02a Voorjaarsnota en 1e kwartaalrapportage 2021 na DB

Inhoudsopgave

Inleiding ............................................................................................................................................... 3 Samenvatting........................................................................................................................................ 4 Ontwikkelingen 1e kwartaal .................................................................................................................... 5 Programma Arbeidsparticipatie ................................................................................................................ 7 Programma Begeleide Arbeidsparticipatie ............................................................................................... 12 Programma Inkomensregelingen ........................................................................................................... 15 Programma Plus, extra en overige taken ................................................................................................ 20 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................... 22 Financiële informatie totaal ................................................................................................................... 25 Bijlage 1.

Investeringsbegroting op hoofdlijnen ....................................................................................... 26 Bijlage 2. KPI’s 2020 Definities en bronbestanden.................................................................................... 27 Bijlage 3. Overzicht gemeenten VJN 2020 ............................................................................................... 29 Bijlage 4. Overzicht gemeenten realisatie 2020 ....................................................................................... 30 Bijlage 5. WerkSaam: onze cliënten in getallen per januari 2020 ............................................................... 31 Bijlage 6. Specificatie per gemeente ...................................................................................................... 32

2

Inleiding Beste lezer, Voor u ligt de eerste kwartaalrapportage 2021/voorjaarsnota van WerkSaam. Zoals te doen gebruikelijk in het eerste kwartaal, zien we dat met name de omzet achter blijft op de begroting. Over het algemeen heeft dat alles te maken met de seizoensinvloeden. Het gras en onkruid groeit nog niet in het eerste kwartaal, zo simpel is de verklaring daarvoor. Maar wat ook een grote rol speelt is nog steeds het effect van de coronamaatregelen. Veel gedetacheerde medewerkers zaten begin dit jaar noodgedwongen thuis of doen vervangende werkzaamheden bij WerkSaam. Dat scheelt heel veel omzet. In 2020 is het Rijk de sociale werkvoorzieningsbedrijven flink tegemoet gekomen. Of dat ook in 2021 het geval gaat zijn moeten we nog even afwachten. Toch ben ik niet bezorgd. Als ik zie hoe actief WerkSaam is met het steeds maar aanboren van innovatieve mogelijkheden om meer werk te creëren voor de doelgroep, dan ben ik ervan overtuigd dat er ook in 2021 weer heel veel nieuwe kansen gaan komen.

En dan denk ik bijvoorbeeld aan de uitbreiding van Open Hiringbanen (een baan zonder sollicitatiegesprek), de samenwerking met Clean2Anywhere met prachtige baanmogelijkheden, de samenwerking met het Ontwikkelingsbedrijf om “reshoring” te bevorderen, de inzet van allerlei technologische innovatie om ook complexere werkzaamheden mogelijk te maken zoals een exoskelet, beamersignalen of virtual reality bril. Innovatie krijgt een steeds grotere rol bij WerkSaam, niet alleen innovatie op het gebied van data, maar juist ook technologische innovatie die mensen helpt om van een beperking een kans of talent te maken. Ik wist niet dat er zoveel mogelijk was! De tweede reden waarom ik er echt in geloof dat WerkSaam erin gaat slagen ook voor 2021 de doelstellingen waar te maken, is het feit dat WerkSaam zich verbonden heeft aan de Betekeniseconomie. Dat wil zeggen, dat er voortdurend uitgedragen wordt hoe belangrijk het is om impact te maken. Impact op het gebied van circulariteit, duurzaamheid en sociale inclusie. Met name het belang van sociale inclusie, de kansen om mensen echt mee te laten doen, is een constante drijfveer die WerkSaam voortdurend uitdraagt. En niet alleen uitdraagt, maar ook zelf belijdt.

Ik ben er nog steeds trots op, dat al die extra Tozo-medewerkers die zijn aangetrokken, meestal uit een uitkeringssituatie, de kans gekregen hebben om bij WerkSaam te laten zien wat zij in hun mars hebben. Een fantastisch voorbeeld van kansen geven, begeleiden, coachen en ontwikkelen. Dat is waar het om draait bij WerkSaam, en als je dat uitstraalt en zelf ook naleeft……dan weet ik zeker dat onze hele regio Westfriesland steeds beter gaat scoren op het gebied van sociale inclusie. We doen het Samen, we doen het WerkSaam!

Namens het dagelijks bestuur, K. Al Mobayed, voorzitter

3

Samenvatting

Ontwikkelingen 1e kwartaal Nieuwe voorzitter Op 14 januari heeft het Algemeen Bestuur een nieuwe voorzitter aangewezen. Met unanieme stemmen is Kholoud al Mobayed, de wethouder van Hoorn als voorzitter gekozen. Kholoud al Mobayed was vicevoorzitter in het bestuur, en dat betekent dat er ook een nieuwe vicevoorzitter gekozen moest worden. Dat is, eveneens met unanieme stemmen, Lydia Groot geworden, wethouder van Stede Broec.

Tozo – ondersteuning ondernemers Door de lockdown heeft WerkSaam weer veel ondernemers die een Tozo aanvraag doen (zie programma Inkomen voor meer details). Helaas zijn er ook veel ondernemers die in de financiële problemen komen, maar geen recht hebben op Tozo. Ondernemers met een werkende partner, ondernemers die alimentatie ontvangen. WerkSaam krijgt te maken met veel schrijnende verhalen van ondernemers.

"Helaas, maand februari geen inkomsten, maar er is eindelijk licht aan het einde van deze zeer donkere tunnel! Vanavond krijg ik zeer waarschijnlijk te horen dat ik 2 maart weer mag beginnen als kapster! Dit betekent dat dit (hopelijk) mijn laatste aanvraag zal zijn voor de Tozo! U weet niet half hoe blij ik ben met deze steun, maar het wordt weer tijd om mijn eigen geld te verdienen! Dank u wel voor de snelle afhandeling. Ik ben hierdoor niet in de problemen gekomen! Vriendelijke groet van --"

“Ik zit sinds december noodgedwongen thuis wegens corona. Wie weet hoe lang dit nog gaat duren. Wat ik absoluut niet begrijp is dat er nu gekeken word bij Tozo 3 naar het partnerinkomen. Ik heb een koophuis mijn hypotheek is al de helft van de € 1.500 die hij ontvangt. Hier zitten nog verder geen andere vaste lasten bij. Hoe moet ik in godsnaam mijn gezin onderhouden als ik geen steun kan ontvangen. Dit betekend dat mijn gezin kapot gaat en ik uiteindelijk mijn huis dus maar moet verkopen omdat ik het niet meer kan betalen “

Begin 2021 staat voor WerkSaam ook in het teken van de voorbereidingen op ‘heroriëntatie’ met ondernemers. Gaan ondernemers door met hun bedrijf of toch op zoek naar werk in loondienst.

Werkinnovatieprijs Helaas zijn WerkSaam en Clean2Anywhere geen prijswinnaar van de Werkinnovatieprijs geworden. De prijs van 1 miljoen euro was een mooie start geweest voor het bouwen van circulaire huizen door mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Alle betrokken partijen zijn enthousiast over het idee en willen graag door. Gezamenlijk wordt gekeken of dit alsnog kan. Hiervoor wordt naar alternatieve financiering gezocht. WerkSaam zet haar netwerk in om partijen te verbinden. Als het plan doorgaat, is het plan een mooie kans om onze doelgroepen een opleiding, begeleiding en een baan te bieden.

Beschut werk Het verzoek van WerkSaam om extra financiering voor beschut werk mogelijk te maken, is in alle gemeenteraden besproken. Zes raden gingen akkoord, alleen de raad van Enkhuizen heeft het besluit uitgesteld tot juni 2021. Dit betekent dat er een wachtlijst beschut werk komt. En hopelijk in juni alsnog een positief besluit.

5

Beleidsevaluatie in gemeenteraden In februari/maart is WerkSaam bij alle 7 gemeenteraden geweest. Daar hebben we de beleidsevaluatie gepresenteerd en 5 stellingen/vragen voorgelegd om input op te halen voor het nieuwe beleidsplan 2022-2025. Diverse raadsleden hebben hun complimenten uitgesproken naar WerkSaam! Ook zijn er veel kritische vragen gesteld en goede input meegegeven. Veel genoemd zijn: • Menselijke maat (zowel bij handhaving en maatregelen, als kwijtscheldingen) • Geef mensen perspectief • Voorkom waar mogelijk dat cliënten schulden bij WerkSaam opbouwen • Duurzame uitstroom, minder her-instroom • Maak werken meer lonend: kom met voorstellen voor ruimhartiger kwijtscheldingbeleid • Overschot BUIG-budget: kom met uitgewerkte voorstellen, voor meer werk/participatie van inwoners. WerkSaam gaat met alle input aan de slag om het nieuwe beleidsplan te maken. In het 4 e kwartaal 2021 legt WerkSaam het conceptbeleidsplan voor aan de raden voor een zienswijze.

Update Open Hiring Patisserie Pater Zwaagdijk Maandag 11 januari was een spannende dag voor Patisserie Pater en de 4 kandidaten die via Open Hiring (medewerkers aannemen zonder sollicitatie) zijn aangenomen. De eerste dag dat de bakkerij zou starten en dus ook de eerste werkdag voor de medewerkers! Er wordt gestart met Davelaar koeken (Odekoeken). Omdat de bakkerij helemaal nieuw is en nog in de opstartfase zit, wordt er nu 3 dagen per week gewerkt. Deze koeken worden helemaal nieuw in de markt gezet, en de afnemers moeten nog uitgebreid worden. Op termijn hoopt men naar 4 en 5 werkdagen per week te kunnen gaan. Na de eerste 3 werkdagen was één ding duidelijk, er moet heel veel gebeuren voordat het perfect gebakken en ingepakte koekje naar de supermarkt kan gaan! De medewerkers hadden het naar hun zin, hebben goed gewerkt en kijken gemotiveerd naar de komende weken. Jumbo Zwaagdijk en Heerhugowaard zijn ook gestart met Open Hiring!

Vernieuwde website Dinsdag 9 februari is de nieuwe website van WerkSaam gelanceerd. www.werksaamwf.nl

6

Programma Arbeidsparticipatie Het programma arbeidsparticipatie gaat over participatie- en re-integratievoorzieningen. WerkSaam maakt voor iedere cliënt een persoonlijk plan voor ontwikkeling en bemiddeling naar werk. We kennen onze cliënt en bepalen samen de kortste weg naar werk.

Wat willen we bereiken? WerkSaam bemiddelt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk. Dit doen we met maatwerk. Per persoon kijken wat nodig is om aan het werk te komen en te blijven. De coaches en leer-werkbedrijven van WerkSaam bereiden cliënten voor op een baan bij een werkgever. Onze leer-werkbedrijven bieden een omgeving voor personen waarvoor werken bij een reguliere werkgever niet mogelijk is (Wsw-medewerkers en beschut werk). Zonder werkgevers zijn onze doelstellingen niet haalbaar. WerkSaam blijft investeren in de contacten met werkgevers. Verbeteren interne re-integratieactiviteiten: evaluatie In 2020 vond een evaluatie plaats van de leer-werkbedrijven en de WerkSaam Campus. Welke gesubsidieerde werknemers heeft WerkSaam, welke competenties hebben zij en welke ontwikkelmogelijkheden? Welke aanpak past bij de veranderende doelgroep, de financiële kaders en de (toekomstige) arbeidsmarkt? Uit deze evaluatie komen acties voor 2021. Zo gaan wij het leer-werkbedrijf meer als vliegwiel voor re-integratie inzetten. Datagestuurd werken In 2019 en 2020 is de basis gelegd voor datagestuurd werken. We gebruiken data als uitgangspunt voor onze dagelijkse werkzaamheden en strategische keuzes. WerkSaam wil met data de in-, dooren uitstroom van cliënten verbeteren. Het gebruik van data zorgt voor betere en efficiëntere dienstverlening voor cliënten en werkgevers.

Datagestuurd werken helpt bijvoorbeeld om de juiste voorzieningen in te zetten voor cliënten. Breed Offensief Staatssecretaris Van Ark heeft in februari 2020 een voortgang over het “Breed Offensief” gestuurd. Daarin worden maatregelen aangekondigd om cliënten en werkgevers beter te kunnen ondersteunen. WerkSaam onderzocht in 2020 welke beleidsmatige en praktische wijzigingen nodig zijn voor de uitvoering van het Breed Offensief. Ondertussen is bekend geworden dat alle wetsvoorstellen voor het wijzigen van de Participatiewet zijn doorgeschoven naar een nieuwe kabinetsperiode. Naast het Breed Offensief betreft dit het wetsvoorstel “Verbetering ondersteuning van mensen in de bijstand”, welke voorschrijft dat gemeenten alle bijstandsgerechtigden een passend, niet vrijblijvend, aanbod doen. Het aanbod kan bestaan uit onder meer een baan, een leer-werk- en reintegratietraject, een stage, vrijwilligerswerk of bijvoorbeeld een taalcursus. Het wetsvoorstel is een reactie op het rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau dat de Participatiewet is mislukt. Doel van de wet is dat mensen in de bijstand meer perspectief krijgen om weer mee te doen. Een goed uitgangspunt, maar landelijk worden er nog veel vragen gesteld over de uitvoerbaarheid.

7

Wat hebben we bereikt – Indicatoren De beïnvloedbare uitstroom is minimaal gelijk aan de beïnvloedbare uitstroom 2020 Het aantal bemiddelbare cliënten in de Participatiewet neemt toe. De beïnvloedbare uitstroom wordt lastiger door de coronamaatregelen (140 ten opzichte van 189 in dezelfde periode van vorig jaar). Een aantal branches gingen gedurende afgelopen periode op slot waardoor de kansen naar werk voor cliënten ook afnamen. Ook zijn er gedetacheerde medewerkers van externe werkplekken teruggekeerd naar WerkSaam. Hierdoor kwamen de interne werkplekken onder druk te staan, die zijn nodig om cliënten richting uitstroom naar werk te begeleiden. WerkSaam t.o.v. het landelijke beeld

In de Divosa Benchmark zien we dat WerkSaam op de beïnvloedbare uitstroom beter scoort dan gemiddeld. De beïnvloedbare uitstroom is 54% daar waar het gemiddelde 46% is. 85% van de cliënten (niet zijnde zorgcliënten) heeft een reintegratieplan Een re-integratieplan is een beschikking aan cliënt waarin de coach de gemaakte afspraken met de cliënt over de re-integratieactiviteiten bevestigd. Gezien de coronamaatregelen, is het maken van afspraken met cliënten aanzienlijk gecompliceerder geworden. Een groot aantal cliënten (met name vluchtelingen, individueel bemiddelbaar) is moeilijk bereikbaar. Het ‘vergeten’ of afzeggen van een digitale afspraak is een stuk laagdrempeliger. Niettemin lukt het toch om het getoond resultaat te halen. WerkSaam t.o.v. het landelijke beeld In de benchmark worden de re-integratieplannen niet gemeten. Wel het aantal personen met een of meerdere re-integratievoorzieningen. Daarin zien we dat WerkSaam (2.269 personen) vaker voorzieningen inzet dan bij vergelijkbare organisaties (gemiddeld 1.125 personen).

8

De doorstroom via werkstages naar betaald werk is (kwalitatief gezien) 10% hoger dan het voorgaande jaar Werkstages zijn een goed voorschakeltraject op weg naar betaald werk. Samen met het leer-werkbedrijf en werkgevers zoeken we een manier om stages beter af te stemmen op de arbeidsmarkt. Zo gaan meer cliënten vanuit een werkstage aan het werk. WerkSaam heeft in de het eerste kwartaal van 2021 nauwelijks werkstages in kunnen zetten. Ook hier is corona de grootste oorzaak van het resultaat. De werkstages zijn vooral bij afdelingen als Verpakken en Groen belegd, branches waar in de rapportageperiode nauwelijks mogelijkheden tot uitstroom waren. WerkSaam t.o.v. het landelijke beeld Doorstroom via werkstages wordt in de landelijke benchmark niet gemeten.

Wat hebben we bereikt – Inspanningen Methodisch re-integreren Na het afronden van de projectopdracht in 2020 zijn we gestart met de implementatie van fase 1 van methodisch re-integreren. Dit betekent dat er een meer volledige intake op alle leefgebieden wordt uitgevraagd om een goede inschatting te maken van de huidige situatie van de client. Naar aanleiding van deze analyse wordt er een plan naar werk opgesteld waarbij er extra stappen worden genomen om de (multi)problematiek van de client aan te pakken. Denk hierbij o.a. aan schulden, psychische problemen en/of huisvesting. In april zal er een evaluatie plaatsvinden van de implementatie van fase 1 en zullen de verbeteringen meegenomen worden bij de implementatie van fase 2. Momenteel zijn we bezig met het ontwikkelen van een plan voor de WerkSaam Campus om deze een belangrijkere rol te laten in het proces. Het uitgangspunt is hierbij dat we één loket hebben wat betreft opleidingen en trainingen voor zowel cliënt als coach. Geautomatiseerde Matching Als WerkSaam vinden we het belangrijk dat we onze cliënten goed in beeld hebben zodat er op efficiënte wijze een matching gemaakt kan worden richting een passende werkgever. Voor de korte termijn is een oplossing gevonden met behulp van Office 365 om bemiddelbare cliënten inzichtelijk te maken voor het Werkgeversservicepunt.

Voor de middellange termijn is een projectgroep geformeerd om de juiste software voor matching te selecteren en te implementeren. Dit traject loopt naast het project op het huidige cliëntvolgsysteem. Datagestuurd werken In 2021 wordt er hard gewerkt aan de implementatie van datagestuurd werken. We gebruiken data als uitgangspunt voor onze dagelijkse werkzaamheden en strategische keuzes. WerkSaam wil met data de in-, door- en uitstroom van cliënten verbeteren. Het gebruik van data zorgt voor betere en efficiëntere dienstverlening aan cliënten en werkgevers. Datagestuurd werken helpt bijvoorbeeld om de juiste voorzieningen in te zetten voor cliënten. Jobcoaching en trajectbegeleiding De pilot jobcoaching en trajectbegeleiding is gestart door het aanstellen van twee jobcoaches en trajectbegeleiders. Op basis van de bevindingen zal de rol van jobcoaching aangescherpt worden en zal er gekeken worden naar de rolverdeling tussen coach, teamleiders en overige begeleiding. Samenwerking met Inkomen Om de doorlooptijden van cliënten te verkorten is een pilot gestart tussen arbeid en inkomen. De doelgroep jongeren koppelen we aan vaste medewerkers van arbeid en inkomen zodat er sneller geschakeld kan worden tussen het moment van toekennen van een uitkering en het eerste contactmoment met de coaches van beide afdelingen. Ook willen we hiermee een effectievere

9

communicatie bereiken tussen de afdelingen onderling en met de cliënt. Bij het slagen van de pilot zal er gekeken worden naar inrichting van het proces voor de overige doelgroepen. Beperkingen door de coronamaatregelen Ondanks de beperkingen van de coronamaatregelen zien we dat er op de verschillende afdelingen nog steeds mooie resultaten worden geboekt. De taakstellingen staan echter wel onder druk. De coronamaatregelen die impact hebben zoals de werkplekinrichting, de sluiting van het WerkSaam café, het maken van online afspraken en de slechte bereikbaarheid van de cliënt zorgen ervoor dat er een groot beroep wordt gedaan op de creativiteit en flexibiliteit van de medewerkers. Ook is er een significante beperking van het aantal werkplekken voor cliënten door de 1,5 meter maatregel en moeten er gedetacheerde medewerkers intern worden herplaatst vanuit externe opdrachtgevers die gesloten zijn. Herstel- en steunpakket Vorig jaar is er voor de ondersteuning en begeleiding naar werk een aanvullend sociaal pakket aangekondigd waaronder aanvullende crisisdienstverlening door regionale mobiliteitsteams. Daarnaast worden er middelen beschikbaar gesteld voor de doelgroep van de banenafspraak en de re-integratie dienstverlening. Vanuit de arbeidsmarktregio worden de middelen ingezet voor de daartoe behorende maatregelen.

WerkSaam wil samen met de andere regio’s ervoor zorgen dat er een passende dienstverlening komt voor de doelgroepen die getroffen zijn door de coronacrisis. Denk hierbij o.a. aan mensen uit de doelgroep Participatiewet, Jongeren en zelfstandigen. Daarbij is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk mensen direct overgaan naar een andere baan, zonder hierbij in een uitkeringssituatie terecht te komen. Breed offensief Er is een brief aan de Tweede Kamer gestuurd dat de wet is uitgesteld tot minstens 1-1-2022 (ingangsdatum zou 1-7-2021 zijn). Niet bekend is wanneer de Tweede Kamer deze wet gaat behandelen, of zij instemmen en vervolgens of de Eerste Kamer akkoord gaat met de wet. Uitstroom uit de uitkering 2020 Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

Sep

Okt

Nov

Dec

Totaal

Beïnvloedbaar

65

52

72

39

44

65

59

88

70

59

54

56

Niet beïnvloedbaar

34

23

39

41

27

34

33

38

42

19

31

31

392

Totaal

99

75

111

80

71

99

92

126

112

78

85

87

1115

723

2021 Jan

Feb

Mrt

Beïnvloedbaar

36

66

47

Niet beïnvloedbaar

41

40

67

Totaal

77

106

114

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

Sep

Okt

Nov

Dec

Totaal 149 148

0

0

0

0

0

0

0

0

0

De verhouding tussen beïnvloedbaar (65%) en niet beïnvloedbaar (35%) is vanaf 2015 redelijk constant. Vanaf het eerste kwartaal 2021 zit hierin een trendbreuk. Enerzijds wordt dit veroorzaakt door de lagere uitstroom naar werk door de coronamaatregelen. Anderzijds neemt de niet beïnvloedbare uitstroom toe ten opzichte van vorig jaar. Oorzaak is het hoge aantal interne verhuizingen in West-Friesland (49 in Q1 2021 t.o.v. 16 in Q1 2020). Ook hebben meer mensen de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt (24 in Q1 2021 t.o.v. 19 in Q1 2020).

10

297

Wat heeft het gekost? Arbeidsparticipatie

Realisatie

Begroting

Realisatie

t/m dec 2020 (bedragen × €1.000,-)

VJN

Verschil

t/m mrt 2021

(A )

(B )

(C)

(D)

(E = D - B )

Rijksbijdrage

4.843

4.910

1.244

5.489

579

C ouleur locale

34

97

12

55

-43

Terugontvangsten

4

0

1

0

0

Bijdrage gemeenten

2.193

2.248

562

2.248

0

Baten

7.074

7.256

1.819

7.792

536

-887

-712

-221

-2.179

-1.466

Trajectkosten extern C ouleur locale

-34

-97

-12

-55

43

Dekking WSW kosten

-779

-1.138

-184

-905

233

Dekking BW kosten

-137

-155

-39

-251

-96

Directe kosten

-5.052

-5.153

-1.289

-5.153

-0

Lasten

-6.889

-7.256

-1.745

-8.542

-1.287

185

0

74

-751

-751

Totaal Arbeidsparticipatie

Toelichting belangrijkste afwijkingen Baten Rijksbijdrage De bedragen die gemeenten ontvangen van het Rijk zijn bijgesteld op basis van de septembercirculaire 2020. Als compensatie voor effecten van coronamaatregelen heeft het Rijk meer geld beschikbaar gesteld voor re-integratie. Couleur locale Gemeenten dragen minder af aan WerkSaam om couleur locale projecten uit te voeren. Lasten Trajectkosten extern Door een bijstelling in de prognose WSW personeelskosten en de rijksbijdrage WSW is het tekort op de Wsw-activiteiten in 2021 € 233.000 minder dan begroot. Voor de dekking van de beschut werk kosten is € 96.000 meer nodig omdat het tekort per beschut werk plek hoger is dan begroot. Aan de bestemmingsreserve re-integratie wordt € 751.000 onttrokken, dit is het overschot vanuit 2020 dat in 2021 wordt in gezet. Samen met de hogere rijksbijdrage van € 579.000 wordt in totaal € 1.466.000 aan het budget voor trajectkosten extern toegevoegd. Het budget wordt ingezet voor reguliere re-integratie voorzieningen (bijvoorbeeld de uitstroompremie) en activiteiten om cliënten naar werk te begeleiden. De realisatie in het eerste kwartaal is nog laag. Het verloop in de rest van het jaar is sterk afhankelijk van het tijdstip waarop versoepelingen van coronamaatregelen volgen.

Dekking WSW kosten Door een bijstelling in de prognose WSW personeelskosten en de rijksbijdrage WSW is het tekort op de Wsw-activiteiten in 2021 € 233.000 minder dan oorspronkelijk begroot. Dekking BW kosten Het tekort op beschut werk wordt voor een deel betaald uit de re-integratiemiddelen (gemiddeld € 2.220 per fte).

11

Programma Begeleide Arbeidsparticipatie Het programma begeleide arbeidsparticipatie gaat over de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en beschut werk. ‘Beschut werk’ is een betaalde baan, waar een advies van het UWV voor nodig is. De werkplek kan bij een werkgever of bij WerkSaam zijn.

Wat willen we bereiken? WerkSaam wil de medewerkers met een Wsw-dienstverband en beschut werkers duurzaam aan werk helpen en uitval voorkomen. Daarom ontwikkelen wij onze medewerkers en zoeken werksoorten die bij hun passen. Zoals bij het programma Arbeidsparticipatie aangegeven evalueerde WerkSaam de re-integratieactiviteiten. Gemeenten krijgen een taakstelling opgelegd van het Rijk om een minimaal aantal beschut werkers een werkplek te geven. WerkSaam biedt mensen tot het vervullen van de taakstelling deze plek. Taakstelling beschut werk 2021 Drechterland

5

Enkhuizen

10

Hoorn

57

Koggenland

7

Medemblik

19

Opmeer

5

Stede Broec

11

Totaal

114

Bovenop de taakstelling beschut werk is aan de gemeenteraden gevraagd structureel financiële middelen beschikbaar te stellen om vanaf 2021 additionele plekken beschut werk te realiseren om een wachtlijst te voorkomen. Het besluitvormingsproces is nog niet in alle gemeenteraden doorlopen.

Wat hebben we bereikt - Indicatoren Realisatie beschut werkplekken komt overeen met de taakstelling In 2020 bood WerkSaam alle mensen met een beschut werken indicatie een baan aan. De aantallen beschut werkers nemen toe. Voor 2021 luidt de prognose dat er binnen de taakstelling onvoldoende beschutte werkplekken beschikbaar zijn. Bij het ontbreken van financiering voor additionele beschut werkplekken betekent dit dat er in de loop van het jaar een wachtlijst ontstaat. In de eerste drie maanden heeft de focus gelegen op het creëren van extra beschut werkplekken, die door de coronamaatregelen en het intern herplaatsen van extern gedetacheerden flink teruggedrongen zijn. Hierbij ligt voornamelijk de focus op het creëren van arbeidsplekken bij de leerwerkbedrijven groen en schoonmaak. De mensen die nog wachten op een beschutte werkplek worden actief benaderd om een aanbod te doen bij deze leerwerkbedrijven. De verwachting is dat medio 2021 de taakstelling behaald is. WerkSaam t.o.v. het landelijke beeld In totaal heeft WerkSaam voor 140 personen (101 fte) een beschutte werkplek gerealiseerd. In de benchmark wordt de ontwikkeling van het aantal beschutte werkplekken gemeten ten opzichte van het aantal bijstandsuitkeringen. Die verhouding was voor WerkSaam over de

12

afgelopen 12 maanden 4,47% tegenover landelijk 1,35%. WerkSaam is één van de koplopers op het gebied van de realisatie beschut werk. Het aantal cliënten dat participeert stijgt met 15% ten opzichte van 2020 We willen dat mensen die onder de Participatiewet vallen zoveel mogelijk meedoen in de samenleving. Het is van belang ook uitzicht te bieden aan mensen die nog niet aan het werk zijn maar wel bezig zijn met een eerste aanloop richting werk. Hiervoor zet WerkSaam in 2021 bijvoorbeeld participatieplaatsen, vrijwilligerswerk en werkstages in. De participatie is ten opzichte van vorig jaar flink gedaald omdat er relatief minder trajecten ingezet zijn en mensen door de coronamaatregelen worden beperkt in hun mogelijkheden. WerkSaam t.o.v. het landelijke beeld Participatie wordt in de landelijke benchmark niet gemeten.

Wat hebben we bereikt – Inspanningen Leer-werkbedrijf als vliegwiel Per leerwerkbedrijf hebben we gekeken naar het soort werk dat we aanbieden in relatie tot de arbeidsmarkt en daarbij bepaald voor welke doelgroepen dit werk geschikt is. Ook is er gekeken naar de potentie om door te ontwikkelen tot leer-werktraject. Inzichtelijk is gemaakt hoeveel ruimte er is per doelgroep, hoeveel plekken er binnen het leer-werkbedrijf beschikbaar zijn en wat de voor de toekomst benodigde capaciteit moet zijn. Inmiddels zijn de eerste stappen gezet om leer-werktrajecten te professionaliseren. Daarnaast zijn er verschillende acties geformuleerd die moeten leiden tot een succesvolle implementatie. Onze voorkeur is om in de toekomst de leerwerktrajecten zoveel mogelijk te organiseren met het bedrijfsleven op externe locaties. Het één en ander zal leiden tot een toename in de begeleidingsbehoefte van de cliënt.

Wat heeft het gekost? Begeleide Arbeidsparticipatie

Realisatie

Begroting

Realisatie

t/m dec 2020 (bedragen × €1.000,-)

Rijksbijdrage

VJN

Verschil

t/m mrt 2021

(A )

(B )

(C)

(D)

(E = D - B )

12.868

12.147

3.122

12.485

338

184

905

-233

Dekking WSW kosten uit reintegratiebudget Baten

780

1.138

13.648

13.285

3.306

13.390

105

WSW personeelskosten

-13.648

-13.286

-3.306

-13.390

-104

Lasten

-13.648

-13.286

-3.306

-13.390

-104

0

-0

-0

0

0

137

155

39

251

96

0

618

155

618

0

137

773

193

869

96

WSW Dekking BW kosten uit re-integratiebudget Dekking BW kosten Baten Beschut werk kosten

-724

-773

-176

-869

-96

Lasten

-724

-773

-176

-869

-96

Beschut Werk

-587

0

17

0

0

Toegevoegde waarde

6.017

5.729

992

5.009

-720

Bijdrage gemeenten

1.482

1.536

384

1.536

0

Baten

7.499

7.265

1.376

6.545

-720

Directe kosten

-1.482

-1.536

-384

-1.536

-0

Lasten

-1.482

-1.536

-384

-1.536

-0

Overhead

6.017

5.729

992

5.009

-720

Totaal Begeleide Arbeidsparticipatie

5.429

5.728

1.009

5.009

-719

13

Toelichting belangrijkste afwijkingen Wsw - baten Rijksbijdrage De bedragen die gemeenten ontvangen van het Rijk zijn bijgesteld op basis van de septembercirculaire 2020. De bijdrage is hoger door compensatie voor loon- en prijsstijgingen. Wsw - lasten De WSW personeelskosten zijn bijgesteld op het verwachte verloop. Beschut werk (BW) Er wordt € 2.220 per fte beschut werk gedekt uit de re-integratiegelden (zie programma arbeidsparticipatie). Dit is meer dan de € 1.500 die in de begroting werd aangehouden. Overhead - baten Toegevoegde waarde De toegevoegde waarde (omzet min de directe kosten van de omzet) voor gedetacheerde (Sw-) medewerkers was in het eerste kwartaal negatief. Oorzaak was de sluiting van Action als gevolg van de coronamaatregelen. De omzet van de afdeling Buitenruimteservice loopt traditioneel achter omdat het seizoen nog moet starten. De kosten van inhuur zijn in het eerste kwartaal beperkt, dit komt de toegevoegde waarde ten goede. De brancheorganisatie voor sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie (Cedris) voert opnieuw gesprekken met het Rijk over compensatie wegens omzetverlies door de coronamaatregelen. Wij hebben de data daarvoor recent aangeleverd. Een eventuele compensatie is nog niet in de cijfers verwerkt. In het geval van compensatie wordt het verlies dat we nu ramen minder.

Ontwikkeling opdracht verstrekkingen door gemeenten: De ontwikkeling van de opdracht verstrekkingen door gemeenten is in het eerste kwartaal traditioneel nog laag. De omvang is bijna gelijk aan vorig jaar. 2020 Bonus Malus (bedragen × €1.000,-)

Omvang normbedrag

2021

Realisatie t/m 1e kwartaal

Verschil

Omvang normbedrag

Realisatie t/m 1e kwartaal

Verschil

Drechterland

294

32

-262

302

59

-242

Enkhuizen

278

16

-262

285

31

-254

1.097

141

-956

1.121

196

-925

Koggenland

342

123

-218

348

158

-190

Medemblik

673

287

-386

690

159

-531

Opmeer

177

37

-140

181

45

-136

Stede Broec

326

18

-308

333

12

-321

3.187

655

-2.532

3.260

660

-2.601

Hoorn

Totaal

14

Programma Inkomensregelingen Het programma inkomensregelingen bevat de inkomensvoorziening BUIG (Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten), het Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) en de activiteiten in het kader van de handhaving.

Wat willen we bereiken Voorkomen van instroom We zetten nadrukkelijk in op preventie. WerkSaam wil voorkomen dat mensen afhankelijk worden van de bijstand. Zo beperken wij het aantal bijstandsuitkeringen. Dit doen we, naast goede voorlichting, door: Toetsing van recht op en noodzaak van bijstandsverlening. Wij controleren onder meer of aanvragers in aanmerking komen voor andere voorzieningen. Denk aan andere uitkeringen, of alimentatie voor kinderen. Direct in te zetten op werk. Tijdens de aanvraagprocedure bespreken we gelijk met cliënten hun werkpotentieel (vaardigheden) en de plaatsingsmogelijkheden. Bij direct bemiddelbare cliënten gaat het in de eerste plaats om werk. Zij worden door ons hierop gescreend en we bepalen de afstand tot de arbeidsmarkt. Datagestuurd werken Wij gaan de overstap maken van datagedreven naar datagestuurd werken. Door gebruik te maken van verzamelde data ontvangen wij belangrijke informatie over de cliënt eerder. Dit verbetert onze bedrijfsvoering, maar ook onze dienstverlening. Een voorbeeld hiervan is dat wij inkomstengegevens van cliënten kunnen inlezen. Hierdoor zijn deze gegevens snel/direct beschikbaar en bespaart dit een actie van de cliënt. Voorkomen van fraude Ons doel ís én blijft het voorkomen van fraude. Ook in 2021 blijven we de focus op de handhaving vergroten. Incassobeleid op maat We innen de vorderingen volgens ons incassobeleid.

We stemmen dit altijd af op de persoonlijke situatie van de cliënt. Dit leidt tot meer terugbetalende debiteuren.

Wat hebben we bereikt – Indicatoren De opboeking van vorderingen (exclusief fraude) van cliëntdebiteuren daalt met 10% ten opzichte van 2020 Het doel om schulden bij cliënten te voorkomen is behaald. De opboeking van vorderingen (exclusief fraude) van cliëntdebiteuren daalde met 40% ten opzichte van 2020. Ten opzichte van dezelfde periode van vorig jaar hebben wij 49 cliënten minder aangeschreven met betrekking tot onverschuldigde betalingen. WerkSaam t.o.v. het landelijk beeld De opboeking van vorderingen wordt in de landelijke benchmark niet gemeten.

15

Wat hebben we bereikt - Inspanningen Ontwikkeling cliëntenbestand Overzicht aantal uitkeringen incl. instroom en uitstroom Aantal uitkeringen Begin Regeling jan BBZ 30

Eind jan 30

Eind feb 30

Eind mrt 35

Eind apr 36

Eind mei 34

2020 Eind jun 30

Eind jul 29

Eind aug 25

Eind sep 23

Eind okt 24

Eind nov 22

Eind dec 20

IOAW

151

146

148

151

149

144

142

140

143

142

140

141

141

IOAZ

12

12

12

12

13

12

12

12

13

12

13

13

13

PW Totaal

2.712 2.712 2.735 2.753 2.838 2.864 2.889 2.876 2.839 2.840 2.846 2.858 2.862 2.905 2.900 2.925 2.951 3.036 3.054 3.073 3.057 3.020 3.017 3.023 3.034 3.036 2021 Begin

Eind

Eind

Eind

Eind

Eind

Eind

Eind

Eind

Eind

Eind

Eind

Eind

Jan

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

Sep

Okt

Nov

Dec

BBZ

20

19

17

18

IOAW

141

142

140

138

IOAZ

13

13

13

13

Regeling

PW

2.862 2.895 2.899 2.907 Totaal 3.036 3.069 3.069 3.076 0 0 0 0 0 0 0 0 *Door het verwerken van beëindigingen met terugwerkende kracht kunnen de cijfers afwijken van de cijfers zoals gepresenteerd in eerdere rapportages.

0

Instroom De gevolgen van de coronamaatregelen zijn nog steeds actueel. Dit resulteert erin dat het aantal uitkeringen ook in het eerste kwartaal van 2021 licht blijft stijgen. Eind maart 2021 zaten we op 3.076 bijstandsuitkeringen (per 1 januari was dit 3.036). Het aantal bijstandsuitkeringen is ten opzichte van het eerste kwartaal van 2020 (2.951 bijstandsuitkeringen) 4% gestegen. De stijging van het aantal uitkeringen wordt voornamelijk veroorzaakt door mensen met tijdelijk werk en geen opgebouwde WW-rechten. Met enige vertraging volgt de groep werklozen die eerst tijdelijk een beroep kan doen op de WW. Jongeren hebben een groot aandeel in de toename van dit aantal uitkeringen. Aan de andere kant blijft ook de beïnvloedbare uitstroom. Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (Tozo) De Tozo-regeling vult het inkomen van zelfstandigen aan tot het sociaal minimum. Vanaf oktober 2020 is Tozo 3 van kracht. Veel Westfriese zelfstandige ondernemers hebben inmiddels een beroep gedaan op de Tozo 3. Aan het eind van het eerste kwartaal van 2021 was het aantal ondernemers dat een Tozo-uitkering ontving weer opgelopen naar ruim 1.500. Tozo 4 start 1 april 2021. Om in aanmerking te komen voor een uitkering op grond van Tozo 4 moeten Tozo 3-cliënten per die datum een nieuwe aanvraag indienen.

Dit zorgt voor enorme drukte bij de uitvoering van deze regeling omdat alle aanvragen in een relatief korte periode binnen komen en afgewikkeld moeten worden. Tozo 4 loopt vervolgens door tot en met 30 juni 2021, daarna stopt de ondersteuning van zelfstandig ondernemers via de Tozo. De kans is groot dat de ondernemers die over deze periode een beroep hebben gedaan op Tozo, ook na 1 juni 2021 afhankelijk zullen zijn van financiële ondersteuning van de gemeenten. Naast de afhandeling van Tozo-aanvragen zijn wij ook bezig met de controle van misbruik en oneigenlijk gebruik van de Tozo-regeling. We krijgen maandelijks signalen van het Inlichtingenbureau (IB) waarmee gecontroleerd wordt of de Tozo-betalingen rechtmatig zijn verstrekt. Zo controleren we bijvoorbeeld de (verzwegen) inkomsten van zelfstandigen en de inschrijving bij de Kamer van Koophandel.

16

Een aparte groep medewerkers houdt zich bezig met het afhandelen van Tozo-aanvragen en de controle op misbruik en oneigenlijk gebruik van de regeling. Deze medewerkers zijn voornamelijk afkomstig uit ons cliëntenbestand. Wij hebben de opleiding verzorgt en een tijdelijk dienstverband aangeboden. Deze (Tozo) aanpak blijft uniek in Nederland en WerkSaam wordt als voorbeeld genoemd op dit gebied. Voorkomen van fraude Handhaven draait om balans. Het bewaken van een juiste besteding van publieke middelen, wel aan de mensen die ervoor in aanmerking komen, niet aan de mensen die er geen aanspraak op mogen doen. In het eerste kwartaal hebben wij door inzet van de handhavers en sociaal rechercheurs een besparing van € 55.800 van BUIG-gelden gerealiseerd. Daarnaast zijn wij in het eerste kwartaal van 2021 gestart met 3 themacontroles, te weten: controle van watergebruik per huishouden, controle van de debiteuren die een zogenaamde VOB (vertrokken onbekende bestemming) status hebben en themacontrole bankafschriften. Incassobeleid op maat Op 1 januari 2021 is de wet vereenvoudiging beslagvrije voet in werking getreden. De beslagvrije voet is het deel van het inkomen waar geen beslag op mag worden gelegd door schuldeisers. Op basis van de oude regeling met betrekking tot de beslagvrije voet hadden onze cliënten vaak geen aflossingsruimte.

Door de wetswijziging hebben circa 350 cliënten van WerkSaam nu wel draagkracht en gaan zij 5% van hun uitkering aflossen op hun schulden. Onze cliënten zijn hierover op tijd geïnformeerd. De achterliggende gedachte van de nieuwe wet is onder andere dat de mensen door deze verplichte aflossing zich bewuster worden van hun schuldensituatie en sneller in beweging komen om hulp te zoeken voor hun schuldenproblematiek. Het nieuwe heronderzoeksplan Met ingang van 1 januari 2021 is het nieuwe heronderzoeksplan van kracht. In het oude heronderzoeksplan werden alleen de zorgcliënten onderzocht omdat WerkSaam met deze groep cliënten minder contact had door de overdracht aan gemeenten. In het nieuwe plan komen alle cliënten in aanmerking voor een heronderzoek. Hierdoor gaan we sneller signalen oppakken die een bijdrage kunnen leveren in de aanpak van misbruik en oneigenlijk gebruik van de uitkeringsgelden, maar ook voor de aanpak van armoedebestrijding.

17

Wat heeft het gekost? Inkomensregelingen

Realisatie

Begroting

Realisatie

t/m dec 2020 (bedragen × €1.000,-)

VJN

Verschil

t/m mrt 2021

(A )

(B )

(C)

(D)

(E = D - B )

50.034

48.272

12.404

52.076

3.804

976

1.359

372

1.359

-0

Bijdrage gemeenten

-5.330

-1.132

0

-4.134

-3.002

Baten

45.679

48.500

12.776

49.302

802

AB uitkeringslasten

-39.403

-41.792

-9.484

-41.952

-160

IOAW uitkeringslasten

-2.185

-2.468

-494

-2.202

266

IOAZ uitkeringslasten

-257

-224

-60

-270

-46

Onderzoekskosten

0

0

0

0

0

Loonkostensubsidie

-2.917

-3.174

-857

-3.064

110

BBZ starters

-609

-688

-69

-1.814

-1.126

BBZ levensonderhoud

-308

-154

-48

0

154

-45.679

-48.500

-11.013

-49.302

-802

BUIG

-0

-0

1.764

-0

-0

Rijksbijdrage

0

0

0

631

631

Terugontvangsten

144

130

12

368

238

Bijdrage gemeenten

68

369

0

0

-369

Rijksbijdrage Terugontvangsten

Lasten

Baten

213

499

12

998

499

Kapitaalverstrekking

-140

-345

0

-690

-345

Onderzoekskosten

-72

-154

-19

-308

-154

-213

-499

-19

-998

-499

0

-0

-8

0

0

21.077

0

3.037

6.414

6.414

Lasten BBZ Rijksbijdrage Terugontvangsten

272

0

111

0

0

Baten

21.349

0

3.148

6.414

6.414

Levensonderhoud Tozo

-19.608

0

-3.435

-6.138

-6.138

Kapitaalverstrekking Tozo Lasten Tozo

-1.741

0

-215

-276

-276

-21.349

0

-3.650

-6.414

-6.414

0

0

-502

0

0

4.483

4.580

1.145

4.580

-0

Netto bijdrage gemeenten uitvoeringskosten Tozo 335

0

0

0

0 -0

Bijdrage gemeenten Baten

4.818

4.580

1.145

4.580

Directe kosten

-4.818

-4.580

-1.145

-4.580

0

Lasten

-4.818

-4.580

-1.145

-4.580

0

Overhead

0

0

0

-0

-0

Totaal Inkomensregelingen

0

0

1.254

-0

-0

Toelichting belangrijkste afwijkingen BUIG - baten De begrote rijksbijdrage is gebaseerd op de voorlopige verdeling van de bijstandsbudgetten die begin oktober 2020 bekend zijn gemaakt. De stijging heeft alles te maken met de hogere aantallen mensen die een beroep gaan doen op de bijstand. BUIG-lasten De uitkeringslast voor de algemene bijstand is gebaseerd op een verwachte stijging in 2021 ten opzichte van december 2020 met 7,5%. In het eerste kwartaal zien we deze stijging nog niet terug. Nadat de steunmaatregelen in verband met corona stoppen verwachten we meer instroom. De lasten IOAW, IOAZ en loonkostensubsidie zijn bijgesteld naar aanleiding van de realisatie in 2020. Voor de BBZ wordt een flinke stijging verwacht als de Tozo per 1 juli 2021 afloopt.

18

BBZ De hogere verwachte BBZ aanvragen levensonderhoud (zie BUIG) leiden ook tot meer onderzoekskosten en kapitaalverstrekkingen. Tozo De verstrekkingen Tozo 3 en Tozo 4 lopen tot 1 juli 2021. De uitgaven in het eerste kwartaal liggen in de lijn van de prognose. In de begroting 2021 was nog geen raming opgenomen omdat toen nog werd verwacht dat de steun zich zou beperken tot alleen het jaar 2020. Voor de behandeling van de aanvragen Tozo worden uitvoeringskosten ontvangen. De uitkomsten hiervan worden toegelicht onder het programma overhead.

19

Programma Plus, extra en overige taken In de gemeenschappelijke regeling staat wat WerkSaam doet voor de gemeenten. Naast basistaken kunnen gemeenten WerkSaam extra opdrachten geven. Dit kan door een bestaande taak te verstevigen of door een extra of een plustaak uit te laten voeren. Dit programma gaat over de extra opdrachten die WerkSaam op verzoek van en voor rekening van de (individuele) Westfriese gemeente(n) uitvoert.

Wat willen we bereiken? Gemeenten kunnen WerkSaam extra opdrachten geven. In 2021 voert WerkSaam naar verwachting – naast de basistaken - de volgende opdrachten uit: Voor alle Westfriese gemeenten: • Verstrekken van een aanvullende uitkering voor jongeren (bijzondere bijstand). • Kosten voor het vestigen van een krediethypotheek voor de BBZ-doelgroep (dit komt sporadisch voor).

• •

Debiteurenbeheer en terugvorderen bijzondere bijstand. Op 1 januari 2022 treedt naar verwachting de nieuwe Wet Inburgering in werking. De Westfriese gemeenten hebben samen met WerkSaam de komst van de wet voorbereid. WerkSaam voert hiervoor een pilot uit voor een brede intake (Plan Inburgering Participatie). Besluitvorming over de uitvoering van de wet is nog niet afgerond. De verwachting is dat WerkSaam hierbij in ieder geval een rol krijgt. Zodra hierover besluitvorming is geweest, kan WerkSaam de begroting aanpassen.

Voor individuele gemeenten: • Voortzetting inzet extra re-integratieactiviteiten voor de gemeente Koggenland. • Uitbetalen van de individuele studietoeslag vanaf ingangsdatum wijziging wetgeving. Voor een aantal gemeenten zal WerkSaam hierop vooruitlopend per 1-7-2021 de uitbetaling al verzorgen. De gemeenten bepalen of inwoners recht hebben op deze studietoeslag. WerkSaam verzorgt uitsluitend de betaling (en e.v. terugvordering). • In de loop van 2021 start WerkSaam ook met het beoordelen en innen van boetes bijzondere bijstand (Koggenland, Opmeer, Medemblik). • Aanbieden lokale dienstverlening (het houden van intakes voor de bijstandsuitkering en het verzorgen van een inloopspreekuur) voor de gemeente Enkhuizen. Deze plustaak heeft WerkSaam formeel nog wel, maar wordt sinds maart 2020 niet uitgevoerd vanwege de coronamaatregelen. Enkhuizen besluit in 2021 of deze plustaak wordt voortgezet. • Tozo ondernemers bellen en uitvragen of ondernemers behoefte hebben aan schuldhulpverlening van de gemeente. Als deze behoefte er is, verwijst WerkSaam door naar de gemeente (Hoorn).

20

Wat heeft het gekost? Programma Plus, extra en overige taken Realisatie

Begroting

Realisatie

t/m dec 2020 (bedragen × €1.000,-)

(A )

VJN

Verschil

t/m mrt 2021 (B )

(C)

(D)

(E = D - B )

Extra Re-integratie

115

0

0

0

0

Baten

115

0

0

0

0

Extra Re-integratie

-115

0

0

0

0

Lasten

-115

0

0

0

0

Arbeidsparticipatie

0

0

0

0

0

BB i.h.k.v. BBZ

15

16

4

13

-3

Ontvangsten BB

302

254

67

173

-81

Verstrekking aanvullende norm jongeren

485

552

124

485

-67

Individuele studietoeslag

0

0

0

22

22

Boete bijzondere bijstand

0

0

0

14

14

Baten

802

822

195

707

-115

BB i.h.k.v. BBZ

-15

-16

-4

-13

3

Ontvangsten BB

-302

-254

-67

-173

81

Verstrekking aanvullende norm jongeren

-485

-552

-124

-485

67

Individuele studietoeslag

0

0

0

-22

-22

Boete bijzondere bijstand

0

0

0

-14

-14

-802

-822

-195

-707

115

0

0

0

0

0

Lasten Inkomensregelingen Dienstverlening op locatie

4

0

0

0

0

Baten

4

0

0

0

0

Dienstverlening op locatie

-4

0

0

0

0

Lasten

-4

0

0

0

0

Dienstverlening op locatie

0

0

0

0

0

Totaal Plus, extra en overige taken

0

0

0

0

0

Toelichting belangrijkste afwijkingen Inkomensregelingen De ontvangsten bijzondere bijstand zijn naar beneden bijgesteld omdat minder vorderingen bijzondere bijstand worden overgedragen door gemeenten. De prognose verstrekkingen aanvullende norm voor jongeren is aangepast aan de realisatie 2020. De individuele studietoeslag en de boete bijzondere bijstand zijn nieuwe taken die vanaf 2021 door WerkSaam voor verschillende gemeenten worden uitgevoerd.

21

Bedrijfsvoering Het hoofdstuk bedrijfsvoering gaat over de kosten die samenhangen met de uitvoering van de programma’s arbeidsparticipatie, begeleide arbeidsparticipatie en inkomen met inbegrip van de werkinfrastructuur die WerkSaam gebruikt voor de arbeidsontwikkeling van mensen.

Wat hebben we bereikt - Indicatoren Ziekteverzuim SW-, en BW-medewerkers maximaal 10,6% In het eerste kwartaal lag het verzuim onder Wsw-ers en beschut werkers met 12,3 % onder het landelijke verzuimpercentage, maar hoger dan onze eigen doelstelling van 10,6%. De tweede en de derde coronagolf hebben bijgedragen aan het hogere ziekteverzuim. De besmettingen zijn in de meeste gevallen buiten WerkSaam opgelopen en door alle maatregelen die genomen zijn, zijn grote uitbraken voorkomen. WerkSaam t.o.v. het landelijk beeld Uit de meest recente kwartaalrapportage arbodienstverlening (Q4 2020) blijkt dat het landelijke verzuimpercentage onder de Wsw-medewerkers voor vergelijkbare bedrijven 16,2% is. Ziekteverzuim staf en leiding maximaal 4% Het verzuim onder staf en leiding ligt met 5,7% hoger dan onze eigen doelstelling van 4%. Corona speelt hierbij beperkt een rol. Het cijfer is vooral hoog door langdurig verzuim. Samen met de bedrijfsarts en de verzuimcoördinator is er veel aandacht voor het weer re-integreren van deze medewerkers, daar waar dat kan. WerkSaam t.o.v. het landelijk beeld Uit de meest recente kwartaalrapportage arbodienstverlening (Q4 2020) blijkt dat het landelijke verzuimpercentage onder de Stafmedewerkers voor vergelijkbare bedrijven 8,2% is.

Het bedrag dat gemeenten betalen voor de dienstverlening door WerkSaam (de gemeentelijke bijdrage) blijft gelijk aan 2020 In 2021 kan voor het laatst voor het volle bedrag van € 463.000 een beroep worden gedaan op de reserve vermindering gemeentelijke bijdrage. Vanaf 2022 heeft WerkSaam zichzelf een taakstelling opgelegd. Door het aanhouden van genoeg flexibele ruimte in het personeelsbestand gaan we deze taakstelling realiseren. De gemeentelijke bijdrage wordt wel verhoogd met de regionaal vastgestelde indexatie. De cliënttevredenheid is minimaal een 7 Wij voeren doorlopend cliënttevredenheidsonderzoek uit. Deze onderzoeken meten de cliëntervaringen, cliënttevredenheid en kwaliteit van onze dienstverlening. Met deze onderzoeken willen we onze dienstverlening naar onze cliënten verantwoorden, verbeteren en blijven vernieuwen. WerkSaam t.o.v. het landelijk beeld Cliënttevredenheid wordt in de landelijke benchmark niet gemeten.

22

Totaal FTE's Werksaam (Ultimo) SW-lwb+SW-staf+deta+Beg.Werk Beschut werken obv 31 uur N.G.staf en leiding totaal N.G.staf en leiding uitzendkr./ZZP Totaal FTE's Werksaam (Ultimo) SW-lwb+SW-staf+deta+Beg.Werk Beschut werken obv 31 uur N.G.staf en leiding totaal N.G.staf en leiding uitzendkr./ZZP

2020 1e 2e 3e 4e Gemiddeld NJN kwartaal kwartaal kwartaal kwartaal 465,1 462,0 455,1 451,3 458,4 477,8 75,7 77,0 68,6 82,0 75,8 80,0 202,0 209,1 210,3 211,1 208,1 202,0 4,3 2,1 3,0 1,2 2,7 0,0 2021 1e 2e 3e 4e Gemiddeld VJN kwartaal kwartaal kwartaal kwartaal 448,0 448,0 433,2 88,2 88,2 96,4 222,4 222,4 215,0 1,7 1,7 0,0

De formatie is vooral toegenomen omdat meer tijdelijk personeel is aangenomen om de Tozo regeling goed uit te voeren. De inzet van de rijksoverheid is een sterfhuisconstructie van de WSW. Nieuw beschut werk vervangt de oude WSW waarbij het totale volume uiteindelijk met twee derde daalt. De realisatie bij WerkSaam t/m 2020 is in onderstaande grafiek weergegeven. De verwachte daling in volume is nog beperkt, wel is een daling in loonwaarde merkbaar, wat zich uit in de toegevoegde waarde.

700 600 500 400 300

200 100 2015

2016

2017 SW -

2018 BW -

2019

2020

2021

Totaal

23

Wat heeft het gekost? Bedrijfsvoering

Realisatie

Begroting

Realisatie

t/m dec 2020 (bedragen × €1.000,-)

VJN

Verschil

t/m mrt 2021

(A )

(B )

(C)

(D)

(E = D - B )

1.850

2.640

506

2.022

-618

506

2.022

-618

-1.141

-4.819

-303

-228

-851

210

-241

-692

29

-304

-982

-37

Netto bijdrage gemeenten uitvoeringskosten Baten

1.850

2.640

Personeelskosten

-3.818

-4.516

Afschrijvingen

-873

-1.061

Vaste lasten en onderhoud activa

-690

-722

Automatiseringslasten

-934

-945

Overige bedrijfslasten

-1.167

-1.321

-227

-1.068

254

Lasten

-7.482

-8.565

-2.141

-8.412

154

Totaal Bedrijfsvoering

-5.632

-5.926

-1.635

-6.390

-464

Toelichting belangrijkste afwijkingen Baten De bijdrage gemeenten is het saldo van kosten voor bedrijfsvoering min de gerealiseerde toegevoegde waarde en de onttrekking aan de reserves. De begroting is bijgesteld met € 618.000 voor de bijdrage in de kosten van beschut werk. Deze bijdrage is afzonderlijk binnen het programma begeleide arbeidsparticipatie opgenomen zodat gemeenten duidelijk onderscheid kunnen maken in de bijdrage aan de GR WerkSaam en het onderdeel beschut werk. Lasten De lasten voor bedrijfsvoering zijn geactualiseerd op basis van de realisatie in 2020 en de plannen voor 2021. Er is sprake van een herschikking van middelen tussen de verschillende soorten kosten in de bedrijfsvoering. Grootste zijn de aanpassing van de afschrijvingen omdat minder is geïnvesteerd en een verschuiving van overige bedrijfskosten naar personeel. Dat laatste betreft de beschikbare middelen voor begeleiding van personeel met een afstand tot de arbeidsmarkt. Totaal bedrijfsvoering Het saldo van € 464.000 wordt gecompenseerd door dit bedrag te onttrekken aan de reserve vermindering gemeentelijke bijdrage. Uitvoeringskosten Tozo Vanuit 2020 resteert € 2,3 miljoen voor de uitvoering van de Tozo. In 2021 worden nieuwe aanvragen behandeld wat recht geeft op vergoeding van het Rijk. We verwachten dat er tussen de € 1,5 miljoen en € 2 miljoen overblijft.

Dit is het verschil tussen de werkelijk gemaakte en te maken kosten en de vergoeding van de uitvoeringskosten Tozo door het Rijk. Wij stellen voor een deel van dit bedrag bij de jaarrekening 2021 al terug te laten vloeien naar de deelnemende gemeenten. Bij het opmaken van de najaarsnota zullen wij hiervoor een voorstel indienen. Dan is de Tozo regeling waarschijnlijk afgesloten en kan de balans definitief worden opgemaakt.

24

Financiële informatie totaal Financiële rapportage (bedragen × € 1.000,-)

Realisatie

Begroting

Realisatie

VJN

Verschil (E = D - B)

(A)

(B)

(C)

(D)

Baten

7.074

7.256

1.819

7.792

536

Lasten

-6.889

-7.256

-1.745

-8.542

-1.287

185

0

74

-751

-751

Baten

Totaal arbeidsparticipatie

21.283

21.323

4.875

20.804

-519

Lasten

-15.854

-15.594

-3.866

-15.795

-201

5.429

5.728

1.009

5.009

-719

Totaal begeleide arbeidsparticipatie Baten

72.059

53.579

17.081

61.293

7.715

Lasten

-72.059

-53.579

-15.827

-61.293

-7.715

0

0

1.254

0

0

Baten

Totaal inkomensregelingen

1.850

2.640

506

2.022

-618

Lasten

-7.482

-8.565

-2.141

-8.412

154

Totaal bedrijfsvoering

-5.632

-5.926

-1.635

-6.390

-464

Baten

921

822

195

707

-115

Lasten

-921

-822

-195

-707

115

0

0

0

0

0

Incidentele baten

822

0

55

0

0

Incidentele lasten

-187

0

-9

0

0

Totaal Incidentele Baten en Lasten

635

0

46

0

0

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

618

-197

746

-2.132

-1.934

Mutatie Reserves toevoegingen

-1.646

0

0

0

0

Mutatie Reserves onttrekkingen

1.285

198

345

1.412

1.214

Totaal Exploitatie resultaat

-361

198

345

1.412

1.214

Gerealiseerd resulaat

257

1

1.091

-720

-721

Totaal Plus extra en overige taken

Financiële rapportage

Realisatie

Begroting

Realisatie

VJN

Verschil

(bedragen × € 1.000,-)

Baten programma's

103.187

85.619

24.475

92.617

6.999

Lasten programma's

-103.205

-85.816

-23.775

-94.749

-8.933

Incidentele baten en lasten

635

0

46

0

0

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

618

-197

746

-2.132

-1.934

Mutatie reserve

-361

198

345

1.412

1.214

Gerealiseerd resulaat

257

1

1.091

-720

-721

Toelichting financiële informatie totaal Het geraamde resultaat van € 720.000 negatief ontstaat door het omzetverlies bij gedetacheerde medewerkers (zie programma begeleide arbeidsparticipatie). Als net als in 2020 het verlies gecompenseerd wordt door het Rijk kan het resultaat nog verbeteren. Mutatie reserves De mutatie in reserves betreft de onttrekking van € 751.000 aan de reserve re-integratie. Dit betreft het overschot uit 2020 dat in 2021 wordt ingezet. Dit is ook het doel van deze reserve. De tweede grote post is de onttrekking van € 463.000 aan de reserve vermindering gemeentelijke bijdrage. Vanaf 2022 wordt deze onttrekking minder waarmee de taakstelling ontstaat die WerkSaam zichzelf heeft opgelegd.

25

Bijlage 1. Investeringsbegroting op hoofdlijnen Bedrijf/Afdeling

Omschrijving

Realisatie Begroting 2020 2021 VJN 2021

(bedragen × € 1.000,-) Staf & Management Beleid en juridische zaken Facilitaire dienst Inkomen BRS Staf LW bedrijven Verpakken Arbeidsbemiddeling Totaal investeringen

Verschil VJNBegroting

Diverse ICT

219

110

240

130

Diverse huisvesting en vervoer algemeen gebruik Diverse aanschaffingen Diverse aanschaffingen Renovatie gebouw Aanschaffingen/vervangen vervoersmiddelen en inventaris Diverse aanschaffingen Vervangen vervoersmiddelen Diverse aanschaffingen Magazijn verbeteringen en vervangen inventaris werkruimte Diverse werk- en transportmiddelen

548

940

1.461

521 -

5

30

30 -

77

289

317

28 -

108 957

30 96 1.465

141 86 2.275

Hieronder worden de verschillen toegelicht van de investeringsbegroting in de voorjaarsnota ten opzichte van de begroting 2021. Diverse ICT Voor automatisering wordt rekening gehouden met hogere investeringen door vervanging van telefoons en investering in nieuwe ontwikkelingen zoals een nieuw systeem voor geautomatiseerde matching en onderzoek naar een ERP systeem. Diverse huisvesting en vervoer algemeen gebruik De geplande verbouwing van de tweede vleugel is verschoven naar 2021 en zal daar veel meer het karakter hebben van verduurzaming van het hele gebouw. Dit is ook de reden van de hogere investering (€ 160.000) die samenhangt met de plaatsing van zonnepanelen. In de exploitatie wordt dit terug verdiend door lagere energiekosten. Ook de herinrichting van het terrein is verschoven vanuit 2020 (€ 240.000). Als laatste is de vervanging van twee auto’s en het toegangssysteem doorgeschoven naar 2021 (€ 110.000). Magazijn verbeteringen en vervanging inventaris werkruimte Deze investeringen van € 141.000 betreft het vervangen van machines en hulpmiddelen voor de leer-werkbedrijven. Het gaat om een transportband, wikkelmachines, printers, spullen naaiatelier, stellingen magazijn, aangepaste stoelen, werkplekaanpassingen en elektrische lifters.

26

111 -10 810

Bijlage 2. KPI’s 2021 Definities en bronbestanden Programma Arbeidsparticipatie De beïnvloedbare uitstroom is minimaal gelijk aan de beïnvloedbare uitstroom 2020 Definities Beïnvloedbare Uitstroom uit de uitkering die beïnvloedbaar is door WerkSaam. Dit uitstroom betreft uitstroom met de uitstroomredenen werk (al dan niet als zelfstandige), scholing en fraude / handhaving. Bron Civision Rapportage Cognos Uitstroom 85% van de cliënten (niet zijnde zorgcliënten) heeft een re-integratieplan Definities Cliënten Inwoners van Westfriesland die via WerkSaam een uitkering ontvangen op grond van: Participatiewet of IOAW, Daarnaast worden hier ook partners en nuggers in meegenomen voor zover deze beschikken over een re-integratieplan (actief traject). BBZ en IOAZ lopen niet mee in deze telling. Re-integratieplan Een beschikking aan cliënt waarin de coach de gemaakte afspraken met de cliënt over de re-integratieactiviteiten bevestigt. Bron Civision

Rapportage Cognos Planning & control / KPI Re-integratieplan

De doorstroom via werkstages naar betaald werk is (kwalitatief gezien) 10% hoger dan het voorgaande jaar Definities Werkstage Het verrichten van onbetaalde werkzaamheden (maximaal 6 maanden) met als doel werkervaring op te doen of het leren functioneren in een arbeidsrelatie. Doorstroom Een betaalde werkplek langer dan 3 maanden (ook parttime inkomsten) in aansluiting op een werkstage. Bron Civision Rapportage Cognos – in ontwikkeling Programma Begeleide Arbeidsparticipatie Realisatie beschut werkplekken komt overeen met taakstelling Definities Beschut werk plek Aantal FTE (van 31 uur per week) met een besluit beschut werk en een dienstverband in het rapportagejaar. Besluit Beschikking van WerkSaam waarin staat dat iemand behoort tot de doelgroep beschut werk. Bron Civision/Compas Rapportage Cognos Budgetbewaking / Maandrapportage beschut werk Het aantal cliënten dat participeert stijgt met 15% ten opzichte van 2020 Definities Participeren

Client volgt een werkstage, opleiding, training gericht op werk/reintegratie, heeft een participatieplaats of vrijwilligersplek, mantelzorg of heeft hulpverlening/zorgtraject gericht op het verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt.

Bron Civision

27

Programma Inkomen De opboeking van vorderingen (exclusief fraude) van cliëntdebiteuren daalt met 10% ten opzichte van 2020 Definities Terugvordering Ten onrechte ontvangen uitkering moet worden terugbetaald. De (excl. Fraude) terugvorderingen onverschuldigde betalingen en witte inkomsten worden minder doordat vooraf data worden ingevuld en de processen worden verbeterd. Dit leidt tot 10% minder terugvorderingen waardoor cliënten minder schulden(stress) ervaren. Bron Civision Rapportage Cognos Programma Bedrijfsvoering Ziekteverzuim maximaal 4% staf en 10,6% Sw en Bw-medewerkers Definities Ziekteverzuim Het ziekteverzuimpercentage is het totaal aantal ziektedagen van de werknemers, in procenten van het totaal aantal beschikbare werkdagen van de werknemers in de verslagperiode. Het ziekteverzuimpercentage is inclusief het verzuim langer dan een jaar en exclusief zwangerschaps- en bevallingsverlof. Staf Niet gesubsidieerd personeel in dienst bij WerkSaam of WerkSaam verloning. SW medewerkers Gesubsidieerd personeel Bron Compas Rapportage Cognos Het bedrag dat gemeenten betalen voor de dienstverlening door WerkSaam (de gemeentelijke bijdrage) blijft gelijk aan 2020 Definities Netto De uiteindelijke bijdrage die gemeenten betalen voor de gemeentelijke dienstverlening door WerkSaam.

Dit is een bruto gemeentelijke bijdrage bijdrage -/- door WerkSaam gerealiseerde toegevoegde waarde -/onttrekkingen aan reserves.

Gelijk blijvend

Bron Eigen registratie

De toegevoegde waarde betreft het verschil tussen de opbrengsten en de direct daaraan gerelateerde kosten van de leerwerkbedrijven. Tot de direct daaraan gerelateerde kosten wordt ook gerekend de voor rekening van WerkSaam blijvende kosten voor beschut werk. Absoluut gezien hetzelfde bedrag als 2020, gecorrigeerd voor indexatie en autonome ontwikkelingen indien deze zijn opgenomen in de kadernota 2021 en begroting 2021. Financiële administratie

Cliënttevredenheid is minimaal een 7 Definities Cliënttevredenheid

Bron Eigen registratie

Geeft aan in hoeverre een cliënt tevreden is over de dienstverlening van WerkSaam. Cliënttevredenheid wordt gemeten via cliënttevredenheidsonderzoek. Cliënttevredenheidsonderzoek

28

Bijlage 3. Overzicht gemeenten VJN 2021 2021 (bedragen × € 1.000,-)

Gemeente Omschrijving

Arbeidsparticipatie Baten - Rijk 90% Baten - Rijk CL Lasten Sub-totaal

Bijdrage Directe kosten Begeleide Arbeidsparticipatie WSW BW Baten - Rijk Baten - Re-integratiebudget Lasten Sub-totaal Inkomen Buig

BBZ

Plustaken

Bijdrage Directe kosten Baten - Rijk Baten - Terugontvangsten Lasten Sub-totaal; eigen bijdrage BUIG Baten - Rijk Baten - Terugontvangsten Lasten Sub-totaal; eigen bijdrage BBZ Baten - Tozo Lasten - Tozo Sub-totaal; eigen bijdrage Tozo Bijdrage Directe kosten

Baten Lasten Sub-totaal; eigen bijdrage PT Bijdrage bedrijfsvoering Totale bijdrage directe kosten Resultaat Arbeidsparticipatie Resultaat Begeleide Arbeidsparticipatie Indirecte kosten Toegevoegde waarde Incidentele Baten en Lasten Vrijval reserve Bijdrage bedrijfsvoering 2021 (VJN) Bijdrage bedrijfsvoering 2021 (BGR) Verschil

Drechterland

Enkhuizen

165 17 -205 -23

638 -725 -87

-132

Hoorn

Koggenland

Medemblik

Opmeer

Stede Broec

Totaal

3.195 -3.632 -437

205 -233 -28

658 22 -771 -90

144 15 -179 -20

484 -550 -66

5.489 55 -6.294 -751

-214

-1.127

-148

-373

-79

-176

-2.248

1.008 88 -1.132 -36

1.493 132 -1.684 -59

4.940 484 -5.733 -309

621 62 -724 -41

2.225 203 -2.530 -103

343 34 -398 -22

1.856 154 -2.058 -48

12.485 1.156 -14.259 -618

-90

-146

-770

-101

-255

-54

-120