BP De Streek part. herziening Vlakkenweg 2 - Toelichting
Tekst van het document
De invulling van het plangebied met een woning is in overeenstemming met het ter plekke geldende gebiedskenmerk van de ‘Stedelijke laag’. 2.
De “Laag van beleving“
De locatie is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Laag van beleving’ aangeduid met het gebiedstype ‘Donkerte’ en ‘IJssellinie inundatieveld’. Afbeelding 5.4 betreft een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de “Laag van beleving”. Het plangebied is met de blauwe omlijning ingetekend.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
25
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld
Afbeelding 5.4
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart “Laag van beleving” (Bron: Provincie Overijssel)
‘Donkerte’ Lichte gebieden geven een beeld van economische dynamiek; zoals de steden en dorpen, de snelwegen, de kassengebieden, attractieparken en grote bedrijventerreinen. De donkere gebieden geven daarentegen een indicatie van het rustige buitengebied van Overijssel. Het zijn relatief luwe en dunbevolkte gebieden met een lage gebruiksdruk. De ambitie is gericht op het koesteren van donkerte als kwaliteit. Het streven is gericht op het handhaven van de donkerte en, waar mogelijk, de gebieden bij ontwikkelingen nog donkerder te maken. De richting van de sturing is gericht op het minimaal toelaten van kunstlicht. ‘IJssellinie inundatieveld’ Dit gebied is één van de bakens in de tijd en brengt een cultuurhistorische ambitie met zich mee. Zoals het creëren van verbindingen en verbanden tussen bestaande bakens, welke onderdeel van een groter geheel zijn maar nu verloren of geïsoleerd in het landschap liggen. Tevens kunnen bakens van deze tijd worden toegevoegd. Cultuurhistorische waarden dienen behouden te worden door ze bewust in te zetten in gebiedsopgaves. Toetsing van het initiatief aan de ‘Laag van beleving’ Voor De Streek is het aspect 'donkerte' van toepassing. In hoeverre hier daadwerkelijk sprake is van een kwaliteit valt, gezien het feit dat verlichting in woon- en werkgebieden noodzakelijk is vanuit het oogpunt van sociale en verkeersveiligheid, te betwijfelen.
In geval van de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling zal het gebruik van kunstlicht zoveel mogelijk worden vermeden, danwel op effectieve wijze (gericht) worden toegepast. Daarnaast blijven de cultuurhistorische waarden behouden. Geconcludeerd wordt dat de aspecten ‘donkerte’ en ‘IJssellinie inundatieveld’ geen belemmering vormen voor het voornemen.
5.2.5
Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid
Geconcludeerd wordt dat de in voorliggend bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
26
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld
5.3
Gemeentelijk beleid
Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van plannen. Met betrekking tot de in dit bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling zijn de hierna genoemde beleidsstukken het belangrijkst.
5.3.1
Omgevingsvisie ‘Staphorst voor elkaar’
5.3.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie Staphorst is gericht op verbetering van de ‘omgevingskwaliteit’. De visie geeft de kaders voor (particuliere) initiatieven en nodigt inwoners en partijen uit met ontwikkelingen te komen die bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij gaat het niet alleen om ruimtelijke kwaliteit, maar ook om kwaliteitsverbetering op bijvoorbeeld het gebied van recreatie, ecologie, leefbaarheid, zorg, duurzaamheid en (agrarische) economie. De omgevingsvisie bevat de koers van Staphorst richting de toekomst met 2030 als stip op de horizon en een doorkijk naar 2050.
5.3.1.2 Wonen en leefbaarheid De gemeente Staphorst wil, dat haar (toekomstige) bewoners kunnen kiezen uit verschillende woonmilieus. In De Streek zullen er mogelijkheden blijven voor inbreiding. Vanwege de binding aan Staphorst en Rouveen is het wonen in de Streek bijzonder geliefd. Op enkele plekken in het lint kunnen woningen worden toegevoegd door nieuwbouw of splitsing. Ook kan de ruimte benut worden, die vrijkomt door een vertrekkend bedrijf. Om de cultuurhistorische waarden in dit gebied te waarborgen, is het nodig bij inbreiding zorgvuldig te werk te gaan. De slagenstructuur moet herkenbaar blijven en tegelijkertijd moeten woningen goed ontsloten kunnen worden. De visie van de gemeente Staphorst op het thema ‘Wonen en leefbaarheid’ is verwerkt in een overzichtelijk kaartbeeld. Afbeelding 5.5 omvat een uitsnede van de structuurvisieplankaart. Te zien is dat het plangebied (blauwe ster) is gelegen op een locatie waar incidenteel inbreiding mogelijk is.
Afbeelding 5.5
Uitsnede omgevingsvisiekaart thema ‘Wonen en leefbaarheid’ (Bron: gemeente Staphorst)
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
27
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld 5.3.1.3 Toetsing van het initiatief aan de “Omgevingsvisie Staphorst voor elkaar” Zoals aangegeven in afbeelding 5.5 is het plangebied gelegen in een gebied dat is aangemerkt als ‘incidenteel inbreiding mogelijk (de Streek)’. Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling, bestaande uit het realiseren van een woning op een bedrijfsperceel, blijft de slagenstructuur herkenbaar. Tevens wordt de woning goed en veilig ontsloten op de Vlakkenweg en vervolgens op de Oude Rijksweg. Het voornemen sluit dan ook aan bij het gemeentelijk beleid zoals verwoord in de reeds beschreven omgevingsvisie.
5.3.2
Transformatielocaties aan de Streek
5.3.2.1 Algemeen Op 14 maart 2017 is de beleidsnotitie ‘Transformatielocaties aan de Streek’ door de raad van de gemeente Staphorst vastgesteld. Doelstelling van de beleidsnotitie is kaders bieden voor de wijze waarop transformatielocaties kunnen worden herontwikkeld. Uitgangspunt in alle gevallen is dat de nieuwe bebouwing een versterking moet zijn voor de bebouwingsstructuur van het beschermde dorpsgezicht. Daarnaast is het doel om op de locaties zelf een ruimtelijke kwaliteit te ontwikkeling die als passend wordt ervaren is het beschermd dorpsgezicht.
5.3.2.2 Toepassingsgebied Het gebied waarop de beleidsnotitie ‘Transformatielocaties aan de Streek’ van toepassing is wordt in de ‘nota Belvedère’ aangeduid als “Beschermd Dorpsgezicht”. Dit gebied is in 1993 ministerieel vastgelegd: “Het beschermde gezicht Staphorst omvat de kerkdorpen Staphorst en Rouveen met het gehele bebouwingslint, de Streek. Vanwege de vele verspringingen van de perceelsgrenzen ligt de grens in beginsel op circa 250 meter ter weerszijden van de Gemeenteweg en de Oude Rijksweg. In het noordoosten is de grens getrokken bij de weg Berkenstouwe, omdat hier het bebouwingslint breekt en overgaat in lossere bebouwing. In het zuiden vormt de aansluiting van de Oude Rijksweg op de autoweg de grens. De nieuwbouw in Rouveen en Staphorst is buiten de bescherming gelaten, waar deze niet direct aan de Gemeenteweg of Oude Rijksweg grenst.” De bebouwing aan de Streek is onder te verdelen is twee bebouwingstypen. Langs de Oude Rijksweg en de Gemeenteweg bestaat de bebouwing voornamelijk uit de typische Staphorster boerderij. Dit is een langgerekt bouwwerk waarbij woonhuis, de deel/stal en hooiopslag in elkaars verlengden liggen. Langs de dwarswegen bestaat de bebouwing voornamelijk uit vrijstaande woningen die vooral na 1950 zijn opgericht.
5.3.2.3 Uitgangspunten saneringslocaties Voor de nieuw te ontwikkelen saneringslocaties zijn drie stukken van belang: • • •
De Belvedère nota “Staphorst, een eigen wereld” (2004); Het Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO) beleid (Provincie 2010); Het Open plekken-beleid (Gemeente Staphorst 2016).
De beleidsstukken en beleidsnota vormen de basis voor het komen tot een Programma van Eisen voor een Transformatielocatie. Door gebruik te maken van bestaand en gedragen beleid is de kans van slagen bij transformatie met de gewenste ruimtelijke kwaliteit groot. Gedeelde waarden worden daarmee gezamenlijk tot een gedragen plan gevormd.
5.3.2.4 Proces Voor de ontwikkeling van een transformatielocatie zijn vier richtingen opgesteld. Welke richting van toepassing is hangt af van de bestaande bebouwing, afmeting van het kavel of de wens van een initiatiefnemer.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
28
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld 1.
Hergebruik van bestaande bebouwing
Mocht blijken dat de bestaande bebouwing (boerderij of stal of bedrijfsgebouw) goed te hergebruiken is, met aanpassingen dan, is herontwikkeling de eerste te onderzoeken stap. Dit kan gaan om het geschikt maken voor wonen of andere functies die niet milieubelastend zijn voor de omgeving. Het in originele staat herstellen en anders in gebruik nemen (functiewijziging) van het gebouw draagt daarmee optimaal bij aan de doelstelling van het transformatiebeleid; het bereiken van ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid zonder afbreuk te doen aan het bebouwingslint. 2.
Het “Open plekken-beleid”
Het “Open plekken-beleid” (herzien in 2016) is van toepassing bij kleine transformatielocaties. Op deze locaties wordt maar 1 (dubbele) woning mogelijk gemaakt op basis van de voorwaarden die in het “Open plekkenbeleid” staan. 3.
Het “Open plekken-beleid +”
Bij grotere transformatielocaties zijn ook de uitgangspunten van het “Open plekken-beleid” leidend. Wel kan op deze locaties meer dan één bebouwingsvolume gerealiseerd worden. Hier staan extra prestaties tegenover, de +. Deze + is gebaseerd op de KGO- regeling die geldt voor het buitengebied. De + heeft vooral betrekking op de aansluiting van het kavel op het achter liggende gebied (buitengebied) en een groene of openbare inpassing op de locatie zelf. Dit kan dus in de vorm van het terugbrengen van beplantingstructuren of bijvoorbeeld het aanbrengen van openbare speelvoorzieningen (in overleg met de gemeente in verband met beheer en onderhoud). 4.
Maatwerk binnen kaders omgevingswet
Indien de historie van de locatie of de wens van de opdrachtgever afwijkt van de kaders uit het “Open plekkenbeleid (+)” met betrekking tot de bestaande structuur, vormgeving en architectuur, zoals opgenomen in Belvedère nota, wordt maatwerk toegepast. Bij maatwerk wordt gezamenlijk (met deskundigen) vooraf tot een Programma van Eisen (PvE) gekomen. Dit komt tegemoet aan de Omgevingswet waarin bestuurders meer afwegingsruimte krijgen om hun verantwoordelijkheid te nemen voor de leefomgeving. Anders gezegd, lokaal maatwerk is mogelijk. Concreet betekent dit dat het bestuur kan bepalen wat zij voor een locatie belangrijk vinden en waardoor niet hoeft te worden voldaan aan wettelijke normen op andere gebieden, zoals geluid. Het werkt als een soort mengpaneel. Door te schuiven met aspecten (milieu, archeologie, bodem, etc.) die de leefomgeving aangaan, wordt gekomen tot een maatwerkoplossing. Bij het traject van maatwerk is burgerparticipatie van groot belang. Zij kunnen invloed hebben op welke aspecten prioriteit moeten krijgen.
5.3.2.5 Toetsing van het initiatief aan de beleidsnotitie ‘Transformatielocaties aan de Streek’ Voorliggende ontwikkeling gaat uit van het realiseren van een woning aan de Vlakkenweg 2. De gewenste bebouwing sluit aan op de bebouwing langs de dwarswegen, namelijk vrijstaande woningen die vooral na 1950 zijn opgericht. Het “Open plekken-beleid” is van toepassing op voorliggend plangebied (zie paragraaf 5.3.3). Er is sprake van een kleine transformatielocatie, ter plaatse van een bestaande open plek. De gewenste bebouwing versterkt de bebouwingsstructuur van het beschermde dorpsgezicht ter plaatse. In afbeeldingen 1.1 en 3.1 zijn impressies van het voorlopige ontwerp opgenomen. Het voornemen sluit aan bij het gemeentelijk beleid, zoals verwoord in de beleidsnotitie ‘Transformatielocaties aan de Streek’. Bij de aanvraag omgevingsvergunning wordt het definitieve plan voorgelegd aan de Stadsbouwmeester.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
29
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld 5.3.3
Beleidsnotitie ´Open plekken Staphorst, 5e wijziging´
5.3.3.1 Algemeen In de “Beleidsnotitie Open plekken in Staphorst” geeft de gemeente aan welke open plekken en locaties achter de stegen aan De Streek in aanmerking komen voor bebouwing. Uitgangspunt daarbij is dat de nieuwe bebouwing een versterking moet zijn voor de bebouwingsstructuur. Een ‘open plek’ wordt in de beleidsnotitie als volgt gedefinieerd: locatie vrij van bebouwing c.q. bebouwingsmogelijkheden en daaraan gelijk te stellen locaties. Op deze locaties mag maximaal 1 (dubbele) woning per aanvraag worden gebouwd. Bij het uitwerken van de randvoorwaarden is een onderverdeling gemaakt in: •
•
Oude Rijksweg / Gemeenteweg: bebouwing met Staphorster boerderij waarbij aan bebouwing achter aan de steeg extra voorwaarden moeten worden gesteld om de leefbaarheid van de voorliggende percelen te kunnen waarborgen. Dwarswegen: naast bebouwing met Staphorster boerderij is ook bebouwing van vrijstaande woningen mogelijk.
Het plangebied is gelegen aan de dwarsweg ‘de Vlakkenweg’. De randvoorwaarden die hiervoor gelden in de vorm van beeldkwaliteitseisen zijn in paragraaf 3.1 van deze toelichting reeds beschreven en worden met de randvoorwaarden in onderstaande tekst nader aangevuld.
5.3.3.2 Randvoorwaarden bebouwing Dwarswegen Langs enkele dwarswegen is na 1950 een toename zichtbaar van het aantal burgerwoningen. De nokrichting en de bebouwingsstructuur zijn echter niet geënt op de kavelstructuur, maar gericht op de dwarsweg. Hierdoor dragen deze burgerwoningen niet bij aan de versterking van het beschermd dorpsgezicht. De doelstelling van het open plekken beleid is behoud en versterking van karakteristieke bebouwingsstructuur. De nieuwe burgerwoningen dragen niet bij aan een versterking van deze structuur. Zij dienen slechts een belang in het kader van volkshuisvesting. Wanneer aansluiting wordt gezocht bij de kavelstructuur en de doelstelling van het open plekken beleid, is het mogelijk om bij enkele dwarswegen binnen randvoorwaarden woningbouw te realiseren van het Staphorster boerderijtype. Een toename van bebouwing is alleen mogelijk, indien: • • • • •
de nieuwe bebouwing in zijn geheel binnen het beschermd dorpsgezicht is gelegen; de nieuwe bebouwing zich voegt binnen de bestaande bebouwingscontour en aansluit aan de voorliggende en omliggende bebouwing; de situering van de te realiseren bebouwing geen onevenredige inbreuk maakt op voorliggende en omliggende monumentale en/of karakteristieke bebouwing; de omliggende bedrijfsactiviteiten (agrarisch of niet-agrarisch) of aanwezige functies (bv. begraafplaats, spoorlijn) dit mogelijk maken; wanneer de breedte /capaciteit van de dwarsweg voldoende is om de extra bebouwing te verwerken.
De Vlakkenweg kent weinig bebouwing, versterking van het lint ter plaatse van deze weg leidt tot een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. De Vlakkenweg biedt aan beide zijden dan ook ruimte voor 1 bouwmassa, waarbij de ligging van de gasleiding alsmede de ligging van de parkeerplaats ook van belang zijn. Met betrekking tot de afstand van de weg dient te worden voldaan aan de eisen, zoals gesteld in het kader van de Wet Geluidhinder. Middels een akoestisch onderzoek dient te worden aangetoond dat woningbouw mogelijk is.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
30
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld 5.3.3.3 Algemene randvoorwaarden De locatie dient te worden getoetst op de economische uitvoerbaarheid. De aanvrager dient via een exploitatieopzet inzichtelijk te maken dat hij het plan kan uitvoeren. Tevens dient de aanvrager een verklaring te ondertekenen dat eventuele planschade voor rekening zal komen van de aanvrager. Het aantal te bebouwen locaties is vastgelegd op gemiddeld 5 per jaar. Om inzicht te krijgen in de bouwplannen van de initiatiefnemer is, voorafgaand aan de bestemmingsplanprocedure, een schetsplan en inrichtingsplan overlegd die inzicht geeft in hoe de bebouwing eruit komt te zien en hoe het erf wordt ingericht. Het schetsplan en het inrichtingsplan zijn aan de beleidsnotitie ´Open plekken Staphorst, 5e wijziging´ getoetst.
4.3.3.4 Toetsing van het initiatief aan de beleidsnotitie ‘Open plekken Staphorst, 5e wijziging’ Het plangebied bevindt zich, zoals reeds vermeld, aan de dwarsweg ‘de Vlakkenweg’. Een locatie die in zijn geheel binnen het beschermd dorpsgezicht is gelegen. De ontwikkeling leidt tot versterking van het lint en draagt bij aan de karakteristieke bebouwingsstructuur (zie paragraaf 3.3 van deze toelichting). De gewenste woonbebouwing past binnen de bestaande bebouwingscontour en sluit aan op bebouwing in de omgeving. Hierbij wordt tevens geen onevenredige inbreuk gemaakt op monumentale en/of karakteristieke bebouwing. Uit paragraaf 6.14 van deze toelichting blijkt dat de omliggende wegen de ontwikkeling zonder problemen kunnen opvangen en daarnaast blijkt uit paragraaf 6.7 en paragraaf 6.8 van deze toelichting dat de omliggende bedrijfsactiviteiten of aanwezige functies niet worden belemmerd als gevolg van de ontwikkeling. Uit paragraaf 6.5 van deze toelichting blijkt dat tevens wordt voldaan aan de eisen zoals gesteld in het kader van de Wet Geluidhinder. Tot slot is de economische uitvoerbaarheid van het plan beschreven in hoofdstuk 8 van deze toelichting, hieruit blijkt dat het plan economisch uitvoerbaar is. Daarnaast is het voornemen één van de vijf locaties die per jaar bebouwd mogen worden.
Voor de doorvertaling van de randvoorwaarden met betrekking tot de beeldkwaliteitseisen uit deze wordt verwezen naar hoofdstuk 3 van deze toelichting. Hieruit blijkt dat ook aan deze randvoorwaarden wordt voldaan. Geconcludeerd wordt dat voorliggend plan past binnen de uitgangspunten zoals opgenomen in de beleidsnotitie “Open plekken Staphorst, 5e wijziging”.
5.3.4
Staphorst een eigen wereld
5.3.4.1 Algemeen Het landschap van Staphorst is een begrip. Het is een voor Nederland uniek landschap, rijk aan specifieke, gebiedsgebonden cultuurhistorische waarden. Het is een karakteristiek landschap, met een sterk onderscheidende ruimtelijke identiteit. Derhalve is het landschap van Staphorst aangewezen als Belvedèregebied. In de Nota Belvedère is het rijksbeleid neergelegd over de relatie tussen cultuurhistorie en ruimtelijke inrichting. Centrale doelstelling van de nota is dat de cultuurhistorische identiteit sterker richtinggevend wordt voor de inrichting van de ruimte in ons land. In het kader van de Nota Belvedère zijn de cultuurhistorisch meest waardevolle gebieden en steden in Nederland op kaart gezet. Staphorst is één van deze gebieden. Om de ruimtelijke karakteristiek van Staphorst te kunnen duiden is in “Staphorst een eigen wereld” uitgegaan van verschillende schaalniveaus: het schaalniveau van het landschap (direct grenzend aan het lint), het schaalniveau van de Streek en het schaalniveau van de afzonderlijke boerderijen met hun bijhorende tuin- en erfinrichting. De samenhang van deze schaalniveaus bepaalt het karakteristieke beeld van Staphorst. In geval voor voorliggend plan is het schaalniveau van de Streek het meest relevant.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
31
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld 5.3.4.2 Schaalniveau de Streek De Streek is het twaalf kilometer lange lint tussen Lichtmis en Halfweg. Het lint heeft een min of recht verloop ter plaatse van Staphorst. Het Rouvener tracé (tussen Dekkersweg en Lichtmis) kent een meer slingerend verloop. Er is sprake van een grote ruimtelijke continuïteit langs het lint. De Streek kent grotendeels een dichte bebouwingsstructuur van monumentale boerderijen die een sterke architectonische verwantschap hebben. Opvallend is de verdraaiing van de perceelsrichting ten opzichte van de weg: in Staphorst staat deze vrijwel haaks op de weg terwijl verder naar het zuiden, in Rouveen, de verkavelingsrichting onder een scherpe hoek staat met de weg. Ook de boerderijen staan hier niet haaks op de weg maar volgen de richting van de percelen. Het karakteristieke patroon van achter elkaar geplaatste boerderijen, waarbij de richting ten opzichte van de weg vaak een hoek vertoont, is het beeldmerk van Staphorst. Het is het resultaat van een langdurig proces van vererving, opsplitsing en nieuwbouw van boerderijen. Deze bijzondere bebouwingsstructuur moet gewaarborgd blijven.
5.3.4.3 Perspectief de Streek De bijzondere bebouwingsstructuur in ‘De Streek’ moet gewaarborgd blijven. Dit betekent echter niet dat er geen ruimte voor nieuwe ontwikkelingen zou zijn. Wanneer nieuwe ontwikkelingen zodanig worden ingepast dat zij zich voegen naar de kenmerkende structuur kunnen zij juist een verrijking en versterking van deze kwaliteit betekenen. Binnen de Streek wordt, in beperkte mate, ruimte gezien voor het ontwikkelen van nieuwe woningen. Daarmee is niet iedere ‘open’ locatie automatisch een ‘bouwlocatie’. De nieuwbouw dient zich echter nadrukkelijk te voegen binnen het bestaande ensemble. Hiervoor gelden specifieke ‘spelregels’. In paragraaf 3.2 van deze toelichting is het perspectief voor De Streek weergegeven.
5.3.4.4 Landschap + lint + boerderij & erf Het beschermde gezicht geeft veel aandacht aan het lint; de Streek, en dan met name aan de boerderijen als bijzondere elementen. Het beschermde gezicht heeft minder aandacht voor het landschap. Landschap en lint zijn in Staphorst echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het lint vormt in feite de ‘versteende’ structuur van het landschap. De relatie tussen lint en landschap is onderbelicht. Juist de versmelting van die twee vormt een wezenlijke karakteristiek van Staphorst. De elzensingels; het doorlopen van de singelbeplanting tot in het lint; de structuur van dwarswegen haaks op het lint; de doorzichten naar het achterland; de ontsluiting van het landschap en de sporen uit het verleden vormen essentiële aspecten van Staphorst.
5.3.4.5 Toetsing van het initiatief aan “Staphorst een eigen wereld” Het gewenste woonperceel wordt op een verantwoorde wijze vormgegeven, waarbij rekening wordt gehouden met de historische context van het bebouwingslint. Bij de uitwerking van het voornemen wordt rekening gehouden met het waardevolle karakter van de Streek. Zowel qua positionering van de bebouwing als het stedenbouwkundige ontwerp (materialisering, kleurstelling en dergelijke) wordt voldaan aan het beleidsdocument “Staphorst een eigen wereld”. De ontwikkeling sluit aan bij de beleidsuitgangspunten zoals opgenomen in het beleidsdocument “Staphorst een eigen wereld”.
5.3.5
Woonvisie 2020-2024 Gemeente Staphorst – Cijfermatige herijking 2021
5.3.5.1 Inleiding De gemeenteraad heeft op 26 mei 2020 de woonvisie Samen met Elkaar voor de periode 2020-2024 vastgesteld. De woonvisie is een document waarin de koers voor de komende jaren is vastgelegd op het gebied
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
32
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld van wonen. De gemeente heeft een actuele woonvisie nodig voor afstemming met buurgemeenten en voor het maken van prestatieafspraken met woningcorporatie VechtHorst. In het voorjaar van 2021 zijn er nieuwe regionale afspraken vastgelegd in Woonagenda West-Overijssel 20212025. Deze is vastgesteld op 16 maart 2021. Deze regionale afspraken vroegen om een actualisatie van de woonvisie. Daarom is in december 2021 de woonvisie cijfermatig herijkt, zodat de gemeente up to date blijft bij de meest recente ontwikkelingen op de woningmarkt en de regionale afspraken.
5.3.5.2 Gewenst woningaanbod: hoeveel woningen zijn er nodig? In de gemeente Staphorst zijn meer woningen nodig. Daarom gaat de gemeente woningproductie aanjagen zodat er in de toenemende woningbehoefte van huishoudens kan worden voorzien. Het is de verwachting dat het aantal huishoudens in de gemeente Staphorst de komende jaren blijft groeien. In de periode 2021 tot 2030 gaat het naar verwachting om een toename met 410 huishoudens en in de periode 2030 tot 2040 om 250 huishoudens. In totaal gaat het om 660 huishoudens in de periode 2021 tot 2040. Om de groei mogelijk te maken, heeft de gemeente tot 2040 plannen nodig voor 660 woningen. In feite is er nog een grotere planvoorraad nodig om in de woningbehoefte te kunnen voorzien. Er moet rekening worden gehouden met planuitval (circa 30%). Ook kunnen door allerlei omstandigheden plannen vertragen. Er zijn daarom extra plannen nodig om hier adaptief op in te kunnen spelen en tot werkelijke realisatiekracht te komen. Dit soort extra plannen geven voldoende lucht om de juiste plannen vlot te trekken. De markt doet hier gewoon zijn werk. Er ontstaat dus niet een te grote toevoeging aan de bestaande woningvoorraad, maar hiermee wordt het mogelijk gemaakt dat in de beoogde periode de benodigde woningen daadwerkelijk worden toegevoegd en niet alleen op papier.
Op dit moment kent de gemeente, volgens de Planmonitor, een harde plancapaciteit voor circa 320 woningen en de zachte planvoorraad bestaat uit circa 70 woningen. Daarnaast zijn er nog allerlei nieuwe initiatieven voor woningbouw in de gemeente, op langere termijn, die worden behandeld in de Omgevingskamer. In totaal gaat het om nieuwe initiatieven voor circa 350 woningen. Wanneer de plannen uit de Planmonitor (320 hard en 70 zacht) worden geconfronteerd met het aantal benodigde plannen voor de periode 2021-2030 (580; incl. planuitval van 30%), dan blijkt dat er sprake is van een tekort van 190 woningen. Een deel van de nieuwe initiatieven is nodig om in de geraamde behoefte tot 2030 te kunnen voorzien. Wanneer alle plannen, inclusief de nieuwe initiatieven, worden geconfronteerd met het aantal benodigde plannen op de lange termijn tot 2040, dan blijkt dat er nog steeds sprake is van een tekort van 200 woningen.
5.3.5.3 Behoefte aan woningen in verschillende prijsklassen De woningmarkt in de gemeente Staphorst betreft een echte kopersmarkt. Woningzoekenden willen bij voorkeur een eigen koopwoning. Onderstaande tabel geeft een overzicht weer van woningen waar veel en weinig behoefte aan is, ten aanzien van het huidige woningaanbod (de kansrijk en minder kansrijke segmenten).
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
33
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld Hieruit volgen de volgende conclusies: • • •
•
•
•
•
• •
In alle prijsklassen is een tekort aan woningen is behalve in de dure huur. Staphorst is en blijft de komende jaren een koopmarkt. Op korte termijn is er vooral behoefte aan betaalbare koopwoningen in een prijsklasse van € 200.000,- tot € 265.000,-. Het aandeel gezinnen is in Staphorst groot en zal ook tot 2040 een belangrijk aandeel vormen in de gemeente. De gezinnen zijn met name op zoek naar grondgebonden koopwoningen tussen € 350.000,en € 450.000,- met 6 of 7 kamers. Uit gesprekken met marktpartijen blijkt dat de afzetbaarheid van vrijstaande woningen in het hogere prijssegment (vanaf € 450.000,-) moeizaam verloopt. De verkoop van dit type woningen vraagt relatief veel tijd. Voor ouderen die willen verhuizen is weinig passend aanbod en daarom blijven ouderen vaak in hun koopeengezinswoning wonen. Hierdoor stagneert de doorstroming. Ouderen hebben verschillende behoeften. Een deel wil graag naar een kleinere, grondgebonden woning met een eenvoudig te onderhouden tuin. Daarnaast is er ook een groep ouderen die behoefte heeft aan alternatieve woonvormen zoals ‘multi-single’-woningen (waarin oudere alleenstaanden voor elkaar kunnen zorgen) en ‘centraal wonen’-projecten (waar ouderen gemeenschappelijk gebruik kunnen maken van een woonkamer en voorzieningen). Ook voor jongeren en starters in Staphorst is het woningaanbod beperkt.
Jongeren willen graag een betaalbare koopwoning in de kern waar ze zijn geboren. Er is op dit moment weinig aanbod waardoor jongeren wegtrekken uit de gemeente. Dat gaat ten koste van de toekomstige vitaliteit van de gemeente. Tijdelijke woonvormen worden door starters gezien als een noodoplossing. Als nadeel van deze woonvorm zien zij dat bij het bewonen van een tijdelijke woning geen vermogensopbouw plaatsvindt. Voor veel starters heeft een koopwoning de voorkeur. Op die manier wordt direct vermogen opgebouwd. Veel jongeren zien het huren van een woning als ‘weggegooid’ geld. Vanuit de woonwagengemeenschap in Staphorst bestaat een woonbehoefte van circa 5-10 nieuwe woonwagens op korte termijn. Hoewel het merendeel van de woningzoekenden een koopwoning wenst, kan een beperkt deel geen koopwoning betalen en is aangewezen op een betaalbare huurwoning.
5.3.5.4 Duurzaamheid Ten aanzien van duurzaamheid wil de gemeente in 2050 energieneutraal zijn. De gemeente Staphorst is sinds 2020 aan de slag met een Transitievisie Warmte. Hierbij wordt sterk ingezet op uitvoeringsplannen voor noregret-maatregelen (isoleren, ventileren et cetera) No-regret-maatregelen zijn maatregelen waar inwoners technisch en financieel gezien, geen spijt van kunnen krijgen. Met de inzet op noregret-maatregelen wordt voorgesorteerd op de transitie naar aardgasvrije wijken.
5.3.5.5 Toetsing van het initiatief aan de Woonvisie Gemeente Staphorst – Cijfermatige herijking 2021 De verwachting is dat het aantal huishoudens in de gemeente Staphorst de komende jaren nog zal stijgen. Met het plan wordt in zeer beperkte mate bijdragen aan de resterende behoefte van woningen in de kern Staphorst tot 2040. Daarnaast is de woning ook vanuit kwalitatief oogpunt passend, immers is er vraag naar grondgebonden koopwoningen ook in de prijsklasse die hier is voorzien (> 350.000 euro). Tot slot zal de woning worden gebouwd conform de laatste eisen van duurzaamheid en dus ook gasloos worden gebouwd. Geconcludeerd wordt dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met de gemeentelijke woonvisie.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
34
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld 5.3.6
Ruimtelijke Atlas en Welstandsnota
5.3.6.1 Algemeen De Ruimtelijke Atlas en Welstandnota van de gemeente Staphorst dient als vervanging van de voorgaande welstandsnota, die als te knellend werd ervaren. Daarvoor in de plaats is er een globaler welstandbeleid op basis van een welstandskaart. De atlas is een analyse en verhaal in kaartbeelden van de gemeente. De welstandsnota is meer dan voorheen gebaseerd op de ruimtelijke opbouw van de gemeente en haar verschillende kernen. De welstandskaart is een specifieke uitwerking van de atlas voor het welstandsbeleid. De Ruimtelijke Atlas en Welstandsnota bieden samen een ruimtelijk kader, waar een welstandscommissie of stadsbouwmeester maar ook stedenbouwkundige(n), architecten en andere adviseurs zich op kunnen baseren. Op deze manier fungeert de atlas als een soort raamwerk voor het ruimtelijk beleid en de welstandskaart als een overzichtelijk toetsinstrument. Bij nieuwe ontwikkelingen vormen een goed ruimtelijk beleid en hierop afgestemde bestemmingsplannen de basis voor het welstandsbeleid, omdat hierin de bebouwingsvlakken, bouwenveloppen en/of bouwvolumes worden vastgelegd.
5.3.6.2 Kernen – bijzonder regime Dit regime blijft voornamelijk beperkt tot de meest karakteristieke delen van de bebouwde kommen. Onder het bijzonder regime vallen de bebouwingslinten van Staphorst en Rouveen. Deze omvatten de oudste delen van beide dorpen waar zich ook de vele rijks- en gemeentelijke monumenten bevinden. Cultuurhistorie is een belangrijke reden om voor een bijzonder regime te kiezen. Vanwege het bijzondere karakter hebben daarom ook het oorspronkelijke kerkdorp IJhorst en het historische buurtschap Hamingen een bijzonder regime gekregen. 5.3.6.3 Toetsing van het initiatief aan het ‘Ruimtelijke atlas en Welstandsnota’ In afbeeldingen 1.1 en 3.1 zijn een situatietekening en gevelimpressies van het voorlopige ontwerp opgenomen. Bij de aanvraag van een omgevingsvergunning wordt het (definitieve) plan getoetst aan de welstandsnota.
5.3.7
Conclusie toetsing aan het gemeentelijk beleid
Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling in overeenstemming is met de gemeentelijke beleidsuitgangspunten, zoals verwoord in de in deze paragraaf behandelde beleidsstukken.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
35
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld
HOOFDSTUK 6
TOETSING INITIATIEF AAN OMGEVINGSASPECTEN
Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop de milieukwaliteitseisen bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk worden de resultaten van het onderzoek naar de milieukundige uitvoerbaarheid beschreven. Het betreft de thema’s brandveiligheid, milieueffectrapportage, duurzaamheid, bodem, geluid, luchtkwaliteit, geur, bedrijven en milieuzonering, externe veiligheid, water, klimaatadaptie, archeologie en cultuurhistorie, flora en fauna, verkeer, parkeren, in- en uitritten, verlichting, gezondheid en relatie met andere toestemmingsvereisten.
6.1
Brandveiligheid
De nieuwe woning zal voldoen aan de geldende eisen ten aanzien van brandveiligheid, zoals opgenomen in het Bouwbesluit. Voor het overige zijn er geen bijzondere zaken die ten aanzien van brandveiligheid aandacht behoeven.
6.2
Besluit milieueffectrapportage
6.2.1
Kader
De milieueffectrapportage is een wettelijk instrument met als doel het aspect milieu een volwaardige plaats in deze integrale afweging te geven. Een bestemmingsplan kan op drie manieren met milieueffectrapportage in aanraking komen: • • •
•
Op basis van artikel 7.2a, lid 1 Wm (als wettelijk plan); Er ontstaat een m.e.r.-plicht wanneer er een passende beoordeling op basis van art. 2.8, lid 1 Wet natuurbescherming nodig is. Op basis van Besluit milieueffectrapportage (bestemmingsplan in kolom 3); Er ontstaat een m.e.r.-plicht voor die activiteiten en gevallen uit de onderdelen C en D van de bijlage van dit besluit waar het bestemmingsplan genoemd is in kolom 3 (plannen). Op basis van Besluit milieueffectrapportage (bestemmingsplan in kolom 4); Er ontstaat een m.e.r.-(beoordelings)plicht voor die activiteiten en gevallen uit de onderdelen C en D van de bijlage van dit besluit waar het bestemmingsplan genoemd is in kolom 4 (besluiten).
In het Besluit m.e.r. neemt het bestemmingsplan een bijzondere positie in, want het kan namelijk tegelijkertijd opgenomen zijn in zowel kolom 3 als in kolom 4 van het Besluit m.e.r.. Of het bestemmingsplan in deze gevallen voldoet aan de definitie van het plan uit kolom 3 of aan de definitie van het besluit uit kolom 4 is afhankelijk van de wijze waarop de activiteit in het bestemmingsplan wordt bestemd. Als voor de activiteit eerst één of meerdere uitwerkings- of wijzigingsplannen moeten worden vastgesteld dan is sprake van ‘kaderstellend voor' en voldoet het bestemmingsplan aan de definitie van het plan. Is de activiteit geheel of gedeeltelijk als eindbestemming opgenomen voldoet het aan de definitie van het besluit. Een belangrijk element in het Besluit m.e.r.. is het (in feite) indicatief maken van de gevalsdefinities (de drempelwaarden in kolom 2 in de D-lijst). Dit betekent dat het bevoegd gezag meer moet doen dan onder de oude regelgeving. Kon vroeger worden volstaan met de mededeling in het besluit dat de omvang van de activiteit onder de drempelwaarde lag en dus geen m.e.r. (beoordeling) noodzakelijk was, onder de nu geldende regeling moet een motivering worden gegeven. Voor deze toets wordt de term vormvrije m.e.r.-beoordeling gehanteerd.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
36
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld 6.2.2
Situatie plangebied
6.2.2.1 Artikel 2.8 lid 1 van de Wet natuurbescherming Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is gelegen op circa 3,8 kilometer afstand van het plangebied. Zoals beschreven in paragraaf 6.13 heeft de gemeente Staphorst algemene proefberekeningen laten uitvoeren om het effect van kleinschalige ontwikkelingen op Natura 2000-gebied in kaart te brengen. Op basis van de nieuwste proefberekening heeft het college op 29 maart 2022 besloten dat voor woningbouwplannen die vergelijkbaar zijn met, of kleiner dan, de nieuwbouw van 2 woongebouwen (met in totaal maximaal 4 woningen) en plaatsvinden in de bebouwde kom voortaan geen AERIUS-berekening vereist is. Voorliggend plan is aanmerkelijk kleinschaliger van omvang en op grotere afstand tot Natura 2000 gelegen. Van significante gevolgen van het voorgenomen plan voor Natura 2000 gebieden als gevolg van stikstofdepositie is dan ook geen sprake. 6.2.2.3 Drempelwaarden Besluit m.e.r. Dit bestemmingsplan voorziet in de planologische kaders voor een herontwikkeling van het plangebied tot woonlocatie en voldoet daarmee aan de definitie van een ‘besluit’ als bedoeld in het Besluit m.e.r. Dit betekent dat dit bestemmingsplan m.e.r.-(beoordelings)plichtig is indien activiteiten worden mogelijk gemaakt die genoemd worden in onderdeel C of D van het Besluit m.e.r. en de daarin opgenomen drempelwaarden overschrijden.
In dit geval is sprake van een ontwikkeling die niet wordt genoemd in onderdeel C van het Besluit m.e.r. en is daarom niet direct m.e.r.-plichtig. De beoogde ontwikkeling is opgenomen in de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage, namelijk: “De aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen”. In voorliggend geval is sprake van de realisatie van één nieuwe woning met inpandig bijgebouw. Hiermee blijft de ontwikkeling ruim onder de drempelwaarde van 2.000 woningen. Echter, zoals ook in het voorgaande aangegeven, moet ook wanneer ontwikkelingen onder drempelwaarden blijven, het bevoegd gezag zich er van te vergewissen of activiteiten geen aanzienlijke milieugevolgen kunnen hebben. Indien de mogelijkheden van dit plan worden vergeleken met de drempelwaarden uit onderdeel D van het Besluit m.e.r. kan worden geconcludeerd dat dat sprake is van een wezenlijk ander schaalniveau en een activiteit die vele malen kleinschaliger is. Daarnaast blijkt uit de uitgevoerde onderzoeken dat dit bestemmingsplan geen belangrijk nadelige milieugevolgen tot gevolg heeft die het doorlopen van een m.e.r.procedure noodzakelijk maken. Gelet op de concrete omstandigheden is in voorliggend geval van een stedelijke ontwikkeling geen sprake. 6.2.3
Conclusie
Dit bestemmingsplan is niet m.e.r.-plichtig. Tevens zijn geen nadelige milieugevolgen te verwachten als gevolg van de vaststelling van dit bestemmingsplan.
6.3
Duurzaamheid
De wettelijke eisen voor duurzaamheid zijn te vinden in het Bouwbesluit. Om hieraan te toetsen zal bij de daadwerkelijke aanvraag omgevingsvergunning een EPC berekening alsook een MPG berekening opgesteld worden.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
37
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld
6.4
Bodem
6.4.1
Algemeen
Bij de vaststelling van een bestemmingsplan dient te worden bepaald of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het toekomstige gebruik van die bodem en of deze aspecten optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. Om hierin inzicht te krijgen, dient doorgaans een bodemonderzoek te worden verricht conform de richtlijnen NEN 5740. Kruse Groep heeft ter plaatse een vooronderzoek conform NEN 5725 en een verkennend onderzoek conform NEN 5740 verricht. De resultaten en de conclusies van deze onderzoeken zijn hierna opgenomen. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar de onderzoeksrapportages welke zijn opgenomen in bijlage 1 en 3 van deze toelichting.
6.4.2
Situatie plangebied
Vooronderzoek Uit de historische topografische kaarten blijkt dat op de locatie in het verleden waarschijnlijk een klein schuurtje heeft gestaan, welke rond de 1970 is gebouwd en rond 1980 is gesloopt. Vanwege het bouwjaar van het schuurtje is het mogelijk dat er asbesthoudende materialen zijn toegepast, Uit de asbestsignaleringskaart van de provincie Overijssel blijkt tevens dat er een grote kans is op de aanwezigheid van asbest in de bodem. Op basis van bovenstaande wordt de hypothese “verdachte locatie” gebruikt. Geadviseerd wordt om de locatie te onderzoeken op de aanwezigheid van asbest. Er zijn geen milieudossiers waaruit blijkt dat op de locatie dieseltanks aanwezig zijn geweest. Ook zijn tijdens de terreininspectie geen dieseltanks of aanwijzingen van voormalige dieseltanks aangetroffen. Verder is geen informatie beschikbaar, waaruit blijkt dat de bodem mogelijk verontreinigd is. De onderzoekslocatie kan daarom, met uitzondering van asbest, als onverdacht worden beschouwd. Om inzicht te krijgen in de kwaliteit van de bodem op de onderzoekslocatie, wordt een verkennend asbestbodemonderzoek (NEN 5707 en aanvulling NEN5707/C2) geadviseerd. Verkennend onderzoek De onderzoekslocatie is beschouwd als niet verdacht voor chemische componenten en de bovengrond is verdacht voor asbest.
Gebleken is dat de bodem tot circa 1.0 meter diepte globaal bestaat uit matig fijn zand met daaronder matig tot zeer grof zand. Er zijn bodemvreemde materialen waargenomen (puin). Door de veldwerker zijn visueel geen asbestverdachte materialen op het maaiveld of in de bodem waargenomen. Het freatische grondwater is in een peilbuis aangetroffen op 1.25 meter min maaiveld. Op basis van de resultaten van de chemische analyses kan het volgende worden geconcludeerd: • de bovengrond (BG) is zeer licht verontreinigd met barium, kobalt, kwik, nikkel, lood en zink; • de ondergrond (OG) is niet verontreinigd; • het grondwater (PB 1) is zeer licht verontreinigd met barium en zink. MM FF - 01 bevat asbest, maar het gewogen asbestgehalte is ruim lager de toetsingswaarde voor nader asbestonderzoek. De hypothese "onverdachte locatie" dient te worden verworpen, aangezien er een overschrijding van de achtergrond- en streefwaarden zijn aangetoond. De hypothese “verdacht van aanwezigheid van asbest” voor de onderzoekslocatie dient te worden aangenomen, aangezien asbest is aangetoond. In de bovengrond en in het grondwater zijn zeer lichte verontreinigingen aangetoond. Voor een beschrijving en mogelijke verklaringen wordt verwezen naar de paragrafen 4.3 en 4.4 van het onderzoek. In de ondergrond zijn geen verontreinigingen aangetoond. Aangezien de tussenwaarden niet worden
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
38
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld overschreden, is er geen reden om een nader onderzoek uit te voeren. In het mengmonster van de fijne fractie MM FF - 01 is asbest aangetoond, maar is het gehalte zoals reeds vermeld ruim lager dan de toetsingswaarde voor nader asbestonderzoek. Uit milieukundig oogpunt is er geen bezwaar, aangezien de vastgestelde verontreiniging geen risico’s voor de volksgezondheid opleveren. De bodem wordt geschikt geacht voor het huidige en toekomstige gebruik (wonen met tuin).
6.4.3
Conclusie
Het aspect bodem vormt geen belemmering voor het voornemen.
6.5
Geluid
6.5.1
Algemeen
De Wet geluidhinder (Wgh) bevat geluidnormen en richtlijnen over de toelaatbaarheid van geluidniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai en industrielawaai. De Wgh geeft aan dat een akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een bestemmingsplan of het nemen van een omgevingsvergunning indien het plan een geluidgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt. Het akoestisch onderzoek moet uitwijzen of de wettelijke voorkeurswaarde bij geluidgevoelige objecten wordt overschreden en zo ja, welke maatregelen nodig zijn om aan de voorkeurswaarde te voldoen.
6.5.2
Situatie plangebied
De gewenste woning wordt op basis van de Wgh aangemerkt als een geluidsgevoelig object. In onderstaande tekst wordt achtereenvolgens ingegaan op de aspecten weg- en railverkeerslawaai en industrielawaai, als bedoeld in de Wgh. In het kader van wegverkeerslawaai is door BJZ.nu een akoestisch onderzoek uitgevoerd. Hierna worden de resultaten beschreven. In bijlage 4 van deze toelichting is de gehele rapportage opgenomen.
6.5.2.1 Wegverkeerslawaai Het plangebied ligt binnen de wettelijke geluidszone van de Oude Rijksweg en de Vlakkenweg. Voor deze wegen geldt een snelheidsregime van 50 km/u. De geluidsbelasting mag in de worden verminderd met 5 dB voor wegen met een maximumsnelheid tot 70 km/uur, zo ook in voorliggend geval. De voorkeurswaarde voor de geluidsbelasting door wegverkeer bedraagt 48 dB. Bij een hogere geluidsbelasting kunnen burgemeester en wethouders een hogere grenswaarde vaststellen. In voorliggend geval is sprake van een locatie in stedelijk gebied, waar een hoogst mogelijke waarde van 63 dB van toepassing is. Op basis van de resultaten van het onderzoek wordt geconcludeerd dat ter plaatse van de te realiseren woning aan de Vlakkenweg de geluidsbelasting door wegverkeerslawaai maximaal 46 dB (inclusief reductie) bedraagt namelijk als gevolg van de Vlakkenweg. Op basis van de resultaten wordt tot slot geconcludeerd dat aan de voorkeurswaarde van 48 dB uit de Wet geluidhinder wordt voldaan. Er is daarmee ter plaatse sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor wat betreft het aspect wegverkeerslawaai. Een hogere waarde als gevolg van wegverkeerslawaai is in voorliggend geval niet aan de orde.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
39
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld 6.5.2.2 Railverkeerslawaai In de nabijheid van het plangebied zijn geen spoorwegen aanwezig. Nader onderzoek naar railverkeerslawaai is dan ook niet noodzakelijk.
6.5.2.3 Industrielawaai In de nabijheid van het plangebied zijn geen geluidsgezoneerde bedrijventerreinen aanwezig. In paragraaf 6.8 wordt nader ingegaan op milieuhinder als gevolg van individuele bedrijven. Op deze plaats wordt geconcludeerd dat het aspect industrielawaai geen belemmering vormt.
6.5.3
Conclusie
De Wet geluidhinder vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan.
6.6
Luchtkwaliteit
6.6.1
Beoordelingskader
Om een goede luchtkwaliteit in Europa te garanderen heeft de Europese Unie een viertal kaderrichtlijnen opgesteld. De hiervan afgeleide Nederlandse wetgeving is vastgelegd in hoofdstuk 5, titel 2 van de Wet milieubeheer. In bijlage 2 van de Wet milieubeheer staan ondermeer de grenswaarden voor de verschillende luchtverontreinigende stoffen. Op grond van de Wet milieubeheer, gelet op artikel 5.16 lid 4 Wet Milieubeheer geldende de volgende regelingen: Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen); Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen);
6.6.1.1 Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen Het Besluit niet in betekenende mate bijdragen (NIBM) staat bouwprojecten toe wanneer de bijdrage aan de luchtkwaliteit van het desbetreffende project niet in betekenende mate is. Het begrip “niet in betekenende mate” is gedefinieerd als 3% van de grenswaarden uit de Wet milieubeheer. Het gaat hierbij uitsluitend om stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM10). Toetsing aan andere luchtverontreinigende stoffen uit de Wet milieubeheer vindt niet plaats. In de Regeling NIBM is een lijst met categorieën van gevallen (inrichtingen, kantoor- en woningbouwlocaties) opgenomen die niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging. Enkele voorbeelden zijn: woningen: 1500 met een enkele ontsluitingsweg; woningen: 3000 met twee ontsluitingswegen; kantoren: 100.000 m2 bruto vloeroppervlak met een enkele ontsluitingsweg. Als een ruimtelijke ontwikkeling niet genoemd staat in de Regeling NIBM kan deze nog steeds niet in betekenende mate bijdragen. De bijdrage aan NO2 en PM10 moet dan minder zijn dan 3% van de grenswaarden.
6.6.1.2 Besluit gevoelige bestemmingen Dit besluit is opgesteld om mensen die extra gevoelig zijn voor een matige luchtkwaliteit aanvullend te beschermen. Deze 'gevoelige bestemmingen' zijn scholen, kinderdagverblijven en verzorgings-, verpleeg- en bejaardentehuizen. Woningen en ziekenhuizen/ klinieken zijn geen gevoelige bestemmingen.
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
40
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld De grootste bron van luchtverontreiniging in Nederland is het wegverkeer. Het Besluit legt aan weerszijden van rijkswegen en provinciale wegen zones vast. Bij rijkswegen is deze zone 300 meter, bij provinciale wegen 50 meter. Bij realisatie van 'gevoelige bestemmingen' binnen deze zones is toetsing aan de grenswaarden die genoemd zijn in de Wet milieubeheer nodig.
6.6.3
Situatie plangebied
Gelet op de aard en omvang van voorliggende ruimtelijke ontwikkeling, in verhouding tot categorieën van gevallen zoals beschreven in paragraaf 6.6.1.1 kan worden gesteld dat voorliggend project 'niet in betekenende mate bijdraagt' aan de luchtverontreiniging. Tot slot wordt geconcludeerd dat de ontwikkeling niet wordt aangemerkt als een gevoelige bestemming in het kader van het 'Besluit gevoelige bestemmingen'.
6.6.4
Conclusie
Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de uitvoering van het plan.
6.7
Geur
6.7.1
Wet geurhinder en veehouderij en Activiteitenbesluit
De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) vormt het toetsingskader voor vergunningsplichtige veehouderijen, als het gaat om geurhinder. Voor meldingsplichtige veehouderijbedrijven is het beoordelingskader voor geurhinder opgenomen in het Activiteitenbesluit. De Wgv stelt één landsdekkend beoordelingskader met een indeling in twee categorieën. Voor diercategorieën waarvan de geuremissie per dier is vastgesteld, wordt deze waarde uitgedrukt in een ten hoogste toegestane geurbelasting op een geurgevoelig object. Voor de andere diercategorieën is die waarde een wettelijke vastgestelde afstand die ten minste moet worden aangehouden. Voor diercategorieën waarvoor in de Wgv een geuremissie per dier is vastgesteld geldt dat, buiten een concentratiegebied, de geurbelasting op geurgevoelige objecten binnen de bebouwde kom niet meer dan 2 odour units per kubieke meter lucht mag bedragen. Voor geurgevoelige objecten buiten de bebouwde kom mag deze niet meer bedragen dan 8 odour units per kubieke meter lucht.
Op grond van de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) dient voor diercategorieën waarvoor per dier geen geuremissie is vastgesteld (bijvoorbeeld melkkoeien en paarden) en een geurgevoelig object de volgende afstanden aangehouden te worden: • ten minste 100 meter indien het geurgevoelige object binnen de bebouwde kom is gelegen, en • ten minste 50 meter indien het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom is gelegen. Voor meldingsplichtige veehouderijbedrijven gelden tevens vaste afstandseisen. Deze eisen zijn gebaseerd op en komen overeen met de vaste afstanden zoals opgenomen in de Wgv.
6.7.2
Verordening Geurhinder en Veehouderij 2016
Op 1 juli 2016 is de Verordening Geurhinder en Veehouderij van de gemeente Staphorst in werking getreden. Deze verordening is van toepassing voor ‘De Streek’ en de overige woonkernen binnen een bebouwde kom. In artikel 6 van deze verordening is in afwijking van de Wet geurhinder en veehouderij een andere maximale waarde voor de geurbelasting van een veehouderij op een geurgevoelig object in de bebouwde kom bepaald (‘In afwijking van artikel 6, lid 1 onder c van de Wet bedraagt de maximale waarde voor de geurbelasting van een veehouderij op een geurgevoelig object in het gebied als benoemd in artikel 3 van deze verordening
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
41
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld binnen de bebouwde kom 3 ouE/m³ (voorgrondbelasting). De achtergrondbelasting bedraagt maximaal 4 ouE/m³.’). Om functieveranderingen binnen 'De Streek' maximaal mogelijk te maken heeft de gemeente Staphorst in het voorjaar van 2008 beleidsregels vastgesteld waarmee de vaste afstandcirkels binnen de bebouwde kom zijn teruggebracht van 100 naar 50 meter. Om te voorkomen dat de niet-intensieve bedrijven rond de overige woonkernen van de gemeente Staphorst voor wat betreft het aspect 'geurhinder' zwaarder worden belast, zijn de hindercirkels van deze bedrijven eveneens teruggebracht naar 50 meter. Een deelonderzoek heeft vervolgens plaatsgevonden naar eventuele aanpassing van de geurnormen nabij agrarische bedrijven aan 'De Streek' waar dieren worden gehouden waarvoor wel geuremissiefactoren zijn vastgesteld. Uit dit deelonderzoek is naar voren gekomen dat het aanpassen van de geurnorm in de omgeving van genoemde bedrijven een zeer beperkte bijdrage leverde aan de doelstelling om meer functieveranderingen mogelijk te maken. Het aanpassen van de geurnorm in dit deelgebied is dan ook niet zinvol geacht.
6.7.3
Situatie plangebied
In de omgeving van het plangebied bevinden zich meerdere locaties voor een agrarisch bedrijf. De afstand tussen het bouwvlak van het nabij gelegen agrarisch bedrijf aan de Oude Rijksweg 114 en de gewenste woning is meer dan 50 meter (circa 65 meter). Verwacht wordt dat gezien de ruime afstand van dit bedrijf ter plaatse van het plangebied sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Het bedrijf wordt daarnaast niet in de bedrijfsvoering belemmerd. De afstand tussen het bouwvlak van het nabij gelegen agrarisch bedrijf aan de Oude Rijksweg 116 en de gewenste woning is minder dan 50 meter (circa 48 meter). Verwacht wordt dat als gevolg van dit bedrijf eveneens sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ter plaatse van de gewenste woning, aangezien het emissiepunt van het bedrijf op een afstand van meer dan 50 meter van de woning is gelegen. Daarnaast wordt het bedrijf niet meer belemmerd in de bedrijfsvoering als gevolg van het voornemen, vanwege de afstand van het emissiepunt tot de gewenste woning en vanwege het feit dat in de bestaande situatie reeds andere reguliere woningen op een kortere afstand van het bedrijf zijn gelegen. Deze woningen zijn dan ook maatgevend. Gelet op vorenstaande wordt verwacht dat binnen het plangebied sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.
De omliggende agrarische bedrijven worden daarnaast niet in de bedrijfsvoering belemmerd als gevolg van voorliggende ruimtelijke ontwikkeling.
6.7.4
Conclusie
Het aspect geur vormt geen belemmering voor voorliggend initiatief.
6.8
Milieuzonering
6.8.1
Algemeen
Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering verstaan we het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: •
het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies;
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
42
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld •
het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen.
Voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt de VNG-uitgave “Bedrijven en Milieuzonering” uit 2009 gehanteerd. Deze uitgave bevat een lijst, waarin voor een hele reeks van milieubelastende activiteiten (naar SBI-code gerangschikt) richtafstanden zijn gegeven ten opzichte van milieugevoelige functies. De lijst geeft richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. De grootste van de vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een milieubelastende activiteit in een milieucategorie en daarmee ook voor de uiteindelijke richtafstand. De richtafstandenlijst gaat uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet zullen worden uitgeoefend, kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting, in plaats van de richtafstanden. De afstanden worden gemeten tussen enerzijds de grens van de bestemming die de milieubelastende functie(s) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een milieugevoelige functie die op grond van het bestemmingsplan of wijzigingsplan mogelijk is. Hoewel deze richtafstanden indicatief zijn, volgt uit jurisprudentie dat deze afstanden als harde eis gezien worden door de Raad van State bij de beoordeling of woningen op een passende afstand van bedrijven worden gesitueerd.
6.8.2
Gebiedstypen
In de VNG-uitgave 'Bedrijven en Milieuzonering is een tweetal gebiedstypen te onderscheiden; 'rustige woonwijk' en 'gemengd gebied'. Een rustige woonwijk is een woonwijk die is ingericht volgens het principe van functiescheiding. Overige functies komen vrijwel niet voor. Langs de randen is weinig verstoring van verkeer. Een ‘gemengd gebied’ is een gebied met een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor zoals winkels, horeca en kleine bedrijven. Ook lintbebouwing in het buitengebied met overwegend agrarische en andere bedrijvigheid kan als gemengd gebied worden beschouwd. Gebieden die direct langs de hoofdinfrastructuur liggen, behoren eveneens tot het omgevingstype gemengd gebied. Hier kan de verhoogde milieubelasting voor geluid de toepassing van kleinere richtafstanden rechtvaardigen. Geluid is voor de te hanteren afstand van milieubelastende activiteiten veelal bepalend. Het gebied waarin het plangebied zich bevindt is aan te merken als een ‘gemengd gebied’. Dit vanwege het feit dat langs de Oude Rijksweg sprake is van lintbebouwing, waarbij naast wonen ook andere (bedrijfsmatige) functies voor komen. Milieucategorie 1 2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2 5.3 6
6.8.3
Richtafstanden tot omgevingstype rustige woonwijk 10 m 30 m 50 m 100 m 200 m 300 m 500 m 700 m 1.000 m 1.500 m
Richtafstanden tot omgevingstype gemengd gebied 0m 10 m 30 m 50 m 100 m 200 m 300 m 500 m 700 m 1.000 m
Situatie plangebied
6.8.3.1 Algemeen Aan de hand van vorenstaande regeling is onderzoek verricht naar de feitelijke situatie. De VNG uitgave “Bedrijven en Milieuzonering” geeft een eerste inzicht in de milieuhinder van inrichtingen. Zoals reeds hiervoor genoemd, wordt bij het realiseren van nieuwe functies gekeken naar de omgeving waarin de nieuwe functies gerealiseerd worden. Hierbij spelen twee vragen en rol: BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies
43
“De Streek, partiële herziening Vlakkenweg 2” Vastgesteld 1. 2.
past de nieuwe functie in de omgeving? (externe werking); laat de omgeving de nieuwe functie toe? (interne werking).
6.8.3.2 Externe werking Hierbij gaat het met name om de vraag of de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling leidt tot een situatie die, vanuit hinder of gevaar bezien, in strijd is te achten met een goede ruimtelijke ontwikkeling. Daarvan is sprake als het woon- en leefklimaat van omwonenden in ernstige mate wordt aangetast. De functie ‘wonen’ betreft geen milieubelastende functie voor de omgeving. Er is geen sprake van een aantasting van het woon- en leefklimaat van omwonenden.
6.8.3.3 Interne werking Hierbij gaat het om de vraag of de nieuwe functie binnen het plangebied hinder ondervindt van bestaande functies in de omgeving. Daarnaast is van belang of de nieuwe functie de bedrijfsvoering of ontwikkelingsmogelijkheden van omliggende bestaande functies aantast. In de onderstaande tabel worden de activiteiten/functies benoemd die zich in de nabijheid van het plangebied bevinden. Daarnaast is in de tabel aangegeven tot welke milieucategorie deze activiteit of functie wordt gerekend, welke richtafstand aangehouden moet worden tussen het bouwvlak van de nieuwe woning en het bestemmingsvlak van de betreffende milieubelastende functies en wat de daadwerkelijke afstand hiertussen bedraagt. Functie
Categorie max. 2
Richtafstand gemengd gebied 10 meter
Daadwerkelijke afstand (circa) 11 meter
Bedrijf (categorie 1 en 2) Vlakkenweg 2 Bedrijf (categorie 1 en 2) inclusief opslag Vlakkenweg 4 Bedrijf (openbaar nut) Oude Rijksweg 130a Verkeer (autoparkeerterrein) Ten noordwesten van Vlakkenweg 4 Horeca (max. categorie 3) Oude Rijksweg 141 Horeca (max. categorie 2) Middenwolderweg 2 Detailhandel (‘Detailhandel voor zover n.e.g. met opslag’) Oude Rijksweg 138 Detailhandel (‘Detailhandel voor zover n.e.g.’) Oude Rijksweg 157 Detailhandel (‘Detailhandel voor zover n.e.g.’ en ‘Reparatie t.b.v. particulieren (excl. auto's en motorfietsen)’) Oude Rijksweg 111 Agrarisch bedrijf ‘kleinschalig’ (‘melkveehouderij’) Oude Rijksweg 116 Agrarisch bedrijf ‘middelgroot’ (‘melkveehouderij’) Oude Rijksweg 114