Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
Tekst van het document
Secretaris + management
4,00
4,00
4,00
4,00
4,00
Bestuur & Managementondersteuning
71,34
72,33
72,33
72,33
72,33
Fysieke Leefomgeving
70,08
72,08
72,08
72,08
72,08
Samenleving
36,32
37,62
37,62
37,62
37,62
Totaal organisatie
187,71
191,91
191,91
191,91
191,91
CAO gemeenteambtenaren Per 1 april 2025 is de nieuwe CAO gemeenteambtenaren 2025-2027 van kracht. Per 1 april 2025 heeft een verhoging van de salarissen van 2% plaatsgevonden, per 1 oktober 2025 1,85%. In 2026 vindt een nominale verhoging van € 35 per maand plaats, per 1 juli 2026 1,25%.
pagina 71 van 117
Gemeentelijke heffingen Tussen rijk en gemeenten wordt gesproken over een nieuwe of aangepaste financieringssystematiek. De wens is om per 2026 tot een nieuwe bekostigingswijze te komen. Verruiming van het lokale belastinggebied is op dat moment een te onderzoeken onderdeel. Dat betekent dat de verruiming momenteel nog op zich laat wachten, zeker niet voor 2027. De bedoeling is om een verschuiving te laten plaatsvinden van rijksbelastingen naar lokale belastingen, waaraan wel randvoorwaarden zijn gekoppeld. Denk hierbij aan bijvoorbeeld de financiële verhoudingen die op orde moeten zijn, geen verhoging van de totale lastendruk, een groter belastinggebied wat geen doel op zich is, maar verband houdt tussen bepalen, betalen en verantwoorden. Bepalen betekent betalen is het motto. Momenteel zijn er geen veranderingen in deze ontwikkelingsfase ten opzichte van vorig jaar. Kleine belastingen Kleine belastingen die voortvloeien naar de algemene middelen, zoals honden-, toeristen- en forensenbelasting worden misschien afgeschaft of vervangen door andere belastingen. Dit wordt meegenomen in het onderzoek naar de verruiming van het gemeentelijk belastinggebied. Ook andere belastingen zullen aangepast worden, maar dat gaat om belastingen die Staphorst momenteel niet heeft en dus geen directe gevolgen hebben. Omgevingswet Vanaf 2024 is de Omgevingswet van toepassing.
De legesverordening is hier volledig op aangepast. De komende jaren zal dit steeds beter gespecificeerd worden om zo de kostendekkendheid goed in beeld te krijgen. Mijn Staphorst Het belastingloket is uitgebreid. Zo zijn alle nota’s en eventuele verminderingen nu zichtbaar op Mijn Staphorst. Een mooie ontwikkeling, waarbij voor alle belastingplichtigen naast de actuele nota’s ook historie zichtbaar is. Daarnaast wordt het openstaande saldo getoond. Voor de toekomst hopen we op nog meer mogelijkheden en uitbreiding van dit portaal voor zowel natuurlijke personen als bedrijven. Digitaliseren Wij zijn continue bezig om processen te digitaliseren of te vereenvoudigen. Ook is er volop aandacht voor interne controles, waarbij we vragen en rapportages zoveel mogelijk bundelen.
Ontwikkelingen uitvoering WOZ/BAG/GEO Het is belangrijk te zorgen voor maatschappelijk draagvlak en vertrouwen in de WOZ-waarden. Dit wordt door de Waarderingskamer benadrukt. Daarom moet de WOZ-uitvoering de komende jaren mee-ontwikkelen met maatschappelijke en technische ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen vragen om investeringen van de gemeenten en hebben overigens een breder bereik dan uitsluitend de WOZ-uitvoering. Voorbeelden hiervan zijn: •
verandering van de markt als gevolg van de energietransitie/duurzaamheid;
•
ontwikkelingen in de woningmarkt als gevolg van tekort aan aanbod;
•
veranderende behoefte van belanghebbenden aan transparantie;
•
groeiende behoefte van belanghebbenden aan rechtsbescherming;
•
toename van het aantal objecten (areaal uitbreiding);
•
toename van het aantal reacties op de WOZ beschikkingen / aanslagen gemeentelijke belastingen;
•
toename aantal reacties van no-cure-no-pay bureaus;
•
integratie van gegevensbeheer voor WOZ en geo-registraties;
•
modernisering taxatieverslagen;
•
veranderingen als gevolg van de invoering van de Omgevingswet;
•
veranderingen als gevolg van de invoering van de Wet Kwaliteitsborging;
•
groeiend belang voor kwaliteitsbeheer en correcte uitwisseling met de Landelijke Voorziening WOZ;
•
het geleidelijk toenemen van het aantal toepassingen van de WOZ-waarde buiten de belastingheffing;
•
verantwoording over informatieveiligheid en informatiearchitectuur in het WOZ-domein.
pagina 72 van 117
Ontwikkelingen burgerzaken Digitalisering producten burgerzaken Het is voor inwoners mogelijk om diverse zaken via de gemeentelijke website te regelen. Voorbeelden hiervan zijn: verhuizingen, uittreksels BRP, stempassen, geboorteaangiftes, aangiftes van overlijden, verklaringen omtrent gedrag, inname vermissing reisdocumenten, afschriften Burgerlijke Stand, emigratie, wijziging naamgebruik, aanvragen huwelijken/geregistreerd partnerschap, verzoeken verstrekkingsbeperkingen, en aanvragen verlengen rijbewijs. Het moet mogelijk blijven aanvragen aan het gemeenteloket te doen. Digitalisering betekent dat diensten 24/7 aangevraagd kunnen worden en ook een verandering in de werkprocessen. De menselijke factor blijft nodig. Het klantcontact verandert, maar de complexiteit neemt toe. Landelijke Aanpak Adreskwaliteit Alle overheidsinstanties gebruiken de Basisregistratie Personen (BRP); van de GGD en het Sociaal Loket tot de Belastingdienst. Een correcte registratie van adressen van inwoners is voor de taken van deze instanties erg belangrijk, maar ook voor personen zelf. Om die reden is Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) in het leven is geroepen en verplicht sinds mei 2023. Staphorst is sinds begin 2023 aangesloten.
Bij vermoedelijke onjuistheden vindt er onderzoek plaats zoals een huisbezoek afleggen om te controleren of geselecteerde adressen en bewoners in overeenstemming zijn met de BRP. Hiertoe worden door het Ministerie van BZK-adressen in onze gemeente geselecteerd. LAA wordt uitgevoerd in samenwerking met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en een aantal uitvoeringsorganisaties. De uitvoeringsorganisaties zijn instanties die wettelijke taken van de overheid uitvoeren. In Staphorst zijn sinds de aansluiting enkele meldingen gekomen waarop wij actie hebben moeten ondernemen. Daarnaast vinden er regelmatig adresonderzoeken plaats door o.a. ineens vertrekkende Oekraïners. Reisdocumentenpiek Bijna tien jaar geleden werd de geldigheidsduur voor paspoorten en identiteitskaarten verlengd van vijf naar tien jaar. In 2014 ging deze nieuwe regel van kracht waardoor volwassenen die tussen 2014 en 2018 een reisdocument hebben aangevraagd vanaf 2024 weer een nieuwe ID-kaart of paspoort mogen aanvragen. In de periode 2024 -2029 is sprake van een piek naar aanleiding van de huidige reisdocumentendip (2019-2023). Verbeteren Reisdocumentenstelsel De komende jaren wordt landelijk gewerkt aan een toekomstbestendig stelsel van paspoorten en identiteitskaarten. In het programma Verbeteren Reisdocumentenstelsel (VRS) wordt het stelsel geleidelijk aangepakt.
Het doel is: de kwaliteit, fraudebestendigheid en betrouwbaarheid van het stelsel naar een hoger niveau tillen. Verkiezingen In oktober 2025 zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer gehouden. In 2026 zijn er Gemeenteraadsverkiezingen, in 2027 verkiezingen voor de Provinciale Staten, Eerste Kamer en Waterschap en in 2028 zijn er weer Europese parlementsverkiezingen. Extra werkzaamheden als gevolg van de vluchtelingenopvang De opvang van de Oekraïners en andere vluchtelingen betekent ook dat deze mensen ingeschreven moeten worden in de BRP.
Communicatie Bestuurders, management, vak afdelingen, samenwerkingspartners, crisis-/veiligheidssituaties en de pers vragen doorlopend advies, inzet en ondersteuning over communicatie. Zonder communicatiestrategie en zonder afstemming over en prioritering van de beschikbare capaciteit, bepaalt de waan van de dag hoe de gemeente communiceert. Van belang is waar communicatie daadwerkelijk het verschil kan maken bij maatschappelijke opgaven. Communicatie strategie en het stellen van prioriteiten in relatie tot beschikbare capaciteit helpt hierbij.
Juridische kwaliteitszorg Juridische Kwaliteitszorg staat voor de manier waarop het bestuur, het MT en de ambtelijke organisatie de juridische kwaliteit in het handelen van de organisatie kunnen verbeteren. Het is belangrijk dat kwaliteitszorg is geborgd en dat het voldoende ruimte en aandacht krijgt in het continue werkproces. Het is wenselijk een nulmeting te kunnen doen en het onder de loep nemen van de juridische kwaliteit in algemene zin. Dat maakt het mogelijk om met eventuele knelpunten aan de slag te kunnen. Tegelijkertijd constateren we dat er door prioriteit te moeten geven aan urgentere werkzaamheden, de aandacht voor een nulmeting op de achtergrond terechtkomt. Ook de toename van taken die de gemeente krijgt en de groei van de organisatie is daarop van invloed. Hoewel de kwaliteitszorg altijd onderdeel uitmaakt van reguliere werkzaamheden en het werkproces continu aan veranderingen en verbeteringen onderhevig is, is het belangrijk dat dit op een structurele manier vorm kan krijgen. Als er prioriteit gegeven kan worden aan juridische kwaliteitszorg, kan op langere termijn de kwaliteit in de volle breedte op peil gehouden of verbeterd worden.
pagina 73 van 117
Ondermijning en Wet Bibob Ondermijnende criminaliteit neemt vele vormen aan en kan landelijk en lokaal zeer ontwrichtend zijn. Ook in Staphorst hebben we te maken met vormen van ondermijnende criminaliteit. In de strijd tegen ondermijning heeft de bestuurlijke aanpak een belangrijke plaats. Het is van belang om de bestuurlijke instrumenten, waaronder het beleid voor de toepassing van de Wet Bibob (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) te actualiseren en het toepassingsbereik uit te breiden zodat het aantal Bibob-toetsen uitgebreid kan worden. Om te voorkomen dat de gemeente onbedoeld ondermijnende activiteiten faciliteert, is het ook van belang dat er interne en externe bewustwording wordt gecreëerd. Hiermee kan een waterbedeffect voorkomen worden en wordt een gezond ondernemersklimaat gestimuleerd, gecreëerd en gewaarborgd. Inmiddels is er een plan van aanpak voor het actualiseren en implementeren van het Bibob-beleid vastgesteld. Hier wordt inmiddels uitvoering aangegeven.
AO/IC VIC control Rechtmatigheidsverantwoording Jaarlijks wordt door het College verantwoording afgelegd over de financiële rechtmatigheid. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt nader ingegaan op de verantwoording: Waar bestaat het bedrag aan financiële rechtmatigheidsfouten uit; Hoe zijn de fouten ontstaan; Wat gaat het College eraan doen om in de toekomst deze fouten te voorkomen. De financiële rechtmatigheid is geborgd middels de inrichting van het 3-lines model. De eerste lijn is verantwoordelijk voor de uitvoering, terwijl de tweede lijn – bestaande uit financieel adviseurs – de kaders bewaakt en ondersteuning biedt. De derde lijn, ingevuld door de VIC-functie, voert onafhankelijk toezicht uit en toetst op rechtmatigheid binnen de organisatie. Verbijzonderde Interne Controle De inrichting en beheersing van de processen zal dusdanig moeten zijn dat het College met een gerust hart een uitspraak kan doen over de rechtmatigheid van de uitgaven. Daarvoor worden onderstaande zaken gerealiseerd: •
Het verbeteren van de interne processen en de beheersing ervan, waardoor een adequaat functionerend systeem ontstaat van interne beheersing en -controle, om te waarborgen dat de gemeente bij alle (financiële) beheers handelingen en transacties de wet- en regelgeving naleeft;
•
Duidelijke positionering van de verschillende rollen en taken binnen het onderdeel rechtmatigheid in de gehele organisatie (van Raad tot proceseigenaar);
•
Structurele borging hiervan in de organisatie.
Om dit te bereiken wordt op dit moment uitvoering gegeven aan de implementatie van de Visie op control. De Verbijzonderde Interne Controle (VIC) zal dan ook dusdanig ingericht worden dat de belangrijkste financiële processen onderworpen worden aan een interne controle. De controle zal worden ingericht volgens het vast te stellen Intern Controleplan 2026. Fraude en Risicomanagement De accountant is verplicht te vermelden welke frauderisico’s zij hebben geïdentificeerd en welke werkzaamheden ten aanzien van deze risico’s ze hebben uitgevoerd. Hiervoor kan gebruik gemaakt worden van het nieuw opgestelde gemeentebrede fraude risicoanalyse, welke gecombineerd is met risico’s inzake misbruik en oneigenlijk gebruik. Misbruik en oneigenlijk gebruik spelen vooral een rol bij die activiteiten waarbij de informatie van derden (belanghebbenden) van groot belang is voor het verlenen en/of vaststellen van uitkeringen, subsidies, heffingen, belastingen en vergunningen, oftewel “inwoner, instelling of organisatie” Bij fraude is veelal sprake van “eigen medewerkers”. Dit document is eind 2023 vastgesteld en zal om de 4 jaar worden geactualiseerd. Het bespreekbaar maken en laten kennisnemen van dit beleid binnen alle geledingen van de organisatie, maakt de kans op fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik kleiner.
Uitvoering en verantwoording van het beleidsplan zal plaats vinden volgens de PDCA-cyclus: •
De Verbijzonderde Interne Controle (VIC) voert periodiek gesprekken met proceseigenaren die uitvoering geven aan de meest kritische processen in de organisatie, met als doel om de grootste risico’s in het proces en de beheersmaatregelen en controles hierop in kaart te brengen. Het gaat hierbij niet alleen om financiële processen, maar ook processen rondom privacy, ICT en ondermijning. Tijdens deze gesprekken zullen ook de fraude en misbruik/oneigenlijk gebruik risico’s aan de orde komen.
•
De risico’s zijn vervolgens opgenomen in de verschillende werkprogramma’s per proces, inclusief de beheersmaatregelen.
•
Op deze kritische processen worden vervolgens interne controles uitgevoerd. De bevindingen worden besproken met de proceseigenaren en de afdelingsmanager, die vervolgens een formele reactie geeft.
pagina 74 van 117
•
Vervolgens vindt er periodiek overleg plaats tussen de VIC en coördinatoren/managers/ bestuur. In dit overleg wordt besproken in hoeverre er frauderisico’s of misbruik en oneigenlijk gebruik zich hebben voorgedaan, wat de gevolgen zijn geweest, het mogelijk benoemen van nieuwe risico’s en hoe we deze gaan beheersen.
•
Aanpassing van beleid of nieuwe wetgeving, evenals nieuwe beheersmaatregelen naar aanleiding van geconstateerde risico’s of gesprek met managers/MT-leden zullen leiden tot een aangepast overzicht van risicogebieden en beheersmaatregelen. Hiermee wordt niet gewacht tot actualisatie van het misbruik en oneigenlijk gebruik beleid.
Visie op control Voor het realiseren van bovengenoemde punten (nieuwe rechtmatigheidsverantwoording) wordt aangesloten bij de vastgestelde “Visie op Control”. Bij de ontwikkeling van deze visie was al voorgesorteerd op de wetswijziging: •
De proceseigenaar (1e lijn) is primair verantwoordelijk voor de inrichting, uitvoering en beheersing van het werkproces (Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Kwaliteit - GOTIK) De 1e lijn wordt integraal ondersteund door de 2e lijn (veelal bedrijfsvoering) op gebied van financiën, juridisch, inkoop, HRM, IT en informatiemanagement. Er zullen dan ook afspraken worden gemaakt op welke wijze de samenwerking vorm wordt gegeven;
•
Vervolgens vindt toetsing plaats door de 3e lijn op gebied van rechtmatigheid, getrouwheid, privacy en informatiebeveiliging. Belangrijk hierbij zal de vastlegging van resultaten zijn in de 1e, 2e en 3e lijn. Dit helpt het College om een uitspraak te kunnen doen over de financiële rechtmatigheid;
•
Tenslotte is er nog een 4e lijn controle. Dat zijn externe partijen die ook controles verrichten, toezicht houden.
Gedurende 2024 is de implementatie binnen de afdeling bestuur- en managementondersteuning doorgevoerd. Mede hierdoor ontstaat meer duidelijkheid voor een ieder wie waar verantwoordelijk voor is op gebied van de beheersing van de processen. In 2025 is de Visie op control afgestemd op (de organisatie van) informatiebeveiliging en de inrichting van het Information Security Management System ISMS). De uitrol voor de gehele organisatie zal in 2026 worden afgerond.
pagina 75 van 117
Paragraaf 5 - Verbonden partijen 1 | Inleiding op de paragraaf Algemeen Deze paragraaf gaat in op de doelstellingen, activiteiten en de financiële mate van betrokkenheid van de samenwerkingsverbanden waarin onze gemeente in financieel opzicht participeert en (ook) een bestuurlijke invloed kan uitoefenen. Voor de visie op de verbonden partijen wordt verwezen naar de nota verbonden partijen. Beleidskader De nota verbonden partijen is door de raad op 11 mei 2021 vastgesteld.
2 | Bestaande verbonden partijen - Gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke GGD Regio IJsselland te Zwolle
Bestuurlijk belang
11 deelnemende gemeenten. Gemeenten hebben zitting in het algemeen bestuur. Iedere gemeente heeft 1 stem. Gemeentelijke vertegenwoordiger in het jaar 2025: wethouder J.C. Bos.
Financieel belang gemeente
De te betalen bijdrage die staat vermeld in de begroting 2026 van de GGD is € 1.011.000. Daarnaast is een bijdrage is een bedrag van € 32.000,- voor toezicht Kinderopvang opgenomen. De totale bijdrage 2026 van de gemeente Staphorst , inclusief het voorschot toezicht kinderopvang is € 1.043.000.
GGD IJsselland werkt aan publieke gezondheid voor 11 gemeenten en wil het gezicht zijn van de publieke gezondheid in de samenleving. Zij zetten hun expertise in en delen deze in de samenwerking met andere partijen. Alle inwoners in de regio zijn op een eigen manier bezig met gezondheid. Daar sluiten zij bij aan met als uitgangspunt zoveel mogelijk regie bij de inwoner. Ze spelen snel en flexibel Openbaar belang/ doelstelling in op vragen en ontwikkelingen in de samenleving en gaan daarbij actief op zoek naar kansen. GGD IJsselland is daarnaast onderdeel van een samenhangend aanbod van publieke gezondheid in Nederland en voert taken uit zoals deze in de wet Publieke gezondheid aan gemeenten zijn opgedragen.
Bedragen (x €1.000)
Begin van het jaar 2024
Einde van het jaar 2024
Eigen vermogen
3.191
4.110
Vreemd vermogen
12.432
12.419
Financieel resultaat
2023: 1.146
2024: 975
Financiële kengetallen
Risico's
Elke gemeente geeft een bijdrage per inwoner voor de basisproducten die voor alle gemeenten gezamenlijk worden uitgevoerd (inwonerbijdrage). Voor de diensten Jeugdgezondheidszorg worden de kosten op basis van het aantal inwoners 0-18 jaar verdeeld. GGD IJsselland voert een actief financieel risicobeleid. De weerstandscapaciteit wordt geëvalueerd op basis van een financiële risico-inventarisatie. Aanvullende producten worden gefinancierd door de gemeenten die deze afnemen. Voor de risico’s voor incidentele additionele taken(maatwerk en projecten) is een aparte voorziening getroffen. Risico’s voor additionele producten kunnen niet ten laste komen van alle gemeenten in de Gemeenschappelijke regeling. Indien de weerstandscapaciteit niet voldoet, kunnen gemeenten - naar rato van het inwonertal worden aangesproken op een eventueel exploitatietekort. Op basis van de meerjarenraming van GGD IJsselland is het risico voor de gemeente Staphorst klein. In het risicoprofiel voor 2026 wordt geen rekening gehouden met de overgang van RSJ IJsselland naar de GGD. Deze kansen en risico's worden opgenomen in de eerstvolgende begrotingswijziging 2026.
Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio IJsselland te Zwolle Bestuurlijk belang
pagina 76 van 117
11 deelnemende gemeenten. Deelname in het dagelijks bestuur door burgemeester J. ten Kate.
Financieel belang gemeente
Het financieel belang komt tot uiting in de jaarlijkse bijdrage. Voor 2026 afgerond € 1,3 miljoen.
In oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio’s in werking getreden. Op basis hiervan zijn in Nederland 25 veiligheidsregio’s ingesteld waaronder Veiligheidsregio IJsselland (VRIJ). Veiligheidsregio Openbaar belang/ doelstelling IJsselland richt zich op het voorkomen en bestrijden (van de gevolgen) van branden, ongevallen, rampen en crises. Dit gebeurt in het gebied van de elf, via een gemeenschappelijke regeling, aangesloten gemeenten. Bedragen (x € 1.000)
Begin van het jaar 2024
Einde van het jaar 2024
Eigen vermogen
5.417
5.403
Vreemd vermogen
39.700
37.475
Financieel resultaat
2023: 652
2024: 633
Financiële kengetallen
Risico's
In 2023 is een externe toets uitgevoerd op de meerjarenbegroting 2024 – 2027 van Veiligheidsregio IJsselland. Hierbij is mede gekeken naar de risico’s die door IJsselland worden gesignaleerd ook in vergelijking met vier andere vergelijkbare veiligheidsregio’s. Hoewel de omvang van het weerstandsvermogen binnen Veiligheidsregio IJsselland ten opzichte van de andere vier vergelijkbare veiligheidsregio’s laag is, is het advies om o.b.v. de externe toets op de begroting de norm voor de omvang van de algemene reserve te handhaven. Er is nog maar beperkt beroep gedaan op de algemene reserve sinds 2014 en zo wordt voorkomen dat er onnodig “dood” geld op de plank ligt. Wanneer in de toekomst blijkt dat de omvang van de algemene reserve te beperkt is dan zal een bijstelling plaats moeten vinden.
Gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Reestmond te Meppel
Bestuurlijk belang
De gemeenten Meppel, Westerveld en Staphorst nemen deel. Staphorst levert als lid voor het dagelijks bestuur en algemeen bestuur: wethouder J.C. Bos In het algemeen bestuur is de gemeente vertegenwoordigd door wethouder L. Mulder.
Financieel belang gemeente
Het financieel belang komt tot uiting in de jaarlijkse bijdrage 2025: € 991.000.
Openbaar belang/ doelstelling
Het zorg dragen voor aangepaste werkgelegenheid voor personen met medische/ of sociale beperkingen. Bedragen (x €1.000)
Begin van het jaar 2024
Einde van het jaar 2024
Eigen vermogen
3.188
3.648
Vreemd vermogen
2.139
1.387
Financieel resultaat
2023: 570
2024: 460
Financiële kengetallen
Risico's
Bijdragen gemeenten De gemeenten die de gemeenschappelijke regeling hebben getroffen, waaronder Staphorst, zijn verantwoordelijk voor de volledige financiering van deze regeling, ook als dit onverwachte verliezen betreft. De waarschijnlijke impact van de risico’s is in 2026 geschat op € 274.000,-. Deze verwachting is gebaseerd op het gewogen gemiddelde van alle inschattingen van kansen en impact. De algemene reserve, die ultimo 2024 € 2.060.000 bedraagt, is in principe volledig beschikbaar als incidentele weerstandscapaciteit en is momenteel van voldoende omvang teneinde de geschatte risico's op te vangen.
Gemeenschappelijke regeling Serviceteam Jeugd IJsselland te Zwolle
pagina 77 van 117
Bestuurlijk belang
11 gemeenten nemen deel in deze nieuwe vorm van een GR, waar geen sprake is van een algemeen bestuur; alleen van een dagelijks bestuur. In dit dagelijks bestuur is Staphorst vertegenwoordigd door wethouder J.C. Bos. Het bestuur besluit bij volstrekte meerderheid van stemmen.
Financieel belang gemeente
Het financieel belang komt tot uiting in de jaarlijkse bijdrage. Dit betreft 2,39 % van de totale bijdrage uit de GR die de RSJ-IJsselland ontvangt. Voor 2025 bedroeg de bijdrage € 51.681 exclusief budget voor de zorgkosten.
Openbaar belang/ doelstelling
Uitvoeringsorganisatie die in opdracht van de samenwerkende gemeenten verantwoordelijk is voor jeugdhulp. De kerntaken bestaan uit inkoop van de jeugdhulp en contractbeheer/contractmanagement, bevoorschotten en afhandelen facturatie en het leveren van financiële monitoring van de jeugdhulp.
Begin van het jaar 2024
Einde van het jaar 2024
Eigen vermogen
0
0
Vreemd vermogen
716
518
Financieel resultaat
2023: 0
2024: 0
Bedragen (x €1.000)
Financiële kengetallen
Risico's
Eventuele tekorten komen voor rekening van de deelnemende gemeenten. Hiervoor is een vereveningsovereenkomst opgesteld (betaling naar rato deelname). Na afloop van het jaar vindt er een verevening plaats.
Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJsselland te Zwolle
Bestuurlijk belang
11 gemeenten en provincie Overijssel nemen deel in deze GR. De oprichting vond plaats op 22 december 2016. Ingangsdatum 1 januari 2018. In het algemeen bestuur is Staphorst vertegenwoordigd door wethouder H. Brinkman.
Financieel belang gemeente
Het financieel belang komt tot uiting in de jaarlijkse bijdrage. Volgens de ontwerpbegroting 2026 is de bijdrage voor Staphorst in 2026 ongeveer € 0,84 miljoen, dit loopt in de jaren 2027 t/m 2029 op tot ongeveer € 0,9 mln. De Omgevingsdienst IJsselland wil: •
een hoogwaardige bijdrage leveren aan een veilige, gezonde, aantrekkelijke en duurzame omgeving om in te wonen, werken en leven.
•
onder het motto ‘Lokale binding, regionale bundeling’ de Omgevingsdienst nabijheid met schaalvergroting combineren. De verbinding van kwaliteitsverbetering en efficiencywinst komt zo binnen bereik.
•
de Omgevingsdienst een betrouwbare partner zijn in de keten met het Openbaar Ministerie (OM), politie, Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) en Veiligheidsregio (VR) en een samenwerkingspartner van de waterschappen in Overijssel. De Omgevingsdienst heeft daarbij als doel om meerwaarde te creëren op het gebied van de fysieke leefomgeving.
•
van toegevoegde waarde zijn voor het bedrijfsleven, de inwoners en de leefomgeving van IJsselland.
Openbaar belang/ doelstelling
Bedragen (x €1.000)
Begin van het jaar 2024
Einde van het jaar 2024
Eigen vermogen
3
507
Vreemd vermogen
3.513
7.657
Financieel resultaat
2023: -/- 313
2024: 191
Financiële kengetallen
Risico's
pagina 78 van 117
De risico inventarisatie zoals deze in de begroting 2024 is vastgesteld, resulteert in een benodigd weerstandsvermogen van € 311.000 en bedraagt hiermee ongeveer 3% van de begroting.
3 | Bestaande verbonden partijen - Vennootschappen en coöperaties BNG Bank N.V. Den Haag Bestuurlijk belang
Via stemrecht op aandelen: 0,054%, portefeuillehouder: wethouder L. Mulder.
Financieel belang gemeente
30.030 aandelen; één stem per aandeel van € 2,50. Totale waarde € 75.075.
BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De Openbaar belang/ doelstelling bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Bedragen (x € 1 miljoen)
Financiële kengetallen
Begin van het jaar 2024
Einde van het jaar 2024
Eigen vermogen
€ 4.721
€ 4.777
Vreemd vermogen
€ 110.819
€ 123.814
€ 18
€ 19
Dividend per aandeel (*€ 1,00)
2023: € 2,16
2024: € 2,51
Financieel resultaat (*€ 1 mln)
2023: € 254
2024: € 294
Achtergestelde schulden
Risico's
Beperkt, tot deelname in het aandelenkapitaal. Het resultaat op financiële transacties zal ook in de nabije toekomst gevoelig blijven voor politieke, economische en monetaire ontwikkelingen.
Beleidsvoornemens en veranderingen
In 2024 heeft de BNG solide resultaten geboekt en vergrootte haar kredietportefeuille. De bank blijft investeren in duurzaamheid en sociale vooruitgang. De verwachting is dat kredietvraag voor investeringen in nieuwbouw en verduurzaming hoog zal blijven. BNG Bank blijft alert op economische ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op hun financiële resultaten.
Vennootschap NV Rendo Holding te Meppel Bestuurlijk belang
Via stemrecht op aandelen: 4,34%, portefeuillehouder: wethouder L. Mulder.
Financieel belang gemeente
43 aandelen ad € 453,77, totale waarde € 19.512.
Openbaar belang/ doelstelling
De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met onder andere toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. Bedragen (x €1.000)
Financiële kengetallen
Risico's
Begin van het jaar 2024
Einde van het jaar 2023
Eigen vermogen
76.941
78.688
Vreemd vermogen
8.322
11.552
Financieel resultaat
2022: 5.917
2023: 7.283
Dividend Staphorst (x €1)
2022: 239.000
2023: 223.000
Risico’s: Beperkt, tot deelname aandelenkapitaal.
Vennootschap N.V. Rova te Zwolle Bestuurlijk belang
Via stemrecht op aandelen: 3,09%. Portefeuillehouder: J. Bos
Financieel belang gemeente
217 aandelen, nominale waarde € 113,45. Totale waarde € 24.618. Achtergestelde lening van € 378.903. Rentevergoeding: 8%.
pagina 79 van 117
Werken aan het terugdringen van afval en het bevorderen van hergebruik van grondstoffen. De gemeente Staphorst draagt zorg voor onze publieke leefomgeving en alles wat daarin gebeurt. Is verantwoordelijk voor de inzameling en verwerking van het afval van inwoners. Omdat beheer in alle dynamiek en hectiek van het dagelijkse leven efficiënt en effectief uit te kunnen voeren werken gemeenten w.o. Staphorst veelal samen. Zo ook binnen ROVA. Als gemeentelijke Openbaar belang/ doelstelling uitvoeringsorganisatie in dienst van 23 samenwerkende gemeenten heeft deze zich verbonden aan bovengenoemde maatschappelijke verantwoordelijkheid. ROVA heeft zich ontwikkeld tot een duurzaam dienstenbedrijf. Duurzame ontwikkeling begint bij het besef van het dragen van verantwoordelijkheid naar toekomstige generaties en het zuinig moeten zijn op de schaarse grondstoffen die worden verbruikt. Bedragen (x € 1.000)
Begin van het jaar 2024
Eind van het jaar 2024
Eigen vermogen
39.348
40.794
Vreemd vermogen
63.662
67.092
Financieel resultaat
2023: 5.384
2024: 4.820
Dividend Staphorst (x €1)
2023: 73.000
2024: 73.000
Financiële kengetallen
Beperkt, tot: Risico's
1.
Deelname aandelenkapitaal.
2.
Verstrekte achtergestelde lening ad € 379.000 (afgerond).
3.
Een aanvullend risico is het achterblijven van de geraamde dividendinkomsten (maakt onderdeel uit van de kostendekkendheid van het product afval).
Vennootschap N.V. Vitens te Zwolle
Bestuurlijk belang
Via stemrecht op aandelen: 0,32%. Aantal aandelen: 18.531. Portefeuillehouder: wethouder L. Mulder.
Financieel belang gemeente
De aandelen van Vitens zijn voor 100 procent in handen van provincies en gemeenten. Vitens kent 110 aandeelhouders, die gezamenlijk 5.777.247 aandelen bezitten. Staphorst bezit 18.531 aandelen ad € 1, totale waarde: € 18.531. De nominale waarde is € 0,24 per aandeel, de totale boekwaarde is € 4.571.
Het produceren, distribueren en leveren van drinkwater aan onze klanten en de daarbij horende dienstverlening. Openbaar belang/ doelstelling Doelstelling: elke druppel duurzaam is de strategie tot en met 2030, hierbij zijn er drie aandachtsgebieden: duurzaam watersysteem, duurzame bronnen en duurzaam gebruik van drinkwater. Bedragen (x € 1 miljoen)
Financiële kengetallen
Risico's
Begin van het jaar 2024
Eind van het jaar 2024
Eigen vermogen
678
714
Vreemd vermogen
1.560
1685
Financieel resultaat na belastingen
2024: € 34,5
2023: € 27,2
Dividend Staphorst
2023: 0
2024: 0
Beperkt tot deelname in aandelenkapitaal. Een aanvullend risico is het achterblijven van de geraamde dividendinkomsten. De toegenomen investeringsbehoefte zorgt voor druk op de financiële ratio's . Per eind 2024 is de solvabiliteit 29,8%. Bij een solvabiliteit < 30% wordt in beginsel geen dividend uitgekeerd, maar Vitens streeft naar een solvabiliteit van minimaal 35%. Dit betekent dat bij ongewijzigd beleid de komende jaren geen perspectief op dividend is.
Enexis Holding N.V. Bestuurlijk belang
pagina 80 van 117
Via stemrecht op aandelen: 0,0226% Portefeuillehouder: wethouder L. Mulder.
Financieel belang gemeente
Totaal aantal aandelen: 33.779. Daarnaast heeft de gemeente Staphorst in 2020 een converteerbare hybride aandeelhouderslening verstrekt aan Enexis Holding N.V. voor een bedrag van € 112.836. Begin 2023 heeft een aandelenwaarding plaatsgevonden, de puntschatting bedraagt € 38,83 per aandeel.
Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland voor de aansluiting van Openbaar belang/ doelstelling ongeveer 2,8 miljoen huishoudens, bedrijven en overheden. De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met onder andere toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. Bedragen (x € 1 miljoen)
Begin van het jaar 2024
Eind van het jaar 2024
Eigen vermogen
5.320
5.538
Vreemd vermogen
5.140
5.949
Financieel resultaat
2023: 72.000
2024: 254.000
Dividend Staphorst (x €1)
2023: 8.000
2024: 29.000
Financiële kengetallen
Risico's
Verkenningen van netbeheer NL en de individuele netbeheerders geven aan dat de energietransitie een enorme investeringsopgave en daaruit voortvloeiende kapitaalbehoefte tot gevolg heeft. Uitgangspunt is dat Enexis financieel solide blijft, geen financiële risico’s neemt en tenminste een A credit-rating behoudt. Eind 2022 hebben de 3 regionale netbeheerders (Enexis, Alliander en Stedin) en hun aandeelhouders een onderhandelaarsakkoord bereikt met het Rijk over de voorwaarden en het proces voor een toekomstige participatie door het Rijk als de kapitaalbehoefte de mogelijkheden van het bedrijf en de huidige aandeelhouders overstijgt. In het voorjaar van 2024 heeft de AvA ingestemd met een aanpassing van het strategisch plan (2022) in verband met de nieuwe wet collectieve warmtevoorziening. Enexis treft op basis daarvan voorbereidingen voor een actieve rol bij de ontwikkelingen van initiatieven in haar verzorgingsgebied.
Vennootschap Wadinko B.V. te Zwolle Bestuurlijk belang
Via stemrecht op aandelen: 1,67%, portefeuillehouder wethouder L. Mulder.
Financieel belang gemeente
40 aandelen, geen balanswaarde
Openbaar belang/ doelstelling
De vennootschap heeft tot doel het deelnemen in ondernemingen en vennootschappen, met name die welke ten doel hebben het stimuleren van en het deelnemen in ontwikkelingen en projecten op het gebied van milieu, techniek en innovatie, alsmede het daartoe deelnemen in andere ondernemingen en vennootschappen. Bedragen (x € 1 miljoen)
Financiële kengetallen
Risico's
Begin van het jaar 2024
Einde van het jaar 2024
Eigen vermogen
82,9
85,0
Vreemd vermogen
8,7
10,2
Financieel resultaat
2023: 1,9
2024: 3,6
Dividend Staphorst (x €1)
2023: 25000
2024: 25.000
Inherent aan haar doelstellingen loopt Wadinko risico’s. Door de interne maatregelen, met betrekking tot risicobeheersing, zoals beschreven in de jaarrekening, zijn de risico’s voor de aandeelhouders beperkt.
4 | Bestaande verbonden partijen - Stichtingen en verenigingen Stichting dagelijks beheer MCR te Rouveen
pagina 81 van 117
Bestuurlijk belang
Via stemrecht in dagelijks bestuur van de MCR. Andere partijen in de stichting: basisschool de Triangel en basisschool de Levensboom.
Financieel belang gemeente
De begrote exploitatiebijdrage aan de stichting voor de kosten van de sportzalen en peuterspeelzaal bedraagt voor 2026 € 46.000. De gemeente geeft het publieksbelang en de behartiging hiervan vorm via de privaatrechtelijke weg door: •
De wettelijke zorgplicht voor het aanbieden van een ruimte voor gymlessen;
•
Het initiëren en te faciliteren van het multifunctionele karakter van de MCR vorm en inhoud te geven;
•
Ruimte te bieden aan het peuterspeelzaalwerk;
•
De openbare bibliotheek een uitleenruimte ter beschikking te stellen.
Openbaar belang/ doelstelling
Door deze constructie worden basisschool de Triangel en basisschool de Levensboom hierbij betrokken Bedragen (x € 1)
Begin van het jaar 2024
Einde van het jaar 2024
Eigen vermogen
43.000
57.000
Vreemd vermogen
118.000
153.000
2023: -/- 61.000
2024: +/+ 14.000
Financiële kengetallen
Resultaat
Risico's
pagina 82 van 117
Doordat de exploitatie en beheer van de bijzondere scholen wettelijk op afstand zijn gezet, is geen sprake van volledige betrokkenheid. De gemeente heeft een (gering) aandeel van 27% in deze stichting op basis van de vloeroppervlakte.
Paragraaf 6 - Grondbeleid Inleiding op de paragraaf Algemeen Deze paragraaf beschrijft de gemeentelijke visie op het grondbeleid en de wijze van uitvoering en de ontwikkelingen. Er wordt een actuele prognose van de te verwachten resultaten, de onderbouwing van de geraamde winstnemingen, de beleidsuitgangspunten en de bestaande risico’s binnen de grondexploitatie voor de omvang van de reserve opgenomen. Onder grondbeleid verstaan we het gehele instrumentarium dat de gemeente ter beschikking staat om de vastgestelde ruimtelijke, en deels ook economische doelstellingen te realiseren. Het grondbeleid is opgenomen in de omgevingsvisie 'Staphorst voor elkaar' welke is vastgesteld door de raad op 9 januari 2018. In deze begroting en de paragraaf grondbeleid is geen rekening gehouden met mogelijke kosten en opbrengsten voor grondexploitaties die nog niet zijn vastgesteld.
In exploitatie zijnde gronden Voor het totaal van in exploitatie zijnde complexen geven wij u de volgende uitkomsten: Geraamde te maken kosten: Per complex (x €1.000)
2026
De Esch IV (faciliterend)
2027
2028
2029
Totaal
1.580
0
0
0
1.580
877
821
145
308
2.151
Rouveen-Zuid fase 1 + 2A
1.467
0
0
0
1.467
Totaal
3.924
821
145
308
5.198
De Esch 0
Geraamde verkopen/opbrengsten: Per complex (x €1.000)
2026
2027
2028
2029
Totaal
De Esch 0
1.297
1.297
1.297
0
3.891
Totaal
1.297
1.297
1.297
0
3.891
Het geraamde eindresultaat: Per complex (x €1.000) De Esch IV (faciliterend)
2026
2027
2028
2029
Totaal
174
0
0
0
174
De Esch 0
0
0
0
942
942
Rouveen-Zuid fase 1 +2A
0
N.t.b. (wordt herzien)
0
0
0
174
0
0
942
1.116
Totaal
pagina 83 van 117
Strategische gronden De gemeente heeft op 1 januari 2026 naar verwachting een boekwaarde strategische gronden / gronden gebiedsontwikkeling van € 2.891.000. Deze waarde is toegenomen vanwege de verwerving van strategische gronden in boekjaar 2025. Tussentijdse winstnemingen Winsten op grondexploitaties mogen niet in de begroting worden opgenomen. Voordelen op grondexploitaties worden bij de samenstelling van de jaarrekening ten gunste van de reserve grondexploitatie gebracht. Risico ’s | Reserve Grondbeleid gaat gepaard met (grote) financiële kansen en risico’s. Als algemene risico’s in de grondexploitatie kunnen worden genoemd: a. Conjunctuur- en renterisico’s Hierdoor kan de vraag naar bouwgrond inzakken en renteverliezen ontstaan. b. Verwerving Het niet tijdig kunnen verwerven van gronden en het stijgen van aankoopprijzen. c. Milieurisico’s De zogenaamde schone grond verklaring wordt niet afgegeven wegens aangetroffen milieuvervuiling. d. Planschadeclaims Omwonenden die zich gedupeerd voelen kunnen om een schadevergoeding vragen bij de initiatiefnemer. e.
Gevolgen economische situatie Denk aan hoge inflatie Reserve voor grondexploitatie In de nota reserves en voorzieningen 2022 is bepaald dat, gelet op het bedrijfsrisico, een reserve gebaseerd op ± 30% van de boekwaarde van de strategische gronden en gronden gebiedsontwikkeling als voldoende kan worden beschouwd Omschrijving (bedragen x €1.000)
1-1-25
1-1-26
1-1-27
1-1-28
1-1-29
Reserve voor grondexploitaties
5.997
5.973
5.935
5.897
5.859
Boekwaarde strategische gronden/gronden gebiedsontwikkeling
2.279
2.891
2.891
2.891
2.891
Percentage van de boekwaarde
263 %
207 %
205 %
204 %
203 %
De stand van de reserve is ruim voldoende. Hiermee wordt voldaan aan de hierboven genoemde beleidsbepaling.
Ontwikkelingen (toekomstige) grondexploitatie De Esch 0 Het bestemmingsplan van het bedrijventerrein De Esch 0 is in 2024 samen met de bijbehorende grondexploitatie vastgesteld door de raad. Er zijn zienswijzen ingediend en op dit moment loopt de afhandeling daarvan nog. Verwacht wordt dat de uitvoering van het bouw- en woonrijp maken medio 2025 gestart kan worden. Waarop ook de uitgifte van de kavels eind 2025/begin 2026 gestart kan worden. Facilitaire grondexploitatie De Esch IV Binnen de grondexploitatie De Esch IV (facilitair) is de gemeente de uitvoerende partij. Vanuit die rol is zij verantwoordelijk voor het bouw- en woonrijp maken van het plangebied. De kosten hiervan kan de gemeente verhalen op de betreffende grondeigenaren, waaronder de gemeente. Naar verwachting zal in de loop van 2026 de grondexploitatie gereed zijn. Rouveen- Zuid (Fase 1 en 2a) De woningbouwlocatie Rouveen Zuid fase 1 is in 2024 uitgebreid met fase 2a, de ontwikkeling van 17 sociale huurwoningen. In fase 1 zijn nagenoeg alle kavels definitief uitgegeven. Dit jaar wordt er gestart met de definitieve inrichting van de woonwijk. Bij fase 2a is hoger beroep ingesteld bij de Raad van State, hierdoor is de realisatie van de 17 woningen vertraagd.
pagina 84 van 117
Paragraaf 7 - Lokale heffingen Inleiding op de paragraaf Naast de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de specifieke uitkeringen van het Rijk, zijn de lokale heffingen het belangrijkste deel van de gemeentelijke inkomsten. De lokale heffingen bestaan uit de gemeentelijke belastingen, rechten en retributies. Lokale belastingen worden onderscheiden in heffingen waarvan de besteding gebonden dan wel ongebonden is. Ongebonden lokale heffingen (OZB, forensenbelasting en toeristenbelasting) worden tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend, omdat de besteding niet is gebonden aan een bepaalde taak. Gebonden heffingen, zoals de afvalstoffenheffing en de rioolheffing, worden verantwoord op het betreffende programma en worden niet tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. Voor het betalen van rechten en retributies verricht de gemeente diensten. De kosten van de gemeentelijke dienstverlening worden doorberekend in deze tarieven.
Begroting inkomsten Over het houden van honden wordt een belasting geheven op grond van artikel 226 van de Gemeentewet. Raming inkomsten in begroting In onderstaande tabel zijn de verwachte baten uit gemeentelijke belastingen en leges opgenomen:
Soort heffing (bedragen x € 1.000)
Toelichting Begrote opbrengst 2026 Begrote opbrengst 2025
Werkelijke opbrengst 2024
OZB-eigenaar (won./niet-woningen)
1
4.119
3.823
3.647
OZB-gebruiker (niet-woningen)
1
1.033
932
889
Toeristenbelasting
2
133
133
104
Forensenbelasting
3
87
86
111
5.372
4.974
4.751
Subtotaal algemene belastingen
Rioolheffing en rioolaansluitbijdrage
4
1.714
1.680
1.720
Afvalstoffenheffing
5
1.575
1.552
1.486
Begraafrechten
6
398
392
305
Marktgeld
7
37
37
36
Hondenbelasting
8
67
66
59
Leges omgevingsvergunningen
9
840
895
1.222
Leges burgerzaken
10
405
374
347
Leges vergunningen APV
11
13
13
12
Subtotaal tarieven, heffingen en leges
5.049
5.009
5.187
Totaal lokale heffingen
10.421
9.983
9.938
pagina 85 van 117
Toelichting gemeentelijke belastingen en heffingen 1) Onroerendezaakbelastingen (OZB) De OZB kent 3 tarieven; ozb voor eigenaren van woningen, ozb voor eigenaren van niet-woningen en ozb voor gebruikers van niet-woningen. Bij de onroerendezaakbelastingen is de herwaardering als gevolg van de wet Waardering Onroerende Zaken (wet WOZ) van belang. Deze WOZ-waarde wordt jaarlijks vastgesteld en voor het belastingjaar 2026 gaat het daarbij om de waarde per peildatum 1 januari 2025. De uitkomsten van deze herwaardering zijn medebepalend voor de definitieve tarieven onroerendezaakbelastingen voor 2026 die de raad medio december 2025 vast zal stellen. Als de gemiddelde waarde een stijging laat zien dan dalen de tarieven en als de gemiddelde waarde een daling laat zien stijgen de tarieven. Dit voorkomt dat eigenaren en gebruikers gemiddeld genomen meer of minder gaan betalen dan de inflatie aanpassing. De definitieve OZB-tarieven worden in december aangeboden aan de raad ter vaststelling samen met de andere leges en tarieven. 2) Toeristenbelasting De toeristenbelasting wordt geheven van personen die tegen een vergoeding in de gemeente verblijven zonder hier ingeschreven te staan. De wettelijke grondslag ligt in artikel 224 van de Gemeentewet. Voor 2025 is het tarief vastgesteld op € 1,25 per overnachting. Dit tarief geldt voor de periode 2025–2027.
De opbrengst bedroeg in 2024 € 104.000. Voor 2025 en 2026 is een opbrengst van € 133.000 begroot. Bij de vaststelling van de verordening in december 2025 wordt uitgegaan van het reeds vastgestelde tarief van € 1,25. De daadwerkelijke opbrengst hangt af van het aantal overnachtingen en de toeristische aantrekkingskracht van Staphorst. 3) Forensenbelasting De forensenbelasting wordt geheven van personen die in de gemeente een gemeubileerde woning beschikbaar houden, zonder dat zij hier hun hoofdverblijf hebben. De heffing wordt gebaseerd op de WOZ-waarde van de betreffende woningen. De opbrengst in 2024 bedroeg € 111.000. Voor 2025 is een bedrag van € 86.000 begroot. Voor 2026 wordt gerekend met een opbrengst van € 87.000. Deze inkomsten hangen samen met het aantal beschikbare recreatiewoningen. De raad stelt jaarlijks de tariefklassen vast. 4) Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven om de kosten voor het beheer van de riolering en de gemeentelijke waterzorg te dekken. Huishoudens en bedrijven betalen via een vast tarief, dat is afgestemd op de kosten van het beheer. De wettelijke basis ligt in artikel 228a van de Gemeentewet. De opbrengst bedroeg in 2024 € 1.720.000. Voor 2026 is een opbrengst van € 1.714.000 begroot. Voor een gemiddeld huishouden bedraagt het tarief in 2025 € 208.
De tarieven worden jaarlijks vastgesteld op basis van de meerjarige kosten en de gewenste kostendekkendheid. Op basis van artikel 229 Gemeentewet heft de gemeente een rioolaansluitbijdrage voor de totstandkoming van een rioolaansluiting op gemeentelijke voorzieningen. Ook is het rioolaansluitbeleid hierop van toepassing. De aansluitbijdrage wordt niet afzonderlijk geheven voor percelen die onder de gemeentelijke uitbreidingsplannen vallen. Daar zijn de kosten verwerkt in de grondprijs. 5) Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing wordt geheven om de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval te bekostigen. De tarieven bestaan uit een vast recht en een bedrag per lediging. De wettelijke basis ligt in de Wet milieubeheer. De opbrengst in 2024 bedroeg € 1.486.000. Voor 2026 is een opbrengst van € 1.575.000 begroot. Voor een gemiddeld huishouden bedraagt de heffing in 2026 € 265 per jaar (2025: € 257). De tarieven worden jaarlijks aangepast op basis van de werkelijke kosten en de inflatieontwikkeling. Indien er tekorten of overschotten zijn, worden deze via de voorziening of reserve afvalstoffenheffing verrekend. 6) Begraafrechten De begraafrechten worden geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen en de dienstverlening rondom begraven. De wettelijke basis ligt in artikel 229 van de Gemeentewet.
De kostendekkendheid van deze heffing ligt momenteel rond de 60%. Dit betekent dat de gemeente een belangrijk deel van de kosten zelf bijlegt, vanuit de algemene middelen. Dit wordt bewust gedaan om de lasten voor nabestaanden betaalbaar te houden. 7) Marktgeld Het marktgeld wordt geheven voor het innemen van een standplaats op de wekelijkse markt en bij evenementen. De wettelijke basis ligt in artikel 229 van de Gemeentewet. 8) Hondenbelasting Over het houden van honden wordt een belasting geheven op grond van artikel 226 van de Gemeentewet.
pagina 86 van 117
9) Leges omgevingsvergunningen Voor het behandelen van aanvragen voor bouw- en omgevingsvergunningen brengt de gemeente leges in rekening. De opbrengsten mogen maximaal kostendekkend zijn en hangen sterk samen met de ontwikkeling in de bouwactiviteiten. In 2024 bedroegen de opbrengsten € 1.222.000, dit had te maken met bovengemiddeld veel aanvragen in 2024 als gevolg van de nieuwe Omgevingswet vanaf 2025. Voor 2026 is € 840.000 begroot. 10) Leges burgerzaken Voor producten en diensten van burgerzaken, zoals paspoorten, rijbewijzen en uittreksels, worden leges geheven. De tarieven bestaan uit een landelijke component (rijksleges) en een gemeentelijke opslag. 11) Leges APV-vergunningen Onder deze leges vallen vergunningen op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), zoals evenementenvergunningen. De opbrengsten zijn afhankelijk van het aantal evenementen.
Kostendekkendheid tarieven De berekening van de kostendekkendheid van de heffingen en leges is op basis van de begroting 2026 als volgt: Omschrijving (bedragen x € 1.000)
Leg es APV
Afvalstoffenh effing
Rioolhef fing
Rioolaansluitbi jdrage
Begra ven
Leges burgerza ken
Leges Omgeving swet
1.553
1.211
91
415
385
769
35
261
-
-
-
-
-
-
1.293
1.211
91
415
385
769
35
Kwijtschelding
30
31
-
-
-
-
-
Overhead
101
170
19
250
122
314
30
BTW
272
147
14
-
-
-
-
Totale kosten
1.696
1.559
124
664
507
1.083
65
Opbrengsten
1.575
1.545
91
398
405
840
13
Kostendekken dheid tarieven (%)
93%
99%
73%
60%
80%
78%
20 %
Kosten
Inkomsten
Netto kosten
Toe te rekenen kosten
De tekorten op de afvalstoffen- en rioolheffing worden gedekt uit de reserve matiging afvalstoffenheffing en de voorziening rioolbeheer.
pagina 87 van 117
Kwijtscheldingsbeleid Belastingschuldigen voor wie het buitengewoon bezwaarlijk is om de aanslag gemeentelijke belastingen te betalen vanwege het lage inkomen kunnen voor kwijtschelding in aanmerking komen. In de ‘Leidraad Invordering” staan de voorwaarden en berekeningen voor het verlenen van kwijtschelding. Voor wat betreft kwijtschelding is de verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2023 tevens van toepassing. In deze verordening is geregeld dat kwijtschelding mogelijk is voor: afvalstoffenheffing, rioolheffing en onroerendezaakbelasting (eigenaar woningen). Of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding van de aanslag gemeentelijke belastingen is afhankelijk van het inkomen, ontvangen toeslagen, vermogen en specifieke uitgaven zoals huur, premie ziektekostenverzekering en kosten van kinderopvang.
Lokale lastendruk Voor een meerpersoonshuishouden in Staphorst bedragen de woonlasten € 912 per jaar (2025). De woonlasten in de goedkoopste gemeente bedragen € 680 (Ameland) en in de duurste € 2.117 (Bloemendaal) per jaar. Daarbij wordt rekening gehouden met de OZB (voor een woning met een gemiddelde waarde), de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. In de paragraaf Weerstandsvermogen wordt nader ingegaan op de aanwezige ruimte in de belastingcapaciteit van onze gemeente.
Bron: www.coelo.nl
pagina 88 van 117
Paragraaf 8 - Openbaarheidsparagraaf (Woo) Inleiding op de paragraaf De Wet open overheid (Woo) trad in 2022 in werking ter vervanging van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo beoogt een transparante overheid met als uitgangspunt dat iedereen recht heeft op toegang tot overheidsinformatie en dat die informatie in beginsel openbaar is. Een belangrijk verschil met de Wob is dat gemeenten onder de Woo naast informatie op verzoek ook verplicht zijn informatie actief openbaar te maken. Deze paragraaf beschrijft de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van de Woo.
Wet open overheid Actieve openbaarmaking De Woo verplicht gemeenten om documenten uit elf informatiecategorieën actief openbaar te maken. Deze verplichting wordt landelijk gefaseerd ingevoerd. Staphorst sluit hierbij aan bij de landelijke fasering en voorzieningen zoals het Woo-register. Sinds 2024 publiceren we Woo-besluiten via open.staphorst.nl. In 2026 zetten we verdere stappen om nieuwe categorieën actief openbaar te maken. Passieve openbaarmaking Woo-verzoeken worden behandeld door de Woo-coördinator, met ondersteuning van Juridische Zaken (anonimisatie) en Communicatie (publicatie). In 2025 zijn tot september elf Woo-verzoeken ontvangen. Bij zes verzoeken zijn besluiten gepubliceerd, de overige zijn ingetrokken, omgezet of nog in behandeling. Gepubliceerde Woo-dossiers 2025 (peildatum september 2025) Datum
Dossier
04-09-2025
Woo-dossier Sinterklaasintocht 2025
20-08-2025
Woo-dossier woningbouwplannen ontwikkellocaties Slingenberg
17-06-2025
Woo-dossier perceel Gemeenteweg
04-04-2025
Herstelbesluit Woo-dossier slootdempingen
26-03-2025
Herstelbesluit Woo-dossier Sinterklaasintocht
20-03-2025
Woo-dossier verwerking en opslag van persoonsgegevens buiten vak applicaties
Middelen De structurele middelen uit de algemene uitkering worden ingezet om de uitvoering van de Woo structureel te borgen. Hiermee wordt voorzien in de afhandeling van Woo-verzoeken, het versterken en onderhouden van de informatiehuishouding en de licenties die daarvoor benodigd zijn. De incidentele middelen worden gericht aangewend voor implementatie en vernieuwingsprojecten die bijdragen aan de verdere uitrol van de Woo, zoals de ontwikkeling van het platform open.staphorst.nl en de ondersteuning van de projectorganisatie. Vooruitblik De komende jaren breidt Staphorst de actieve openbaarmaking uit en wordt de informatiehuishouding versterkt. Daarbij ligt de nadruk op het verbeteren van werkprocessen, het moderniseren van systemen en het vergroten van de vindbaarheid van informatie via een nieuwe digitale omgeving en een betere Informatiehuishouding.
pagina 89 van 117
Financiële begroting
pagina 90 van 117
Overzicht van baten en lasten Exploitatie
Begroting 2026 Lasten
Baten
0 Bestuur en ondersteuning
-4.425.061
41.774.970
Stortingen
Onttrekkingen
1 Veiligheid
-2.062.751
79.394
2 Verkeer, vervoer & waterstaat
-3.584.912
133.960
3 Economie
-2.888.137
2.728.482
0
5.000
-154.654
4 Onderwijs
-2.821.494
439.014
0
1.375.439
-1.007.040
0
Saldo
1.365.803
38.715.712
0
8.182
-1.975.175
-1.379.501
1.561.574
-3.268.880
5 Sport, cultuur & recreatie
-5.085.865
240.992
0
424.307
-4.420.566
6 Sociaal domein
-21.948.634
8.270.970
0
198.000
-13.479.665
7 Volksgezondheid & milieu
-6.049.732
4.251.316
0
536.190
-1.262.227
8 Volkshuisvesting & Ruimt.ord.
-4.147.490
2.323.007
0
0
-1.824.483
9 Overhead
-11.000.978
112.235
0
208.157
-10.680.586
Totaal
-64.015.055
60.354.339
-1.379.501
5.682.652
642.435
pagina 91 van 117
Toelichting op het overzicht van baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen 1 | Lokale heffingen Het verloop van de opbrengsten van de niet bestedingsgebonden gemeentelijke heffingen is als volgt: Begroting 2025 (na wijz.)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
4.535
4.754
5.152
5.439
5.745
5.938
Forensenbelasting
111
86
87
114
115
116
Toeristenbelasting
104
133
133
133
183
183
Hondenbelasting
59
66
67
68
69
70
4.809
5.039
5.439
5.754
6.112
6.307
Begroting 2025 (na wijz.)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Soort
Rekening 2024
OZB
Totaal (x € 1.000)
2 | Algemene uitkeringen Soort
Rekening 2024
Algemene uitkering
32.627
33.716
35.278
36.287
37.403
38.796
Uitkeringsfactoren
1,395
1,472
1,493
1,539
1,583
1,630
(x € 1.000)
De geraamde algemene uitkeringen uit het gemeentefonds zijn gebaseerd op de meicirculaire 2025. 3 | Dividenden en interest Onderstaand een overzicht van de (geraamde) dividenden en interest (rente). Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Enexis N.V. - dividend
8
17
17
17
17
17
Enexis B.V. - interest deelneming
-
2
2
2
2
2
Rendo N.V. - dividend
223
238
238
238
238
238
Wadinco N.V. - dividend
25
21
21
21
21
21
-
80
80
80
80
80
Rova N.V. - achtergestelde lening
30
30
30
30
30
30
Bank Nederlandse gemeenten
883
259
250
-
-
-
1.169
647
638
388
388
388
Rova N.V. - dividend
(x € 1.000)
Het dividend en de rente van de achtergestelde lening Rova wordt als bate meegenomen in de kostendekkendheid berekening van de afvalstoffenheffing.
pagina 92 van 117
4 | Saldo financieringsfunctie Rekening 2024
Begroting 2025 (na wijz.)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Rentebaten
908
264
255
35
35
35
Rentelasten
0
0
0
0
0
173
908
264
255
35
35
-138
Saldo (x € 1.000)
pagina 93 van 117
Incidentele lasten per programma Aanvullende toelichting: Het wegenonderhoud en vervangingsinvesteringen wegen betreffen (jaarlijkse) stortingen in de reserve, incidentele formatie is een tijdelijk inhuurbudget en de overige posten (m.u.v. de vennootschapsbelasting) betreffen projecten (incidentele budgetten) met een start- en einddatum en zijn daarmee incidenteel van aard.
Incidentele lasten per programma
Begroting 2026
MJB 2027
MJB 2028
MJB 2029
Programma 0 | Algemeen bestuur en organisatie Vennootschapsbelasting - t.l.v. reserve grondexploitatie
33
Incidentele formatie - t.l.v. reserve zonder bestemming
80
Stelpost invulling welzijnsfunctie
700
Installatie nieuwe raad - t.l.v. reserve zonder bestemming
50
33
33
33
700
700
700
Programma 1 | Openbare orde en veiligheid Programma 2 | Verkeer en openbare ruimte Groot wegenonderhoud - t.g.v. reserve wegenonderhoud
1030
1.030
1.030
1.030
Vervangingsinvesteringen wegen - t.g.v. reserve wegen
350
325
300
300
Agrarische coaching - t.l.v.. reserve zonder bestemming
29
29
Beveiliging bedrijventerrein
5
5
5
5
970
900
Programma 3 | Economie / ondernemen
Programma 4 | Onderwijs Opstellen business cases Integraal Huisvestingsplan Onderwijs - t.lv. reserve zonder bestemming Programma 5 | Sport, cultuur, recreatie en toerisme Groenrenovatie (Kastanjelaan, Staphorst-Zuid/Noord, Rouveen) - t.l.v. reserve zonder bestemming
50
Herijking groenbeheerplan - t.l.v. reserve zonder bestemming
35
Projectplan permanente bewoning/revitalisering recreatiewoningen
102
Bijdrage stichting recreatie & toerisme (projectondersteuning) - t.l.v. reserve zonder bestemming
70
Programma 6 | Sociaal domein Huisvesting Nieuwkomersonderwijs
26
15
413
648
Programma 7 | Volksgezondheid en milieu Duurzaamheid - t.l.v. reserve duurzaamheid Programma 8 | Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Omgevingsplan - t.l.v. reserve zonder bestemming
250
Beleidshuis - t.l.v. reserve zonder bestemming
125
Uitvoering actieprogramma Wonen - t.l.v. reserve zonder bestemming
100
Programma 9 | Overhead Informatiemanagement - t.l.v. reserve zonder bestemming
129
Implementatie applicatie
11
Incidentele formatie - t.l.v. reserve zonder bestemming Totaal incidentele lasten
pagina 94 van 117
130
535
337
307
37
5.093
4.152
2.375
2.105
Incidentele baten per programma Incidentele baten per programma
Begroting 2026
MJB 2027
MJB 2028
MJB 2029
Programma 0 | Algemeen bestuur en organisatie Reserve grondexploitatie
33
Reserve zonder bestemming
130
33
33
33
Stelpost invulling welzijnsfunctie
700
700
700
700
1008
1.008
1.008
1.008
29
29
970
900
Programma 1 | Openbare orde en veiligheid Programma 2 | Verkeer en openbare ruimte Reserve wegenonderhoud Programma 3 | Economie / ondernemen Reserve zonder bestemming Programma 4 | Onderwijs Reserve zonder bestemming Programma 5 | Sport, cultuur, recreatie en toerisme Reserve zonder bestemming
257
Programma 6 | Sociaal domein Programma 7 | Volksgezondheid en milieu Reserve duurzaamheid
413
648
Programma 8 | Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Reserve zonder bestemming
475
Programma 9 | Overhead Reserve zonder bestemming
675
467
307
37
Totaal incidentele baten
4.690
3.785
2.048
1.778
pagina 95 van 117
Balans Balans per 31 december 2024 t/m 2029 ACTIVA
Rekening 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Begroot 2028
Begroot 2029
VASTE ACTIVA
Materiële vaste activa
35.330
39.064
46.549
50.773
50.707
45.974
Investeringen met een economisch nut *
19.603
17.145
20.369
26.345
25.825
23.321
Investeringen met een economisch nut waarvoor een heffing kan worden geheven
7.499
8.079
8.954
8.154
8.488
7.769
Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut
8.228
13.840
17.226
16.274
16.394
14.884
Financiële vaste activa
1.607
1.129
1.156
1.156
1.156
1.156
Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen
184
184
184
184
184
184
Leningen aan deelnemingen
492
492
492
492
492
492
Overige langlopende leningen
931
453
480
480
480
480
36.937
40.193
47.705
51.929
51.863
47.130
Voorraden
-1.573
1.773
-357
429
-709
-401
Onderhanden werk, waaronder gronden in exploitatie
-1.573
1.773
-357
429
-709
-401
Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar
30.962
10.508
10.329
2.200
1.165
3.659
Vorderingen op openbare lichamen
4.949
3.547
0
0
0
0
Uitzettingen in 's Rijks schatkist < 1 jaar
24.524
5.598
8.938
809
-226
2.268
Overige vorderingen
1.489
1.362
1.391
1.391
1.391
1.391
Liquide middelen
13
19
14
14
14
14
Kassaldi
1
1
1
1
1
1
Banksaldi
12
18
13
13
13
13
1.625
1.509
1.852
1.852
1.852
1.852
Van Europese of Nederlandse overheid nog te ontvangen specifieke uitkeringen
125
562
495
495
495
495
Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen
1.500
947
1.357
1.357
1.357
1.357
TOTAAL VASTE ACTIVA
VLOTTENDE ACTIVA
Overlopende activa
pagina 96 van 117
TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA
31.028
13.809
11.838
4.495
2.322
5.124
TOTAAL-GENERAAL
67.965
54.002
59.543
56.424
54.185
52.254
PASSIVA
Rekening 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Begroot 2028
Begroot 2029
VASTE PASSIVA
Eigen vermogen
55.564
47.165
46.626
43.451
42.160
41.170
Algemene reserves
13.371
16.570
13.991
13.200
12.855
12.882
Bestemmingsreserves: - overige bestemmingsreserves
40.066
29.087
31.992
30.251
29.203
28.155
Resultaat na bestemming: nog te bestemmen resultaat
2.127
1.508
643
0
102
133
Voorzieningen
2.873
2.095
2.217
2.273
2.073
1.735
Voorzieningen
2.873
2.095
2.217
2.273
2.073
1.735
0
0
0
0
0
0
58.437
49.260
48.843
45.724
43.485
41.554
Netto vlottende schulden met een rente typische looptijd <1 jaar
2.672
1.640
3.000
3.000
3.000
2.000
Overige vlottende schulden
2.672
1.640
3.000
3.000
3.000
2.000
Overlopende passiva
6.856
3.102
7.700
7.700
7.700
7.700
Van Europese of Nederlandse overheid ontvangen, nog te besteden specifieke uitkeringen
3.060
752
3.500
3.500
3.500
3.500
Nog te betalen bedragen
3.796
2.350
4.200
4.200
4.200
4.200
TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA
9.528
4.742
10.700
10.700
10.700
10.700
TOTAAL-GENERAAL
67.965
54.002
59.543
56.424
54.185
52.254
Vaste schulden met een rentetypische looptijd > 1 jaar Overige leningen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer TOTAAL VASTE PASSIVA
VLOTTENDE PASSIVA
Gewaarborgde geldleningen
pagina 97 van 117
Garantstellingen (x € 1.000)
* Het verloop van de activa is gebaseerd op huidige besluitvorming. Hierbij is nog geen rekening gehouden met mogelijke toekomstige in exploitatie te nemen gronden, de mogelijke opbrengsten die hieruit voortkomen en het effect hiervan op andere balansposten.
pagina 98 van 117
Overzicht reserves- en voorzieningenpositie Reserves en voorzieningen Ontwikkeling reserves- en voorzieningenpositie 2024 - 2029 Omschrijving (x € 1.000)
JR 2024
2025
2026
2027
2028
2029
Niet bestemde reserves
19.368
16.695