CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Gemeente Staphorst - Jaarrekening 2024 (incl was getekende controleverklaring)

Raadsvergadering 24 juni 2025, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend hamerstuk: Jaarstukken 202433.169 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

B

C

Netto schuldquote

<90%

90-130%

>130%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

<90%

90-130%

>130%

Solvabiliteitsrisico

>50%

20-50%

<20%

Grondexploitatie

<20%

20-35%

>35%

Kengetallen (in procenten)

- pagina 48 van 185

Structurele exploitatieruimte

Begr. en mrj. >0%

Begr of mjr. >0%

Begr. en mjr. <0%

<95%

95-105%

>105%

Belastingcapaciteit

Als beleidsuitgangspunt wordt genomen dat alle kencijfers dienen te voldoen aan het minst risicovolle profiel A.

Signaleringsoverzicht Kijkend naar bovenstaande kencijfers en de ontwikkeling ervan in de gemeente leidt dit tot onderstaand signaleringsoverzicht: Werkelijk

Begroting

2022

2023

2024

2024

2025

2026

2027

2028

Netto schuldquote

-48%

-42%

-42%

-24%

-12%

0%

4%

15%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

-50%

-44%

-45%

-25%

-14%

-2%

3%

14%

Solvabiliteitsrisico

83%

84%

81%

88%

87%

86%

85%

86%

Grondexploitatie

8%

8%

2%

8%

9%

10%

9%

3%

Structurele exploitatieruimte

8%

4%

4%

3%

3%

3%

-2%

-3%

Belastingcapaciteit

87%

87%

87%

85%

Aan het beleidsuitgangspunt dat alle kencijfers moeten voldoen aan het minst risicovolle profiel wordt voldaan. De kengetallen zijn voor de gemeente goed, met name de schuldquote en de solvabiliteit. Toelichting: De netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de mede overheid ten opzichte van de eigen middelen (negatief teken is geen schuld). Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Staphorst is één van de weinige gemeenten in Nederland die per saldo geen schuld heeft. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de medeoverheid in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteit, hoe beter in staat om aan de financiële verplichtingen te voldoen. Van alle gemeenten heeft Staphorst één van de beste solvabiliteitsratio. Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Deze waarde moet in de komende jaren worden terugverdiend bij de verkoop van de gronden. Het kengetal structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente of provincie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is.

Een begroting/rekening waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is meer flexibel dan een begroting/rekening waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn (een sluitende begroting met geen of een klein saldo op onvoorzien). De belastingcapaciteit geeft een inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente of provincie zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De gemiddelde lastendruk per woning is in Staphorst lager dan het landelijk gemiddelde.

- pagina 49 van 185

Paragraaf 2 - Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding op de paragraaf Omschrijving (toelichting) Algemeen In deze paragraaf wordt ingegaan op het beleidskader en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties met betrekking tot de grote kapitaalgoederen. Hierbij moet onder andere worden gedacht aan de kosten instandhouding van: wegen, riolering, water, groen en gebouwen. Een groot deel van het ‘vermogen’ van Staphorst ligt in de grond of op het openbaar gebied. Het is dan ook van belang dat hierover een zorgvuldig beheer wordt gevoerd. Juist de kwaliteit van het openbaar gebied wordt door de inwoners vaak intensief beleefd.

Wegenbeheer Omschrijving (toelichting) A | Beleidskader Op 15 februari 2022 is het nieuwe wegenbeleid vastgesteld in het wegen- en bermenbeleidsplan 2022 - 2026. B | Financiële consequenties beleidsdoel De ramingen zijn gebaseerd op het wegenonderhoudsplan, scenario 1, voor de uitvoering van groot onderhoud aan de asfalt- en elementenverharding. De indexatie is bijgesteld t.o.v. het oorspronkelijke plan, gelet op de forse inflatie. De reserve wordt gevoed: 

uit de exploitatie een storting van: € 943.000;

door (eventuele) latere uitvoering van geplande onderhoudswerken;

door exploitatiebijdragen De Slagen;

door degeneratiekosten vergoedingen.

De reserve groot onderhoud wegen bedraagt eind 2024 € 2,0 miljoen (afgerond), waarvan € 0,6 miljoen voor betonwegen en € 1,4 miljoen voor asfalt- en klinkerwegen. C | Financiële consequenties in de rekening Wegenbeheerplan In onderstaande tabel ziet u de kosten van het wegenbeheerplan zoals deze opgenomen zijn in de jaarrekening en de vergelijking met de kosten uit 2023. Bedragen x € 1.000

2024

2023

Begroting (= wegenbeheerplan)

1.132

1.075

Begrotingswijziging (i.v.m. stelpost en motie 131)

-182

333

Begroting na wijziging

950

1.408

Totale uitgaven

948

1.689

Waarvan gedekt uit provinciale subsidie

-

301

Rioolbeheer Omschrijving (toelichting)

A | Beleidskader Het verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan (vGRP) liep van 2016 tot 2020. In 2020 is dit verlengd om met het nieuwe vGRP/Programma Riolering en Water aan te sluiten bij de nieuwe Omgevingswet en bij de actualisatie van onze Omgevingsvisie en op te stellen Omgevingsplan. Door het uitstellen van de Omgevingswet is de actualisatie van onze Omgevingsvisie en opstellen van het Omgevingsplan ook elke keer uitgesteld. Op 4 oktober 2022 is een nieuw kostendekkingsplan riolering voor de periode 2023 – 2026 vastgesteld.

- pagina 50 van 185

B | Financiële consequenties beleidsdoel Vanaf het jaar 2021 is de rioolheffing bepaald op € 208. Op basis van het kostendekkingsplan is dit ook voor de periode 2023 - 2026 het streven. C | Financiële consequenties in de rekening Bedragen x € 1.000

Werkelijk 2024

Werkelijk 2023

Reserve rioolbeheer

2.800

3.033

Voorziening rioolbeheer

411

411

In 2024 is er sprake van een reserve onttrekking van € 233.000. De kostendekkendheid berekening is opgenomen in de paragraaf lokale heffingen.

Waterbeheer Omschrijving (toelichting) A | Beleidskader Grondwaterbeleid Betrokken partijen: waterschap en de gemeente hebben gezamenlijk beleid ten aanzien van het water vastgelegd en coördineren de uitvoering. Hierbij is aansluiting gezocht met het vGRP-V. Hemelwaterbeleid De wettelijke basis voor de gemeentelijke zorgplicht inzake hemelwater staat verwoord in artikel 3.5 van de Waterwet. B | Financiële consequenties beleidsdoel De verbrede rioolheffing (vGRP-V) is bedoeld om de kosten die voortvloeien uit dit beleidsonderdeel te dekken. C | Financiële consequenties in de rekening De kosten van maatregelen die worden opgenomen in het vGRP-V, worden gedekt uit de te verkrijgen rioolheffing.

Groenbeheer Omschrijving (toelichting) A | Beleidskader Het groenbeleidsplan 2019-2030 is door de raad vastgesteld op 26 februari 2019. Het groenbeheerplan 2020 2025 is door de gemeenteraad vastgesteld op 12 mei 2020. B | Financiële consequenties beleidsdoel De uitvoering van het Groenbeleidsplan Staphorst 2019 - 2030 leidt tot invulling van met name investeringen en projecten. Voor de diverse projecten zijn in voorgaande begrotingen dekkingsmiddelen opgenomen. Voor nieuwe projecten wordt separaat dekking opgenomen in de begroting. Het groenbeheerplan geeft uitvoering aan scenario 4; een stap terug in het onderhoudsniveau door een combinatie van aanpassing en versobering van het groenareaal. C | Financiële consequenties in de rekening Bedragen x € 1.000

Werkelijk 2024

Werkelijk 2023

Begroting (reguliere uitgaven onderhoud, inclusief personeelskosten)

1.999

1.604

Hiervan uitgegeven

2.212

1.625

Saldo

- 213

-

21

Het nadeel van € 213.000 in 2024 betreft met name hogere uitgaven Wijkgroen ( € 143.000 nadelig) en bomenbeheer (€ 45.000 nadelig). Naast bovenstaande reguliere uitgaven is er in 2024 € 757.000 begroot als incidentele uitgaven voor onderhoud aan onder andere boombeheer, (achterstallig) onderhoud en snoeien en rooien van bomen en het projectplan permanente bewoning. Van deze begrote kosten is € 322.000 uitgegeven. Deze incidentele uitgaven worden

- pagina 51 van 185

gedekt middels een onttrekking uit de reserves. U kunt de incidentele budgetten raadplegen in bijlage 4 van dit jaarverslag.

Gebouwenbeheer Omschrijving (toelichting) A | Beleidskader Op 17 november 2020 is de beleidsnota Strategische gebouwenvisie 2020 - 2024 vastgesteld. In deze nota is een inventarisatie opgenomen van alle panden en objecten van de gemeente en daarbij is de toekomstvisie per gebouw bepaald. Hiermee vormt de nota tegelijk de basis voor het op doelmatige wijze van beheren en onderhouden van deze gebouwen. In 2025 wordt er een nieuwe Strategische gebouwenvisie vastgesteld. Daarnaast is er een nieuw MJOP opgesteld. In 2024 zijn bij verschillende gebouwen voor € 50.000 werkzaamheden uitgevoerd. B | Financiële consequenties beleidsdoel In het gebouwenbeheerplan zijn de totale onderhoudskosten over de komende planperiode tot en met 2029 meerjarig meegenomen, zodat de gemiddelde kosten hierover bepaald konden worden. Voor bepaling van de hoogte van de dotatie wordt uitgegaan van het begrotingsjaar (t) + 6. Deze dotaties worden jaarlijks ten laste van de exploitatie gebracht. Door middel van de voorziening gebouwenbeheer, waar de jaarlijks gemaakte kosten voor groot onderhoud aan onttrokken worden, zijn de kosten gedekt. Het kleine dagelijkse onderhoud wordt rechtstreeks ten laste van de exploitatie gebracht. C | Financiële consequenties in de rekening De hoogte van de jaarlijkse dotatie aan de voorziening groot onderhoud wordt bepaald op basis van een (meerjarig) beheerplan.

De dotatie dient minimaal gebaseerd te zijn op de onderhoudslasten die in het beheerplan zijn opgenomen voor het begrotingsjaar plus de drie jaren van de meerjarenraming. Echter hoe langer de gehanteerde periode waarover de jaarlijkse dotatie wordt berekend, hoe meer er sprake is van het egaliserende karakter van de voorziening. Bij het opstellen van de begroting 2024 is een periode gehanteerd van zes jaar (2024 - 2029).Voor de bepaling van de werkelijke dotatie is er ook een periode van zes jaar gehanteerd. Dit heeft tot de volgende dotatie geleid: Bedragen x € 1.000 Dotatie voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen

Werkelijk 2024

Werkelijk 2023

305

287

De stand van de voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen per 31 december van het jaar. Bedragen x € 1.000

2024

2023

Voorziening groot onderhoud gebouwen

660

405

Onderwijshuisvesting Omschrijving (toelichting) A | Beleidskader Op 23 september 2023 is het Integraal Huisvestingsplan vastgesteld (IHP). Daarbij is opdracht gegeven om in 2024 voor elke school een Business Case op te stellen. Voor een aantal scholen is dit reeds gebeurd, voor een aantal andere loopt dit nog. De Business Case van 4 Scholen met de Bijbel heeft geresulteerd in een Raadsbesluit op 24 september 2024 waarbij budget is vastgesteld voor verduurzaming (mede gericht op ventilatie) van deze scholen, daarbij is een incidenteel budget vrijgemaakt van € 316.000. Voor de Prins Mauritsschool is in de Business Case gesteld dat daar vervangende nieuwbouw moet plaatsvinden, hiervoor is een voorbereidingskrediet vrijgemaakt van € 500.000,B | Financiële consequenties beleidsdoel Naast de bedragen die zijn opgenomen in het raadsbesluit van 24 september 2024, zijn de kapitaallasten voor blok 1 van het IHP opgenomen in de begroting ter hoogte van €388.000. C | Financiële consequenties in de jaarrekening In de begroting 2024 is er een budget van € 35.000 opgenomen voor het opstellen van de businesscases. Dit budget bleek in het jaar niet toereikend omdat er is gekozen voor een intensieve samenwerkingsvorm met de betrokken scholen, waardoor er meer overleg en afstemming nodig was dan vooraf voorzien. Dit mede gelet op

- pagina 52 van 185

het IHP-uitgangspunt dat er maatwerk per school geleverd is. Het budget is in de voortgangsrapportage met € 80.000 bijgeraamd. De inzet voor het opstellen van de businesscases heeft in totaal €120.000 gekost.

- pagina 53 van 185

Paragraaf 3 - Financiering Inleiding op de paragraaf Omschrijving (toelichting) Algemeen Basis vormt de Wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido). Het doel van deze wet is het bevorderen van een solide financiering en kredietwaardigheid van de decentrale overheden evenals het beheersen van de renterisico’s. Onderdeel van deze wet is de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo). Uitvoering van de regelgeving vindt plaats door het vaststellen van kaders in het Treasurystatuut. Bovenstaande uitgangspunten worden hieronder nader toegelicht.

1 | Uitvoering financiering Omschrijving (toelichting) Naast het statuut stelt de Gemeentewet een treasuryparagraaf verplicht in de begroting en jaarrekening. Dit is nader uitgewerkt in artikel 22 van de financiële verordening. Bij de rekening zal in de paragraaf financiering in ieder geval verslag gedaan worden van: A ) Kasgeldlimiet B ) Renterisiconorm C ) EMU saldo D ) Rentekosten en renteopbrengsten A ) Kasgeldlimiet Voor het uitzetten van gelden met een looptijd korter dan een jaar geldt een maximum bedrag. Deze kasgeldlimiet is wettelijk vastgesteld op 8,5% van het begrotingstotaal. De gemiddeld in een kwartaal opgenomen vlottende schuld (rekening-courantkredieten, kasgeldleningen) mag dit bedrag niet overschrijden. In 2024 was geen sprake van rekening-couranten en kasgeldleningen. B ) Renterisiconorm De renterisiconorm houdt in dat de jaarlijks verplichte aflossingen en renteherzieningen niet hoger mogen zijn dan 20% van het verwachte begrotingstotaal voor 2024 (€ 67 miljoen). In 2024 bedraagt de renterisico norm daarmee € 13,4 miljoen. In 2024 was geen sprake van verplichte aflossingen en renteherzieningen. De gemeente blijft daarom ruim binnen de renterisiconorm. C ) EMU saldo Het rijk heeft de gemeentelijke macronorm vertaald naar een individuele EMU-referentiewaarde per gemeente.

De EMU-referentiewaarde is geen norm, maar een indicatie van het aandeel van de gemeente in de gezamenlijke tekortnorm. Voor Staphorst is deze in de begroting 2024 gesteld op - € 1.799. In het volgende overzicht de ontwikkeling van het EMU saldo: (x €1.000)

Rekening 2023 Rekening 2024

Begroting 2024

1

Exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q. onttrekking reserves

525

-2.127

-3.312

+2

Afschrijvingen t.l.v. de exploitatie

1.633

1.792

2.044

+3

Bruto dotaties aan de post voorziening t.l.v. exploitatie

339

1.054

333

-4

Uitgaven aan investeringen in (im)materiële activa die op de balans worden geactiveerd

5.590

4.936

11.650

+5

De in mindering op onder 4 bedoelde investeringen gebrachte ontvangen bijdragen van Rijk, Provincie of Europese Unie en overigen

245

363

80

+ 6A

Verkoopopbrengsten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs)

12

-

-

- 6B

Boekwinst op desinvesteringen in (im)materiële vaste activa

12

-

-

-7

Uitgaven aan de aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d.

970

1.812

2.472

- pagina 54 van 185

+ 8A

Verkoopopbrengsten van grond (tegen verkoopprijs)

1.405

5.006

2.451

- 8B

Boekwinst op grondverkopen

415

451

1.123

-9

Betalingen t.l.v. voorzieningen

560

112

33

- 10

Betalingen die niet via de exploitatie lopen, maar rechtstreeks t.l.v. reserves worden gebracht en die niet vallen onder één van de andere genoemde posten

-

-

-

11 A

Gaat u deelnemingen verkopen?

Nee

Nee

Nee

-11B

Zo ja, boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen

-

-

-

Berekend EMU saldo

-3.388

-2.165

-13.682

Individuele referentiewaarde

-1.799

-1.799

-1.799

Tekort (-) of overschot (+) EMU-saldo

-1.589

- 366

-11.883

D ) Rentekosten en opbrengsten verbonden aan de financieringsfunctie Hieronder wordt een opsomming gegeven van alle uitgezette en opgenomen gelden zoals deze opgenomen zijn in de rekening 2024. Soort (bedragen x € 1.000)

Begin 2024

Mutatie 2024

Eind 2024

Opbrengst 2024

Begroot 2024

Uitgezette gelden op lange termijn

992

431

1.423

25

970

Uitgezette gelden op korte termijn

22.643

1.881

24.524

884

2.265

Aandelenbezit

184

184

0

184

Opgenomen gelden korte termijn

0

0

Totaal

23.819

2.312

26.131

0 909

3.419

2 | Risicoprofiel Omschrijving (toelichting) Hieronder wordt ingegaan op mogelijke kredietrisico’s bij de gewaarborgde geldleningen, koersrisico’s bij de verschillende beleggingsproducten en een mogelijk valutarisico. A ) Kredietrisico Binnen de huidige portefeuille is nauwelijks sprake van enig kredietrisico. B ) Koersrisico Binnen de huidige portefeuille is nauwelijks sprake van enig koersrisico. C ) Valutarisico De huidige beleggingen zijn allemaal in Nederlandse bedrijven en producten, waardoor er geen sprake is van valutarisico’s. Uiteraard kunnen de partijen waar de gemeente een belang in heeft overtollige gelden beleggen in buitenlandse beleggingsproducten. Dit zou dan ten koste (of ten gunste) kunnen gaan van de dividendopbrengst. Echter ook deze partijen hebben zich te houden aan de regels die hiervoor binnen het bestuur zijn afgesproken.

3 | Rentetoerekening Omschrijving (toelichting)

- pagina 55 van 185

Soort (bedragen *€ 1000 )

Externe rentelasten over kort en lang geld

2024

0

Externe rentebaten

908

Totaal door te berekenen externe rente

-908

Doorberekende rente

0

Boekwaarde v.d. materiële vaste activa 1 jan

33.025

Boekwaarde v.d. financiële vaste activa 1 jan

1.185

Doorberekende omslagrente

- pagina 56 van 185

0%

Paragraaf 4 - Bedrijfsvoering Organisatie algemeen Omschrijving (toelichting) Een goed bestuur is er voor haar samenleving en bestuurt op democratische en transparante wijze met het algemeen belang voor ogen. Dat doen we lokaal met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. In de regio werken we samen met de provincie, andere gemeenten en partners in samenwerkingsverbanden. Wij zijn dienstbaar aan de Staphorster samenleving. Als stip op de horizon kleuren wij samen de toekomst van een ondernemend en verbindend Staphorst. Iedereen doet mee. Bij de doorontwikkeling van onze organisatie houden wij onze missie en visie voor ogen. Visie We vormen een betrouwbare organisatie met omgevingsbewuste medewerkers, die hun vak met passie uitvoeren. Vanuit dat vertrekpunt werken we oplossingsgericht om samen Staphorst te ontwikkelen. In verbondenheid met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties nemen we zo verantwoordelijkheid voor de woon-, werk- en leefomgeving. Missie We zijn een vernieuwende en ondernemende gemeente met karakter en lef. We geven de samenleving ruimte en vertrouwen om verantwoordelijkheid te nemen. Inwoners en bedrijven die ons nodig hebben kunnen op ons rekenen. We versterken en versnellen initiatieven uit de samenleving en werken samen voor het beste resultaat en gaan van “zorgen voor“ naar “zorgen dat”.

De paden langs waar we de stip op de horizon bereiken zijn de paden van de: 

innovatieve plattelandseconomie;

gezonde en dynamische samenleving;

de verantwoorde vernieuwing.

Waarden De vier waarden: betrouwbaar, samenwerken, omgevingsbewust en trots op ons werk, zijn het onderwerp van ons gesprek met elkaar. Wij vinden het belangrijk dat ons handelen vanuit deze waarden merkbaar is voor inwoners, ondernemers, verenigingen en organisaties. Top5! In 2024 zijn we gestart met het toekomstbestendige organisatieprogramma Top5! Deze organisatieontwikkeling heeft vijf projecten, namelijk Omgevingsvisie, Mooi Wark, Visie op Dienstverlening, Procesverbetering/-borging en Rolduidelijkheid. Het doel van Top5! is om een toekomstbestendige organisatie te worden en (steeds) beter samen te werken.

Personeel | HRM Omschrijving (toelichting) Loonsomsturing/formatie In de loonsommonitor van Pinkroccade genaamd iNzicht, wordt de informatie vanuit verschillende bronsystemen (de salarisadministratie en de financiële administratie) ontsloten, zodat hier door de managers en coördinatoren vroegtijdig op gestuurd kan worden. Onderstaand de samenvatting over 2024.

- pagina 57 van 185

Bovenstaande betekent dat er een overschrijding van het loonbudget is van € 334.000. Met name op juridisch en communicatie-gebied is meer inzet gepleegd op dossiers vanwege maatschappelijke ontwikkelingen (bv. intocht Sinterklaas, munitiedepot, bezwaren fietspad Heerenweg, WOO-verzoeken, demonstraties etc.), zonder dat daar budgetten tegenover staan. De inzet van formatie op projecten wordt overigens wel rechtstreeks op de betreffende budgetten geboekt (bv. vluchtelingen, fietspaden, woningbouw etc.). Daarnaast spelen de hoge inhuurtarieven ons parten, de inhuur bedraagt 20% van de totale loonkosten. Uitgaande van meer dan dubbele of driedubbele kosten t.o.v. medewerkers in dienstverband legt dit een groot beslag op het totale loonbudget. Voor de jaren 2024 en 2025 is een incidenteel budget ad € 1.585.000 voor formatie-uitbreiding toegekend.

De fte's in het formatieboek zijn als volgt verdeeld over de afdelingen: Personeelsformatie in fte's Organisatie onderdeel

College + griffie + Babsen

- pagina 58 van 185

Formatieboek 2024 5,89

Gemeentesecretaris + Management

4,00

Bestuur & Managementondersteuning

70,71

Fysieke Leefomgeving

69,08

Samenleving

35,42

Totaal

185,10

In de primaire begroting 2024 is 180 fte opgenomen. De toename van 5 fte komt door de formatie voor het team 'Gezond meedoen' (3,50 fte) en formatie-uitbreiding van 2 fte voor 'Energie en Klimaat'. De werkelijke invulling van de formatie heeft voor 180,44 fte (€ 13.822.000) door personeel in loondienst plaatsgevonden en voor een bedrag van € 3.387.000 door het inhuren van personeel. Ontwikkeling loonsom (x € 1.000) De begrote loonsom 2024. is als volgt opgebouwd: Primitieve begroting 2024

14.844.653

Gezond Meedoen

290.314

Functieherwaardering

100.000

Structurele formatie-uitbreiding begroting 2024

450.000

Energie & Klimaat met structurele dekking vanuit regeling CDOKE

174.168

Structurele WOO-gelden

37.073

Totale loonsom

15.896.208

De werkelijke invulling van de formatie is als volgt: Loonkosten personeel in dienst (saldo)

12.842.780

Inhuurkosten: I.v.m. vacatures I.v.m. ziektevervanging I.v.m. extra werkzaamheden

1.761.907 290.914 1.334.505 3.387.326 16.230.106

Bovenstaande betekent dat er een overschrijding van € 334.000 op het structurele loonbudget is. Tijdelijke formatie-uitbreiding De gemeente Staphorst is een gemeente met ambities. We willen zichtbaar en goed benaderbaar zijn voor onze inwoners en voor onze partners in de regio. We zijn aanwezig en dragen bij aan ontwikkelingen bij onze verbonden partijen, in de regio en in het land. Staphorst is een gemeente met een inbreng die er toe doet. Naast onze eigen ambities, initiatieven vanuit onze samenleving en landelijke regelgeving hebben we helaas ook te maken met een aantal vooraf niet te plannen gebeurtenissen. Zaken die, zeker bij een kleine organisatie, een grote wissel trekken op de inzet van onze medewerkers. Het werk dat we doen, doen we graag goed. De kwaliteit willen we door de hoge kwantiteit niet uit het oog verliezen. Om niet achter de feiten aan te lopen, als werkgever voor onze medewerkers een gezond werkklimaat te blijven creëren en het huidige niveau van dienstverlening overeind te houden is voor de jaren 2024 en 2025 deels structurele formatie-uitbreiding gevraagd (€ 450.000), maar ook deels incidentele uitbreiding. De incidentele formatie-uitbreiding betreft 12,33 fte, oftewel € 1.585.000. Dit bedrag is berekend op basis van verwachte (hoge) inhuurkosten. In werkelijkheid heeft een gedeelte van de invulling middels dienstbetrekkingen plaatsgevonden.

Ongeveer € 350.000 is met name hierdoor niet besteed.

- pagina 59 van 185

Ontwikkelingen burgerzaken Omschrijving (toelichting) Digitalisering producten burgerzaken Het is voor inwoners mogelijk om diverse zaken via de gemeentelijke website te regelen. Voorbeelden hiervan zijn: verhuizingen, uittreksels BRP, stempassen, geboorteaangiftes, aangiftes van overlijden, verklaringen omtrent gedrag, inname vermissing reisdocumenten, afschriften Burgerlijke Stand, emigratie, wijziging naamgebruik, aanvragen huwelijken/geregistreerd partnerschap, verzoeken verstrekkingsbeperkingen, en aanvragen verlengen rijbewijs. Het moet mogelijk blijven aanvragen aan het gemeenteloket te doen. Digitalisering betekent dat diensten 24/7 aangevraagd kunnen worden en ook een verandering in de werkprocessen. De menselijke factor blijft nodig. Het klantcontact verandert maar de complexiteit neemt toe. In 2024 zijn gemiddeld 30% van de producten digitaal aangevraagd. Reisdocumentenpiek Bijna tien jaar geleden werd de geldigheidsduur voor paspoorten en identiteitskaarten verlengd van vijf naar tien jaar. In 2014 ging deze nieuwe regel van kracht waardoor volwassenen die tussen 2014 en 2018 een reisdocument hebben aangevraagd, vanaf 2024 weer een nieuwe ID-kaart of paspoort mogen aanvragen. In de periode 2024 -2029 is sprake van een piek naar aanleiding van de huidige reisdocumentendip (2019-2023). In 2024 zijn ruim 75% meer reisdocumenten aangevraagd tov 2023.

Verbeteren Reisdocumentenstelsel De komende jaren wordt landelijk gewerkt aan een toekomstbestendig stelsel van paspoorten en identiteitskaarten. In het programma Verbeteren Reisdocumentenstelsel (VRS) wordt het stelsel geleidelijk aangepakt. Het doel is: de kwaliteit, fraudebestendigheid en betrouwbaarheid van het stelsel naar een hoger niveau tillen. Verkiezingen In 2024 vonden er Europese Parlementsverkiezingen plaats. In 2026 zijn er Gemeenteraadsverkiezingen, in 2027 verkiezingen voor de Provinciale Staten, Eerste Kamer en Waterschap en in 2028 zijn er weer Tweede Kamerverkiezingen. Extra werkzaamheden als gevolg van de vluchtelingenopvang De opvang van de Oekraïners en andere vluchtelingen betekent ook dat deze mensen ingeschreven moeten worden in de BRP.

Gemeentelijke heffingen Omschrijving (toelichting) Tussen rijk en gemeenten wordt gesproken over een nieuwe of aangepaste financieringssystematiek. De wens was om per 2026 tot een nieuwe bekostigingswijze te komen. Verruiming van het lokale belastinggebied is een te onderzoeken onderdeel. Eind 2024 heeft de Tweede Kamer besloten dat gemeenten voorlopig geen handvatten krijgen om zelf extra financiële middelen op te halen. Dat betekent dat de verruiming momenteel nog op zich laat wachten. Zeker tot 2027. De bedoeling is om een verschuiving te laten plaatsvinden van rijksbelastingen naar lokale belastingen, waaraan wel randvoorwaarden zijn gekoppeld. Denk hierbij aan bijvoorbeeld de financiële verhoudingen die op orde moeten zijn, geen verhoging van de totale lastendruk, een groter belastinggebied wat geen doel op zich is, maar verband houdt tussen bepalen, betalen en verantwoorden. Bepalen betekent betalen is het motto. Momenteel zijn er geen veranderingen in deze ontwikkelingsfase ten opzichte van vorig jaar. Kleine belastingen Kleine belastingen die voortvloeien naar de algemene middelen, zoals honden-, toeristen- en forensenbelasting worden misschien afgeschaft of vervangen door andere belastingen. Dit wordt meegenomen in het onderzoek naar de verruiming van het gemeentelijk belastinggebied.

Ook andere belastingen zullen aangepast worden, maar dat gaat om belastingen die Staphorst momenteel niet heeft en dus geen directe gevolgen hebben. Omgevingswet Vanaf 2024 is de Omgevingswet van toepassing. De legesverordening is hier volledig op aangepast. We hebben inmiddels een jaar ervaring op kunnen doen. Het jaar 2025 wordt gebruikt om de kostendekkendheid inzichtelijk te maken en dit te betrekken bij de vast te stellen legesverordening 2026.

Ontwikkelingen uitvoering WOZ/BAG/GEO Omschrijving (toelichting)

- pagina 60 van 185

We ontwikkelen mee met de maatschappelijke en technische ontwikkelingen. We zetten bijvoorbeeld al jaren in op de informele bezwarenafhandeling, integreren het beheer van de registraties WOZ/BAG/GEO. Het beheer van de BAG is bij de WOZ-medewerkers ondergebracht. Daarnaast zoeken we de samenwerking met buurgemeente Zwartewaterland op. Tot slot wordt waar nodig geïnvesteerd in applicaties om een correcte uitwisseling met de Landelijke Voorziening WOZ te borgen, zijn de taxatieverslagen gemoderniseerd en is er voor inwoners en ondernemers veel informatie te vinden op de gemeentelijke website. Voorbeelden van ontwikkelingen zijn: 

verandering van de markt als gevolg van de energietransitie/duurzaamheid;

ontwikkelingen in de woningmarkt als gevolg van tekort aan aanbod;

veranderende behoefte van belanghebbenden aan transparantie;

groeiende behoefte van belanghebbenden aan rechtsbescherming;

toename van het aantal objecten (areaal uitbreiding);

toename van het aantal reacties op de WOZ beschikkingen / aanslagen gemeentelijke belastingen;

toename aantal reacties van no-cure-no-pay bureaus;

integratie van gegevensbeheer voor WOZ en geo-registraties;

modernisering taxatieverslagen. Deze worden vanaf 2025 uitgebreider;

veranderingen als gevolg van de invoering van de Omgevingswet;

veranderingen als gevolg van de invoering van de Wet Kwaliteitsborging;

groeiend belang voor kwaliteitsbeheer en correcte uitwisseling met de Landelijke Voorziening WOZ;

het geleidelijk toenemen van het aantal toepassingen van de WOZ-waarde buiten de belastingheffing.

verantwoording over informatieveiligheid en informatiearchitectuur in het WOZ-domein.

Communicatie Omschrijving (toelichting) Bestuurders, management, vak afdelingen, samenwerkingspartners, crisis-/veiligheidssituaties en de pers vragen doorlopend advies, inzet en ondersteuning over communicatie. Van belang is waar communicatie daadwerkelijk het verschil kan maken bij maatschappelijke opgaven. Communicatiestrategie en het stellen van prioriteiten in relatie tot beschikbare capaciteit helpen hierbij. Hier is in 2024 aan gewerkt en krijgt in 2025 een vervolg. Ervaren wordt dat onderwerpen als participatie, AI, data gedreven werken, persvragen en helder schrijven (steeds meer) spelen.

Juridische kwaliteitszorg Omschrijving (toelichting) Juridische Kwaliteitszorg staat voor de manier waarop het bestuur, het MT en de ambtelijke organisatie de juridische kwaliteit in het handelen van de organisatie kunnen verbeteren. Het is belangrijk dat kwaliteitszorg is geborgd en dat het voldoende ruimte en aandacht krijgt in het continue werkproces. Door het doen van een nulmeting willen we de knelpunten aan het licht brengen en op basis daarvan met verbeteringen aan de slag gaan. Tegelijkertijd constateren we dat er door prioriteit te moeten geven aan urgentere werkzaamheden de aandacht voor een nulmeting op de achtergrond terechtkomt. Ook de toename van taken die de gemeente krijgt en de groei van de organisatie is daarop van invloed. Als prioriteit gegeven kan worden aan juridische kwaliteitszorg kan op langere termijn de kwaliteit in de volle breedte op peil gehouden of verbeterd worden. Het proces rondom besluitvorming is nader onder de loep genomen. Uitkomsten worden meegenomen om dit proces waar nodig te verbeteren.

Ondermijning en Wet Bibob Omschrijving (toelichting) Ondermijnende criminaliteit neemt vele vormen aan en kan landelijk en lokaal zeer ontwrichtend zijn. Ook in Staphorst hebben we te maken met vormen van ondermijnende criminaliteit.

- pagina 61 van 185

In de strijd tegen ondermijning heeft de bestuurlijke aanpak een belangrijke plaats. Het doel is een gezond ondernemersklimaat te stimuleren. Om te voorkomen dat de gemeente onbedoeld ondermijnende activiteiten faciliteert is het ook van belang dat er interne en externe bewustwording wordt gecreëerd. De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Het staat voor Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur. Op basis hiervan is een plan van aanpak voor het actualiseren en implementeren van het Bibob-beleid vastgesteld. Deze wet geeft de mogelijkheid om ondernemers door middel van een Bibob onderzoek zowel justitieel als financieel te controleren op integriteit.

Informatiemanagement Omschrijving (toelichting) Visie en projecten Er is eind 2024 gestart met de actualisatie van de I & ICT visie, deze zal in 2025 vastgesteld worden. De visie heeft een nauwe samenhang met de in 2024 gestarte “top 5” projecten. In het kader van o.a. het BMC traject ‘mooi Wark’ is door raad en college aangegeven dat de ambitie wat betreft ICT inzet en innovatie hoger dient te zijn en daarbij is ook de inzet van AI (Artificial Intelligence) als kans aangeduid. Het meerjaren-investeringsplan IMPC 2024 is conform planning in 2024 gerealiseerd of opgestart. In 2024 is bijvoorbeeld een Staphorster samenwerkingsomgeving ingericht op basis van Microsoft Teams om samenwerking (over organisatie grenzen heen) en projectmatig werken veilig en gebruiksvriendelijk te ondersteunen. Een aantal projecten en teams zijn bij wijze van proef in 2024 gestart, in 2025 zal de gehele organisatie stapsgewijs overgaan. Aan de implementatie liggen diverse beleidsdocumenten op o.a. het vlak van governance, bewaarbeleid en vertrouwelijkheden ten grondslag. Tevens is in 2024, in aansluiting op de MS365-samenwerkingsomgeving, voorzichtig gestart met generative Artificial Intelligence (AI), met name de toepassing Microsoft Copilot. De pilots worden in 2025 verder doorgezet. De gemeente Staphorst is aangesloten bij het Nationaal Algoritmeregister.

In 2024 zijn de eerste workshops gestart in het kader van kennisontwikkeling (AI-geletterdheid) die in 2025 worden vervolgd. Dienstverlening In 2024 is in het kader van het BMC onderzoek 'Mooi Wark' dienstverlening aan de hand van een aantal invalshoeken besproken. Besloten is voor wat betreft het speerpunt (digitale)dienstverlening (hybride dienstverlening) de planning van het project ''top vijf' te volgen. De oplevering van een geactualiseerde visie op dienstverlening in samenhang met een geactualiseerde I & ICT visie is voorzien in 2025. Hierin worden dan ook actuele concrete ontwikkelingen rond de digitale loketten en telefonie meegenomen. In het kader van (digitale) dienstverlening is op een aantal onderdelen gewerkt aan verbetering van beschikbaarheid en kwaliteit van data. Herinrichting van het documentmanagementsysteem is in 2024 opgestart. Dit was noodzakelijk vanwege de Woo vereisten als ook ter voorbereiding op een verbeterslag interne en externe digitale dienstverlening. Daarnaast is onderzoek naar telefonie gestart. Het gaat hierbij enerzijds om vervanging van de technische oplossing naar bij voorkeur Microsoft Teams en daarbij behorende aanvullende voorzieningen. Ook wordt onderzocht hoe en op welke wijze de organisatie om wenst te gaan met telefonische bereikbaarheid in het kader van het ‘top vijf’ project.

De implementatie van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) is in 2024 gestart en zal ook in 2025 de nodige aandacht en inzet vergen. Informatieveiligheid en privacy In 2024 is gestart met de implementatie van een nieuw Information Security Management System (ISMS) in combinatie met implementatie van de visie op control. In 2025 zal dit verder worden ingericht om informatiebeveiliging beter dan tot op heden in de PDCA-cyclus te borgen. In 2024 zijn een aantal (verplichte) audits uitgevoerd, in alle gevallen voldeed Staphorst aan de gestelde normen. In het kader van informatiebeveiliging en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) zijn een aantal beleidsdocumenten en processen geactualiseerd. De nieuwe Europese Cyberbeveiligingswet (NIS2-richtlijn) is voor gemeenten opgenomen in de BIO2, de implementatie hiervan start vanaf Q3 2025. In 2024 is de eerste fase van de implementatie van een Security Information en Event Management (SIEM) systeem en een Security Operations Center (SOC) voor wat betreft signalering en meldingen afgerond. De eerste ervaringen zijn positief. In 2025 wordt dit verder uitgewerkt. Bewustwording (voor zowel privacy als informatieveiligheid) van alle gemeentelijke medewerkers is een continu punt van aandacht.

Er vindt bijscholing plaats op het vlak van informatiebeveiliging en privacy op een wijze die aansluit bij ieders werkzaamheden. Eind 2023 is een nieuwe opzet geïmplementeerd die in 2024 verder is uitgerold met positieve resultaten. In 2025 krijgt dit programma een vervolg.

- pagina 62 van 185

Huisvesting Omschrijving (toelichting) Het project Toekomstbestendig gemeentehuis bestond uit werkzaamheden in het gemeentehuis en het plaatsen van zonnepanelen op het dak. De interne verbouwing heeft in 4 fasen plaatsgevonden. Schuine daken zijn vanaf de binnenzijde extra geïsoleerd, verlichting is vervangen door ledverlichting en ruimtes zijn opnieuw ingedeeld, opgefrist en ingericht. Er is nieuwe vloerbedekking gelegd, kozijnen en deuren zijn geschilderd, installaties zijn vernieuwd en de balies in de ontvangsthal zijn vervangen. Daarnaast zijn er extra overlegruimtes gecreëerd, ruimtes voorzien van ICT-voorzieningen voor hybride vergaderen en nieuwe meubels geleverd. In 2024 zijn veel restpunten afgewerkt. De laatste werkzaamheden voor de herinrichting worden begin 2025 uitgevoerd. Energielasten Vanaf 1 januari 2024 heeft de gemeente Staphorst, samen met de omliggende gemeenten (verenigd in het Zwols Collectief, Shared Service Centrum ONS), een contract afgesloten met Vattenfall voor de afname van gas en elektriciteit voor de jaren 2024-2025. Dankzij de gezamenlijke inkoop binnen dit collectief zijn de energiekosten in 2024 aanzienlijk lager uitgevallen dan in 2023. Met name de gaslasten zijn ruim onder het begrote bedrag gebleven, wat een positief resultaat is ten opzichte van het voorgaande jaar. De elektriciteitskosten liggen in lijn met de begroting voor 2024.

Rechtmatigheid Omschrijving (toelichting) Met ingang van verslagjaar 2023 is de rechtmatigheidsverantwoording ingevoerd. Hiermee wordt verantwoording afgelegd over de naleving van de regels, die van belang zijn voor financiële handelingen van de gemeente. Met deze verantwoording geven wij invulling aan hoofdstuk 3 van de financiële verordening. In de rechtmatigheidsverantwoording zijn drie criteria van belang: -

het begrotingscriterium

-

het voorwaardencriterium

-

het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium.

De uitkomsten over 2024 zijn weergegeven in onderstaande tabel: Monitor Rechtmatigheidsverantwoording

Bruto

-/- acceptabel

Netto

A) Begrotingscriterium 

Overschrijding lasten exploitatiebudgetten

€ 3.283

-/- € 3.283

€0

Overschrijding investeringsbudgetten

€ 202

€-

€ 202

Niet geautoriseerde reserve mutaties

€-

€-

€-

Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten, investeringen en baten die niet tijdig aan de raad zijn gemeld

€-

€-

€-

€ 3.485

-/- € 3.283

€ 202

Subtotaal A) Begrotingscriterium B) Voorwaardencriterium 

Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed

€ 98

€-

€ 98

Overige

€-

€-

€-

€ 98

€-

€ 98

€-

€-

€-

€-

€-

€-

Subtotaal B) Voorwaaardencriterium C) Misbruik- & Oneigenlijk gebruik criterium 

Onrechtmatigheden Misbruik & Oneigenlijk gebruik

Subtotaal C) Misbruik & Oneigenlijk gebruik criterium

- pagina 63 van 185

D) Totaal rechtmatigheidsfouten (A+B+C)

€ 3.583

-/- € 3.283

€ 300

E) Verantwoordingsgrens

€ 2.012

€-

€ 2.012

Bedragen x € 1.000 De rapporteringstolerantie voor onrechtmatigheden is door de Raad vastgesteld op € 100.000. Begrotingscriterium Het begrotingscriterium is het criterium van rechtmatigheid dat betrekking heeft op de grenzen van de baten en lasten in de door de raad geautoriseerde begroting van exploitatie en investeringskredieten en de hiermee samenhangende programma’s, waarbinnen de financiële beheershandelingen tot stand moeten zijn gekomen. In beginsel worden alle afwijkingen van de begroting als onrechtmatig beschouwd. In de financiële verordening is vastgelegd welke afwijkingen als acceptabel worden aangemerkt. Overschrijding lasten exploitatiebudgetten: In 2024 is er bij de begrotingsprogramma's sprake geweest van een overschrijding van € 3.283.000. Op basis van de Financiële Verordening 2024 artikel 12 lid 4 is de overschrijding van € 3.283.000 acceptabel. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening en bij de programmaverantwoording. 

Programma 1: voor een bedrag van € 101.000 komt deze overschrijding voort uit hogere pensioenlasten als gevolg van een dotatie aan de pensioenvoorziening wethouders;

Programma 8: voor een bedrag van € 2.789.000 komt deze overschrijding voort uit de grondexploitatie. De overschrijding van de lasten wordt gecompenseerd door een overschrijding van de baten uit de grondexploitatie in programma 8 van € 3.075.000. Met betrekking tot Rouveen Zuid (fase 1) zijn in 2024 meer kavels verkocht dan begroot (overschrijding baten). De kostprijs van deze kavels is eveneens in 2024 verantwoord (overschrijding lasten).

Programma 9: de overschrijding van deze lasten komt voort uit hogere kosten van cursussen eigen personeel (€ 97.000), hogere kosten van systeembeheer (€ 69.000), hogere salarislasten (€ 47.000), hogere kosten onderhoud auto’s (€ 42.000), hogere projectkosten (€ 25.000) en overige overschrijdingen (€ 25.000)..

Overschrijding investeringsbudgetten: 

In 2024 is er bij de investeringsbudgetten sprake geweest van een overschrijding van € 202.000. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar bijlage 3.

Verbetering beheersmaatregelen begrotingscriterium De voortgangsrapportage is belangrijk voor het signaleren van en anticiperen op (potentiële) begrotingsonrechtmatigheden. Het doel hiervan is om de informatievoorziening aan de raad te versterken en onrechtmatigheden te voorkomen. Daarnaast is sprake van een decemberwijziging ten behoeve van incidentele budgetten. Het uitbreiden van de decemberwijziging met begrotingswijzigingen kan helpen om onrechtmatigheden te voorkomen. Door de begroting laat in het jaar aan te passen naar de meest actuele inzichten zal de afwijking ten opzichte van de begroting bij de jaarrekening naar verwachting dalen. Het college beraamt zich in 2025 op het doorvoeren van adequate verbeteringen. Voorwaardencriterium Bij dit criterium gaat het om toepassing van de eisen en voorwaarden die worden gesteld aan financiële (beheers)handelingen. Die eisen en voorwaarden hebben betrekking op doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium Misbruik is het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens. Met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te ontvangen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen.

Oneigenlijk gebruik is het door het aangaan van rechtshandelingen en/of feitelijke handelingen, ontvangen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de tekst van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. Uitkeringen, subsidies en vergunningen gaan alleen naar inwoners, bedrijven en instellingen die daar recht op hebben. Dit wordt getoetst aan wet- en regelgeving en interne integriteitsregelingen en -afspraken. Wij hebben interne procedures om na te gaan dat (belasting-)gelden, subsidies, uitkeringen of bijdragen, enzovoort op de juiste manieren worden ingezet en besteed. Voor verschillende beleidsterreinen hebben wij preventieve en/of repressieve maatregelen. Preventieve maatregelen zijn met name regelgeving, voorlichting en controle vooraf. Repressieve maatregelen zijn controle achteraf en sanctionering.

- pagina 64 van 185

AO/IC VIC control Omschrijving (toelichting) Verbijzonderde Interne Controle Gedurende 2024 is het interne controleplan vastgesteld door het College. Op basis van het controleplan zijn gedurende het jaar controlewerkzaamheden uitgevoerd. De VIC-functionaris heeft medio november een rapportage uitgebracht. De rapportage is besproken met de proceseigenaren, MT en college. Begin 2025 zijn de werkzaamheden over 2024 voortgezet ten behoeve van het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording. Fraude en Risicomanagement Zoals opgenomen in de begroting 2024, zijn gedurende het jaar de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • In 2024 zijn periodieke gesprekken gevoerd met proceseigenaren van kritische processen binnen de organisatie. Hierbij zijn de grootste risico’s en beheersmaatregelen in kaart gebracht. • De geïdentificeerde risico’s zijn opgenomen in de werkprogramma’s per proces, waarbij tevens de bijbehorende beheersmaatregelen zijn vastgesteld. • De VIC heeft interne controles uitgevoerd op de kritische processen. De bevindingen zijn besproken met de proceseigenaren en afdelingsmanagers, die een formele reactie hebben gegeven. Visie op control In 2024 is er verder gewerkt aan de implementatie van Visie op Control. In 2025 zal deze implementatie worden voortgezet. De implementatie van de visie heeft mede de aandacht van de VIC in 2025.

Rechtmatigheid Gedurende 2024 zijn conform het controleplan werkzaamheden uitgevoerd ten behoeve van de rechtmatigheidsverantwoording over 2024. In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording zijn door de Raad vastgesteld: • De financiële verordening is geactualiseerd naar aanleiding van de Kadernota rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV. De financiële verordening is in 2025 door de Raad vastgesteld. • Het normenkader 2024 opgesteld en vervolgens vastgesteld door de Raad. Begin 2025 zijn de werkzaamheden over 2024 voortgezet ten behoeve van het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverantwoording is vervolgens opgenomen in de jaarrekening.

- pagina 65 van 185

Paragraaf 5 - Verbonden partijen 1 | Inleiding op de paragraaf Omschrijving (toelichting) Algemeen Deze paragraaf gaat in op de doelstellingen, activiteiten en de financiële mate van betrokkenheid van de samenwerkingsverbanden waarin onze gemeente in financieel opzicht participeert en (ook) een bestuurlijke invloed kan uitoefenen. Voor de visie op de verbonden partijen wordt verwezen naar de nota verbonden partijen. De opgenomen cijfers zijn de meest recent beschikbare cijfers op 1 maart 2024. Beleidskader De nota verbonden partijen is door de raad op 11 mei 2021 vastgesteld.

2 | Bestaande verbonden partijen - Gemeenschappelijke regelingen Omschrijving (toelichting) Gemeenschappelijke GGD Regio IJsselland te Zwolle

Bestuurlijk belang

11 deelnemende gemeenten. Gemeenten hebben zitting in het algemeen bestuur. Iedere gemeente heeft 1 stem. Gemeentelijke vertegenwoordiger in het jaar 2024: wethouder J.C. Bos.

Financieel belang gemeente

Het financieel belang komt tot uiting in de jaarlijkse bijdrage. Voor 2024 is er € 928.940 voldaan. Dit is 3,7% van het totaal van de ontvangen gemeentelijke bijdragen door de GGD IJsselland.

GGD IJsselland werkt aan een gezonde samenleving: vitale inwoners in een gezonde leefomgeving. Dit doen we door het uitvoeren van onderzoek, het signaleren van gezondheidsrisico’s, het adviseren van gemeenten en inwoners, het bevorderen van gezond gedrag en het bieden van een vangnet voor mensen die (tijdelijk) niet zelfredzaam zijn. Zo vergroten we gelijke kansen op een gezond leven. We werken voor én met de elf gemeenten in IJsselland en samen met diverse Openbaar belang/ doelstelling organisaties: voor een gezonde samenleving. Voor het jaar 2023 was toekomstbestendig samenwerken een belangrijke opdracht: het bewaken, beschermen en bevorderen van een gezonde en veilige leefomgeving voor alle Nederlanders. GGD IJsselland is daarnaast onderdeel van een samenhangend aanbod van publieke gezondheid in Nederland en voert taken uit zoals deze in de wet Publieke gezondheid aan gemeenten zijn opgedragen. Bedragen (x €1.000)

Begin van het jaar 2023

Einde van het jaar 2023

Eigen vermogen

1.763

3.191

Vreemd vermogen

11.247

12.432

Financieel resultaat

2022: -812

2023: 1.146

Financiële kengetallen

Risico's

Elke gemeente geeft een bijdrage per inwoner voor de basisproducten die voor alle gemeenten gezamenlijk worden uitgevoerd (inwonerbijdrage). Voor de diensten Jeugdgezondheidszorg worden de kosten op basis van het aantal inwoners 0-18 jaar verdeeld. GGD IJsselland voert een actief financieel risicobeleid. De weerstandscapaciteit wordt geëvalueerd op basis van een financiële risico-inventarisatie. Aanvullende producten worden gefinancierd door de gemeenten die deze afnemen. Voor de risico’s voor incidentele additionele taken(maatwerk en projecten) is een aparte voorziening getroffen. Risico’s voor additionele producten kunnen niet ten laste komen van alle gemeenten in de Gemeenschappelijke regeling. Indien de weerstandscapaciteit niet voldoet, kunnen gemeenten - naar rato van het inwonertal worden aangesproken op een eventueel exploitatietekort. Op basis van de meerjarenraming van GGD IJsselland is het risico voor de gemeente Staphorst klein.

Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio IJsselland te Zwolle Bestuurlijk belang

- pagina 66 van 185

11 deelnemende gemeenten. Deelname in het dagelijks bestuur door burgemeester J. ten Kate.

Financieel belang gemeente

Het financieel belang komt tot uiting in de jaarlijkse bijdrage. Voor 2024 afgerond € 1,1 miljoen. Percentage Staphorst van het totaal: 2,73 %.

In oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio’s in werking getreden. Op basis hiervan zijn in Nederland 25 veiligheidsregio’s ingesteld waaronder Veiligheidsregio IJsselland (VRIJ). Veiligheidsregio Openbaar belang/ doelstelling IJsselland richt zich op het voorkomen en bestrijden (van de gevolgen) van branden, ongevallen, rampen en crises. Dit gebeurt in het gebied van de elf, via een gemeenschappelijke regeling, aangesloten gemeenten. Bedragen (x € 1.000)

Begin van het jaar 2023

Einde van het jaar 2023

Eigen vermogen

5.345

5.417

Vreemd vermogen

39

291

Financieel resultaat

2022: -/- 33

2023: -/-652

Financiële kengetallen

Risico's

In 2023 is een externe toets uitgevoerd op de meerjarenbegroting 2024 – 2027 van Veiligheidsregio IJsselland. Hierbij is mede gekeken naar de risico’s die door IJsselland worden gesignaleerd ook in vergelijking met vier andere vergelijkbare veiligheidsregio’s. Hoewel de omvang van het weerstandsvermogen binnen Veiligheidsregio IJsselland ten opzichte van de andere vier vergelijkbare veiligheidsregio’s laag is, is het advies om o.b.v. de externe toets op de begroting de norm voor de omvang van de algemene reserve te handhaven. Er is nog maar beperkt beroep gedaan op de algemene reserve sinds 2014 en zo wordt voorkomen dat er onnodig “dood” geld op de plank ligt. Wanneer in de toekomst blijkt dat de omvang van de algemene reserve te beperkt is dan zal een bijstelling plaats moeten vinden.

Gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Reestmond te Meppel

Bestuurlijk belang

De gemeenten Meppel, Westerveld en Staphorst nemen deel. Staphorst levert als lid voor het dagelijks bestuur en algemeen bestuur: wethouder J.C. Bos In het algemeen bestuur is de gemeente vertegenwoordigd door wethouder L. Mulder.

Financieel belang gemeente

Het financieel belang komt tot uiting in de jaarlijkse bijdrage 2024: € 876.000

Openbaar belang/ doelstelling

Het zorg dragen voor aangepaste werkgelegenheid voor personen met medische/ of sociale beperkingen. Bedragen (x €1.000)

Begin van het jaar 2023

Einde van het jaar 2023

Eigen vermogen

2.618

3.154

Vreemd vermogen

2.382

2.138

Financieel resultaat

2022: 299

2023: 536

Financiële kengetallen

Risico's

Bijdragen gemeenten De gemeenten die de gemeenschappelijke regeling hebben getroffen, waaronder Staphorst, zijn verantwoordelijk voor de volledige financiering van deze regeling, ook als dit onverwachte verliezen betreft. De impact van de risico’s is in 2021 geschat op € 819.000,- met een waarschijnlijke impact van € 256.000. Deze verwachting is gebaseerd op het gewogen gemiddelde van alle inschattingen van kansen en impact. De algemene reserve, die ultimo 2023 € 1.566.000 bedraagt, is in principe volledig beschikbaar als incidentele weerstandscapaciteit en is momenteel van voldoende omvang teneinde de geschatte risico's op te vangen.

Gemeenschappelijke regeling Serviceteam Jeugd IJsselland te Zwolle

- pagina 67 van 185

Bestuurlijk belang

11 gemeenten nemen deel in deze nieuwe vorm van een GR, waar geen sprake is van een algemeen bestuur; alleen van een dagelijks bestuur. In dit dagelijks bestuur is Staphorst vertegenwoordigd door wethouder J.C. Bos. Het bestuur besluit bij volstrekte meerderheid van stemmen.

Financieel belang gemeente

Het financieel belang komt tot uiting in de jaarlijkse bijdrage. Dit betreft 2,39 % van de totale bijdrage uit de GR die de RSJ-IJsselland ontvangt. Voor 2024, bedroeg de bijdrage € 49.377 exclusief budget voor de zorgkosten (doorbetaling kosten jeugdzorg aan de RSJ die zorg draagt voor facturatie enz.).

Openbaar belang/ doelstelling

Uitvoeringsorganisatie die in opdracht van de samenwerkende gemeenten verantwoordelijk is voor jeugdhulp. De kerntaken bestaan uit inkoop van de jeugdhulp en contractbeheer/contractmanagement, bevoorschotten en afhandelen facturatie en het leveren van financiële monitoring van de jeugdhulp.

Bedragen (x €1.000)

Begin van het jaar 2023

Einde van het jaar 2023

Eigen vermogen

0

0

Vreemd vermogen

558

716

Financieel resultaat

2022: 86

2023: 0

Financiële kengetallen

Risico's

Eventuele tekorten komen voor rekening van de deelnemende gemeenten. Hiervoor is een vereveningsovereenkomst opgesteld (betaling naar rato deelname). Na afloop van het jaar vindt er een verevening plaats.

Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJsselland te Zwolle

Bestuurlijk belang

11 gemeenten en provincie Overijssel nemen deel in deze GR. De oprichting vond plaats op 22 december 2016. Ingangsdatum 1 januari 2018. In het algemeen bestuur is Staphorst vertegenwoordigd door wethouder H. Brinkman.

Financieel belang gemeente

Het financieel belang komt tot uiting in de jaarlijkse bijdrage. Voor 2023 zijn de kosten ongeveer (afgerond) € 0,7 miljoen. De Omgevingsdienst IJsselland wil:

Openbaar belang/ doelstelling

een hoogwaardige bijdrage leveren aan een veilige, gezonde, aantrekkelijke en duurzame omgeving om in te wonen, werken en leven.

onder het motto ‘Lokale binding, regionale bundeling’ de Omgevingsdienst nabijheid met schaalvergroting combineren. De verbinding van kwaliteitsverbetering en efficiencywinst komt zo binnen bereik.

de Omgevingsdienst een betrouwbare partner zijn in de keten met het Openbaar Ministerie (OM), politie, Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) en Veiligheidsregio (VR) en een samenwerkingspartner van de waterschappen in Overijssel. De Omgevingsdienst heeft daarbij als doel om meerwaarde te creëren op het gebied van de fysieke leefomgeving.

van toegevoegde waarde zijn voor het bedrijfsleven, de inwoners en de leefomgeving van IJsselland.

Bedragen (x €1.000)

Begin van het jaar 2023

Einde van het jaar 2023

Eigen vermogen

516

2.7

Vreemd vermogen

2.840

3.400

Financieel resultaat

2022: 200

2023: -/-313

Financiële kengetallen

Risico's

- pagina 68 van 185

De risico inventarisatie zoals deze in de begroting 2024 is vastgesteld, resulteert in een benodigd weerstandsvermogen van € 311.000 en bedraagt hiermee ongeveer 3% van de begroting.

3 | Bestaande verbonden partijen - Vennootschappen en coöperaties Omschrijving (toelichting) BNG Bank N.V. Den Haag Bestuurlijk belang

Via stemrecht op aandelen: 0,054%, portefeuillehouder: wethouder L. Mulder.

Financieel belang gemeente

30.030 aandelen; één stem per aandeel van EUR 2,50. Totale waarde € 75.075.

BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De Openbaar belang/ doelstelling bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Bedragen (x € 1 miljoen)

Begin van het jaar 2023

Einde van het jaar 2023

Eigen vermogen

4.306

4.412

Vreemd vermogen

107.459

110.819

X

X

Achtergestelde schulden Financiële kengetallen

Dividend per aandeel

2019: € 1,27 2020: € 1,81 2021: € 2,28 2022: € 2,50 2023: € 2,16

Financieel resultaat

2020: 221 2021: 236 2022: 300 2023: 254

Risico's

Beperkt, tot deelname in het aandelenkapitaal. Het resultaat financiële transacties zal ook in de nabije toekomst gevoelig blijven voor politieke, economische en monetaire ontwikkelingen.

Beleidsvoornemens en veranderingen

In het halfjaarsbericht van 2024 zijn de verwachtingen over het resultaat positief. De BNG heeft het eerste half jaar een resultaat geboekt van EUR 158 miljoen. In dezelfde periode van vorig jaar kwam de nettowinst uit op EUR 141 miljoen. De hogere nettowinst is een gevolg van een hoger renteresultaat en een daling in de contributie aan het resolutiefonds. In de tweede helft van dit jaar gaat BNG Bank voort op de ingeslagen weg. De verwachting is dat kredietvraag voor investeringen in neiuwbouw en verduurzaming hoog zal blijven. BNG Bank blijft alert op economische ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op hun financiële resultaten.

Vennootschap NV Rendo Holding te Meppel Bestuurlijk belang

Via stemrecht op aandelen: 4,34%, portefeuillehouder: wethouder L. Mulder.

Financieel belang gemeente

43 aandelen ad € 453,77, totale waarde € 19.512.

Openbaar belang/ doelstelling

De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met onder andere toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. Bedragen (x €1.000)

Financiële kengetallen

- pagina 69 van 185

Begin van het jaar 2023

Einde van het jaar 2023

Eigen vermogen

76.941

78.688

Vreemd vermogen

8.322

11.552

Financieel resultaat

2022: 5.917

2023: 7.283

Dividend Staphorst (x €1)

2022: 239.000

2023: 223.000

Risico's

Risico’s: Beperkt, tot deelname aandelenkapitaal.

Vennootschap N.V. Rova te Zwolle Bestuurlijk belang

Via stemrecht op aandelen: 3,09%. Portefeuillehouder: J. Bos

Financieel belang gemeente

217 aandelen, nominale waarde € 113,45. Totale waarde € 24.618. Achtergestelde lening van € 378.903. Rentevergoeding: 8%.

Openbaar belang/ doelstelling

Werken aan het terugdringen van afval en het bevorderen van hergebruik van grondstoffen. De gemeente Staphorst draagt zorg voor onze publieke leefomgeving en alles wat daarin gebeurt. Is verantwoordelijk voor de inzameling en verwerking van het afval van inwoners. Omdat beheer in alle dynamiek en hectiek van het dagelijkse leven efficiënt en effectief uit te kunnen voeren werken gemeenten w.o. Staphorst veelal samen. Zo ook binnen ROVA. Als gemeentelijke uitvoeringsorganisatie in dienst van 23 samenwerkende gemeenten heeft deze zich verbonden aan bovengenoemde maatschappelijke verantwoordelijkheid. ROVA heeft zich ontwikkeld tot een duurzaam dienstenbedrijf. Duurzame ontwikkeling begint bij het besef van het dragen van verantwoordelijkheid naar toekomstige generaties en het zuinig moeten zijn op de schaarse grondstoffen die worden verbruikt. Bedragen (x € 1.000)

Financiële kengetallen

Begin van het jaar 2023

Eind van het jaar 2023

Eigen vermogen

37.637

39.348

Vreemd vermogen

66.702

63.662

Financieel resultaat

2022: 4.369

2023: 5.384

Dividend Staphorst (x €1)

2022: 79.000

2023: 73.000

Beperkt, tot: Risico's

1.

Deelname aandelenkapitaal.

2.

Verstrekte achtergestelde lening ad € 379.000 (afgerond).

3.

Een aanvullend risico is het achterblijven van de geraamde dividendinkomsten (maakt onderdeel uit van de kostendekkendheid van het product afval).

Vennootschap N.V. Vitens te Zwolle

Bestuurlijk belang

Via stemrecht op aandelen: 0,32%. Aantal aandelen: 18.531, de nominale waarde per aandeel is € 0,24. Totale waarde: € 4.571. Portefeuillehouder: wethouder L. Mulder.

Financieel belang gemeente

De aandelen van Vitens zijn voor 100 procent in handen van provincies en gemeenten. Vitens kent 110 aandeelhouders, die gezamenlijk 5.777.247 aandelen bezitten. Staphorst bezit 18.531 aandelen ad € 1. Totale waarde: € 18.531. Stemrecht op aandelen: 0,321%.

Het produceren, distribueren en leveren van drinkwater aan onze klanten en de daarbij horende dienstverlening. Openbaar belang/ doelstelling Doelstelling: elke druppel duurzaam is de strategie tot en met 2030, hierbij zijn er drie aandachtsgebieden: duurzaam watersysteem, duurzame bronnen en duurzaam gebruik van drinkwater. Bedragen (x € 1 miljoen)

Financiële kengetallen

- pagina 70 van 185

Begin van het jaar 2023

Eind van het jaar 2023

Eigen vermogen

649

678

Vreemd vermogen

1.560

1.447

Financieel resultaat na belastingen

2022: 8,2

2023: 27,2

Dividend Staphorst

2022: 0

2023: 0

Risico's

Beperkt tot deelname aandelenkapitaal.

Enexis Holding N.V. Bestuurlijk belang

Financieel belang gemeente

Via stemrecht op aandelen: 0,0226% Portefeuillehouder: wethouder L. Mulder. Totaal aantal aandelen: 33.779. Daarnaast heeft de gemeente Staphorst in 2020 een converteerbare hybride aandeelhouderslening verstrekt aan Enexis Holding N.V. voor een bedrag van € 112.836. Begin 2023 heeft een aandelenwaarding plaatsgevonden, de puntschatting bedraagt € 38,83 per aandeel.

Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland voor de aansluiting van Openbaar belang/ doelstelling ongeveer 2,8 miljoen huishoudens, bedrijven en overheden. De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met onder andere toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. Bedragen (x € 1 miljoen)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=4c52e63c-a39f-4fea-a32a-0ae2afa71f35