Document · PDF

25-0132a Begroting 2026 GGD HN

Commissie Samenleving 9 september 2025, gemeente Stede BroecBij agendapunt: Niet gemeld ter bespreking14.787 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Versie 9 juli 2025

Programmabegroting 2026 GGD Hollands Noorden

GGD Hollands Noorden

Inhoud Voorwoord

Beleidsbegroting 1.1

Taken

1.2

Middelen

Afdelingen

2.1

Jeugdgezondheidszorg (JGZ)

2.2

Veilig Thuis

2.3

Vangnet & Advies (V&A)

2.4

Infectieziektebestrijding en Algemene Gezondheid

2.5

GGD HN brede aandachtspunten

3 BBV-paragrafen

3.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

3.2

Financiering

3.3

Overzicht overhead

3.4

Beleidsindicatoren

3.5

Onderhoud kapitaalgoederen

3.6

Verbonden partijen

4 Financiële begroting

4.1

Begrotingsuitgangspunten

4.2

Overzicht baten en lasten

4.3

Meerjarenbegroting 2026-2029

4.4

Overzicht gemeentelijke bijdragen GR-taken

4.5

Overzicht bedragen kinderopvang

4.6

Overzicht bedragen Veilig Thuis

4.7

Overzicht bedragen Wet verplichte GGZ

4.8

Overzicht bedragen aanvullende diensten

Bijlagen

Bijlage 1 Overzicht baten & lasten per categorie

Bijlage 2 Overzicht baten & lasten per taakveld

Bijlage 3 Overzicht overhead per categorie

Bijlage 4 Missie, visie en kernwaarden

Bijlage 5 Overzicht taken en diensten

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Voorwoord Beste lezer,

Voor u ligt de begroting 2026 van GGD Hollands Noorden (GGD HN). Deze begroting is gebaseerd op de Kadernota 2026 en besluitvorming daarover in het algemeen bestuur van 12 maart 2025. De belangrijkste vraag die we onszelf als GGD HN hebben gesteld is: wat zijn onze prioriteiten? Maar ook: hoe zou dit financieel vormgegeven kunnen worden? Met het oog op de komende veranderingen in de uitkering uit het gemeentefonds is GGD HN zich ervan bewust dat kritisch gekeken moet worden naar de GR-taken en aanvullende diensten. Vanaf het voorjaar 2024 zijn GGD HN en de leden van het algemeen bestuur met elkaar in gesprek over bezuinigingen in 2026. In de kadernota 2026 heeft GGD HN, op verzoek van de 16 deelnemende gemeenten, meerdere bezuinigingsscenario’s uitgewerkt. Op 12 maart 2025 is in het algemeen bestuur besloten om te kiezen voor het bezuinigingsscenario van 5% en dit te verwerken in de begroting 2026. Het algemeen bestuur heeft besloten om vanuit dat scenario 11 bezuinigingsmaatregelen met een totaal bezuinigingsbedrag van 1,6 miljoen door te voeren. Deze 11 bezuinigingsmaatregelen resulteren in een effectief bezuinigingspercentage van 3,9%. Daarnaast wordt op verzoek van het algemeen bestuur nog 1 maatregel onderzocht op haalbaarheid of deze kan bijdragen aan het concreet halen van de doelstellingen uit het 5% scenario.

De verwachting is dat in 2026 de JGZ medewerkers gaan werken met het nieuwe digitale dossier. Met dit nieuwe dossier kunnen de JGZ medewerkers de komende jaren uitstekend werken. Een belangrijke uitbreiding hierbij is het ouderportaal waardoor de digitale communicatie tussen JGZ en ouders/ opvoeders en jeugdigen eenvoudiger wordt. Ook wordt ingezet op samenwerking met de GGD’en in de regio op het gebied van forensische geneeskunde. In de begroting 2026 worden de beoogde resultaten en kritische prestatie- indicatoren (KPI’s) van de verschillende afdelingen beschreven. Daarnaast wordt per afdeling de gekozen bezuinigingsmaatregel en het maatschappelijke effect beschreven.

Met vriendelijke groet, het dagelijks bestuur

Begroting 2026

Mary van Gent

Edward John Paulina

Voorzitter

Directeur

GGD Hollands Noorden

GGD HN in één oogopslag GGD HN zorgt voor de publieke gezondheid, oftewel de volksgezondheid van álle inwoners van NoordHolland-Noord. De focus ligt op gezondheid en preventie. Op het voorkómen van ziekte en zorg en op het beperken van gezondheidsschade daar waar die al ontstaan is. Bij alles wat GGD HN doet, werkt GGD HN vanuit twee leidende principes: •

Publieke gezondheidszorg voor álle inwoners van Noord-Holland-Noord.

•

Een integrale blik op gezondheid en veiligheid.

Het geheel van factoren dat van invloed is op gezondheid en veiligheid is complex. Het aantal factoren is omvangrijk en er is sprake van onderlinge wisselwerking met kans op een jarenlange impact. Daarom hanteert GGD HN een integrale blik.

Missie & visie

Iedereen kansrijk Gezondheid is van onschatbare waarde. We willen dat iedereen in Noord-Holland-Noord zich zo lang mogelijk fit, vitaal en veilig voelt. Daarom doen we er alles aan om de kans op gezondheid en veiligheid voor iedereen zo groot mogelijk te maken. Expert in preventie We kennen het complexe geheel van factoren die van invloed zijn op gezondheid en veiligheid als geen ander. We weten wat nodig is om die factoren te bevorderen, te stimuleren en te versterken. Of juist te vermijden, te bestrijden en te beperken. Deze kennis vormt de basis voor ons dagelijks werk. Samen sterk We delen die kennis ook met anderen. Zodat zoveel mogelijk mensen en organisaties er profijt van hebben. Zo bouwen we samen met inwoners, gemeenten en netwerkpartners aan een gezond en veilig leven voor iedereen in Noord-Holland-Noord.1

1 Zie bijlage 4 voor de missie, visie en kernwaarden van GGD HN

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

GGD Hollands Noorden Gemeenten

Inwoners (op 1/1/2025 (voorlopig aantal))

682.301

Bezetting GGD (op 31/12/2024)

470

De begroting 2026 is gespecificeerd naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead. Overzicht - GR taken en aanvullende diensten

Deelnemersbijdrage

Overige

Totaal

gemeenten

baten

lasten

45.629

3.892

49.521

37.038

Aanvullende diensten

9.830

7.216

2.614

Overhead

176

15.213

-15.037

45.629

13.898

59.527

(bedragen x € 1.000 en incl. mutaties

Saldo

reserves)

GR-taken

12.483

In onderstaande tabel is per gemeente de begrote bijdrage voor GR-taken en de begrote bijdrage voor aanvullende diensten weergegeven voor begrotingsjaar 2026. Gemeente

Bijdrage GR-taken

Aanvullende diensten

Totaal

Alkmaar

7.961

1.912

9.873

Bergen

1.730

1.802

Castricum

2.380

2.470

Den Helder

4.210

731

4.941

Dijk en Waard

6.227

325

6.552

Drechterland

1.441

1.470

Enkhuizen

1.397

1.462

Heiloo

1.539

1.605

Hollands Kroon

3.384

238

3.622

Hoorn

5.660

882

6.542

Koggenland

1.613

1.644

Medemblik

3.217

199

3.415

Opmeer

843

891

Schagen

3.084

254

3.338

Stede Broec

(bedragen x € 1.000)

1.668

1.708

Texel

869

925

Uitgeest

196

47.421

5.037

52.457

Totaal

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

1 Beleidsbegroting 1.1 Taken 1.2 Middelen

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

1.1 Taken GGD HN zorgt voor de publieke gezondheid, oftewel de volksgezondheid van álle inwoners van NoordHolland-Noord. De focus ligt op gezondheid en preventie. Op het voorkómen van ziekte en zorg en op het beperken van gezondheidsschade daar waar die al ontstaan is. Bij alles wat GGD HN doet, werkt GGD HN vanuit twee leidende principes: •

Publieke gezondheidszorg voor álle inwoners van Noord-Holland-Noord.

•

Een integrale blik op gezondheid en veiligheid.

De Gezondheidsatlas Noord-Holland-Noord2 bevat cijfers op gemeente-/wijkniveau over al deze taken. Ook op de website GGDHN.incijfers.nl3 zijn cijfers en publicaties te vinden over de taken en diensten van GGD HN.

Taken Vanuit de Wet publieke gezondheid (Wpg) •

Algemene bevorderingstaken (artikel 2), onder andere de afstemming van de publieke gezondheidszorg met de curatieve gezondheidszorg, epidemiologie, gezondheidsbevordering en medische milieukunde;

•

Jeugdgezondheidszorg tot 18 jaar (artikel 5);

•

Ouderengezondheidszorg vanaf 65 jaar (artikel 5a);

•

Infectieziekte bestrijding (artikel 6).

Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) •

Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ);

•

Veilig Thuis.

Vanuit andere wettelijke kaders •

Toezicht op de kinderopvang (Wko);

•

Lijkschouw, forensische geneeskunde (Wet op de lijkbezorging);

•

Ondersteuning bij rampen en crises (Wvr).

2 https://gezondnhn.nl/dashboard/dashboard 3 https://ggdhn.incijfers.nl/dashboard/dashboard

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

1.2 Middelen Baten en lasten 2026 De begroting 2026 is sluitend, de totale baten en lasten zijn: Overzicht baten en lasten

Baten

Lasten

Saldo

59.351

44.254

15.097

Overhead

176

15.213

-15.037

Heffing VPB

Bedrag onvoorzien

59.527

59.467

Toevoegingen/onttrekkingen aan de reserves

-59

Mutatie reserves

-59

59.527

(bedragen x € 1.000)

Uitvoering GR-taken en aanvullende diensten

Saldo van baten en lasten

Resultaat

Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.

Bezuinigingsmaatregelen Op woensdag 12 maart 2025 heeft het algemeen bestuur van GGD HN ingestemd met het 5% bezuinigingsscenario. Het algemeen bestuur heeft een aantal maatregelen uit het 5% scenario geschrapt. Er is besloten om 11 van de voorgestelde maatregelen4 door te voeren. Er ligt daarnaast nog een onderzoeksopdracht rondom het bezuinigen op de inspectie kinderopvang om bij te dragen aan de bezuiniging. In de begroting 2026 is een totale bezuiniging van € 1.596.000 verwerkt. In onderstaande tabel zijn de bezuinigingsmaatregelen en bedragen gespecificeerd. Nr.

Omschrijving bezuinigingsmaatregel

Bedrag X €1.000

Stoppen met laagdrempelig en vrij toegankelijk opvoedspreekuur (JGZ)

893

Stoppen met voorlichting aan ketenpartners en jaarlijks HG/KM symposium (VT)

Stoppen met procesregie buiten kantoortijden voor tijdelijk huisverbod (VT)

Organiseren van 1 frontoffice (OGGZ)

Stoppen met advies/ondersteuning veiligheidsketen (OGGZ)

Alternatieve huisvesting (OGGZ)

Stoppen met advisering infectiepreventie aan scholen en instellingen

Verminderen telefonische bereikbaarheid en spreekuren (TBC, Reizigers en SG)

101

Verminderen advisering Medische Milieukunde

Stoppen met aanbod themabijeenkomsten en cursussen tijdens zwangerschap

Stoppen met wegen en meten van alle leerlingen in 2e klas voortgezet onderwijs

Verminderen inzet Epidemiologie en Gezondheidsbevordering

249

Stoppen met regionale/landelijke pilots VT

Verminderen inzet VT door versterken wijkteams

10% minder inspecties kinderopvang

Stoppen met Toeleiding Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)

Stoppen met aanbod stageplekken VT

4 In totaal zijn in de verschillende scenario’s 22 bezuinigingsmaatregelen voorgesteld.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Verminderen beschikbaarheid VT (19.30 uur naar 17.00 uur)

Stoppen met MDA++ (Veilig Thuis)

Van twee naar één individueel contactmoment JGZ op het VO (klas 3 VO vervalt)

Van twee naar één individueel contactmoment JGZ op het BO (groep 7 BO vervalt)

5% minder personeel op wettelijke taken VT (adviezen, meldingen, onderzoeken)

Totaal

1.596

Van het totale bezuinigingsbedrag van € 1.596.000 heeft 80% betrekking op het primaire proces. Dit betekent dat het werk binnen Jeugdgezondheidszorg, Veilig Thuis, Vangnet & Advies en Infectieziektebestrijding en Algemene Gezondheid geraakt wordt. De overige 20% heeft betrekking op de overhead en bedrijfsvoering. Zo beweegt de bezuiniging op de overhead mee in de maatregelen. GGD HN heeft de bezuinigingsmaatregelen op overhead ook verwerkt in de begroting 2026. Dit zijn vooral bezuinigingen op formatie bij het directiebureau en de teams communicatie, HR en Financien door herindeling van taken (efficiency). Alsook het verminderen van een teamleider ICT door samenvoeging van 2 teams, het langer gebruik maken van ICT-apparatuur en sluiting van het hoofdkantoor op vrijdag. Begroting naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead De begroting 2026 is gespecificeerd naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead: Overzicht GR-taken, aanvullende

Deelnemersbijdrage

diensten en overhead

Overige Totaal baten

Totaal

Saldo

gemeenten

baten

lasten

45.629

3.892

49.521

Aanvullende diensten

9.830

7.216

2.614

Overhead

176

15.213

-15.037

45.629

13.898

59.527

(bedragen x € 1.000 en incl. mutaties reserves)

GR-taken

37.097

12.423

Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.

Deelnemersbijdrage gemeenten De deelnemersbijdragen zijn geïndexeerd met het regionaal afgesproken percentage van 7,4%. Algemene reserve Het geprognosticeerde verloop van de algemene reserve, rekening houdend met de jaarrekeningen over 2023-2024, de resultaatbestemming over 2024, de prognose 2025 en de uitgangspunten in de Kadernota 2026, is als volgt: Verloop algemene reserve

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Stand 1-1

-2.609

1.589

448

Toevoeging

3.834

Onttrekking

-397 448

448

(x € 1.000)

Resultaatbestemming

761

Stand 31-12

1.589

Nog te bestemmen resultaat Stand 31-12 na resultaatbestemming

1.589

180

1.589

1.769

-1.321

1.664

448

Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Jaarrekening 2024 Het jaar 2024 is, ondanks het Cao-gat, afgesloten met een positief jaarrekeningresultaat van € 75.000. In 2024 had GGD HN te maken met een Cao-gat van € 1.202.000, dat is ontstaan vanuit de Cao SGO 2023. Als gevolg van hoge, niet begrote, rente inkomsten, uitstroom van personeel en het moeilijk kunnen invullen van vacatureruimte heeft GGD HN het Cao-gat kunnen opvangen zonder de algemene reserve aan te wenden. Het zijn incidentele financiële meevallers, die grotendeels ook zorgden voor hoge werkdruk onder medewerkers. Besluitvorming over de resultaatbestemming 2024 vindt separaat plaats in het algemeen bestuur van 9 juli 2025. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat 2024 niet toe te voegen aan de algemene reserve, maar om een bestemmingsreserve te creëren voor wachtlijsten Veilig Thuis. De algemene reserve voor resultaatbestemming 2024 bedraagt € 1.589.000. Begroting 2025 De algemene reserve wordt overeenkomstig het besluit bij de begroting 2025 met € 180.000 opgebouwd. Echter, in 2025 is er sprake van een ongedekt Cao-gat, dat is ontstaan in 2023. In 2023 is GGD HN geconfronteerd met aanzienlijk hogere Cao-gebonden loonkosten dan de toegekende loonindexatie als gevolg van snel gestegen inflatie. In de FUGR is afgesproken dat de structurele Caoeffecten vanaf een later begrotingsjaar gecompenseerd worden.

Dat betekent dat het Cao-gat, dat ontstaan is in 2023, pas vanaf begrotingsjaar 2026 wordt gecompenseerd. Voor het begrotingsjaar 2023 is hiervoor een eenmalige extra bijdrage ontvangen. Voor de begrotingsjaren 2024 en 2025 heeft het dagelijks bestuur ervoor gekozen om de gevolgen van het Cao-gat aan de achterkant bij de besluitvorming op de jaarrekening te dragen en het negatieve resultaat te onttrekken uit de algemene reserve. De huidige Cao SGO heeft een looptijd van 1 januari 2024 t/m 31 maart 2025, waarin de lonen met 6% zijn gestegen. In november 2024 zijn de onderhandelingen met de VNG voor de nieuwe Cao gestart. De Cao die ingaat per 1 april 2025 is op het moment van opstellen van de begroting nog niet definitief bekend. Als de lonen van deze nieuwe Cao conform toegekende loonindexatie met 4% stijgen per 1 april 2025, vertaalt zich dit in een Cao-gat van € 1.321.000 (3,3%) voor begrotingsjaar 2025. Het werkelijke Cao-gat voor 2025 kan bepaald worden als de Cao definitief is. Effect loonindexatie op 2025

Realisatie 2023

Realisatie 2024

Prognose 2025

Totaal

Toegekend

2,3 %

7,5 %

4,0%

13,8%

Werkelijke Cao-stijging

8,1 %

6,0 %

3,0%

17,1%

-5,8 %

1,5 %

1,0%

-3,3 %

Totaal

Vanaf begrotingsjaar 2026 ontvangt GGD HN op basis van de FUGR compensatie van het Cao-gat, dat ontstaan is in 2023. Dat zorgt ervoor dat GGD HN vanaf 2026 de hogere Cao-gebonden loonkosten weer kan opvangen vanuit de eigen begroting. Belangrijke voorwaarde hierbij is dat ervan uit nog nieuwe af te sluiten Cao’s de komende jaren geen nieuwe aanzienlijke verschillen gaan ontstaan tussen de werkelijke indexatie en de (via de kadernota) toegekende indexatie. Begroting 2026 De stand van de algemene reserve wordt ultimo 2026 geprognosticeerd op € 448.000.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Prestatie-indicatoren In de begroting 2026 zijn de volgende KPI’s opgenomen ten aanzien van het weerstandsvermogen en risicobeheersing. Weerstandsvermogen

Streefwaarde

Begroting 2026

Algemene reserve na resultaatsbestemming in procenten

>1,5%

van de totale lasten

>0,5% en <1,5%

0,8%

<0,5%

Weerstandscapaciteit

Streefwaarde

Begroting 2026

Algemene reserve na resultaatsbestemming is groter dan

de risico’s

>0,5 en <1

0,4

<0,5

Risico’s

Streefwaarde

Begroting 2026

Inschatting risico’s

minimaal gemiddeld/niet urgent hoog/urgent

Bij GGD HN wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. Bij een minimum van 1,0 is de algemene reserve toereikend om de risico’s op te vangen. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 1.360.000 wordt het financiële risico voor 2026 ingeschat op € 1.020.000. De algemene reserve is ultimo 2026 begroot op € 448.000 en daarmee ontoereikend om alle begrotingsrisico’s in 2026 op te vangen.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

2 Afdelingen 2.1 Jeugdgezondheidszorg 2.2 Veilig Thuis 2.3 Vangnet & Advies 2.4 Infectieziektebestrijding en Algemene Gezondheid 2.5 GGD HN brede aandachtspunten

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

2.1 Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Alle kinderen verdienen gelijke kansen om zich te kunnen ontwikkelen tot gezonde en gelukkige volwassenen; daarom zet de JGZ vroegtijdig en extra in op kinderen in kwetsbare situaties. De Heckman Curve (figuur 1) toont aan dat preventie met name in de eerste vier levensjaren cruciaal is; investeringen in deze periode leveren de grootste winst op voor individu en maatschappij. De JGZ heeft deze kinderen goed in beeld; in 2024 werd 95% van de 0 tot 1-jarigen en 86% van de 1 tot 4-jarigen bereikt. Via het actieprogramma Kansrijke Start zet de JGZ zich extra in voor kinderen van -9 maanden tot 4 jaar. Dat start met het aanbieden van het prenataal huisbezoek tijdens de zwangerschap.

Heckman Curve (heckmanequation.org)

Bezuinigingsmaatregelen Voor de JGZ is gekozen voor drie maatregelen. In onderstaande tabel staan de maatregelen en de mogelijke maatschappelijke effecten. Omschrijving bezuiniging

Maatschappelijk effect

Stoppen met laagdrempelig en vrij

•

Toename opvoedingsonmacht en (sociale) onveiligheid.

toegankelijk opvoedspreekuur

•

Afname veerkracht/weerbaarheid.

•

Toename gezondheidsachterstanden.

Stoppen met aanbod

•

Onvoorbereid op bevallingen.

themabijeenkomsten en cursussen

•

Complicaties bevallingen.

•

Toename gezondheidsachterstanden/chronische

tijdens de zwangerschap Stoppen met wegen en meten van alle leerlingen in 2e klas voortgezet onderwijs

aandoeningen. •

Geen onderbouwing van beleid over- en ondergewicht 12-16 jaar.

•

Minder kans op normaliseren zorgen over lengte en gewicht.

•

Toename overgewicht/obesitas en anorexia.

Aandachtspunt: Rol en positie van de JGZ binnen landelijke Hervormingsagenda Jeugd

Waarom doen we dit? De landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 is ontstaan vanwege de groeiende vraag naar jeugdhulp en de bijbehorende stijgende kosten waar gemeenten in het hele land mee te maken hebben. Doelen van de Hervormingsagenda Jeugd zijn: •

verbetering van de kwaliteit en effectiviteit van de jeugdhulp;

•

beheersing van stijgende zorgkosten om het jeugdstelsel op lange termijn betaalbaar te houden.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

De preventieve expertise van de JGZ speelt hierbij een cruciale rol. Door preventieve maatregelen kunnen problemen bij kinderen en jongeren vroegtijdig worden gesignaleerd en aangepakt, waardoor de behoefte aan intensievere zorg mogelijk afneemt. Zo helpt de JGZ de instroom in de jeugdzorg en het curatieve domein te verminderen, net als het beroep op zorg en ondersteuning later in het volwassen leven. Het is daarom van belang om de JGZ goed te positioneren binnen de jeugdketen.

Hoe doen we dit? De rol van de JGZ in het kader van de Hervormingsagenda jeugd is met name belangrijk als het gaat om het versterken van de sociaalpedagogische basis; het deel van de sociale basis dat bijdraagt aan het opgroeien, opvoeden en ontwikkelen van jeugdigen. De toegevoegde waarde van de JGZ ligt daarbij onder andere op het vlak van:

1. Preventie en vroegsignalering van problemen bij kinderen en jongeren: •

het systematisch monitoren van de lichamelijke, psychosociale en cognitieve ontwikkeling;

•

het beoordelen van deze ontwikkeling in relatie tot de pedagogische, sociale en fysieke omgeving;

•

tijdig signaleren van problemen en vroegtijdig opsporen van specifieke stoornissen.

2. Preventieve voorlichting en educatie: •

informeren, adviseren, ontzorgen en normaliseren.

3. Kortdurende ondersteuning, toeleiden en verwijzen •

indien nodig, ondersteuning door het voeren van enkele gesprekken (bij enkelvoudige problematiek);

•

indien nodig, toeleiden of verwijzen naar passende hulp/zorg (aanvullende diensten JGZ of aanbod van netwerkpartners).

4. Verbinding met jeugdhulp, onderwijs en overige netwerkpartners: •

de JGZ werkt nauw samen met wijkteams, onderwijs, voorschoolse voorzieningen, jeugdhulp, jeugd-GGZ, Veilig Thuis, verloskundigen, kraamzorg, huisartsen, ziekenhuizen en andere relevante partijen.

Aandachtspunt: Domein overstijgende samenwerking door de JGZ

Waarom doen we dit? De JGZ heeft een brede, integrale kijk op gezondheid door zich te richten op zowel de biologische, psychische als de sociale aspecten ervan, en op de interactie hiertussen. Ook de sociale en fysieke leefomgeving wordt daarin meegenomen. Deze integrale blik vraagt om domein overstijgende samenwerking. Met als doel het bewerkstelligen van samenhang en verbinding tussen activiteiten die vanuit alle domeinen ondernomen worden. De JGZ zorgt hiervoor door in te zetten op een sterke samenwerking met andere netwerkpartners binnen het sociaal domein. En met netwerkpartners uit het medisch domein en uit het domein van het onderwijs.

Hoe doen we dit? De JGZ werkt samen met onder anderen de lokale wijkteams, jeugdzorg, de Jeugd-GGZ, Veilig Thuis, verloskundigen, huisartsen, ziekenhuizen, paramedici, kinderopvang en scholen. Bijvoorbeeld door actief te participeren in coalities en ketenaanpakken, zoals Kansrijke Start, Ketenaanpak Kind naar Gezond Gewicht, Mentale Gezondheid, Gezonde School aanpak en In Control of Alcohol en Drugs. Daarnaast is de JGZ, samen met gemeenten en GGZ NHN, trekker (“linking pin”) van de coalitie Gezond Opgroeien NHN. Deze coalitie is onderdeel van het samenwerkingsplatform Noord-Holland Noord Gezond. De JGZ levert ook een actieve bijdrage aan de koppeling tussen praktijk en wetenschap, door mee te werken aan onderzoeken en initiatieven vanuit bijvoorbeeld het RIVM, Hogeschool InHolland en de Academische Werkplaats Jeugd en Gezondheid Noord-Holland. Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Wat levert het op Bovenstaande activiteiten leveren de volgende (maatschappelijke) effecten op: •

krachten, ontwikkel- en zorgbehoeften van kinderen en jongeren worden snel en adequaat in kaart gebracht waardoor er tijdig passende ondersteuning wordt geboden en de eigen kracht wordt versterkt;

•

een samenleving met een sterke sociale basis die bijdraagt aan het gezond opgroeien, opvoeden en ontwikkelen van jeugdigen;

•

kansarme kinderen krijgen een beter toekomstperspectief, zowel op het gebied van gezondheid als op het vlak van onderwijs, werkgelegenheid en sociale ontwikkeling;

•

veerkrachtige (aanstaande) ouder(s) en jeugdigen;

•

een hogere kwaliteit van leven en een toename van het aantal jaren in goed ervaren gezondheid voor alle inwoners;

•

een toename in levensverwachting voor inwoners met een lage sociaal economische status (SES);

•

een toename van samenhang in activiteiten die voor de jeugd ondernomen worden vanuit het sociaal domein, het medisch domein en het domein van het onderwijs;

•

gemeenten en netwerkpartners ervaren GGD HN/JGZ als een stevige, betrouwbare en deskundige samenwerkingspartner.

Prestatie-indicatoren/KPI 1.

De JGZ versterkt de toeleiding naar prenatale huisbezoeken waardoor meer aanstaande ouders in kwetsbare situaties vroegtijdig ondersteund worden. Eind 2026 heeft de JGZ tijdens alle vaccinatiesessies voor maternale kinkhoest actief het prenataal huisbezoek aangeboden, waardoor het aantal aanstaande ouders dat gebruik maakt van dit aanbod toeneemt.

De JGZ draagt bij aan domein overstijgende samenwerking waardoor er meer samenhang en verbinding ontstaat in het zorg- en ondersteuningsaanbod voor de jeugd. Eind 2026 heeft de JGZ minimaal eens per maand een actieve bijdrage geleverd aan netwerkoverleggen binnen zowel het sociaal domein, het medisch domein als het domein van het onderwijs, waardoor de domein overstijgende samenwerking binnen Noord-Holland-Noord in stand blijft en versterkt wordt.

Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? •

Gemeenten, sociale wijkteams en samenwerkingsverbanden onderwijs;

•

Partijen in de jeugdzorg (maatschappelijk werk, jeugd-GGZ, jeugd-/jongerenwerk, jeugdzorg, Veilig Thuis);

•

Eerstelijns gezondheidszorg/(para)medische professionals (ZONH/ROS, huisartsenkoepels, logopedie, fysiotherapie, etc.);

•

Tweedelijns gezondheidszorg (medisch specialisten);

•

Specifiekere partners rond de volgende levensfases:

•

zwangerschap en de geboorte (verloskundigen, gynaecologen, kraamzorg);

de voorschoolse periode (kinderdagverblijven, peuterspeelzalen);

de basisschoolperiode (primair onderwijs, ambtenaren leerplicht);

de middelbare schoolperiode (voortgezet onderwijs, ambtenaren leerplicht);

Academische Werkplaats Amsterdam UMC.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

2.2 Veilig Thuis Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling (HG & KM). Veilig Thuis geeft advies en biedt ondersteuning aan inwoners en professionals. Inwoners en professionals kunnen bij vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling melding doen bij Veilig Thuis. Veilig Thuis beoordeelt situaties, stelt veiligheidsvoorwaarden en schakelt waar nodig hulpverlening in om de veiligheid duurzaam te waarborgen. Hiermee geeft Veilig Thuis uitvoering aan taken uit de Wmo en ondersteunt inwoners in kwetsbare situaties door hen te motiveren hulp te aanvaarden en hen toe te leiden naar passende zorg. Bezuinigingsmaatregelen Voor Veilig Thuis is gekozen voor twee maatregelen. In onderstaande tabel staan de maatregelen en de mogelijke maatschappelijke effecten. Omschrijving bezuiniging

Maatschappelijk effect

Stoppen met voorlichting aan

•

ketenpartners en stoppen jaarlijks HG/KM symposium.

Verlies kennis bij ketenpartners over de meldcode en HG/KM.

•

Verslechtering (keten-) samenwerking tussen verschillende organisaties.

•

Signalen over HG/KM komen later in beeld, latere interventie.

Stoppen met regionale/landelijke

•

Verlies samenwerking wijkteams, politie, Raad voor de Kinderbescherming, onderwijs, huisartsen en geen pilots

pilots.

toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming. •

Geen kwaliteitsverbetering/innovatie, dubbel werk.

•

Veilig Thuis zit niet meer aan tafel bij nieuwe ontwikkelingen.

Aandachtspunten 1.

Versterken van samenwerking met netwerkpartners door samenwerkingsafspraken voor een afgestemde en vooral tijdige (wettelijke termijnen) aanpak op huiselijk geweld en kindermishandeling.

Advisering aan gemeenten over beleid en interventies om huiselijk geweld en kindermishandeling te voorkomen.

Versterken en vergroten van de bewustwording van de professionals en omstanders voor tijdig signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling 5.

Waarom doen we dit? Iedereen heeft het recht om op te groeien en te leven in een veilige thuissituatie. In opdracht van de gemeenten voert GGD HN de wettelijke taak voor het meld- en adviespunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling uit.

Hoe doen we dit? Veilig Thuis geeft deskundig advies aan inwoners of hun naasten en professionals. Ook neemt Veilig Thuis meldingen in behandeling en zet deze na onderzoek door naar de passende netwerkpartner.

5 Met het besluit om te bezuinigen op voorlichting aan ketenpartners en stoppen HG/KM symposium kan dit aandachtspunt alleen in

voldoende mate gerealiseerd worden als er aanvullend wordt gesubsidieerd.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Veilig Thuis stemt goed af met de wijkteams en betrekt de partijen die nodig zijn om de kwetsbare inwoner te helpen.

Wat levert het op? Veilig Thuis speelt een belangrijke rol in de bescherming en ondersteuning van inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld en kindermishandeling. Door tijdige interventies helpt Veilig Thuis geweldspatronen te doorbreken en huiselijk geweld en kindermishandeling terug te dringen. Dit draagt niet alleen bij aan een veiligere samenleving, maar helpt ook maatschappelijke kosten te verlagen. Daarnaast ondersteunt Veilig Thuis gemeenten bij beleidsvorming en advisering over preventieve maatregelen. Bovendien biedt Veilig Thuis inzicht in trends en risico’s, waardoor gemeenten beter kunnen inspelen op specifieke problemen en gerichte interventies kunnen inzetten. Prestatie-indicatoren/KPI Bij 80% van de meldingen bij Veilig Thuis is binnen 5 dagen de veiligheidsbeoordeling uitgevoerd.

Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? •

Gemeenten en sociale wijkteams;

•

Raad voor de kinderbescherming;

•

Gecertificeerde instellingen;

•

Politie, Brijder, GGZ;

•

Zorg- en welzijnsinstellingen;

•

Maatschappelijke opvangvoorzieningen;

•

Onderwijs;

•

Huisartsen, ziekenhuizen en overige partners in het medisch domein.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

2.3 Vangnet & Advies (V&A) Meldpunt V&A geeft uitvoering aan de OGGZ en het meldpunt zorgwekkend gedrag in Noord-HollandNoord en richt zich op niet-acute zorgelijke situaties. Bij het meldpunt V&A kunnen zowel inwoners als professionals meldingen doen over mensen van alle leeftijden waar zorgen over zijn, woonachtig in West-Friesland, de Kop van Noord-Holland of regio Alkmaar. Uitvoering van de OGGZ door het team omvat het signaleren en bereiken van kwetsbare personen die verontrustend gedrag vertonen en samen met hen passende ondersteuning te vinden. Waar nodig worden deze mensen toegeleid naar zorg. V&A adviseert inwoners en ketenpartners en helpt bij het tot stand brengen van afspraken tussen betrokken organisaties over de uitvoering van de openbare geestelijke gezondheidszorg. Bezuinigingsmaatregelen Voor de OGGZ is gekozen voor twee maatregelen. In onderstaande tabel staan de maatregelen en de mogelijke maatschappelijke effecten. Omschrijving bezuiniging

Maatschappelijk effect

Organiseren van 1 frontoffice.

•

Minder klantvriendelijk.

•

Eerste intake en registratie door administratie

•

Terugbelafspraak voor verdiepende uitvraag.

•

Nauwelijks effect voor inwoners.

Alternatieve huisvesting.

Aandachtspunt De afgelopen jaren is het aantal meldingen richting meldpunten niet-acute zorg landelijk gestegen. Ook GGD HN heeft dit gemerkt. Daarnaast is er sprake van meer complexere problematiek onder inwoners. Voor een deel van het werkgebied van meldpunt V&A is de financiering niet meegestegen met de prijsindexatie en toename van de hoeveelheid meldingen/werkzaamheden. GGD HN maakt kritische keuzes om de kern van de taken te blijven uitvoeren, en prioriteert op onderstaande afwegingen: 1.

Het aantal meldingen opvangen binnen de financiële kaders.

In blijven zetten op vroegsignalering en het realiseren en aanjagen van passende zorg en ondersteuning voor de meest kwetsbaren.

Deelname aan overige activiteiten in de vorm van overleggen, lokale initiatieven, netwerkbijeenkomsten en dergelijke afwegen tegen effect en beschikbare formatie.

Waarom doen we dit? Door diverse maatschappelijke ontwikkelingen staat de zorg en het woonaanbod voor kwetsbare inwoners onder druk. Voor mensen met complexere problemen op meerdere leefgebieden ontbreekt soms ook geschikte zorg of is er sprake van een wachtlijst. Daarnaast is er veel aandacht voor de mogelijkheid om zorgelijke situaties te melden. Hierdoor wordt er meer beroep gedaan op de diensten die meldpunt V&A biedt. Tegelijkertijd staan gemeenten financieel onder druk en merkt GGD HN dat de financiële middelen achterblijven bij de hoeveelheid werk. De focus ligt daarom op het zo goed en effectief mogelijk blijven uitvoeren van de kern van onze dienstverlening onder de genoemde omstandigheden en de juiste afwegingen te maken voor de inwoners wanneer de financiële middelen dit niet toelaten.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Hoe doen we dit? Door signalen adequaat te triageren, de inzet klein te houden waar mogelijk, en professionals en inwoners van advies en handelingsperspectief te voorzien. Waar meer inzet nodig is, outreachend op te treden richting de betrokkene en de juiste ketenpartners tijdig bij te betrekken en gezamenlijk te werken aan een gerichte aanpak.

Wat levert het op? Het outreachend reageren op signalen die het meldpunt V&A ontvangt kan veel ellende (menselijk leed, overlast en kosten) voorkomen. Mensen die niet zelf een zorgvraag (kunnen) stellen kunnen worden benaderd en indien nodig toegeleid worden naar zorg. Daarnaast kan door vroegtijdige signalering van zorgelijke situaties escalatie worden voorkomen, door het uitvoeren van een gerichte aanpak (in samenwerking met netwerkpartners) om ervoor te zorgen dat betrokkenen een samenhangend pakket van zorg en ondersteuning ontvangen. Prestatie-indicatoren/KPI Bereikbaarheid als meldpunt niet acute zorg op werkdagen tussen 08:30 uur en 17:00 uur.

Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? •

Gemeenten en sociale wijkteams;

•

Politie, Brijder, GGZ;

•

Woningbouwcorporaties;

•

Wijkvoorzieningen;

•

Zorg- en welzijnsinstellingen;

•

Maatschappelijke opvangvoorzieningen;

•

Sportorganisaties;

•

Onderwijs;

•

Werkgevers-, werknemersorganisaties en UWV;

•

Huisartsen, ziekenhuizen en overige partners in het medisch domein.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

2.4 Infectieziektebestrijding en Algemene Gezondheid In 2026 is aandacht voor:

•

Een proactieve bijdrage van GGD HN in de advisering aan gemeenten in het kader van de omgevingswet en gezonde leefomgeving. Verwacht wordt dat de kennisontwikkeling binnen gemeenten op dit onderwerp toeneemt, waardoor GGD HN zich steeds meer kan richten op advisering ’aan de voorkant’: algemene advisering over een gezonde leefomgeving en advisering voor de ontwikkeling van omgevingsvisies, -programma’s en -plannen.

•

De versterking van de positionering van GGD HN als regionale kennis- en adviespartner geldt ook voor de organisatieonderdelen binnen de afdeling, zoals algemene infectieziektebestrijding, het centrum seksuele gezondheid en medische milieukunde.

•

Informatie gestuurd werken: de koppeling tussen data, advies, beleid en strategie wordt versterkt. Ter versterking van de infectieziektebestrijding en – preventie wordt steeds meer data gebruikt. Met behulp van power BI realiseert GGD HN verschillende dashboards, regionaal en bovenregionaal.

•

Domein overstijgende samenwerking (met onder andere ketenpartners sociaal domein, onderwijs, regionale zorgnetwerk AMR, GGD’en en Veiligheidsregio) wordt steeds belangrijker, denk hierbij aan aansluiting bij en implementatie van landelijke ontwikkelingen.

•

Krapte op de arbeidsmarkt bepaalt al langere tijd de mogelijkheden van het kunnen uitvoeren van de zeven kerntaken van de IZB. GGD HN verwacht ook in 2026 grote uitdagingen en lastige financiële afwegingen te moeten maken om de werkzaamheden te kunnen uitvoeren.

In 2026 zal de nog te besluiten besparing worden doorgevoerd door een deel van de dienstverlening te stoppen. Bezuinigingsmaatregelen Voor Infectieziektebestrijding en Algemene Gezondheid is gekozen voor drie maatregelen. In onderstaande tabel staan de maatregelen en de mogelijke maatschappelijke effecten. Omschrijving bezuiniging

Maatschappelijk effect

Stoppen met advisering

•

Kans op toename van infectieziekten, treft vooral kwetsbaren.

infectiepreventie aan scholen en instellingen. Verminderen telefonische

•

GGD HN is niet meer aanwezig in alle centrumgemeenten.

bereikbaarheid en spreekuren (TBC,

•

Verminderde bereikbaarheid treft kwetsbare inwoners, zoals digibeten, laaggeletterden en anderstaligen.

reizigers en seksuele gezondheid). Verminderen advisering Medische

•

Milieukunde.

Adviezen over gezondheids-beschermende en – bevorderende maatregelen in de fysieke leefomgeving bereiken gemeenten minder goed.

•

Minder betrokken in netwerk en daardoor minder efficiënt.

Aandachtspunt: Pandemische paraatheid

Waarom doen we dit? In het kader van de versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP) komt er ook in 2026 financiering beschikbaar. Deze middelen zijn nodig om de ingezette versterking voort te zetten.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Om als GGD HN goed samen te werken met de Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) in het geval van een pandemie, zullen kaders worden opgesteld met betrekking tot personele inzet en informatievoorziening. Daarnaast moeten in 2026 werkprocessen van GGD HN en LFI op elkaar afgestemd zijn.

Hoe doen we dit? Binnen het team aIZB zal ruimte vrijgemaakt worden om aansluiting op de processen van het LFI te realiseren. Vanuit het team wordt actief meegewerkt aan de vormgeving van deze werkprocessen door deelname aan landelijke werkgroepen.

Wat levert het op? Het proces van opschaling van medewerkers, werkprocessen en systemen is voorbereid, waarmee GGD HN snel en adequaat kan reageren op wat zich aandient. GGD HN voldoet aan de kaders en procesafspraken van de LFI met als doel uniformering van werkprocessen en systemen ten behoeve van adequate reactie op grootschalige uitbraken, met inachtneming van eigen geleerde lessen en inzichten. Prestatie-indicatoren/KPI 1.

Algemene Infectieziektebestrijding: In 2026 zijn bovenregionale piketdiensten voor de aIZB-artsen gerealiseerd.

Toezicht Kinderopvang: 100% van de kinderopvangorganisaties en gastouderbureaus en ten minste 50% van de gastouders is in 2026 onderzocht.

Seksuele Gezondheid: In 2026 is het Elektronisch Patiëntendossier Seksuele Gezondheid geïmplementeerd.

Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? •

Gemeenten;

•

GGDGHOR.nl;

•

Collega-GGD’en in de regio Noord-West 6;

•

Landelijke en regionale overheid;

•

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord;

•

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord;

•

RIVM, LFI.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

2.5 GGD HN brede aandachtspunten Bezuinigingsmaatregelen Bezuinigingsmaatregel 12: verminderen inzet Epidemiologie en Gezondheidsbevordering is afdelingsoverstijgend. In onderstaande tabel staan de mogelijke maatschappelijke effecten. Omschrijving bezuiniging

Maatschappelijk effect

Verminderen inzet Epidemiologie en

•

Gezondheidsbevordering

Minder verdiepend onderzoek op wijkniveau en minder duiding cijfers

•

Minimale inzet op beïnvloeden sociale en pedagogische omgeving

Bezuinigingen werken door in overhead Het uitgangspunt is dat er van het totale bezuinigingsbedrag, 80% op het primaire proces en 20% op overheadkosten wordt bezuinigd. Zo beweegt bezuiniging op de overhead mee in de maatregelen. GGD HN heeft de bezuinigingsmaatregelen op overhead ook verwerkt in de begroting 2026. Dit zijn vooral bezuinigingen op formatie bij het directiebureau en de teams communicatie, HR en Financien door herindeling van taken (efficiency). Alsook het verminderen van een teamleider ICT door samenvoeging van 2 teams, het langer gebruik maken van ICT-apparatuur en sluiting van het hoofdkantoor op vrijdag. Volwassenen en ouderen Het is belangrijk dat inwoners gedurende hun hele leven oog hebben voor hun gezondheid en maatschappelijk actief zijn om zo een gezonde, zinvolle ouderdom te bevorderen. GGD HN gaat uit van de kracht van de inwoners van Noord-Holland-Noord, ook als zij niet (meer) volledig op eigen benen kunnen staan. Door gezond ouder worden te definiëren tussen de 18 en 100+ jaar, wordt de focus verlegd van reactieve gezondheidszorg naar een meer proactieve en levenslange benadering van welzijn. Aandachtspunten 1. Ondersteuning van gemeenten bij toekomstbestendig maken van ouderenbeleid. 2. Stimuleren van ouderen tot een gezonde leefstijl. 3. Versterking van de eigen regie van ouderen rondom hun mogelijke kwetsbaarheid.

Ad 1: GGD HN adviseert over beleidsmaatregelen en (effectieve) interventies die het vitaal ouder worden kunnen bevorderen. Hierbij is aandacht voor het versterken van de participatie van ouderen in lokale netwerken rond preventief ouderenbeleid en het versterken van de samenhang in verschillende initiatieven en domeinen (wonen, zorg en voorzieningen) rond preventief ouderenbeleid. Ad 2: GGD HN ondersteunt en stimuleert lokale én regionale initiatieven zoals Noord-Holland Noord Gezond. Ad 3: Toenemende kwetsbaarheid is onderdeel van het leven. Daar kun je je op voorbereiden. GGD HN wil stimuleren dat ouderen zich beter gaan voorbereiden op die kwetsbaarheid en voorbereiden op het ouder worden.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Noord-Holland-Noord Gezond (NHN Gezond) NHN Gezond is een netwerkorganisatie waarin partijen zich inzetten om met elkaar de belangrijke opgaven in de regio aan te pakken. GGD HN is onderdeel van NHN Gezond, waarin wordt samengewerkt met de grote zorgpartijen, zorgverzekeraars en gemeenten. Als GGD HN schrijven we mee in de coalitie Gezonde Leefstijl en Leefomgeving aan het thema Preventie en Positieve Gezondheid. Het thema zet in op betere samenwerking informele zorg, sociaal en medisch domein (health in all policies) en op minder nadruk op ziekte en meer op gezondheid door brede inzet op positieve gezondheid en relevante landelijk bewezen initiatieven zodat zorggebruik van bepaalde doelgroepen afneemt. Om deze doelen te bereiken wordt een Positieve Gezondheidsacademie opgezet wat als lerend platform gaat dienen voor de regio en van waaruit meerdere initiatieven worden opgestart. In 2026 dragen verschillende disciplines beleidsmatig bij aan regionale ontwikkelingen, zoals het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en NHN Gezond. Hieruit kunnen extra gefinancierde opdrachten volgen, zoals het uitvoeren van monitoring en evaluatie onderzoek. Het verstevigen en borgen van de rol van team epidemiologie als kennis- en adviespartner van gemeenten (bijvoorbeeld door verdieping en duiding van cijfers, inzet in kennis- en adviesteams).

Prestatie-indicatoren/KPI Binnen NHN Gezond wordt de samenwerking, met aandacht voor ouderen, geïntensiveerd, waarbij GGD HN data analyseert en monitort. Naast de coalitie Gezond Opgroeien zoals benoemd bij de JGZ is GGD HN ook onderdeel van de coalitie Gezonde Leefstijl en Leefomgeving. Gezondheidsmonitors •

Het uitvoeren van twee gezondheidsmonitors: de Jeugdmonitor in de 2e en 4e klas van het voortgezet onderwijs en de Jongvolwassenenmonitor (16-25 jaar).

•

Ondersteuning van andere afdelingen bij informatie gestuurd werken: meer gebruik van data uit onderzoek en uit registraties ten behoeve van beleidskeuzes en strategie.

•

Uitvoeren van een innovatieve pilot om de Gezondheidsmonitor volwassenen via een social media aanpak uit te voeren in aansluiting op de Jongvolwassenenmonitor. Doel hiervan is om te kijken of het mogelijk is om de efficiëntie en de respons van de volwassenenmonitor te verhogen.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

3 BBV-paragrafen 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.2 Financiering 3.3 Overzicht overhead 3.4 Bedrijfsvoering 3.5 Beleidsindicatoren 3.6 Onderhoud kapitaalgoederen 3.7 Verbonden partijen

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ wordt de financiële positie toegelicht. Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder dat dit dwingt tot beleidsombuigingen en/of bezuinigingen. In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland-Noord zijn uitgangspunten opgenomen rond het weerstandsvermogen. Volgens deze regeling is weerstandscapaciteit aanwezig bij de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. De deelnemende gemeenten zijn verplicht ervoor te zorgen dat GGD HN beschikt over voldoende middelen om aan al de verplichtingen te kunnen voldoen. Over het reserveringsbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt in de FUGR. Hierin is afgesproken dat een algemene reserve is toegestaan om de autonome ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. Het algemeen bestuur heeft eerder uitgesproken dat het belangrijk is dat GGD HN voldoende vermogen kan opbouwen. Nu GGD HN geconfronteerd wordt met bezuinigingen is opbouwen van vermogen niet realistisch en is het voor GGD HN een grote opgave om binnen de begroting te blijven.

Bij een negatieve algemene reserve is het, conform het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader gemeenschappelijke regelingen, aan de deelnemers om het tekort direct aan te vullen, zodat er geen negatieve algemene reserve ontstaat. Algemene reserve Het geprognosticeerde verloop van de algemene reserve, rekening houdend met de jaarrekeningen over 2023-2024, de resultaatbestemming over 2024, de prognose 2025 en de uitgangspunten in de Kadernota 2026, is als volgt: Verloop algemene reserve

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Stand 1-1

-2.609

1.589

448

Toevoeging

3.834

Onttrekking

-397 448

448

(x € 1.000)

Resultaatbestemming Stand 31-12

180

761 1.589

1.589

1.769

-1.321

1.589

1.664

448

Nog te bestemmen resultaat Stand 31-12 na resultaatbestemming

Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.

Jaarrekening 2023 Het algemeen bestuur heeft in de vergadering van 10 juli 2024 besloten het positieve resultaat over 2023 van € 761.000 toe te voegen aan de algemene reserve. Dit zorgt voorafgaand aan resultaatbestemming 2024 tot een algemene reserve van € 1.589.000. Jaarrekening 2024 Het jaar 2024 is, ondanks het Cao-gat, afgesloten met een positief jaarrekeningresultaat van € 75.000. In 2024 had GGD HN te maken met een Cao-gat van € 1.202.000, dat is ontstaan vanuit de Cao SGO 2023. Als gevolg van hoge, niet begrote, rente inkomsten, uitstroom van personeel en het moeilijk kunnen invullen van vacatureruimte heeft GGD HN het Cao-gat kunnen opvangen zonder de algemene reserve aan te wenden. Het zijn incidentele financiële meevallers, die grotendeels ook zorgden voor hoge werkdruk onder medewerkers.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Besluitvorming over de resultaatbestemming 2024 vindt separaat plaats in het algemeen bestuur van 9 juli 2025. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat 2024 niet toe te voegen aan de algemene reserve, maar om een bestemmingsreserve te creëren voor wachtlijsten Veilig Thuis. Begroting 2025 De algemene reserve wordt overeenkomstig het besluit bij de begroting 2025 met € 180.000 opgebouwd. Echter, er is in 2025 sprake van een ongedekt Cao-gat, dat is ontstaan in 2023. In 2023 is GGD HN geconfronteerd met aanzienlijk hogere Cao-gebonden loonkosten dan de toegekende loonindexatie als gevolg van snel gestegen inflatie. In de FUGR is afgesproken dat de structurele Caoeffecten vanaf een later begrotingsjaar gecompenseerd worden. Dat betekent dat het Cao-gat, dat ontstaan is in 2023, pas vanaf begrotingsjaar 2026 wordt gecompenseerd. Voor het begrotingsjaar 2023 is hiervoor een eenmalige extra bijdrage ontvangen. Voor de begrotingsjaren 2024 en 2025 heeft het dagelijks bestuur ervoor gekozen om de gevolgen van het Cao-gat aan de achterkant bij de besluitvorming op de jaarrekening te dragen en het negatieve resultaat te onttrekken uit de algemene reserve. De huidige Cao SGO heeft een looptijd van 1 januari 2024 t/m 31 maart 2025, waarin de lonen met 6% zijn gestegen. In november 2024 zijn de onderhandelingen met de VNG voor de nieuwe Cao gestart.

De Cao die ingaat per 1 april 2025 is op het moment van opstellen van de begroting nog niet definitief bekend. Als de lonen van deze nieuwe Cao conform toegekende loonindexatie met 4% stijgen per 1 april 2025, vertaalt zich dit in een Cao-gat van € 1.321.000 (3,3%) voor begrotingsjaar 2025. Het werkelijke Cao-gat voor 2025 kan bepaald worden als de Cao definitief is. Effect loonindexatie op 2025

Realisatie 2023

Realisatie 2024

Prognose 2025

Totaal

Toegekend

2,3 %

7,5 %

4,0%

13,8%

Werkelijke Cao-stijging

8,1 %

6,0 %

3,0%

17,1%

-5,8 %

1,5 %

1,0%

-3,3 %

Totaal

Vanaf begrotingsjaar 2026 ontvangt GGD HN op basis van de FUGR compensatie van het in 2023 ontstane Cao-gat. Dat zorgt ervoor dat GGD HN vanaf 2026 de hogere Cao-gebonden loonkosten weer kan opvangen vanuit de eigen begroting. Belangrijke voorwaarde hierbij is dat er vanuit nog nieuwe af te sluiten Cao’s de komende jaren geen nieuwe aanzienlijke verschillen gaan ontstaan tussen de werkelijke indexatie en de (via de kadernota) toegekende indexatie. Begroting 2026 De stand van de algemene reserve wordt ultimo 2026 geprognosticeerd op € 448.000.

Prestatie-indicatoren In de begroting 2026 zijn de volgende KPI’s opgenomen ten aanzien van het weerstandsvermogen en risicobeheersing. Weerstandsvermogen

Streefwaarde

Begroting 2026

Algemene reserve na resultaatsbestemming in procenten

>1,5%

van de totale lasten

>0,5% en <1,5% <0,5%

Begroting 2026

0,8%

GGD Hollands Noorden

Weerstandscapaciteit

Streefwaarde

Begroting 2026

Algemene reserve na resultaatsbestemming is groter dan

de risico’s

>0,5 en <1

0,4

<0,5

Risico’s

Streefwaarde

Begroting 2026

Inschatting risico’s

minimaal gemiddeld/niet urgent hoog/urgent

Overzicht financiële risico’s GGD HN stelt ten aanzien van risicomanagement periodiek de risicomonitor op en rapporteert via de P&C cyclus over de belangrijkste financiële risico’s. Hiermee wordt op gestructureerde wijze de beheersing van strategische en financiële risico’s over GGD HN voor gemeenten geborgd. De impact van de financiële risico’s zijn ingeschat naar mogelijke omvang in een laag en een hoog scenario. Indien één of meerdere van deze risico’s zich voor dreigen te doen, worden de negatieve financiële effecten, zoveel als mogelijk is, beperkt in de flexibele schil van de organisatie. Alle risico’s zullen zich nooit tegelijkertijd effectueren. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 1.360.000 wordt het financiële risico voor 2026 ingeschat op € 1.020.000. Voor 2026 zijn de volgende risico’s geïnventariseerd als belangrijk voor het weerstandsvermogen.

Overzicht financiële risico’s 2026

Scenario laag

Scenario hoog

Bedrag risico

692

1.038

692

Verbetering basispakket & ziekteverzuim JGZ

167

250

167

Implementatie ICT-applicaties

105

175

105

Hogere instroom Veilig Thuis

320

Seksuele Gezondheid

100

1.064

1.883

1.064

Medische arrestantenzorg

100

Infectieziektebestrijding & Pandemische

146

235

146

(bedragen x € 1.000) GR-taken Frictiekosten door bezuinigingsopgave gemeenten

Totaal GR-taken

Aanvullende diensten

Paraatheid

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Aanvullende diensten JGZ

100

Totaal aanvullende diensten

246

435

296

1.310

2.318

1.360

Totaal

Frictiekosten door bezuinigingsopgave gemeenten Vanaf 2026 worden gemeenten geconfronteerd met aanpassingen en kortingen in het gemeentefonds, dat zorgt voor bezuinigingsopgaven bij gemeenten. De gemeenten hebben GGD HN verzocht drie bezuinigingsscenario’s (3%, 5% en 7%) uit te werken in de kadernota 2026. Op woensdag 12 maart 2025 heeft het algemeen bestuur van GGD HN ingestemd om het 5% bezuinigingsscenario te verwerken in de begroting. Dit zijn 11 bezuinigingsmaatregelen met een totaal bezuinigingsbedrag van 1,6 miljoen. Eén maatregel (maatregel 15) wordt op verzoek van het algemeen bestuur nog onderzocht op haalbaarheid6. GGD HN stuurt zoveel als mogelijk op het realiseren van bezuinigingen via natuurlijk verloop en herplaatsing van medewerkers. Echter, het realiseren van bezuinigingen zal niet alleen tot stand komen door natuurlijk verloop. Medewerkers die uitstromen door pensioen zijn over het algemeen niet werkzaam op de taken waarop bezuinigd moet worden. De verwachting is dat er hoge frictiekosten (sociaal statuut, werk naar werk traject, eigen risicodrager WW) ontstaan voor GGD HN. Frictiekosten voor een medewerker kunnen maximaal 5 jaar duren. Het risico is zeer groot dat deze frictiekosten daadwerkelijk ontstaan. GGD HN kan dit niet opvangen vanuit de bestaande begroting.

Daarnaast staat de algemene reserve ook onder druk, waardoor er mogelijk een beroep op de deelnemende gemeenten gedaan moet worden. Verbetering basispakket JGZ & ziekteverzuim JGZ De JGZ werkt aan verbetering van de uitvoering van het basispakket JGZ en de implementatie van een nieuw normenkader. De JGZ werkt toe naar volledige implementatie van het nieuwe normenkader in 2025. In de aanloop naar deze volledige implementatie kan tijdelijk meer personeelsinzet nodig zijn met als gevolg een incidentele begrotingsoverschrijding. Door gefaseerde implementatie van het normenkader en taakherschikt werken wordt de extra personeelsinzet zo veel mogelijk beperkt. Het ziekteverzuim JGZ is hoger dan begroot. Dit heeft een negatieve impact op de productiviteit en leidt tot hogere personeelskosten door vervangende inzet voor langdurig verzuim. HR en leidinggevenden staan samen met de arbodienst in goed contact met de medewerkers om toe te werken naar duurzaam herstel. Cursussen en ander maatwerk wordt aangeboden voor duurzame reintegratie. Deze aanpak kan een positief effect hebben op het verzuim en beperkt het risico. Door het nieuwe normenkader is JGZ straks beter in staat om scherper keuzes te maken, waardoor er bij onvoorziene omstandigheden (zoals langdurig verzuim) makkelijker bijgestuurd kan worden.

Implementatie ICT-applicaties GGD HN levert veel verschillende taken en diensten en heeft hierdoor veel verschillende ICT-applicaties in gebruik. Vanwege wet- en regelgeving voor aanbestedingen, landelijke besluitvorming vanuit de koepelorganisatie GGD GHOR Nederland (en het ministerie van VWS), hogere eisen aan ICT-applicaties en samenwerking met andere GGD’en is GGD HN veelal genoodzaakt om over te stappen naar een andere leverancier voor een ICT-applicatie. Bij het overstappen naar een andere leverancier wordt GGD HN geconfronteerd met doorgaans hoge implementatiekosten. In 2025 en 2026 speelt dit voor ICTapplicaties bij JGZ, Veilig Thuis, Seksuele Gezondheid en Infectieziektebestrijding. Het risico is groot dat de implementatiekosten niet binnen de bestaande begroting opgevangen kunnen worden.

6 Zie overzicht maatregelen op blz. 8 en 9

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Hogere instroom Veilig Thuis In vergelijking met de andere taken van GGD HN is Veilig Thuis minder voorspelbaar en kent de dienstverlening een ‘open einde’ karakter. Hierdoor is Veilig Thuis risicovoller dan de andere taken van GGD HN. Daarbij is het vooral afhankelijk van externe factoren of deze risico’s zich voor doen of niet. Voor 2026 gaat GGD HN uit van gelijkblijvende instroom van meldingen. Een toe- of afname van 5% van de diensten van Veilig Thuis leidt tot een afwijking van ongeveer € 320.000 ten opzichte van de begroting. In 2021 is in het algemeen bestuur een regeling afgesproken hoe om te gaan met schommelingen. Deze regeling geeft aan: a.

In het eerste jaar van hogere instroom wordt de hogere instroom gedekt uit de algemene reserves met inachtneming van de ondergrens van 1,5% van begrote lasten van GGD HN;

Indien de algemene reserve ontoereikend is, een beroep te doen op het weerstandsvermogen van de gemeenten (door extra bijdrage);

In tweede en volgende jaren van hogere instroom en indien het beeld is dat hogere instroom een blijvend karakter heeft, door verzoek om structurele extra bijdrage.

Seksuele Gezondheid Seksuele gezondheidszorg wordt grotendeels gefinancierd met SPUK gelden vanuit de regeling Aanvullende Seksuele Gezondheid (ASG). De ASG-regeling staat echter onder druk. Hierdoor is het onzeker of en hoeveel de inkomsten de komende jaren af zullen nemen. Landelijk is aangekondigd dat de gelden voor seksuele gezondheidszorg vanaf 2026 met 10% gekort worden, terwijl medewerkers vast in dienst zijn bij GGD HN. GGD HN loopt risico op doorlopende personeelskosten, die niet meer gefinancierd worden. Medische arrestantenzorg De medische arrestantenzorg is opnieuw aanbesteed door de politie. De aanbesteding van medische arrestantenzorg is in november 2023 gepubliceerd. De gunning was uitgesteld, maar in maart 2025 is bekend geworden dat de politie deze aanvullende dienst aan een andere partij heeft gegund. De medische arrestantenzorg was één van de diensten die geleverd wordt door forensisch artsen vanuit het team forensische geneeskunde. Het wegvallen van deze dienst heeft organisatorische, personele en financiële gevolgen. GGD HN voorziet een financieel risico om de weggevallen omzet van de medische arrestantenzorg op te kunnen vangen. GGD’en Hollands Noorden, Kennemerland en Amsterdam gaan een pilot starten om in samenwerking de continuïteit van de forensische geneeskunde te borgen.

Tevens zullen de GGD’en in Noord-West Nederland de uitkomst van de Europese Aanbesteding juridisch aanhangig maken. De uitkomst van dit geding is ten tijde van dit schrijven nog onbekend. Infectieziektebestrijding & Pandemische Paraatheid Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid wordt nu gefinancierd uit tijdelijke financiering (VIP SPUK gelden). Voor 2025 loopt deze financiering in principe nog door, echter het kabinet heeft aangekondigd 300 miljoen te bezuinigen op pandemische paraatheid. Dit zorgt ervoor dat de capaciteit die GGD HN heeft opgebouwd sinds corona, naar verwachting weer afgebouwd moet worden. De in infectieziektebestrijding geschoolde professionals verliezen hun baan met als gevolg dat veel kennis en kunde verloren zal gaan. GGD HN kan dan niet adequaat reageren op nieuwe infectieziektedreigingen, de opsporing daarvan en/of onverwachte uitbraken. Bovendien loopt GGD HN het financiële risico dat er nog doorlopende kosten zijn die niet meer gefinancierd worden.

Begroting 2026

GGD Hollands Noorden

Aanvullende diensten JGZ GGD HN loopt risico op een verdere daling van aanvullende diensten JGZ, omdat gemeenten (naast de bezuinigingsopgave) afzonderlijk kunnen besluiten om te stoppen met aanvullende diensten. Medewerkers zijn in vaste dienst en kunnen niet altijd elders worden ingezet. GGD HN loopt het risico op doorlopende personeelskosten, terwijl de opbrengsten uit aanvullende diensten afnemen. Het risico bestaat ook dat de afgesproken levering van aanvullende diensten, waar per 2026 mee gestopt wordt in het kader van de bezuinigingen, al in 2025 in gevaar komt. Dit omdat de bezuinigingsmaatregel mogelijk leidt tot uitstroom in de loop van 2025.

3.2 Financiering Algemeen In de paragraaf financiering wordt inzicht gegeven in de financiering van de organisatie, het liquiditeitenbeheer en de renterisico’s. Het gaat om de beheersing van financiële posities en geldstromen en de hieraan verbonden kosten en risico's. Dit wordt aangeduid als de treasuryfunctie. De treasuryfunctie omvat onder meer het aantrekken van leningen, het uitzetten van overtollige liquide middelen en debiteurenbeheer. De regels rondom treasury zijn vastgelegd in het treasurystatuut. De belangrijkste afspraken zijn: •

Gelden worden alleen uitgezet bij de BNG;

•

De organisatie maakt geen gebruik van derivaten.

Dekkingsmiddelen De taken uit hoofde van de gemeenschappelijke regeling (GR-taken) worden gefinancierd uit de diverse deelnemersbijdragen van gemeenten. Daarnaast heeft GGD HN verschillende baten uit aanvullende diensten aan bedrijven, gemeenten, instellingen, inwoners en justitie. Beoordeling financieringspositie GGD HN is een Gemeenschappelijke Regeling en met de hierbij behorende verantwoordelijkheidsstructuur is het geen probleem om op zeer korte termijn vreemd geld aan te trekken. Met de BNG zijn hiertoe afspraken gemaakt. Regelmatige analyse van de cashflow zal tijdig aantonen wanneer een tekort aan vlottende middelen dreigt. GGD HN heeft een redelijk positieve financieringspositie. Om fluctuaties gedurende het jaar op te vangen, is met de BNG een rekening-courantfaciliteit met een maximaal krediet van € 2.862.000 overeengekomen. Financiële kengetallen BBV Voor de beoordeling van financiering wordt gebruik gemaakt van de volgende financiële kengetallen. De kengetallen met betrekking tot de grondexploitatie en de belastingcapaciteit zijn voor GGD HN niet van toepassing. De financiële kengetallen voor de jaren 2027, 2028 en 2029 zijn opgenomen onder meerjarenperspectief en de financiële kengetallen zijn geactualiseerd op basis van de balanspositie 31-12-2024. Omschrijving

Streefwaarde

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Netto schuldquote

<5%

0,5%

2,9%

1,7%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor

<5%

0,5%

2,9%

1,7%

5-10%

6,4%

9,1%

2,8%

2,5%

0,1%

0,3%

-0,2%

alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15846186/1