Toelichting Bestemmingsplan Spoedzoekers Uithofsweg 19-3-25
Tekst van het document
Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen Datum: 19-03-2025 Status: Definitief
NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Inhoud H1 Inleiding ....................................................................................................................... 5 1.1 Aanleiding (beschrijving initiatief) .............................................................................. 5 1.2 Plangebied .................................................................................................................. 7 1.3 Vigerende planologische situatie ............................................................................... 7 1.4 Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan ..................... 8 H2 Historisch-geografisch beschrijving plangebied en omgeving .................................... 9 2.1 Bestaande Situatie ...................................................................................................... 9 2.2 Ontstaansgeschiedenis ............................................................................................. 10 2.3 Hydrologie ................................................................................................................ 12 2.4 Landschaps- en natuurwaarden ............................................................................... 15 2.5 Archeologie en cultuurhistorie .................................................................................
17 2.6 Stedenbouwkundige waarden.................................................................................. 20 H3 Ruimtelijk- functionele inpassing en beeldkwaliteit ................................................. 23 3.1 Beeldkwaliteitseisen ................................................................................................. 23 3.2 Ruimtelijke en landschappelijke inpassing ............................................................... 23 3.3 Functionele inrichting ............................................................................................... 23 3.4 Welstandskaart ......................................................................................................... 27 H4 Verbetering van de ruimtelijke kwaliteit (als gevolg van het initiatief) ................... 27 4.1 Gebruikswaarde........................................................................................................ 27 4.2 Belevingswaarde ....................................................................................................... 29 4.3 Toekomstwaarde (duurzaamheid) ........................................................................... 29 4.4 Conclusie ...................................................................................................................
30 H5 Toets initiatief aan beleidskaders ............................................................................. 30 5.1 Rijksbeleid ................................................................................................................. 30 5.1.1 Nationale omgevingsvisie ...................................................................................... 30 5.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking .................................................................. 31 5.1.3 Conclusie toetsing aan het rijksbeleid ................................................................... 33 5.2 Provinciaal Beleid ..................................................................................................... 33 5.2.1 Omgevingsvisie Overijssel (2017) .......................................................................... 33 5.2.2 Omgevingsverordening Overijssel ......................................................................... 34 5.2.3 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel........................................................ 34 5.2.4 Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel 36 5.2.4.2 Ontwikkelperspectieven ..................................................................................... 42 5.2.4.3 Gebiedskenmerken.............................................................................................
43 2 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
5.2.5 Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving ...................................................................... 47 5.3 Programmering bedrijventerreinen West-Overijssel ............................................... 48 5.3.1 Provinciaal beleid voor werklocaties: algemene toelichting................................. 48 5.4 Gemeentelijk beleid.................................................................................................. 51 5.4.1 Omgevingsvisie ‘Staphorst voor elkaar’ ................................................................ 51 5.4.2 Bedrijventerreinenvisie Staphorst ......................................................................... 53 5.4.3 Ruimtelijke Atlas en Welstand............................................................................... 54 5.4.4 Conclusie toetsing aan het gemeentelijk beleid ................................................... 54 H6 Omgevingsaspecten .................................................................................................. 54 6.1 Brandveiligheid ......................................................................................................... 54 6.2 Milieugevaarlijke stoffen .......................................................................................... 55 6.3 Milieueffectrapportage ............................................................................................
56 6.3.1 M.e.r.-beoordeling ................................................................................................ 57 6.3.1.1Toetsingskader .................................................................................................... 57 6.3.1.2 Kenmerken en omvang van het project ....................................................... 58 6.3.1.3 Locatie van het project ....................................................................................... 58 6.3.1.4 Kenmerken van het potentiële effect ................................................................ 59 6.3.1.5 Conclusie............................................................................................................. 61 6.4 Duurzaamheid .......................................................................................................... 61 6.5 Bodem....................................................................................................................... 61 6.5.1 Algemene Conclusie Bodemonderzoek ................................................................. 62 6.6 Geluid........................................................................................................................ 62 6.6.1 conclusie ................................................................................................................
64 6.7 Luchtkwaliteit ........................................................................................................... 64 6.7.1 Conclusie................................................................................................................ 64 6.8 Stikstof en WNB ........................................................................................................ 64 6.9 Geur en Stof .............................................................................................................. 65 6.10 Bedrijven en milieuzonering (VNG) ........................................................................ 65 6.10.1 Situatie Plangebied: externe en interne werking ................................................ 69 6.10.2 Conclusie.............................................................................................................. 69 6.11 Externe Veiligheid ................................................................................................... 69 6.11.1 inrichtingen .......................................................................................................... 70 6.11.2 Vervoer gevaarlijke stoffen over weg, water en spoor en via buisleidingen ...... 70 6.11.3 BRZO en BEVI .......................................................................................................
74 6.11.4 Conclusie externe veiligheid ................................................................................ 74 3 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
6.12 Water en waterhuishouding................................................................................... 74 6.12.1 Standaard Waterparagraaf .................................................................................. 74 6.12.1.1 Waterhuishoudkundig plan .............................................................................. 75 6.12.2 Overstromingrisicoparagraaf............................................................................... 80 6.13 Klimaatadaptatie .................................................................................................... 84 6.13.1 Conclusie klimaatadaptatie: ................................................................................ 87 6.14 Archeologie/cultuurhistorie ................................................................................... 88 6.14.1 Conclusie.............................................................................................................. 89 6.15 Flora en Fauna (Ecologie) ....................................................................................... 89 6.15.1 Conclusie Ecologie ............................................................................................... 90 6.16 Mobiliteit ................................................................................................................
90 6.16.1 Parkeren .............................................................................................................. 92 6.16.2 In-en uitritten ...................................................................................................... 93 6.17 Verlichting............................................................................................................... 94 6.18 Gezondheid............................................................................................................. 94 H7 Sociale Component ................................................................................................... 94 H8 Uitvoerbaarheid ........................................................................................................ 94 8.1 Economische Uitvoerbaarheid ................................................................................. 94 8.2 Maatschappelijke Uitvoerbaarheid .......................................................................... 94 8.3 Burgerparticipatie ..................................................................................................... 95 8.4 Inspraak en Vooroverleg .......................................................................................... 95 8.5 Kabels en leidingen ...................................................................................................
95 8.6 Bereikbaarheid (hulpdiensten, huisvuildiensten, tijdens bouw) ............................. 95 8.7 Tijdelijke opslag grond .............................................................................................. 95 H9 Juridische aspecten planregels (voor zover afwijkend van het moederplan) .......... 95 H10 Handhaafbaarheid................................................................................................... 96 11 Bijlagen ...................................................................................................................... 97
4 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
H1 Inleiding 1.1 Aanleiding (beschrijving initiatief) In 2018 heeft de gemeente Staphorst in zijn omgevingsvisie een gebied aangewezen voor het ontwikkelen van een duurzaam energielandschap. Het doel van het gebied is om bedrijven ruimte te geven die zich richten op het leveren van een bijdrage aan de circulaire economie en/of de energietransitie. Het bieden van de gelegenheid voor deze categorie bedrijven zich hier te vestigen is in lijn met de duurzaamheidsdoelstelling van de gemeente Staphorst. Voorliggend bestemmingsplan maakt het mogelijk dat twee bedrijven zich binnen dit aangewezen gebied vestigen die zich richten op het leveren van een bijdrage aan een circulaire economie en de energietransitie. De bedrijven Van Reel Groep en Hooikammer Automotive, beide gevestigd in de gemeente Staphorst, hebben het initiatief genomen om te komen tot de realisatie van bedrijfsactiviteiten op het gebied van duurzame energie en circulaire economie in de nabijheid van Uithofsweg 2 te Rouveen. De initiatieven van de bedrijven Hooikammer Automotive en Van Reel Groep betreffen in grote lijnen het opwekken en opslaan van elektrische energie, het omzetten van afvalstromen in groene energie en het circulair verwerken en opwerken van bouw- en sloopmaterialen.
Hooikammer Automotive Het initiatief van Hooikammer Automotive omvat een circulaire energie-hub in de vorm van een zogenaamde ‘mega accu’ die is opgebouwd uit maximaal 3000 elektrische auto's waarbij de accu’s van de gestalde elektrische auto’s fungeren als een opslagmedium voor de opslag en distributie van lokaal opgewekte energie. De gestalde elektrische auto’s worden gekoppeld aan laadpalen waarmee bi-directioneel geladen en ontladen kan worden . Het laden vindt plaats door middel van zonnepanelen en de nabijgelegen windturbine. De 3000 elektrische auto’s zijn onderdeel van tijdelijke stalling van auto's welke uit gebruik genomen zijn, tot deze een nieuwe bestemming krijgen. De auto’s staan gemiddeld 6 weken op het terrein van Hooikammer Automotive. Door elektrische energie (tijdelijk) op te slaan in de accu’s van de gestalde auto’s wordt een bijdrage geleverd aan het opvangen van het verschil tussen vraag en aanbod van elektriciteit en de stabiliteit van de energievoorziening te garanderen en piekbelastingen van het regionale elektriciteitsnet te voorkomen of te beperken. De bouw van de opslag wordt in fases uitgevoerd. Dit betekent dat er niet meteen in het eerste operationele jaar 3000 elektrische auto's gestald staan. Het aantal groeit naarmate er opslagcapaciteit voor auto’s wordt gerealiseerd.
De snelheid van deze gefaseerde bouw is afhankelijk van vraag en aanbod in de markt en zal toenemen door Europese wetgeving die aangeeft dat vanaf 2030 leaseauto’s elektrisch aangedreven moeten zijn. Hierbij geldt dat het minimale aandeel elektrische auto’s dat wordt gestald 20% meer bedraagt dan het procentuele aandeel elektrische auto’s op de Nederlandse leasemarkt. De stalling zal gefaseerd worden opgebouwd en zo meegroeien met de innovatieve marktontwikkeling. De gezamenlijke accucapaciteit bedraagt circa 73,5 mWh, wanneer de opslag volledig is gevuld met elektrische auto’s. De opslaglocatie biedt de mogelijkheid om binnen een gesloten netwerk energie op te slaan en te distribueren. Van Reel Groep De huidige activiteiten van de Van Reel Groep bestaan uit werkzaamheden op het gebied van groenrecycling, compostering en de ontvangst en bewerking van bouw- en sloopafval en afvalhout. Van Reel wil haar activiteiten uitbreiden naar een circulaire bouw- en grondstoffen hub met daarbij opwekking en opslag van duurzame energie zoals elektriciteit, methanol, bio- /aardgas en waterstof. Het geproduceerde gas wordt direct afgezet op het bestaande lokale en regionale aardgasnetwerk. Hierdoor worden op de
5 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
voormalige locaties de aan- en afvoerbewegingen aanzienlijk gereduceerd, voegt ruimtelijke kwaliteit toe aan deze voormalige locaties en verbetert de verkeersveiligheid aldaar. De toe te voegen bedrijfsactiviteiten van de Van Reel Groep zijn als volgt: • • • • •
Circulaire bouwmaterialen en bouwstoffen HUB (van lokale bouw- en sloopprojecten); Hoogwaardige opwerking steenachtige materialen en granulaten (beton en stenen); Vergassen van sloophout tot methanol, waterstof en bio- /aardgas; Vergisten van regionaal vrijkomend snoeihout en groenafval tot biogas en turfvervanger; Mobiele energieopslag met gebruikmaking van in daluren geproduceerde elektra.
In de volgende tabel zijn de activiteiten van Van Reel Groep en Hooikammer Automotive samengevat.
Initiatief
spoedzoeker Oppervlak input te in m2
Opwekken en opslaan elektrische energie in accu’s
Hooikammer 37.800
Jaardoorz et Output Input (ton/j) (mW)
Jaardoorzet Output
Wijze Opslag Partners
Zon PV Stroom wind- Variabel molen Externe bronnen duurzame energie
Variabel, 73,5 Variabel mW max opslagcapacit eit.
Geschakelde accu’s elektrische auto’s
Enspire me &Smartgrid
Circulaire HUB bouwma- Van Reel terialen en grondstoffen
20.000
Bouwmateriaal Bouwproducten Gebouwdelen
Bouwmateriaal Bouwproduct en Gebouwdelen
Loods Buiten- Regionale bouwterrein bedrijven
Vergassingsinstallatie voor sloophout tot methanol
Van Reel
10.000
A + B hout
40000
Biomassa Etha- 19500 ton nol
Procesinstal- HoST latie Buitenterrein
Vergisten van snoeihout Van Reel en groenafval tot biogas en turfvervanger
10.000
Snoeihout en groenafval
120000
Biogassen Turfvervanger Warmte
8 miljoen Procesinstal- HoST (ROVA) m3 groen gas latie Buitenterrein
Hoogwaardige opwerking Van Reel steenachtige materialen
30.000
Beton en Stenen
<100.000
Grondstoffen voor productie beton en stenen
<100.000 ton /j
Elektrische energie opwek & energy storage
5000
Daluren Stroom windmolen of Stroom vergasser of ver- gister
Van Reel
Elektriciteit
Procesinstal- Regional e Beton- inlatie Buiten- dustrie terrein
Accustora- ge UMS Buitenterrein
Tabel 1: Beschrijving initiatieven Van Reel Groep en Hooikammer Automotive
De twee initiatieven worden onderdeel van een Circulair Energielandschap. Bedoeling is dat dit landschap ruimte biedt voor het ontplooien van initiatieven die expliciet bijdragen aan de lokale circulaire economie en /of een bijdrage leveren aan de energietransitie. Hierover zijn tussen provincie Overijssel en gemeente Staphorst afspraken gemaakt in het kader van de intentieovereenkomst d.d. 27 oktober 2022, met als
6 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
eindresultaat een visie voor het Circulair Energielandschap die wordt overgenomen in de beleidsstukken van provincie en gemeente. Vooruitlopend op de ontwikkeling van dit circulair energielandschap zijn de spoedzoekers de pionierende bedrijven in dit gebied die met hun bedrijfsvoering een significante bijdrage kunnen leveren aan de circulaire economie en de energietransitie.
1.2 Plangebied Het totale plangebied bestaat uit twee delen; een oostelijk deel, waar het bestaande bedrijf van Van Reel zich bevindt en waar de nieuwe bedrijfsfuncties van Van Reel en Hooikammer worden ontwikkeld, en een westelijk deel, gevormd door een deel van de voormalige Bisschopsschans. Dit deel vormt onderdeel van de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving, die verderop in deze toelichting nader zal worden besproken. Het westelijk deel maakt deel uit van het landschappelijk inpassingsplan, wat als voorwaardelijke verplichting is opgenomen in de planregels en is daarmee wel een juridisch bindend onderdeel van het plan. De fysieke ingrepen hier zijn echter beperkt tot een landschappelijke upgrade in de vorm van natuurontwikkeling in combinatie met extensief beheer op het bestaande grasperceel. Wanneer in deze toelichting verder wordt gesproken over ‘het plangebied’ zal vanaf nu vrijwel altijd het oostelijk deel worden bedoeld, waar alle bedrijvigheid zal worden ontwikkeld. Het oostelijk deel van het plangebied; vanaf nu ‘plangebied’, ligt aan de Uithofsweg te Rouveen en wordt begrensd door de Uithofsweg, Sluitersweg en de spoorweg Zwolle-Meppel.
Kadastraal is het totale plangebied (inclusief Bisschopsschans) bekend als gemeente Staphorst, sectie AP, nummers 730, 737, 751, 1065,1066, 1088, 1100, 1111, 1112, 1124, 1125, 1130, 1131, 1132, 1137, 1138, 1139,1146, 1147, 1167, 1174, 1344, 1343, 1437, 1438, , 1552, 1553, 1775 Op afbeelding 1 is het plangebied indicatief weergegeven.
Afbeelding 1: Locatie plangebied
1.3 Vigerende planologische situatie Op de planlocatie gelden twee bestemmingsplannen. Het bestemmingsplan Buitengebied (NL.IMRO.0180.5102017002-VS01, vastgesteld 9-7-2019) en het Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Uithofsweg 2 te Rouveen (NL.IMRO.0180.5102016006-VS01, vastgesteld 6-6- 2017). De partiele herziening geldt alleen voor het bedrijf van de firma Van Reel en is destijds in het leven geroepen om
7 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
een uitbreiding van het bedrijfsterrein te bewerkstelligen.
Op onderstaande uitsneden is het plangebied te zien van de twee vigerende bestemmingsplannen.
Afbeelding 2: Huidige planologische situatie met indicatieve plangrens (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
1.4 Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan De uitbreiding van de activiteiten vinden nagenoeg allemaal plaats binnen het bestemmingsplan Buitengebied Staphorst. De planlocatie omvat voornamelijk agrarische grond die omgezet moet worden in gronden met een bedrijfsbestemming. Het bestemmingsplan biedt geen mogelijkheid om de bedrijfsbestemming uit te breiden en de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Het bestemmingsplan zegt onder meer over strijdig gebruik op de huidige agrarische percelen: Artikel 3.5.2 Strijdig gebruik Onder strijdig gebruik met deze bestemming wordt begrepen het gebruik dat afwijkt van de bestemmingsomschrijving, waaronder in elk geval wordt begrepen: Onder a: het gebruik van gronden en bouwwerken voor niet-agrarische bedrijvigheid, anders dan de in lid 3.1 en 3.5.1 toegelaten nevenactiviteiten; Onder g: het opslaan van mest, bermmaaisel, producten die vrijkomen bij het schoonmaken van sloten, hooibalen en/of andere agrarische producten buiten het bouwvlak, anders dan tijdelijke opslag en anders dan bestaande opslag en opslag ter plaatse van de aanduiding 'opslag'; De beoogde gebruiksactiviteiten zijn niet-agrarisch en omvatten ook de opslag en verwerking van agrarische- en afvalproducten.
Ook activiteiten zoals de grootschalige opwek en opslag van energie en het bedrijfsmatig stallen van auto's kunnen niet gerealiseerd worden op de huidige bestemming. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om de initiatieven te kunnen realiseren.
8 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 3: Luchtfoto met plangebied
H2 Historisch-geografisch beschrijving plangebied en omgeving 2.1 Bestaande Situatie Het plangebied ligt in de gemeente Staphorst op de grens met de gemeente Dalfsen. Het plangebied is gesitueerd ten noorden van de N377 die van de Lichtmis richting Dedemsvaart loopt op het punt waar de spoorlijn Zwolle-Meppel de Dedemsvaart kruist. Iets ten westen van het plangebied ligt de belangrijke
verkeersader A28 en de afslag Lichtmis. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door Sluitersweg, aan de oostzijde door de Spoordijk en het zuiden en westen de Uithofsweg. Aan de Uithofsweg Afbeelding 4: Groenrecycling Rouveen
9 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
bevindt zich hier het groenrecyclingbedrijf Van Reel. De dichtstbijzijnde kern is Rouveen, in de gemeente Staphorst.
Afbeelding 5: kruising Uithofsweg en N377 richting Nieuwleusen
2.2 Ontstaansgeschiedenis Het gebied kent zijn historie in de veenontginning. Van oorsprong een (hoog)veengebied, ontgonnen volgens een kenmerkende strokenverkaveling. De eerste nederzettingen en ontginningen ontstonden in de 12e eeuw vanaf de oeverwallen langs het Zwarte Water en Meppelerdiep. De ontginning van het gebied resulteerde in langgerekte smalle kavels. Het Zwartewatersklooster, net ten westen van het plangebied, had hier een belangrijke rol in. Doordat de ontginningsbasis een gebogen vorm had (met het Zwarte Water en Meppelerdiep mee) ontstond een ‘gerende’ verkaveling die uiteindelijk als een “taartpunt” samenkwam in de puntlanden bij Punthorst. De Leidijk is een historische achterkade van de ontginningen en ligt in ditzelfde patroon. Het Reestdal vormt een uitzondering op deze ontginningswijze. Het Reestdal is namelijk vanuit klooster Dickninge (gelegen aan de overzijde van de Reest bij De Wijk) ontgonnen. Bij de ontginning van het (laagveen)gebied verschoven de nederzettingen met de ontginning mee in oostelijke richting tot aan waar het boerderijlint van Staphorst en Rouveen nu ligt. De knikken in de huidige verkavelingsstructuur duiden nog op de voormalige ontginningsbases en nederzettingen. Op zandopduikingen in het laagveengebied stonden kerken, zogenaamde kerkheuvels.
Het (hoog)veen en de heide ten oosten van de Leidijk is in de jaren ’30 van de vorige eeuw systematisch ontgonnen. Dat gebeurde vanuit Punthorst. Dankzij de economische crisis in die tijd kon het Staphorster Bos worden aangelegd. Dit leverde een ruim opgezet wegenpatroon op om het hout af te voeren. Door vererving werden in Staphorst en Rouveen de lange smalle kavels in de lengte opgedeeld, waardoor de kavels steeds smaller werden. Op den duur paste de boerderijen niet meer naast elkaar, maar werden achter elkaar geplaatst. Hierdoor is de unieke opbouw van het boerderijlint ontstaan, met soms vijf boerderijen achter elkaar. Deze unieke lintbebouwing is aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Uiteindelijk werden de percelen te smal en klein om doelmatig in landbouwkundig bedrijf te kunnen zijn. Daarom
Afbeelding 6: Impressie aanwezig landschapsvormen: rationele blokverkaveling en smalle strookverkaveling met Elzensingels
10 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
werd in de jaren ’40 in meerdere fasen ruilverkaveling Staphorst uitgevoerd waarbij de waterhuishouding en infrastructuur werden verbeterd en in onbruik geraakte cultuurgronden herontgonnen werden. Op onderstaande afbeeldingen is te zien hoe het landschap en verkavelingspatroon door de jaren heen is veranderd, beginnend met de situatie rond 1860 tot nu in 2022. Duidelijk is te zien dat de smalle strokenverkaveling langzamerhand is verdwenen en is vervangen door grote rationele blokverkaveling, vooral ten oosten van het bebouwingslint Staphorst -Rouveen in het jonge ontginningslandschap.
11 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 7: Afbeeldingen Ontwikkeling landschap vanaf ca. 1900 tot nu
2.3 Hydrologie Rondom het plangebied bevinden zich diverse waterlopen die het gebied ontwateren van Oost naar West(hoog naar laag). De afvoersloten bevinden zich naast de Sluitersweg en de Oostermenneweg, langs de Spoordijk loopt een brede sloot die ooit in het kader van een KGO is verbreed met natuurontwikkeling.
12 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Het perceel ten zuiden van de bedrijfslocatie van Van Reel wordt omzoomd door een afvoersloot met daaromheen verbrede natte laagtes voor plas/dras. De Dedemsvaart is hydrologisch eigenlijk geen onderdeel van het plan.
Afbeelding 8: Hydrologie plangebied
Afbeelding 9: Perceel waar Hooikammer gaat ontwikkelen: laag grasland omzoomd door plas-dras
13 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 1: verbrede watergang langs de Spoordijk
Afbeelding 11: Knijpconstructie nabij kruising Oostermenneweg/Uithofsweg
14 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
2.4 Landschaps- en natuurwaarden Het landschap rond Staphorst en Rouveen is van een bijzondere kwaliteit vanwege de herkenbare verschillende (historische) landschappen; de oeverlanden langs het Meppelerdiep, het slagenlandschap van het laagveengebied, het houtsingelandschap, het dekzandgebied en het Reestdal. In de historische landschappen ofwel deelgebieden zijn hoge aardkundige, cultuurhistorische, ecologische en ruimtelijke waarden in onderlinge samenhang aanwezig. 1. 2. 3. 4. 5.
Houtsingelgebied: deels gaaf, deels ‘gesleten’ houtsingellandschap, eikenlanen, lintbebouwing beschermd dorpsgezicht De Streek. Laagveengebied: sloten- en weteringenstelsel, geknikte verkaveling, openheid, eendenkooien, kerkheuvels, grote natuurkernen, ganzen en weidevogels. Dekzandgebied: relatief open gebied, voormalig hoogveengebied op zand, groot bosgebied, laanbeplanting langs wegen, relatief kleinschalige gebied rond Punthorst. Oeverlanden: dijken, oude stroomruggen, terpen, oude strangen. Reestdal: kleinschalig gaaf beekdallandschap, kleine bolvormige essen, beekdalnatuur, hoger gelegen oude bewoningsplaatsen en andere archeologische rijkdom.
Afbeelding 12: Kaart landschapsplan Staphorst: landschaps- en natuurwaarden
Het plangebied ligt in het jonge ontginningslandschap, wat grotendeels overeenkomt met dekzandgebied. Het gebied ligt op de overgang van het houtsingellandschap van De Streek (het dorpslint Staphorst- Rouveen) naar het open ontginningslandschap tussen Staphorst en Nieuwleusen. De overgang is duidelijk te zien daar waar de smalle verkaveling overgaat in grootschalige verkaveling. Het Houtsingellandschap
15 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
rondom Staphorst is voor Nederlandse begrippen vrij uniek, vooral de smalle strokenverkaveling die te zien is rondom het bebouwingslint. Het grootschaliger ontginningslandschap kent minder bijzondere kwaliteiten, waardoor een ontwikkeling in dit landschap minder afbreuk zal doen dan wanneer dit in het cultuurhistorisch waardevollere Houtsingellandschap ontwikkeld zou worden.
Afbeelding 3: Smalle strokenverkaveling Tiphoeksweg (houtsingellandschap)
Afbeelding 2: Grootschalige verkaveling Sluitersweg
16 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Natuurwaarden: Het plangebied bevindt zich middenin voornamelijk grootschalig agrarisch cultuurlandschap, waar de natuurwaarden niet bijzonder hoog te noemen zijn. Meer richting de Bisschopsschans op de overgang naar het Houtsingellandschap bevindt zich een oude eendenkooi en zijn de weidegronden van de Bisschopsschans waardevol door meer extensief gebruik.
Afbeelding 4: karakteristieken verschillende landschapstypes planlocatie
2.5 Archeologie en cultuurhistorie Op het gebied van archeologie en cultuurhistorie zijn er een paar elementen die van belang zijn en die uiteindelijk ook het huidige cultuurlandschap mede hebben bepaald. Kenmerkende verkaveling Allereerst de kenmerkende smalle strokenverkaveling die later overgegaan is in grootschalige blokverkaveling omwille van de efficiëntie van de landbouw. Langs verschillende ontginningsassen werd het land stelselmatig ontgonnen. Belangrijke ontginningsassen zijn De Streek en de Leidijk. Dedemsvaartsche Stoomtramweg-Maatschappij De Dedemsvaartsche Stoomtramweg-Maatschappij (afgekort DSM) was een bedrijf dat het vervoer van personen en goederen per stoomtram in Noordoost-Overijssel en Zuidoost-Drenthe verzorgde. Het bedrijf werd in 1885 opgericht en fuseerde in 1936 met de EDS. De stoomtramlijnen werden in 1947 opgeheven. Op de locatie van het huidige plangebied was destijds een station gesitueerd, waar men kon overstappen van de reguliere treinverbinding Zwolle-Groningen op de stoomtram. Naarmate het goederenvervoer, van onder meer turfstrooisel, flink afnam werd de lijn onrendabel. De locatie was dus destijds ook eigenlijk al een logistieke –en energiehub (grondstoffen voor energie-opwek en overslag goederen).
17 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 6: Plangebied nabij spoorbrug en station waar men kon wisselen van trein naar Stoomtram
Afbeelding 5: Route Stoomtram
18 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Bisschopsschans Een opvallend element (tenminste in vogelvlucht) is de stervormige Bisschopsschans nabij de Lichtmis op de kruising N377 -A28. De Bisschopsschans is een verdedigingswerk uit de 17e eeuw wat bescherming moest bieden tegen de oprukkende troepen van de Bisschop van Munster (Bernard van Galen, ook wel Bommen Berend genoemd). Omdat de geplande versterking van de schans destijds te laat kwam is de schans waarschijnlijk nooit afgebouwd en kwam daarna in verval. De grond ging over van huurder op huurder en kwam in 1809 in eigendom van Willem Jan Baron van Dedem (waar ook de Dedemsvaart naar is vernoemd). In 1854 werd de schansgracht gedempt, maar in 2008 werd de stervorm van de buitengracht van de schans weer uitgegraven als bergplaats voor water. Het schouwpad werd eveneens wandelpad en daarmee kreeg de Bisschopsschans ook een toeristische bestemming.
Afbeelding 8: Bisschopsschans rond 1860
Afbeelding 7: Bisschopsschans Rond 2023
19 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 9: Luchtfoto Bisschopsschans
2.6 Stedenbouwkundige waarden De stedenbouwkundige waarden in het gebied kenmerken zich vooral door de verspreide bebouwing en meer gefocust op het plangebied het cluster van infrastructuur en de buurtschap wat in de volksmond ook wel “Het Rode Dorp” wordt genoemd. Ten zuidoosten van het plangebied bevindt zich nabij de brug over de Dedemsvaart een klein bebouwingscluster. Hier gaat ook het spoor onder de N377 door. De Uithofsweg gaat hier over in de Dedemsvaartweg. Wat verder opvalt is het trafostation wat langs het spoor staat aan de Uithofsweg/Dedemsvaartweg.
Afbeelding 10: cluster bebouwing nabij Dedemsvaart
20 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 11: Spoorviaduct en trafo stat bij de Dedemsvaartweg
Iets verder naar het Westen ingeklemd tussen het talud van de viaduct van N377 over het spoor, het spoor en Dedemsvaart ligt “het Rode Dorp”. Een opvallend rijtje met huizen wat je eigenlijk in een vooroorlogse of net-naoorlogse woonwijk zou verwachten. Ook bevindt zich aan de Dedemsvaartweg de voormalige Horecagelegenheid “De Roustap” die nu wordt ingezet als huisvesting voor arbeidsmigranten.
Afbeelding 12: Cluster bebouwing Dedemsvaartweg
21 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 13: Voormalige horecagelegenheid "De Roustap"
Voor de rest kenmerkt zich het gebied om het plangebied zich door de verspreide agrarische bebouwing in het grootschalige landschap waarbij vaak de bebouwing nog duidelijk een werkende agrarische functie heeft. En natuurlijk zijn er altijd de windmolens als bepalend element in het (energie)landschap.
Afbeelding 14: Verspreide Agrarische bebouwing
Afbeelding 15: Windmolens als opvallend landschapselement
22 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
H3 Ruimtelijk- functionele inpassing en beeldkwaliteit 3.1 Beeldkwaliteitseisen Voor het gebied gelden op dit moment geen specifieke beeldkwaliteitseisen. Belangrijkste vereiste is een goede landschappelijke inpassing. De beeldkwaliteit bestaat enerzijds uit toevoeging van landschappelijke elementen en de aansluiting op het omliggende landschap en anderzijds door de toevoeging van bijzondere Architectuur op het perceel van Hooikammer. In het in bijlage 2 van de regels toegevoegde landschappelijk inpassingsplan zijn de bouwstenen voor de beeldkwaliteit voor het plangebied verder uitgewerkt. De beeldkwaliteitseisen voor het grotere Circulaire Energielandschap worden nog nader uitgewerkt in de te nog op te stellen gebiedsvisie.
3.2 Ruimtelijke en landschappelijke inpassing In bijlage 10 is een rapportage voor de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving toegevoegd. Hierin is de basis gelegd voor een inpassingsplan met voldoende ruimte voor water natuur en landschapselementen. Door een brede natuurstrook aan de Spoordijk ontstaat een goede inpassing aan de oostzijde. Deze strook wordt ingevuld met natte natuur in de vorm van kleine weitjes omsloten door beplanting. In het terrein en langs de noord- en westzijde van Van Reel worden bestaande groenstructuren verbreed. Dit casco biedt een leidraad om in de toekomst verder uit te breiden in noordelijke of westelijke richting. Het perceel van Hooikammer wordt aan de zuidzijde afgeschermd door een groene wal waar de bedrijfsgebouwen tegenaan gebouwd zullen worden en zo ‘onderdeel” van het landschap worden. Richting de westzijde zal het terrein openblijven zodat de gebouwen vanaf deze zijde (deels) zichtbaar zullen blijven. Verder zal het terrein deels worden omzoomd door waterberging in de vorm van plas-dras zones. De ruimtelijke en landschappelijke inpassing is terug te vinden in het in de bijlage 2 van de regels bijgevoegde landschappelijk inpassingsplan. Dit plan is ook een uitwerking van de KGO als eis vanuit de provincie.
3.3 Functionele inrichting De functionele inrichting van de terreinen aan de Uithofsweg is hieronder visueel weergegeven; op afbeelding 27 is het totale gebied weergegeven waarop nieuwe functies worden gerealiseerd. Op afbeelding 28 is een uitsnede te zien van de functionele inrichting van het terrein van Van Reel, op afbeelding 29 de inrichting van het terrein van Hooikammer.
23 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 16: Inrichtingstekening locatie Uithofsweg Van Reel en Hooikammer
24 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 17: Inrichting deel Van Reel
25 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Afbeelding 18: Inrichting deel Hooikammer
26 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
3.4 Welstandskaart Er moet getoetst worden aan de welstandskaart van de gemeente Staphorst. In het grootste deel van het plangebied geldt een beperkt regime. Langs de Uithofsweg richting Staphorst geldt het reguliere regime. Zie ook onderstaande afbeelding:
Afbeelding 19; uitsnede welstandskaart Staphorst en plangebied
Bij een beperkt welstandsregime worden gebouwen of objecten alleen in relatie tot haar omgeving getoetst. Op dit niveau doet het bestemmingsplan in de regel uitspraken over oppervlakte en hoogte van bebouwing, zonder dat het ingaat op de ruimtelijke vormgeving. Dus plat of schuine kap, nokrichting niet van belang, maar rooilijn bijvoorbeeld wel. Het reguliere regime toetst gebouwen niet alleen in de omgeving, maar als zelfstandig object. De gebouwen van Hooikammer worden op een bijzondere manier landschappelijk ingepast. De gebouwen zijn integraal onderdeel van de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving. Architectuur wordt hierbij uiteindelijk een belangrijke component.
H4 Verbetering van de ruimtelijke kwaliteit (als gevolg van het initiatief) 4.1 Gebruikswaarde De gebruikswaarde van een ontwikkeling wordt onder andere bepaald door de functionaliteit, bereikbaarheid, toegankelijkheid, nut en noodzaak van een initiatief dat ontwikkeld wordt. De locatie aan de Uithofsweg is vanuit de aanwezige energie-infrastructuur uniek in de omgeving. De aanwezigheid van windturbines zorgt voor een aansluiting op het regionale en landelijke elektriciteitsnetwerk. Omdat het
27 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
bedrijf van Hooikammer synergetische aansluiting zoekt met de bedrijfstakken van Van Reel, is alleen daarom een locatie naast de bestaande bedrijfslocatie van Van Reel een logische keuze. Dit gecombineerd met alle logistieke en infrastructurele voordelen en de locatie in een gebied waar er juist vraag is naar andere oplossing dan capaciteitsuitbreiding op het net, maakt dat de locatie in de regio zeer geschikt is als een knooppunt van circulair (her)gebruik van lokaal afval en de lokale opwek, opslag en distributie van duurzame energie. Op onderstaande afbeeldingen is te zien hoe de locatie strategisch ligt op een knooppunt van snelwegen, spoor en gasnetwerk.
Afbeelding 20: infrastructurele voordelen locatie Uithofsweg
28 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
De initiatieven zijn katalysator van het grotere Circulaire Energielandschap Staphorst en worden hier later integraal onderdeel van. De synergie die met de huidige initiatieven al worden gevonden met bestaande energie-infrastructuur, bestaande windturbine e.d. worden met de ontwikkeling van het Circulair Energielandschap verder versterkt en vergroot. Het biedt (in de groen/blauwe dooradering) ook kansen voor de landbouwtransitie, klimaatadaptatie enz.).
4.2 Belevingswaarde De belevingswaarde van een ontwikkeling wordt onder andere bepaald door de beeldkwaliteit, het ‘mooie’, de identiteit van een gebied, het gevoel van (toekomstige) gebruikers en bewoners. Als onderdeel van de in ontwikkeling zijnde gebiedsvisie CEL, wordt de belevingswaarde een centraal onderdeel van het energielandschap. Duurzame opwek, bedrijvigheid, landbouw, natuur, water en landschapselementen vormen samen een landschap dat herkenbaar is en waarvan ook recreatief gebruik gemaakt kan worden. Voorliggend plan voorziet zowel in de toevoeging van en nieuw bedrijventerrein in de groene omgeving bij een bestaand bedrijf als in een goede ruimtelijke inpassing. Het inrichtingsplan (als invulling voor de KGO) dat als voorwaardelijke verplichting aan het bestemmingsplan is gekoppeld draagt bij aan een opwaardering van het landschap en daarmee aan de belevingswaarde. In het oostelijke gedeelte wordt er een groene buffer aangelegd tussen het bedrijventerrein en de bewoners; in dit gedeelte is ook ruimte voor recreatief medegebruik. Zo wordt er een bruggetje en vlonderpad gerealiseerd, worden er wandelpaden door de bosschages aangelegd en wordt het dit gedeelte opengesteld. Hiermee wordt een positieve bijdrage geleverd aan de beleefbaarheid van het gebied.
4.3 Toekomstwaarde (duurzaamheid) De toekomstwaarde van een ontwikkeling wordt onder andere bepaald door het vermogen om ruimtelijke gevolgen van veranderende omstandigheden op te vangen (flexibiliteit, beheerbaarheid). De ontwikkeling is op zichzelf een antwoord op veranderende omstandigheden. Ruimtelijke gevolgen kunnen in de toekomst opgevangen worden door de mogelijkheid te bieden om andere duurzame ruimtevragende initiatieven in synergie aan te laten sluiten op de bestaande initiatieven. Het plan is onderdeel van een bredere ruimtelijke visie op een energielandschap van de toekomst dat juist is ingericht op het opvangen van ruimtelijke gevolgen voor maatschappelijke veranderingen (bijvoorbeeld de energietransitie, maar ook klimaatverandering). Kwaliteitsambities voor toekomstbestendige bedrijventerreinen programmeringsafspraken West-Overijssel In de programmeringsafspraken bedrijventerreinen West-Overijssel zijn ambities opgenomen die moeten zorgen dat er gestreefd kan worden naar toekomstbestendige bedrijventerreinen, met een kwaliteitsniveau dat aansluit bij de landelijke en Europese ambities ten aanzien van duurzaamheid en daaruit volgende wet- en regelgeving. Daarmee wordt ook bijgedragen aan een goed vestigingsklimaat voor de bedrijven in de regio.
Deze kwaliteitsambities worden onderverdeeld in 6 thema’s: bodem en water, circulair bouwen, duurzaam gebruik, gezonde en groene leefomgeving, groene energie en zorgvuldig ruimtegebruik. Hoe het plan hierbij aansluit wordt verder uiteengezet in hoofdstuk 5.3 Het intiatief biedt toekomstwaarde doordat omliggende bedrijven en omwonenden de mogelijkheid geboden wordt om te participeren in de initiatieven, (bijvoorbeeld door het leveren van biomassa of energie vanuit wind of zon). Op deze manier kan er een duurzame kringloop ontstaan. Het plan is een regionale motor voor de energietransitie en een voorbeeldfunctie voor toekomstige initiatieven. De initiatiefnemers staan open voor samenwerking met omliggende bedrijven en omwonenden en zullen het overleg hierover
29 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
initiëren De insteek van de initiatieven van de Spoedzoekers en het uiteindelijke Circulair Energielandschap zijn volledig gericht op de energietransitie en de circulaire economie. Beide onderdelen zijn een wezenlijk onderdeel van toekomstwaarde(duurzaamheid) op het gebied van klimaat/klimaatverandering en uitputting van de aarde.
4.4 Conclusie Als gevolg van de initiatieven worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied verbeterd
H5 Toets initiatief aan beleidskaders In dit hoofdstuk worden de initiatieven getoetst aan het meest recente en voor het plan relevante beleid op rijks,- provinciaal en gemeentelijk niveau. Naast de belangrijkste algemene beleidskaders worden de uitgangspunten die specifiek voor dit plan gelden beschreven.
5.1 Rijksbeleid 5.1.1 Nationale omgevingsvisie Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.
Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede kwaliteit van leven. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen
30 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.
Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Toetsing van het initiatief aan de NOVI Het plan draagt bij aan de energietransitie en biedt ruimte voor circulaire kennisontwikkeling. Hierbij sluit het aan bij de prioriteiten zoals beschreven in de NOVI. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling.
5.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking (Ladder) is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik, met een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Bij besluit van 28 augustus 2012 is de Ladder toegevoegd aan artikel 3.1.6 van het Bro en vervolgens op 1 oktober 2012 in werking getreden. Op 1 juli 2017 is het Bro gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. De Ladder staat als instrument niet op zichzelf, maar geeft mede vorm aan de systeemverantwoordelijkheid van de minister van Infrastructuur en Milieu voor een goede ruimtelijke ordening. Deze verantwoordelijkheid brengt met zich mee, dat de minister ervoor zorgt dat decentrale overheden over de juiste instrumenten kunnen beschikken voor een zorgvuldige benutting van de ruimte. Hieronder wordt begrepen het voorkomen van overprogrammering, het faciliteren van groei, het anticiperen op stagnatie en het leefbaar houden van krimpregio's. De Ladder is onder andere van toepassing op bouwplannen die worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bij het bepalen óf en hoe de Ladder moet worden toegepast zijn de volgende aspecten van belang: •
Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling?
31 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
• • • •
Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied?
Toetsing van het initiatief aan de Ladder voor duurzame verstedelijking In de handreiking die is opgesteld door het Rijk wordt onderscheid gemaakt tussen de categorieën wonen, winkels, kantoren, bedrijventerrein en overige stedelijke functies. Het object van toetsing, het circulaire bedrijvenpark kan het best worden vergeleken met een bedrijventerrein. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voorziet het plan in de toevoeging van een gebouw, dan ligt de ondergrens 'in beginsel' bij een bruto-vloeroppervlakte van minder dan 500 m2. Voor ontwikkelingen in de vorm van een terrein is 'in beginsel' geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als het ruimtebeslag minder dan 500 m2 bedraagt. In het Bro wordt als stedelijke ontwikkeling genoemd: 'ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.' Het ruimtebeslag is meer dan 500m2 en het betreft in zekere zin een bedrijventerrein dan wel andere stedelijke voorzieningen, het gaat hier dus om een stedelijke ontwikkeling. Is de stedelijke ontwikkeling “nieuw”? De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen.
Beoordeeld moet dan worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. Het nieuwe ruimtelijke besluit ten behoeve van de ontwikkeling van het circulaire bedrijvenpark maakt meer bebouwing mogelijk dan er in het huidige planologische regime mogelijk is; de stedelijke ontwikkeling is dus “nieuw”. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling dient de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte aan het bedrijventerrein dat mogelijk wordt gemaakt te bevatten. De behoefte dient te worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van het bedrijventerrein. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Voor bedrijventerreinen is het ruimtelijke verzorgingsgebied veelal groter dan de gemeente, omdat bedrijven vaak een grotere actieradius hebben dan sec binnen de gemeentegrens. Het ruimtelijk verzorgingsgebied is groter dan de gemeente Staphorst alleen. De aard van de bedrijvigheid en bedrijfsmodellen is gemeente- en provinciegrens overstijgend.
De auto’s die worden gestald in de autohub van Hooikammer komen vanuit heel Nederland, maar vooral uit de omliggende provincies naar de hub. Ook reikt het verzorgingsgebied van de nieuwe bedrijfsmodellen van Van Reel tot buiten de regio als het gaat om de aanvoer van biologisch afval en de logistieke handling van accu’s voor mobiele werktuigen. Ook fungeert de energie-hub als belangrijk knooppunt van opslag van (duurzame) energie in de regio, waar niet alleen Staphorst, maar ook het netwerk in de wijde omgeving van profiteert.
32 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? Bij het bepalen van de behoefte wordt gebruik gemaakt van lange termijn prognoses, over bedrijventerreinen voor het betreffende verzorgingsgebied in de komende 10 jaar. Provincies en regio’s beschikken vaak over dergelijke prognoses. Een wachtlijst van bedrijven of een lijst met geïnteresseerde bedrijven wordt niet gezien als (onderbouwing van) de behoefte. Alle ontwikkelingen van bedrijventerreinen in bestaande plancapaciteit die in de behoefte voorzien moeten worden meegewogen. De doelstellingen uit het klimaatakkoord werken door naar provincie, gemeenten en regio. Om deze doelstellingen te halen moet er fors worden geïnvesteerd in de mogelijkheden tot opwek en gebruik hernieuwbare energie. De regio rondom Staphorst en het grootste deel van Overijssel kennen een tekort aan netwerkcapaciteit die naar verwachting niet snel wordt opgelost door netwerkverzwaring. Hierdoor kunnen veel lokale initiatieven die duurzame energie willen opwekken hun duurzaam opgewekte energie niet kwijt op het net. Daarom is er vooral hier behoefte aan slimme oplossingen die het mogelijk maken dat er meer duurzame energie opgewekt kan worden door en voor de (lokale) bevolking en ondernemers. De wil is er vaak wel, maar de juiste (netwerk)technische en organisatorische condities ontbreken.
Daarnaast is er van de maatschappij in het algemeen een grote behoefte aan nieuwe bedrijfsmodellen die uitgaan van circulariteit en duurzaamheid en voorbeelden die laten zien dat deze bedrijfsmodellen succesvol kunnen zijn. Dit werkt als aanjager voor nieuwe duurzame initiatieven. Als andere ondernemers inzien dat ook volledig circulaire en duurzame bedrijfsmodellen, waarbij intrinsiek vanuit een duurzame gedachte wordt gewerkt, succesvol en winstgevend kunnen zijn, is de drempel om mee te doen een stuk lager. De bedrijvigheid zoals deze is geprojecteerd op het circulaire energiepark, kan niet zomaar op een bestemd bedrijventerrein worden geplaatst. De infrastructuur is juist op deze locatie geschikt, door de aanwezigheid van gastransportleidingen, een transformatorstation, de reeds aanwezige infrastructuur t.b.v. de aanwezige windmolens, het spoor, de verbinding met de A28 en natuurlijk het reeds aanwezig zijn van de bedrijvigheid van Van Reel. Groenrecycling op grote schaal kent geen plaats op een regulier bedrijventerrein.
5.1.3 Conclusie toetsing aan het rijksbeleid Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijdigheid met het rijksbeleid.
5.2 Provinciaal Beleid Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening.
5.2.1 Omgevingsvisie Overijssel (2017) De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. •
Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor
33 NL.IMRO.0180.5102022006-VS01
Gemeente Staphorst Buitengebied, partiële herziening Uithofsweg 2 te Rouveen
•
• •
toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving.
5.2.2 Omgevingsverordening Overijssel De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.