Gemeente Staphorst - Jaarrekening 2024 (incl was getekende controleverklaring)
Tekst van het document
We stellen buurtsportcoaches aan met de focus op verschillende aandachtsgebieden, zoals onderwijs, sportverenigingen, ouderen en inclusief sporten. Resultaten in 2024 Het team van buurtsportcoaches is in 2024 uitgebreid naar 2.5 FTE. Er is een uitvoeringsplan opgesteld aan de hand van het beleidsplan 'Iedereen doet mee'. In het uitvoeringsplan wordt verder ingezoomd aan welke maatschappelijke resultaten de buurtsportcoaches een bijdrage kunnen leveren. Het aanbod van sport- en beweegactiviteiten richt zich nu op alle doelgroepen. Vanuit het Rijk ontvangen we een SPUK Sport. Deze SPUK is bedoeld om verder uitvoering te geven aan sport- en beweegactiviteiten. In 2024 is het initiatief shufflesports gestart en er wordt een hardlooproute in het bos aangelegd. Daarnaast is er een online verenigingsmonitor uitgezet onder alle verenigingen in Staphorst. Dit onderzoek bestaat uit vragen die betrekking hebben op de verenigingssituatie, van beleidsvoering tot vrijwilligers en van vitaliteit tot maatschappelijke betrokkenheid. Het initiatief shufflesports is ook een voorbeeld van een inclusieve activiteit, waarbij jongeren kennis kunnen maken met verschillende sporten zonder hier ervaring mee te hebben. Jaarlijks vindt er een sportersavond plaats met een speciaal programma, waarbij de kampioenen uit Staphorst worden gehuldigd. Dit met als doel dat bijzondere prestaties inspireren.
Daarnaast is het project 'Inclusief bewegen en sporten' opgepakt. Hiervoor zijn gesprekken met inwoners gevoerd over de invulling hiervan. Vanuit de aanbevelingen die uit deze gesprekken zijn gekomen zijn de eerste initiatieven zoals sport- en beweegcoaching en inclusieve activiteiten uitgewerkt, zodat dit begin 2025 aangeboden kan worden.
Beleidsverantwoording 5.3 INZET BEHOUD CULTUREEL ERF- EN GEDACHTEGOED Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Cultuur maakt Staphorst uniek en is diep geworteld en verweven in onze samenleving. Onze identiteit en eigenheid willen we behouden. Wij stimuleren deelname aan culturele activiteiten door scholen. Wij willen de krachten bundelen als het gaat om (lokale) initiatieven tot verspreiding van kennis over de Staphorster historie, cultuur en erfgoed, zowel voor onze inwoners als voor bezoekers. We zien graag dat vanuit de samenleving de Staphorster cultuur, erfgoed en cultureel gedachtegoed niet alleen wordt behouden, maar ook wordt meegegeven aan de volgende generaties. We zijn trots op onze cultuur en we willen graag een platform bieden om het behoud ervan te steunen.” Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat het binnenschoolse aanbod voor cultuureducatie wordt uitgebreid en verdiept en daarnaast ook breder in de samenleving (buiten de school) vorm gaat krijgen. Wat gaan we daarvoor doen? Om het uitdragen van onze cultuur te borgen en verstevigen, zullen wij verbinding zoeken binnen het culturele
- pagina 25 van 185
veld en de Staphorster samenleving. Dit kan gerealiseerd worden door de cultuurcoach een bredere rol te geven dan alleen binnen het basisonderwijs, wat nu het geval is. Geïnvesteerd zal worden in de inzet van een cultuurcoach in de positie als verbinder en aanjager van culturele initiatieven binnen de samenleving. Resultaten in 2024 Op 27 februari 2024 is de cultuurnota 'Typisch Stapperst' vastgesteld door de raad. In maart 2024 is een nieuwe cultuurcoach/makelaar begonnen, die het culturele veld heeft verkend. De lijnen die zijn uitgezet in de nota samen met datgene dat is opgehaald worden concreet uitgewerkt in een uitvoeringsplan. Afgelopen jaar is het aanbod op de website Jong in Staphorst geactualiseerd. Vanuit Cultuur met Kwaliteit hebben vijf scholen zich ingeschreven voor de doorgaande leerlijn van de Canon. Op 11 juli 2024 is het boek "De 20e eeuw in 20 verhalen" gepresenteerd. Voor de viering van 80 jaar vrijheid zijn bijeenkomsten georganiseerd om lokale initiatieven te bundelen en samenwerkingen te stimuleren. Samen met de stichting herinneringskamp Conrad is lesmateriaal ontwikkeld voor basisscholen. Studenten van de Hanze Hoge School hebben een educatieve game gemaakt over oude boerderijen en verduurzaming.
Beleidsverantwoording 5.4 VERSTERKING NATUUR- EN RECREATIEGEBIEDEN, VITALE VAKANTIEPARKEN Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “We willen toegankelijke natuur- en recreatiegebieden, waarin de beleving, in goede balans voor zowel inwoners als recreanten, wordt versterkt. We zetten ons in voor vitale vakantieparken. Dat kan betekenen dat door de eigenaren een revitaliseringslag gemaakt moet worden. Bij het revitaliseren van vakantieparken staat de functie van recreatie voorop en wordt permanente bewoning aangepakt.” Wat willen we bereiken? Natuur- en recreatiegebieden moeten voor zowel inwoners als recreanten toegankelijk zijn. We willen een beter toeristisch recreatief klimaat, waarbij er meer samenhang is tussen samen doen en ambitie en waarbij de belangen van inwoners en recreanten met elkaar in evenwicht zijn. Een actualisatie van het fiets- en wandelnetwerk dat de komende tien jaar meekan, draagt hieraan bij. We hanteren het uitgangspunt dat vakantieparken hun recreatieve functie behouden en dat alle vakantieparken een kansrijk en vitaal niveau bereiken. Wat gaan we daarvoor doen? Om de niet-vitale vakantieparken te versterken, wordt een provinciedekkende aanpak gehanteerd. Het expertisecentrum Vitale Vakantieparken Overijssel biedt daarbij ondersteuning.
Eigenaren van vakantieparken zullen in bepaalde gevallen een vitaliseringsslag moeten maken en daarin hebben wij een sturende en aanjagende rol. Binnen het Project Vitale Vakantieparken gaan we verder op het reeds ingeslagen pad tot vitalisering van de vakantieparken in IJhorst. We gaan in gesprek met de verschillende (verenigingen van) eigenaren en ondernemers en we stimuleren uitvoeringsgerichte vitaliseringsplannen per park. We komen met een voorstel tot aanpak van permanente bewoning. Resultaten in 2024 In 2024 zijn we in gesprek gegaan met parkeigenaren, parkbeheerders en parkbezoekers. Deze gesprekken hebben input opgeleverd om de beleving en kwaliteit van de recreatiegebieden verder te versterken. Tegelijkertijd zijn we op het spoor van “Permanente bewoning” bezig geweest met het inventariseren van de status van de vakantiewoningen op vakantieparken om dit vraagstuk aan te pakken en de recreatieve functie van de parken te waarborgen. Betrokkenen zijn gedurende dit proces geïnformeerd via de nieuwsbrief en gesprekken. In 2024 is gewerkt aan het Beleidsplan Recreatie en Toerisme dat in 2025 is vastgesteld.
Beleidsverantwoording 5.5 VERLAGEN ADMINISTRATIEVE LASTENDRUK Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “We kijken naar mogelijkheden om de administratieve lastendruk voor passende initiatieven door verenigingen op gebied van sport, cultuur, recreatie en toerisme te verminderen.” Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat administratieve lastendruk geen belemmering vormt voor (het indienen en ontplooien van) passende initiatieven op gebied van sport, cultuur, recreatie en toerisme. Daar waar de lastendruk als fors wordt ervaren, willen we onderzoeken waarin en op welke manier we de lastendruk kunnen verlagen. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan met organisatoren van evenementen of andere initiatiefnemers in gesprek om hun ervaringen op te halen. We willen inzicht in hoe zij de administratieve lastendruk ervaren en waar die lastendruk het grootst is en
- pagina 26 van 185
mogelijk zelfs belemmerend. Vervolgens onderzoeken we waar lastendruk weggenomen of verlaagd kan worden. Daarbij nemen we het gehele vergunningproces in ogenschouw, vanaf het eenvoudig(er) aanvragen van een vergunning, tot het verstrekken van de eenvoudig(ere) vergunning – alles binnen de mogelijkheden en kaders die er zijn. Resultaten in 2024 In 2024 zijn er informatieavonden gehouden door het interne team rondom APV- en evenementenvergunningen met o.a. externe hulpdiensten en organisatoren van activiteiten/ evenementen. Er is geïnventariseerd waar de grootste knelpunten zaten qua administratie bij het indienen van een aanvraag voor een vergunning. Dit dient als input voor het evenementenbeleid en voor de aanpassing van processen.
Wat heeft het gekost? Voor een nadere analyse per programma, klik hier voor het overzicht baten en lasten 2024. Exploitatie
Begroting 2024
Wijzigingen 2024
Actuele begroting 2024
Realisatie 2024
Voordeel/Nadeel 2024
Lasten
-4.418.860
-733.276
-5.152.135
-4.989.025
163.111
Baten
211.361
86.494
297.855
419.406
121.550
-4.207.498
-646.782
-4.854.280
-4.569.619
284.661
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Stortingen
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
456.752
614.773
1.071.525
515.750
-555.775
Mutaties reserves
456.752
614.773
1.071.525
515.750
-555.775
-3.750.746
-32.009
-3.782.755
-4.053.869
-271.114
Gerealiseerd resultaat
- pagina 27 van 185
Programma 6 - Sociaal domein Wat omvatte het programma | Wie is bestuurlijk verantwoordelijk Omschrijving (toelichting) Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
J. ten Kate / J. Bos
6.2
Wijkteams
J. Bos
6.3
Inkomensregelingen
J. Bos
6.4
Begeleide participatie
J. Bos
6.5
Arbeidsparticipatie
J. Bos
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
J. Bos
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
J. Bos
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
J. Bos
6.81
Geëscaleerde zorg 18+
J. Bos
6.82
Geëscaleerde zorg 18-
J. Bos
Beleidsverantwoording 6.1 UITVOERING AMBITIES SOCIAAL BELEIDSPLAN 'IEDEREEN DOET MEE' Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Op 15 februari 2022 is het integrale beleidsplan ‘Iedereen doet mee’ vastgesteld. We willen uitvoering geven aan de ambities in het beleidsplan, ingedeeld naar de vier pijlers ‘opgroeien en ontwikkelen’, ‘meedoen’, ‘samenleven’ en ‘gezondheid’.” Opgroeien en ontwikkelen “We willen graag dat iedereen tussen de -9 maanden en 27 jaar in Staphorst gezond, veilig en kansrijk opgroeit (pijler 1). Dit betekent dat:
er ruimte is om eigenheid te laten zien, vaardigheden te leren om weerbaar te zijn en dat vroegtijdig preventieve hulp wordt geboden als dat nodig is;
we voor de opgave staan om huiselijk geweld te voorkomen, terug te dringen en te stoppen. Juist in de privéomgeving moet iedereen zich veilig voelen en veilig zijn. Om veilig op te kunnen groeien is stabiele thuissituatie een belangrijke voorwaarde;
een goed voorschools aanbod, dat voor iedereen toegankelijk is, is noodzakelijk om alle kinderen een gelijke start op de basisschool te kunnen geven. Voor een kansrijke toekomst in onze maatschappij is het belangrijk om toegerust te zijn op de arbeidsmarkt van nu en in de toekomst.”
Wat willen we bereiken? We zetten ons in om de maatschappelijke resultaten zoals die in het beleidsplan zijn beschreven, te behalen. Voor de pijler Opgroeien en ontwikkelen betekent dit dat we op drie thema’s actief zijn: Gezond opgroeien, Veilig opgroeien en Kansrijk opgroeien. Meedoen “We onderschrijven het belang dat inwoners, op een wijze die bij hen past, kunnen meedoen in de samenleving in Staphorst (pijler 2). Dit betekent dat:
participatie van belang is om te voorkomen dat onvoldoende financiële mogelijkheden meedoen belemmert. Vroegsignalering moet ervoor zorgen dat inwoners eerder ondersteuning geboden kan worden om te voorkomen dat schulden verder oplopen. Meegaan in veranderingen in de arbeidsmarkt is ook belangrijk. Vrijwilligerswerk is ook een manier om mee te doen in de samenleving en daarom waardevol;
we prioriteit geven aan vraag- en handelingsverlegenheid (durf te vragen) uit oogpunt van preventie en vroegsignalering;
- pagina 28 van 185
het belangrijk is dat inwoners die te maken hebben met onbegrip en uitsluiting gerespecteerd worden en meedoen in onze samenleving (inclusie).”
Wat willen we bereiken? We zetten ons in om de maatschappelijke resultaten zoals die in het beleidsplan zijn beschreven te behalen. Voor de pijler Meedoen betekent dit dat we op drie thema’s actief zijn: Participatie, Durf te vragen en Inclusie. Zie verder hiervoor bij ‘Opgroeien en ontwikkelen’. Samenleven “We zetten ons ervoor in dat inwoners naar elkaar om kijken, invulling geven aan hun verantwoordelijkheden en zijn betrokken bij hun omgeving (pijler 3). Dit betekent dat:
mantelzorg belangrijk is voor het kunnen meedoen in de samenleving. Mantelzorg is zorg die mensen vrijwillig en onbetaald verlenen aan mensen met een fysieke, verstandelijke en/of psychische beperking, binnen hun familie, huishouden of sociale netwerk. We kijken naar elkaar om, maar de druk op mantelzorg is groot;
we vinden het waardevol dat veel inwoners zich (vrijwillig) inzetten voor de eigen leefomgeving. Dat willen we behouden en onze waardering willen we laten blijken. We willen afstand tussen de inwoner en de gemeente verkleinen door ruimte te geven aan burgerparticipatie, waarin verbeteringen mogelijk zijn.”
Wat willen we bereiken? We zetten ons in om de maatschappelijke resultaten zoals die in het beleidsplan zijn beschreven te behalen. Voor de pijler Samenleven betekent dit dat we op twee thema’s actief zijn: Mantelzorg en Voor elkaar, met elkaar. Zie verder hiervoor bij ‘Opgroeien en ontwikkelen’. Gezondheid “We zien graag dat inwoners hun leven als gezond ervaren vanuit het gedachtegoed ‘positieve gezondheid’. Dit betekent dat:
het er niet om gaat wat iemand niet meer kan, maar juist om wat iemand wel kan, belangrijk vindt en eventueel wil veranderen. Vanuit die positieve gedachte werken wij ook met onze partners samen;
er ook aandacht moet zijn voor mentaal welzijn. Onderdeel daarvan is aandacht voor suïcide preventie. Ook hebben we oog voor vereenzaming, waar blijvende inzet nodig is;
ingezet wordt op een gezonde leefomgeving, die als prettig wordt ervaren, die uitnodigt tot gezond gedrag en waar de druk op de gezondheidzorg zo laag mogelijk is. In een gezonde leefomgeving is het ook van belang dat drempels voor personen met een beperking zo veel mogelijk worden weggenomen, zodat zij volledig kunnen deelnemen aan de samenleving.”
Wat willen we bereiken? We zetten ons in om de maatschappelijke resultaten zoals die in het beleidsplan zijn beschreven te behalen. Voor de pijler Gezondheid betekent dit dat we op drie thema’s actief zijn: Gezonde leefstijl, Psychische gezondheid en Gezonde leefomgeving. Zie verder hiervoor bij ‘Opgroeien en ontwikkelen’. Wat gaan we daarvoor doen? We maken concrete afspraken (via de subsidiebeschikking en/of de subsidie-overeenkomst) met organisaties over het realiseren, monitoren (onder andere gesprekstafels en accountgesprekken) en evalueren van indicatoren. Hiervoor zijn we met de ketenpartners in het voorliggende veld in gesprek. Door middel van het nieuw vormgegeven subsidieproces kunnen we scherper sturen op de maatschappelijke resultaten. Dit doen we zowel vooraf, door antwoord te geven op de vragen: Wat zijn de acties die onder de indicatoren hangen? Wat gaan de partijen daadwerkelijk doen? Welke resultaten willen ze daarmee behalen?, als achteraf door antwoord te geven op de vragen: Wat heeft hieraan bijgedragen? Wat doen we niet meer? Wat moet ontwikkeld worden?. We zitten in de startfase van deze vorm van samenwerken. Resultaten in 2024 Er zijn dit jaar een aantal stappen gezet in de uitvoering van het beleidsplan 'Iedereen doet mee'.
Zo is de uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) ondergebracht onder de paraplu van Gezond Meedoen Staphorst. Samen werken we aan een gezonde generatie 2040. Waarbij we passende zorg in de toekomst beschikbaar houden. Als Staphorst dragen we ambtelijk en bestuurlijk hieraan bij. Vanuit deze akkoorden is extra geld beschikbaar gesteld voor lokaal lopende projecten en nieuwe initiatieven. Alle partijen hebben hun monitoringsplan opgesteld en zijn in kwartaal vier begonnen met monitoren op gezondheid (mentaal en fysiek) en veerkracht/weerbaarheid. Om outcome gericht te werken zijn we in 2024 gestart met het voeren van kwaliteitsgesprekken (zgn. ‘kwaliteitstafels’ met de betrokken maatschappelijke partijen. Hierin wordt besproken wat werkt op deze onderwerpen, wat doen we nu en wat kan anders. Opgroeien en ontwikkelen Met betrekking tot de pijler OPGROEIEN EN ONTWIKKELEN zijn naast het reguliere aanbod, onder andere de volgende activiteiten uitgevoerd:
- pagina 29 van 185
Het faciliteren van een lokale coalitie Kansrijke Start voor het versterken van de samenwerking tussen professionals in het medisch en sociaal domein onderling en het informeel netwerk. Dit om te bewerkstelligen dat (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie beter worden ondersteunt om hun kind de beste start in het leven te geven en hulp en steun tijdens de opvoeding te normaliseren. Op het fundament van de eerste 1000 dagen, vanaf 10 maanden voor de geboorte tot ongeveer 2 jaar, bouwen we de rest van ons leven verder. De omgeving waarin een kind wordt geboren, groeit en zich ontwikkelt in de eerste 1000 dagen, bepaalt in grote mate de kansen voor later.
Het organiseren van focusgroepen over verschillende thema’s. Focusgroepen zijn groepsgesprekken met een specifieke doelgroep, in dit geval ouders. Onderwerpen die o.a. aan de orde zijn geweest: weerbaarheidstraining en opvoedvaardigheden.
Het ontwikkelen en lanceren van de Website ‘Jong Gezond Staphorst’. Deze website geeft kinderopvangorganisaties, peuterspeelzalen, scholen, verenigingen en kerken inzicht in welke partijen er in de gemeente activiteiten aanbieden ten behoeve van het vergroten van de mentale- en fysieke gezondheid van kinderen en jongeren.
Meedoen Met betrekking tot de pijler MEEDOEN zijn naast het reguliere aanbod de volgende activiteiten opgepakt:
Het inrichten van het project valpreventie.
Het introduceren van minima abonnementen (een gratis abonnement op de bibliotheek), deze zijn in de week van Lezen en Schrijven onder de aandacht gebracht. In augustus 2024 zijn er 94 abonnementen verstrekt.
Het implementeren van het sociaal raadsliedenwerk, een laagdrempelige sociaaljuridische advisering aan 'gewone' burgers. Er is een spreekuur voor ingericht.
Samenleven Met betrekking tot de pijler SAMENLEVEN zijn naast het reguliere aanbod de volgende activiteiten opgepakt:
Het organiseren van de week tegen eenzaamheid in het kader van het project tegen eenzaamheid.
Het uitwerken van een plan voor het versterken van de integrale samenwerking in het voorveld van Staphorst; er is een plan uitgewerkt voor het versterken van de basisstructuur.
Het inzetten van een cultuurcoach/makelaar o.a. voor het updaten van het cultuurmenu voor de scholen, het organiseren van activiteiten (wandeltochten en filmavond) en het grote project ’80 jaar vrijheid’.
Het inzetten van opbouwwerk in de drie verschillende kernen, waarbij inwoners gehoord zijn over de leefbaarheid/situatie in hun wijk.
Gezondheid Met betrekking tot de pijler GEZONDHEID zijn naast het reguliere aanbod de volgende activiteiten opgepakt:
Het inzetten van buurtsportcoaches is verruimd, waardoor er meer activiteiten plaatsvinden.
Het organiseren van een focusgroep georganiseerd over het thema alcohol, drugs en vaccinaties.
Het bespreekbaar maken van suïcide met o.a. artikelen in de media en het beeld ‘Stille strijd’ op het marktplein.
Het onderzoeken van de leefomgeving naar mogelijkheden om te bewegen, ontmoeten en spelen.
Invulling geven aan een Ontmoetingscentrum voor ouderen waarin ook elke eerste donderdag van de maand er door een buurtsportcoach een beweegprogramma voor de bezoekers van het ontmoetingscentrum wordt gegeven.
Beleidsverantwoording 6.2 GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING REESTMONG WIJZIGEN NAAR INKOOPMODEL VOOR DOELGROEP Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “We streven naar een andere samenwerking met Reestmond, waarbij een inkooprelatie wordt aangegaan in plaats van een gemeenschappelijke regeling. Het welzijn van de doelgroep staat hierbij voorop en goed overleg is het uitgangspunt.” Wat willen we bereiken? We blijven gebruik maken van de diensten van Reestmond, maar zijn geen mede-eigenaar of medebestuurder. De bestuurlijke bemoeienis verdwijnt daarmee. De ambtelijke bemoeienis zal veranderen van een adviserende rol
- pagina 30 van 185
naar een meer juridische rol (inkoop, contract en contractbeheer). Bij dat wat wij voor ogen hebben ten aanzien van de rechtsvorm van Reestmond, staat het welzijn en belang van de doelgroep voorop. Wat gaan we daarvoor doen? Het heeft onze voorkeur Reestmond een andere rechtsvorm te geven en de gemeenschappelijke regeling te beëindigen. Daar moeten zowel het bestuur van Reestmond als de gemeenteraden van Meppel, Westerveld en Staphorst mee instemmen. Ons streven wordt ingebracht in het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur van Reestmond. Resultaten in 2024 De toekomst van Reestmond is verwoord in het (concept) beleidsplan over de ontwikkeling van werkbedrijf naar ontwikkelbedrijf die op 22 oktober 2024 is behandeld in de gemeenteraad. Dit beleidsplan is ook door de andere deelnemende gemeenten geaccordeerd en daarmee definitief vastgesteld. Ook is in 2024 de GR-regeling voor Reestmond aangepast.
Beleidsverantwoording 6.3 DEELNAME AAN MAATSCHAPPELIJKE ACTIVITEITEN DOOR JONG EN OUD Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Deelname aan maatschappelijke activiteiten, door jong en oud en in welke vorm dan ook, juichen we toe. Wij stimuleren dat jongeren en ouderen bij elkaar komen en elkaar versterken.” Wat willen we bereiken? Doelstelling van de ambities in het integrale beleidsplan ‘Iedereen doet mee’ is gericht op het mee kunnen doen van inwoners in de samenleving. Maatschappelijke activiteiten kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de doelstellingen in het sociaal domein. Dit zouden niet alleen activiteiten moeten zijn die voor speciale doelgroepen zijn, zoals jongeren of ouderen, maar ook voor jongeren én ouderen. We willen ook dat jong en oud elkaar ontmoet. Wat gaan we daarvoor doen? We zullen maatschappelijke activiteiten stimuleren die de verbinding tussen jong en oud kunnen versterken. De intensievere samenwerking tussen Stichting Welzijn Staphorst en SAAM-Welzijn draagt hieraan bij. Het personeel van beide organisaties wordt bij elkaar gehuisvest waardoor er intensiever contact ontstaat. Ook de directeur en de coördinator zijn voor beide organisaties werkzaam. Dit leidt tot betere samenwerking, afstemming en verbinding met het oog op de te organiseren activiteiten.
Een voorbeeld is de verbreding van de doelgroep met betrekking tot het project inloop en ontmoeten (voorheen Het Klaverblad). Ingezet wordt nu op oud én jong, waarbij activiteiten niet naast elkaar maar gezamenlijk georganiseerd worden. Afspraken hierover worden vastgelegd in de subsidieovereenkomsten. Wanneer gaan we dat doen? Dit is al in gang gezet en hier wordt de komende jaren extra op gestuurd. Resultaten in 2024 Het inzetten op activiteiten waar jong en oud elkaar ontmoeten komt vooral vanuit het jongeren- en welzijnswerk. In het afgelopen jaar zijn wij echter niet in staat geweest om volop activiteiten te organiseren wegens organisatorische problemen, gebrek aan sturing en ziekte van medewerkers. Als gevolg daarvan is een traject gestart om op een professionele wijze invulling te geven aan een welzijnsfunctie van de gemeente. Zodat de sociale basis in de gemeente maximaal wordt gestimuleerd en ondersteund door jongerenwerk, opbouwwerk en welzijnswerk, vrijwilligersondersteuning en buurtsport/cultuurcoaches.
Wat heeft het gekost? Voor een nadere analyse per programma, klik hier voor het overzicht baten en lasten 2024.
- pagina 31 van 185
Exploitatie
Begroting 2024
Wijzigingen 2024
Actuele begroting 2024
Realisatie 2024
Voordeel/Nadeel 2024
Lasten
-21.065.507
-1.755.461
-22.820.969
-20.506.891
2.314.077
Baten
8.759.059
102.577
8.861.636
10.127.536
1.265.901
-12.306.448
-1.652.885
-13.959.333
-10.379.355
3.579.978
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Stortingen
0
0
0
-2.854.027
-2.854.027
Onttrekkingen
276.000
1.418.526
1.694.526
424.714
-1.269.812
Mutaties reserves
276.000
1.418.526
1.694.526
-2.429.313
-4.123.839
-12.030.448
-234.359
-12.264.807
-12.808.668
-543.861
Gerealiseerd resultaat
- pagina 32 van 185
Programma 7 - Gezondheid en milieu Wat omvatte het programma | Wie is bestuurlijk verantwoordelijk Omschrijving (toelichting) Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
7.1
Volksgezondheid
J. Bos
7.2
Riolering
J. Bos
7.3
Afval
J. Bos
7.4
Milieubeheer
L. Mulder / J. Bos / H. Brinkman
7.5
Begraafplaatsen
J. Bos
Beleidsverantwoording 7.1 ENERGIEBESPARING DOOR ISOLATIE Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Het goed en beter isoleren van woningen en gebouwen is voor verduurzaming een eerste belangrijke en noodzakelijke stap. Daarin valt de eerste en forse winst te behalen.” Wat willen we bereiken? We willen dat in 2030 alle woningen in Staphorst – met uitzondering van de monumentale panden – voldoen aan de standaard voor woningisolatie. Wat gaan we daarvoor doen? Er wordt in 2022 een advies uitgebracht over de verschillende scenario’s voor regievoering door een gemeente op het isoleren van particuliere woningen. Onderdeel van dit advies is een gedegen risico-inventarisatie en een inschatting van proceskosten en benodigde capaciteit. Daarnaast gaan we experimenteren met de Gemeentelijke VerduurzamingsRegeling (de GVR). Ook verstrekken we energieadviezen en adviseren we inwoners via ons duurzaam bouwloket. Tot slot gaan we wijkgericht aan de slag om het energieverbruik terug te dringen en om voorbereidingen of maatregelen te treffen om aardgasvrij te kunnen wonen. Resultaten in 2024 Er zijn subsidieregelingen opgezet ter bevordering van de isolatie van woningen, de Subsidieregeling Lokale Aanpak Isolatie, de Subsidieregeling voor doe-het-zelvers en de Subsidieregeling Aanpak Energiearmoede.
Er zijn aanvragen binnengekomen voor de subsidieregeling Lokale Aanpak isolatie en de subsidieregeling voor doehet-zelvers.
Beleidsverantwoording 7.2 TEGENGAAN ENERGIEARMOEDE Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “We zien graag dat landelijke maatregelen om energiearmoede tegen te gaan, zo goed en efficiënt mogelijk worden benut.” Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat optimaal gebruik wordt gemaakt van mogelijkheden die landelijke maatregelen bieden om energiearmoede tegen te gaan. Wat gaan we daarvoor doen? Momenteel wordt een bestuursopdracht en een projectplan uitgewerkt voor energiebesparende maatregelen voor huishoudens met een laag besteedbaar inkomen. Daarnaast is er invulling gegeven aan de Energietoeslagregeling van € 800,- voor huishoudens met een laag besteedbaar inkomen. Inwoners die vanuit de gemeente een uitkering ontvangen, hebben dit bedrag ambtshalve toegekend gekregen, dus zonder hiervoor een aanvraag in te hoeven dienen. Inwoners waarvan het inkomen bij de gemeente niet bekend is, kunnen nog tot het einde van dit jaar een aanvraag voor de energietoeslag indienen. Resultaten in 2024 De energiecoach is ingezet bij meerdere inwoners. De coach heeft adviezen gegeven over energiebesparing. Daarnaast heeft de coach waar nodig kleine energiebesparende maatregelen achtergelaten die passend zijn voor het huishouden.
- pagina 33 van 185
Beleidsverantwoording 7.3a ZONNEPANELEN OP DAKEN VAN GEBOUWEN EN NIET OP LANDBOUWGROND Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Wij werken aan een klimaatneutrale gemeente in 2050 en zetten ons vol in om dat te bereiken en werken de startnotitie ‘Grootschalige opwek’ uit. We willen zonnepanelen zoveel mogelijk op daken van gebouwen (ook gemeentelijke- en schoolgebouwen). Landbouwgrond willen we niet opofferen voor zonnevelden. Met zes windmolens in onze gemeente leveren we een passende bijdrage aan de opgave die hier ligt.” Wat willen we bereiken? Met het vaststellen van de Regionale Energiestrategie (RES) West-Overijssel heeft de gemeenteraad ingestemd met de ambitie om 50 gigawattuur (GWh) aan zon op daken in Staphorst te realiseren in 2030. Het is daarbij de wens om landbouwgrond te vrijwaren van grootschalige opwek door zonneparken. Wat gaan we daarvoor doen? Er is een projectleider aangesteld om samen met het bedrijfsleven te zoeken naar een werkwijze waarbij de ambitie (50 GWh zon op daken in 2030) gerealiseerd wordt. Daarnaast wordt gewerkt aan de totstandkoming van een (beleids)kader Grootschalige Opwek. Hierin kan beleidsmatig vastgelegd worden dat zon op landbouwgrond wordt uitgesloten. Resultaten in 2024 Voor de Smart Energy Hub is een werkgroep opgericht waarin zowel de ICC als een vertegenwoordiging van de gemeente plaats hebben genomen.
De stukken ter oprichting van de coöperatie liggen bij de leden. Er is al een bestuur aangesteld. Wanneer de entiteit officieel is opgericht, wordt de werkgroep opgeheven en neemt het algemeen dagelijks bestuur de leiding.
Beleidsverantwoording 7.3b ZONNEPANELEN OP DAKEN VAN GEMEENTELIJKE GEBOUWEN Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Wij werken aan een klimaatneutrale gemeente in 2050 en zetten ons vol in om dat te bereiken en werken de startnotitie ‘Grootschalige opwek’ uit. We willen zonnepanelen zoveel mogelijk op daken van gebouwen (ook gemeentelijke- en schoolgebouwen). Landbouwgrond willen we niet opofferen voor zonnevelden. Met zes windmolens in onze gemeente leveren we een passende bijdrage aan de opgave die hier ligt.” Wat willen we bereiken? Met het vaststellen van de Regionale Energiestrategie (RES) West-Overijssel heeft de gemeenteraad ingestemd met de ambitie om 50 gigawattuur (GWh) aan zon op daken in Staphorst te realiseren in 2030. Het is daarbij de wens om landbouwgrond te vrijwaren van grootschalige opwek door zonneparken. Wat gaan we daarvoor doen? Er is een projectleider aangesteld om samen met het bedrijfsleven te zoeken naar een werkwijze waarbij de ambitie (50 GWh zon op daken in 2030) gerealiseerd wordt. Daarnaast wordt gewerkt aan de totstandkoming van een (beleids)kader Grootschalige Opwek. Hierin kan beleidsmatig vastgelegd worden dat zon op landbouwgrond wordt uitgesloten. Resultaten in 2024
Sporthal ’t Hooge. Voor de sporthal is een onderzoek naar de constructie gedaan of deze afdoende is voor zonnepanelen. Zonnepanelen kunnen hier niet zonder meer gelegd worden. Daarom is gekeken naar de aantallen, opstelling en verdeling van de zonnepanelen voor zowel de hoge als lage daken. Op basis hiervan is opdracht gegeven voor een nieuwe constructieberekening, waarvan de uitkomst nog niet bekend is. Deze wordt binnenkort verwacht. Daarnaast wordt gekeken of energieopslag in de vorm van een accu rendabel is, aangezien de sporthal ook veel in de avonduren wordt gebruikt.
Gymzaal Van der Walstraat. Voor deze gymzaal is het plaatsen van zonnepanelen op het hoge dak mogelijk. De plaatsing van de zonnepanelen op de sporthal en de gymzaal wordt in één keer uitgevoerd.
Het gemeentehuis. In 2023 zijn op het gemeentehuis zonnepanelen geïnstalleerd met een piekvermogen van 102,34 kWp. In 2024 bedroeg de opgewekte energie 49.000 kWh, die direct is verbruikt binnen het gemeentehuis.
De gemeentewerf. Voor de gemeentewerf vindt er momenteel een onderzoek plaats over de toekomstbestendigheid op de huidige locatie. Investeren in zonnepanelen op deze locatie moet tegen het licht gehouden worden voor wat betreft terugverdientijd.
- pagina 34 van 185
Beleidsverantwoording 7.4 ONDERSTEUNING INITIATIEVEN GROEN GAS EN ANDERE HERNIEUWBARE GASSEN Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Initiatieven voor groen gas of andere hernieuwbare gassen zoals biogas en waterstof worden door ons ondersteund.” Wat willen we bereiken? We streven ernaar dat in 2030 uitsluitend duurzame gassen op het netwerk ingevoed worden. We staan open voor initiatieven op gebied van technische aanpassingen en die ervoor zorgen dat er meer groen gas, andere hernieuwbare gassen of waterstof als energiebron, worden gebruikt. Dit draagt bij aan een oplossing voor het stikstof- en klimaatprobleem binnen de energietransitie. Wat gaan we daarvoor doen? We hebben afspraken met de netbeheerder gemaakt voor wat betreft het streven dat in 2030 uitsluitend duurzame gassen op het netwerk ingevoed worden. We stimuleren en faciliteren dat het totale potentieel voor mestvergisting in Staphorst gerealiseerd wordt. Hiervoor is een project opgestart. Eind 2022 behandelen we een eindrapportage met een overzicht van agrarische bedrijven met belangstelling en intentie voor deelname in een lokale biogashub, waarbij ook voorwaarden voor vervolgacties in beeld worden gebracht. Door het geproduceerde biogas van meerdere agrarische bedrijven gezamenlijk te verwaarden, wordt een efficiënt, rendabel en duurzaam systeem gecreëerd.
We willen ook planologische obstakels voor realisatie van monomestvergisters op boerderijschaal beperken. Resultaten in 2024 Wij Duurzaam Staphorst is initiatiefnemer van de ontwikkeling van groen gas. De gemeente reageert op voorstellen en initiatieven vanuit het werkveld. We hebben de mogelijke combinatie van reconstructie Klaas Kloosterweg en aanleg biogasleiding onderzocht. Dat bleek niet verenigbaar. We ondersteunen daarnaast de vergunningverlening van monovergisters o.a. in IJhorst.
Beleidsverantwoording 7.5 ONDERSTEUNING INITIATIEVEN TEGENGAAN ZWERFAFVAL Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “We ondersteunen en faciliteren initiatieven om zwerfafval tegen te gaan.” Wat willen we bereiken? Door initiatieven te faciliteren en te ondersteunen is er geen of minder zwerfafval. Wat gaan we daarvoor doen? We zetten het faciliteren van bestaande acties, zoals de Week van Mooi Schoon en de Jan Vos dag, voort. Daarnaast willen we samen met lokale ambassadeurs, zoals @zwerfafval.staphorst, werken aan een intensivering van acties die inwoners ondersteunen en motiveren om minder afval weg te gooien en meer afval op te ruimen. Specifiek aandachtspunt is blikjes in bermen, omdat we het bermmaaisel willen verwerken tot bodemverbeteraar. Resultaten in 2024 Er zijn meerdere initiatieven ondersteund en gefaciliteerd, waaronder de Jan Vosdag, de e-waste race en de Landelijke opschoondag.
Wat heeft het gekost? Voor een nadere analyse per programma, klik hier voor het overzicht baten en lasten 2024.
- pagina 35 van 185
Exploitatie
Begroting 2024
Wijzigingen 2024
Actuele begroting 2024
Realisatie 2024
Voordeel/Nadeel 2024
Lasten
-6.297.379
-13.000
-6.310.379
-6.361.462
-51.083
Baten
4.159.079
-47.966
4.111.114
4.222.258
111.145
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-2.138.300
-60.966
-2.199.266
-2.139.204
60.062
Stortingen
0
0
0
-248.505
-248.505
Onttrekkingen
669.957
0
669.957
853.000
183.043
Mutaties reserves
669.957
0
669.957
604.495
-65.462
-1.468.343
-60.966
-1.529.309
-1.534.709
-5.400
Gerealiseerd resultaat
- pagina 36 van 185
Programma 8 - Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Wat omvatte het programma | Wie is bestuurlijk verantwoordelijk Omschrijving (toelichting) Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
8.1
Ruimtelijke ordening
L. Mulder
8.2
Grondexploitatie
L. Mulder
8.3
Wonen en bouwen
L. Mulder
Beleidsverantwoording 8.1 BESCHERMINGSMAATREGELEN BESCHIKBAARHEID WONINGEN BENUTTEN Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Het recht om te wonen is een grondrecht. Er is veel urgentie bij de aanpak van de krapte op de woningmarkt. Er is woningnood onder meerdere doelgroepen, zoals starters, gezinnen, ouderen, inwoners met een beperking, inwoners die aangewezen zijn op een sociale (huur-)woning, arbeidsmigranten en statushouders. We willen al onze eigen inwoners en mensen die nog niet in de gemeente wonen, maar die daar wel een sociale of economische binding mee hebben, een plek kunnen bieden en voelen de urgentie. We willen de woningbouw versnellen en voeren daarvoor – daar waar het kan – een actief grondbeleid. Wettelijke mogelijkheden op een krappe woningmarkt om onze inwoners te beschermen tegen beleggers, benutten we, bijvoorbeeld door een zelfbewoningsplicht op te leggen bij de koop van een woning. Wij zetten ons in om kavels uit te geven waardoor er zelf (CPO) gebouwd kan worden.” Wat willen we bereiken? We willen dat er meer en voldoende woningen gebouwd worden om in de behoefte te voorzien van al onze eigen inwoners en mensen die nog niet in de gemeente (kunnen) wonen, maar die daar wel een sociale of economische binding mee hebben.
Binnen de wettelijke instrumenten willen we dat de woningen die gebouwd worden, ook benut kunnen worden door mensen die binding hebben met de gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan onderzoek doen naar de behoefte en daarop beleid vaststellen. We voeren een actief grondbeleid en we ondersteunen initiatieven die leiden tot een versnelling van woningbouw. Daarnaast zullen we gevalideerde instrumenten inzetten – met mogelijk differentiatie naar kernen – om te borgen dat woningen die gebouwd worden, ook door de doelgroepen kunnen worden benut. We willen voorkomen dat woningen in handen komen van beleggers en daardoor niet in de behoefte van onze doelgroepen wordt voorzien. We staan hier in nauw contact met het Rijk en de Provincie Overijssel en volgen de ontwikkelingen op de voet. Resultaten in 2024 Uit het onderzoeksrapport ‘Woonbehoefteonderzoek gemeente Staphorst 2023’ blijkt dat ruim 50% van de woningen verhuurd of verkocht worden aan mensen met een sociaaleconomische binding met de gemeente. In 2024 heeft de gemeente blijvend gebruik gemaakt van de beschikbare instrumenten om juist deze groep te kunnen huisvesten, waaronder de ‘Verordening Starterslening gemeente Staphorst 2024’.
Beleidsverantwoording 8.2 WONINGBOUW VOOR ALLE DOELGROEPEN IN ALLE KERNEN Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “We zetten ons ervoor in dat er voor alle doelgroepen in alle kernen gebouwd wordt, zowel op inbreidings- als op uitbreidingslocaties. Het college krijgt de opdracht om inzet te plegen om dit te realiseren. Voor de sociale woningbouw werken wij nauw samen met onze partner Woonstichting Vechthorst.” Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Het college heeft de ambitie om in alle kernen van de gemeente Staphorst woningen te bouwen voor alle doelgroepen. Dat betekent zowel koop- als huur woningen, waarbij het streven is om het aandeel sociale koopwoningen in de nieuwbouwplannen te verhogen. Ook zet het college in op het realiseren van een substantieel aantal flexwoningen. Conform de woonvisie en prestatieafspraken die de gemeente heeft gemaakt met Woonstichting VechtHorst, zet het college erop in om voor minimaal 300 (flex)woningen plannen uit te werken en dat een substantieel deel daarvan daadwerkelijk is gerealiseerd. In 2023 wil het college samen met Woonstichting VechtHorst de behoefte onderzoeken en herijken. Door middel van een Aanjaagteam
- pagina 37 van 185
gemeentelijke woningbouw, waarin betrokken partijen deelnemen, maar waarin de gemeente de lead heeft, willen we ervoor zorgen dat de plannen worden (door)ontwikkeld en uitgevoerd. Begin 2023 wordt een actieprogramma woningbouw aan de raad voorgelegd. Resultaten in 2024 In 2024 is het woonbehoefteonderzoek uit eind 2023 stedenbouwkundig doorvertaald. We hebben hiermee de opgave (wat moet er gebeuren) voor nieuwbouw vertaald naar waar dit zou kunnen. In de 2e helft van 2024 is verder gewerkt aan een meerjarenprogramma woningbouw waarin het wat en het waar van de opgave verder wordt uitgewerkt. In alle kernen wordt volop gebouwd voor alle doelgroepen. In 2024 zijn er volgens de gemeentelijke BAG-registratie 288 woningen toegevoegd in de 4 kernen van Staphorst (inclusief buitengebied). Niet alle objecten zijn al gerealiseerd omdat de BAG uitgaat van objecten waarvoor een vergunning is verleend. Om over meer ‘real time’ informatie te beschikken, werken aan een gemeentelijke plan/ woningbouw monitor die we in 2025 in gebruik nemen.
Beleidsverantwoording 8.3 HERIJKING OMGEVINGSVISIE AGENDEREN VOOR RAADSAGENDA Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “De in 2018 vastgestelde Omgevingsvisie 'Staphorst voor elkaar' wordt herijkt. Door uitstel van de invoering van de Omgevingswet is de herijking uitgesteld naar 2023. We willen de herijking van de Omgevingsvisie als onderwerp voor een raadsagenda agenderen. De mogelijkheden om vergunningstrajecten te vergemakkelijken verkennen we, die deels ook door de nieuwe Omgevingswet worden voorzien.” Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Herijking van de Omgevingsvisie brengen wij als suggestie in om door de raad op te pakken in de raadsagenda. Resultaten in 2024 Op 22 oktober 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met het opstellen van een nieuwe omgevingsvisie. Het project is inmiddels gestart. In maart 2025 heeft de gemeenteraad een raadsstartnotitie vastgesteld over dit onderwerp.
Beleidsverantwoording 8.4 OPWAARDERING MARKTPLEIN IN KERN STAPHORST Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Wij willen het Marktplein opwaarderen, waarbij er meer ruimte is voor groen en het plein meer gericht is op beleving en ontmoeting. Dit onderwerp willen we ook onderdeel laten uitmaken van een raadsagenda.” Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Dit willen we betrekken bij de totstandkoming van een centrumvisie, zie hiervoor onder speerpunt 3.2 ‘Een aantrekkelijk winkelhart van Staphorst’. Resultaten in 2024 Met de commissie lokale democratie en de burgerwerkgroep Marktplein zijn verschillende gesprekken gevoerd om te komen tot een uitvoerbaar plan voor het Marktplein dat meer geschikt is voor ontmoeting.
Beleidsverantwoording 8.5 KIJKEN NAAR MOGELIJKHEID VOOR EEN AFSCHEIDSHUIS IN KERN STAPHORST Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “De komende periode onderzoeken we de mogelijkheden voor een afscheidshuis in de kern Staphorst.” Wat willen we bereiken? We willen de behoefte voor een afscheidshuis in de kern Staphorst peilen en de mogelijkheden daarvoor in beeld brengen. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan hiervoor een (verkennend) onderzoek doen. Resultaten in 2024 We inventariseren de behoefte aan een dergelijke voorziening en de exploitatiemogelijkheden daarvan.
Wat heeft het gekost? Voor een nadere analyse per programma, klik hier voor het overzicht baten en lasten 2024.
- pagina 38 van 185
Exploitatie
Begroting 2024
Wijzigingen 2024
Actuele begroting 2024
Realisatie 2024
Voordeel/Nadeel 2024
Lasten
-4.400.570
-564.725
-4.965.295
-7.754.156
-2.788.861
Baten
3.232.821
133.500
3.366.321
6.441.381
3.075.060
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-1.167.749
-431.225
-1.598.974
-1.312.775
286.199
Stortingen
0
0
0
-60.332
-60.332
Onttrekkingen
235.000
434.725
669.725
811.134
141.409
Mutaties reserves
235.000
434.725
669.725
750.802
81.077
Gerealiseerd resultaat
-932.749
3.500
-929.249
-561.973
367.276
- pagina 39 van 185
Programma 9 - Overhead Wat omvatte het programma | Wie is bestuurlijk verantwoordelijk Omschrijving (toelichting) Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
0.4
Overhead
-
Personeel en Organisatie
H. Brinkman
Gegevensbeheer
L. Mulder
Wet open overheid
H. Brinkman
Financiën
L. Mulder
Inkoop en aanbesteding
J. Bos
Algemene zaken
J. ten Kate
Communicatie
J. ten Kate
Huisvesting
L. Mulder
onderverdeeld in:
Beleidsverantwoording 9.1 GOED WERKGEVERSCHAP, EEN TOEKOMSTBESTENDIGE, ADEQUATE EN EFFICIËNTE (AMBTELIJKE) ORGANISATIE Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Wij willen een goed werkgever zijn. We investeren in het aantrekken en behouden van kwalitatief goede werknemers. Er wordt een strategisch personeelsplan opgezet om in te toekomst te kunnen blijven beschikken over een adequate en efficiënte ambtelijke organisatie. In een arbeidsmarkt die een krapte kent, zijn passende arbeidsvoorwaarden, met daarin ruimte voor ontwikkelingsmogelijkheden, opleiding en vorming, belangrijk. We werken zoveel mogelijk vanuit de eigen organisatie, maar als zelfstandige gemeente benutten we ook externe expertise waar dat nodig is. We streven naar een toekomstbestendige organisatie waarbij optimale dienstverlening richting inwoners, ondernemers en partners vooropstaat. Hiertoe wordt reeds een brede organisatiescan uitgevoerd met daarbij de focus op wat een passende formatieomvang voor een adequate en efficiënte ambtelijke organisatie zou zijn met de opgaven waar de gemeente Staphorst voor staat, de ambities die we hebben en wat nog op ons af komt in de komende jaren.
De uitkomsten van deze organisatiescan vormen het vertrekpunt voor de begroting van 2023 en verder.” Wat willen we bereiken? We gaan accuraat om met de veranderde verhouding tussen inwoner en overheid en we willen dat de organisatie aansluit op de veranderde vraag van inwoners. De (ambtelijke) organisatie moet – in een ook veranderde arbeidsmarkt – voldoende toegerust zijn en blijven op een zelfstandig voortbestaan en alle bestaande en toekomstige opgaven het hoofd kunnen bieden. We willen nu en in de toekomst beschikken over een kwalitatief (prestatie, houding, kennen en kunnen) en kwantitatief (aantallen) optimale personeelsbezetting. Wat gaan we daarvoor doen? De kernwaarden van waaruit de gemeente haar inwoners tegemoet treedt, zijn neergelegd in een organisatievisie. Dit is visueel vormgegeven in een praatplaat ‘Onze Staphorster stip op de horizon’. Die Staphorster stip is een innovatieve plattelandseconomie en een gezonde en dynamische samenleving met verantwoorde vernieuwing. Met nabuurschap en een no-nonsense mentaliteit als basis: ‘In Staphorst zijn we er voor elkaar en komt het voor elkaar’. Vanuit deze visie wordt met inwoners en medewerkers samengewerkt. Dat vraagt om daarop aansluitende competenties van medewerkers. Om in te kunnen spelen op veranderingen en ontwikkelingen, is een strategisch personeelsontwikkelingstraject gestart.
- pagina 40 van 185
We hebben te maken met een krappe arbeidsmarkt. Het is, net als voor andere werkgevers geldt, ook voor de gemeente Staphorst lastiger geworden om vacatures in te vullen. Voor werving wordt gebruik gemaakt van de Talentenregio, die een belangrijke rol speelt bij personeelsmobiliteit in de regio Zwolle. We blijven inzetten op het behouden, boeien en binden van kwalitatief goed personeel. We behouden wat goed is, ontwikkelen door op de ingezette lijnen en denken strategisch na over de stappen die gezet moeten worden. Dit alles om een vitale gemeente te zijn en te blijven. Resultaten in 2024 In 2024 heeft een intensief en goed proces van werkgroepsessies tussen raadsleden, MT-leden en medewerkers plaatsgevonden, met als resultaat het rapport 'Mooi Wark' van BMC. Het rapport maakt duidelijk dat we als gemeenschap een stevige basis hebben om op voort te bouwen. De uitdagingen waar we de komende jaren voor staan, zoals nieuwe wetgeving, maatschappelijke ontwikkelingen en de structurele schaarste op de arbeidsmarkt, zijn echter niet te onderschatten. Het rapport benadrukt het belang van een toekomstbestendige organisatie die flexibel en veerkrachtig kan inspelen op de veranderende omstandigheden. Dit betekent dat we moeten blijven investeren in onze medewerkers. Dat hebben we in 2024 deels op individueel niveau en deels in teamsessies gedaan.
Het College is aan de slag gegaan met de resultaten uit het rapport.
Beleidsverantwoording 9.2 EEN DUURZAAM GEZONDE EN ROBUUSTE FINANCIËLE HUISHOUDING EN EEN SLUITENDE MEERJARENBEGROTING Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Om onze taken, opgaven en ambities te kunnen uitvoeren moeten we beschikken over een duurzaam gezonde en robuuste financiële huishouding.” Wat willen we bereiken? Een structureel sluitende meerjarenbegroting is voor ons het leidende principe, waarbij we onze ondergrens van € 6,2 miljoen hanteren voor de algemene reserves en investeringen dekken uit de exploitatie. Wat gaan we daarvoor doen? Onze taken, opgaven en ambities moeten worden uitgevoerd binnen de middelen die tot onze beschikking staan. We teren niet verder in op onze algemene reserves. Om inzicht te krijgen in de toekomstige vervangingsopgave wordt een inventarisatie van de aanwezige beheerplannen gemaakt en een doorkijk naar de vervangingsopgave voor de komende tien tot twintig jaar. De kosten van deze toekomstige vervangingsopgave worden als structurele kosten verwerkt in de begroting. Resultaten in 2024 In 2024 hebben we de meerjarenbegroting 2025-2028 opgesteld, waaruit blijkt dat we vanaf 2026 ('het ravijnjaar') te maken krijgen met tekorten.
Vanwege het tekort aan geld, arbeid en ruimte wordt samenwerken met de samenleving, partners en regio nog belangrijker, om samen te zoeken naar creatieve oplossingen en slimme verbindingen tussen opgaven of projecten. Dit staat ook in de actualisatie van het collegeprogramma, dat in 2024 is gedeeld met de gemeenteraad en de samenleving. In de begroting 2025 en het meerjarenperspectief 2026-2028 wordt de koers van een robuuste begroting voortgezet: de structurele lasten worden gedekt door structurele middelen. De vrij besteedbare reserve neemt de komende jaren weliswaar behoorlijk af, maar blijft wel boven de grens van € 6,2 miljoen voor noodgevallen.
Wat heeft het gekost? Voor een nadere analyse per programma, klik hier voor het overzicht baten en lasten 2024.
- pagina 41 van 185
Exploitatie
Begroting 2024
Wijzigingen 2024
Actuele begroting 2024
Realisatie 2024
Voordeel/Nadeel 2024
Lasten
-11.289.762
-466.514
-11.756.276
-12.061.206
-304.930
Baten
108.646
0
108.646
509.255
400.609
-11.181.116
-466.514
-11.647.630
-11.551.951
95.679
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Stortingen
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
1.996.849
481.169
2.478.018
2.509.666
31.648
Mutaties reserves
1.996.849
481.169
2.478.018
2.509.666
31.648
Gerealiseerd resultaat
-9.184.267
14.655
-9.169.612
-9.042.285
127.327
- pagina 42 van 185
Paragrafen
- pagina 43 van 185
Paragraaf 1 - Weerstandsvermogen en risicomanagement Inleiding op de paragraaf Omschrijving (toelichting) Algemeen De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft aan hoe solide de financiële huishouding van de gemeente is. Een financieel weerstandsvermogen is van belang wanneer er zich financiële tegenvallers voordoen. Het beleid is vastgelegd in de nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement (gemeenteraad 14 december 2021). Bepaling weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente betreffende de risicogevoeligheid is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van een opgetreden risico op te vangen. Dit is weer te geven als de verhouding van de beschikbare weerstandscapaciteit en de noodzakelijke weerstandscapaciteit (om mogelijk risico´s af te dekken). Hierbij is de impact van de risico’s vastgesteld op een zekerheidspercentage van 90%. Uit deze verhouding komt een ratio, waar een kwalificatie aan kan worden gegeven. Als beleidsuitgangspunt is in de nota gesteld dat minimaal aan kwalificatie A > 2,0 moet worden voldaan. Voor het jaar 2024 komt het weerstandsvermogen uit op 22.9, het weerstandsvermogen komt uit op de kwalificatie A- (meer dan) uitstekend. Conclusie: Het weerstandsvermogen is voldoende 'robuust' om eventuele risico's op te vangen.
A | Ontwikkeling weerstandsvermogen 2024 Omschrijving (toelichting) WEERSTANDSCAPACITEIT
RISICO'S
Algemene reserve
Programma 1
Reserve zonder bestemming
Programma 2
Reserve grondexploitatie
enz.
Post onvoorzien
enz.
Onbenutte belastingcapaciteit
enz.
€ 23.453
€ 1.169
WEERSTANDSVERMOGEN = BESCHIKBARE WEERSTANDSCAPACITEIT / IMPACT RISICO’S BIJ 90% ZEKERHEID
Weerstandsvermogen: 22.9 Passen we deze ratio toe op de tabel, zoals benoemd in de beleidsnota, dan is de kwalificatie: A - (meer dan) uitstekend
Ontwikkeling weerstandsvermogen: Bedragen x €1.000
Begroting 2024
Rekening 2024
Begroting 2025
Weerstandscapaciteit
21.318
23.453
18.823
Risico's
1.169
1.169
1.169
- pagina 44 van 185
Weerstandsvermogen
18.2
20,1
16.1
Het weerstandsvermogen is ten opzichte van de verwachting harder gestegen dan voorzien. Dit komt doordat er minder onttrekkingen zijn aan de reserve zonder bestemming dan gepland in de begroting. Incidentele budgetten zijn voor het volledige bedrag begroot in 2024, terwijl een groot deel van de uitgaven nog moet plaatsvinden.
B | Beschikbare weerstandscapaciteit Omschrijving (toelichting) De beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt bepaald: Incidentele weerstandscapaciteit
Rekening (x €1.000)
1 | Algemene reserve
3.500
2 | Reserve zonder bestemming
9.871
3 | Reserve grondexploitatie
5.997
4 | Winstsaldo 2024
2.127
5 | Post onvoorziene uitgaven Totaal incidentele weerstandscapaciteit Structurele weerstandscapaciteit
0 21.495 Rekening (x €1.000)
5 | Post onvoorziene uitgaven
0
6 | Onbenutte belastingcapaciteit
1.958
7 | Begrotingsruimte
0
8 | Bezuinigingen
0
Totaal structurele weerstandscapaciteit
1.958
Totaal bedrag aan weerstandscapaciteit
23.453
Ad 1 Algemene reserve De stand van de algemene reserve is aan het begin en het eind van het jaar € 3,5 miljoen. Dit is conform het vastgestelde beleid zoals vastgesteld in de nota reserves en voorzieningen: per inwoner € 200. Ad 2 Reserve zonder bestemming De reserve zonder bestemming geeft eind 2024 een saldo van € 9.871.000 (zie tabel 1). Ad 3 Reserve grondexploitatie De reserve grondexploitatie geeft eind 2024 een saldo van € 5.997.000 (zie tabel 1). Ad 4 Winstsaldo 2024 De rekening 2024 sluit af met een saldo van € 2.127.000. Dotatie aan de reserve zonder bestemming zal leiden tot en verhoging van de weerstandscapaciteit. Ad 5 Post onvoorziene uitgaven Is verwerkt in het rekeningsaldo 2024. Ad 6 Onbenutte belastingcapaciteit De gemeente kan haar belastingen verhogen en heffingen kostendekkend maken om financiële tegenvallers op te vangen. Het verschil tussen de fictieve opbrengsten bij maximale heffings- en belastingtarieven en de begrote opbrengsten is de onbenutte belastingcapaciteit. De gemeente kan haar inkomsten structureel met € 3 miljoen verhogen. De berekening van de onbenutte belastingcapaciteit staat in tabel 2. Ad 7+8 Begrotingsruimte /Bezuinigingen
- pagina 45 van 185
Gevolgen in het kader van bezuinigingen en mogelijke begrotingsruimte zijn verwerkt in de jaarrekeninguitkomst. Daarom zijn hier geen bedragen meer opgenomen. Reserve zonder bestemming (x € 1.000)
Reserve grondexploitatie (x € 1.000)
Saldo 01-01-2024
12.124
6.939
Toevoeging resultaat 2023
2.177
0
Onttrekkingen 2024
4.430
1.394
Toevoegingen 2024
0
452
Saldo 31-12-2024
9.871
5.997
Tabel 1:
Tabel 2:
Soort belasting Onbenutte belastingcapaciteit
Norm opbrengst
Opbrengst Onbenutte Staphorst belastingcapaciteit
OZB-opbrengsten
5.508
4.535
973
Begraafrechten
709
305
404
Volkshuisvesting / RO procedures
1.801
1.220
581
Totaalbedrag
8.018
6.060
1.958
(x € 1.000) Bij de berekening van de normopbrengst van de OZB-opbrengsten is uitgegaan van het percentage van 0,1729. Dit betreft het percentage van de WOZ-waarde voor de toelating tot artikel 12 voor het jaar 2023, welke is vastgesteld bij de meicirculaire 2022. Het gemiddeld OZB-tarief voor Staphorst voor het jaar 2024 bedraagt 0,1424. Voor de waardes is gebruik gemaakt van de WOZ-waardes die betrekking hebben op 2023. Voor de berekening van de onbenutte belastingcapaciteit van de begrafenisrechten en volkshuisvesting / RO procedures is gebruik gemaakt van de kostendekkendheid berekening, opgenomen in de paragraaf lokale heffingen.
C | Risicobeheersing Omschrijving (toelichting) Om de risico’s van de gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Dit profiel maakt onderdeel uit van de vastgestelde nota Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 2021. Vervolgens hebben er bij het opstellen van de rekening 2021, rekening 2022 en begroting 2024 updates plaatsgevonden van de risico's, waardoor er een nieuw risicobedrag is ontstaan van € 1.168.961. In dit onderdeel zullen we ingaan op de belangrijkste ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan in 2024 en worden eventuele nieuwe risico's benoemd: 1 | Mutaties geïdentificeerde risico´s in de nota; 2 | Benoemen nieuwe risico’s; 3 | Opgenomen risico’s met meeste impact na aanpassing. Samenvatting: Risicobedrag/weerstandscapaciteit bij aanvang opstellen rekening 2024 (=stand begroting 2024)
€ 1.168.961
Mutaties geïdentificeerde risico's nota
€0
Nieuwe risico's
€0
Afname risicobedrag
- pagina 46 van 185
€0
Totaal nieuw risicobedrag/weerstandscapaciteit rekening 2024
€ 1.168.961
Hieronder zullen we kort ingaan op de risico’s die zich hebben voorgedaan in 2024 en op welke wijze deze in de toekomst kunnen worden beheerst. Tevens zullen we aangeven in hoeverre dit gevolgen heeft voor het risicoprofiel. Let op: daar waar in de kolom “bedrag aan risico dat zich heeft voorgedaan" een min- bedrag staat, betekent dit dat dit een voordeel is.
Risicogebied
Opgenomen Bedrag aan Risico's ten laste of ten Toelichtingen en 300.000 risico dat gunste van het mogelijke bedrag in zich heeft resultaat 2023 beheersmaatregelen nota voorgedaan
Programma 0 Algemeen bestuur en organisatie
Te lage storting van pensioenrechten voor wethouders wat leidt tot extra kosten voor de gemeente.
50.000 (30%)
300.000
De ABPpensioenen stijgen miv 1 januari 2025 met 1,84%. Nee, risico blijft Tevens is de rekenrente aanwezig. met 0,9% afgenomen. Dit leidt tot een toevoeging aan de voorziening.
Programma 0 Algemeen bestuur en organisatie
Het ontbreken van een stabiel perspectief van de algemene uitkering uit het gemeentefonds kan leiden tot vermindering van de inkomsten.
250.000 (70%)
-131.000
Dit betreft m.n. een correctie op de accressen op basis van de revisie van het CBS.
Programma 1 Openbare orde en veiligheid
Programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
Rampen
Vermindering van inkomsten door een economische crisis: daling bouwleges, rentedaling et cetera.
Extra benodigd bedrag risicoprofiel?
Nee, risico blijft aanwezig.
400.000 (5%)
Door de vluchtelingen (onder andere vanuit Zie Oekraïne) zijn er extra Nee, risico blijft paragraaf kosten gemaakt, zie voor aanwezig. vluchtelingen een nadere toelichting de paragraaf vluchtelingen.
100.000 (50%)
In 2024 is de rente op de schatkist gestegen, waardoor de opbrengst € 883.000 bedraagt, € 83.000 meer dan begroot. Daarnaast waren de bouwlegesopbrengsten € 267.000 hoger vanwege de verwerking van extra bouwaanvragen eind 2023.
-350.000
Risico blijft bestaan, behoeft niet aangepast te worden. Leidt eventueel tot aanpassing van toekomstige begrotingen.
1 | Mutaties geïdentificeerde risico's Bij de jaarrekening 2024 zijn geen mutaties op eerder geïdentificeerde risico's. 2 | Mogelijke nieuwe risico’s Bij de jaarrekening 2024 zijn geen nieuwe risico's toegevoegd. De huidige risico's zijn eerder verwerkt in de nota Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 2021, deze risico's worden hier niet herhaald. 3 | Opgenomen risico’s met meeste impact na aanpassing risicoprofiel Onderstaand het overzicht, waarin de risico’s worden gepresenteerd met de meeste impact, mochten die zich voordoen. Nr
Programma
Risico
Kans
Max. financieel gevolg
0 | Algemeen bestuur en organisatie
Het ontbreken van een stabiel perspectief van de algemene uitkering uit het gemeentefonds kan leiden tot vermindering van de inkomsten.
70%
€ 250.000
Het verliezen van de grip op of tegenvallende exploitatieresultaten van de verschillende samenwerkingsvormen of gesubsidieerde instellingen (dienstverlening moet wel op peil blijven) kan leiden tot extra kosten of minder dividend.
70%
€ 227.000
1
0 | Algemeen bestuur en organisatie 2
- pagina 47 van 185
Nr
3
Risico
Kans
Max. financieel gevolg
Grote projecten kunnen leiden tot risico’s die niet voorzien zijn.
50%
€ 300.000
Het ontbreken van een plafond of maximum voor een aantal uitgaven wat leidt tot sterk stijgende uitgaven (open einde regelingen).
70%
€ 150.000
8 | Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
Afboekingen grondexploitatie kan leiden tot een (politiek) risico.
30%
€ 250.000
0 | Algemeen bestuur en organisatie
Een datalek leidt tot kosten binnen de organisatie die niet waren voorzien.
70%
€ 100.000
0 | Overhead
De kans bestaat dat stortingen onvoldoende zijn om de onttrekkingen voor het onderhoud van kapitaalgoederen niet in evenwicht zijn bij uitvoering van (groot) onderhoud/vervanging 70% van huidige kapitaalgoederen wat leidt tot uitstel waardoor derden schadeclaims indienen.
€ 100.000
Onvolledige compensatie voor nieuwe CAO uit algemene uitkering wat leidt tot ongedekte loonkosten.
70%
€ 100.000
0 | Algemeen bestuur en organisatie
Politieke beslissingen van het Rijk, die leiden tot lagere inkomsten of hogere afdrachten.
30%
€ 200.000
0 | Algemeen bestuur en organisatie
Politieke wensen en besluiten leiden tot hogere kosten.
50%
€ 100.000
Programma
Overig
6 | Sociaal domein 4
5
6
7
9 | Overhead 8
9 10
Totaal aantal grote risico's
1.777.000
D | Kengetallen financiële positie Omschrijving (toelichting) Het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) heeft voorgeschreven dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Naast het opnemen van de tabel met de basisset dient een beoordeling gegeven te worden van de onderlinge verhoudingen van de kengetallen, in relatie tot de financiële positie van onze gemeente. De wijze waarop de kengetallen meewegen in de uiteindelijke beoordeling van de financiële positie van de mede overheid is voorbehouden aan het horizontale controle- en verantwoordingsproces. Zonder normering zijn de kengetallen moeilijk te duiden. In de nota Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 2021 is de volgende normering opgenomen. Hierdoor ontstaat onderstaande tabel, waarbij categorie A het minst risicovol is en categorie C het meest risicovol. Categorie A