Rapport Mooi wark! toekomstbestendige organisatie gemeente Staphorst
Tekst van het document
Groter beroep op samenleving: verbinding leggen met onderwijs, bijvoorbeeld inzet stagiaires. 2. Uitbesteden beheer en onderhoud accommodaties. 3. Afstoten accommodaties. Welke andere knoppen zijn beschikbaar? 4.
Intensiveren activiteiten gericht op preventie (investeren aan voorkant om werk aan achterkant te voorkomen). Wat is de mogelijke impact van keuzes 1.
2. 3.
Groter beroep op samenleving: vrijwillige inzet staat onder druk en inzet vanuit samenleving gebeurt niet vanzelf, ook dat kost veel inzet, (werving, scholing, planning, continuïteit bewaken). Uitbesteden beheer en onderhoud accommodaties. Afstoten accommodaties: Sportaccommodaties kunnen niet zelfstandig fungeren zonder subsidie. Sportaccommodaties bieden mensen mogelijkheden om te kunnen sporten en bewegen. Het is de vraag welke meerwaarde het in tijd en geld heeft wanneer je een subsidierelatie aangaat met een vereniging of de accommodatie in eigen beheer houdt. Ook subsidierelaties met verenigingen vraagt inzet van ambtelijke capaciteit. Jaarlijks wordt de SROI berekend door kenniscentrum sport- en bewegen. De SROI, Social Return On Investment, is het verhoudingsgetal tussen maatschappelijke kosten en opbrengsten. Het geeft aan hoeveel hoger de maatschappelijke opbrengsten zijn dan de kosten. Een SROI boven de 1 betekent dat er sprake is van maatschappelijke meerwaarde. Lokaal is de SROI waarde in Staphorst 2.72 (landelijk is dit 2.76). De SROI wordt bepaald op omgevings/beleidsindicatoren, gezondheidsindicatoren en sport- en beweegcijfers. Baten van sport & bewegen wanneer 10% van de inwoners meer gaat bewegen is berekend op € 1.7 mln. Veranderingen in keuzes hebben mogelijk impact op deze cijfers.
| 35 | Mooi wark!
4.
Intensiveren activiteiten gericht op preventie: investeren aan voorkant om werk aan achterkant te voorkomen. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking. Gemeentelijk beleid Actueel. Beleidsvrijheid Hoog. Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Voor beheer en onderhoud zou minder inzet van de gemeente kunnen plaatsvinden, dit betekent meer inzet om subsidieafspraken met de verenigingen te maken. Formatie op sportbeleid is 16 uur per week, buurtsportcoaches 2,5 fte volgens landelijke norm met financiering uit de Brede regeling combinatiefunctie (geoormerkt geld). Extra inzet op preventie vraagt om meer formatie om alle taken te kunnen uitvoeren.
| 36 | Mooi wark!
Onderwerp: Cultuur, musea, cultureel erfgoed en media Taakvelden: 5.3-5.6 Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Het cultuurbeleid in Nederland is een kerntaak van de rijksoverheid. Dit is verankerd in de Wet op het Specifiek Cultuurbeleid (Wsc). Dit doet het rijk samen met provincies en gemeenten. De afstemming is geregeld in het ‘Algemeen kader interbestuurlijke verhoudingen cultuur’. Daarnaast zijn de Mediawet en de Bibliotheekwet van toepassing op gemeenten. De rijksoverheid wil dat elke gemeente een volwaardige bibliotheek heeft. Gemeenten krijgen daarvoor extra geld en vanaf 2025 ook een wettelijke taak (zorgplicht).Ook is wettelijk vastgelegd dat gemeentelijke collecties (erfgoed) goed beheerd dienen te worden. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Ja, de gemeente geeft subsidies aan zeer verschillende culturele activiteiten die vanuit de gemeenschap en culturele organisaties worden geïnitieerd. De gemeente bepaalt daarbij welke activiteiten zij financieel of anderszins ondersteunt. De gemeente faciliteert, stimuleert en regisseert culturele initiatieven van inwoners en organisaties. Cultuur wordt ingezet voor realiseren maatschappelijke effecten in het sociaal domein o.a. op vlak van eenzaamheid en participatie. Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Gemiddeld. Binnen de wettelijke taken is er minimale inzet op dat wat moet.
Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit)? 1.
Deregulering rondom evenementen (alles/veel is wettelijk); veel bij de organisatoren neerleggen. Eerdere aanvragen gebruiken. Professionalisering van het cluster evenementen bij Fysieke Leefomgeving, vergunningverlening meer gestandaardiseerd. 2. Invulling eigen cultuurnota ‘Typisch Stapperst’ en beleidsplan Sociaal Domein ‘Iedereen doet mee; 3. Personeel, o.a. cultuurcoach/makelaar via de Brede regeling Combinatiefuncties; 4. Afspraken met de bibliotheek voor aanpak laaggeletterdheid en stimuleren lees- en taal bevordering. Ruimte bieden aan culturele activiteiten. Binden de WSOB (wet stelsel openbare bibliotheken) moet de bibliotheek mensen kennis laten maken met kunst en cultuur. 5. Afspraken met de lokale publieke omroep (Mediawet) t.b.v. invulling mediataak en de lokale democratie; 6. Invulling cultuureducatie (Brede regeling Combinatiefuncties); 7. Minder ondersteuning van de verschillende verenigingen en stichtingen op het gebied van (versterking) van cultureel erfgoed. Welke andere knoppen zijn beschikbaar? 8.
Stoppen met het verstrekken van subsidies.
| 37 | Mooi wark!
Wat is de mogelijke impact van keuzes 1.
Deregulering evenementen. Deregulering is beperkt mogelijk. Het takenpakket van de vergunningverleners wordt groter (bijvoorbeeld het toezien op de wet Bibob, aangescherpte regelgeving rondom evenementen, extra administratieve last ten behoeve van vastleggingen gegevens voor de Wet hergebruik gegevens, et cetera). Bovendien is het aantal evenementen toegenomen hetgeen het effect van deregulering teniet doet. 2. Invulling van nota’s vraagt om meer middelen om een en ander mogelijk te maken. 3. Cultuurcoach/makelaar wordt via cofinanciering vanuit Brede SPUK en provinciegelden ingevuld. Indien dit niet wordt ingevuld ontvangen we ook de middelen voor cofinanciering niet. 4. De bibliotheek biedt momenteel minimaal aanbod op genoemde punten. Op het moment dat we de bibliotheek vragen meer activiteiten op te pakken zal er meer subsidie worden gevraagd. Verminderen van de activiteiten zou kunnen door bibliotheek alleen boeken-uitleen-functie te laten hebben of door de bibliotheek te sluiten. 5. Ook de lokale media bieden momenteel een minimaal aanbod. Meer inzet vraagt om meer middelen, bij minder voldoen we niet aan wettelijke taak. 6. Cultuureducatie wordt ingevuld door cofinanciering vanuit de provincie en de scholen. Stopt de cultuureducatie dan ontvangen we ook de middelen voor cofinanciering niet. 7.
Minder ondersteuning van de verschillende verenigingen en stichtingen op het gebied van (versterking) van cultureel erfgoed: verlies van betrokkenheid van vrijwilligers bij de bescherming en instandhouding van cultureel erfgoed. 8. Stoppen met verstrekken van subsidie geeft minder mogelijkheden voor culturele uitingen, minder ondersteuning van initiatieven uit de samenleving (bijv. Museum, Historische vereniging, Oranjefonds, muziekonderwijs), geen actieve lees en taal bevordering (geen bibliotheekfunctie meer binnen de gemeentegrenzen); geen bijdrage van cultuur aan maatschappelijke resultaten in sociaal domein uit integraal beleidsplan; geen bijdrage aan lokale democratie en taken vanuit Mediawet; negatief effect op behoud Erfgoed. Net vastgestelde cultuurnota kan niet worden uitgevoerd. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Op cultuur(educatie) is er een regionale en provinciale samenwerking, bibliotheek en lokale media in samenwerking met andere gemeenten en lokaal in samenwerking met de samenleving/ burgerinitiatieven. Gemeentelijk beleid Actueel (Cultuurnota ‘Typisch Stapperst’, Beleidsplan ‘Iedereen doet mee’, Bibliotheek beleid, erfgoednota). Beleidsvrijheid Gemiddeld. Minder hoog dan wij denken, want we hebben te maken met landelijk gestelde beleidskaders.
Wat betreft Mediawet en Bibliotheekwetgeving, maar ook wat betreft de Brede regeling combinatiefuncties. Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Formatie op cultuurbeleid is 12 uur per week, cultuurcoach/makelaar 1 fte volgens landelijke norm met financiering uit de Brede regeling combinatiefunctie (geoormerkt geld).
| 38 | Mooi wark!
Onderwerp: Samenkracht en burgerparticipatie Taakvelden: 6.1 Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Wettelijke taken in het kader van Samenkracht en burgerparticipatie komen o.a. voort uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning waaronder het bevorderen van de sociale samenhang (leefbaarheid), de mantelzorg en vrijwilligerswerk, de toegankelijkheid van voorzieningen (maatschappelijk werk, sociaal cultureel werk), diensten en ruimten voor mensen met een beperking, de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente, alsmede voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld. En aandacht voor onderwerpen als inclusie en lhbtiqa+. De taak vanuit de Wet versterking participatie op decentraal niveau is het ondersteunen van burgerinitiatieven. Daarnaast is de Jeugdwet van toepassing op dit taakveld, het betreft de kinder- en peuteropvang. Ook het organiseren van cliëntenparticipatie of te wel adviesraden is een wettelijke verplichting op dit taakveld voortkomend uit de Wmo en Jeugdwet. Verder zijn de volgende wetten op dit taakveld van toepassing: de Spreidingswet, de Wet inburgering 2021 en de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Algemene Subsidieverordening; beleidsregel Subsidieregeling Sociaal Domein, uitvoering GMS!/GALA/IZA (w.o. ontwikkeling ketenaanpakken).
Ondersteunen wijk- en dorpsraden; Inzetten op versterking voorliggend veld (meer samenhang en samenwerking). Sterke regierol op het voorveld in programma Gezond Meedoen Staphorst met o.a. het kwaliteitskompas m.b.t. outcome (resultaat) gericht werken, monitoring en evaluatie (instrument/methode met maatschappelijke resultaten; ontwikkeld door Movisie). Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Gemiddeld gezien het aanbod en de inzet van formatie (jongerenwerkers, welzijnswerkers, maatschappelijk werkers) in voorveld minimaal in vergelijking met andere gemeenten. Staphorst geeft jaarlijks veel minder (in 2022 en 2023 €2,5 miljoen minder) middelen uit aan de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet dan de hiervoor ontvangen middelen vanuit het rijk. Bij vluchtelingen: sober en doelmatig, blijkend ook uit reeds opgebouwde bestemmingsreserve vluchtelingen. Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit)? 1. 2.
Versterken samenwerking met andere gemeenten, kennis en medewerkers delen. De uitvoering van wat de gemeente moet doen sober uitvoeren: minder contact/begeleiding cliënten, geen regievoering op verstrekte subsidies.
Welke andere knoppen zijn beschikbaar? 3. 4. 5. 6. 7.
Loslaten dat iedereen mee moet doen in de samenleving. Vrijwilligerswerk nog meer stimuleren/belonen/organiseren, waardoor minder professionals nodig zijn. Minder inzetten op transformatie voorliggend veld en stoppen met verdere implementatie van het Kwaliteitskompas. Niet overal meer aan meedoen, bijv. GALA/IZA. Intensiveren activiteiten gericht op preventie.
Wat is de mogelijke impact van keuzes
| 39 | Mooi wark!
1.
Versterken samenwerking met andere gemeenten, kennis en medewerkers delen: er wordt al samengewerkt en kennis gedeeld. Bij delen medewerkers minder lokale kleur. 2. De uitvoering van wat de gemeente moet doen sober uitvoeren: minder contact/begeleiding cliënten, geen regievoering op verstrekte subsidies:Kans dat hulpvraag niet goed in beeld wordt gebracht met als risico dat er geen passende ondersteuning wordt geboden. Grotere afstand tussen inwoners en gemeente met meer kans op complexere escalaties en vergevorderde problematiek. En uiteindelijk hogere kosten. Door minder persoonlijk contact kan er ook minder ingezet worden op het inschakelen van eigen netwerk of voorliggende voorzieningen waardoor het beroep op geïndiceerde (duurdere) zorg toeneemt. Geen regievoering: geen sturing op effectiviteit en efficiëntie, geen samenhang en afstemming maar langs elkaar heen werkende organisaties. 3. Impact niet iedereen doet mee in de samenleving: dit werkt kostenverhogend aangezien minder mensen kunnen voorzien in hun eigen inkomen met als gevolg slechter welbevinden met meer overlast, hogere zorgkosten etc. Statushouders zullen niet of onvoldoende integreren in de maatschappij.
Hierdoor worden problemen te laat gesignaleerd, hierdoor zullen de opleidingskosten voor statushouders oplopen (we zijn wettelijk verplicht om door te gaan met het aanbieden van onderwijs tot men een bepaald aantal uren of niveau heeft behaald) en riskeert de gemeente boetes. Activering van de statushouders neemt af, maatschappelijke kosten zijn hoger dan het doorzetten op het huidige niveau (slecht integreren zet ook het draagvlak voor nieuwkomers onder druk). De regie is juist sinds 2022 bij gemeenten komen te liggen om de inburgering beter te laten slagen. 4. Impact meer inzet op vrijwilligers: vrijwillige inzet staat onderdruk en inzet vanuit samenleving gebeurt niet vanzelf, ook dat kost veel inzet, (werving, scholing, planning, continuïteit bewaken). 5. Impact minder inzetten op transformatie en stoppen met kwaliteitskompas: leidt tot minder preventie en tot meer dure maatwerkvoorzieningen en tot minder samenhangend op elkaar afgestemde voorzieningen. Inwoners hebben minder toegang tot preventieve zorgvormen die dichterbij, laagdrempelig en per definitie goedkoper zijn. Organisaties blijven gesubsidieerd worden op basis van output i.p.v. outcome; de vraag blijft dan of we met de beschikbare middelen de beoogde maatschappelijke resultaten gaan bereiken.
De kwaliteitsslag wordt hierdoor niet gemaakt en er zal minder effectief en efficiënt worden gewerkt, in het voorliggend veld blijft er sprake van organisatiebelang i.p.v. algemeen belang. De doorontwikkeling van het voorliggend veld is volop in ontwikkeling en vergt een duidelijke regierol van de gemeente die dit proces coördineert, faciliteert en subsidieert. 6. Dat geldt ook voor het niet meedoen aan GALA en IZA. 7. Impact intensiveren van preventie activiteiten: meer sociale cohesie, vitaler samenleving. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking (GALA, IZA, GMS!, doorontwikkeling voorliggend veld, opvang vluchtelingen). Gemeentelijk beleid Actueel en in ontwikkeling. Vastgesteld m.b.t. GMS!, GALA, IZA en o.a. vastgelegd in Beleidsplan Iedereen doet mee!, de Algemene subsidieverordening en Subsidieregeling Sociaal domein. Perspectiefnota vluchtelingen 2024-2026 in ontwikkeling. Beleidsvrijheid Hoog behalve qua vluchtelingen is het nihil: wettelijke taakstelling aangaande huisvesting statushouders en opvang asiel (met de komst van de Spreidingswet). Inspanningsverplichting voor de opvang Oekraïense ontheemden. Betekenis mogelijke keuzes voor formatie
| 40 | Mooi wark!
Minder actieve rol gemeente leidt tot lagere ureninzet bij beleidsadviseurs. De hogere taakstellingen op het thema vluchtelingen vraagt om formatie-uitbreiding van beleidsadviseurs, consultenten en (administratieve) ondersteuning op inburgering statushouders, opvang asielzoekers en opvang vluchtelingen uit Oekraïne.
| 41 | Mooi wark!
Onderwerp: Toegang en 1ste lijns voorzieningen, maatwerkvoorzieningen 18- en 18+, geëscaleerde zorg 18- en 18+, beschermd wonen en maatschappelijke opvang (Wmo en Jeugdwet) Taakvelden: 6.2, 6.6, 6.71, 6.72, 6.81 en 6.82 Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Wettelijke taken op deze taakvelden vloeien voort uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet. Voor beide wetten geldt dat de gemeente verantwoordelijk is voor het hebben van een loketfunctie die bereikbaar is voor informatie en advies, de toegang tot voorzieningen uit de Wmo en Jeugdhulp, de toegang tot 1ste en 2de lijnsvoorzieningen en onafhankelijke cliëntondersteuning. Vanuit de Wmo heeft de gemeente voor volwassenen (18+) als hoofdtaak inwoners te ondersteunen in het zelfredzaam zijn in de vorm van individuele begeleiding en dagbesteding; huishoudelijke verzorging; ondersteuning om de mantelzorger tijdelijk te ontlasten; individueel vervoer; woningaanpassingen, hulpmiddelen en overige voorzieningen voor gehandicapten. Ook heeft de gemeente als taak verschillende vormen van tijdelijke opvang voor volwassenen te organiseren. Met ingang van 2021 zijn gemeenten zelf verantwoordelijk voor de maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Een afgeleide taak van beschermd wonen is beschermd thuis.
Bij dit product is 24/7 bereikbaarheid van begeleiding beschikbaar en maakt het mogelijk dat inwoners langer thuis kunnen blijven wonen. Vanuit de Jeugdwet zijn gemeenten voor jongeren (18-) verantwoordelijk voor alle vormen van jeugd- en opvoedhulp. Het gaat van preventie naar ondersteuning tot hulp en specialistische zorg. Bijvoorbeeld opvoedondersteuning aan huis bij problemen in het gezin, maar ook bij psychische en gedragsproblemen van kinderen en jongeren met een beperking, stoornis, aandoening of opgroeiproblemen. Het betreft begeleiding, behandeling met en zonder verblijf, dagbesteding, pleegzorg, jeugdbeschermingsmaatregelen, jeugdreclassering en maatregelen voor de aanpak van kindermishandeling. De Jeugdwet verplicht om de samenwerking met andere sectoren te zoeken zoals zorg, onderwijs, politie en justitie. Recentelijk is landelijk de Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld. Deze agenda heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken. Een ander doel is het jeugdzorgstelsel financieel houdbaar maken voor de toekomst. Het toekomstscenario schetst op hoofdlijnen hoe de kind-en gezinsbescherming er over 5 tot 10 jaar (2026-2031) uit zou kunnen zien. Daarbij wordt gepleit voor het versterken van de gemeentelijke toegang. Dat vraagt om tijd en aandacht voor de inrichting van de gemeentelijke toegang en de wijze van samenwerken met de ketenpartners.
In deze ontwikkeling is de samenwerking met Veilig Thuis (VT) en de Raad van de Kinderbescherming (RvdK) al anders ingezet, daar waar voorheen casuïstiek overgedragen kon worden aan VT en de RvdK blijft de gemeentelijke toegang nu tijdens het hele proces de regiehouder. De Wmo en Jeugdwet verplichten colleges met elkaar samen te werken. Ook is sinds 2016 wettelijk verplicht om jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek Wmo en Jeugd uit te voeren. De resultaten moeten inzicht verschaffen in de ervaren toegankelijkheid, kwaliteit en effecten van de geboden ondersteuning. Zo kunnen zij het onderzoek en de daarmee opgehaalde resultaten beter laten aansluiten bij de lokale praktijk en informatiebehoefte. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is?
| 42 | Mooi wark!
Nee. Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Het dienstverleningsniveau is hoog als het gaat om het meedenken met het zoeken naar een duurzame oplossing voor het probleem van de inwoner door de consulent. Niet alleen kijken naar de regels, maar de omgekeerde toets toepassen. Denken vanuit de inwoner en het te bereiken effect en niet vanuit de systemen. Het dienstverleningsniveau is laag kijkend naar het aanbod. Staphorst geeft jaarlijks veel minder (in 2022 en 2023 €2,5 miljoen) middelen uit aan de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet dan de hiervoor ontvangen middelen vanuit het rijk. Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit)? 1.
Bij hulp en ondersteuning meer mandaat leggen bij de zorgaanbieders/leveranciers door resultaatgericht te indiceren. 2. Een mogelijkheid is om het niveau van dienstverlening te verlagen door minder persoonlijk contact tussen consulent en inwoner (meer digitaliseren of kortere intake periodes). 3. Consulenten van procesregie naar indiceren laten overstappen met pas aan eind van de indicatie opnieuw contact. 4. Geen actief deelnemer zijn bij regionale overleggen en ons schikken naar de meerderheid. Uit het regionale samenwerking stappen kan niet aangezien samenwerking met andere gemeente vanuit de Wmo en Jeugdwet verplicht is. 5. Ook een mogelijkheid is om het cliëntervaringsonderzoek niet meer uit te voeren. Welke andere knoppen zijn beschikbaar? 6. 7.
Intensiveren activiteiten gericht op preventie en voorveld. Werkers uit voorliggende partijen in dienst nemen: directere aansturing en minder subsidiegesprekken. Wat is de mogelijke impact van keuzes 1.
2.
3.
4.
5. 6.
Impact van mandaat bij zorgaanbieders: wettelijk gezien mag dit, maar de keerzijde is dat er geen scheiding meer is tussen indiceren en leveren. Het vraagt ook vanuit de gemeente een vorm van toezicht. Impact van verlaging van de dienstverlening door minder persoonlijk contact kan ertoe leiden dat de hulpvraag niet goed in beeld wordt gebracht met als risico dat er geen passende Wmo ondersteuning of jeugdhulp wordt geboden. De aansluiting op dat wat de inwoner nodig heeft is minder, er is een grotere afstand tussen inwoner en gemeente met meer kans op complexere escalaties en vergevorderde problematiek. Een hogere drempel geeft minder tevreden inwoners en meer klachten. En uiteindelijk hogere kosten. Door minder persoonlijk contact kan er ook minder ingezet worden op het inschakelen van eigen netwerk of voorliggende voorzieningen waardoor het beroep op geïndiceerde (duurdere) zorg toeneemt. Impact van de overstap door consulenten van procesregie naar indiceren geeft hogere uitgaven omdat indicaties lang doorlopen/niet afgeschaald worden terwijl dit wel mogelijk is, hulpmiddelen die ingezet zijn niet meer worden gebruikt. Er is dan onvoldoende zicht op veranderende situaties en staat haaks op hervormingsagenda. Impact van geen actieve deelname aan regionale samenwerking maakt dat er geen betrokkenheid meer is en kennis en informatie wordt gemist.
Daardoor kan college en de raad onvoldoende worden geïnformeerd en is er geen input vanuit Staphorst wat uiteindelijk leidt tot geen inbreng in de besluitvorming bij regionale afspraken. De impact van het niet uitvoeren van het cliëntervaringsonderzoek is het gemis aan informatie vanuit de inwoner en het risico van een boete. Impact van intensiveren van preventie is dat dit werk aan de achterkant voorkomt.
| 43 | Mooi wark!
7.
Impact van in dienst nemen van werkers uit voorliggende partijen vraagt meer capaciteit voor sturing en coördinatie, geeft kortere lijnen tussen deze werkers en de gemeentelijke werkers, maar doet afbreuk aan hun onafhankelijke positie. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking. Gemeentelijk beleid Actueel. Beleidsvrijheid Laag. Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Op deze taakvelden zit binnen de afdeling Samenleving de meeste ambtelijke inzet: beleidsadviseurs, consulenten Wmo/Jeugd en administratief medewerkers.
| 44 | Mooi wark!
Onderwerp: Inkomensregelingen Taakvelden: 6.3 Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Participatiewet, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ), het besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz), studietoeslag, individuele inkomenstoeslag, bijzondere bijstand, kwijtschelding gemeentelijke belastingen en schuldhulpverlening zijn verplichte taken. Vroegsignalering bij schulden is sinds 2021 een extra taak vanuit de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Fonds Deelname Maatschappelijke Activiteiten (FDMA), Regeling compensatie eigen risico, Collectieve zorgverzekering, Subsidiëring Humanitas, Subsidiëring sociaal raadslieden, Geldplannen van Startpunt Geldzaken afgenomen bij Nibud, op de gemeentelijke website. Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Gemiddeld. Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit)? 1. Reduceren en standaardiseren van beleid. 2. Meer regionale samenwerking (delen van kennis en personeel). 3. Uitbesteden. Welke andere knoppen zijn beschikbaar? 4.
De niet-wettelijke taken afbouwen en een groter beroep doen op de samenleving/ intensiveren van samenwerking met dkerken. Het FDMA omzetten naar systeem van Sam&. Wat is de mogelijke impact van keuzes 1.
Toename van schuldenproblematiek en minder deelname aan maatschappelijke activiteiten. Staat haaks op ambitie ‘Iedereen doet mee’ en leidt tot stijging van overige maatschappelijke kosten (o.a. welzijn, zorg, professionele schuldhulpverlening, woninguitzetting, overlast, criminaliteit, maatschappelijk werk). Veranderen Geldplannen van Startpunt geldzaken: impact gering, weinig ambtelijke inspanning. 2. Meer regionale samenwerking: belemmert lokale integrale aanpak. 3. Uitbesteden: scheelt kosten op post formatie, maar verhoogt kosten op andere posten. Werpt drempels op voor integrale aanpak (bijv. Inkomen met Werk, Wmo en Jeugd). 4. Beroep op samenleving/kerken: worden niet alle inwoners bereikt. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking (specialistische taken zoals sociale recherche, GKB, Rbz). Gemeentelijk beleid Actueel (armoedebeleid wordt geactualiseerd na rekenkameronderzoek). Beleidsvrijheid Laag Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Formatie betreft beleidsadviseur, consulenten Inkomen en administratief medewerker. Minder aanvragen voor armoedebeleid betekent minder uitvoeringskosten voor consulenten en administratief medewerker. Taken op thema vluchtelingen kent op inkomensregelingen momenteel incidentele extra inzet. Dit is bij onveranderde situatie structureel nodig.
| 45 | Mooi wark!
Onderwerp: Begeleide participatie (WSW/beschut werk) en arbeidsparticipatie Taakvelden: 6.4-6.5 Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? De wettelijke taken van gemeenten over begeleide participatie en arbeidsparticipatie zijn opgenomen in de Participatiewet, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ). Er is een nieuwe wet in de maak ter reparatie van onvolkomenheden uit de Participatiewet. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Nee. Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Gemiddeld. Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit)? 1.
Verlagen dienstverleningsniveau, minder contact met/begeleiding van cliënten, minder inzet van re-integratie-instrumenten om cliënten richting (arbeids)participatie te begeleiden.
Welke andere knoppen zijn beschikbaar? 2. Uitbesteden. Wat is de mogelijke impact van keuzes 1.
Lagere inzet op begeleiding maakt dat Inwoners (langer) afhankelijk blijven van een uitkering en minder kans hebben op deelname aan de maatschappij/arbeidsmarkt. Niet participeren kan leiden tot hogere maatschappelijke kosten (zorgkosten, overlast). Statushouders zullen niet of onvoldoende integreren in de maatschappij. Staat haaks op de ambities beleidsplan Iedereen doet mee. 2. Uitbesteden: scheelt kosten op post formatie, maar verhoogt kosten op andere posten. Werpt drempels op voor integrale aanpak (bijv. Werk met Inkomen, Wmo en Jeugd). Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking (Regionaal Werkbedrijf Zwolle (arbeidsmarktregio) en Werkgeversservicepunt, GR Reestmond). Gemeentelijk beleid Actueel (Integraal beleidsplan sociaal domein). Beleidsvrijheid Laag. Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Formatie betreft beleidsadviseur, accountmanager ondernemers, consulenten Werk en administratief medewerker. Minder begeleiding van cliënten betekent minder uitvoeringskosten voor consulenten en administratief medewerker. Taken op thema vluchtelingen kent op arbeidsparticipatie momenteel incidentele extra inzet. Dit is bij onveranderde situatie structureel nodig.
| 46 | Mooi wark!
Onderwerp: Volksgezondheid en milieu Taakvelden: 7.1 Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Wettelijke taken in het kader van gezondheid komen voort uit de Wet Publieke Gezondheid. Deze wet biedt het wettelijke kader voor het nemen van gezondheidsbevorderende en -beschermende maatregelen voor zowel de bevolking in het algemeen als specifieke groepen. Het gaat daarbij om het voorkomen en vroegtijdig opsporen van ziekten. Preventie staat centraal. Onderdeel is o.a. de jeugdgezondheidszorg (JGZ), de begeleiding van ouder en kind in de lichamelijke, cognitieve en psychosociale ontwikkeling van -9 maanden (al tijdens de zwangerschap) tot de leeftijd van 18 jaar. De wet gaat ook over taken bij rampen en calamiteiten. Op dit taakveld is ook de Wet dieren van toepassing, het betreft afvoer kadavers en opvang en afvoer van gezelschapsdieren. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? In het kader van de wet gemeenschappelijke regeling zijn er regionale afspraken t.a.v. GGD. Daarnaast hebben we ons verbonden aan GALA/ IZA wat invloed heeft op de subsidies die we ontvangen vanuit het rijk, maar behelst ook taken die we hiervoor moeten uitvoeren. Er zitten marges in hoe je uitvoering geeft aan de Wet publieke gezondheid. We doen dit door in te zetten op preventie en door samenwerking voorliggend veld in ‘Gezond Meedoen Staphorst’.
Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Gemiddeld. Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit)? 1.
De mate waarin de wettelijke taken worden uitgevoerd is vastgelegd en besproken met de regio en de GGD. Het kan een keuze zijn om een passievere houding richting de GGD aan te nemen en minder in te zetten op preventie.
Welke andere knoppen zijn beschikbaar? 2.
Gericht(er) kijken wat Staphorst kan met incidentele gelden, loont de extra inzet die nodig is voor het aanvragen, de uitvoering van activiteiten en het verantwoorden? Wat is de mogelijke impact van keuzes 1.
Minder inzetten op preventie leidt tot een toename van duurdere maatwerkvoorzieningen en een afname van de gezondheid van onze inwoners in Staphorst. 2. Gericht(er) kijken wat Staphorst kan met incidentele gelden: kan er geen extra boost worden gegeven om veranderingen in gang te zetten. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking (GALA, IZA, GMS!); Gemeenschappelijk regeling (GGD). Gemeentelijk beleid Actueel. Beleidsvrijheid Laag. Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Formatie op dit taakveld is circa 1 fte.
| 47 | Mooi wark!
Fysieke leefomgeving Programma: Omgevingsbeleid Taakvelden: 3.1-3.4, 8.1-8.2 Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Omgevingswet: omgevingsvisie, omgevingsplan, volkshuisvestingsprogramma Algemene Maatregelen van Bestuur ( Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), Omgevingsbesluit) Welstandsnota / welstandscriteria (bij omgevingsplan kan gemeente beleidsregels opnemen over uiterlijk van bouwwerken, tot dan geldt overgangsrecht) Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Economische ontwikkeling Detailhandelsvisie (2011) / Centrumvisie (is gepland voor 2025) Nota toerisme en recreatie (wordt aan gewerkt) Economische promotie Grondverwerving en -uitgifte Woonvisie (wordt onder de Omgevingswet vervangen door het verplichte Volkshuisvestingsprogramma) Stichting Ontdek Staphorst (subsidierelatie) Stichting Staphorst (subsidierelatie) De regio Zwolle (strategische samenwerking om opgaven van Staphorst te verweven met die van de regio) Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Meer dan gemiddeld; hoog. Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit)? 1.
2. 3. 4. 5. 6. 7.
Minder beleid (alleen omgevingsvisie en eventuele verplichte omgevingsprogramma’s), compactere beleidsdocumenten {dat leidt dan mogelijk wel tot meer handhavingsverzoeken} Uitgebreider beleid waardoor minder maatwerk nodig en mogelijk is. Meer standaardisering (bv vanuit gebruik van voorbeelden van andere gemeenten) Dat leidt dan wel tot verlies van maatwerk voor Staphorst. Minder regionale samenwerking (beleidsmatig) Meer regionale samenwerking (beleidsmatig) Meer samenwerking om expertise uit te wisselen Meer beleggen bij externe partijen zoals Ontdek Staphorst, economische promotie, maken
| 48 | Mooi wark!
plannen Welke andere knoppen zijn beschikbaar? -Wat is de mogelijke impact van keuzes 1-3. Beleid: 1 nota en dan meer programma’s met KPI’s. Beleidsarm maken. Voorbeelden andere gemeenten en VNG (verordening) gebruiken; alleen nuances passend bij Staphorst verwerken. 4-6. Regionale samenwerking: inzet, leren, anderen die het oppakken op, wel: zelfstandigheid behouden; een afweging per thema maken. 7. Meer beleggen bij externe partijen: ontwikkelen van woningbouwlocatie aan de markt (ontwikkelaars) overlaten, de mate van regie bepalen (de gemeente heeft nu zelf grond aangekocht). Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking Gemeentelijk beleid Omgevingsvisie (en Volkshuisvestingsprogramma), Nota Recreatie en Toerisme en Centrumvisie worden geactualiseerd. NB Er is geen economisch beleid. Beleidsvrijheid Hoog Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Niet benoemd.
| 49 | Mooi wark!
Programma: Openbare orde en Veiligheid Taakvelden: 1.1-1.2 Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? De gemeente is verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid, dat wil zeggen voor zowel de fysieke als de sociale veiligheid. De verantwoordelijkheid met betrekking tot fysieke veiligheid is met name belegd in de Wet veiligheidsregio’s (Wvr). Verplichting om deel te nemen aan (regionale) crisisorganisatie en daarop voor te bereiden d.m.v. het leveren van crisisfunctionarissen, veiligheidsplannen, scenario’s etc. De gemeente dient functionarissen in de crisisbeheersing op te leiden en geoefend te houden. Verder acute hulpverlening (ambulancezorg, brandweerzorg en politiezorg) te garanderen door deelname aan de veiligheidsregio. De gemeente heeft de regie bij het ontwikkelen en invoeren van het totale veiligheidsbeleid De gemeenteraad heeft vanuit artikel 38b van de Politiewet 2012 de bevoegdheid om het IVP vast te stellen. (iedere vier jaar). Onderverdeeld in 6 thema’s (veilige woon en leefomgeving, bedrijvigheid en Veiligheid, Zorg en Veiligheid, Fysieke Veiligheid, Integriteit en Veiligheid, Digitale veiligheid). 4 thema's geprioriteerd. (Ondermijning, Zorg en Veiligheid, Digitale Veiligheid (op districtelijk niveau) & Jeugd en Veiligheid (lokaal niveau)) Gemeenten moeten beleid voeren op inclusie, mensenhandel, polarisatie en discriminatie.
Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Voor het veiligheidsbeeld en de uit te voeren maatregelen werkt de gemeente samen met verschillende partijen. Voorbeelden zijn politie, jongerenwerk SAAM, Opbouwwerker SWS, Bureau Halt, GGD etc. Onze adviseurs integrale veiligheid werken ook regionaal samen met externe partners en inwoners waarbij er bewust wordt gekozen voor een preventieve inzet om te voorkomen dat een situatie uit de hand loopt. De gemeente is deelnemer aan het Zorg- en Veiligheidshuis. Gemeentelijke en regionale instellingen werken hier samen aan het terugdringen van overlast, huiselijk geweld en criminaliteit. Ook wordt hier voor een vangnet gezorgd voor de reclassering van exgedetineerden. Andere partners hierbij zijn: Veilig Thuis en Meld misdaad anoniem. Voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit en ondermijning zijn we deelnemer aan het regionaal informatie en expertisecentrum (RIEC). Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Gemiddeld Op de onderwerpen inclusie, mensenhandel, polarisatie en discriminatie is beleid in ontwikkeling.
| 50 | Mooi wark!
Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit)? 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Meer regionale samenwerking en taakverdeling. Gebruik maken van elkaars expertises. Aantal beleidsdocumenten beperken (concentreren in één nota). Groter beroep doen op de (zelfredzaamheid van de) bevolking ( denk hierbij aan bondgenoten en stewards). Systemen digitaliseren om bijvoorbeeld de procesvorm rondom evenementen te vereenvoudigen. Stichting De Tippe (voor evenementen): daar meer zaken (/verantwoordelijkheid) onderbrengen. Het evenementenbeleid aanpassen. Geen beleid ontwikkelen op inclusie, mensenhandel, polarisatie en discriminatie.
Welke andere knoppen zijn beschikbaar?
Wat is de mogelijke impact van keuzes Naast bovenstaande niet nader benoemd, met uitzondering van: 7. Zonder beleid op inclusie, mensenhandel, polarisatie en discriminatie voorkomen we geen problemen, maar lopen we achter de feiten aan. Dan zijn we bezig met brandjes blussen. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking. Gemeentelijk beleid Integraal veiligheidsbeleid is actueel. Evenementenbeleid, vreugdevuren en Bibob beleid worden geactualiseerd. Beleidsvrijheid Laag Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Niet benoemd.
| 51 | Mooi wark!
Programma: Vergunningverlening, toezicht en handhaving Taakvelden: 8.3 Wonen en bouwen Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Omgevingswet: omgevingsplan en Omgevingsvisie, Volkshuisvestingsprogramma Algemene Maatregelen van Bestuur ( Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), Omgevingsbesluit) Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Welstandsnota / welstandscriteria (bij omgevingsplan kan gemeente beleidsregels opnemen over uiterlijk van bouwwerken, tot dan geldt overgangsrecht) Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (provinciaal instrument) VTH beleidsplan, - Uitvoeringsprogramma en - Jaarverslag (inclusief Wkb beleid) Evenementenbeleid / APV Zorgplicht voor openbare ruimte Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Erfinrichtingsplannen Omgevingstafel Vooroverleg Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Gemiddeld, niet alle aanvragen worden binnen de termijn afgehandeld. Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit)? 1.
2. 3. 4. 5. 6. 7.
Welstandsnota: welstandscriteria beperken (in geval wordt besloten om bepaalde gebieden welstandsvrij te maken dan zal dit moeten worden ingeregeld in de welstandsnota) Omgevingsoverleg beperken Ruimtecoach legt het proces uit: dit beperken en verwijzen naar digitale informatie. Meer risicogestuurde controles Activiteiten vergunningvrij maken (bv. meer algemene regels in het omgevingsplan) Afschaffen erfinrichtingsplannen (voor bepaalde gebieden) Meer regionaal samenwerken (bij vergelijkbaar beleid); voor specialistische taken, bijvoorbeeld op het gebied van cultureel erfgoed, recreatie, Groene BOA (bv samen met een buurgemeente)
Welke andere knoppen zijn beschikbaar?
| 52 | Mooi wark!
Wat is de mogelijke impact van keuzes 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving: als gemeente dit niet doet zal de provincie niet instemmen met het betreffende plan. Omgevingsoverleg beperken: lijkt slecht te rijmen met de verplichtingen uit de Omgevingswet. Ruimtecoach: Er is nu amper contact met inwoners. De Ruimtecoach is momenteel de enige ingang voor inwoners. Als we die afschaffen blijft er geen ingang over voor procesmatige afstemming aan de voorkant van een ontwikkeling. Meer risicogestuurde controles: dan blijven overtredingen met een gering risico onopgemerkt. . Ingeval meer vergunningsvrij wordt gemaakt is de kans aannemelijk dat er meer handhavingsverzoeken worden ingediend. Afschaffen erfinrichtingsplannen (voor bepaalde gebieden): dan is het effect een verlies aan ruimtelijke kwaliteit. . Meer regionaal samenwerken: waar de functie nu nog door een volledige FTE wordt ingevuld leidt dit tot verlies aan capaciteit (cultureel erfgoed, recreatie en toerisme). Het kan een oplossing bieden voor het gezamenlijk aannemen van een 1 FTE BOA waar we maar 0.5 FTE beschikbaar hebben zodat we aantrekkelijker zijn op de arbeidsmarkt.
Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking Gemeentelijk beleid Er is geen economisch beleid. Evenementenbeleid wordt geactualiseerd VTH beleidsplan moet worden geactualiseerd VTH Uitvoeringsprogramma en -jaarverslag moeten jaarlijks worden gemaakt. Marktverordening Reclameverordening Beleidsvrijheid Hoog Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Niet nader benoemd.
| 53 | Mooi wark!
Programma: Openbare Ruimte Taakvelden: 2.1-2.5, 5.7 en 7.2-7.5 Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Gemeentewet Wegenwet (beheer en onderhoud openbare wegen) Wegenverkeerswet Wet herverdeling wegenbeheer Waterwet Wet milieubeheer Wet op de lijkbezorging Omgevingswet Natuurbeschermingswet 1998 / Wet natuurbescherming Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is?
Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Het onderhoudsniveau is redelijk tot goed met relatief lage onderhoudskosten. Meldingen door inwoners worden snel opgepakt. Niveau in het centrum en bij begraafplaatsen is hoog en in het buitengebied laag. Het Rekenkameronderzoek heeft de kwaliteit van dienstverlening op het gebied van Openbare Ruimte bevestigd. Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit)? 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Onderhoudsniveau verlagen Afhandeling meldingen anders organiseren (gebiedsgericht) Verwachtingswaarden voor hele gemeente in beeld brengen (bijvoorbeeld i.r.t. explosieven) Groter beroep doen op inwoners bij beheer openbare ruimte/groenvoorzieningen Meer regionale samenwerking: voor bijvoorbeeld specialismen, toezicht, rioolbeheer, verkeerskundigen (pool)? Pools met specialisten met buurgemeenten (bijvoorbeeld gezamenlijk ingenieursbureau)
Welke andere knoppen zijn beschikbaar? 7.
‘Interne deregulering’: a. meer vrij besteedbare budgetten zodat het niet nodig is voorbereidingskredieten aan te vragen voor relatief kleine uitgaven, bijvoorbeeld voor kleinere onderzoeken (bijvoorbeeld tot €25k);dit spaart ambtelijke capaciteit uit (‘interne deregulering’) b. Aanbestedings-/inkoopregels verruimen: dit spaart ambtelijke capaciteit uit.
| 54 | Mooi wark!
8.
Binnenhalen subsidies (extern, bijvoorbeeld via ‘no-cure no pay’); dit wordt al gedaan voor infrastructurele maatregelen en kan mogelijk breder worden toegepast.
Wat is de mogelijke impact van keuzes 1.
2.
3. 4.
5. 6. 7. 8.
Onderhoudsniveau verlagen: besparen aan de voorkant, meer klachten en werk aan de achterkant, meer ongevallen, zwaardere maatregelen nodig om achterstallig onderhoud op te lossen (bijvoorbeeld wegen) Aanpassingen aan bovenstaande kan mogelijk maatschappelijke consequenties hebben op het gebied van de riolering, omgevingskwaliteit, energieverbruik en overstromingsgevaar. Besparen op korte termijn leidt mogelijk tot hogere kosten op langere termijn. Bij verlagen kwaliteit groen moet de gemeente dan renoveren. Dit heeft ook gevolgen voor het imago van de gemeente. Afhandeling meldingen anders organiseren (gebiedsgericht): de afhandeltijd van de meldingen wordt langer als we bijvoorbeeld eens per week de meldingen van een bepaald gebied afhandelen. . We kunnen daardoor wel efficiënter werken (minder reistijd). Verwachtingswaarden voor hele gemeente in beeld brengen (bijvoorbeeld i.r.t. explosieven): efficiënter doordat we niet per locatie onderzoek hoeven te doen. . Groter beroep doen op inwoners bij beheer openbare ruimte/groenvoorzieningen: we hebben dan geen sturing meer op de kwaliteit en zijn afhankelijk van wat inwoners zelf doen. De winst op inzet van medewerkers wordt mogelijk teniet gedaan door contact met inwoners over het betreffende onderhoud. . Meer regionale samenwerking: kennis en formatie delen met buurgemeenten kan efficiënter zijn maar vraagt ook om afstemming.
Pools met specialisten met buurgemeenten: (zie onder 5.) ‘Interne deregulering’: meer vrij besteedbare budgetten zodat het niet nodig is voorbereidingskredieten aan te vragen voor relatief kleine uitgaven: dit scheelt veel tijd /efficiënter voor de organisatie. Binnenhalen subsidies: geeft financiële ruimte maar vraagt ook investering en aanpassing aan de voorkant (plan vroegtijdig indieningsgereed maken, inhoud afstemmen om de regeling) en bij de realisatie (voldoen aan subsidietermijnen).
Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking Gemeentelijk beleid Bomenverordening en bomenbeleidsplan worden geactualiseerd. Het overige beleid op het gebied van Openbare Ruimte is actueel. Beleidsvrijheid Hoog Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Niet nader benoemd.
| 55 | Mooi wark!
Dienstverlening (afdeling Bestuur & Managementondersteuning) Programma: 1: Bestuur en ondersteuning Taakveld: 0.1: Bestuur Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Het bestuur van de gemeente bestaat uit de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders (B&W) en de burgemeester. De raad wijst één of meer accountants aan voor de controle van de jaarrekening. Er is een onafhankelijke rekenkamerfunctie samen met Meppel, Steenwijkerland en Westerveld. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Regio Zwolle (vooral Fysiek) Wijk- en dorpsraden: meer bij Samenleving en Fysieke Leefomgeving, zijn er meer tijd aan kwijt K80 (kost veel inzet) Jongerenraad (16 tot 25 jaar) Kindergemeenteraad Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Gemiddeld, veel nog in ontwikkeling Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit)? 1.
Meer of minder slapende rekenkamer (nu 1 of 2 rekenkameronderzoeken, kan bijvoorbeeld naar 1x in de 2 jaar).
Welke andere knoppen zijn beschikbaar? 2. Regionale samenwerking: a. Focus in regionale samenwerking (zoveel mogelijk dezelfde samenwerkingspartners) b. Meer samenwerking gericht op basis van behoefte (i.r.t. schaarste, specialisme). Wat is de mogelijke impact van keuzes 1. Meer of minder slapende rekenkamer: (mogelijke impact niet benoemd). 2. Regionale samenwerking: Minder samenwerking in de regio: wordt minder gehoord en minder gezien; potentieel verlies aan opbrengst. Samenwerking heeft de organisatie ook werk mee; kost dan minder tijd. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking Gemeentelijk beleid
Nota inwoners- en overheidsparticipatie ‘We doen het Samen’ Beleidsvrijheid Zeer laag Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Niet benoemd
| 56 | Mooi wark!
Programma: 1: Bestuur en ondersteuning Taakveld: 0.2: Burgerzaken Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? De gemeente moet de basisregistratie personen (BRP), de burgerlijke stand, nationaliteitswetgeving, de Kieswet, de Paspoortwet en de Wegenverkeerswet 1994 uitvoeren. Wet op de identificatieplicht, Wet algemene bepalingen burgerservicenummer, Rijkswet op het Nederlanderschap Wet op de lijkbezorging en Begraafplaatsverordening (voor fysiek) (Meer vluchtelingen en statushouders vraagt extra inzet) Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Nee Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Beeld is: hoog (maar feitelijk vragen aan de klant) Veel geïnvesteerd in digitalisering; ‘Burgerzaken 2.0’ Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit? 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Dienstverlening versoberen (openstelling, beperking aantal kanalen). Dienstverlening eerst meten. Balie en receptie functie uit elkaar halen of receptie juist meer betrekken bij burgerzaken Dienstverlening op afstand (balies dicht) Verdergaande digitalisering Minder stembureaus bij verkiezingen. Uitbesteden Samenwerking met andere gemeenten voor dezelfde diensten
Welke andere knoppen zijn beschikbaar? Wat is de mogelijke impact van keuzes 1-3. Aanpassen dienstverlening: bijv. openingstijden aanpassen?, meer digitaal? Dit vraagt ook andere competenties van medewerkers (Burgerzaken 2.0). 4. Digitalisering: komen andere werkzaamheden voor terug 5. Verkiezingen; minder stembureaus: lange wachtrijen en duurt langer (niet per se goedkoper) 6. Uitbesteden: (mogelijke impact niet benoemd). 7. Samenwerking met andere gemeenten voor dezelfde diensten: (mogelijke impact niet benoemd). Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer Gemeentelijk beleid De visie op dienstverlening wordt geactualiseerd n.a.v. de kerntakendiscussie. Beleidsvrijheid Zeer laag Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Niet benoemd
| 57 | Mooi wark!
Programma: 1: Bestuur en ondersteuning Taakveld: 0.4: Bedrijfsvoering Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Regelgeving op het vlak van overheidsfinanciën, privacy, Bibob, Wet open overheid, Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Bezit en beheer van gebouwen. Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Hoog Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit? 1. 2. 3.
Meer risicogestuurd werken, minder controle en verantwoording Meer mandatering (lager in organisatie) Delen van specialistisch personeel met buurgemeenten (‘pools’), bijvoorbeeld op taken, extern inhuren (bijvoorbeeld Woo verzoeken, juridisch, ICT). 4. Meer bewustwording via informatievoorziening. 5. Meer regionale samenwerking; samenwerking gericht op basis van behoefte (schaarste, specialisme). 6. Keuzes maken op basis van gewenste kwaliteitsniveau 7. Woo: meer aan de voorkant proberen in te perken; bijvoorbeeld door een telefoontje. Meer informatie op 1 plek ipv op veel plekken in de organisatie bij Woo-verzoeken. 8. Andere tools om te communiceren. ‘Opvoeden’: wat leg je vast. 9. Bewustwording: wie neem je mee in de communicatie (bijv. wel of niet in de CC zetten) 10. Taakdifferentiatie (bijvoorbeeld gegevensverzameling en ‘echte’ juridische werk van juristen) 11. Inhuur specialismen of samenwerking met andere gemeenten (poolen, bijv. juristen) Welke andere knoppen zijn beschikbaar? 12. Zakelijke (of zelfs: recalcitrante) opstelling richting administratieve verplichtingen vanuit Rijk; zelf bepalen hoe Staphorst er mee omgaat (bijv. ten aanzien van ‘verplichte’ bijlagen) 13. Uitvoeren ICT voor andere gemeenten of samen met andere gemeenten (poolen) 14. Zakelijker uitstroombeleid 15. Via de Huisvestingsvisie (deze komt weer in de raad) 16.
Winst behalen met automatisering: voor bezwaren, Woo-verzoeken, financiële administratie, Bij P&O digitaliseringsslag: al wel bij werving en selectie al gedaan. Winst te behalen in de verfijning; procesinrichting, beter benutten van systemen. Standaardisering. Gebruik van bewezen praktijken. 17. Verhouding Samenleving en Fysieke leefomgeving t.o.v. Bedrijfsvoering (“Boom” gemeente Staphorst, Bedrijfsvoering als wortelgestel). 18. Personeelsbeleid: versterkte inzet op binden en boeien van medewerkers (verloop kost heel veel energie en tijd) Wat is de mogelijke impact van keuzes Is niet per ‘knop’ besproken. Impact verschilt per domein (WOZ bijv. imago) Ook impact op werkplezier 12. BBV: provincie gaat er wat van vinden als ‘verplichte’ bijlagen ontbreken
| 58 | Mooi wark!
Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking Gemeentelijk beleid Visie op bedrijfsvoering recent vastgesteld Verordeningen en protocollen op orde i-Navigator Beleidsvrijheid Zeer laag Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Niet benoemd
| 59 | Mooi wark!
Programma: 1: Bestuur en ondersteuning Taakveld: 0.6: Belastingen Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? De gemeenteraad van een gemeente kiest voor het invoeren, afschaffen of wijzigen van een belasting. Welke belastingen een gemeente mag heffen is hoofdzakelijk geregeld in de Gemeentewet, maar ook andere wetgeving is van belang (bijv. Wet Milieubeheer). Het is een keuze, geen verplichting. Als men kiest voor het heffen van een belasting, is de gemeente gehouden aan voorschriften uit de wet. Verder is de gemeente bronhouder van de WOZ en BAG. Dat zijn dan ook verplichte taken. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Staphorst voert ook de WOZ-taken uit van Zwartewaterland. Ook de uitvoering van de BAG staat voor samenwerking in de ontwikkelingsfase. Er zijn ook belastingsoorten die Staphorst niet toepast, zoals gericht op reclame, precario en parkeren. Wat is het huidige dienstverleningsniveau? Voor de WOZ staat dit op 5 sterren (hoogste niveau) bij de Waarderingskamer voor zowel Staphorst als Zwartewaterland. Belastingen/Invordering/BAG/Gegevensbeheer ligt op gemiddeld niveau waarbij momenteel ontwikkelingen zijn voor de I-lijn, waardoor alles naar een hoger level gaat. Welke opties heeft de gemeente binnen wettelijke taken (kwaliteit, intensiteit? 1. 2. 3. 4. 5.
6. 7.
8.
Invoeren van nieuwe belastingen voor algemene opbrengsten of bestemmingsheffingen Afschaffen kleine belastingen, wat ook gevolgen heeft voor inkomsten Kostendekkendheid meer verfijnen Onderzoek duurzame leges (bijvoorbeeld in relatie tot evenementen, begraafplaatsen e.d.) Digitalisering verder uitbreiden (betaalmogelijkheden, e-herkenning bedrijven). Samen met anderen optrekken richting systeemleveranciers. Procesanalyse: door de processen heen; bijvoorbeeld gericht op controles en foutkans verlagen. Herziening gemeentelijk belastinggebied BAG uitvoeren buurgemeente (Zwartewaterland) (Succesfactoren: van onderop (ambtelijk niet bestuurlijk), gunnen/vertrouwen, gelijkwaardigheid, ambities gelijkschakelen, juiste draagvlak, meer uniforme processen, urgentie). Het voortouw hierin nemen. Evenementen: minst ‘rendabel’ (deregulering?). Proces vereenvoudigen en meer digitaliseren.
Welke andere knoppen zijn beschikbaar? Wat is de mogelijke impact van keuzes Is niet per ‘knop’ besproken. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en samenwerking Gemeentelijk beleid Beleidsvrijheid De raad/het college heeft bepaalde beleidsvrijheid, maar dat moet altijd getoetst worden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Betekenis mogelijke keuzes voor formatie Niet benoemd
| 60 | Mooi wark!
BMC Databankweg 26D 3821 AL Amersfoort Postbus 490 3800 AL Amersfoort (033) 496 52 00 info@bmc.nl www.bmc.nl KvK BMC Advies 32078667 IBAN NL91ABNA0504035754 BTW NL80.86.63.598 B.01
Colofon 12 juni 2024 Classificatie
:
Intern gebruik
Namen adviseurs
:
Richard Journée Marco Kerstens
Projectnummer
:
PO040663
| 61 | Mooi wark!