01 Brief Provincie NH inzake geschillenbeslechting verdeelsleutel SED

O Niet dourbieken van deze discussie, verstoo Wij constateren dat de discussie over de percen vastgelopen. Het niet doorbreken van deze disci zin van verstoorde persoonlijke verhoudingen, F college vs. raad, colleges onderling, verkiezingei dienstverlening), ambtelijk (verloop, niet meer I (frictiekosten). Hoewel wij begrip hebben voor eenieders stand bestuurlijke verantwoordelijkheid. Zonder het vi komen wij tot een advies dat voldoet aan üw cri eenvoudig van opzet en duurzaam.

7. Advies: herijking, met respect voor het verleden én c De Commissie van Wijzen komt alles overziende tot het volgende advies:

i

Husput teer het verleden huidige verdeelsleutel op omvang startbegroting 20 IS

Bij de start van de SED kenden de gemeenten ieder voor zich een ambtelijke organisatie, die in meer of mindere mate voldeed aan de lokale bestuurlijke wensen. Samenhangend met deze ambtelijke organisaties had iedere gemeente een 'aandeel organisatiekosten/ bedrijfsvoering' in de begroting. De SED is gestart met een begroting die de optelsom vormde van deze onderdelen in de drie individuele begrotingen: startbegroting 25.560.000 euro. De verhouding tussen deze inbreng ('vrijval') vormde daarmee de kostenverdeelsleutel van de SED. Deze sleutel was de énige sleutel die de vorming van de SED mogelijk maakte. Het was de enige sleutel die ervoor zorgde dat de colleges naar hun raden konden met de vraag om de GR te mogen aangaan, vanuit een budgettair neutraal karakter. De commissie stelt: zonder deze sleutel was SED er niet geweest, in zijn huidige vorm. Hoewel de intentie van de passage in het bedrijfsplan van 2X)1B oprecht was om in 2020 te bezien óf herijking van de percentages, dan wel de verdeelsystematiek, mogelijk is concludeert de commissie dat er geen breed bestuurlijk draagvlak voor deze herijking bestaat.

Omdat, het vertrouwen in elkaar Is afgenomen, omdat de toekomstperspectieven verschillen, omdat de lokale financiële situaties een nadelig financieel effect moeilijk toestaan, omdat er geen maximale tevredenheid is over de dienstverleningen vanuit de SED De commissie is van mening dat het nü ter discussie stellen van die sleutel op die omvang van de startbegroting van de SED leidt tot het verschuiven van de discussie uit 2013/ 2014 naar 2021. De gemeenten die nu nadeel zouden ondervinden van het ter discussie stellen van deze sleutel op die begrotingsomvang (startbegroting), zijn daarmee in 2013/ 2014 'gevangen' In een construct, waarmee zij nu voor het blok staan voor herijking en het accepteren van het financieel nadeel

De nu geldende verdeelsleutel voldoet naar mei criteria die het AB heeft vastgelegd met elkaar: •

Transparant: de sleutel en de startbegroting op de feitelijke situatie op dat moment en zij

•

Uitlegbaar: Voorgaande redenering zien we; betrokkenen. Zonder deze sleutel was er gee nadeelgemeente(n) ten opzichte van de inbr

•

Rechtvaardig: objectief bezien achten wij de de omvang van de startbegroting De gemee taken ook uit in die verhouding ten opzichte moeten vaststellen dat die verhouding ten o gewijzigd.

•

Duurzaam (toepasbaar voor periode van mir verleden, als substantiële basis in het verdel toekomst, is naar mening van de commissie wordt dit advies ook duurzaam overeen te ki over herijking.

•

Simpel (uitvoerbaar): de huidige verdeelsleu lumpsum-financiering (inputfinanciering) en

2. Heb oog voor de ontwikkeling sinds 2üïo en Adviseert de Commissie om alles bij het oude t( betrekking op de oorspronkelijke verdeelsysterr (EUR 25,6 mln.). Echter, sindsdien hebben er ve gemeenten en in de SED.

7. Advies: herijking, met respect voor het verleden én < Als gevolg van al deze ontwikkelingen is de SED-begroting substantieel toegenomen, ten opzichte van de startbegroting 2015. De begroting 2021 bedraagt 34.112.000 euro. Daarmee bedraagt de stijging in de totale deelnemersbijdrage in absolute zin over de periode 2015 (25,6 mln.) tot en met 2021 (34,1 mln.): EUR 8,5 mln. De commissie adviseert om voor dit begrotingsdeel - de toevoeging op de startbegroting 2015 te komen tot een andere verdeelsleutel: van 'vrijval' in de individuele begrotingen is op dit begrotingsdeel namelijk geen sprake geweest. De individuele gemeenten hebben de taken behorende tot deze begrotingstoename nooit in eigen beheer uitgevoerd. De commissie acht voor het begrotingsdeel bovenop de omvang van de startbegroting een gecombineerde verdeelsleutel wenselijk: Wij adviseren (advies 2a) om 50% van het begrotingsdeel boven de startbegroting 2015 te verdelen op basis van de Algemene Uitkering Gemeentefonds. Er liggen ruim 60 maatstaven ten grondslag aan de verdeling van het gemeentefonds. Bij elkaar geven deze maatstaven een zo goed mogelijke indicatie van de context, opgaven en sociale structuren waarmee gemeenten in hun specifieke situatie te maken hebben.

Jaarlijks monitoren de fondsbeheerders (de Minister van BZK en de staatssecretaris van Financiën) hoe de verdeling van het gemeentefonds zich verhoudt tot de wijze waarop de kosten van gemeenten zich ontwikkelen. Dit impliceert ook dat jaarlijks in de begroting SED deze sleutel wordt herijkt conform de verdeling van het gemeentefonds. Wij adviseren (advies 2b) om de overige 50% van het begrotingsdeel boven de startbegroting 2015 te verdelen op basis van de verhouding in de structurele lasten in de programmabegroting, exd. bijdragen aan verbonden partijen, waaronder de bijdrage aan SED. De omvang van de programmabegroting bepaalt in belangrijke mate de opgaven en ambities in een gemeente en daarmee samenhangend de claim die een gemeente kan doen op ambtelijke capaciteit. Ook deze verhouding wordt dan jaarlijks herijkt.

i Kom tot een ingroeimodel, om als partners

Het hanteren van de door ons geadviseerde vei en nadeelgemeenten; sommige gemeenten gat sommigen gaan minder (Enkhuizen) betalen da Hoewel de structurele financiële effecten relatii omwille van de politiek-bestuurlljke gevoelighet bezien om de pijn voor de nadeelgemeenten te ingroeiperiode te hanteren, waarin de voordeel periode inzet ter compensatie van de nadeelgei drie jaar (evenredige ingroei per jaarschijf) te la 2022-2024

4 Uoe ook een aantel dingen niet

De commissie hecht er waarde aan om u te adv aantal keuzen, die naar onze mening onwenselij geformuleerde vijf criteria. Criteria die wij als cc De commissie adviseert ten aanzien van de kost verdeelsleutel die samenhangt met inwoneraan gemeenten van nagenoeg gelijke omvang, maar kent geen relatie tussen inwoneraantal en gebri Ook een verdeelsleutel op grond van drie gelijke rechtvaardigen gezien de ongeveer gelijke omva primair aan de inwoneraantallen en doet geen r gemeenten. Ook het toepassen van deze verdee bijvoorbeeld de bedrijfsvoering, achten wij onwi verhoudingsgewijs (en niet in drie gelijke delen)

7. Advies: herijking, met respect voor het verleden én c Naast de kostenverdeelpercentages heeft de commissie natuurlijk in zijn afwegingen ook uitgebreid stilgestaan bij de kostenverdeelsystematiek. In de kern was daarbij onze afweging: volledige inputfinanciering (lumpsum, zoals nu toegepast), volledige outputfinanciering ('uurtjefactuurtje') óf een combinatie van beiden (basis- en pluspakket). Landelijk zien wij bij ambtelijke fusies die meer dan vier jaar onderweg zijn, die volwassen beginnen te worden en waarbij de spelers op het speelveld zijn veranderd, een beeld ontstaan van meer zakelijke relaties tussen de partnergemeenten. Met de daarbij behorende financieringssystematiek van een gedeeltelijke outputfinanciering: verrekening op basis van werkelijk gebruik. Deze systematiek helpt op sommige plaatsen om de beelden van 'betalen voor elkaar' weg te nemen, om totale de vaste lasten (de totale koek) te reduceren en de lokale speelruimte te vergroten (maatwerkpakket). Wij hebben vanuit dat perspectief ook kritisch naar de begrotingsopbouw van de SED gekeken.

En zien daarbinnen dat niet op alle taakvelden in de SED sprake is van een 'level playing field': niet alle taken worden door de drie gemeenten afgenomen (zwembad, groenvoorziening) en niet alle taken die wél door drie gemeenten worden afgenomen worden afgenomen in de verhouding zoals de verdeelsleutel suggereert (Boa's, ruimtelijke projecten). Je zou het pleidooi kunnen houden om dergelijke kostensoorten af te zonderen binnen de begroting van de SED (als pluspakket te typeren) en daarover het profijtbeginsel af te spreken: wie van de ambtelijke inspanning profijt heeft, betaalt hiervoor. En toch, ondanks de landelijke tendens (waarbij we de zakelijke verhoudingen soms zien doorslaan, een basis zien vormen voor het steeds verder afbrokkelen van het vertrouwen en zelf tot ontvlechting van de samenwerking kan leiden) én ondanks dat er geen volledig level playing field binnen de SED bestaat... adviseert de commissie de drie gemeenten de kostenverdeelsystematiek van een volledige inputfinanciering te blijven hanteren.

De beweging naar een gedeeltelijke vorm van oi zwaktebod, zeker gezien de enerzijds (beperkte) wordt gesproken (ten opzichte van inputfinancie daarmee gepaard gaat. De commissie beschouw als een ambtelijke oplossing voor een bestuurlij! 5) hebben wij onze reflecties op een dergelijke s zullen herhalen en ook niet bijstellen nadat we t hebben gekeken. Wij adviseren derhalve om niet over te gaan tot systematiek'. Een dergelijke systematiek zorgt vo een capaciteitsdaim op de SED, geeft veelal ook gemeente 450 medewerkers hun uren schrijven vertrouwen tussen de partnergemeenten. Sterki een vorm van outputfinanciering als potentieel I bron van continue toekomstige discussies en het vergroten van het pluspakket, waarmee de samt verder afbrokkelt.

5 Hei ijk verdeelsleutel op basis van /oorgaancl Wij zijn van mening dat de discussie over de ven is ons advies gevraagd en geënt en dót vraagt of medewerkers, naar de politiek en naar derden a Echter, wij zijn niet blind voor hetgeen speelt roi die ons hebben bereikt te sterk. Wij adviseren d van de verdeelsleutel het besluit te koppelen on gesprek aan te gaan over de toekomst van de SE opgaan in een bestuurlijke herindeling, maar on

7. Advies: herijking, met respect voor het verleden én ( Daarbij komen vragen aan de orde, zoals: hoe kan bestuurlijk tot nóg meer verbinding worden gekomen op de inhoudelijke agenda, bijvoorbeeld op het sociaal domein? Hoe kan 'bestuurlijke nabijheid' beter worden ingericht qua ambtelijke advisering en ondersteuning? Wat verstaan we onder couleur locale en hoe doen we daar recht aan, zonder standaardisatie en harmonisatie van dienstverlening geweld aan te doen? Hoe kunnen we elkaar helpen en ondersteunen bij lokale complexe vraagstukken op inhoud en/ of financiën. Antwoorden op deze vragen zijn niet direct van invloed op de kostenverdeelsleutel, maar kunnen wel zorgen voor meer onderling bestuurlijk begrip, meer bestuurlijke verbinding, meer waardering voor de dienstverlening vanuit SED door het creëren van een groter bestuurlijk comfort en uiteindelijk tot meer vertrouwen én draagvlak voor de omvang van de SED-begroting en de verdeling daarvan. Daar waar de discussie tot (kleine) structuuraanpassingen zal leiden, zullen de kosten daarop worden aangepast (de omvang van de koek), maar blijven de verdeelprincipes overeind, zo luidt ons advies.

8. Advies: het (indicatieve) financiële effect per gem Voorgaande adviezen leiden tot het volgende (indicatieve) beeld inzake de financiële impact van de herverdeling van de SED-begroting op de bijdragen per gemeente:

Advies 2a: verhouding Gemeentefonds t startbegroting SED 1 Gemeente

Kostel {GenriJ

Huidige situatie: verhouding vrijval toegepast op totale begroting Gemeente

Kostenverdeel-%

Bijdrage begroting 2021

Stede Broec

32,12%

10.957.000

Enkhuizen

37,29%

12.720.000

Drechterland

30,59%

10.434.000

Totaal

100%

34.112.000

Stede Broec

3

Enkhuizen

3

Drechterland

2

Totaal

Advies 2b: verhouding Programmabegro startbegroting SED 1 Gemeente

dvies 1: verhouding vrijval toegepast op omvang startbegroting SED

Kostel

(Program

Kostenverdeel-% i'wlivari

Bijdrage omvang startbegroting 2015

Stede Broec

3

Stede Broec

32,12%

8.210.000

Enkhuizen

3

Enkhuizen

37,29%

9.531.000

Drechterland

3

Drechterland

30,59%

7.819.000

Totaal

Totaal

100%

2S.S60.000

8. Advies: het (indicatieve) financiële effect per gem Verschillen tussen huidige bijdragen en toekomstige bijdrage Nog enkele slotopmerkingen bij financii

Huidige bijdrage aan SED

Stede Broec

Enkhuizen

Drechterland

10.957.000

12.720.000

10.434.000

8.210.000

9531 000

7.819000

1.562.000

1.533.000

1.181.000

1445 000

1 390 000

1.441 000

11.217.000

12.454.000

10.441.000

-260.000

266.000

-7.000

Hvuwe bijdrage oan SED, advies 1 Nieuwe bijdrage aan SED, advies 2a

•

Voornoemde financiële effecten zijn j nieuwe verdeelsystematiek gaat in pe absolute zin zal ontstaan.

•

Het financiële effect wordt over drie I financiële effect treedt structureel in

•

Verhoudingsgewijs zal het begrotingsi toenemen, waardoor de invloed van t verhouding Algemene Uitkering Gemt de kostenverdeling SED.

•

De verdeelpercentages rondom Algen worden jaarlijks herijkt en toegepast < verdeelpercentages 'vrijval' toegepast begrotingsjaar 2021 bevroren naar de

•

Gemeenten zijn zich hierbij bewust va en accepteren de daaruit voortkomen SED. De systematiek wordt dus als leic daarvan het uitvloeisel.

Nieuwe bijdrage aan SED. advies 2b

Nieuwe bijdrage aan SED (totaal) Huidige minus nieuwe bijdrage

9. Enkele slotoverwegingen van de Commissie: 'sense c Als Commissie van Wijzen hebben wij veel meningen en gevoelens over het proces en over elkaar als gemeenten ontmoet in de openhartige gesprekken die wij mochten voeren. Natuurlijk concentreert het vraagstuk waarvoor u als bestuurders ons gesteld heeft zich op de feiten, de techniek. Echter, wij vinden het ook onze verantwoordelijkheid om u naast de feiten ook de volgende wijze raden mee te geven als het gaat om de randvoorwaardelijke sfeer. Wij wijzen u expliciet op uw bestuurlijke verantwoordelijkheid dit vraagstuk met elkaar op korte termijn te beslechten. Alleen door het in acht nemen van de volgende wijze raden kan samen worden gekomen tot een duurzame én gedragen besluitvorming op de voorgestelde oplossingsrichting:

o. Erken het vertrekpunt in het verleden en bespreek gezomenlijk de toekomst Een ambtelijke samenwerking wordt soms ingericht als oplossing voor een politiek-bestuurlijk probleem; het water staat de 'bestuurlijke zelfstandigheid' aan de lippen, een volledige ambtelijke krachtenbundeling biedt de oplossing Ook in het geval van de SED zien wij in retroperspectief dit verschijnsel, waarbij de ambtelijke fusie verschillende belangen diende: een partnergemeente zag de SED als opmaat naar een herindeling, de andere partner zag het als redding van de zelfstandigheid en als duurzaam concept. Het is belangrijk om dat verleden te onderkennen met elkaar en van daaruit een bestuurlijke visie te ontwikkelen op de toekomst. b. Houd elkaar politiek-bestuurlijk vast op de inhoud; daar ligt de échte opgave

Een volledige ambtelijke krachtenbundeling als de SED kan niet zonder politiek-bestuurlijke verbinding tussen de partnergemeenten. Daarvoor is de samenwerking te intens en te zeer afhankelijk van een (grotendeels) gelijke koers van de drie gemeenten. Alleen dan blijft het werkbaar met elkaar, alleen dan ontstaat er ook een stabiele ambtelijke organisatie. Verbinding tussen de gemeenten op de strategische/ inhoudelijke agenda zorgt voor een bestuurlijke focus op de juiste dingen. Niet gericht op de (kosten van de) uitvoering, maar op de opgaven (en kosten daarvan) in de samenleving. De verbinding zal de gemeenten ook (blijvend) helpen in hun positionering binnen de regio West Friesland,

c. Besef en accepteer: de traagste bepaalt het tt Een ambtelijke fusie in de vorm van een GR is e gemeenten. Er zijn veel mensen en financiële nr vorm. Daarom is aan de voorkant ook stevig nai én de sleutelspelers van dat moment zijn niet o construct. Beseft moet daarbij worden dat ervi samenwerking kunnen optreden: andere beeld de organisatie, de financiële impulsen of bespa systemen kunnen daarbij aanleiding vormen vo traagste bepaalt het tempo, de meest kleurloze d. Vastlopen discussie over verdeelsleutel is gee

Ons beeld is dat de onderhavige discussie over een gedwongen herindeling. Een provinciale he gemeenten tot bestuurlijke fusie wordt gekome landelijke beleidskader ('van onderop') en het f Wel staat het iedere gemeente altijd vrij om na buiten de SED-constructie. Wij adviseren ook ir ambtelijke integratie SED. De provincie heeft va getoond in de discussie over de verdeelsleutel i hierbij problemen dreigen te ontstaan, dan wor de hoogte gesteld." e. Het ontvlechten van een ambtelijke fusie geeJ

Ontvlechting van een ambtelijke fusie zou op v( meebrengen voor de gemeenten: politiek-besti (frictie- en desintegratiekosten). Ontvlechting z waar externe opgaven om aandacht vragen. Ter organisatie werkzaam die 'recht hebben' op ru: onrustige arbeidsmarkt als waarin we (mogelijk

GEMEENTE

nkhuizen uw brief van: uw kenmerk:

1680473/1711618

ons kenmerk:

942046

behandeld door:

P.T.J. Pels

INGEKOMEN 2 9 OKT. 2021

provincie Noord-Holland T.a.v. R. Cebula Houtplein 33 2012 DE Haarlem

bijlagen:

Datum: Onderwerp:

26 oktober 2021 GR-ALG- Verzoek om onderbouwing geschillenbeslechting art. 28 WGR Enkhuizen

Geacht college, In uw brief van 23 september 2021 vraagt u onze raad om onderbouwing van het verzoek tot geschilbeslechting op grond van artikel 28 WGR. Daaraan geven wij graag gehoor. Wij schetsen eerst de historie van de SED-organisatie. Uitgangspunten samenwerking Op 30 augustus 2013 is het bedrijfsplan 'SED-organisatie: Krachtig, efficiënt en nabij’, voorde volledig geïntegreerde ambtelijke organisatie van de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland vastgesteld. Dit bedrijfsplan dient als basis voor de ambtelijke samenwerking. De samenwerking in de SED organisatie dient volgens het bedrijfsplan een bijdrage te leveren aan de onderstaande vier doelstellingen: • het verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening aan burgers; • het verminderen van de kwetsbaarheid; • het realiseren van efficiencyvoordelen; • het benutten van strategische voordelen van samenwerking in de regio. Veranderingen in het werkpakket van de SED Sinds de start in 2015 is de SED volop in ontwikkeling geweest. Met name het sociale domein heeft grote veranderingen gebracht in het werkpakket van de SED. De wijze waarop dit is ingevoerd is verschillend voor de drie gemeenten. In 2018 is - om de organisatie beter toe te rusten op het takenpakket - een verbeterprogramma opgestart.

Daarbij is 13,6 miljoen euro ter beschikking gesteld om van de SEDorganisatie een robuuste en toekomstbestendige organisatie te maken. O.a. de managementstructuur van de SED is herzien. Bij de kadernota en begroting van 2022 zijn opnieuw voorstellen aan de drie gemeenteraden gedaan voor een verdergaande structurele financiële impuls van ca € 1,5 miljoen euro per jaar.

Hoogstraat 11 1601 KT Enkhuizen

Postbus 11 1600 AA Enkhuizen

(0228) 360 100 stadhuis@enkhuizen.nl www.enkhuizen.nl

KvK 37159077 IBAN NL67BNGH0285002414 BIC BNGHNL2G

Verrekensystematiek Bij aanvang van de SED-organisatie is de volgende verrekensystematiek overgekomen, gebaseerd op de verhouding in de inbreng: de ‘vrijval’ uit de gemeentelijke begroting, peildatum 1/1/2013 (bron: ‘Vertrouwen, gunnen & verantwoord besturen’, Advies van de Commissie van Wijzen, 11 maart 2021). Gemeente Stede Broec Enkhuizen Drechterland

Kostenverdeel-% 32,12% 37,29% 30,59% 100%

Bijdrage begroting 2021 10.957 12.720 10.434 34.112

Herijking Bij de besluitvorming tot de vorming van de SED is politiek-bestuurlijk afgesproken om in 2020 te bezien of de verdeelsleutel en daaronder liggende verrekensystematiek moet worden herijkt. In het bedrijfsplan (uit 2013) valt te lezen: ‘Deze verdeelsleutel geldt tenminste tot en met het jaar 2020. Dan zijn de opstart- en frictiekosten terugverdiend en kan opnieuw bezien worden of a) de percentages op basis van de dan geldende situatie gewijzigd worden dan wel of b) overgegaan wordt op een andere kostenverdeelsystematiek’. In de kaderbrief SED 2020 wordt door het Algemeen Bestuur SED (zijnde de drie colleges), vastgesteld 'dat er in de afgelopen vijfjaar voortschrijdend inzicht is ontstaan over de budgetten, de gemeentelijke systematieken en gebrek aan transparantie in de uitwerking’. Het AB SED wil bij de gemeentelijke begrotingen 2021 met een concreet voorstel richting de raden komen. De herijkte verdeelsleutel dient te voldoen aan de volgende vijf ontwerpprincipes, zo hebben de colleges onderling afgesproken: • • • • •

Transparant Uitlegbaar Rechtvaardig Duurzaam (toepasbaar voor periode van minimaal vijf jaar) Simpel (uitvoerbaar)

Onderzochte hoofdvarianten In het proces dat in 2020 is doorlopen tussen het AB/ de drie colleges zijn vier ‘hoofdvarianten’, inclusief zijpaden, onderzocht (zie pag.7 rapport Cie van Wijzen): 1. Vast percentage (1/3 -1/3 -1/3) -> voordeel gemeente Enkhuizen €1.350.000,= 2. Algemene Uitkering Gemeentefonds -> voordeel gemeente Enkhuizen €492.000,= 3. Inwoneraantal -> voordeel gemeente Enkhuizen -> €2.157.000,= 4. Begrotingstotaal -> voordeel gemeente Enkhuizen -> €1.547.000,= Al deze 4 varianten resulteren in een (aanzienlijk) financieel voordeel voor de gemeente Enkhuizen. Eveneens is duidelijk geworden dat in alle varianten de gemeente Stede Broec een financieel nadeel ondervindt. In de bestuurlijke gesprekken is dit nadelige effect voor met name Stede Broec onoverkoombaar gebleken. Ondanks de politieke, bestuurlijke en ambtelijke verkenningen van diverse varianten, is het tot op heden niet gelukt tot een gezamenlijk door de 3 raden gedragen besluit te komen. De 3 colleges hebben daarop in 2020 besloten tot de vorming van een ‘Commissie van Wijzen’, om te komen tot een zwaarwegend advies. Advies Commissie van Wijzen De Commissie van Wijzen komt o.a.

tot het volgende advies (punt 3 op pagina 7): ‘Het hanteren van de door ons geadviseerde verdeelsleutels onder adviezen 1 en 2 leidt tot voor- en nadeelgemeenten; sommige gemeenten gaan meer (Stede Broec, Drechterland) en sommigen gaan minder (Enkhuizen) betalen dan nu het geval is. Wij adviseren daarom een ingroeiperiode te hanteren, waarin de voordeelgemeente zijn voordeel over een bepaalde periode inzet ter compensatie van de nadeelgemeenten. Wij adviseren om deze ingroeiperiode drie jaar (evenredige ingroei per jaarschijf) te laten duren en te verwerken in de begrotingen 2022-2024’. Dit advies is overgenomen en resulteert in de begroting voor 2021 in een beperkt positief effect van € 58.000,= oplopend naar €175.000,= in 2023.

2/3

Standpunt van de gemeenteraad van Enkhuizen De onderhandelingen rondom de nieuwe verdeelsleutel zijn moeizaam gegaan. De uitkomst is een mager scenario voor de inwoners van Enkhuizen. Wij kunnen onze burgers niet uitleggen dat zij moeten betalen voor de inwoners van de gemeente Stede Broec en (afhankelijk van de variant) de gemeente Drechterland. Wij begrijpen niet waarom de huidige verdeelsleutel ook de komende jaren gebaseerd blijft op de omvang van de startbegroting in 2015, terwijl de omstandigheden inmiddels ingrijpend gewijzigd zijn. Wij zijn van mening dat dat de inwoners van Enkhuizen veel tekort wordt gedaan met de verdeelsleutel zoals die nu wordt gehanteerd. Vanuit onze financiële positie kunnen wij ons dat niet veroorloven, gezien de maatschappelijke investeringen die onze inwoners terecht van ons vragen. Wij begrijpen heel goed dat er aan iedere verdeelsleutel voor- en nadelen kleven. Onze raad wil echter komen tot een verdeelsleutel die: 1) . Meer recht doet aan de 5 uitgangspunten, waar tussen de partijen wél consensus over is: transparant, uitlegbaar, rechtvaardig, duurzaam en simpel; 2) . Daarmee meer rechtdoet aan alle inwoners van de 3 SED-gemeenten; 3) . Beter aansluit op de (financiële) uitkomsten van de onderzochte hoofdvarianten; 4) , Rekening houdt met de totale inkomsten en uitgaven van de drie deelnemende gemeenten.

Het hanteren van een 3-jarig ingroeimodel, dat nadelig uitpakt voor de inwoners van Enkhuizen voldoet wat onze raad betreft niet aan de eerder genoemde voorwaarden. Als raad achten wij het bovendien noodzakelijk dat wij een actieve stem krijgen in het bestuur van de SED. Op dit moment hebben de raden een adviserende stem in een klankbordgroep die driemaal per jaar bijeenkomt. Wij denken dat een actieve betrokkenheid van de raden de bewaking van de kwaliteit, inclusief de financiële huishouding, van de SED vergroot. Tenslotte hebben wij het algemeen bestuur van de SED verzocht een onafhankelijk onderzoek te laten doen naar de mogelijke bestuurlijke scenario’s en toekomst van de SED-organisatie. Het standpunt van de gemeenteraad van Enkhuizen is verwoord in een amendement, dat raadsbreed is aangenomen bij de behandeling van de Kadernota en als bijlage bij deze brief is opgenomen. We zouden graag zien dat de provincie in dit conflict een actieve rol op zich neemt conform artikel 28 van de WGR en hier een heldere uitspraak over doet. We vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. De raad van de gemeente Enkhuizen, De griffier,

P.T.J Pel

De burgemee

E.A. van Zuijlen

3/3

Gewijzigd amendement zienswijzen SED Samenvatting of strekking: Agendapunt: 9 zienswijzen GR-en jaarrekeningen 2020 en begrotingen 2022. Overeenkomstig artikel 35 van het Reglement van Orde dienen ondergetekenden het volgende wijzigingsvoorstel in: Constaterende dat de Raad van de gemeente Enkhuizen, in vergadering bijeen op 22 juni

2021; wordt gevraagd: a. Een positieve zienswijze af te geven op de jaarstukken 2020; b. Een positieve zienswijze af te geven op de Voorjaarsnota 2021; Deze houdt in, dat er een extra bijdrage wordt gevraagd voor het begrotingsjaar 2021 voor personeel (dienstverlening onder druk). Dit is een incidentele extra bijdrage! Bovendien houdt dit in dat ingestemd wordt met de nieuwe verdeelsleutel, conform het voorstel van de commissie van wijzen en het bijbehorende ingroeipad. c. Een positieve zienswijze af te geven op de begroting 2022. Dat er voor de inzet van het personeel een extra bijdrage wordt gevraagd voor het begrotingsjaar 2022 e.v. Deze bijdrage is structureel! Overwegende dat; De commissie van wijzen een advies heeft gegeven om te komen tot een visie over de toekomst van de SED-organisatie. In acht nemende dat; de raad van Enkhuizen al een afwijzende motie heeft ingediend in 2020, bij de kadernota voor 2021. Besluit: Beslispunt 9 de SED-organisatie, a. een positieve zienswijze af te geven op de jaarstukken 2020; b. een positieve zienswijze af te geven op de voorjaarsnota 2021; c. een positieve zienswijze af te geven op de begroting 2022. Te wijzigen in: a. b.

Een positieve zienswijze af te geven op de jaarstukken 2020; 1.

Een positieve zienswijze af te geven op de incidentele extra bijdrage voor het begrotingsjaar

2021

voor

personeel

(dienstverlening

onder

druk)

onder

voorwaarde dat er een goed onderbouwd plan op hoofdlijnen komt en de stand van zaken van het Uitvoeringsprogramma 2018 -2022 bekend is.

2.

Een negatieve zienswijze af te geven op de voorgestelde gewijzigde verdeelsleutel. Hiervoor conform artikel 28 WGR een aanvraag geschilbeslechting in te dienen bij gedeputeerde staten van Noord-Holland. De uitkomst van deze geschilbeslechting bepalend te laten zijn voor de verdeelsleutel van de eventuele extra incidentele en structurele bijdrage van de gemeente Enkhuizen zoals genoemd onder bl en b3.

3.

een positieve zienswijze af te geven op de begroting 2022 met uitzondering van het voorstel om in de begroting 2022 een extra structurele bijdrage beschikbaar te stellen ter grootte van totaal € 1,5 miljoen + € 250.000 mobiliteitsbudget. Ook voor deze extra bijdrage is het noodzakelijk en voorwaardelijk dat er goed onderbouwd plan ligt met daarin minimaal; a.

een operationele en financiële impact analyse;

b.

een voorstel wat de organisatie kan doen om besparingen te realiseren;

c.

een onderzoek naar centrale huisvesting, waarin o.a. de evaluatie van het SED-perspectief is meegenomen.

c.

het algemeen bestuur van SED dringend te verzoeken: 1.

een onafhankelijk onderzoek te laten doen naar de mogelijke bestuurlijke scenario's en toekomst van de SED-organisatie: I. II.

bestuurlijke zelfstandigheid binnen een ambtelijke fusie (huidige situatie); bestuurlijke zelfstandigheid binnen een ambtelijke fusie met mogelijk gedeeltelijk zelfstandige taken;

III.

bestuurlijk zelfstandigheid met een zelfstandige ambtelijke organisatie (ontvlechting) naar het voorbeeld van Wassenaar en Voorschoten;

IV.

bestuurlijk fusie tussen Drechterland, Enkhuizen en Stede Broec (herindeling).

2.

vóór dit onderzoek een onderzoeksopdracht op te stellen en deze voor zienswijzen aan de raden voor te leggen en deze zienswijzen te betrekken bij het vaststellen van de onderzoeksopdracht door het algemeen bestuur.

3.

de onderzoeksopdracht alsmede een procesvoorstel uiterlijk 1 oktober 2021 met de raden te delen.

d.

De delegatie van bevoegdheden zoals in de raad van december 2015 is geaccordeerd wijzigen zodat iedere gemeenteraad van de deelnemende gemeentes is vertegenwoordigd in het bestuur van de SED. (of de statuten van de GR te wijzigen door een adviescommissie bestaande uit een aantal raadsleden uit de SED gemeenten in het leven te roepen die een bindend advies kunnen uitbrengen op nader vast te stellen onderdelen).

Ingediend door: D. Stomp

J. vd Werf

M. Keesman

WD

CDA

M.de Jong

Jan Raven

EV

EL

SP

Toelichting: De gemeenteraden hebben onvoldoende grip op de SED organisatie. In 2017 is 13,6 miljoen beschikbaar gesteld om in 2018 met het SED-perspectief, na een moeizame start, van de SED-organisatie een robuuste en toekomstbestendige organisatie te maken. Een moderne, flexibele en betrouwbare organisatie die dichtbij de eigen inwoners staat: een vitale organisatie die binnen en buiten de organisatie samenwerkt om goede resultaten te behalen. Zo staat dit beschreven in het voorstel organisatieontwikkelpijlers SED 2021-2023 "Met gevoel voor realiteit". Het beoogd effect van het OOP was om binnen een planperiode van drie jaar het bereiken van een toekomstbestendige organisatie. De hierbij passende visie luidde: Medewerkers zijn gericht op Samenwerken en Professionaliteit en nemen Initiatief voor publiek, bestuur, ondernemers en collega's in een omgeving die in beweging is. De woorden zijn anders, de visie hetzelfde. De indieners van dit amendement hebben behoefte aan een concretere invulling van de mooie woorden waar de indieners het overigens zeer zeker mee eens zijn. De onderhandelingen rondom de nieuwe verdeelsleutel zijn moeizaam gegaan. De uitkomst is een mager scenario voor de inwoners van Enkhuizen.

Bovendien kunnen wij het onze burgers niet uitleggen dat zij moeten betalen voor de inwoners van Stede Broec, zeker nu de wethouder financiën van deze gemeente heeft aangegeven dat de pijn bij Stede Broec minder is dan bij de naburige gemeenten. In de wet op de gemeenschappelijke regelingen wordt de mogelijkheid benoemd van geschilbeslechting door de provincie wanneer verschillende gemeentebesturen een meningsverschil hebben over hoe de gemeentelijke regeling moet worden toegepast. De indieners van dit amendement zijn van mening dat de inwoners van Enkhuizen veel tekort wordt gedaan met de verdeelsleutel zoals die nu wordt voorgesteld en stelt daarom voor om dit geschil voor te leggen aan de provincie. De ervaring tot nu toe heeft geleerd dat de adviezen van de KBG+ zelden of niet worden overgenomen door het bestuur van de SED. Dat is onwenselijk. De KBG+ staat in direct contact met de drie gemeenteraden en zou serieuzer genomen moeten worden. Om dit de bereiken en om meer controle te krijgen op de SED achten wij het noodzakelijk dat de raden een actieve stem krijgen in het bestuur van de SED. Op deze manier wordt de betrokkenheid van de raden bij de bewaking van de kwaliteit, inclusief financiële huishouding van de SED vergroot en wordt voorkomen dat de raden, zoals momenteel, pas betrokken wordt als 'de SED in de fik staat' en alleen mag meehelpen blussen.