Gemeente Staphorst - Jaarrekening 2023 (inclusief was getekende controleverklaring)
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
- pagina 2 van 186
- pagina 3 van 186
Inhoudsopgave Jaarstukken 2023 .....................................................................................................................................................1 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................................4 Aanbieding en leeswijzer ........................................................................................................................................6 Samenvatting ...........................................................................................................................................................8 Programma 0 - Algemeen bestuur en organisatie ..............................................................................................10 Programma 1 - Openbare orde en veiligheid ......................................................................................................13 Programma 2 - Verkeer en vervoer ......................................................................................................................16 Programma 3 - Economie en ondernemen ..........................................................................................................19 Programma 4 - Onderwijs
.....................................................................................................................................22 Programma 5 - Sport, cultuur, recreatie en toerisme .........................................................................................25 Programma 6 - Sociaal domein ............................................................................................................................29 Programma 7 - Gezondheid en milieu .................................................................................................................33 Programma 8 - Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening ................................................................................36 Programma 9 - Overhead ......................................................................................................................................39 Paragrafen ..............................................................................................................................................................42 Paragraaf 1 - Weerstandsvermogen en risicomanagement ..............................................................................43 Paragraaf 2 - Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................................49 Paragraaf 3 - Financiering
.................................................................................................................................52 Paragraaf 4 - Bedrijfsvoering .............................................................................................................................55 Paragraaf 5 - Verbonden partijen ......................................................................................................................61 Paragraaf 6 - Grondbeleid .................................................................................................................................69 Paragraaf 7 - Lokale heffingen ..........................................................................................................................72 Paragraaf 8 - Openbaarheidsparagraaf (WOO) ................................................................................................77 Paragraaf 9 - Vluchtelingen ...............................................................................................................................78 Samenvatting financiële positie ...........................................................................................................................81 Jaarrekening: Overzicht baten en lasten 2023 ....................................................................................................86 Toelichting op het overzicht van
baten en lasten 2023 ......................................................................................87 Programma 0 - Algemeen bestuur en organisatie .............................................................................................88 Programma 1 - Openbare orde en veiligheid .....................................................................................................91 Programma 2 - Verkeer en vervoer ...................................................................................................................93 Programma 3 - Economie en ondernemen ........................................................................................................95 Programma 4 - Onderwijs ..................................................................................................................................97 Programma 5 - Sport, cultuur, recreatie en toerisme .........................................................................................99 Programma 6 - Sociaal domein .......................................................................................................................102 Programma 7 - Volksgezondheid en milieu .....................................................................................................106 Programma 8 - Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
................................................................................108 Programma 9 - Overhead ................................................................................................................................111 Algemene dekkingsmiddelen ...........................................................................................................................115 Vennootschapsbelasting ..................................................................................................................................117
- pagina 4 van 186
Onvoorzien ......................................................................................................................................................118 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves/voorzieningen ...............................................119 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ................................................................................................122 Balans per 31 december 2023 ............................................................................................................................124 Toelichting op de balans per 31 december 2023 ..............................................................................................126 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................................127 Vaste activa .....................................................................................................................................................131 Vlottende activa ...............................................................................................................................................134 Vaste passiva ..................................................................................................................................................137 Vlottende passiva
............................................................................................................................................141 Overige ............................................................................................................................................................144 Rechtmatigheidsverantwoording .......................................................................................................................147 Bijlage 1 Sisa verantwoordingsinformatie 2023 ...............................................................................................148 Bijlage 2 Taakveldenoverzicht jaarrekening 2023 ............................................................................................169 Bijlage 3 Overzicht investeringskredieten eind 2023 .......................................................................................174 Bijlage 4 Overzicht incidentele budgetten eind 2023 .......................................................................................177 Bijlage 5 Indicatoren ............................................................................................................................................181
- pagina 5 van 186
Aanbieding en leeswijzer Aanbieding en voorstel Hierbij bieden wij u ter vaststelling de jaarstukken 2023 aan. In 2023 hebben wij verschillende begrotingswijzigingen doorgevoerd; onder meer bij de voortgangsrapportage. Zoals in de gewijzigde begroting was voorzien, heeft de gemeente Staphorst de jaarrekening afgesloten met een positief resultaat van afgerond 2,2 miljoen euro. In het volgende hoofdstuk "samenvatting" treft u de belangrijkste cijfers aan die tot dit resultaat hebben geleid, aangevuld met analyses. Hieronder lichten we enkele ontwikkelingen uit 2023 uit. Onregelmatigheid rijksuitkeringen Het rijk verstrekt uitkeringen aan gemeenten steeds meer op incidentele basis. Dat maakt het lastig deze te besteden. Gemeenten zijn namelijk verplicht hun structurele lasten te dekken met structurele baten. Bovendien wordt een groot deel van de rijksuitkeringen pas aangekondigd nadat gemeenten hun begrotingen hebben opgesteld. Om deze reden hebben wij gedurende het jaar de begroting positief bijgesteld. Vluchtelingen De opvanglocatie voor de ontheemden uit Oekraïne hebben we uitgebreid met extra units. In het voormalig hotel Waanders heeft de gemeente tijdelijke huisvesting voor statushouders gerealiseerd. Deze locatie valt onder de Hotel- en Accommodatieregeling (HAR).
Daarnaast was de gemeente Staphorst betrokken bij de tijdelijke opvang van evacuees uit Soedan voor een periode van ca. 10 weken. Wonen, verkeer en energie In 2023 heeft de gemeente doorgepakt op het gebied van woningbouw in alle kernen. Zo is de eerste fase van het woningbouwgebied Rouveen Zuid bouwrijp gemaakt en zijn we al bezig met de volgende fase. In IJhorst West (Poeleweg)hebben we nagenoeg alle kavels overgedragen. De gemeente heeft daarnaast een fietspad aangelegd aan de J.J. Gorterlaan. De raad heeft besloten om vier fietspaden nader uit te werken. De Stadsweg is toegevoegd aan de voorgestelde fietspaden. Ook op het gebied van energie heeft de gemeente stappen gezet. Van 15 mei t/m 31 december 2023 was de isolatiesubsidie voor doe-het-zelvers van kracht. Een aantal inwoners heeft hiervan gebruik gemaakt. Daarnaast hebben huishoudens advies gekregen over energie besparen en/of het verduurzamen van hun huis. Controleverklaring accountant De jaarrekening 2023 is voorzien van een goedkeurende controleverklaring over de getrouwheid en rechtmatigheid. Voorstel Met deze jaarstukken verwachten wij u een goed inzicht te geven in de resultaten over het jaar 2023 en zien uw reactie daarop met belangstelling tegemoet. Wij stellen u voor:
de jaarstukken (jaarverslag en jaarrekening) over het jaar 2023 vast te stellen;
van het rekeningresultaat € 158.000 door middel van resultaatbestemming beschikbaar te stellen voor de energietoeslag die opengesteld is tot juli 2024;
het niet bestemde deel van het rekeningresultaat van € 2.019.000 toe te voegen aan de algemene reserves.
Staphorst, 28 mei 2024 Het college van burgemeester en wethouders van Staphorst
Leeswijzer De begroting 2023 vormt de basis voor de jaarrekening 2023. Burgemeester en wethouders leggen met deze jaarstukken verantwoording af over welk beleid gerealiseerd is in 2023 en welke middelen daarvoor zijn ingezet. Zo kan er worden vastgesteld in hoeverre het gerealiseerde beleid en de ingezette middelen over 2023 afwijken van wat er in de programmabegroting stond geraamd, en wat daarvoor de redenen zijn. De jaarstukken zijn gebaseerd op de programmabegroting 2023. Dit geeft een goede vergelijking tussen de rekening en de begroting en ondersteunt uw raad bij de uitvoering van de controlerende rol. De jaarstukken 2023 bestaan uit drie delen: Deel I | Jaarverslag 2023 Uitkomsten en analyse In het hoofdstuk "samenvatting" treft u in samenvattende vorm de financiële uitkomsten van de jaarrekening 2023 aan. Hierin wordt ook een korte toelichting gegeven op de stand van de vrij besteedbare reserves.
- pagina 6 van 186
Programma's In de programma's treft u per programma aan:
wie bestuurlijk verantwoordelijk (portefeuillehouder) is;
wat er is bereikt (verantwoording op de speerpunten zoals opgenomen in de begroting 2023);
wat het heeft gekost, inclusief een globale analyse van de belangrijkste verschillen per programma.
Paragrafen Naast de tien programma’s kent de gemeente negen paragrafen. Deze paragrafen betreffen onderwerpen en beleidslijnen die meerdere of alle programma’s aangaan. Naast de acht verplichte paragrafen is er ook een paragraaf vluchtelingen opgenomen. In deze paragraaf worden de gevolgen van de opvang van vluchtelingen beschreven en cijfermatig toegelicht. Samenvatting financiële positie Hierin wordt het verloop van de algemene- en bestemmingsreserves gepresenteerd en wordt de financiële positie van de gemeente uitgedrukt in kengetallen. Deel II | Jaarrekening 2023 In de jaarrekening worden de gemeentefinanciën toegelicht. Deze bevat: 1.
een samenvatting en gedetailleerde analyses per programma van de jaarrekening ten opzichte van de begroting en een uiteenzetting van de reservepositie
2.
de balans
3.
het overzicht baten en lasten
4.
de toelichtingen: o
grondslagen voor waardering en resultaatbepaling;
o
overzicht van baten en lasten;
o
presentatie algemene dekkingsmiddelen;
o
overzicht incidentele lasten en baten;
o
analyse begrotingsafwijkingen;
o
recapitulatie reserves en voorzieningen.
5. rechtmatigheidsverantwoording Deel III | Bijlagen 1.
SiSa-bijlage
2.
Taakvelden
3.
Overzicht van investeringskredieten (projecten)
4.
Overzicht van incidentele budgetten
5.
Indicatoren
6.
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
- pagina 7 van 186
Samenvatting Overzicht resultaat per programma Financiële analyse De jaarrekening sluit met een voordelig resultaat van € 2.177.000. Ten opzichte van de gewijzigde begroting van € 2.087.000 voordelig. Dit is € 90.000 meer dan begroot. De opbouw van het de gewijzigde begroting is grofweg als volgt: de primitieve begroting 2023 toonde een positief saldo van € 130.000, het saldo is daarna verhoogd in de voortgangsrapportage naar afgerond € 1,6 miljoen positief. Vervolgens is de septembercirculaire met een begrotingswijziging verwerkt, waardoor het begrotingssaldo (bijna) € 2,1 miljoen positief werd. In deze financiële samenvatting zijn de belangrijkste verschillen toegelicht. In onderstaande tabel ziet u het voor- / nadeel per programma inclusief reservemutaties ten opzichte van de actuele (gewijzigde) begroting. Programma 0 en programma 3 zijn positieve bedragen, d.w.z. dat er in de desbetreffende programma's meer inkomsten zijn dan uitgaven. Overzicht resultaat per programma
Begroting 2023
0 Bestuur en ondersteuning
28.940.755
1 Veiligheid 2 Verkeer, vervoer & waterstaat
Wijzigingen 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Voordeel/Nadeel 2023
3.978.347
32.919.102
33.500.187
581.085
-1.421.162
-65.738
-1.486.900
-1.557.801
-70.901
-2.640.198
-533.439
-3.173.637
-3.152.533
21.104
3 Economie
28.378
-7.514
20.864
4.238
-16.626
4 Onderwijs
-908.464
-65.331
-973.795
-843.437
130.358
5 Sport, cultuur & recreatie
-3.304.166
-136.012
-3.440.178
-3.557.777
-117.599
6 Sociaal domein
-10.550.162
-710.658
-11.260.820
-11.561.342
-300.522
7 Volksgezondheid & milieu
-1.273.129
-74.126
-1.347.254
-1.433.159
-85.905
8 Volkshuisvesting & Ruimt.ord.
-800.679
-93.148
-893.827
-752.382
141.445
9 Overhead
-7.941.075
-335.655
-8.276.730
-8.469.055
-192.325
Gerealiseerd resultaat
130.100
1.956.725
2.086.825
2.176.939
90.114
Financiële samenvatting Wat in bovenstaande tabel opvalt is dat het werkelijke resultaat bijna gelijk is aan het begrote resultaat, slechts een verschil van € 90.000 voordeliger dan begroot. Er zijn verschillende voor- en nadelen die onderdeel uitmaken van het resultaat. De grootste afwijkingen zijn hieronder per programma toegelicht. Programma 0 1. Hogere opbrengst algemene uitkering van € 365.000 als gevolg van de decembercirculaire. 2. In verband met een hogere rekenrente heeft een onttrekking aan de pensioenvoorziening wethouders plaatsgevonden. Een hogere rekenrente betekent een lager benodigde pensioenvoorziening, dit betreft een voordeel van € 130.000. 3. Rente op de schatkist, voordeel van € 166.000. Programma 2 1. Hogere opbrengsten voor aanleg van kabels en leidingen van € 75.000 door vergoedingen voor glasvezelnetwerk en vergoedingen nutsbedrijven. Programma 4 1. Lagere kosten Onderwijsachterstandenbeleid van € 95.000 door verandering in de taalklas en eisen kinderopvang. Programma 5 1. Hogere kosten voor de sporthal Staphorst van € 85.000. Programma 6 1. Hogere kosten jeugdzorg door gestegen tarieven in het nieuwe inkoopmodel € 395.000. Programma 8 1. Hogere opbrengsten en hogere kosten bouwleges, per saldo een voordeel van € 120.000.
- pagina 8 van 186
Programma 9 1. Dotatie voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen € 105.000. Algemeen 1. Op de loonsom is een nadeel van € 257.000 op een personeelsbegroting van ruim € 14 miljoen. Korte toelichting reservepositie: De vrij besteedbare reserves De algemene reserve ad € 3,5 miljoen vormt de buffer voor opvang van incidentele nadelen en het weerstandsvermogen. Zie hiervoor ook de paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement. Voor de reserve grondexploitatie geldt de bepaling dat deze minimaal een stand moet hebben van 30% van de waarde van de gronden die niet in exploitatie zijn genomen. De reserve grondexploitatie heeft eind 2023 een saldo van € 6,9 miljoen. De reserve zonder bestemming heeft eind 2023 een saldo van € 12,1 miljoen. Een gedeelte hiervan dient als dekking voor investeringen (projecten) waar de raad reeds toe besloten heeft, maar nog niet zijn uitgevoerd. Het resultaat 2023 wat niet bestemd wordt, dient hier nog aan toegevoegd te worden. De reserve zonder bestemming is met name toegenomen door het positieve resultaat in 2022. Het eindsaldo van de vrij besteedbare reserves (algemene reserve, reserve zonder bestemming en de reserve grondexploitatie) is per eind 2023 € 22,6 miljoen. Hiermee wordt ruim voldaan aan de vastgestelde ondergrens van € 6,2 miljoen. Het begrote saldo eind 2023 was volgens de begroting 2023 € 14,7 miljoen.
Dit is een forse verbetering van de (eigen) vermogenspositie van de gemeente Staphorst. Wet- en regelgeving Bij de samenstelling van de jaarstukken is de geldende regelgeving op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording en de uitleg hiervan in de Vraag & Antwoord rubriek van het BBV (www.commissiebbv.nl) tot en met 2023 toegepast.
- pagina 9 van 186
Programma 0 - Algemeen bestuur en organisatie Wat omvatte het programma | Wie is bestuurlijk verantwoordelijk Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
0.1
Bestuur
J. ten Kate
0.2
Burgerzaken
L. Mulder
0.5
Treasury
L. Mulder
0.61
OZB woningen
L. Mulder
0.62
OZB niet-woningen
L. Mulder
0.64
Belastingen overig
L. Mulder
0.7
Alg. Uitk. en Ov. Uitk. Gem. fonds
L. Mulder
0.8
Overige baten en lasten
L. Mulder
0.9
Vennootschapsbelasting
L. Mulder
0.10
Mutatie reserves
L. Mulder
0.11
Resultaat baten en lasten
L. Mulder
Beleidsverantwoording 0.1 STRATEGISCHE EN PRAGMATISCHE SAMENWERKING “Als zelfstandige gemeente werken we strategisch en pragmatisch samen. We bundelen en benutten krachten en kijken naar mogelijkheden om zo goed en efficiënt mogelijk samen te kunnen werken, zowel binnen de eigen organisatie, als met andere gemeenten, partners of andere marktpartijen.” Wat willen we bereiken? We willen de opgaven waar de gemeente Staphorst nu voor staat en die nog op ons afkomen in de komende jaren, goed kunnen uitvoeren. Daarbij willen we de kwaliteit van onze producten en diensten en de kracht van de organisatie op peil houden. We staan met ons gezicht naar buiten, richten ons op de regio Zwolle en laten onze meerwaarde door een goede samenwerking in de regio blijken. Wat gaan we daarvoor doen? In de eerste plaats willen we ervoor zorgen dat we de huidige processen zo efficiënt mogelijk kunnen blijven uitvoeren binnen de ambtelijke organisatie. We willen kunnen inspelen op maatschappelijke- of overheidsontwikkelingen en de veranderende ambities en prioriteiten die de komende jaren op ons afkomen. Hierbij gaan we gebruik maken van de uitkomsten van het rapport ‘Op weg naar een toekomstbestendig personeelsbestand’ en de strategische personeelsontwikkeling. Daar gaan we mee aan de slag.
In de tweede plaats zullen we actief collega’s van andere gemeenten en samenwerkingspartners in de regio blijven benaderen om opgaven samen op te pakken waar dat mogelijk is. Een zelfstandige gemeente van onze omvang heeft veel baat bij samenwerking. Dit vraagt om onderhoud en eventueel opzetten van nieuwe netwerken of samenwerkingen. Samenwerking vraagt inzet van beide partijen, maar levert ook voor beiden voordelen op. We brengen in beeld wat we (zelf) doen en wat we niet, of laten doen. We kijken vervolgens naar kansen om zo efficiënt en slim mogelijk (samen te) werken. Stand van zaken jaarstukken 2023 Met de gemeenteraad is er, tijdens een informerende raadsbijeenkomst, gesproken over regionale positionering. Deze bijeenkomst is voorafgegaan door een tweetal voorbereidende sessies met het college. Uit de bijeenkomsten blijkt een breed politiek/bestuurlijk bewustzijn en groeiend draagvlak voor een meer nadrukkelijke positionering in de regio in relatie tot onze doelen. Zonder regionale medestanders en een goede verbinding met
- pagina 10 van 186
regionale/nationale opgaven gaan wij als Staphorst onze doelen op, vooral, het gebied van bereikbaarheid (A28, spoor) niet halen. Als gemeente Staphorst hebben wij in 2023 daarom nadrukkelijk geïnvesteerd in, en deelgenomen aan de regionale samenwerking in de regio Zwolle. We hebben, vanuit onze rol als één van de 22 deelnemende gemeenten, actief bijgedragen aan de totstandkoming van de nieuwe meerjarige agenda 20242028 en de uitwerking ervan. We zijn bestuurlijk, politiek en ambtelijk goed vertegenwoordigd en hebben een goede positie voor het behartigen van onze (gezamenlijke) belangen. Dit brengen wij ook mee richting de totstandkoming van het Provinciale RMP (Regionaal Mobiliteitsprogramma) waar wij op gebiedsniveau (corridor A28) actief bijdragen aan de verkenningen naar een gezamenlijk (de Provincie, de ZSDZ gemeenten en Meppel) uitwerkingsprogramma.
Beleidsverantwoording 0.2 ONDERSTEUNING INITIATIEVEN SAMENLEVING “We ondersteunen initiatieven vanuit de samenleving. Wij stimuleren het functioneren van wijk- en dorpsraden en hechten waarde aan het betrekken van inwoners bij beleid (burgerparticipatie). De ondersteuning van initiatieven komt ook tot uiting in het Stimuleringsfonds. Het Stimuleringsfonds wordt na vaststelling van de nota Burgerkracht 2.0 door de raad geïntroduceerd.” Wat willen we bereiken? We willen goed in verbinding staan met inwoners, ondernemers, verenigingen, kerken, maatschappelijke organisaties, partners en ruimte geven voor goede, en bij Staphorst passende, initiatieven. We geven ruimte aan initiatieven en streven naar minder belemmerende regels. Daarmee willen wij onze dienstverlening verbeteren. Wat gaan we daarvoor doen? Initiatieven vanuit de samenleving geven we de ruimte en faciliteren we. We versterken de verbinding en het gesprek met de samenleving en staan open voor nieuwe vormen van samenwerking. Bij belangrijke onderwerpen staan wij in goed contact met onze inwoners en betrekken we daarbij de wijk- en dorpsraden. We zullen actief terugkoppelen wat de stand van zaken is, zowel bij grote als kleine onderwerpen.
Stand van zaken jaarstukken 2023 Hoewel de verwachting was dat de nota Burgerkracht in het laatste kwartaal van 2023 in het besluitvormingsproces kon worden gebracht, heeft dit proces enige vertraging opgelopen. De reden hiervoor is dat er een aantal (extra) stappen met de werkgroep zijn doorlopen om ieders verwachting van de nota duidelijk op tafel te krijgen. In 2023 is niet het volledige budget besteed om initiatieven vanuit de samenleving te faciliteren. In de nota Burgerkracht zal een voorstel voor een Stimuleringsfonds worden gedaan voor grotere inwonersinitiatieven.
Beleidsverantwoording 0.3 EEN DIENSTBARE EN DIENSTVERLENENDE GEMEENTE “We zijn een dienstbare en dienstverlenende gemeente. Dat betekent onder meer goed bereikbaar en laagdrempelig toegankelijk. We spelen in op de verschillende behoeften van inwoners, ondernemers en andere partijen waarmee we in verbinding staan. De coronapandemie heeft een versnelling van de digitale dienstverlening teweeggebracht. De digitale dienstverlening blijven we (door-)ontwikkelen en de fysieke dienstverlening ontwikkelt daar in mee. We willen een toegankelijk gemeentehuis houden. De mogelijkheid voor direct contact is en blijft waardevol. We richten ons daarom op een toekomstbestendige hybride dienstverlening, zodat daarmee zoveel mogelijk in de verschillende behoeften en ontwikkelingen wordt voorzien.” Wat willen we bereiken? De gemeente heeft van alle overheden het beste zicht op wat zich bij haar inwoners afspeelt. De gemeente heeft de rol van eerste overheid en is ook eerste aanspreekpunt voor de overheid. Om die rol goed uit te kunnen voeren, moet de gemeente laagdrempelig en goed te bereiken zijn. We willen dat onze bereikbaarheid, beschikbaarheid en dienstverlening op een bij Staphorst passend (ambitie)niveau is. Dat we doen wat we beloven en dat inwoners weten wanneer en wat zij van de gemeente kunnen verwachten.
Wij informeren actief en tijdig over de voortgang, we communiceren daarover helder door middel van een bij de aanvrager passend communicatiemiddel. Fysieke dienstverlening vanuit het gemeentehuis blijft het uitgangspunt. Dienstverlening op afspraak in spreekruimten verlenen we als dat mogelijk is. Huisbezoeken worden, waar nodig en mogelijk, geïntensiveerd. We passen digitale dienstverlening toe als dit voor de inwoner leidt tot betere dienstverlening of als dit wettelijk noodzakelijk is en sturen, zonder iemand daartoe te verplichten, aan op zoveel mogelijk laagdrempelige digitale communicatie en informatievoorziening. Wat gaan we daarvoor doen? De visie op dienstverlening zal worden herijkt. Dit doen we met de ambtelijke organisatie en betrokken inwoners (burgerpanel/burgerparticipatie). Op basis hiervan stellen we een activiteitenplan op, waarin ook is aangegeven
- pagina 11 van 186
welke middelen nodig zijn. Acties betreffen een mix van systeem- en procesinrichting, optimalisatie daarvan en investeringen in opleiding van medewerkers (kennis en competenties, houding en gedrag). We zorgen er ook voor dat informatie digitaal beschikbaar is en dat telefonische bereikbaarheid, binnen vooraf vastgestelde en gecommuniceerde tijden, op orde is. Stand van zaken jaarstukken 2023 In 2023 is in het kader van het programma Lokale Democratie onderzoek onder inwoners, raadsleden en ambtenaren verricht. Dienstverlening van de gemeente kwam daarbij nadrukkelijk aan de orde. De (visie op) dienstverlening maakt onderdeel uit van de kerntakendiscussie. De visie op dienstverlening wordt op basis van de uitkomsten van de kerntakendiscussie (waar nodig) aansluitend nader uitgewerkt.
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Begroting 2023
Wijzigingen 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Voordeel/Nadeel 2023
Lasten
-4.417.816
1.781.512
-2.636.304
-2.601.606
34.698
Baten
33.327.201
2.110.205
35.437.406
36.148.505
711.099
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
28.909.385
3.891.717
32.801.102
33.546.899
745.797
-115.379
Stortingen
0
0
0
-115.379
Onttrekkingen
31.370
86.630
118.000
68.667
-49.333
Mutaties reserves
31.370
86.630
118.000
-46.712
-164.712
28.940.755
3.978.347
32.919.102
33.500.187
581.085
Gerealiseerd resultaat
Belangrijkste verschillen tussen realisatie en begroting na wijziging (x € 1.000) Omschrijving
Nadeel
Decembercirculaire gemeentefonds In de decembercirculaire zijn er extra middelen beschikbaar gesteld voor o.a. invoeringskosten Omgevingswet, energietoeslag 2023 en een uitkering voor zgn. nazorg van evacués uit Soedan en meerkosten Oekraïne. De extra middelen voor evacués uit Soedan en de meerkosten Oekraïne zijn toegevoegd aan de reserve vluchtelingen, statushouders en Oekraïners. Daarnaast is er sprake van een negatieve correctie door actualisatie van de maatstaven, deze heeft gevolgen voor de uitkeringsfactor.
Voordeel
365
Onttrekking pensioenvoorziening (voormalig en huidige) wethouders De actuariële waardeberekeningen van de pensioenverplichtingen worden altijd achteraf ontvangen, op basis van deze overzichten wordt de mutatie aan de voorziening bepaald. Er zijn twee externe variabelen die de jaarlijkse toevoeging of onttrekking sterk beïnvloeden. 1. Dit betreft onder andere de pensioenstijging. De ABP-pensioenen worden met ingang van 1 januari 2024 verhoogd met 3,03%, deze stijging moet volgens het BBV ook gehanteerd worden als richtlijn voor wethouders. Dit zou (bij een gelijkblijvende rekenrente) moeten leiden tot een toevoeging aan de voorziening. 2. De grootste variabele is de rekenrente. De rekenrente eind 2022 ten opzichte van eind 2023 is met afgerond 0,7% toegenomen. De rekenrente was namelijk ongeveer 2,5% en is nu ongeveer 3,2%. Dit heeft een exponentieel effect op de berekening van het doelvermogen en daarmee de jaarlijkse mutatie in de voorziening. Dit leidt tot een onttrekking aan de voorziening. Rente op schatkistbankieren De ééndagsrente op de schatkist was in januari 2023 ongeveer 1,9%, in de maand maart heeft de rente een sprong gemaakt naar 2,9%. In de zomermaanden is het rentepercentage toegenomen en was eind september het hoogtepunt van 3,9% bereikt. In de laatste maanden van het jaar bleef het percentage schommelen tussen 3,8% en 3,9%.
Het saldo op de schatkist over heel 2023 fluctueerde tussen de € 28 miljoen en € 21 miljoen. Over het jaar 2023 is een renteopbrengst van € 896.000 gerealiseerd, terwijl € 730.000 begroot was. Dit leidt tot een voordeel van afgerond € 166.000.
Voor een gedetailleerde verklaring wordt verwezen naar de toelichting op de jaarrekening.
- pagina 12 van 186
130
166
Programma 1 - Openbare orde en veiligheid Wat omvatte het programma | Wie is bestuurlijk verantwoordelijk Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
J. ten Kate
1.2
Openbare orde en veiligheid
J. ten Kate
Beleidsverantwoording 1.1 EEN VEILIGE GEMEENTE “Staphorst is een veilige gemeente en we zetten ons ervoor in om de gemeente veilig te houden. We willen een weerbare samenleving blijven tegen invloeden van (ondermijnende) criminaliteit.” Wat willen we bereiken? We willen de gemeente Staphorst veilig houden en de weerbaarheid van de samenleving vergroten waar dat wenselijk is. Wat gaan we daarvoor doen? Het is belangrijk dat de gemeente Staphorst overlast en criminaliteit in een vroegtijdig stadium signaleert. Dat vraagt om ogen en oren in de wijk, niet alleen van politie en gemeentelijke handhavers en toezichthouders, maar ook van onze inwoners. Er zullen acties worden ingezet om bewustwording te vergroten. Bewustwording draagt bij aan het vergroten van weerbaarheid, zowel van onze inwoners als van onze (gemeentelijke) organisatie. Ook zullen er lokaal gerichte veiligheidsactiviteiten worden georganiseerd. We willen graag in goed contact staan met de jeugd. Er zijn jongeren die extra aandacht, ondersteuning en bijsturing nodig hebben. De gemeente heeft daarin een taak, binnen zowel het jeugddomein als het veiligheidsdomein. We zetten ons ervoor in dat het contact met de jeugd verbetert, omdat dit bijdraagt aan veiligheidsbeleving, aan het bieden en benutten kansen voor risicojongeren en aan afname van (jeugd)criminaliteit.
Stand van zaken jaarstukken 2023 In 2023 hebben wij een veiligheidsdag georganiseerd om de bewustwording en zelfredzaamheid van bewoners te vergroten. Tevens hebben wij een weerbaarheidscan uit laten voeren naar de weerbaarheid van de interne organisatie. De aanbevelingen daaruit zullen worden verwerkt in een uitvoeringsplan. Ook hebben wij in 2023 een veiligheidsavond georganiseerd om de raad te informeren over de actuele veiligheidsthema's. Ook hebben wij veel voorbereidingen getroffen op het onderwerp polarisatie, waarmee wij maatschappelijke onrust willen voorkomen. Buiten dit hebben we een aantal onderwerpen gerelateerd aan maatschappelijke onrust gehad hetgeen veel tijd heeft gekost hierbij valt te denken aan de Sinterklaasintocht. Ook het onderwerp vluchtelingen heeft onze aandacht gehad met name onrust rondom Hotel Waanders (statushouders) begin 2023.
Beleidsverantwoording 1.2 GOED BESCHIKBARE EN TOEGERUSTE HULPDIENSTEN “Wij zetten ons in voor een goede beschikbaarheid van en voldoende toegeruste hulpdiensten. We willen de brandweerkazerne, een ambulancepost en het politiebureau behouden. Wij hechten veel waarde aan de zichtbaarheid van wijkagenten.” Wat willen we bereiken? Hulpdiensten moeten goed en adequaat hulp kunnen verlenen. We willen dat aanrijtijden op orde blijven en we monitoren dat periodiek. Ook willen we graag een goede zichtbaarheid van de politie in de verschillende wijken, mede door de inzet van vaste wijkagenten. Wat gaan we daarvoor doen? We blijven monitoren of hulpdiensten goed beschikbaar en toegerust zijn. Waar nodig en mogelijk worden projecten gezamenlijk opgepakt. We vinden het belangrijk dat de wijkagent zichtbaar is. Zo sturen wij er op aan dat de wijkagent vaker aansluit bij verschillende overleggen met bewoners in bijvoorbeeld wijk- en dorpsraden. Stand van zaken jaarstukken 2023 Afgelopen jaar is er een wijkagent bijgekomen. In 2023 hebben de wijkagenten digitale inloopavonden/middagen georganiseerd. Tevens zijn ze met een wijkbus de wijken ingereden om hier in contact te komen met inwoners van Staphorst dit heeft tot mooie resultaten geleid. Brandweer heeft verschillende inzetten gehad waarbij hun bijdrage cruciaal was.
De overleggen met zowel brandweer als politie worden regelmatig uitgevoerd waarbij
- pagina 13 van 186
verschillende problematieken worden besproken. We hanteren korte lijntjes en weten elkaar makkelijk en snel te vinden.
Beleidsverantwoording 1.3 VOORLICHTING EN BEWUSTWORDING “Een goede voorlichting en bewustwording versterkt de alertheid en meldingsbereidheid en daarmee de veiligheid en de veiligheidsbeleving. Digitale veiligheid verdient, als onderdeel van voorlichting en bewustwording, aandacht. De hoge deelname aan Burgernet en buurtpreventieapps waarderen wij. We maken gebruik van middelen die nodig zijn om de veiligheid te borgen.” Wat willen we bereiken? We willen de gemeente Staphorst veilig houden en de weerbaarheid van de samenleving vergroten waar dat wenselijk is. Wat gaan we daarvoor doen? Een goede voorlichting en bewustwording – zowel bij onze inwoners als bij onze (gemeentelijke) organisatie – draagt bij aan weerbaarheid en versterkt dus in het tegengaan van criminaliteit. Door preventieve maatregelen en het herkennen van signalen van criminaliteit, kan criminaliteit (eerder) worden opgespoord. We kunnen dit niet alleen en hebben daarbij de ogen en oren van onze inwoners nodig. Om meldingsbereidheid te vergemakkelijken en te vergroten, zijn we per 1 april 2022 aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem (MMA). Van belang is dat inwoners op de hoogte zijn van dit meldpunt en daarom verdient MMA de nodige aandacht in communicatie.
Toenemende digitalisering maakt het verbeteren van de informatieveiligheid bij overheidsorganisaties en het creëren van bewustzijn bij onze inwoners steeds belangrijker. Digitale kwetsbaarheden en dreigingen zijn aan de orde van de dag. We monitoren die kwetsbaarheden en dreigingen continu en geven uitvoering aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheden (BIO). Stand van zaken jaarstukken 2023 Inmiddels is het meldingssysteem MMA aardig bekend bij onze inwoners en zijn er verschillende meldingen opgepakt met positief resultaat. Verder is de Buurt Whats App opgepakt en is er een inloop avond georganiseerd voor de inwoners van Staphorst. Inmiddels is er een netwerkbijeenkomst georganiseerd welke wij bondgenoten noemen. Dit heef tot doel vraagstukken van veiligheid en leefbaarheid bespreekbaar te maken.
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Begroting 2023
Wijzigingen 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Voordeel/Nadeel 2023
Lasten
-1.508.058
-142.603
-1.650.661
-1.649.292
1.369
Baten
58.715
16.865
75.580
68.310
-7.270
-1.449.344
-125.738
-1.575.082
-1.580.983
-5.901
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Stortingen
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
28.182
60.000
88.182
23.182
-65.000
Mutaties reserves
28.182
60.000
88.182
23.182
-65.000
-1.421.162
-65.738
-1.486.900
-1.557.801
-70.901
Gerealiseerd resultaat
Belangrijkste verschillen tussen realisatie en de begroting na wijziging (x € 1.000) Omschrijving
Nadeel
Integrale veiligheid Er is extra ingezet op veiligheid met cameratoezicht en bewaking. Ook is de raad bijgepraat over het onderwerp polarisatie door een externe partij, hetgeen extra kosten met zich mee heeft gebracht.
32
Algemene plaatselijke verordening & Drank en Horeca Er zijn een aantal woningontruimingen geweest, waarbij de gemeente Staphorst onkosten heeft moeten maken. Wettelijk is de gemeente verplicht om deze op zich te nemen. De onkosten zijn niet volledig vergoed. Verder zijn rondom de
26
- pagina 14 van 186
Voordeel
jaarwisseling een tweetal voertuigen afgevoerd en in bewaring genomen. Deze onkosten waren niet begroot.
Voor een gedetailleerde verklaring wordt verwezen naar de toelichting op de jaarrekening.
- pagina 15 van 186
Programma 2 - Verkeer en vervoer Wat omvatte het programma | Wie is bestuurlijk verantwoordelijk Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
2.1
Verkeer en vervoer
H. Brinkman
2.2
Parkeren
H. Brinkman
2.5
Openbaar vervoer
H. Brinkman
Beleidsverantwoording 2.1 ONTWIKKELEN PLAN VOOR VERBETERING ONTSLUITING A28 “Staphorst groeit. Het aantal inwoners neemt toe, de economie floreert en het aantal bedrijven stijgt. Dat houden we graag zo. Voor Staphorst is het essentieel om een infrastructuur te creëren die bij de ontwikkelingen past. Een wegennet dat de toenemende drukte aankan, onveilige verkeerssituaties in de dorpskernen voorkomt door bijvoorbeeld zwaar verkeer om te leiden, het bedrijfsleven een impuls geeft, het centrum een plek maakt voor ontmoetingen en woonwijken veilig en gezond houdt. Om dit te bereiken willen we de komende bestuursperiode een eenduidig en breed gesteund plan uitdragen voor het (deels) verplaatsen van de toe- en afritten van de A28. Wij zetten krachtig in op een plan om de toe- en afrit aan de noordkant van Staphorst op de A28 te behouden en de toe- en afrit aan de zuidkant van Staphorst op de A28 in zuidelijke richting te verplaatsen naar de Gorterlaan/Dekkersweg. Met dit eenduidig en breed gesteund plan zoeken we de verbinding met medeoverheden zoals de provincie Overijssel voor het verkrijgen van draagvlak voor de uitvoering.” Wat willen we bereiken? We willen een veilige en goed bereikbare ontsluiting van de A28 naar Staphorst. Dat betekent onder meer dat de bereikbaarheid van Staphorst voor gemotoriseerd verkeer moet worden verbeterd.
We willen dit bereiken met uitvoering van een breed gesteund en eenduidig plan, waarmee we de verbinding zoeken met medeoverheden. Wat gaan we daarvoor doen? Er zal eerst tot een gemeentebreed gesteund en eenduidig plan gekomen worden, waarmee we vervolgens bij medeoverheden draagvlak voor de uitvoering zoeken. Daarna volgt concrete planvorming. Stand van zaken jaarstukken 2023 In 2023 hebben we uitvoering gegeven aan de bestuursopdracht ‘toe en afritten A28’. In dit kader zijn onder andere de volgende werkzaamheden verricht: - Inventarisatie lokale, regionale en bovenregionale plannen - Expertsessies met ondernemers, provincie, RWS, I&W - Aanvullende afspraak met provincie, RWS en I&W - Naar aanleiding van een gebiedsgericht onderzoek (februari 2023) vanuit het, nationale, Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) voor de bereikbaarheid van ‘Zwolle en omgeving’ is de provincie Overijssel gestart nu met een traject om te komen tot een Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP). In dit kader hebben we aan de hand van werksessies in beeld gebracht wat de gedeelde belangen zijn ten aanzien van bereikbaarheid in het gebied Zwolle, Staphorst, Zwartewaterland, Dalfsen en Meppel.
Beleidsverantwoording 2.2 EEN KRACHTIGE LOBBY VOOR EEN TREINHALTE IN STAPHORST “Wij zetten in op de realisatie van een treinhalte in Staphorst en gaan door met de ingezette dialoog met betrokken organisaties.” Wat willen we bereiken? We willen dat Staphorst met het openbaar vervoer goed bereikbaar is. Een treinhalte draagt daaraan bij. Hoewel openbaar vervoer niet direct een verantwoordelijkheid van de gemeente is, kan de gemeente wel een belangrijke rol spelen bij het signaleren van knelpunten en het op de kaart zetten van initiatieven. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren een krachtige lobby en hebben de NS, ProRail en de Provincie Overijssel nodig voor de gewenste komst van een treinhalte. De ingezette dialoog met deze betrokken organisaties wordt voortgezet, waarbij wij steeds Staphorst actief op de kaart (blijven) zetten. Stand van zaken jaarstukken 2023 Op 1 december 2022 is in de tweede kamer een motie aangenomen waarbij het kabinet wordt opgeroepen om “te onderzoeken of station Staphorst van de grond kan komen en te bekijken of en hoe de planning naar voren kan
- pagina 16 van 186
worden gehaald, en de Kamer hierover in het voorjaar van 2023 te informeren”. In de MIRT brief van het voorjaar 2023 geeft de minister hierover het volgende aan: ”Het amendement ten aanzien van Meppel wordt momenteel vorm gegeven door in den brede te inventariseren welke uitdagingen en wensen er liggen rondom Meppel, om zo te zorgen dat we met elkaar de juiste (pre)verkenning door ProRail in gang laten zetten. In deze studie wordt ook direct de inpasbaarheid van station Staphorst meegenomen, waardoor invulling wordt gegeven aan de motie van het lid Pouw-Verweij”. Naar verwachting zijn de resultaten van het onderzoek van Prorail medio 2024 gereed. Ondertussen is 10 oktober 2023 ook de motie over de derde en vierde intercity (per uur) naar Groningen aangenomen. Hierin wordt de regering verzocht om “de derde en vierde intercity naar Groningen op te nemen in de HRN-concessie en de kosten hiervan te dekken uit resterende budgetten van verkenningen uit artikel 11 van het Mobiliteitsfonds”. Met het aannemen van de motie spreekt de Tweede Kamer steun uit voor verdere snelheidsverbetering, betrouwbaarheid en frequentieverhoging op het traject Zwolle-Noord-Nederland. Staatssecretaris Heijnen beschouwt de aangenomen motie als een inspanningsverplichting. Dit betekent dat zij zich zal inzetten en beschikbare middelen zal aanwenden om het beoogde resultaat te behalen.
De komende maanden wordt duidelijk of de motie ook uitgevoerd gaat worden. De spoorlijn zal een van de projecten zijn die besproken wordt op het bestuurlijke overleg MIRT in januari 2024.
Beleidsverantwoording 2.3 FIETSPADENPLAN VOOR DE RAADSAGENDA “Wij zijn voornemens de uitwerking van het fietspadenplan, met daarin een vaststelling van prioritering, onderdeel uit te laten maken van een raadsagenda.” Raadsagenda Het fietspadenplan brengen wij als suggestie in om door de raad op te pakken in de raadsagenda. Stand van zaken jaarstukken 2023 De raad heeft besloten om vier fietspaden nader uit te werken. Naast de voorgestelde fietspaden is de Stadsweg hieraan toegevoegd.
Beleidsverantwoording 2.4 HERINRICHTING SCHIPGRAVENWEG IN ROUVEEN “De herinrichting van de Schipgravenweg in Rouveen wordt aangepakt. Hierbij wordt zoveel mogelijk gelet op de wensen van de bewoners.” Wat willen we bereiken? We willen een veilige wegverbinding aan de Schipgravenweg in Rouveen. Rouveen groeit en dat betekent dat het drukker wordt op de wegen. Verschillende weggebruikers zoals automobilisten en fietsers delen de wegen. De inrichting van wegen moet voor iedere weggebruiker veilig zijn en verdere groei van Rouveen aankunnen. Dat betekent dat de Schipgravenweg ingericht moet worden voor twee functies: als veilige ontsluitingsweg voor het gemotoriseerde verkeer en als recreatieve route voor wandelaars en fietsers. Ook willen we graag een goede en veilige verbinding richting het activiteitenterrein, de school en het dorpspark. Wat gaan we daarvoor doen? In deze bestuursperiode wordt de wegverbinding aan de Schipgravenweg in Rouveen opnieuw ingericht. Stand van zaken jaarstukken 2023 In 2023 zijn verschillende varianten voor de herinrichting van de Schipgravenweg onderzocht. De raadsleden verkeer zijn daarbij betrokken.
- pagina 17 van 186
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Begroting 2023
Wijzigingen 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Voordeel/Nadeel 2023
Lasten
-3.133.252
-642.096
-3.775.348
-4.036.790
-261.442
Baten
108.701
21.000
129.701
587.891
458.190
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-3.024.551
-621.096
-3.645.647
-3.448.899
196.748
Stortingen
-1.095.000
-333.000
-1.428.000
-1.465.606
-37.606
Onttrekkingen
1.479.353
420.657
1.900.010
1.761.972
-138.037
384.353
87.657
472.010
296.366
-175.644
-2.640.198
-533.439
-3.173.637
-3.152.533
21.104
Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
Belangrijkste verschillen tussen realisatie en begroting na wijziging (x € 1.000) Omschrijving
Nadeel
Coördinatie kabels en leidingen Conform de algemene verordening ondergrondse infrastructuur ontvangt de gemeente een vergoeding per meter voor aanleg van kabels en leidingen. Vooral nutsbedrijven en telecombedrijven hebben hiervoor een vergoeding betaald. Deze was fors hoger dan begroot.
Voor een gedetailleerde verklaring wordt verwezen naar de toelichting op de jaarrekening.
- pagina 18 van 186
Voordeel
75
Programma 3 - Economie en ondernemen Wat omvatte het programma | Wie is bestuurlijk verantwoordelijk Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
3.1
Economische ontwikkeling
L. Mulder / H.Brinkman
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
L. Mulder / H.Brinkman
3.3
Bedrijvenloket
L. Mulder / H.Brinkman
3.4
Economische promotie
L. Mulder / H.Brinkman
Beleidsverantwoording 3.1 ONTWIKKELING BEDRIJVENTERREINEN “De terreinen De Esch 0, Bullingerslag en De Esch 5 worden (verder) ontwikkeld tot bedrijventerreinen, zodat voorzien wordt in de behoefte aan bedrijfsruimte voor ontwikkelplannen van (lokale) ondernemers en aan een goede bereikbaarheid en rol van betekenis in de regio Zwolle. De behoefte aan bedrijfsruimte wordt in samenwerking met het bedrijfsleven, de regio en de provincie Overijssel onderzocht.” Wat willen we bereiken? Ondernemers moeten ruimte geboden krijgen om een bedrijf te kunnen starten of om door te kunnen groeien als dit op de huidige bedrijfslocatie niet meer mogelijk is. Er wordt ingezet op toekomstbestendige bedrijventerreinen met kwaliteitsaspecten zoals duurzaamheid, nieuwe energie, circulariteit en klimaatadaptie. Waarbij het gaat om hervestiging van een bedrijf, moet hergebruik van de ‘verlaten’ locatie duidelijk zijn. Dit om de huidige bedrijventerreinen vitaal te houden. Wat gaan we daarvoor doen? De Esch 0, Bullingerslag en De Esch 5 worden (verder) ontwikkeld. Stand van zaken jaarstukken 2023 Alle voorbereidende werkzaamheden voor de bestemmingsplanwijziging van Esch 0 zijn inmiddels afgerond. Het ontwerp bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan liggen ter inzage tot en met 16 januari 2024. Hierna kan het bestemmingsplan verder in procedure gebracht worden richting de gemeenteraad.
Beleidsverantwoording 3.2 CIRCULAIR ENERGIELANDSCHAP “We werken toe naar een circulair energielandschap.” Wat willen we bereiken? We putten de aarde uit door te veel grondstoffen te gebruiken en deze vervolgens weg te gooien, met onder andere vervuiling als gevolg. Het is noodzakelijk om anders om te gaan met grondstoffen. We moeten onze systemen zodanig inrichten dat we primaire grondstoffen niet meer weggooien, maar gebruiken als grondstof. Dit is circulaire economie. Duurzaamheid en circulaire economie gaan in de toekomst steeds meer onderdeel uitmaken van verdienmodellen voor ondernemers en coöperaties. De gemeente Staphorst heeft voor 2050 een circulaire economie als doelstelling gesteld. Wat gaan we daarvoor doen? In de omgeving van de Uithofsweg ontwikkelen we gezamenlijk met de Provincie Overijssel een circulair energielandschap. Hier bieden we ruimte aan bedrijven die energie produceren of opslaan én die een concrete bijdrage leveren aan de transitie naar een circulaire economie. Uitgangspunt is organische groei: de gemeente geeft daarbij kaders aan, maar past geen actief grondbeleid toe. Stand van zaken jaarstukken 2023 Het ontwerp bestemmingsplan ‘Buitengebied, partiele herziening Uithofsweg 2 te Rouveen is in december ter inzage gelegd. Daaraan voorafgaand zijn de omwonenden in een aantal bijeenkomsten geïnformeerd door de initiatiefnemers over de plannen.
Voor de ontsluiting van de bestaande duurzame initiatieven is een klankbordgroep opgericht met deelnemers uit de omgeving. In deze klankbordgroep zijn maatregelen afgesproken voor ontsluiting van de twee initiatieven via de bestaande infra. Onderdeel van deze maatregelen is het veiliger maken van de zuidelijke aansluiting op de N377.
- pagina 19 van 186
Beleidsverantwoording 3.3 EEN AANTREKKELIJK WINKELHART IN STAPHORST “Wij zetten in op een aantrekkelijk winkelhart van Staphorst, waarbij wij letten op wensen van omwonenden, ondernemers en bezoekers van het winkelcentrum.” Wat willen we bereiken? Staphorst hecht grote waarde aan een vitale detailhandelstructuur in een aantrekkelijk winkelgebied. In de kern Staphorst bevindt zich het grootste winkelhart van de gemeente. We willen het winkelhart versterken. We streven naar een compleet voorzieningenaanbod in de kern van Staphorst, met meer ruimte om te verblijven en te ontmoeten. Wat gaan we daarvoor doen? We willen de toegevoegde waarde van fysiek winkelbezoek ten opzichte van online winkelen bij de consument duidelijk in beeld gebracht hebben. Dit vereist een samenspel tussen detailhandel, horeca, vastgoedeigenaren en de gemeente. In samenspel met de Stichting Recreatie en Toerisme Staphorst en andere belangengroepen, wordt gezamenlijk gekomen tot een breed gedragen (centrum)visie met een uitvoeringsprogramma. Stand van zaken jaarstukken 2023 In 2023 heeft Staphorst deelgenomen aan een landelijk 'koopstromen' onderzoek van I&O research (winkelgedrag van bezoekers van het centrum en -daarmee- het functioneren/de positie van de detailhandel in Staphorst. Ook ten opzichte van andere kernen). De eindrapportage hiervan wordt februari 2024 verwacht.
Beleidsverantwoording 3.4 EEN VITALE AGRARISCHE SECTOR “De agrarische sector is een essentiële bedrijfstak en van wezenlijk belang voor onze gemeente. We willen instandhouding en versterking van een vitale agrarische sector met een goed toekomstperspectief. Wij ondersteunen initiatieven op gebied van innovatie en alternatieve verdienmodellen. Ondanks weinig (speel)ruimte maken wij ons toch sterk om deze sector te ondersteunen.” Wat willen we bereiken? We willen een duurzame en sterke agrarische economie met voldoende toekomstperspectief voor onze bestaande agrarische ondernemers, waarbij de balans met de natuurbelangen onze leidraad is. Welke gevolgen het beleid van het Rijk of van de Provincie Overijssel ook krijgen, deze moeten leiden tot instandhouding van het bruto regionaal product, zodat de sociaal economische structuur van onze gemeente in stand blijft en waar mogelijk versterking krijgt. Wat gaan we daarvoor doen? Wij blijven een krachtige en proactieve invulling geven aan de gebiedsgerichte aanpak van maatschappelijke opgaven, waterkwaliteit, klimaat, stikstof, leefbaarheid en perspectief voor de landbouw. Dit uit zich bijvoorbeeld in het voorzitterschap van de deelgebiedscommissie Staphorsterveld. We zullen ambtelijk (blijven) deelnemen aan diverse werkgroepen. In de regiegroep zijn wij bestuurlijk vertegenwoordigd.
We blijven open ogen en oren houden voor onze agrarische ondernemers, voeren overleg en helpen hen waar mogelijk. Ook stimuleren en ondersteunen we pilots op het gebied van stikstofreductie en energieopwekking. We hebben een positieve houding ten aanzien van innovatieve initiatieven vanuit agrarische ondernemers en coöperaties, bijvoorbeeld in het kader van gebiedsgerichte aanpak. Daarnaast ondersteunen we de landbouwsector met innovaties zoals windmolens, energieopwekking, agrarisch natuurbeheer en nevenactiviteiten. We maken in overleg met provincie Overijssel een eigen gebiedsplan voor het Staphorsterveld, dat wordt onderdeel van het provinciale plan landelijk gebied (PPLG). Stand van zaken jaarstukken 2023 Met partijen in het gebied zijn we aan de slag om uitvoering te geven aan het coöperatief plan Staphorst. Hierbij onderzoeken we hoe we een koppeling kunnen maken met de inhoud van het in december 2023 afgesloten convenant 'regieorgaan versnellen innovatie emissiereductie duurzame veehouderij'. Kort samengevat hebben de partijen (LNV, I&W, provincies, VNG, AJK, POV, CoViVa, LTO, platform melkgeitenhouderij, SBK, NMV, DDB en FME) afgesproken dat er een vanuit LNV aangestuurd regieorgaan + projectbureau komt dat aan de hand van praktijkpilots onderzoek gaat doen naar zogenaamde doorbraakinnovaties.
Dit zijn oplossingen die “zowel technisch, economisch, juridisch als maatschappelijk haalbaar zijn, en die de potentie hebben om emissies van stikstof, broeikasgas, geur en / of fijnstof substantieel te verlagen”. De pilots hebben betrekking op het versterken van de samenwerking tussen agrarisch natuurbeheer en SSB, praktijkmetingen m.b.t. het waterpeil en methodes om veenoxidatie te verminderen (zoals overlagen en het gebruik van middelen die zuurstofrijke verbeteringen aanbrengen in het kleihumus complex). In samenwerking met de provincie Overijssel is een projectleider aangesteld om deze projecten, samen met de omgeving, verder uit te werken.
- pagina 20 van 186
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Begroting 2023
Wijzigingen 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Voordeel/Nadeel 2023
Lasten
-9.341.162
-87.375
-9.428.538
-755.539
8.672.998
Baten
9.340.541
5.785
9.346.326
972.474
-8.373.852
-622
-81.590
-82.212
216.934
299.146
-284.317
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Stortingen
0
0
0
-284.317
Onttrekkingen
29.000
74.076
103.076
71.620
-31.456
Mutaties reserves
29.000
74.076
103.076
-212.697
-315.773
Gerealiseerd resultaat
28.378
-7.514
20.864
4.238
-16.626
Belangrijkste verschillen tussen realisatie en begroting na wijziging (x € 1.000) Omschrijving Toeristenbelasting In 2023 zijn er minder overnachtingen van toeristen geweest dan verwacht. Dit heeft geleid tot minder opbrengsten uit de toeristenbelasting met een nadeel van € 35.000 als gevolg.
Nadeel
35
Voor een gedetailleerde verklaring wordt verwezen naar de toelichting op de jaarrekening.
- pagina 21 van 186
Voordeel
Programma 4 - Onderwijs Wat omvatte het programma | Wie is bestuurlijk verantwoordelijk Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
4.1
Openbaar basisonderwijs
H. Brinkman
4.2
Onderwijshuisvesting
H. Brinkman
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
H. Brinkman
Beleidsverantwoording 4.1 IN IEDERE KERN BASISONDERWIJS “Wij zetten ons ervoor in dat iedere kern basisonderwijs kan behouden.” Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat iedere kern binnen de gemeente Staphorst (aanbod van) basisonderwijs behoudt. Wat gaan we daarvoor doen? In Staphorst werken de tien basisscholen, met de daaraan verbonden peutergroepen, aan goed onderwijs voor alle leerlingen in onze gemeente. Hierover vindt onderling en met de gemeente goede samenwerking en afstemming plaats. Deze samenwerking en afstemming krijgt vanuit de scholen vorm binnen een uitvoeringsorganisatie die samengebracht is in de stichting ‘Jong in Staphorst’ waar alle scholen aan deelnemen. Als gemeente haken wij hierop aan. Om in iedere kern binnen de gemeente Staphorst (aanbod van) basisonderwijs te behouden monitoren we de leerlingenaantallen en ontwikkeling van de scholen en blijven we hierover goed in gesprek met de scholen. Stand van zaken jaarstukken 2023 We volgen de leerlingenprognoses en spelen in op ontwikkelingen in 2023 is het IHP vastgesteld. De volgende stap is het, samen met de scholen, opstellen van business cases. Aandachtspunt blijft het behoud van openbaar onderwijs in de kern Staphorst. De scholen voelen hier een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Beleidsverantwoording 4.2 VERBINDING ONDERWIJS MET BEDRIJFSLEVEN “Wij verbinden onderwijs en bedrijfsleven met elkaar, zodat leerlingen daarmee ondersteund worden in hun ontwikkeling en beroepskeuze en het bedrijfsleven in het aantrekken van en investeren in toekomstig (vak)personeel.” Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat leerlingen worden ondersteund in hun ontwikkeling en beroepskeuze en het bedrijfsleven in het aantrekken van en investeren in toekomstig (vak-) personeel. Wat gaan we daarvoor doen? We initiëren en faciliteren het contact tussen onderwijs en bedrijfsleven. Zo is er onder andere een bijeenkomst geweest met alle scholen in het voortgezet onderwijs (VO) waar leerlingen uit Staphorst naartoe gaan. Eén school is daarop invulling gaan geven aan een koppeling van praktijk en theorie voor de havo en heeft vervolgens samen met bedrijven een stageprogramma opgezet voor havo 4-leerlingen. We hebben als gemeente de scholen met de bedrijven in contact gebracht en de meeste leerlingen uit Staphorst hebben een passende stageplek gevonden. De school en betrokken bedrijven zijn positief over de opgedane ervaringen. Onze activiteiten zijn er op gericht om de ontwikkeling van het praktijkonderwijs binnen de havo te borgen en ook binnen de andere scholen in te zetten. Stand van zaken jaarstukken 2023 De contacten tussen onderwijs en bedrijfsleven zijn gelegd.
Binnen het voorgezet onderwijs (VO) zijn projecten opgezet om meer praktijk in de HAVO te brengen. Onze rol is nu vooral het bieden van ondersteuning op verzoek.
Beleidsverantwoording 4.3 BEHOUD VAN BIBLIOTHEKEN “De bibliotheken vervullen in de gemeente een belangrijke functie, waar ook veel gebruik van wordt gemaakt. Een bibliotheek is een voorziening die een wezenlijke bijdrage levert aan ontwikkeling, onderwijs en aan het
- pagina 22 van 186
tegengaan (of verhelpen) van laaggeletterdheid. Daarom zetten wij ons ervoor in om de bibliotheken te behouden.” Wat willen we bereiken? We zetten in op een toekomstbestendige bibliotheek met een brede maatschappelijke functie. Wat gaan we daarvoor doen? De bibliotheek heeft een belangrijke functie die bijdraagt aan lezen, schrijven en taalverwerving. Daarnaast heeft de bibliotheek ook een maatschappelijke functie als de plek waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, informatie kunnen halen en basisvaardigheden kunnen ontwikkelen. Ook speelt de bibliotheek een belangrijke rol in het aan elkaar verbinden van maatschappelijke organisaties. Sinds kort heeft de bibliotheek dan ook zitting in de Stuurgroep Gezond Meedoen Staphorst waar de belangrijkste voorliggende partijen in Staphorst deelnemer van zijn. Wanneer gaan we dat doen? Dit betreft een (door)lopend proces, dat gedurende de hele bestuursperiode wordt voortgezet. Tot 30 juni 2024 kan een provinciale subsidie aangevraagd worden voor projecten om de bibliotheek toekomstbestendig te maken. Stand van zaken jaarstukken 2023 De SPUK aanvraag voor het verstevigen van de huidige locaties is in het najaar 2023 wederom afgekeurd (gemeenten zonder bibliotheek vestiging gingen voor). Onze aanvraag blijft wel staan, mochten er meer middelen beschikbaar komen.
Met deze SPUK willen we de openingstijden in Staphorst verruimen en de voorzieningen in Rouveen uitbreiden. De provinciale subsidie Toekomstkracht is wel toegekend. Deze is gericht op het toekomstbestendig maken van het bibliotheekwerk en op de samenwerking van de bibliotheek met lokale partners, zoals de scholen. De eerste helft van de cofinanciering van de gemeente is in 2023 uitgekeerd aan de bibliotheek.
Beleidsverantwoording 4.4 STIMULERING VERDUURZAMINGS- EN BINNENKLIMAATPROGRAMMA'S SCHOOLGEBOUWEN “Verduurzaming en een goed binnenklimaat van schoolgebouwen juichen wij toe. Door de gestegen energieprijzen is het belang groter dan ooit om op een duurzame(re) manier energie te gebruiken. Wij stimuleren verduurzamings- en binnenklimaatprogramma’s voor schoolgebouwen.” Wat willen we bereiken? Goede en duurzame onderwijshuisvesting is cruciaal voor goed onderwijs. Ten behoeve van goed onderwijs zijn duurzame schoolgebouwen nodig waarin het gezond en fijn is om te leren en werken. Dit leidt tot een hoger leerrendement en minder ziekteverzuim. We willen daarom een gedragen integraal huisvestingsplan waarin verduurzaming en klimaat een wezenlijk onderdeel is. Wat gaan we daarvoor doen? We stellen, samen met schoolbesturen en andere betrokkenen, een integraal huisvestingsplan (IHP) op. Stand van zaken jaarstukken 2023 Op 11 juli 2023 heeft er een OOGO (op overeenstemming gericht overleg) plaats gevonden tussen gemeente en schoolbesturen. Hierbij is akkoord gegaan met het concept Integraal Huisvestingspan (IHP), waar de ambities voor verduurzaming en binnenklimaat zijn opgenomen. Het IHP is in september 2023 vastgesteld. In het najaar van 2023 is, in samenwerking met de scholen, gestart met het opstellen van de businesscases.