Toelichting Bestemmingsplan Spoedzoekers Uithofsweg 19-3-25
Tekst van het document
5.2.3 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouwen kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd.
Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame
34 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn. Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen.
Waar – ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelings-perspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst. Hoe - gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 32 geeft dit schematisch weer.
35 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 21: Uitvoeringsmodel provincie Overijssel
5.2.4 Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel Generieke beleidskeuzes (OF) Het provinciale Uitvoeringsmodel begint met de vraag of er wel een maatschappelijke opgave is op de gekozen locatie. Daarbij kan onderscheid gemaakt worden tussen generieke beleidskeuzes die voor heel Overijssel gelden (de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking) en gebied specifieke beleidskeuzes die op voorhand bepaalde ontwikkelingen uitsluiten in een bepaald gebied. De generieke beleidskeuzes zijn: • • • • •
Integraliteit Toekomstbestendigheid Concentratiebeleid (boven)regionale afstemming Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik
Ontwikkelingsperspectieven (WAAR). In het kader van het sturen op ruimtelijke kwaliteit wordt de gemeenteraden gevraagd om in hun onderbouwing in te gaan op het ontwikkelingsperspectief dat voor het betreffende gebied van toepassing is. De provincie heeft in zes ontwikkelingsperspectieven op hoofdlijnen haar beleidsambities neergelegd ten aanzien van de sociaaleconomische en maatschappelijke ontwikkelingen die leiden tot claims op de fysieke leefomgeving. Deze ontwikkelingsperspectieven zijn globaal van aard en daarom wordt de mogelijkheid geboden om daarvan gemotiveerd van af te wijken. Daarbij wordt aangetekend dat op andere plekken in de
36 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
verordening bescherming is geregeld van gebieden die gerekend worden tot de Natuurnetwerk Nederland (NNN). Dit betekent dat in de praktijk weinig ruimte zal zijn om af te wijken van de beleidsambities die geschetst zijn voor de ontwikkelingsperspectieven ‘Zone Ondernemen met Natuur en Water’ en ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap'. Gebiedskenmerken (HOE). Om het spectrum aan verschillen hanteerbaar te maken, zijn de gebiedskenmerken gegroepeerd in vier lagen, elk met een eigen logica. De karakteristieken uit de natuurlijke laag, de laag van het agrarisch cultuurlandschap, de stedelijke laag en de laag van de beleving zijn geïnventariseerd en gewaardeerd op hun provinciaal belang. In de Catalogus Gebiedskenmerken is vervolgens voor alle gebiedstypen beschreven wat de kenmerken zijn, hoe het landschap zich ontwikkeld heeft, wat de provinciale ambities zijn ten aanzien van het gebiedstype en met welke sturing deze visie zal worden bewerkstelligd. Hiermee is gedefinieerd hoe aan het provinciaal belang in ruimtelijke kwaliteit invulling gegeven wordt en hoe deze belangen dienen door te werken in gemeentelijke bestemmingsplannen. Voor dit initiatief zijn de volgende beleidsonderdelen uit de omgevingsvisie van belang. • • •
Provinciale uitvoeringsmodel Programmering bedrijventerreinen West-Overijssel Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving
5.2.4.1 generieke beleidskeuzes Hieronder wordt het plan getoetst aan de vijf generieke beleidskeuzes die in 5.2.4 zijn opgesomd. Integraliteit De eis van integraliteit houdt in dat alle belangen die bij een ontwikkeling betrokken zijn, zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen. Met deze wettelijke eis uit het Besluit ruimtelijke ordening wordt verzekerd dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening.
Toetsing initiatieven aan beleid: integraliteit Ten aanzien van het onderliggende initiatief is een integrale afweging gemaakt waarbij beleid, ruimtelijke kwaliteit, omgeving en behoefte meewegen. De uitgangspunten die gelden voor deze ontwikkeling worden opgenomen in een gebiedsvisie Circulair Energielandschap Staphorst. Daarmee is er een bredere basis voor deze ontwikkeling. Omgekeerd geldt dat de ontwikkeling van dit energiebedrijventerrein een van de pijlers is onder het realiseren van dit energielandschap. Op basis van deze inbedding kan worden geconcludeerd dat er sprake is van integraliteit.
Toekomstbestendigheid De eis dat gekozen oplossingen voor maatschappelijke opgaven toekomstbestendig moeten zijn, houdt in dat een initiatief de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te kunnen voorzien niet in gevaar mag brengen. Initiatieven moeten bijdragen aan een duurzame benadering van ontwikkelingen die voorzien in de behoefte van de huidige generatie, maar die opties openhoudt om ook te voorzien in behoeften van toekomstige generaties. Het gaat dan om een evenwichtige benadering van het welzijn van mensen, economische welvaart en van het beheer van natuurlijke voorraden. Bij toekomstbestendigheid gaat het ook om de effecten van ingrepen op verschillende schaalniveaus (van directe buren tot ver over de grens) en over de vraag of het project over 20 of 30 jaar nog steeds toegevoegde waarde heeft.
37 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Toetsing initiatieven aan beleid: toekomstbestendigheid Het initiatief aan de Uithofsweg maakt onderdeel uit van een bredere gebiedsontwikkeling. Deze functie vraagt om ruimte en om een inbedding in een breder landschappelijk casco. Daarnaast heeft deze functie een centrale rol in het stabiliseren van het elektriciteitsnet en moet daarom nabij deze hoofdinfrastructuur een plek krijgen. Hiermee is er een toekomstbestendige verbinding tussen dit bedrijventerrein en de voorzieningen in de omgeving. De ruimtelijke vraag van nu en de komende jaren wordt in een gebiedsvisie (CEL) vormgegeven. , Daarnaast maakt ook de concrete functie (bedrijvigheid gericht op duurzame energie en circulariteit) dat hier een belangrijke toekomstwaarde ligt. Concentratiebeleid Het concentratiebeleid van de provincie Overijssel houdt in dat stedelijke ontwikkelingen (wonen, werken en voorzieningen) zoveel mogelijk geconcentreerd worden in de stedelijke netwerken Twente (Enschede, Hengelo, Almelo, Oldenzaal en Borne), Zwolle-Kampen en Cleantech regio Deventer. Daar mag gebouwd worden voor de (boven)regionale behoefte. De kernen Hardenberg en Steenwijk kunnen bouwen voor de regionale behoefte mits dit past binnen de regionale programmering. Artikel 2.1.2.
van de provinciale omgevingsverordening beschrijft dit concentratiebeleid als volgt: Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in woningbouw, aanleg van bedrijventerreinen voor lokaal gewortelde bedrijvigheid en het realiseren van stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen om te voldoen aan de lokale behoefte en de behoefte van bijzondere doelgroepen. Toetsing initiatieven aan beleid: concentratiebeleid Hooikammer Autoberging en Transport is een familiebedrijf en is een begrip in de regio Staphorst. Het overgrote deel van de werknemers is afkomstig uit Staphorst. De afname van de duurzaam opgewekte energie en doorvoeren naar bedrijven en huishoudens vindt plaats binnen de gemeente Staphorst, hiermee is het bedrijf letterlijk lokaal geworteld. Locaties buiten Staphorst zijn dan ook buiten beschouwing gelaten als potentiële locatie in de locatiestudie Hooikammer (BRO, locatiestudie Hooikammer, 2018. In opdracht van provincie Overijssel). Voor de Van Reel groep geldt hetzelfde: dit is een familiebedrijf waarvan het overgrote deel van de werknemers afkomstig is uit Staphorst. Het verzorgingsgebied van Groen Recycling Rouveen ligt in een straal van 30 kilometer rondom het bedrijf. De nieuwe bedrijfsactiviteiten maken gebruik van de groene reststromen die reeds bij Groen Recycling Rouveen aanwezig zijn.
Het zou in die context zeer onlogisch zijn om de huidige en nieuwe bedrijfsactiviteiten, geografisch van elkaar te scheiden. De plannen voorzien uitsluitend in een lokale behoefte. (boven) regionale afstemming De verplichting tot (boven)regionale afstemming is erop gericht om gemeenten gezamenlijk verantwoordelijkheid te laten nemen voor de regionale programmering. Toetsing initiatieven aan beleid: (boven) regionale afstemming Afspraken omtrent bedrijventerreinen worden op regionale schaal gemaakt in het programmering bedrijventerreinen West-Overijssel. Zie ook hoofdstuk 5.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik De eis van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik is erop gericht om onnodig nieuw ruimtebeslag – zowel ondergronds als bovengronds – te voorkomen. De provincie wil het onderscheid tussen het bestaande bebouwde gebied en de onbebouwde groene omgeving scherp houden. Artikel 2.1.3 van de provinciale omgevingsverordening beschrijft het principe van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik als volgt: lid 1: Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt:
38 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
•
•
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
lid 2: Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving voorzien uitsluitend in ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen anders dan de uitleg van steden en dorpenwanneer aannemelijk is gemaakt: • dat (her)benutting van bestaande erven en/of bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk is; • dat mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn benut. Toetsing intitiatieven aan beleid: zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik: Ontheffing artikel 2.1.3 Dit plan is niet mogelijk zonder ontheffing van artikel 2.1.3 uit de Provinciale Omgevingsverordening. Hieronder wordt uitgelegd waarom dit zo is: Waarom is een ontheffing nodig voor artikel 2.1.3? Om te kunnen bepalen of een ontheffing voor artikel 2.1.3 nodig is, moet een antwoord op de onderstaande vragen gegeven worden. Hieronder is het antwoord al in het kort aangegeven. Later in deze notitie wordt dit nader onderbouwd. 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? Ja Is er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar binnen het bestaande bebouwd gebied? Nee Is het bestaand bebouwd gebied geschikt te maken door herstructurering/ transformatie? Nee Zijn de mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal benut? Ja Is herbenutting van bestaande erven / bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk? Nee Zijn de mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal benut? Ja
Op het eerste gezicht lijkt het alsof de beantwoording van deze vragen er toe leidt dat de ontwikkelingen rondom de Uithofsweg op basis van artikel 2.1.3., mogelijk zijn. Dit is echter niet het geval. Het plan gaat uit van een nieuwe stedelijke ontwikkeling (dus wat anders dan de uitbreiding van een bestaand erf), midden in de groene omgeving. De afstand tot het bestaande bedrijventerreinen is dusdanig dat dit op basis van provinciaal beleid geen logische uitbreidingsrichting is voor Staphorst. Dit is de reden voor dit ontheffingsverzoek ten aanzien van deze onvoorziene, incidentele situatie. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voorziet het plan in de toevoeging van een gebouw, dan ligt de ondergrens 'in beginsel' bij een bruto-vloeroppervlakte van minder dan 500 m2. Voor ontwikkelingen in de vorm van een terrein is 'in beginsel' geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als het ruimtebeslag minder dan 500 m2 bedraagt.
39 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
In het Bro wordt als stedelijke ontwikkeling genoemd: 'ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.' Het ruimtebeslag is meer dan 500m2 en het betreft in zekere zin een bedrijventerrein dan wel andere stedelijke voorzieningen, het gaat hier dus om een stedelijke ontwikkeling. Is de stedelijke ontwikkeling “nieuw”? De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet dan worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. Het nieuwe ruimtelijke besluit ten behoeve van de ontwikkeling van het circulaire bedrijvenpark maakt meer bebouwing mogelijk dan er in het huidige planologische regime mogelijk is; de stedelijke ontwikkeling is dus “nieuw”. Is er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar binnen het bestaande bebouwd gebied? Op dit moment zijn er in Staphorst geen geschikte bedrijfskavels beschikbaar. De plannen welke van Reel heeft vallen binnen milieucategorie 4.1, een dergelijke milieucategorie is op bestaande bedrijventerreinen niet mogelijk.
Ook is een herstructurering van de bestaande bedrijventerreinen niet mogelijk door de aanwezigheid van woningen. In de onderstaande tabel is weergegeven welke werklocaties er momenteel in Staphorst aanwezig zijn. in de tabel worden twee vragen beantwoord: wat is de status van het bedrijventerrein – waarmee ook bedoeld wordt of er nog kavels beschikbaar zijn – en of herstructurering mogelijk is.
Naam Status Bedrijventerrein de Er zijn geen onverBaarge
Is herstructurering mogelijk? 1.
Maximale milieucategorie is 3.2. De plannen bij van Reel
kochte of leeg-
‘draaien’ echter grotendeels op grondstoffen van de
staande kavels
groenrecycling. Deze heeft milieucategorie 4.1. Een dergelijke milieu categorie is hier niet haalbaar in verband met naastgelegen woonwijk; 2.
Er zijn op of rondom dit bedrijventerreinen geen windturbines mogelijk in verband met afstand tot
naastgelegen woonwijk Bedrijventerrein
Er zijn 0 onver-
Bullingerslag
kochte kavels
1.
Maximale milieucategorie is 2. De plannen bij van Reel ‘draaien’ echter grotendeels op grondstoffen van de groenrecycling. Deze heeft milieucategorie 4.1. Een dergelijke milieu categorie is hier niet haalbaar omdat er op dit pas ontwikkelde bedrijventerreinen ook bedrijfswoningen aanwezig zijn;
2.
Er zijn op of rondom dit bedrijventerreinen geen windturbines mogelijk in verband met afstand tot
bedrijfswoningen
40 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Bedrijventerrein de Er zijn geen onverEsch
1.
Maximale milieucategorie is 3.2 of 2 (voor de kantoren aan
kochte of leeg-
de Achthoevenweg). De plannen bij van Reel ‘draaien’ ech-
staande kavels
ter grotendeels op grondstoffen van de groenrecycling. Deze heeft milieucategorie 4.1. Een dergelijke milieu categorie is hier niet haalbaar in verband met kantoren 2.
Er zijn op of rondom dit bedrijventerreinen geen windturbines mogelijk in verband met afstand tot A28,
kantoren en woningen Bedrijventerrein de Kavels zijn verEsch 4
1.
Maximale milieucategorie is 3.2. De plannen bij van Reel
kocht, terrein
‘draaien’ echter grotendeels op grondstoffen van de
wordt nu ontwik-
groenrecycling. Deze heeft milieucategorie 4.1. Een derge-
keld
lijke milieu categorie is hier niet haalbaar in verband met naastgelegen woonwijk de Slagen 2.
Er zijn op of rondom dit bedrijventerreinen geen windturbines mogelijk in verband met afstand tot
naastgelegen woonwijk Bedrijventerrein de Nog geen kavels Esch 0
1.
verkocht, terrein is nog niet in
Een hoge milieucategorie is hier niet mogelijk i.v.m. omgeving (Boer Staphorst, tankstation, A28, woonwijk)
2.
Windmolens zijn hier niet mogelijk
ontwikkeling Tabel 2: beantwoording mogelijkheden tot herstructurering op de verschillende bestaande Staphorster Bedrijventerreinen
Concluderend kan worden gesteld dat er binnen de huidige bedrijventerreinen geen mogelijkheden liggen die een dergelijk energie bedrijventerrein mogelijk maken. Aan de Uithofsweg komen meerdere factoren waaronder het bestaande groenrecyclingsbedrijf, de aanwezig energie-infrastructuur (leidingen, netwerkkabels etc.) en het geplande windpark bij elkaar. Dit maakt het plangebied aan de Uithofsweg geschikt en andere locaties ongeschikt voor de beoogde ontwikkeling. Daarnaast wordt ook geconcludeerd dat het Circulair Energie Landschap een wezenlijk andere ontwikkeling is dan een regulier bedrijventerrein. Dit heeft als gevolg dat de afweging aan de hand van de ladder van duurzame verstedelijking, voor dit specifieke doeleinde, eigenlijk niet helemaal een geschikt afwegingskader is. Dat komt omdat o.a. de aanwezigheid van duurzame energie en energie-infra, geen onderdeel uitmaakt van de laddertoets. Daarnaast kent de laddertoets bijvoorbeeld niet de eis dat gevestigde bedrijven circulair moeten zijn en complementair aan een grotere gebiedsontwikkeling. Is het bestaand bebouwd gebied geschikt te maken door herstructurering / transformatie? Binnen bet bestaande bebouwde gebied zijn geen gebieden aanwezig waar ruimte vragende functies met een milieucategorie van minimaal 3.2 gecombineerd kunnen worden met bestaande functies.
Er is in de huidige gebouwde omgeving geen ruimte te creëren door meervoudig ruimtegebruik toe te passen Is herbenutting van bestaande erven / bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk? In de Groene Omgeving van Staphorst zijn geen bestaande erven / bebouwing die voorzien in de benodigde oppervlakte. Wat wél gebeurt, is dat de voorliggende plannen aanbouwen tegen een bestaande
41 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
ruimte vragende functie (Groen Recycling Rouveen). Deze functie heeft een milieucategorie 4.1. Er is in de huidige Groene Omgeving geen ruimte te creëren door functies op bestaande erven te combineren. Ontheffing artikel 2.1.3 Omgevingsverordening verleend Het door de gemeente ingediende ontheffingsverzoek heeft als ontwerpbesluit tot 12 april 2023 ter inzage gelegen en hierna is ontheffing verleend door Gedeputeerde Staten van de Provincie Overijssel . In bijlage 14 is een kopie toegevoegd van het besluit van Gedeputeerde Staten.
5.2.4.2 Ontwikkelperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. In onderliggend initiatief zijn de ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving van toepassing. In afbeelding 33 is een uitsnede van de perspectievenkaart behorende bij de omgevingsvisie opgenomen. Het plangebied aan de Uithofsweg is op de ontwikkelingsperspectievenkaart aangemerkt als het ontwikkelingsperspectief “wonen en werken in het kleinschalige landschap”.
Afbeelding 22: Ontwikkelperspectievenkaart ‘wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’
In dit perspectief is sprake van het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. De ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw, maar ook die voor de andere sectoren, willen we in dit ontwikkelingsperspectief nadrukkelijk verbinden met behoud en versterking van cultuurhistorische, natuurlijke en landschapselementen. Hier liggen ontwikkelkansen voor andere vormen van bedrijvigheid die de ruimtelijke structuur versterken.
42 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Binnen dit ontwikkelingsperspectief kunnen nieuwe functies een plek krijgen op bestaande vrijkomende erven waar dit ook maatschappelijke opgaven als behoud en ontwikkeling van cultuurhistorie, natuur en landschap ondersteunt. Zo worden vitaliteit en omgevingskwaliteit in samenhang versterkt. Het verbinden van de ontwikkelingsmogelijkheden van economische en maatschappelijke functies met het behoud en de versterking van cultuurhistorische, natuurlijke en landschappelijke elementen draagt bij aan het behoud van de specifieke kwaliteiten van het kleinschalige mixlandschap in Overijssel. Dit betekent ook het behoud van de diverse woonmilieus die voor verschillende groepen aantrekkelijk zijn: buurtschappen, landgoederen, bedrijfswoningen, (knoop)erven. Toetsing aan ontwikkelingsperspectief Onderliggend plan maakt onderdeel uit van een breder energielandschap. In dit ‘nieuwe’ energielandschap komen verschillende functies bij elkaar, denk hierbij aan agrarische bedrijvigheid, landschap, energieopwekking en daarbij behorende bedrijvigheid. De contouren van dit bredere energielandschap worden verankerd in een gebiedsvisie, deze is in voorbereiding, de uitgangspunten zijn hiervoor al wel bepaald. Hiermee past onderliggend initiatief binnen het gestelde in de ontwikkelperspectieven.
5.2.4.3 Gebiedskenmerken De provincie wil nieuwe ruimtelijke opgaven verbinden met bestaande gebiedskenmerken. De gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling kan krijgen. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie de ruimtelijke kenmerken van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. De provincie onderscheidt de gebiedskenmerken in vier lagen: • • • •
de natuurlijke laag de stedelijke laag de laag van de beleving de laag van het agrarisch cultuurlandschap
Bij toetsing van het voornemen aan de gebiedskenmerken in vier lagen is van belang dat de locatie een al bestaande locatie betreft en is gelegen in de groene omgeving. Dit betekent dat de 'Stedelijke laag' buiten beschouwing kan blijven, aangezien deze (oorspronkelijke) waarden niet meer voorkomen in het plangebied en redelijkerwijs ook niet meer te herstellen zijn. Hierna wordt ingegaan op de relevante 'laag van agrarisch cultuurlandschap', de ‘natuurlijke laag’ en de 'laag van beleving' Natuurlijke laag De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag is het resultaat van de wisselwerking tussen abiotische (fysische) en biotische factoren en processen. Het plangebied ligt binnen de gebiedskenmerken van dekzandvlakte en ruggen en beekdalen en natte laagtes.
43 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 23: Natuurlijke laag – Dekzandvlakte en ruggen, beekdalen en natte laagtes
Dekzandvlaktes en ruggen Dekzandvlaktes en ruggen zijn ontstaan na de ijstijden toen, na het verdwijnen van het ijs, in grote delen van Overijssel een reliëfrijk, door de wind gevormd zandlandschap overbleef. De ambitie is de natuurlijke verschillen tussen hoog en laag en tussen droog en nat functioneel meer sturend en beleefbaar te maken. Dit kan door natuurlijkere watersystemen en door beplanting met ”natuurlijke soorten”. En door de strekkingsrichting van het landschap meer zichtbaar te maken. Sturing kan door het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Uitgangspunt is daarbij de strekkingsrichting van het landschap. Beekdalen en natte laagtes Het Overijsselse zandlandschap is van oorsprong kletsnat. In de laagtes van het zandgebied verzamelde zich het water. Hier ontwikkelden zich moerassen en broekbossen, waar het water in de loop van het seizoen geleidelijk uit weg sijpelde naar de lagergelegen delen, naar de beken en rivieren. De ambitie is de beekdalen als functionele en ruimtelijke dragende structuren van het landschap betekenis te geven. Ruimte voor water, continuïteit van het systeem zijn leidend. Ook is de ambitie afwenteling van wateroverlast op stroomafwaarts gelegen gebieden te voorkomen door het beeksysteem als eenheid te beschouwen en het vasthouden van water te bevorderen.
Toetsing initiatieven aan beleid De gronden in het plangebied zijn hoofdzakelijk in cultuur gebracht voor de landbouw en het groenrecyclingbedrijf is reeds gevestigd binnen het plangebied. De van oorsprong voorkomende ‘Natuurlijke laag’ is niet of nauwelijks meer aanwezig. Op basis van het plan Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (zie bijlage 10) wordt het plan op een landschappelijk verantwoorde manier ingepast. Zo wordt de oude slagenstructuur weer enigszins hersteld middels het aanplanten van gebiedseigen bomen en struiken.
44 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
De laag van beleving In de laag van de beleving komen de natuurlijke, functionele en sociale processen bij elkaar. Dit is de laag die gaat over de beleefbaarheid van ruimtelijke kwaliteit, identiteit en tijdsdiepte, van recreatieve gebruiksmogelijkheden die een belangrijke rol spelen bij de waardering van de leefomgeving. De laag van de beleving is de laag van de verbinding en het netwerk; tussen het stedelijke en het landelijke, de cultuur en de natuur, snel en traag, oud en nieuw, tussen nut en schoonheid. De laag van de beleving benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen, maar voegt ook eigen kenmerken toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes. Het stelt kwaliteiten zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en maakt ze beleefbaar en tot een belevenis. Het plangebied Uithofsweg valt binnen het gebiedskenmerk ‘Donkerte’ zoals u kunt zien in afbeelding 35.
Afbeelding 24: Gebiedskenmerk Laag van beleving plangebied ‘donkerte’
Donkerte is een te koesteren kwaliteit. De ambitie is de huidige ‘donkere’ gebieden, ten minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te maken. Dit betekent op praktisch niveau terughoudend zijn met verlichting van wegen, bedrijventerreinen e.d. en verkennen waar deze ‘s nachts uit kan of anders lichtbronnen selectiever richten. Structureel is het vrijwaren van donkere gebieden van verhoging van de dynamiek het perspectief. De ambitie is het rustige en onthaaste karakter te behouden. Bundeling van stedelijke functies en infrastructuur in de ‘lichte’ gebieden. Toets initiatieven aan beleid Van Reel werkt met lampen met sensoren, die een half uur branden zodra er voertuigen langsrijden. De werktijden zijn overdag, ‘s avonds en ’s nachts wordt er niet gewerkt. Op het terrein voor de auto-opslag van Hooikammer komt geen verlichting. Er wordt op het terrein gewerkt met (warmte)camera’s. Deze camera’s registreren niet alleen hitte maar ook inbraakactiviteiten. Vanwege privacy wordt het voorterrein wel verlicht door middel van verlichting met sensoren Dit is vergelijkbaar huidige situatie Van Reel aan de voorzijde bij de Uithofsweg. Dit betekent verlichting bij de poort en kleinschalige buitenverlichting bij de kantoorfunctie.
45 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
In dit plan wordt kunstlicht selectief ingezet (en waar dit ingezet wordt met minimale uitstraling naar de omgeving), om het rustige karakter in het gebied te behouden. Hiermee voldoet het plan aan de kenmerken van het gebiedskenmerk ‘donkerte’. De laag van het agrarisch cultuurlandschap De laag van het agrarische cultuurlandschap is het resultaat van de wisselwerking tussen verschillen in de natuurlijke ondergrond en de manier waarop gebieden in cultuur werden –en worden – gebracht. Door de eeuwen heen is een geschakeerd patroon van akkers, weiden, hooiland en bebouwing (hoeven, kernen en dorpen) gegroeid. Vanouds kennen de nederzettingen een sterke ruimtelijke en functionele relatie met het omliggende landschap. Het plangebied valt binnen het gebiedskenmerk ‘jonge heide- en broekontginningslandschap’.
Afbeelding 25: laag van het agrarisch cultuurlandschap: jong heide- en broekontginningslandschap
Kenmerkend voor het Jonge heide- en broekontginningslandschap is de grote oppervlakte aan – voormalige – natte en droge heidegronden. Dit was oorspronkelijk functioneel verbonden met het essen- en oude hoevenlandschap; hier werd geweid en werden de plaggen gestoken voor in de stal; in de stal bemeste plaggen dienden als structuurverbeteraar en bemesting voor de akkergronden op de essen. De ambitie is de ruimtelijke kwaliteit van deze gebieden een stevige impuls te geven en soms een transformatie wanneer daar aanleiding toe is. De dragende structuren worden gevormd door landschappelijk raamwerken van lanen, bosstroken en waterlopen, die de rechtlijnige ontginningsstructuren versterken. Toets initiatieven aan beleid Bij het opstellen van het landschappelijk inpassingsplan (bijlage 2 van de regels) is rekening gehouden met de gebiedskenmerken. Zo worden de bestaande singel verbreed en aangeplant met inheemse soorten en wordt er aan het oostelijke gedeelte een groene geluidswal, extensieve weides en een groene buffer
46 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
gerealiseerd. In dit oostelijke gedeelte is ook ruimte voor recreatief medegebruik. Tot slot worden er divers inheems struweel geplant en bomen, waarmee op een landschappelijk casco ontstaat dat verder in het gebied kan worden doorgezet. Op deze manier draagt het plan bij aan de gebiedskenmerken van het jonge heide- en broekontginningslandschap’.
5.2.5 Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Conform artikel 2.1.6 van de provinciale omgevingsverordening is de KGO niet van toepassing op een stedelijke ontwikkeling die aansluit op bestaand bebouwd gebied. Het voorliggende plan gaat echter uit van een nieuwe stedelijke ontwikkeling (dus wat anders dan de uitbreiding van een bestaand erf), midden in de groene omgeving. Om deze reden is in overleg met provincie Overijssel de KGO wel als instrument aangewend om invulling te geven aan ruimtelijke kwaliteit om de initiatieven goed in te passen in de huidige omgeving. De gemeente Staphorst heeft conform artikel 11.2.1 van de provinciale omgevingsverordening een ontheffingsverzoek in voor ‘zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik’ ingediend (zie bijlage 12). Daarin legt de gemeente Staphorst uit waarom er sprake is van een onvoorziene, incidentele situatie, waar het provinciale beleid nog niet op heeft kunnen anticiperen. Voor de motivatie van de in dit bestemmingsplan is , in overleg met provincie Overijssel, wel gebruik gemaakt van de kaders van de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (zie ook bijlage 10 ). Met de combinatie van investeringen in en direct om het plangebied vormen deze initiatieven een startpunt in de realisatie van het Circulair Energielandschap Staphorst. Daarmee is op een passende wijze invulling gegeven aan de uitgangspunten van de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving.
Het oostelijke deel is het plangebied zelf met landschapsinrichtingen die waterberging/klimaatadaptatie combineren met groenstructuren, beleving en biodiversiteit tussen en aan de randen van de bedrijfslocaties. Daarnaast wordt ten westen van het plangebied geïnvesteerd in groenblauwe dooradering en cultureel/landschappelijk erfgoed in de vorm van de voormalige Bischopsschans. De volgende aspecten van de KGO dragen bij aan het creëren van een balans tussen de ontwikkeling en de kwaliteit van het landschap: Landschapsstructuur: Het oude Houtsingellandschap krijgt meer vorm door op de bedrijfsbestemmingen houtsingels te plaatsen. Erfgoed: De oude Bisschopsschans bij de Lichtmis krijgt een upgrade: behoud structuur, betere ‘markering’ met info en aanleg routing voor beleving. De bedrijvenlocatie ligt op een historisch infrastructuurknooppunt en zal in de toekomst inspireren en verbinden als “energieknoop” Ontspanning: fiets/wandelverbindingen “biodivers en met verblijfsplekken aankleden”. Invulling spoorzone met gebruiksnatuur. Toegankelijkheid is een wens van de bewoners rondom het plangebied en geeft het gebied een upgrade qua positieve beleving Biodiversiteit: Integraal groen-blauw landschapsplan spoorzone en terreinen, met groen- blauwe verbindingen oostwest en noord-zuid langs het Westerborkpad.
Kruiden/bloemrijk/riet, beheer van bermen/sloot en bij de Bisschopsschans aanvullend extensieve begrazing. De Oostermenneweg wordt ontsteend en er wordt een singel geplant. Het dak van het gebouw van Hooikammer wordt bedekt met gras en hier en daar autochtone struiken /kleine bomen. Nieuw ontstane oeverwallen kunnen dienen als nestplaats.
Architectuur en kringloop concept:
47 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Het ontwerp van Hooikammer wordt geïntegreerd in de groene omgeving door het dak min of meer te laten integreren in het landschap. Aan de zuidzijde komt een walstructuur met een knipoog naar de verdedigingswerken van de Bisschopsschans. Eromheen komen natte zones. Bedrijven werken zoveel mogelijk circulair met de nabije omgeving. (Bijv. input groene stroom via daken, input biomassa vergisting, resthout, e.d.). In de ontwerpfase zal de stedenbouwkundige/landschappelijke inpassing verder worden uitgewerkt. Veilig Transport: Via de zuidzijde wordt verkeer en transport op een veilige manier afgehandeld met ogenschouw voor omwonenden samen met de buurt: Ideeën in dit schetsplan zijn afgestemd met de buurt (participatie) en sluiten aan bij het gedachtengoed van stichting Prachtlint Staphorst (verbinden terreinen, biodiversiteitshotspots als “Parels in een lint”) Energiek landschap: Inzet Staphorst-breed in circulariteit en de “Energiehub”. Op langere termijn kan een ketensamenwerking ontstaan in de directe omgeving. Educatie/ sociaal-maatschappelijk: “duurzaamheid en klimaat”; promotie energielandschap voor bewoners en recreanten, samenwerking bedrijven en bewoners en circulaire spin-off modellen.
Aansluiting historisch landschapstype: Plas-dras zones op en rond het perceel van Hooikammer op plek waar volgens de gebiedskenmerken van oorsprong behoort tot ‘beekdalen en natte laagste’. Daarmee maakt de KGO ook oude structuren weer zichtbaar + volgt natuurlijk bodem- en watersysteem. De bovengenoemde elementen uit de KGO zijn in overeenstemming gebracht met gemeente en provincie en zijn verwerkt in een landschappelijk inrichtingsplan. Dit inrichtingsplan is terug te vinden in bijlage 2 van de regels.
5.3 Programmering bedrijventerreinen West-Overijssel 5.3.1 Provinciaal beleid voor werklocaties: algemene toelichting In de programmering staan afspraken over adaptief programmeren, kwaliteit en kwantiteit die mede bepalen of een nieuw bedrijventerrein kan worden toegevoegd aan de bestaande hoeveelheid bedrijfslocaties. De programmering is opgebouwd uit plannen die volgens de betrokken gemeenten en de provincie Overijssel de behoefte aan bedrijventerreinen in de regio en de gemeenten op een goede manier invullen. Ofwel, dat het gaat om ontwikkelingen die toekomstbestendig zijn en die bijdragen aan het realiseren van de regionaal economische ambities. Deze programmering bestaat uit een overzicht van plannen die een verschillende (kleuren)status hebben: •
Groen: het plan heeft kwantitatief en kwalitatief bestuurlijke instemming verkregen volgens de programmeringsafspraken, en de betreffende gemeente voldoet daarmee aan het onderdeel ‘programmering’ binnen de planologische procedures; • Geel: het plan heeft (eventueel onder voorwaarden) kwantitatief bestuurlijke instemming verkregen volgens de programmeringsafspraken, maar de invulling van de kwalitatieve afspraken moet nog bestuurlijk regionaal afgestemd worden; • Oranje: het plan is nog niet akkoord en moet zowel kwantitatief als kwalitatief nog regionaal afgestemd worden. In onderstaande uitsnede uit de programmeringsafspraken is te zien dat het plan CEL I met een grootte van 11,5 ha op “groen” staat. Dit betekent dus dat het plan al toestemming heeft gekregen volgens de programmeringsafspraken en de betreffende gemeente (Staphorst) daarmee voldoet aan het onderdeel
48 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
‘programmering’ binnen de planologische procedures. Zie ook de uitsnede hieronder uit de programmeringsafspraken:
Afbeelding 26: Uitsnede tabel programmeringsafspraken met overzicht harde, zachte en goedgekeurde plannen
Om goedkeuring te krijgen binnen de programmeringsafspraken moet het plan voldoen aan een set kwantitatieve en kwalitatieve eisen. In de programmeringsafspraken staan ook eisen over uitgifte en enkele overige afspraken, zoals afspraken over communicatie en monitoring van de verschillende plannen tussen gemeentes, maar deze zijn in mindere mate van belang voor dit plan. Deze afspraken zijn terug te vinden in bijlage 13. Hieronder worden de afspraken over kwantiteit en kwaliteit uit de programmeringsafspraken opgesomd en wordt uiteengezet hoe aangesloten wordt bij de uitgangspunten uit deze afspraken; Afspraken over kwantiteit Een plan dat in het regionaal bestuurlijk overleg wordt voorgelegd om op ‘geel’ of ‘groen’ gezet te worden, moet zijn voorzien van een goede onderbouwing van de Ladder voor duurzame verstedelijking6, met inachtneming van de nadere invulling die aan de Ladder wordt gegeven in de provinciale Omgevingsverordening. •
In hoofdstuk 5.1.2 wordt getoetst aan de landelijke ladder voor duurzame verstedelijking. In hoofdstuk 5.2 wordt getoetst aan de ‘Overijssels Ladder’ , op integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik.
De cijfers uit de provinciale behoefteraming bedrijventerreinen vormen in beginsel de kaders voor de onderbouwing van de Ladder voor duurzame verstedelijking. Aanvullend kan op basis van een gedegen lokaal of regionaal onderzoek een nader gespecificeerde uitbreidingsvraag, vervangingsvraag of additionele vraag onderbouwd worden. Van een dergelijk onderzoek wordt verwacht dat deze dezelfde rekenmethode hanteert als de provinciale behoefteraming bedrijventerreinen, en dat expliciet wordt gemaakt hoe de resultaten zich verhouden tot de provinciale behoefteraming bedrijventerreinen. •
De kwantitatieve vraag vertaald in ruimte die de ontwikkeling van dit plan met zich meedraagt is groot; en de aard van de bedrijvigheid zorgt ervoor dat er binnen de regio niet direct een locatie met vergelijkbare voordelen en koppelkansen aanwezig is.
In een onderbouwing van de Ladder voor duurzame verstedelijking worden altijd expliciet de Ladder-risico’s voor andere gemeenten afgewogen. Wanneer de nieuwe ontwikkeling enkel bedrijven met een individuele kavelomvang van < 3 hectare netto faciliteert, hoeven enkel de Ladder-risico’s voor de aangrenzende gemeenten te worden afgewogen. Wanneer de nieuwe ontwikkeling bedrijven met een
49 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
individuele kavelomvang van ≥ 3 hectare netto faciliteert, dienen de Ladder-risico’s voor de regio als geheel te worden afgewogen. •
In de laddertoets in hoofdstuk 5.1.2 wordt al uitgebreid onderbouwd dat deze locatie binnen de regio voorziet in een duidelijke behoefte en dat die behoefte die niet snel op een alternatieve locatie kan worden ontwikkeld. De locatie voorziet al jarenlang in een regionale vraag voor circulair gebruik van afval en juist de uitbreiding op deze locatie draagt bij aan de groeiende vraag.
Afspraken over kwaliteitsambities De provincie Overijssel en de samenwerkende gemeenten streven binnen de afspraken naar toekomstbestendige bedrijventerreinen, met een kwaliteitsniveau dat aansluit bij de landelijke en Europese ambities ten aanzien van duurzaamheid en daaruit volgende wet- en regelgeving. Daarmee wordt bijgedragen aan een goed vestigingsklimaat voor de bedrijven in de regio. Deze stip op de horizon is geoperationaliseerd in een overzicht van ambities voor nieuwe bedrijventerreinontwikkelingen. Deze kwaliteitsambities worden onderverdeeld in 6 thema’s: bodem en water, circulair bouwen, duurzaam gebruik, gezonde en groene leefomgeving, groene energie en zorgvuldig ruimtegebruik. Een plan dat in het regionaal bestuurlijk overleg wordt voorgelegd om op ‘groen’ gezet te worden, wordt voorzien van een toelichting op hoofdlijnen over hoe op deze ambities zal worden gestuurd. Wanneer een ambitie om welke reden dan ook niet geheel haalbaar is voor het betreffende plan, motiveert de betreffende gemeente waarom dat het geval is.
De Spoedzoekers sluiten op de volgende manier aan bij de kwalitatieve ambities uit de programmeringsafspraken. •
• •
•
•
Bodem en water: de bedrijven zullen waar mogelijk zoveel mogelijk water hergebruiken; Van Reel gebruikt al zoveel mogelijk overtollig hemelwater voor bedrijfsdoeleinden. Beide initiatieven dragen bij aan bodem en waterkwaliteit door overtollig water langer vast te houden op de eigen percelen. Circulair bouwen: waar mogelijk worden circulaire bouwmaterialen gebruikt voor de bouw van de nieuwe bedrijfsgebouwen. Duurzaam gebruik: de bedrijfsmodellen van de Spoedzoekers zijn gebaseerd op duurzaamheid en duurzaam gebruik; Van Reel is een recyclingbedrijf en verwerkt groenafval en werkt gebruikte materialen op tot herbruikbare grondstoffen. Hooikammer zet accu’s van Elektrische auto’s in voor opslag van duurzame energie. De energie wordt lokaal en duurzaam opgewekt d.m.v. windmolens en zonnepanelen en de opslag biedt omwonenden de kans om ‘duurzaam te participeren in de ontwikkeling Gezonde en groene leefomgeving: het plan draagt bij aan een gezonde leefomgeving door de hoge mate van duurzame groeninpassing van de ontwikkeling.in de omgeving. Het plan moet een voorbeeldfunctie zijn voor andere bedrijven om meer duurzaam te opereren. Het landschappelijk inpassingsplan geeft de nabije omgeving een kwalitatieve impuls door te investeren in robuuste groen-blauwe dooradering in combinatie met waterberging en de creatie van kleinschalige natuur.
Dit is goed voor klimaatadaptatie en biodiversiteit. Zie ook: KGO (bijlage 10) en Landschappelijk inpassingsplan (bijlage 2 van de planregels) Groene energie: het hele plan draait op groene energie en stimuleert de productie en gebruik ervan; de gebruikte energie komt uit de windmolen en zonnepanelen. Groene energie kan opgeslagen worden in de accu’s van de Elektrische auto's. Het initiatief sluit aan bij de bedrijfsvoering van de initiatiefnemers, ze maken zelf optimaal gebruik van de op te wekken energie voor hun eigen bedrijfsactiviteiten
50 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
•
Zorgvuldig Ruimtegebruik: circulaire bedrijfsmodellen hebben ruimte nodig om te voorzien in zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik; dit is een paradox; aan de ene kant dragen ze bij aan zuiniger en duurzamer gebruik van grondstoffen, gronden en productiemiddelen in de regio, maar om dit te realiseren hebben de bedrijven zelf extra ruimte nodig. Dit vraagt om een zorgvuldige afweging van inzet en inrichting van de beschikbare ruimte binnen een groen landschap. In het landschappelijk inrichtingsplan is dit nader uitgewerkt.
Het bodem- en watersysteem is sturend voor de locatie en ruimtelijke invulling van plannen. Hierbij staan vijf principes centraal. De toepassing van deze principes vraagt om maatwerk per plan en de afweging hiervoor wordt gemaakt op het schaalniveau van de gemeente die het plan opstelt. Een plan dat in het regionaal bestuurlijk overleg wordt voorgelegd om op ‘groen’ gezet te worden, wordt voorzien van een toelichting op hoofdlijnen over hoe aan deze principes zal worden voldaan: •
Problemen omtrent het bodem- en watersysteem worden bij ontwikkelingen niet afgewenteld in ruimte, tijd en geld, maar opgelost in de gebiedsontwikkeling zelf; Functies volgen het bodem- en watersysteem, zodat wordt voorkomen dat situaties op lange termijn niet houdbaar of aanpasbaar zijn; • Er wordt gekozen voor een aanpasbare inrichting, waarin rekening wordt gehouden met de lange termijn (klimaat)omstandigheden in het gebied; • Kansen voor herstel van de natuurlijke situatie worden benut, zodat bodemdaling, uitputting van ecosystemen en kwaliteitsverslechtering van de natuur wordt tegengegaan; • Verstoor de bodem zo min mogelijk en verwerk grond zoveel mogelijk lokaal en hoogwaardig.
In hoofdstuk 6.13 ‘klimaatadaptatie’ wordt omschreven hoe het plan een extra buffer is voor het tijdelijk vasthouden van water door het uitgraven van waterbuffers. Grond die wordt uitgegraven wordt op planlocatie hergebruikt om de percelen op te hogen. Knijpconstructies en beplanting zorgen voor vertraagde afvoer van overtollig hemelwater. Hemelwater wordt zoveel mogelijk binnen het plangebied geïnfiltreerd en vertraagd afgevoerd of hergebruikt voor bedrijfsdoeleinden. De Programmeringsafspraken Bedrijventerreinen Regio West-Overijssel 2023-2026 zijn als rapportage terug te vinden in de bijlage Bijlage 13
5.4 Gemeentelijk beleid 5.4.1 Omgevingsvisie ‘Staphorst voor elkaar’ De ambities van gemeente Staphorst zijn vastgelegd in de omgevingsvisie ‘Staphorst voor elkaar’. Ook de gemeente heeft beleidsambities die toezien op de woonomgeving, economie en vestigingsklimaat, natuurlijke voorraden, stedelijk gebied en landschap, mobiliteit, regionaal waterbeheer, veiligheid en gezondheid, energie en ondergrond. In de Omgevingsvisie wordt aangegeven wat de huidige identiteit van Staphorst is, maar wordt vooral ook om de gewenste identiteit van Staphorst beschreven. Het gaat er hierbij niet alleen om dat hier het nabuurschap sterk le-vend is, maar ook dat de instelling van de gemiddelde Staphorster er één is van nononsense; ‘hier komt het voor elkaar!’. De leidraad ‘Staphorst voor elkaar!’ wordt vertaald in drie thema's: •
Een innovatieve plattelandseconomie; Staphorst kent een sterke ondernemersgeest en een hoog arbeidsethos. Staphorst is een vernieuwende gemeente die voor de ontwikkeling van een moderne innovatieve plattelandseconomie inzet op het benutten van kansen voor de
51 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
•
•
verbreding van de economie. Bewust in te zetten op het toevoegen van nieuwe circulaire en duurzame bedrijfsmodellen zoals die van Van Reel en Hooikammer past bij de wens om op een innovatieve manier de lokale economie te verbreden. Gezonde dynamische samenleving; Staphorst kent een grote saamhorigheid en sociale cohesie. Noaberschap is hier nog een standaard gemeengoed. Daarnaast wil Staphorst voorzien in een beweegvriendelijke omgeving en goede leefomstandigheden. De initiatieven van de spoedzoekers passen goed bij de zelfstandigheid en zelfredzaamheid die Staphorst historisch altijd heeft gekend. De spoedzoekers bieden de mogelijkheid om lokaal (nog) meer zelfredzaam te zijn door lokale groenafvalstromen lokaal te verwerken en te hergebruiken. Daarnaast kan lokaal opgewekte duurzame energie lokaal opgeslagen en gebruikt worden en stimuleert de aanwezigheid van het Circulair Energielandschap andere ondernemers ook te gaan investeren in (complementaire) duurzame verdienmodellen. De maatregelen om in het landschap te bewegen en de omgeving te beleven passen in de visie op een gezonde leefomgeving. Verantwoord vernieuwen: Staphorst heeft een rijke cultuurhistorie met een eigen verhaal wat Staphorst uniek maakt. De cultuurhistorie heeft zijn sporen nagelaten in Staphorst en heeft geresulteerd in een uniek cultuurlandschap.
Deze cultuurhistorie wordt gekoesterd en doorgetrokken naar de toekomst. Staphorst wil de fysieke leefomgeving vernieuwen op een manier die oog heeft voor duurzaamheid, cultureel erfgoed, ruimtelijke kwaliteit en de andere twee thema's die hierboven zijn beschreven. De Spoedzoekers sluiten aan bij deze visie door de nieuwe bedrijven ruimtelijk in te passen op een manier die past bij de cultuurhistorie van het landschap.
Staphorst heeft in de omgevingsvisie aangegeven lokaal energieneutraal te willen zijn in 2050. Dat betekent dat er nu geïnvesteerd moet worden in de energie van de toekomst. Staphorst gaat ervanuit dat de gemeente ‘los van het gas moet’ komen. Dit past goed bij de van oudsher autarkische instelling van Staphorst. Dit betekent dat er op energie en gebruik van grondstoffen bespaard moet worden en er zoveel mogelijk lokale energie opgewekt en uitgewisseld moet worden. Het circulaire karakter van de bedrijfsvoering van Reel en de energie-opslagmogelijkheden van lokaal opgewekte energie in het bedrijf van Hooikammer dragen hieraan bij. Op afbeelding 38 is de visiekaart voor zowel bedrijventerreinen als de situering van een duurzaam energielandschap opgenomen.
52 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 27: Visie Staphorst voor elkaar op bedrijventerreinen en energielandschap
5.4.2 Bedrijventerreinenvisie Staphorst In een ondernemende gemeente als Staphorst is het belangrijk om genoeg ruimte te bieden voor bedrijvigheid binnen de gemeente. De bedrijventerreinenvisie op bedrijventerreinen dateert uit 2011 en kijkt vooruit tot 2020. De visie is vooral gericht op de bedrijventerreinen voor reguliere bedrijfsactiviteiten en loopt nog niet vooruit op een locatie voor bedrijven gebaseerd op circulariteit en duurzame energie. Voor een circulair en energielandschap is er de noodzaak om een ander soort bedrijventerrein te ontwikkelen wat niet direct inpasbaar is in een reguliere uitbreiding, zowel qua schaalgrootte als qua activiteiten. Daarom is er in de nieuwe visie van de gemeente al rekening gehouden met de ontwikkeling van een circulair energielandschap. Het voorliggende plan is een invulling van deze visie . Van belang voor onderhavig plan is dat de gemeente bedrijvigheid in haar beleid het buitengebied wil faciliteren op de huidige locatie met oog voor landschappelijke inpassing. Ruimtelijke kwaliteit en landschappelijke inpassing staan hoog op de agenda van de gemeente Staphorst.
Onderhavig plan kan worden gezien als een uitbreiding van bestaande bedrijvigheid in het buitengebied, aangevuld met nieuwe bedrijvigheid die bij uitstek passend is op deze locatie door de in hoofdstuk 4 van deze toelichting genoemde locatievoordelen en ook passend is binnen de nieuwe visie van de gemeente voor het Circulaire Energielandschap. Hierbij speelt een kwalitatief hoogstaande landschappelijke inpassing een belangrijke rol.
53 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
5.4.3 Ruimtelijke Atlas en Welstand Algemeen De Ruimtelijke Atlas en Welstandnota van de gemeente Staphorst dient als vervanging van de voorgaande welstandsnota, die als te knellend werd ervaren. Daarvoor in de plaats is er een globaler welstandbeleid op basis van een welstandskaart. De atlas is een analyse en verhaal in kaartbeelden van de gemeente. De welstandsnota is meer dan voorheen gebaseerd op de ruimtelijke opbouw van de gemeente en haar verschillende kernen. De welstandskaart is een specifieke uitwerking van de atlas voor het welstandsbeleid. De Ruimtelijke Atlas en Welstandsnota bieden samen een ruimtelijk kader, waar een welstandscommissie of stadsbouwmeester maar ook stedenbouwkundige(n), architecten en andere adviseurs zich op kunnen baseren. Op deze manier fungeert de atlas als een soort raamwerk voor het ruimtelijk beleid en de welstandskaart als een overzichtelijk toetsinstrument. Bij nieuwe ontwikkelingen vormen een goed ruimtelijk beleid en hierop afgestemde bestemmingsplannen de basis voor het welstandsbeleid, omdat hierin de bebouwingsvlakken, bouwenveloppen en/of bouwvolumes worden vastgelegd. Toetsing van het initiatief aan het ‘Ruimtelijke atlas en Welstandsnota’ Bij de aanvraag van een omgevingsvergunning zal het (definitieve) bouwplan worden getoetst aan de welstandsnota. In hoofdstuk 3.3 is al uiteengezet hoe het toetsingskader werkt.
5.4.4 Conclusie toetsing aan het gemeentelijk beleid Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling in overeenstemming is met de gemeentelijke beleidsuitgangspunten zoals verwoord in deze paragraaf behandelde beleidsstukken.
H6 Omgevingsaspecten Een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling kan van invloed zijn op de (nabije) omgeving en tegelijkertijd kan de omgeving van invloed zijn op het nieuwe initiatief. In dit hoofdstuk wordt het initiatief getoetst aan de diverse omgevingsaspecten.
6.1 Brandveiligheid In dit deelhoofdstuk wordt onderbouwd dat het plan beperkte significante risico’s met zich meebrengt voor de nabije omgeving als het gaat om brandveiligheidsrisico’s. Ook wordt de bouwkundige brandveiligheid behandeld. Het brandveiligheidsaspect zal in eerste instantie per initiatiefnemer bekeken moeten worden. Daarna wordt de brandveiligheid voor beide initiatieven integraal beoordeeld. Onderdeel daarvan zijn de voorzieningen die worden gerealiseerd om hulpverleningsdiensten in staat te stellen adequaat en effectief op te kunnen treden bij een mogelijk incident. Er zal een brandveiligheidsplan worden opgesteld zodra de concrete invulling en technische uitvoering van de bedrijfsactiviteiten bekend is.
Van Reel Alleen voor de activiteiten vergassen en vergisten speelt het milieuaspect externe veiligheid en brand. Dit aspect speelt niet (boven reguliere zaken) bij de hoogwaardige opmerking van steenachtige materialen en de circulaire hub. Qua veiligheid is het belangrijkste aandachtspunt vergistingsgas. Dit zit opgeslagen onder de gasdaken van de vergister en is naar verwachting rond de 5.000 kuub. Vergistingsgas bestaat uit CO2, methaan en enkele verontreinigingen. Dit gas bevat geen zuurstof en is hierdoor niet explosief, maar is wel brandbaar. In geval van brand waarbij het biogas vlam vat is het gas echter in enkele seconden weg. Het grootste veiligheidsrisico met vergisting gas is dat er een lek is en dat gassen ontsnappen. Dit zal worden betrokken
54 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
bij de QRA die wordt uitgevoerd in het kader van het verkrijgen van de milieutoestemming op grond van het Besluit activiteiten leefomgeving. Qua brandgevaar speelt de opslag van houtafval ten behoeve van de vergasser. De opslag en het bewerken van houtafval is een bestaande activiteiten bij Van Reel. Brandpreventie en het bestrijden van een brand is onderdeel van het ter zijner tijd op te stellen brandpreventieplan. Voor de vergister zal er opslag plaatsvinden van plantaardige stromen zoals cacao dopper of stropellets (verwachting maximaal enkele honderden tonnen). Deze stromen worden binnen opgeslagen. Ook hierop zal het brandpreventieplan betrekking hebben.
Hooikammer Focus voor het initiatief van Hooikammer zal liggen op de risico's van de aanwezige elektrische auto’s, energy-storage packs en het groene dak met daarop zonnepanelen. Alle gebouwen en installaties zullen worden ontwikkeld naar de huidige veiligheidsstandaarden. Er is in het geval van Hooikammer spraken van 24 uurs camerabewaking van het gehele object. Alle voertuigen worden middels camerabeeld gemonitord. Daarnaast wordt bij elke voertuig de temperatuur van het systeem 24 uur per dag gemeten en bijgehouden. Bij een overschrijding van de grenswaarde, of pieken in het systeem schakelt de oplaadvoorziening zichzelf uit. Omdat het opladen van de voertuigen gebeurt middels traag laden AC is het risico op het ontstaan van hoge temperaturen significant lager dan bij DC laden Voor elektrische voertuigen en laadvoorzieningen in parkeerstallingen staan geen brandveiligheidseisen in het Bouwbesluit 2012. Ook in het BBL staan er geen specifieke eisen wbt brandveiligheid. Wel worden strengere eisen gesteld aan oplaadvoorzieningen.
Deze zullen opgevolgd worden bij de realisatie van de plannen; Oplaadvoorzieningen voor elektrische voertuigen Er worden strengere eisen gesteld aan oplaadvoorzieningen voor elektrische voertuigen bij nieuwbouw (artikel 4.199, lid 2 en artikel 4.230a, Bbl) en verbouw (artikel 5.21d, Bbl): Oplaadpunten in een parkeergarage moeten voldoen aan mode 3 of mode 4 als bedoeld in NEN 1010. In de NIPV-publicatie Brandveiligheid van parkeergarages met elektrisch aangedreven voertuigen wordt meer informatie gegeven over deze laadpalen (4). Oplaadpunten in een parkeergarage moeten tegelijkertijd uitgeschakeld kunnen worden; De oplaadpunten en uitschakelvoorziening moeten bij de toegang van de parkeergarage worden aangegeven. Verder is er op de locatie een mobiele dompelbak aanwezig. Mocht er in het uiterste geval toch een brand uitbreken dan rijdt er een heftruck naar de auto en wordt de auto in de dompelbak geplaatst. Auto’s met instabiele accu’s worden uit voorzorg in de dompelbak geplaatst. De plannen zullen gedurende de ontwikkeling steeds worden afgestemd met brandweer/veiligheidsregio IJsselland. Waarbij bij de uiteindelijke aanvraag voor de omgevingsvergunning voor het bouwen de brandveiligheid verder technisch wordt uitgewerkt.