3. Milieu effect beschouwing
Tekst van het document
De aanwezigheid van bestaande groenstructuren, gecombineerd met het behoud van open en natuurrijke gebieden, versterkt de kwaliteit van de openbare ruimte. Dit betekent niet alleen een verbetering van de luchtkwaliteit en het microklimaat, maar ook meer mogelijkheden voor ontspanning en sociale ontmoeting. Het dorpskarakter met zijn kleinschalige schaal en overzichtelijkheid bevordert bovendien de sociale veiligheid en het gevoel van verbondenheid, wat bijdraagt aan het algemeen welzijn. Toch kan de beperkte omvang van nieuwe ontwikkelingen ook beperkingen met zich meebrengen. De kleinschaligheid kan de mogelijkheden voor de realisatie van nieuwe sportvoorzieningen of intensievere recreatieve functies beperken, waardoor het aanbod mogelijk onvoldoende meegroeit met de vraag van een veranderende en mogelijk groeiende bevolking. Bodem, water en ondergrond Het scenario Staphorst Lokaal kenmerkt zich door een sterke focus op rentmeesterschap en zorgvuldige omgang met bodem en water, wat een gunstige invloed heeft op de kwaliteit en functie van de ondergrond. Door het behouden en herstellen van natuurlijke watersystemen en het sturen op water en bodem in de ruimtelijke inrichting, wordt het watersysteem verder versterkt en blijft de waterkwaliteit gewaarborgd.
Daarnaast draagt het beperken van verharding en het stimuleren van infiltratie bij aan het behouden van gezonde grondwaterstanden en het voorkomen van wateroverlast. De kleinschalige en gebiedseigen ontwikkeling zorgt ervoor dat de impact op de bodem beperkt blijft, waardoor verdichting en bodemverontreiniging zoveel mogelijk worden tegengegaan. Historisch kapitaal Het scenario Staphorst Lokaal legt expliciet de nadruk op het behoud en de versterking van het historisch kapitaal van de gemeente. De cultuurhistorische linten, het slagenlandschap en andere karakteristieke landschapselementen worden gezien als kernkwaliteiten die de identiteit van het gebied bepalen. Deze waardering vertaalt zich in een ontwikkelstrategie waarbij nieuwe initiatieven zorgvuldig worden getoetst aan hun effect op archeologische en cultuurhistorische en landschappelijke waarden. In het Staphorst Lokaal scenario wordt tot 2030 in beperkte mate lintverdichting toegepast in de Streek. De huizen in de streek van Staphorst hebben een hoge culturele waarde vanwege het unieke, karakteristieke bebouwingspatroon, de vele monumenten. Door kleinschalige en op maat gemaakte ontwikkelingen wordt het risico op aantasting van archeologische vindplaatsen, historische- en landschappelijke structuren geminimaliseerd.
Bovendien stimuleert het scenario het herstel en behoud van landschapselementen zoals houtwallen, erven en andere traditionele structuren, wat bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit en de herkenbaarheid van het gebied.
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
Concluderend biedt de nadruk op rentmeesterschap en kwaliteit in dit scenario een goede basis voor het behoud van het historisch kapitaal. Wonen en voorzieningen In dit scenario wordt de woningvoorraad bewust beperkt uitgebreid, met een sterke focus op inbreiding en het behoud van het dorpse en landschappelijke karakter. In dit scenario zullen de kern Staphorst in totaal 750 woningen bijkomen. Hoewel deze aanpak het unieke karakter van de gemeente Staphorst beschermt, kan de beperkte woningbouwcapaciteit leiden tot een tekort aan betaalbare en diverse woonmogelijkheden, wat met name jonge gezinnen en andere doelgroepen kan ontmoedigen zich hier te vestigen. De kleinschalige groei en het terughoudende beleid kunnen bovendien het voorzieningenniveau onder druk zetten. Met een stagnatie of zelfs afname van het aantal inwoners is het moeilijk om voorzieningen vitaal en aantrekkelijk te houden, wat kan resulteren in een afname van het aanbod of langere reisafstanden voor basisvoorzieningen zoals winkels, scholen en gezondheidszorg. Anderzijds zullen grootschalige woningbouwprojecten in dit scenario uitblijven. Hierdoor ontstaat er ook minder behoefte om het aanbod van voorzieningen uit te breiden in de gebieden waar nieuwe woningen gepland staan. Momenteel ligt Rouveen relatief ver van een aantal belangrijke voorzieningen.
Als de 360 woningen in de kern worden bijgebouwd zonder dat het aanbod aan voorzieningen wordt uitgebreid, kan dit in Rouveen als eerste tot knelpunten leiden, vooral wat betreft de bereikbaarheid van bepaalde voorzieningen. In dit scenario zal er geen uitbreiding van toeristische voorzieningen in de gemeente Staphorst plaats vinden. Dit heeft als negatief effect dat er vanuit de toeristische sector geen voorzieningen worden gefaciliteerd waar ook de inwoners van Staphorst van gebruik kunnen maken. Het positieve effect is dat er geen toename is van externe bezoekers naar Staphorst komen waardoor de gemeenschapszin en sociale cohesie behouden blijft. Daarnaast kan de beperkte ontwikkeling de sociaaleconomische leefbaarheid belemmeren doordat minder nieuwe inwoners worden aangetrokken, wat de vergrijzing en ontgroening kan versterken. Kortom, de nadruk op behoud en beperkte groei draagt weliswaar bij aan het karakter van Staphorst, maar kan tegelijkertijd zorgen voor knelpunten in woningaanbod, voorzieningen en sociaaleconomische dynamiek. Economie en werkgelegenheid In dit scenario blijft de economische ontwikkeling bewust kleinschalig en gericht op het versterken van bestaande lokale bedrijvigheid. Enkel aan de zuidkant van de kern Staphorst zijn nieuwe bedrijven terreinen gepland in dit scenario.
Deze uitbreidingsplannen zijn gebaseerd op de regionale programmeringsafspraken West-Overijssel 2023-2026. In deze afspraken is vastgelegd dat er 10 tot 20 hectare aan nieuwe bedrijventerreinen ontwikkeld mag worden. Hiermee wordt voorzien in de toekomstige behoefte aan extra ruimte voor bedrijvigheid in de komende jaren. Het beperkte ruimteaanbod voor nieuwe bedrijvigheid en werklocaties kan echter remmend werken op het vestigingsklimaat, waardoor het voor ondernemers lastiger wordt om te groeien of zich te vestigen binnen de gemeente. De nadruk op behoud en zorgvuldige inpassing van economische activiteiten beperkt de mogelijkheden voor grootschalige innovatie en expansie, wat de werkgelegenheid op termijn onder druk kan zetten. Dit kan leiden tot een gebrek aan voldoende en diverse banen, waardoor jongeren en hoogopgeleiden mogelijk uitwijken naar omliggende regio’s met meer economische kansen. Tegelijkertijd is ook niet inzichtelijk te maken wat innovatie kan betekenen wanneer nieuwe ruimte niet gerealiseerd kan worden. Daarnaast kan het beperkte ontwikkelperspectief voor werklocaties bijdragen aan een minder dynamisch ondernemersklimaat, waarbij innovatie en samenwerking met regionale economische hubs minder tot hun recht komen. Dit kan de veerkracht en toekomstbestendigheid van de lokale economie beperken.
Hoewel het scenario bijdraagt aan het behoud van het karakter van Staphorst, brengt het daarmee ook risico’s met zich mee op het gebied van economische groei, werkgelegenheid en het vestigingsklimaat. Hiermee wordt
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
er een bijdrage geleverd aan de Ruimtelijke Economische Bouwsteen verstedelijkingsstrategie van de regio Zwolle.
2040 (REB 2040), de
Bereikbaarheid Hoewel het scenario kleinschalige groei beoogt, gaat het in absolute aantallen om aanzienlijke uitbreidingen: richting 2040 zijn circa 710 woningen in Staphorst en 120 woningen in Rouveen voorzien, naast uitbreiding van bedrijventerrein De Esch. Deze groei vergroot de verkeersdruk op de aansluiting Staphorst met de A28 en op belangrijke toegangswegen zoals de Gemeenteweg en Achthoevenweg, waar veel verkeer naartoe zal worden geleid. Hierdoor nemen de kans op congestie en onveilige situaties toe, en zal sluipverkeer in het dorp toenemen. Om de onveilige situaties en congestie tegen te gaan, is het uit het verkeersonderzoek gebleken dat een nieuwe op-/afrit ten zuiden noodzakelijk is. Het verplaatsen van de aansluiting Staphorst naar het zuiden kan de verkeersdruk rond de Stovonde verminderen. Dit heeft echter gevolgen voor verkeersstromen in andere delen van Staphorst en richting Meppel, zoals hogere intensiteiten op de Rijksparallelweg en de Ebbinge Wubbenlaan, die niet volledig zijn ingericht voor intensief ontsluitingsverkeer. Het behouden van de noordelijke toe- en afrit zou dit deels kunnen ondervangen, maar Rijkswaterstaat heeft hier bezwaren tegen. In de verkeerspecial is uitgebreid in gegaan op deze verkeersituatie in Staphorst.
Zie hoofdstuk 3.5 Daarnaast kan het scenario het behoud en de versterking van fiets- en wandelroutes stimuleren, en waar mogelijk het openbaar vervoer verbeteren. Dit draagt bij aan duurzame mobiliteit en biedt alternatieven voor bewoners zonder eigen vervoer, terwijl het de verkeersdruk op de hoofdwegen beperkt. Energie & grondstoffen In dit scenario ligt de nadruk op kleinschalige en lokaal passende oplossingen voor energie en grondstoffen, wat zorgt voor een zorgvuldige en integere aanpak die aansluit bij het karakter van de gemeente. Door in te zetten op energiebesparing, verduurzaming van bestaande gebouwen en collectieve initiatieven, wordt het energiegebruik bewust beperkt en wordt bijgedragen aan het terugdringen van CO2-emissies. De focus op kleinschalige en duurzame energieopwekking en zon voorkomt grootschalige ingrepen en mogelijke conflicten met het landschap en de leefomgeving. Dit draagt bij aan het behoud van de ruimtelijke kwaliteit, maar kan ook betekenen dat de potentie voor grootschalige opwekking en daarmee de bijdrage aan de energietransitie beperkt blijft. De netcongestie wordt in dit scenario gezien als een van de leidende factoren en zal zodanig dan ook minder voor problemen zorgen. Het vastgestelde beleid voor windenergie op land wordt nageleefd.
In de programmeringsafspraken wind op land gemeente Staphorst (2024) is vastgelegd dat in 2030 in Staphorst maximaal 100 GWh aan duurzame energie door wind op land mag worden opgewekt, waarvan 40 GWh aan extra capaciteit wordt opengesteld voor nieuwe initiatieven. Deze opwekking mag alleen plaatsvinden binnen het door de gemeente aangewezen voorkeurszoekgebied, dat ligt ten zuiden van de kern Staphorst tussen het spoor en de A28. Aan de zuidzijde van de gemeente Staphorst is een plan vastgesteld voor een circulair energielandschap. Binnen het scenario Staphorst Lokaal blijft de ontwikkeling van dit energielandschap beperkt tot de reeds bestaande initiatieven; verdere uitbreiding is niet voorzien. Landbouw In het scenario ‘Staphorst Lokaal’ vindt uitbreiding plaats, waarbij er nieuwe woningen worden gerealiseerd ten zuiden van de Gorterlaan. In Rouveen-Zuid komen nieuwe woningen en aan de oostzijde van IJhorst worden extra woningen toegevoegd. Hierbij zal in beperkte mate landbouwgrond plaats maken voor de ontwikkeling van woningen en bedrijventerreinen.
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
3.6
Special verkeer Huidige situatie Het verkeersnetwerk van Staphorst kenmerkt zich door een lange lintbebouwing, waarbij de kern van het dorp zich concentreert in het gebied tussen de A28 en het spoor. In dit gebied is de kern van Staphorst langzaam steeds verder gegroeid. De lintbebouwing begint bij de aansluiting Nieuwleusen op de A28 en loopt met een ruime boog via Rouveen naar de aansluiting Staphorst op de A28. Na de snelweg breidt het dorp zich uit zowel ten noorden als ten zuiden van het lint (hier Gemeenteweg geheten). Vooral ten zuiden van de Gemeenteweg bevindt een groot deel van het dorp zich en twee grote bedrijventerreinen, namelijk De Baarge en De Esch. De Gemeenteweg gaat vervolgens verder richting IJhorst en De Wijk. De aansluiting van de A28 op het onderliggend wegennet heeft een afwijkende vorm dan een standaard snelwegaansluiting. Zo zijn de toe- en afritten niet geconcentreerd op één punt maar liggen de toe- en afritten richting Meppel/Hoogeveen en Zwolle verder uit elkaar. In het midden komt bijna al het verkeer vanuit de snelweg, Rouveen en Staphorst zelf, samen op de zogenaamde Stovonde (samenstelling van Staphorst en ovonde). Door de concentratie van al het verkeer op dit ene punt in Staphorst vormt de Stovonde ook het grootste verkeersknelpunt binnen de gemeente.
In de huidige situatie kan de Stovonde het verkeer nog net verwerken, blijkend uit het onderzoek ‘Verkeerskundige analyse terugslageffect Stovonde richting A28, Goudappel Coffeng, 2020). Wel ontstaan er in de spits rondom de Stovonde wachtrijen, echter slaan deze nog niet terug op de snelweg. Deze wachtrijen ontstaan rond piekmomenten en hebben een lengte van enkele tientallen tot een paar honderd meter. Desalniettemin zorgt de Stovonde en de aansluiting op de A28 er wel voor dat het verkeersnetwerk van Staphorst op dit punt op zijn grens zit. Plansituatie 2030 Richting 2030 zijn diverse uitbreidingen voorzien in Staphorst (750 woningen in Staphorst, 360 woningen in Rouveen). Deze uitbreidingen zullen leiden tot een verdere verkeersdruk op onder andere de Stovonde en de aansluiting Staphorst. Uit het eerdergenoemde Goudappel onderzoek komt naar voren dat al zonder enige vorm van uitbreiding in Staphorst er in 2030 een dusdanig knelpunt rond de Stovonde zal ontstaan, dat de wachtrijen ook zullen terugslaan op de snelweg. Dit leidt vervolgens tot onveilige verkeerssituaties, onder andere rond de Stovonde en de snelweg. De beoogde ontwikkelingen richting 2030 zal alleen maar meer leiden tot een verdere druk op de bestaande knelpunten. Mede doordat een groot deel van de ontwikkelingen in en rondom Staphorst zelf voorzien zijn komt veel druk te liggen bij de aansluiting.
Door de toegenomen verkeersdruk op de Stovonde zal ook het sluipverkeer toenemen. Vanuit Meppel/Hoogenveen zal verkeer meer gaan kiezen voor de Rijksparallelweg en de Ebbinge Wubbenlaan. Vanuit Zwolle zullen de routes over de Oude Rijksweg en J.J. Gorterlaan, via de Spoordijk of via Punthorst meer gebruikt gaan worden tijdens de spitsen om de verkeersdruk rond de aansluiting te vermijden. Niet al deze routes zullen geschikt zijn om grotere verkeersaantallen op te vangen, omdat deze wegen niet als dusdanig zijn ingericht. Opwaardering van deze wegen kan helpen met het verlichten van het knelpunt rond de aansluiting, maar dit kan soms grote impact hebben op de omgeving. Echter is dan de vraag of het juiste probleem dan wordt opgelost, namelijk het knelpunt rond de aansluiting Staphorst. Tevens zullen aanpassingen op andere wegen of kruispunten ook ruimte nodig hebben waarbij de ruimte voor deze aanpassingen ook beperkt zal zijn. Plansituatie 2040 Met een verdere uitbreiding van Staphorst die in 2040 is voorzien, zowel woningen (+-1000 woningen in de gemeente) als bedrijvigheid zal het qua verkeersveiligheid en doorstroming rond de aansluiting met de A28 nog verder onder druk komen te staan. Daarom dient gekeken te worden aan alternatieve ontsluitingen.
Zo tonen diverse onderzoeken aan dat het verplaatsen van de aansluiting Staphorst zorgt voor een vermindering van de verkeersdruk rond de Stovonde. Het verschuiven van de aansluiting zal ook leiden tot andere verkeersstromen binnen en rondom Staphorst. Belangrijk is om de andere routes van het verkeer ook goed in beeld te hebben en of deze routes de veranderende verkeersstromen veilig en vlot kunnen verwerken. Zo zal het verplaatsen van de aansluiting naar het zuiden leiden
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
tot hogere verkeersintensiteiten op wegen richting Meppel, denk aan de Rijksparallelweg en de Ebbinge Wubbenlaan, wegen die niet volledig zijn ingericht om een ontsluitende functies te hebben. Dit komt doordat het voor verkeer aan de noordkant van Staphorst het langer duurt om eerst naar de nieuwe aansluiting te rijden richting het zuiden en vervolgens weer terug over de A28 richting het noorden. Dit zou ondervangen kunnen worden door de noordelijke toe- en afrit van Staphorst te behouden, echter heeft Rijkswaterstaat hier bezwaren tegen om extra aansluitingen op de snelweg te creëren. Wat ook meespeelt in het verhogen van de verkeersdruk op de aansluiting Staphorst is mogelijke cumulatie van beoogde ontwikkelingen in woningbouw en uitbreiding bedrijventerreinen. Verkeer dat naar deze ontwikkelingen wil heeft mogelijk weinig alternatieven en zal logischerwijs hoofdzakelijk via de Gemeenteweg of de Achthoevenweg richting de aansluiting Staphorst rijden, wat op extra verkeersdruk kan leiden op deze wegen. Indien er gekozen wordt om de aansluiting aan te passen, is het ook van belang om de gevolgen op de verkeersstromen in Staphorst zelf onder de loep te nemen.
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
3.7
Conclusie Deel A De twee uiterste scenario’s Staphorst Ontwikkelt en Staphorst Lokaal zij in de vorige paragrafen uiteen gezet. Staphorst ontwikkelt zet in op groei van wooncontigent en bedrijvigheid in de gemeente Staphorst. Daartegenover zet Staphorst Lokaal in op het behouden van de Staphorster cultuur en identiteit en natuurlijke omgeving. De uiteenzetting van deze twee uiterste scenario’s hebben aangetoond wat zowel de voordelige als nadelige effecten zijn van de beide scenario’s op de verschillende thema’s van de fysieke leefomgeving. Deze effecten helpen om een afgewogen keuze te maken tussen het beleidsscenario Staphorst Ontwikkelt en Staphorst Lokaal. Algemene conclusie Zoals eerder vermeld in de algemene effectbeschouwing hebben beide scenario’s zowel voordelen als nadelen. Het scenario Staphorst Ontwikkelt biedt perspectief op groei, innovatie en economische veerkracht binnen de gemeente. De voordelen van dit scenario zijn dat door investeringen in woningbouw, bedrijvigheid, infrastructuur en de energietransitie er ruimte ontstaat voor vitaliteit, sociale dynamiek en vernieuwing. Nieuwe woningen en voorzieningen maken het mogelijk om verschillende doelgroepen aan te trekken en jongeren te behouden, waarmee de sociaaleconomische weerbaarheid van Staphorst wordt vergroot.
Tegelijkertijd brengen deze uitgebreide ontwikkelingen druk met zich mee op de landschappen rondom Staphorst en op de huidige goede leefkwaliteit, door een toename van verkeersbewegingen en verstedelijking. Ook zal de sociale en culturele identiteit van Staphorst door de groei van het aantal bewoners onder druk komen te staan. Staphorst Lokaal draait om het beschermen van lokale cultuur, landschap en natuur, met beperkte ruimte voor uitbreiding van woningen en bedrijven. Dit levert de volgende voordelen op: het landschap en de ecologische waarden blijven behouden, en er ontstaat een sterke sociale samenhang en leefkwaliteit. Tegelijk brengt deze behoudende koers nadelen met zich mee, zoals beperkte economische groei, extra druk op de woningmarkt en minder kansen voor doorgroeiende bedrijven. Kwaliteit en traditie staan voorop, maar dit gaat ten koste van de ontwikkeling van woningen en bedrijven. Thematische conclusies Natuur Zowel in het scenario Staphorst Ontwikkelt als in Staphorst Lokaal moet bij uitbreidingen rekening gehouden worden met de Natura 2000-gebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en de weidevogelgebieden binnen de gemeente Staphorst. Vooral het weidevogelgebied ten zuiden van de kern Staphorst, aan de oostzijde van de A28, conflicteert met de plannen.
In het scenario Staphorst Ontwikkelt zijn de ontwikkelingen op het gebied van bedrijvigheid en grootschalige energieopwekking in dit weidevogelgebied omvangrijker, waardoor de negatieve impact groter wordt. Ook binnen het scenario Staphorst Lokaal is er sprake van negatieve impact, maar veel minder. Klimaatadaptatie In het scenario Staphorst Ontwikkelt vergroten meer bebouwing en verharding de kans op hittestress, wateroverlast en droogte, doordat agrarische gronden met landelijke invulling verdwijnen. Grootschalige transformatie tast het watersysteem en verkoelende groenstructuren aan. In Staphorst Lokaal blijft de impact beperkt dankzij de prioriteit bij kleinschalige ontwikkeling, behoud van natuurlijk groen en zorgvuldig waterbeheer. Hierdoor zijn de risico’s op hittestress, wateroverlast en droogte veel minder groot. Milieu Zowel in het scenario Staphorst Ontwikkelt als in Staphorst Lokaal worden milieukwaliteit en leefomgeving beïnvloed door geplande ruimtelijke ontwikkelingen. In beide scenario’s speelt het gebied ten zuiden van de kern Staphorst een centrale rol, waar nieuwe woningen, bedrijvigheid en infrastructuur worden voorzien. In het scenario Staphorst Ontwikkelt leidt de forse toename van activiteiten en ruimtelijke dynamiek tot meerdere drukfactoren op het milieu.
Meer verkeer en bedrijvigheid zorgen naar verwachting voor extra emissies van schadelijke stoffen, met negatieve impact op de luchtkwaliteit. Ook geurhinder, geluidbelasting en lichtvervuiling nemen toe, mede door de aanleg van bedrijventerreinen en de daaruit voortvloeiende extra verkeersstromen. De bodemkwaliteit kan worden beïnvloed door bouwactiviteiten en functieveranderingen, vooral bij
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
transformatie van bestaande erven en terreinen. Door de combinatie van groei, functiemenging en intensiever ruimtegebruik kunnen de leefkwaliteit en gezondheid van bewoners worden aangetast. In het scenario Staphorst Lokaal wordt ingezet op kleinschaligheid en zorgvuldige inpassing van nieuwe functies binnen het bestaande landschap. Deze aanpak beperkt emissies van luchtverontreiniging, geur en geluid doordat grote industriële of intensieve activiteiten worden vermeden. Hoewel het geluidsniveau in delen van het plangebied al relatief hoog is, zal de beperkte uitbreiding slechts tot een lichte stijging leiden. Lichtvervuiling blijft nagenoeg onveranderd. Wat betreft luchtkwaliteit geldt dat de geplande woningbouw en bedrijvigheid op bescheiden schaal plaatsvinden, waardoor voldoende afstand tot de snelweg mogelijk is en een gezonde leefomgeving gewaarborgd blijft. De nadruk op rentmeesterschap en behoud van bodem en water draagt bij aan het voorkomen van bodemverontreiniging en het waarborgen van een gezonde bodemkwaliteit. Veiligheid Tussen het scenario Staphorst Ontwikkelt en Staphorst Lokaal bestaat er een verschil in de impact op de veiligheid in de omgeving. De nieuwe vormen van bedrijvigheid in het scenario Staphorst Ontwikkelt brengen mogelijk een grotere omgevingsveiligheidsproblematiek met zich mee.
In het scenario Staphorst Lokaal ontstaat nauwelijks of slechts in beperkte mate nieuwe bedrijvigheid binnen de gemeente, waardoor ook de toename van omgevingsrisico’s gering is. In beide scenario’s doen zich slechts beperkte problemen voor met betrekking tot hoogwaterveiligheid. Dit komt doordat met name het westelijk deel van Staphorst, ten westen van de A28, gevoelig is voor extra wateroverlast vanwege het aanwezige veengebied. In beide scenario’s zijn hier echter geen grootschalige ontwikkelingen gepland. In het geval dat in het ontwikkelscenario hier na 2040 toch grootschalige ontwikkelingen plaats vinden dient hier rekening gehouden te worden met de hoogwaterveiligheid. Gezonde omgeving Op het aspect gezonde omgeving hebben zowel het Staphorst Ontwikkelt scenario als Staphorst Lokaal scenario zowel kansen als uitdagingen op het thema gezonde omgeving. Echter zijn deze kansen en uitdagingen totaal verschillend. Bij het Staphorst Ontwikkelt scenario geeft de nieuwe ontwikkeling van woonwijken de kans om een gezonde leefomgeving te creëren. In deze leefomgeving dienen gebieden ontwikkelt te worden met een visie die gezonde leefomgevingen stimuleert, waarin ruimte is voor groen, beweging en sociale interactie.
Echter wanneer dit niet goed wordt meegenomen in het ontwerp van de woongebieden zullen de woongebieden ervoor zorgen dat er afname is voor de het natuurlijk groen in Staphorst en hiermee de leefbaarheid doen afnemen. Het Staphort Lokaal scenario geeft in eerste instantie de kans om de gezonde leefomgeving van Staphorst te behouden. De focus op kleinschaligheid en het behoud van het landschappelijke en natuurlijke karakter van Staphorst zorgt ervoor dat groen en buitenruimte centraal blijven staan. Dit draagt bij aan aantrekkelijke, veilige plekken waar inwoners kunnen sporten, wandelen en fietsen, waardoor bewegen wordt gestimuleerd in een omgeving die rust en ruimte biedt. Echter kan het ook zo zijn dat het principe behoud door ontwikkeling niet genoeg wordt meegenomen in het scenario Staphorst Lokaal. De kleinschaligheid in het scenario Staphorst Lokaal kan de mogelijkheden voor de realisatie van nieuwe sportvoorzieningen of intensievere recreatieve functies beperken, waardoor het aanbod mogelijk onvoldoende meegroeit met de vraag van een veranderende en mogelijk groeiende bevolking. Bodem, water en ondergrond De verschillen tussen het scenario Staphorst Ontwikkelt en Staphorst Lokaal zijn aanzienlijk als het gaat om bodem, water en ondergrond.
In het scenario Staphorst Ontwikkelt ontstaat er meer druk op het bodem- en watersysteem, wat leidt tot een verhoogde kans op wateroverlast en mogelijke bodem- en waterverontreiniging door intensiever grondgebruik en meer verharding. Daarentegen zorgt het scenario Staphorst Lokaal juist voor behoud van bodem- en waterkwaliteit, en blijven de risico’s op verontreiniging en wateroverlast beperkt. Historisch Kapitaal Er is een duidelijk verschil in beide scenario’s in de effecten op het historisch kapitaal in de gemeente Staphorst. Staphorst Lokaal ontwikkelt vanuit het principe van rentmeesterschap en kwaliteit, waarbij het behoud en de versterking van cultuurhistorische en landschappelijke waarden centraal staan. Kleinschalige en op maat gemaakte ontwikkelingen zorgen ervoor dat archeologische vindplaatsen en karakteristieke structuren zoveel mogelijk behouden blijven. Dit scenario draagt actief bij aan het herstel van traditionele landschapselementen, wat de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van het gebied versterkt.
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
Daarentegen legt het scenario Staphorst Ontwikkelt met focus op groei meer druk op het historisch kapitaal. Vooral in gebieden zoals Rouveen-zuid, waar sprake is van een voormalig lint met hoge archeologische waarde, bestaat het risico op aantasting van waardevolle erfgoedstructuren. Wonen en voorzieningen Op het thema wonen en voorzieningen zijn er duidelijke verschillen tussen het scenario Staphorst Ontwikkelt en Staphorst Lokaal. In het scenario Staphorst Ontwikkelt kan worden voldaan aan de woningbouwopgave in de gemeente Staphorst. Hierdoor kan de autonome groei van Staphorst en de bijbehorende vraag naar woningen worden opgevangen. Wel zorgt de groei van het aantal woningen voor een toenemende druk op het huidige voorzieningenniveau. Om te waarborgen dat de voorzieningen op peil blijven, is het noodzakelijk dat deze meegroeien met de ontwikkeling. Met name in de kern Rouveen zijn voorzieningen nu al op grotere afstand gelegen. In het scenario Staphorst Lokaal komen de huidige voorzieningen minder onder druk te staan. Tegelijkertijd wordt er niet volledig aan de behoefte voor autonome groei voldaan, waardoor jongeren mogelijk genoodzaakt zijn om te vertrekken. Dit brengt het risico met zich mee dat ook voorzieningen verdwijnen en de afstand tot voorzieningen verder toeneemt.
In het scenario met beperkte groei rond de kern Rouveen blijft de afstand tot bepaalde voorzieningen, groot. Hier dient rekening mee te worden gehouden bij de beperkte woningbouwontwikkelingen in Rouveen. Economie en werkgelegenheid De impact van de scenario’s op economie en werkgelegenheid is aanzienlijk verschillend. Het scenario Staphorst Ontwikkelt levert duidelijke voordelen op voor economie en werkgelegenheid. Door de bredere economische en ruimtelijke groei ontstaat er meer werk, een gevarieerder bedrijvenlandschap en een aantrekkelijker vestigingsklimaat binnen de gemeente. Bovendien draagt dit scenario bij aan de regionale ambitie om 20.000 extra arbeidsplaatsen te realiseren in de regio Zwolle, zoals vastgelegd in de Ruimtelijke Economische Bouwsteen 2040. Bij het scenario Staphorst Lokaal is de economische groei beperkter. Enkel aan de zuidkant van de kern Staphorst zijn nieuwe bedrijven terreinen gepland in dit scenario. Deze uitbreidingsplannen zijn gebaseerd op de regionale programmeringsafspraken West-Overijssel 2023-2026. In deze afspraken is vastgelegd dat er 10 tot 20 hectare aan nieuwe bedrijventerreinen ontwikkeld mag worden. Voor de langere termijn zijn er in dit scenario geen verdere uitbreidingen van bedrijventerreinen in de gemeente.
Dit betekent minder nieuwe banen en minder diversiteit in het werkgelegenheidsaanbod op de lange termijn, waardoor jongeren en ondernemers mogelijk geneigd zijn uit te wijken. Het vestigingsklimaat blijft lokaal gericht, maar kan mogelijk minder aantrekkelijk worden en de bijdrage aan de doelstelling van de REB 2040 in de regio Zwolle blijft relatief gering. Bereikbaarheid In zowel het Staphorst Ontwikkelt scenario als het Staphorst Lokaal scenario zullen er congestie problemen ontstaan binnen de huidige infrastructuur. Dit zorgt eveneens voor dat bij zowel het Staphorst Ontwikkelt scenario als het Staphorst Lokaal de verkeersveiligheid zal afnemen zonder maatregelen. Tegelijkertijd zijn er plannen om de aansluiting van de A28 te verleggen. In dat geval zal de verkeerscongestie naar verwachting afnemen. De ambitie van de regio zijn er op gericht om al reeds goed bereikbare plekken te ontwikkelen. Daar is in Staphorst in de autonome situatie geen sprake van. Aanpassingen aan het weggennet zijn hoe dan ook nodig. De druk op de infrastructuur zal in het scenario Staphorst Ontwikkelt groter zijn dan in Staphorst Lokaal. Door de extra ontwikkelingen in Staphorst Ontwikkelt nemen het aantal verkeersbewegingen en de mobiliteit in de gemeente toe.
Energie en grondstoffen Er zijn duidelijke verschillen in de manier waarop beide scenario’s omgaan met energievoorziening en grondstoffengebruik. Staphorst Lokaal richt zich op kleinschalige, lokaal passende oplossingen die zorgvuldig worden ingepast in het landschap. Door te focussen op energiebesparing, verduurzaming van bestaande gebouwen en collectieve initiatieven, blijft de druk op het energienet beperkt en wordt netcongestie grotendeels vermeden. Deze aanpak
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
sluit aan bij het karakter van de gemeente, maar biedt minder ruimte voor grootschalige opwekking en daarmee een beperktere bijdrage aan de energietransitie. Staphorst Ontwikkelt daarentegen kent een sterkere groei van woningen, bedrijvigheid en voorzieningen, wat leidt tot een hogere energiebehoefte. Dit vergroot de druk op het bestaande elektriciteitsnet, met risico’s op netcongestie en vertraging van projecten. Tegelijkertijd biedt dit scenario kansen voor innovatieve oplossingen zoals energiepositieve bedrijventerreinen, lokale opslag en warmtenetten, mits er integraal en toekomstgericht wordt ontworpen. Landbouw In beide scenario’s, Staphorst Ontwikkelt en Staphorst Lokaal, zullen ontwikkelingen plaatsvinden die landbouwgrond doen verdwijnen. De omvang van deze ontwikkelingen verschilt echter aanzienlijk: bij Staphorst Lokaal blijft het verlies aan landbouwgrond beperkt, terwijl in Staphorst Ontwikkelt een groter deel van de landbouwgrond plaats moet maken voor nieuwe ontwikkelingen.
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
Deel B 4.
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie 2.0 Uitgaande van de ambities en sturende principes die zijn vastgelegd in de Omgevingsvisie 2.0, wordt richting gegeven aan de inrichting van de fysieke leefomgeving in de gemeente Staphorst tot het jaar 2040. In dit hoofdstuk worden de effecten van deze ambities en principes geëvalueerd. Daarbij wordt per thema, dezelfde thema’s als in deel A al besproken, beoordeeld wat het effect is van de ambities ten opzichte van de referentiesituatie. Tot slot wordt er een overall conclusie over de effecten van de Omgevingsvisie 2.0 Staphorst gegeven. De gehanteerde beoordelingsmethode wordt hieronder nader uitgelegd.
4.1
Beoordelingsmethodiek De beoordeling in deel B is uitgevoerd met behulp van een zeven-punts-schaal, variërend van zeer negatief tot zeer positief. In onderstaande figuur wordt de beoordelingswijze toegelicht. De scores geven het effect weer ten opzichte van de referentiesituatie. Interpretatie beoordeling
Weergaven beoordeling
Zeer negatief
--
Negatief
-
Licht negatief
0/-
Neutraal
0
Licht positief
0/+
Positief
+
Zeer positief
++
4.2
Beoordeling per thema
4.2.1
Natuur Relevante ambities Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “33% meer woningen (1000 tot 2030, daarna 1000 tot 2040)” “Nieuwe ruimte voor bedrijven creëren en herstructureren” Relevant sturend principe Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “Wij zijn allemaal rentmeesters van de fysieke leefomgeving”
Beoordeling Staphorst heeft grote ambities op het gebied van woningbouw en bedrijvigheid. 1000 woningen tot 2030 en nog eens 1000 woningen richting 2040. Daarnaast wil de gemeente ruimte geven aan nieuwe bedrijventerreinen. Er wordt rekening gehouden met natuurgebieden bij de locatiekeuze voor woningbouw en bedrijventerreinen Binnen de gemeentegrenzen ligt het Natura 2000-gebied Olde Maten & Veerslootslanden, dat 5,85% van het totale oppervlak beslaat. Dit gebied herbergt kwetsbare blauwgraslanden en veenmosrietlanden die bijzonder gevoelig zijn voor stikstof en daarom extra bescherming vereisen. De natuurkwaliteit in het gebied is verslechterd en het behalen van de natuurdoelen is niet in zicht. Een belangrijke voorwaarde voor natuurherstel is het terugbrengen van een meer natuurlijke waterstroming naar het gebied, met meer basenrijk (grond)water. Op dit moment stroomt er water van onvoldoende goede kwaliteit het gebied in. Daarnaast is de aanvoer van stikstof via de lucht te groot (stikstofdepositie). (zie ook de passende beoordeling in de bijlage bij de omgevingsvisie).
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
Daarnaast bevinden zich meerdere NNN-gebieden in de gemeente Staphorst zoals het Reestdal en de Zwarte Dennen. Ontwikkelingen vinden bewust plaats buiten of op veilige afstand van Natura 2000-gebieden en het Natuurnetwerk Nederland (NNN) gebieden. Toch is het onvermijdelijk dat de uitbreiding van woningbouw en bedrijventerreinen druk zet op de natuur in Staphorst. Ondanks door woningbouw en bedrijvigheid op zo groot mogelijke afstand van beschermde natuur te plannen kunnen negatieve gevolgen voor kwetsbare gebieden en ecologische waarden niet volledig worden voorkomen. Het ontbreken van ambities om de kwaliteit van natuur te bevorderen maakt dat de natuur bij verdere ontwikkelingen onder druk komt te staan. Het blijft dus een uitdaging om economische ontwikkeling en natuurbehoud met elkaar in evenwicht te brengen.
4.2.2
Thema
Beoordeling
Toelichting
Natuur
0/-
De Omgevingsvisie 2.0 streeft naar groei van woningen en bedrijventerreinen. Locatiekeuzes voor ruimtelijke ontwikkelingen zijn zorgvuldig afgestemd op ecologische belangen en kwetsbare gebieden worden ontzien. Desondanks ontbreken ambities om de natuur te bevorderen. Hiermee heeft de Omgevingsvisie 2.0 van Staphorst een licht negatief effect op de natuur in de gemeente Staphorst.
Klimaatadaptatie Relevante ambities Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “33% meer woningen (1000 tot 2030, daarna 1000 tot 2040” “Nieuwe ruimte voor bedrijven creëren en herstructureren” “Klimaatbestendig in 2050” “Directe woonomgeving vergroenen” Relevant sturend principe Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “Wij zijn allemaal rentmeesters van de fysieke leefomgeving”
Beoordeling Staphorst heeft groei ambities op het gebied van woningbouw en bedrijvigheid. 1000 woningen tot 2030 en nog eens 1000 woningen richting 2040. Daarnaast wil de gemeente ruimte geven aan nieuwe bedrijventerreinen. Deze groei brengt een toename van verharding met zich mee, wat een negatieve invloed kan hebben op de klimaatadaptatie binnen de gemeente. Tegelijkertijd zet Staphorst zich actief in om deze negatieve effecten te beperken en ambieert zij diverse initiatieven die bijdragen aan een klimaatadaptieve leefomgeving. Zo is er veel aandacht voor het vergroenen en biodiverser maken van de directe leefomgeving, met meer ruimte voor flora en fauna. De gemeente investeert in de kwaliteit van de bestaande openbare ruimte en legt bij nieuwbouw en herstructurering afspraken vast om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren. Op de lange termijn heeft Staphorst de ambitie om in 2050 volledig klimaatbestendig te zijn, in lijn met het landelijke streven om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn. Dit betekent dat de gemeente maatregelen treft om wateroverlast, effecten op waterkwaliteit, hitte, droogte en de gevolgen van overstromingen te kunnen opvangen. In dorpskernen, woonwijken, industrieterreinen en bij nieuwbouwontwikkelingen wordt proactief ingespeeld op de gevolgen van klimaatverandering, zodat inwoners en ondernemers geen ontoelaatbare gevolgen ondervinden.
De gemeente Staphorst streeft ernaar om in 2050 volledig klimaatbestendig en waterrobuust te zijn. Dit betekent dat de gemeente Staphorst dan in staat is om wateroverlast, slechte waterkwaliteit, hitte, droogte en overstromingen effectief op te vangen. Om dit doel te bereiken, zet de gemeente Staphorst in op het vergroten van het groen in zowel de wijken als het buitengebied, het aanleggen van klimaatbestendig groen, het afkoppelen
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
en bergen van schoon regenwater in de bodem en het voorkomen van verdroging. Daarnaast zorgt de gemeente Staphorst ervoor dat vitale functies en infrastructuur bestand zijn tegen extreme weersomstandigheden, zodat inwoners en belangrijke voorzieningen van de gemeente Staphorst goed zijn voorbereid op calamiteiten. Al met al heeft de omgevingsvisie 2.0 een licht negatief effect op de klimaatadaptatie binnen de gemeente Staphorst. Door de grootschalige verharding als gevolg van de uitbreiding van woningen en bedrijventerreinen neemt de druk op klimaatadaptieve maatregelen toe. Toch zet de gemeente zich met diverse ambitieuze plannen actief in om deze negatieve impact te verminderen bij de inrichting van de fysieke leefomgeving. Thema
Beoordeling
Klimaatadaptatie 0/-
4.2.3
Toelichting De gemeente Staphorst staat voor flinke uitbreiding van woningen en bedrijventerreinen, wat zorgt voor meer verharding en daarmee druk op klimaatadaptatie. Ondanks deze negatieve effecten zet de gemeente sterk in op vergroening, biodiversiteit en toekomstbestendige investeringen om het klimaatadaptief vermogen te versterken. Zo blijft de ambitie om uiterlijk in 2050 volledig klimaatbestendig te zijn leidend in beleid en uitvoering. Daarbij werkt Staphorst aan een waterrobuuste inrichting door extra aandacht te besteden aan het voorkomen van wateroverlast en het verbeteren van het watersysteem. Hiermee worden de negatieve effecten op klimaatadaptatie door een toename van verharding enigszins compenseert.
Milieu Relevante ambities Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “33% meer woningen (1000 tot 2030, daarna 1000 tot 2040)” “Nieuwe ruimte voor bedrijven creëren en herstructureren” “Milieu en omgevingsveiligheid”: We voldoen aan de normen voor geluid, brandveiligheid, omgevingsveiligheid, luchtkwaliteit en geurhinder. We willen dat het niveau van geluidhinder in de gemeente minimaal gelijk blijft en waar mogelijk verbetert. Geurhinder beperken we waar mogelijk, met ruimte voor de agrarische sector. Relevant sturend principe Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “Wij zijn allemaal rentmeesters van de fysieke leefomgeving”
Beoordeling Staphorst heeft groei ambities op het gebied van woningbouw en bedrijvigheid. 1000 woningen tot 2030 en nog eens 1000 woningen richting 2040. Daarnaast wil de gemeente ruimte geven aan nieuwe bedrijventerreinen. De uitbreiding van bedrijventerreinen kan zorgen voor een toename van negatieve milieueffecten, zoals verslechtering van de luchtkwaliteit, geuroverlast of geluidsoverlast. De uitbreiding van woningen kan er voor zorgen dat woningen dichter op bronnen met negatieve milieueffecten komen te wonen en daardoor juist een verslechtering van de milieueffecten in de leefomgeving optreedt. De gemeente Staphorst heeft in de omgevingsvisie verschillende ambities opgesteld voor milieueffecten. Brandveiligheid en omgevingsveiligheid moet gewaarborgd blijven. Voor geluid en luchtkwaliteit heeft de gemeente Staphorst de ambitie om de kwaliteit dan wel gelijk te houden, dan wel te verbeteren. Voor geurhinder accepteert de gemeente eventuele hinder, en ze beidt ook ruimere mogelijkheden bieden als dat maatschappelijk acceptabel is. Al met al tonen de ambities op de milieueffecten aan dat de gemeente Staphorst geen verslechtering van de milieukwaliteit accepteert. De uitbreiding van woningbouw en bedrijvigheid geeft hierbij een uitdaging. De precieze inpassing geeft daarmee uitdagingen.
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
4.2.4
Thema
Beoordeling
Toelichting
Milieu
0/-
De gemeente Staphorst breidt uit met woningen en bedrijventerreinen, wat milieukundige uitdagingen geeft op het gebied van luchtkwaliteit, geluid en geur. De gemeente wil geen verslechtering van de milieukwaliteit; behoud of verbetering is de ambitie. Alleen voor geurhinder is er wat meer ruimte, zolang klachten binnen de perken blijven en het maatschappelijk acceptabel blijft. Het combineren van de ambities op milieukwaliteit en uitbreiding is een opgave. Hierdoor is het milieueffect licht negatief beoordeeld.
Veiligheid Relevante ambities Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “33% meer woningen (1000 tot 2030, daarna 1000 tot 2040)” “Nieuwe ruimte voor bedrijven creëren en herstructureren”
Beoordeling Staphorst heeft groei ambities op het gebied van woningbouw en bedrijvigheid. 1000 woningen tot 2030 en nog eens 1000 woningen richting 2040. Daarnaast wil de gemeente ruimte geven aan nieuwe bedrijventerreinen. De sterke groei en functiemenging heeft duidelijke consequenties voor de veiligheid in de leefomgeving. Uitbreiding van bedrijventerreinen aan de zuidkant van de kern Staphorst en nieuwe vormen van bedrijvigheid kunnen effecten hebben op de omgevingsveiligheid, bijvoorbeeld door opslag en transport van gevaarlijke stoffen of door extra risico’s door toename in risicovolle activiteiten. De nabijheid van spoor en hoofdwegen versterkt deze aandachtspunten. Hoewel Staphorst niet direct in een groot overstromingsgebied ligt, kunnen klimaatverandering en ruimtelijke ingrepen de hoogwaterveiligheid beïnvloeden, bijvoorbeeld bij piekafvoeren in/naar regionale wateren. Veranderingen in het watersysteem door verharding, herinrichting of functiewijzigingen kunnen leiden tot snellere waterafvoer en grotere gevolgen bij extreme neerslag of hoogwater. Dit is hogere mate het geval ten westen van de A28 in de gemeente. De gemeente Staphorst heeft in de Omgevingsvisie 2.0 uitgesproken om de brandveiligheid en de omgevingsveiligheid te waarborgen.
De omgevingsvisie 2.0 heeft een licht negatief effect op de veiligheid in de gemeente Staphorst ten opzichte van de referentiesituatie. Thema
Beoordeling
Toelichting
Veiligheid
0/-
De Omgevingsvisie 2.0 van Staphorst combineert forse groei van woningen en bedrijventerreinen met focus veiligheid. Hoewel bescherming en compensatie centraal staan, zorgt de uitbreiding, vooral nabij spoor en snelweg, voor extra risico’s. De gemeente heeft grote ambities op het gebied van veiligheid in de Omgevingsvisie 2.0, echter brengen de ambities voor uitbreiding toch een licht negatief effect op de veiligheid.
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
4.2.5
Gezonde omgeving Relevante ambities Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “33% meer woningen (1000 tot 2030, daarna 1000 tot 2040)” “Nieuwe ruimte voor bedrijven creëren en herstructureren” “Een beweegvriendelijke leefomgeving creëren” “Directe woonomgeving vergroenen’’ Relevant sturend principe Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB ‘’In alle ruimtelijke vraagstukken houden we rekening met leefbaarheid en energie’’
Beoordeling Staphorst heeft grote ambities op het gebied van woningbouw en bedrijvigheid. 1000 woningen tot 2030 en nog eens 1000 woningen richting 2040. Daarnaast wil de gemeente ruimte geven aan nieuwe bedrijventerreinen. Tegelijkertijd heeft Staphorst tal van ambities in de Omgevingsvisie 2.0 benoemd die ervoor zorgen dat de leefomgeving van Staphorst een gezonde leefomgeving wordt. De gemeente Staphorst streeft ernaar om kwalitatieve woon- en leefmilieus te realiseren, waarbij zowel de kwaliteit van woningen en de woonomgeving als het aanbod aan woningen centraal staat. Er wordt ingezet op gebiedseigen en duurzame woonwijken, met aandacht voor voldoende openbare ruimte, nieuwe woonvormen en het versterken van het karakter van de dorpen. Daarnaast wil Staphorst een beweegvriendelijke en sociaal veilige leefomgeving creëren door de openbare ruimte zo in te richten dat bewegen wordt gestimuleerd, bijvoorbeeld met ommetjes, speelplaatsen en sportvoorzieningen. Het vergroten van de biodiversiteit en het toevoegen van meer groen aan de leefomgeving zijn eveneens belangrijke speerpunten. Bij alle ruimtelijke ontwikkelingen wordt nadrukkelijk rekening gehouden met het bevorderen van positieve gezondheid, het inspelen op extremere weersomstandigheden en het stimuleren van klimaatadaptatie, zodat een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving voor de inwoners wordt gegarandeerd.
Daarentegen zijn de ambities op het gebied van milieu niet gericht op het bevorderen van gezondheid. Dit staat op gespannen voet met het creëren van een gezonde omgeving. Doordat de nieuwe ontwikkelingen rekening wordt gehouden met het creëren van een gezonde leefomgeving zal er bij de Omgevingsvisie 2.0 een positief effect zijn op de gezonde omgeving ten opzichte van de referentiesituatie. Hiermee is te zien dat de ontwikkelingen niet per se een negatief invloed hoeft te hebben op de gezonde leefomgeving, mits hier voldoende aandacht is besteed bij de inrichting. Thema
Beoordeling
Toelichting
Gezonde omgeving
+
Er vindt een aanzienlijke uitbreiding plaats van zowel woningen als bedrijventerreinen. Tegelijkertijd blijkt uit de omgevingsvisie dat er hoge ambities zijn om bij de inrichting nadrukkelijk rekening te houden met gezondheid. Denk hierbij aan het creëren van extra groen, het aanleggen van wandelroutes, het realiseren van speelplekken en het bieden van mogelijkheden voor sport en beweging.
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
4.2.6
Bodem, water en ondergrond Relevante ambities Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “33% meer woningen (1000 tot 2030, daarna 1000 tot 2040)” “Nieuwe ruimte voor bedrijven creëren en herstructureren” “Directe woonomgeving vergroenen” “Waterkwaliteit verbeteren” “Waterveiligheid borgen” Relevant sturend principe Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “Wij zijn allemaal rentmeesters van de fysieke leefomgeving”
Beoordeling Staphorst heeft grote ambities op het gebied van woningbouw en bedrijvigheid. 1000 woningen tot 2030 en nog eens 1000 woningen richting 2040. Daarnaast wil de gemeente ruimte geven aan nieuwe bedrijventerreinen. Door de toename van verhard oppervlak nemen infiltratie en bergingscapaciteit af, waardoor de kans op wateroverlast en verdroging groter wordt. De ambitie om bij nieuwbouw te vergroenen en meer natuur in de directe leefomgeving te brengen biedt weliswaar verzachtende effecten, maar weegt op dit moment beperkt op tegen de verwachte toename van verharding door woningbouw, bedrijventerrein en infrastructuur. Zonder duidelijke borging van water- en bodemruimte kan dit leiden tot een minder veerkrachtig systeem. Het streven naar een ecologisch gezond watersysteem en verbetering van de waterkwaliteit is positief, maar staat onder druk door de ruimtelijke groei. Stedelijke verdichting in en nabij bestaande kernen, gecombineerd met bedrijvigheid en infrastructuur, verhoogt de kans op verslechtering van grond- en oppervlaktewaterkwaliteit. Ook neemt de belasting op het riool- en afwatersysteem toe. Hierdoor komt de naleving van de Kaderrichtlijn Waterdoelen mogelijk in het gedrang.
De uitbreiding van bedrijventerreinen biedt kansen voor duurzaam waterbeheer, maar gaat in de huidige vorm waarschijnlijk gepaard met verdere verharding en aantasting van de bodemkwaliteit. Zonder een expliciete koppeling aan waterneutraal bouwen dreigt de milieukwaliteit achter te blijven bij de ruimtelijke groei. Per saldo is de richting positief in intentie, maar de feitelijke effecten op bodem en water zijn naar verwachting neutraal tot negatief, zolang niet expliciet wordt vastgelegd hoe de groei van woningen, voorzieningen en bedrijvigheid gepaard gaat met behoud van bergingsruimte, verbetering van infiltratie en bescherming van waterkwaliteit. De samenhang tussen verstedelijking, waterveiligheid en bodemkwaliteit vraagt om sterkere sturing om verslechtering te voorkomen. Thema
Beoordeling
Toelichting
Bodem, water en ondergrond
0
De uitbreiding van woningen en bedrijvigheid vergroot de druk op bodem en watersysteem, met risico op verminderde infiltratie, verdroging en wateroverlast. Tegelijkertijd zorgen de inzet op vergroening, verbetering van de waterkwaliteit en aandacht voor waterveiligheid voor een evenwicht tussen gebruik en bescherming van de ondergrond. De positieve en negatieve effecten houden elkaar grotendeels in balans, waardoor het totaalbeeld als neutraal wordt beoordeeld.
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
4.2.7
Historisch kapitaal Relevante ambities Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “33% meer woningen (1000 tot 2030, daarna 1000 tot 2040” “Nieuwe ruimte voor bedrijven creëren en herstructureren” “Cultuurhistorie en erfgoed”: We beschermen de geschiedenis van ons landschap en de dorpen en zien erfgoed als kans voor ruimtelijke kwaliteit. We behouden monumenten en dorpsgezichten, maar geven ook ruimte aan toekomstbestendigheid en nieuwe ontwikkelingen die passen bij de kernkwaliteiten. Relevant sturend principe Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “We behouden en beschermen onze ruimtelijke kernkwaliteiten, door vanuit deze kwaliteiten te denken, te ontwerpen en te toetsen”
Beoordeling Staphorst heeft grote ambities op het gebied van woningbouw en bedrijvigheid. 1000 woningen tot 2030 en nog eens 1000 woningen richting 2040. Daarnaast wil de gemeente ruimte geven aan nieuwe bedrijventerreinen. De sturende principes en ambities op voor het behoud van historisch kapitaal tonen echter aan dat de nieuwe woningen en bedrijven geen afbreuk doen aan de het historisch kapitaal in de gemeente Staphorst. Dit is benoemd in de ambitie om cultuurhistorische kwaliteiten te borgen en ruimte voor ontwikkelingen willen bieden en het realiseren van toekomstbestendige monumenten en dorpsgezichten. Daarnaast worden in de sturende principes de (cultuurhistorische)kernkwaliteiten geborgd. Hiermee is er geen verandering door de Omgevingsvisie 2.0 op het Historisch Kapitaal. Thema
Beoordeling
Toelichting
Historisch kapitaal
0
De gemeente Staphorst heeft ambitieuze plannen voor woningbouw en bedrijventerreinen tot 2040, waarbij het behoud van historisch kapitaal centraal blijft staan. De Omgevingsvisie 2.0 waarborgt in principe de cultuurhistorische waarden, zodat nieuwe ontwikkelingen geen afbreuk doen aan monumenten, dorpsgezichten en landschappen. Hierdoor blijft het historische karakter van de gemeente behouden.
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
4.2.8
Wonen en voorzieningen Relevante ambities Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “33% meer woningen (1000 tot 2030, daarna 1000 tot 2040” “Nieuwe ruimte voor bedrijven creëren en herstructureren” “Iedere kern eigen voorzieningen” “Maatschappelijke voorzieningen laten meegroeien” “Een beweegvriendelijke leefomgeving creëren” “Toegankelijkheid voorzieningen en openbare ruimtes”: Alle voorzieningen en openbare ruimtes moeten toegankelijk zijn voor iedereen, ook voor mensen met een beperking. “Bouwen voor Staphorsters” “Kwalitatieve woon- en leefmilieus creëren’’ Relevant sturend principe Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “We kiezen woon- en werklocaties met zorg, passend bij onze kernkwaliteiten”
Beoordeling Staphorst heeft grote ambities op het gebied van woningbouw en bedrijvigheid. 1000 woningen tot 2030 en nog eens 1000 woningen richting 2040. Daarnaast wil de gemeente ruimte geven aan nieuwe bedrijventerreinen. De gemeente Staphorst breidt de woningvoorraad de komende jaren fors uit, met 2.000 nieuwe woningen tot 2040, volgens de verdeling 30% sociale huur, 40% middenhuur en 30% vrije sector. Dit draagt bij aan een gevarieerde en evenwichtige woonstructuur die aansluit bij de behoeften van verschillende huishoudens en inkomensgroepen. Het toevoegen van levensloopbestendige en flexibele woningen maakt de voorraad geschikt voor meerdere doelgroepen, van ouderen tot mensen met een beperking. Door woningen zoveel mogelijk in de nabijheid van voorzieningen te realiseren, worden zowel de bereikbaarheid als de leefbaarheid in de kernen versterkt. Elke kern wordt verbonden met maatschappelijke voorzieningen, en het aanbod groeit mee met de bevolking. Nieuwe voorzieningen zijn noodzakelijk en verbeteren de dienstverlening voor inwoners en bieden ruimte voor zowel zorg- als commerciële functies. Beweeg- en sportvoorzieningen, gecombineerd met een veilige en sociaal uitnodigende inrichting van de openbare ruimte, dragen bij aan gezondheid, sociale samenhang en een actieve leefstijl.
Het winkelaanbod en de herinrichting van het centrum van Staphorst ondersteunen daarnaast de toegankelijkheid van voorzieningen en de kwaliteit van het stedelijk hart van de gemeente. De uitbreiding en herstructurering van bedrijventerreinen, zoals Bullingerslag en de Achthoevenzones, sluit aan bij het woning- en voorzieningenbeleid. Concluderend leidt deze ontwikkeling tot een gevarieerd, toegankelijk en levensloopbestendig woningaanbod, een compleet voorzieningenaanbod per kern en een woonomgeving die gezondheid en sociale cohesie ondersteunt. De koppeling van groei in woningen en voorzieningen versterkt de kracht van de kernen en maakt de gemeente meer zelfvoorzienend. De effecten van de ambities op het gebied van wonen en voorzieningen zijn overwegend positief, met een duidelijke bijdrage aan leefbaarheid en voorzieningen. Thema
Beoordeling
Toelichting
Wonen en voorzieningen
+
De gemeente Staphorst zet in de omgevingsvisie stevig in op uitbreiding van woningen en voorzieningen, met bijzondere aandacht voor een gevarieerd woningaanbod en voorzieningen. Door functies als wonen, werken en voorzieningen slim te combineren, ontstaat een toekomstbestendige en vitale leefomgeving. Over het geheel bezien zijn de effecten op de kwaliteit en kwantiteit van de woningvoorraad en voorzieningen overwegend positief in de Omgevingsvisie 2.0
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
4.2.9
Economie en werkgelegenheid Relevante ambities Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “Nieuwe ruimte voor bedrijven creëren en herstructureren” ‘’ambities op het gebied van Toerisme en recreatie’’ “Verbeteren van het centrum van Staphorst als winkel en voorzieningenaanbod”
Beoordeling De ambities van de gemeente Staphorst op het gebied van economie en werkgelegenheid richten zich op het versterken van de lokale economie door ruimte te bieden aan bestaande sectoren zoals de maakindustrie en landbouw, en tegelijkertijd nieuwe economische activiteiten te stimuleren in recreatie, toerisme, zorg en kleinschalig ondernemerschap. Er wordt nadrukkelijk ingezet op het vergroten van arbeidsparticipatie, zodat zoveel mogelijk inwoners naar eigen vermogen kunnen voorzien in hun inkomen. Werk wordt gezien als de belangrijkste vorm van maatschappelijke participatie. De gemeente creëert nieuwe ruimte voor bedrijven door herstructurering van bestaande terreinen en het ontwikkelen van locaties zoals Bullingerslag en de Achthoevenzones. Ook wordt de corridor langs de A28 verkend als mogelijk gebied voor bovenregionale bedrijvigheid. Daarmee ontstaat een evenwichtige groei van werkgelegenheid, afgestemd op lokale en regionale ontwikkelingen. Toerisme en recreatie worden verder ontwikkeld binnen de identiteit van Staphorst. De nadruk ligt op kleinschalige, cultuur- en natuurgebonden recreatie die aansluit bij het karakter van de gemeente. Het verbeteren van recreatieve infrastructuur, zoals fiets- en wandelpaden, en het versterken van bestaande recreatiegebieden zoals de Zwarte Dennen en het Reestdal dragen bij aan een aantrekkelijk toeristisch aanbod.
Alles afwegend leiden de huidige ambities tot een duidelijke versterking van de werkgelegenheid, een breder en diverser economisch profiel en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor zowel bestaande als nieuwe bedrijven. De effecten zijn overwegend positief, met een sterke bijdrage aan de economische vitaliteit van Staphorst. Thema
Beoordeling
Economie en + werkgelegenheid
Toelichting De gemeente Staphorst zet met haar ambities in de Omgevingsvisie 2.0 stevig in op economische groei, innovatie en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor zowel bestaande als nieuwe bedrijven. Dit beleid zorgt voor meer werkgelegenheid en een diverser economisch profiel.
4.2.10 Bereikbaarheid Relevante ambities Omgevingsvisie Staphorst 2.0 voor MEB “33% meer woningen (1000 tot 2030, daarna 1000 tot 2040” “Nieuwe ruimte voor bedrijven creëren en herstructureren” “Beter openbaar vervoer” “Nieuwe aansluiting op de A28” “Goede doorstroming” “Verkeersongevallen tot minimum beperken’’ “Wandelinfrastructuur complementeren en borgen”
Beoordeling Staphorst heeft grote ambities op het gebied van woningbouw en bedrijvigheid. 1000 woningen tot 2030 en nog eens 1000 woningen richting 2040. Daarnaast wil de gemeente ruimte geven aan nieuwe bedrijventerreinen. De gemeente Staphorst streeft in haar omgevingsvisie naar een goed bereikbare en veilige leefomgeving, die aansluit
Milieueffectbeschouwing Omgevingsvisie Staphorst 2.0 projectnummer 0494701.100 28 november 2025 revisie v1.0 Gemeente Staphorst
bij de schaal van het gebied en de behoeften van inwoners en bedrijven. De nadruk ligt op het verbeteren van de doorstroming op de hoofdwegen, het versterken van veilige verbindingen tussen de kernen en het bevorderen van OV en duurzame vormen van mobiliteit. Daarbij wordt gestreefd naar een betere balans tussen autoverkeer, fietsverkeer en openbaar vervoer, met oog voor leefbaarheid en verkeersveiligheid binnen de dorpen. De verbeteringen aan het hoofdwegennet, waaronder de aansluiting op de A28 en de ontsluiting van bedrijventerreinen, dragen bij aan een betere bereikbaarheid voor inwoners en ondernemers. Dit ondersteunt de lokale economie en vermindert de verkeersdruk binnen de kernen. Door verkeer waar mogelijk om te leiden via logische routes en de infrastructuur beter af te stemmen op toekomstige woningbouw en bedrijvigheid, neemt de verkeersveiligheid toe en wordt de leefkwaliteit in de woongebieden verbeterd. Het is hierbij belangrijk op te merken dat op locaties waar uitbreiding van woningen of bedrijventerreinen plaatsvindt, verkeersonderzoeken noodzakelijk zijn om de infrastructuur op de juiste manier te kunnen inrichten. Zonder deze inzichten is het niet mogelijk om passende infrastructurele oplossingen te ontwikkelen die uitbreiding hand in hand laten gaan met een goede bereikbaarheid.