn 2021
-
-
75
66
9
Aanvullende diensten JGZ Schagen 2021
-
-
56
50
5
VVE Alkmaar 2020
9
-9
-
-
-
VVE Den Helder 2020
3
-3
-
-
-
VVE Den Helder 2021
-
-
14
14
0
VVE Drechterland 2020
1
-1
-
-
-
VVE Drechterland 2021
-
-
4
3
1
VVE Enkhuizen 2021
-
-
10
4
6
VVE Hoorn 2020
13
-13
-
-
-
VVE Hoorn 2021
-
-
29
17
12
VVE Koggenland 2021
-
-
4
2
2
VVE Langedijk 2020
3
-3
-
-
-
VVE Medemblik 2020
2
-2
-
-
-
VVE Medemblik 2021
-
-
7
7
1
VVE Stede Broec 2020
1
-1
-
-
-
VVE Texel 2020
0
-0
-
-
-
Nu Niet Zwanger Regio Alkmaar 2021
25
-12
67
79
1
Nu Niet Zwanger Den Helder 2021
-
-
52
45
8
Jeugd, Alcohol & Drugs 2020 - Communicatie
11
-
-
11
-
Jeugd, Alcohol & Drugs 2020 - Kop van NH
23
-
-
23
-
Jeugd, Alcohol & Drugs 2020 - NHN
41
-
-
41
-
Jeugd, Alcohol & Drugs 2020 - NK
35
-
-
35
-
Jeugd, Alcohol & Drugs 2020 - WF
20
-
-
20
-
Jeugd, Alcohol & Drugs 2021 - WF
-
-9
52
19
25
Jeugd, Alcohol & Drugs 2021 - NK
-
-6
70
5
59
Jeugd, Alcohol & Drugs 2021 - Kop van NH
-
-15
40
3
22
Jeugd, Alcohol & Drugs 2021 - NHN
-
41
159
151
49
Jeugd, Alcohol & Drugs 2021 - Communicatie
-
11
10
10
11
366
-200
1.501
1 1.427
241
Totaal
Jaarstukken/Verantwoording 2021
58
GGD HOLLANDS NOORDEN
Overlopende passiva
31-12-2021
31-12-2020
9.876
7.676
uitkeringen die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren
12.400
6.478
Totaal
22.276
14.154
82
102
De overlopende passiva kunnen als volgt onderscheiden worden: Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen De van EU, Rijk en provincies ontvangen voorschotbedragen voor specifieke
De specificatie van de post overlopende passiva is als volgt:
Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen •
te betalen BTW
•
salarissen, loonheffing, pensioenafdracht e.d.
3.374
2.821
•
overige overlopende passiva
6.420
4.753
9.876
7.676
-
-
11.591
6.008
Totaal De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren •
Vooruitontvangen investeringsbijdragen
•
Vooruitgefactureerde bijdragen
•
Lopende projecten
Totaal
809
470
12.400
6.478
De in de balans opgenomen post ‘De van Europees en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren’ kan als volgt worden gespecificeerd:
Jaarstukken/Verantwoording 2021
59
GGD HOLLANDS NOORDEN Verloopoverzicht
Afrekening
31-12-2020
Toevoegingen Aanwendingen
31-12-2021
voorgaande jaren Stevig Ouderschap Alkmaar
-
-
21
18
3
Stevig Ouderschap Bergen
-
-
14
5
9
Stevig ouderschap Castricum
-
-
12
4
8
Stevig ouderschap Den Helder
10
-6
12
8
8
Stevig ouderschap Enkhuizen
-
-
-
-
-
Stevig ouderschap Heerhugowaard
7
-
13
7
13
Stevig ouderschap Heiloo
-
-
12
5
7
Stevig ouderschap Hollands Kroon
9
-
11
10
10
Stevig ouderschap Medemblik
1
-
11
7
6
Stevig ouderschap Koggenland
2
-
2
1
3
Stevig ouderschap Opmeer
-
-
8
5
3
Stevig ouderschap Schagen
-
-
27
12
15
Stevig ouderschap Stede Broec
-
-
2
-
2
Stevig Ouderschap Hoorn
3
-
-0
3
-
VoorZorg Alkmaar
20
-20
135
126
9
VoorZorg Castricum
-
-
16
9
7
VoorZorg Heerhugowaard
6
-
49
54
1
VoorZorg Medemblik
1
-
26
13
13
VoorZorg Hollands Kroon
9
-
43
25
26
VoorZorg Schagen
5
-
31
13
23
VoorZorg Hoorn
27
-
31
32
25
M@zl NK
23
-13
236
230
16
M@zl Texel
-0
-
21
9
11
M@zl vo & mbo - Kop van NH
-
-
179
53
126
Kansrijke Start - Kop van NH
25
-
13
4
34
Kansrijke Start - Regio Alkmaar
-
-
12
5
7
Nu Niet Zwanger WF 2022
-
-
48
-
48
Nu Niet Zwanger WF 2023
-
-
32
-
32
Nu Niet Zwanger Den Helder 2022
-
-
10
-
10
Rookvrije omgeving
-
-
-
-
-
Jongvolwassenenmonitor
-0
-
77
54
23
Samenwerken in Wijkteams gemeente Hollands Kroon
18
-
-
5
13
Project Spotters gezocht
9
-
-
4
5
Budget ondersteuning statushouders
8
-
-
1
7
Supranet Community - 113 Zelfmoordpreventie
35
-
-
27
7
Mental Health First Aid
11
-
-
1
10
Opvang Verwarde Personen Alkmaar
26
-26
-
-
-
Stimulering Gezonde Relaties en Seksualiteit
30
-
-
30
-
Kind naar gezond gewicht Den Helder
-
-
40
16
24
Corona Gezondheidsmonitor Jeugd
-
-
32
16
16
Ik Pas
-
-
7
4
3
Stoptober
-
-
5
5
-
Aanvullende diensten JGZ Hollands Kroon 2022
-
-
26
-
26
Aanvullende diensten JGZ Hoorn 2022
-
-
76
-
76
Aanvullende diensten JGZ Texel 2022
-
-
2
-
2
Aanvullende diensten JGZ Schagen 2022
-
-
56
-
56
VVE Drechterland 2022
-
-
4
-
4
VVE Enkhuizen 2022
-
-
11
-
11
VVE Hoorn 2022
-
-
28
-
28
VVE Medemblik 2022
-
-
7
-
7
VVE Langedijk 2022
-
-
6
-
6
VVE Schagen 2022
-
-
5
-
5
VVE Stede Broec 2022 Totaal
Jaarstukken/Verantwoording 2021
-
-
3
-
3
283
-65
1.410
819
809
60
GGD HOLLANDS NOORDEN
Niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen •
Het huurcontract van het pand in Alkmaar aan de Hertog Aalbrechtweg 5 loopt tot 2025. De totale huur- en serviceverplichting voor 2022 bedraagt € 408.000. In 2021 was er opnieuw een uitbreiding van het aantal vierkante meters in de vorm van een extra verdieping wegens ruimtegebrek van Veilig Thuis.
•
Het huurcontract van het pand in Hoorn aan de Maelsonstraat 11 loopt tot 1 december 2023. In het vierde kwartaal is er een etage bijgehuurd. Dit contract loopt tot 30-09-2026. De totale huurverplichting voor 2022 exclusief onderdelen Kwetsbare inwoners is € 95.000.