CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2023 - getekend.pdf

Raadsvergadering 7 november 2022, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Vaststellen Programmabegroting 202332.908 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

- Het beleid voor wat betreft de lokale politieprioriteiten wordt gecontinueerd: • sociale wijkproblematiek; • ondermijning; • geweldszaken inclusief huiselijk geweld; • bestrijding drugsgebruik en overmatig alcoholgebruik en daaraan gerelateerde criminaliteit en overlast in het algemeen en specifiek in relatie tot jongeren; • woninginbraken en woning- en straatovervallen. TAAKVELDEN VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Volksgezondheid - Uitvoering openbare preventieve gezondheidszorg en jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar (JGZ). Hiervoor worden op basis van het werkplan Gezonde Gezinnen prestatie afspraken gemaakt met de GGD (door middel van dienstverleningsovereenkomsten), de scholen, Welstad (buurtsportcoaches) en verslavingszorginstellingen. - Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft met ingang van 1 juli 2022 de prenatale huisbezoeken toegevoegd aan de jeugdgezondheidswet, waardoor dit onderdeel wordt van het takenpakket van de JGZ. De invoering van deze wetswijziging is doorgevoerd in de tweede helft van 2022. - Rond geboortezorg is de coördinatie van een aantal projecten op projectbasis ingericht en daarmee eindig. Het project "Goede Start" gericht op de eerste 1.000 dagen van het kind stopt in 2022 maar krijgt in 2023 een vervolg op basis van Kansrijke Start. Dit geldt ook voor het project "Nu niet zwanger" (NNZ, onderdeel van "Goede Start") dat eindigde in 2021.

Het is de intentie de algehele coördinatie van beide projecten voor de regio Zuidoost Groningen, waaronder ook de coördinatie van de ketensamenwerking van gemeenten met diverse beroepsgroepen voor (preventieve) geboortezorg, na afloop van beide projecten onder te brengen bij de Jeugdgezondheidzorg (JGZ) van de GGD. De gezamenlijke gemeenten in de regio Zuidoost-Groningen zetten in op het realiseren van een goede borging van beide projecten. De inzet voor NNZ is inmiddels voor 2 jaar belegd bij de GGD. Voor Kansrijke ontvangt de gemeentesubsidie vanuit de Regiodeal Oost Groningen en een beroep gedaan op de Nationaal Programma Groningen. - Deelname aan het gezondheid bevorderende programma "Kans voor de Veenkoloniën" (2016-2023). - Uitvoering van het lokale Gezondheidsbeleid 2020 -2024 'Doelgericht naar een gezonder Stadskanaal!' Uitvoeren van diverse maatregelen (gebaseerd op positieve gezondheid) in het onderwijs en in de wijk, gericht op de thema’s sport- en bewegingsdeelnamen, beperken overgewicht, alcohol, roken (Rookvrije 48

BEGROTING

-

-

-

-

-

generatie) en drugs en verbeteren weerbaarheid. Tevens onderzoek wij de mogelijkheid van het aanstellen van een voedingsambassadeur. Uitvoering van het Lokaal preventie akkoord Stadskanaal ‘Samen, op eigen kracht vooruit’ in de jaren 20212023. De coördinatie hiervan is belegd bij Welstad in combinatie met het Lokaal sport akkoord. In de nieuwe omgevingswet spelen een gezonde leefomgeving en toegankelijkheid een belangrijke rol. Deze aspecten worden meegenomen in de verdere planvorming met betrekking tot de omgevingswet. Inzet voor behoud van kwalitatief hoogwaardige en bereikbare ziekenhuiszorg in het Refaja ziekenhuis, acute zorg en netwerkzorg in de regio Zuidoost Groningen. Inclusief deelname aan de daarvoor noodzakelijke overleggen. Bestuurlijke en ambtelijke deelname aan het Preventieoverleg Groningen (POG). Wij participeren in de uitvoering van het in 2022 in alle Groningse gemeenten vastgestelde startdocument van het POG “samen voor meer gezonde jaren”. Het POG is een provinciale samenwerking tussen (een afvaardiging van) diverse zorgpartijen (zoals o.a. ziekenhuizen, huisartsen, ggz, thuiszorg). Kennisinstituten, GGD, Menzis, Welzijn, onderwijs, gemeenten en provincie. Doel: meer gezonde jaren realiseren voor inwoners van de regio Groningen en het terugdringen gezondheidsverschillen.

Preventie (in brede zin) is belangrijk, omdat het een belangrijke manier is om de toenemende ziektelast en druk op de (gezondheid)zorg terug te dringen. De volgende zes leerlijnen zijn geformuleerd: 1. Veilig en gezond opgroeien en gezonde levensloop; 2. Een veilige en gezonde leefomgeving; 3. Organisatie van preventie in de zorg; 4. Armoede en gezondheidspotentieel; 5. Gezonde werknemers, gezonde werkgever, duurzame arbeidsmarkt; 6. Gezonde burgerkracht. Uitvoering van de Contouren Meerjarenagenda 2022-2025 Publieke Gezondheid en bijbehorend uitvoeringsprogramma. Deze nieuwe, gezamenlijk door gemeenten en GGD opgestelde, agenda bouwt verder op het vorige GGD-beleidsplan 'Ontwikkelperspectief Publieke Gezondheid regio Groningen 20172020'. Met het nieuwe plan wordt een impuls geven aan de publieke gezondheid in onze regio, om als gemeenten en GGD meer impact te bereiken op de gezondheid van onze inwoners. Centraal staat de gezamenlijke regionale ambitie van het Preventie Overleg Groningen: 'In 2030 leven alle Groningers langer in een goede gezondheid in een duurzaam gezondheidslandschap'. In het uitvoeringsprogramma staan de eerste inhoudelijke activiteiten van de thema’s Langer Gezond leven in Groningen (gezonde jeugd en ouderen) en Gezonde en veilige leefomgeving. Gezondheid maakt deel uit van de Regiodeal.

We zetten in op projecten die tevens bijdragen aan ons lokaal gezondheidsbeleid en aan het verbinden van het medische domein met het sociale domein. Vanuit de Regiodeal is in 2022 een aantal projecten opgestart die tevens in 2023 worden uitgevoerd zoals het realiseren van een dekkend AED-netwerk, deelname aan JOGG als JOGG-gemeente, aanstellen van Ondersteuners sociaal domein bij Huisartsenpraktijken (HAP) in onze gemeente. Uitvoering geven aan de Actieagenda lokale inclusie Stadskanaal 2021-2024.

49

BEGROTING Wat mag het kosten? (x € 1.000) Beschrijving Lasten Baten Saldo programma

Rekening 2021 6.546 677

2022 6.668 355

5.870

6.313

2023 6.385 326

Begroting 2024 6.353 306

2025 6.272 306

2026 6.309 306

6.059

6.047

5.966

6.003

Lasten

Baten

Saldo

1.773 766 2.540

298 298

-1.773 -468 -2.242

2.138 517 2.655

8 8

-2.138 -509 -2.647

0.1 0.2

Taakvelden Bestuur en ondersteuning Bestuur Burgerzaken

1.1 1.2

Taakvelden Veiligheid Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

7.1

Taakvelden Volksgezondheid en milieu Volksgezondheid

1.191

20

-1.171

Totaal

6.385

326

-6.059

Toelichting Het nadelig saldo op dit programma is ten opzichte van 2022 gedaald met € 254.000,00. Dit betreft een nadeel van € 66.000,00 voor de taakvelden Bestuur en ondersteuning, een voordeel van € 137.000,00 voor de taakvelden Veiligheid en een voordeel van € 183.000,00 voor de taakvelden Volksgezondheid en milieu. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Bestaand beleid Taakvelden Bestuur en ondersteuning - De lasten van verkiezingen zijn met € 25.000,00 gestegen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door extra openingsdagen en extra bezetting van de stembureaus. - Overige ontwikkelingen. Totaal taakvelden Bestuur en ondersteuning Taakvelden Veiligheid - De bijdrage aan de Veiligheidsregio Groningen is € 44.000,00 hoger. - Een in 2022 incidenteel geraamd budget voor coronamaatregelen is in 2023 vervallen. - Overige ontwikkelingen. Totaal taakvelden Veiligheid Taakvelden Volksgezondheid en milieu - De incidenteel geraamde budgetten in 2022 voor GIDS-gelden, Kansrijke start, zorgtafel en lokaal preventie akkoord zijn in 2023 vervallen. - De bijdrage aan Publieke Gezondheid & Zorg (PG&Z) is met € 35.000,00 gestegen. - Overige ontwikkelingen. Totaal taakvelden Volksgezondheid en milieu

50

€

25.000,00 N

€ €

41.000,00 N 66.000,00 N

€ €

44.000,00 N 17.000,00 V

€ €

164.000,00 V 137.000,00 V

€

223.000,00 V

€ € €

35.000,00 N 5.000,00 N 183.000,00 V

BEGROTING Meerjarenraming Per saldo dalen de lasten in de periode 2024-2026 met € 56.000,00. Dit betreft een voordeel voor de taakvelden Veiligheid. Taakvelden Veiligheid - De bijdrage aan de Veiligheidsregio Groningen stijgt met € 62.000,00. - De extra bijdrage aan de Veiligheidsregio Groningen voor het aanvullen van het negatieve eigen vermogen vervalt met ingang van 2025. Totaal taakvelden Veiligheid meerjarenraming

€ €

62.000,00 N 118.000,00 V

€

56.000,00 V

2025

2026

Reserves (x € 1.000) Beschrijving

Rekening 2021

2022

2023

Begroting 2024

Toevoegingen Onttrekkingen

118

118

118

118

Saldo mutaties

118

118

118

118

Toelichting Het saldo van de mutaties daalt in de periode 2024-2026 met € 118.000,00. Dit wordt veroorzaakt door: Taakveld Veiligheid De onttrekking in verband met de extra bijdrage aan de Veiligheidsregio vervalt in 2025. Totaal mutaties reserves meerjarenraming

51

€ €

118.000,00 118.000,00 -

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN Taakvelden Bestuur en ondersteuning In dit overzicht zijn de baten en lasten van de algemene dekkingsmiddelen en het bedrag onvoorzien opgenomen. De algemene dekkingsmiddelen betreffen voornamelijk de opbrengsten van belastingen en uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen, in tegenstelling tot heffingen als riool en afvalstoffen, geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De niet vrij aanwendbare heffingen zijn, evenals specifieke uitkeringen van het Rijk, in de programma’s verantwoord.

Lasten (x € 1.000) Rekening 2021 -50 428 440 205 1.023

2022 65 358 1.391 127 1.941

Treasury Belastingen Uitkeringen gemeentefonds Overige baten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal Baten

Rekening 2021 1.282 8.023 85.776 9 147 95.237

Saldo

94.214

Taakvelden Treasury Belastingen Overige lasten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal Lasten

2023 258 387 168 131 945

Begroting 2024 258 387 -154 328 819

2025 258 387 -1.183 115 -423

2026 258 387 -1.211 115 -451

2022 1.089 8.210 87.911 54 50 97.313

2023 1.210 8.374 93.008 54 61 102.707

Begroting 2024 1.157 8.539 94.314 54 251 104.315

2025 1.141 8.710 93.967 54 55 103.926

2026 1.126 8.884 85.642 54 55 95.761

95.372

101.762

103.496

104.349

96.212

Baten (x € 1.000) Taakvelden

Toelichting Het voordelige saldo van Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien is ten opzichte van de begroting 2022 gestegen met € 6.390.000,00. Dit betreft een nadeel op het taakveld Treasury van € 72.000,00, een voordeel op de taakvelden Onroerendezaakbelasting van € 135.000,00, een voordeel op het taakveld Uitkeringen gemeentefonds van € 5.097.000,00, een voordeel op het taakveld Overige baten en lasten van € 1.223.000,00 en een voordeel op het taakveld Beheer overige gebouwen en gronden van € 7.000,00. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakveld Treasury Ten opzichte van de begroting 2022 is de raming op dit taakveld per saldo € 72.000,00 nadeliger. Voor de doorbelasting van de rentelasten van investeringen wordt in de begroting een vaste renteomslag gehanteerd. Voor de begroting 2023 bedraagt dit percentage 1,5. Op basis van de geraamde rentelasten en baten in verhouding tot de boekwaarde van de investeringen per 1 januari is de renteomslag 1,68%. Hierdoor is aan de verschillende programma’s € 169.000,00 te weinig rente doorberekend. Het verschil is op dit taakveld als last geraamd. Ten opzichte van de raming in 2022 is dit renteresultaat € 188.000,00 lager.

52

€

188.000,00 N

Reserves en voorzieningen worden ingezet als financieringsmiddel en hiervoor wordt intern rente vergoed (bespaarde rente). De rentebaten zijn ten gunste van dit taakveld geraamd. Na resultaatbepaling wordt een deel toegevoegd aan de reserves. De totale rentebaten in 2023 bedragen € 600.000,00. Ten opzichte van de begroting 2022 is dit € 45.000,00 voordelig.

Taakvelden Onroerendezaakbelasting Het saldo is ten opzichte van de begroting 2022 € 135.000,00 voordeliger. - De opbrengst van de onroerendezaakbelasting is als gevolg van de jaarlijkse trendmatige verhoging van 2% gestegen met € 164.000,00. - Overige ontwikkelingen.

€

116.000,00 V

€

72.000,00 N

€

164.000,00 V

€ €

29.000,00 N 135.000,00 V

Taakveld Uitkeringen gemeentefonds Ten opzichte van de begroting 2022 is de opbrengst van de uitkeringen uit het gemeentefonds € 5.097.000,00 hoger. In verband met de herijking en de daaraan gerelateerde herverdeling, het aanpassen van uitkeringsmaatstaven, tarieven en de uitkeringsfactor is het niet gelukt een goede financiële analyse en gedegen beleidsmatige analyse te maken. - Het gemeentefonds is tot en met 2025 gekoppeld aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Stijgen de rijksuitgaven dan stijgt ook de algemene uitkering (AU). Dit is zichtbaar via het AU-onderdeel accres. De stijging van het accres betekent in 2023 een hogere algemene uitkering van € 5.403.000,00. - Voor het gemeentefonds geldt vanaf 2023 een nieuwe verdeling. Het effect van de herverdeling is een hogere algemene uitkering van € 155.000,00. - In verband met de afloop van de Wet sociale werkvoorziening (WSW) daalt de integratie-uitkering Participatie. In 2023 gaat het om € 182.000,00. De bijdrage aan Wedeka is met hetzelfde bedrag verlaagd. - Overige ontwikkelingen leveren per saldo € 279.000,00 minder aan uitkeringen op.

€

5.403.000,00 V

€

155.000,00 V

€

182.000,00 N

€ €

279.000,00 N 5.097.000,00 V

Taakveld Overige baten en lasten Het saldo van dit taakveld is ten opzichte van de begroting 2022 € 1.223.000,00 voordeliger. Dit betreft een voordeel op reserveringen Uitkeringen gemeentefonds van € 737.000,00 en een voordeel op Algemene uitgaven van € 486.000,00. Reserveringen Uitkeringen gemeentefonds Het gereserveerde bedrag is ten opzichte van de begroting 2022 € 737.000,00 lager. - Diverse reserveringen van totaal € 438.000,00 zijn met ingang van 2023 op de programma’s geraamd, dit levert op dit onderdeel een voordeel op. - Een reservering van totaal € 329.000,00 van incidentele corona compensatiemiddelen is vervallen. - Vanaf 2023 is een reservering van € 30.000,00 van de decentralisatie uitkering Extra capaciteit Boa’s opgenomen. Algemene uitgaven. - In de voorjaarsnota 2022 is een stelpost voor oplopende energieprijzen geraamd, de stelpost is in 2023 vervallen, dit levert op dit onderdeel een voordeel op. - Overige ontwikkelingen. Bedrag onvoorzien. Voor onvoorziene uitgaven wordt een vast bedrag van € 10.000,00 geraamd.

53

€

438.000,00 V

€

329.000,00 V

€

30.000,00 N

€

737.000,00 V

€

512.000,00 V

€ €

26.000,00 N 486.000,00 V

€

0,00 -

Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden Het saldo ten opzichte van de begroting 2022 is € 7.000,00 voordeliger. - In 2022 is een incidenteel budget geraamd in verband met de centrumontwikkeling Stadskanaal. Dit budget is in 2023 vervallen. - Met ingang van 2023 zijn de lasten van een niet meer in gebruik zijnde schoolgebouw op dit taakveld opgenomen. - Overige ontwikkelingen

Totaal taakvelden ten opzichte van begroting 2022

€

51.000,00 V

€

26.000,00 N

€ €

18.000,00 N 7.000,00 V

€

6.390.000,00 V

Heffing VPB Voor overheidsondernemingen geldt de vennootschapsbelastingplicht (VPB-plicht). Hiervoor moeten activiteiten welke een onderneming vormen jaarlijks worden geïnventariseerd en beoordeeld. In de begroting 2023 wordt geen rekening gehouden met financiële consequenties van de VPB-plicht. Voor veel van de ondernemingsactiviteiten geldt dat niet voldaan wordt aan de ondernemingscriteria, deze worden daarom niet in de VPB-heffing betrokken. De overige ondernemingsactiviteiten voldoen wel aan de criteria maar zijn niet winstgevend en worden daarom eveneens niet in de heffing betrokken. Meerjarenraming Het voordelige saldo neemt in de periode 2024-2026 af met € 5.550.000,00 Dit betreft een nadeel op het taakveld Treasury van € 83.000,00, een voordeel op de taakvelden Onroerendezaakbelasting van € 510.000,00, een nadeel op het taakveld Uitkeringen gemeentefonds van € 7.366.000,00, een voordeel op het taakveld Overige baten en lasten van € 1.379.000,00 en een voordeel op het taakveld Beheer overige gebouwen en gronden van € 10.000,00. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakveld Treasury De mutaties op dit taakveld leveren in de periode van de meerjarenraming een nadeel op van € 83.000,00. Dit betreft afname van de geraamde bespaarde rente door verwachte ontwikkelingen in reserves en voorzieningen.

Taakvelden Onroerendezaakbelasting Door de jaarlijkse trendmatige verhoging van 2% stijgt de opbrengst van de onroerendezaakbelasting in de periode van de meerjarenraming met € 510.000,00. Taakveld Uitkeringen gemeentefonds Per saldo dalen de uitkeringen uit het gemeentefonds in de periode tot en met 2026 met € 7.366.000,00. Dit betreft de volgende mutaties. - Stelposten verwachte ontwikkelingen reëel deel accres - Afbouw compensatiemiddelen jeugdzorg - Afbouw integratie-uitkering Participatiewet (WSW) - Overige ontwikkelingen Taakveld Overige baten en lasten Het nadelige saldo van dit taakveld neemt in de periode van de meerjarenraming af met € 1.379.000,00. Dit betreft de volgende mutaties op Algemene uitgaven. - Vanaf 2024 is een stelpost voor een extra besparing in het jeugddomein opgenomen van € 300.000,00 in 2024 en in 2025 en 2026 € 1.300.000,00. - Vrijvallende kapitaallasten leveren een voordeel op van € 117.000,00 (€ 39.000,00 per jaar). - De reserveringen voor vervangingsinvesteringen nemen toe met € 38.000,00.

54

€

83.000,00 N

€

510.000,00 V

€ € € € €

2.572.000,00 N 2.866.000,00 N 1.677.000,00 N 251.000,00 N 7.366.000,00 N

€

1.300.000,00 V

€

117.000,00 V

€ €

38.000,00 N 1.379.000,00 V

Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden Het nadelige saldo van dit taakveld neemt in de periode van de meerjarenraming per saldo af met € 10.000,00. - Door vrijval van lasten in verband met een voorgenomen verkoop van een gebouw ontstaat een voordeel van € 25.000,00. - Door deze vrijval vervalt de op basis van de Maatregelennota 2021-2024 opgenomen taakstelling op leegstaande gebouwen.

€

25.000,00 V

€

15.000,00 N

€

10.000,00 V

Totaal taakvelden meerjarenraming

€

5.550.000,00 V

Mutaties reserves Toevoegingen (x € 1.000) Beschrijving Treasury Overige lasten Totaal toevoegingen

Rekening 2021 302 943 1.245

2022 243

2023 251

Begroting 2024 240

2025 228

2026 216

243

251

240

228

216

Onttrekkingen (x € 1.000) Beschrijving Overige baten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal onttrekkingen Saldo mutaties

Rekening 2021 943 8 951

2022

-294

Begroting 2024

2023

2025

2026

53 53

8 8

8 8

8 8

8 8

-190

-243

-232

-220

-208

Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves is ten opzichte van de begroting 2022 € 53.000,00 hoger. De oorzaken zijn: Taakveld Treasury - De toevoeging van bespaarde rente aan de reserve Bijdragen in kosten activa is € 8.000,00 hoger. Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden - Een deel van de kapitaallasten wordt gedekt uit de reserve Bijdragen in kosten activa. De onttrekking is € 6.000,00 hoger. - De incidentele onttrekking in 2022 in het kader van de centrumontwikkeling Stadskanaal is in 2023 vervallen. Totaal mutaties reserves

€

8.000,00 -

€

6.000,00 +

€

51.000,00 -

€

53.000,00 -

Meerjarenraming Het saldo van de mutaties in de reserves daalt in de periode 2024-2026 met € 35.000,00. De oorzaak is: Taakveld Treasury - De toevoeging van bespaarde rente aan de reserve Bijdragen in kosten activa daalt met € 35.000,00. Totaal mutaties reserves meerjarenraming 55

€

35.000,00 +

€

35.000,00 +

OVERZICHT OVERHEAD Overhead betreft de apparaatskosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. De personeelskosten die betrekking hebben op het primaire proces zijn aan de programma’s toegerekend. De personeelskosten en overige kosten die betrekking hebben op overhead zijn in dit overzicht verantwoord. Beleidsindicatoren Indicator 1 2 3 4 5

Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead

Eenheid fte per 1.000 inwoners fte per 1.000 inwoners euro per inwoner % %

2023 7,6 6,8 705 0,7 8,4

2022* 7,5 6,8 647 0,7 8,4

*Beleidsindicatoren primitieve begroting 2022

Toelichting 1. De toegestane formatie op basis van het formatieplan per 1.000 inwoners. 2. Het aantal fte dat werkzaam is per 1.000 inwoners. 3. De apparaatskosten in euro per inwoner. 4. De kosten voor externe inhuur als percentage van de totale personeelskosten. 5. De overheadkosten als percentage van de totale lasten in de begroting (exclusief toevoegingen reserves). Toerekening van overhead aan tarieven De kosten van overhead worden niet toegerekend. Voor de berekening van tarieven voor lokale heffingen kan de overhead echter wel extracomptabel worden meegenomen. Het opslagpercentage hiervoor wordt jaarlijks bij de begroting vastgesteld, berekend op basis van de verhouding van de geraamde kosten van overhead tot de geraamde personeelskosten van het primaire proces. Het opslagpercentage op de primaire personeelskosten in de tarieven komt voor de begroting 2023 dan op 92,4. In de opbouw van de tarieven die zijn opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen, is met dit percentage rekening gehouden.

56

Lasten (x € 1.000) Beschrijving Personeelskosten Overige kosten Totaal Lasten

Rekening Begroting 2021 2022 6.948 7.056 3.418 3.397 10.366 10.453

2023 7.421 3.444 10.865

2024 7.421 3.434 10.855

2025 7.421 3.379 10.800

2026 7.421 3.379 10.800

2023

2024

2025

2026

Baten (x € 1.000) Beschrijving Personeelskosten Overige kosten Totaal Baten Saldo

Rekening Begroting 2021 2022 4 225 22 229 22 10.138

10.431

20 20

20 20

20 20

20 20

10.845

10.835

10.780

10.780

Toelichting Het overzicht betreft de kosten van overhead. Hieronder wordt het verschil in de totale apparaatskosten (de personeelskosten die betrekking hebben op het primaire proces en de overheadkosten) ten opzichte van de begroting 2022 toegelicht. Totale apparaatskosten De totale apparaatskosten bedragen in 2023 per saldo afgerond € 22,6 miljoen (begroting 2022 € 22,6 miljoen inclusief wijzigingen). Hiervan heeft € 19,1 miljoen betrekking op salarissen en overige personeelskosten en € 3,4 miljoen op overige overheadbudgetten. Van het totaal is € 11,7 miljoen rechtstreeks op de programma’s en algemene dekkingsmiddelen verantwoord. Op het overzicht Overhead is € 10,8 miljoen verantwoord (inclusief mutaties reserves). Salarissen+overige personeelskosten Programma’s en algemene dekkingsmiddelen Overzicht overhead Mutaties reserves overhead Totaal

Overig budgetten

11.721 7.421 19.142

Totaal 11.721

3.424 -13 3.411

10.845 -13 22.553

Het nadelige verschil met de begroting 2022 bedraagt € 4.000,00. Dit betreft een stijging van salaris- en overige personeelskosten van € 290.000,00 en een daling van overige budgetten van € 294.000,00, per saldo € 4.000,00. De overige stijging van salarissen en overige personeelskosten betreft de volgende mutaties. - Nominale ontwikkelingen € 649.000,00 N - Overige salarismutaties € 106.000,00 V - Inhuur personeel van derden € 253.000,00 V € 290.000,00 N

57

De daling van de overige overheadbudgetten betreft de volgende mutaties. - Informatievoorziening en automatisering - Bestuurlijk juridische advisering - Huisvesting - Documentatie en informatievoorziening - Diverse overige budgetten

Totaal apparaatskosten ten opzichte van begroting 2022

€ € € € € €

263.000,00 V 81.000,00 V 27.000,00 N 19.000,00 N 8.000,00 N 290.000,00 V

€

290.000,00 V

Het nadeel op de apparaatskosten wordt (deels) gecompenseerd uit het nominale deel van het accres 2023 in de algemene uitkering uit het gemeentefonds.

Meerjarenraming overhead De kosten van overhead dalen in de periode van de meerjarenraming per saldo met € 65.000,00. Dit betreft de volgende mutatie. - Informatievoorziening en automatisering € 65.000,00 V Totaal mutaties overhead meerjarenraming € 65.000,00 V

Mutaties reserves Onttrekkingen (x € 1.000) Beschrijving

Rekening 2021

2022

Begroting 2024

2023

2025

2026

Personeelskosten Overige kosten Totaal onttrekkingen

17 17

13 13

13 13

13 13

13 13

13 13

Saldo mutaties

17

13

13

13

13

13

Toelichting De onttrekkingen aan de reserves zijn gelijk aan de begroting 2022. Deze onttrekkingen betreffen kapitaallasten die voor een deel worden gedekt uit de reserve Bijdragen in kosten activa.

58

Paragrafen

BEGROTING

1. PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN De gemeente heeft naast de uitkeringen van het Rijk meer inkomsten nodig om op verschillende terreinen uitgaven te kunnen doen. Daarom heffen wij belastingen. Deze kunnen wij indelen in algemene heffingen en bestemmingsheffingen. De algemene heffingen zijn onroerendezaakbelastingen en toeristenbelasting. De gemeente is vrij in de besteding van deze middelen. Bestemmingsheffingen zijn bestemd om bepaalde kosten te dekken. Bestemmingsheffingen zijn bijvoorbeeld de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en leges voor paspoorten, rijbewijzen, omgevingsvergunningen en andere diensten. a. Geraamde inkomsten onroerendezaakbelastingen afvalstoffenheffing rioolheffing grafrechten toeristenbelasting marktgelden liggelden Spoordok + stagelden campers leges omgevingsvergunningen leges burgerzaken

€ 8.356.500,00 € 3.403.200,00 € 2.774.500,00 € 52.800,00 € 173.000,00 € 41.400,00 € 33.800,00 € 450.000,00 € 178.000,00

b. Beleid ten aanzien van de lokale heffingen Uitgangspunt voor het tarievenbeleid bij afvalstoffenheffing, rioolheffing, marktgelden en leges is een kostendekking van 100%. De geraamde opbrengsten van deze heffingen zijn daarom gelijk aan het saldo van de geraamde baten en lasten, waar van toepassing vermeerderd met toe te rekenen kosten overhead en berekende btw. c. Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Hieronder zijn diverse heffingen op hoofdlijnen toegelicht. Waar van toepassing is een kostenonderbouwing toegevoegd. Onroerendezaakbelastingen Vanaf 2023 is de trendmatige verhoging van 2% van de opbrengst OZB verwerkt. De verwachte opbrengst is in 2023 € 163.900,00 hoger dan geraamd in 2022. Bij de berekening van de tarieven voor 2023 wordt rekening gehouden met de resultaten van de herwaardering van alle WOZ-objecten naar het waardeniveau op 1 januari 2022. Als de herwaarderingswerkzaamheden zijn afgerond doen wij een voorstel over de tarieven voor 2023. Afvalstoffenheffing Op basis van Diftar (differentiatie tarieven) wordt naast een vast bedrag per huishouden (vastrecht) afzonderlijk een belasting geheven voor het aanbieden van de afvalcontainers. De tarieven voor het variabele deel van de afvalstoffenheffing worden gedifferentieerd naar het soort container (grijs of groen) en het volume (240 of 140 liter).

Het Diftar-systeem wordt voor vrijwel alle laagbouwwoningen toegepast. Bewoners van de zogenoemde hoogbouw moeten gebruikmaken van ondergrondse verzamelcontainers. Het aanbod van afval wordt door middel van een pasje per huishouden geregistreerd. Van deze huishoudens wordt naast het vastrecht ook een belasting geheven voor het aanbieden van afval. De aanslag voor het variabele deel wordt vastgesteld op basis van het aantal inworpen van afval in de ondergrondse container. Jaarlijks wordt beoordeeld of een deel van de egalisatiereserve Afvalstoffenheffing via een incidentele verlaging van het vastrechttarief aan de belastingbetaler kan worden teruggegeven. De verwachte omvang van de egalisatiereserve Afvalstoffenheffing bedraagt per 1 januari 2023 € 30.501,00. Dit bedrag is niet toereikend voor een verlaging van het tarief in 2023. 59

BEGROTING In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de geldende tarieven voor 2022 en de tarieven voor 2023 berekend op basis van de begroting 2023. Soort Vast tarief

Tarief 2022 € 152,00

Tarief 2023 € 155,00

Per aanbieding: - container restafval 140 liter - container restafval 240 liter - container gft-afval 140 liter - container gft-afval 240 liter

€ € € €

4,50 6,75 1,85 2,40

€ € € €

4,50 6,75 2,60 3,65

Per inworp: - verzamelcontainer

€

1,75

€

1,75

De meest voorkomende combinatie bestaat uit een container van 240 liter voor restafval en een container van 140 liter voor gft-afval. Het beeld is als volgt: Soort Vast tarief Container restafval Container gft-afval Totaal

Aanslag 2022 € 152,00 " 54,00 " 9,25 € 215,25

Aanslag 2023 € 155,00 " 54,00 " 18,20 € 227,20

Uitgangspunt bij bovenstaande berekening is dat de minicontainer van 240 liter voor restafval in 2023 8 keer (begroting 2022: 8 keer) wordt aangeboden en de minicontainer van 140 liter voor gft-afval 7 keer (begroting 2022: 5 keer). Voor verzamelcontainers: Soort Vast tarief Verzamelcontainer Totaal

Aanslag 2022 € 152,00 " 54,25 € 206,25

Aanslag 2023 € 155,00 " 45,50 € 200,50

Voor de berekening van een gemiddelde aanslag voor het gebruik van een verzamelcontainer gaan wij in 2023 uit van 26 inworpen per jaar (begroting 2022: 31 keer). Wij stellen u voor de bovengenoemde tarieven voor de afvalstoffenheffing 2023 vast te stellen. Kostenonderbouwing van de afvalstoffenheffing Uitgangspunt is dat de totale opbrengst van de afvalstoffenheffing gelijk is aan het saldo van alle baten en lasten voor het uitvoeren van alle taken binnen het kader van afval (100% kostendekking). Het betreft baten en lasten die direct het gevolg zijn van de afvaltaken van de gemeente. Het gaat daarbij onder andere om het huis-aan-huis laten inzamelen en laten verwerken van de verschillende afvalstromen, het geven van gelegenheid grofvuil in te leveren en te laten verwerken en afgedankte spullen in te leveren en aan te bieden via het kringloopcentrum. Voor de heffing van de afvalstoffenheffing is uitgegaan van de totale (netto) kosten vermeerderd met btw. De toegerekende lasten van Verkeer en vervoer betreffen zwerf- en clandestien vuil, de toegerekende lasten van Inkomensregelingen betreffen het geraamde bedrag voor kwijtscheldingen (zie e. Kwijtscheldingsbeleid). De wijze van toerekenen van de kosten van overhead is toegelicht in het Overzicht overhead in het programmaplan.

Op rekeningbasis worden mogelijke overschotten toegevoegd aan de reserve Afvalstoffenheffing, tekorten worden (voor zover mogelijk) onttrokken aan deze reserve.

60

BEGROTING De opbrengst van de afvalstoffenheffing is als volgt opgebouwd. Baten/Lasten DIRECTE BATEN/LASTEN AFVAL Direct toegerekende lasten Afval Directe baten Afval, exclusief heffingen Direct toegerekende lasten Verkeer en vervoer Direct toegerekende lasten Inkomensregelingen

-2.797.600 220.300 -32.100 -165.000

INDIRECTE LASTEN Toe te rekenen kosten overhead Afval Berekende BTW Afval Totalen

-179.500 -449.300 -3.403.200

Opbrengst

3.403.200

In %

100

Rioolheffing Met de rioolheffing, gebaseerd op artikel 228a van de Gemeentewet, kan de gemeente kosten verhalen die verband houden met de nakoming van de zorgplichten die de gemeente heeft voor afvalwater en voor hemel- en grondwater. De basis voor de rioolheffing zijn de kosten die in het gemeentelijke basisrioleringsplan (BRP) zijn opgenomen. De rioolheffing wordt geheven van eigenaren van percelen die direct of indirect zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering. Onder "aansluiting" op de riolering wordt niet uitsluitend de aanwezigheid van een "afvoerbuis" verstaan, zoals bij de rioolrechten (tot 2010) het geval was. Door de verbreding van het begrip aansluiting kan ook belasting worden geheven voor verwerking van hemel- en grondwater dat niet via een buis voor verwerking aan de gemeente wordt aangeboden. Wij onderscheiden twee tarieven. Een tarief voor een perceel (een roerende of onroerende zaak of een zelfstandig gedeelte daarvan) en een tarief voor een garagebox die een zelfstandig WOZ-object vormt. Voor de rioolheffing worden kostendekkende tarieven gehanteerd. Het tarief voor een woning kan voor 2023 worden vastgesteld op € 172,00 (begroting 2022: € 167,00) en het tarief voor een garagebox op € 19,00 (begroting 2022: € 18,00). De verwachte omvang van de egalisatiereserve Riolering bedraagt per 1 januari 2023 € 576.317.00.

Wij stellen u voor de bovengenoemde tarieven voor de rioolheffing 2023 vast te stellen. Kostenonderbouwing van de rioolheffing Uitgangspunt is dat de totale opbrengst van de rioolheffing gelijk is aan het saldo van alle baten en lasten voor het uitvoeren van alle taken binnen het kader van riolering (100% kostendekking). Het betreft baten en lasten die direct het gevolg zijn van de taken van gemeenten om het rioolstelsel voldoende kwalitatief en kwantitatief in stand te houden. Het gaat daarbij zowel om de infrastructuur als de dagelijkse werking van het riool. Voor de heffing van de rioolheffing is uitgegaan van de totale (netto) kosten vermeerderd met btw. De toegerekende lasten van Verkeer en vervoer betreffen 20% van de totale veegkosten van straten, wegen en fietspaden. Door vegen wordt onder andere voorkomen dat straatvuil in het riool terechtkomt waardoor verstoppingen worden voorkomen en de onderhoudskosten uiteindelijk lager uitvallen. De toegerekende lasten van Inkomensregelingen betreffen het geraamde bedrag voor kwijtscheldingen (zie e. Kwijtscheldingsbeleid). De wijze van toerekenen van de kosten van overhead is toegelicht in het Overzicht overhead in het programmaplan. Op rekeningbasis worden mogelijke overschotten toegevoegd aan de egalisatiereserve Riolering, tekorten worden (voor zover mogelijk) onttrokken aan deze reserve. 61

BEGROTING

De opbrengst van de rioolheffing is als volgt opgebouwd. Baten/Lasten DIRECTE BATEN/LASTEN Direct toegerekende lasten Riolering Directe baten Riolering, exclusief heffingen Direct toegerekende lasten Verkeer en vervoer Direct toegerekende lasten Inkomensregelingen INDIRECTE LASTEN Toe te rekenen kosten overhead Riolering Berekende BTW Riolering Totalen

-2.251.400 44.200 -40.000 -2.000 0 0 -199.100 -326.200 -2.774.500

Opbrengst

2.774.500

In %

100

Begrafenisrechten Voor de uitgifte van graven en het algemeen onderhoud op de gemeentelijke begraafplaatsen heffen wij rechten in de vorm van afkoopsommen voor 25 jaar (bij uitgifte) of 10 jaar (bij verlenging). Deze afkoopsommen worden in een voorziening gestort, jaarlijks wordt respectievelijk 1/25e deel en 1/10e deel van de voorziening ingezet ter dekking van de geraamde onderhoudslasten van de begraafplaatsen. Er is daarom in het begrotingsjaar geen directe relatie tussen de dekking van de lasten en de hoogte van de berekende tarieven voor de afkoopsommen. Daarnaast worden rechten geheven voor het begraven van lijken of het plaatsen van asbussen en voor de uitvoering van andere specifieke taken en dienstverlening door of namens de gemeente. Hiervan is een kostenonderbouwing opgenomen. Bij de vaststelling van de belastingverordeningen voor 2023 wordt een voorstel voor aanpassing van de tarieven gedaan. Kostenonderbouwing van de rechten voor het begraven Het heffen van de begrafenisrechten voor het begraven van lijken of plaatsen van asbussen is niet 100% kostendekkend. De geraamde lasten betreffen voornamelijk de (deels vaste) kosten van grafdelven. De geraamde opbrengst wordt bepaald op basis van prijsindexatie en ontwikkelingen in werkelijke opbrengsten in voorgaande jaren. De kostendekkendheid in het begrotingjaar is 83%.

Baten/Lasten DIRECTE BATEN/LASTEN Direct toegerekende lasten begravingen

-49.700

INDIRECTE LASTEN Toe te rekenen kosten overhead begravingen Totalen

-14.000 -63.700

Opbrengst

52.800

In %

83

Toeristenbelasting Het tarief voor de toeristenbelasting is € 1,50 per persoon per overnachting. Wij verwachten in het jaar 2023 115.000 overnachtingen. Wij stellen voor het tarief voor de toeristenbelasting voor 2023 ongewijzigd vast te stellen op € 1,50 per persoon per overnachting.

62

BEGROTING Marktgelden In onze gemeente worden in Stadskanaal en Musselkanaal wekelijks markten gehouden. Voor de markt in Stadskanaal geldt als maatstaf van heffing de oppervlakte van de standplaats en voor de markt in Musselkanaal is de frontbreedte van de standplaats de maatstaf van heffing. De tarieven voor het marktgeld worden berekend op basis van de werkelijke bezetting van de markten. Om de geraamde kosten van de markten te verhalen moeten de tarieven voor 2023 ten opzichte van 2022 worden verhoogd. Bij vaststelling van de ˈVerordening marktgeld Stadskanaal 2022ˈ in uw raad van december 2022 zal een wijziging in de systematiek van de berekening van de tarieven voor de marktgelden worden voorgesteld. Op basis van deze wijziging doen wij u dan een voorstel tot aanpassing van de tarieven voor de marktgelden 2023. Kostenonderbouwing van de marktgelden Uitgangspunt bij het in rekening brengen van de marktgelden volgens de voorgestelde tarieven is dat de opbrengst van de marktgelden maximaal 100% bedraagt van het begrote saldo van baten en lasten die het exploiteren van de weekmarkten in Stadskanaal en Musselkanaal met zich mee brengen. Bij de bezetting van de markten wordt gelet op een evenwichtig marktaanbod waardoor bij de marktkooplieden draagvlak wordt gecreëerd voor het tarief dat in rekening wordt gebracht.

Baten/Lasten DIRECTE BATEN/LASTEN MARKTEN Direct toegerekende lasten Markten Directe baten Markten, exclusief marktgelden

-41.600 2.800

INDIRECTE LASTEN Toe te rekenen kosten overhead Markten Totalen

-2.600 -41.400

Opbrengst

In %

41.400

100

Lig- en stagelden Spoordok De gemeentelijke jachthaven Spoordok in Musselkanaal is aangelegd voor de vaarrecreatie. Tevens is een camperplaats aanwezig. Bij de jachthaven zijn voorzieningen aangebracht, waar de vaar- en camperrecreanten gebruik van kunnen maken. De gebruiker van een vaartuig is voor het innemen van een ligplaats liggeld verschuldigd, voor het gebruik van een camperplaats is stageld verschuldigd. We gaan uit van 225 overnachtingen voor ligplaatsen (begroting 2022: 225) en 2.000 overnachtingen voor staplaatsen (begroting 2022: 2.000). Op basis van kostendekkendheid zijn de tarieven voor 2023 dan als volgt: - € 1,40 per strekkende meter boot per nacht (begroting 2022: € 1,30) voor een ligplaats (afgerond op hele meters met een minimum van € 10,00 per boot per nacht) ; - € 15,35 per overnachting (begroting 2022: € 15,00) voor een staplaats. Wij stellen u voor in te stemmen met de voorgestelde tarieven voor 2023.

63

BEGROTING Kostenonderbouwing van de lig- en stagelden De kosten betreffen de verhuur en exploitatie van de jachthaven en de camperstandplaatsen. De tarieven zijn 100% kostendekkend. De toegerekende lasten van Verkeer en vervoer betreffen onderhoud van het terrein. Baten/Lasten DIRECTE BATEN/LASTEN LIG- EN STAGELDEN Direct toegerekende lasten Spoordok Directe baten, exclusief lig- en stagelden Direct toegerekende lasten Verkeer en vervoer

-28.600 500 -2.700

INDIRECTE LASTEN Toe te rekenen vermogenskosten Totalen

-3.000 -33.800

Opbrengst

-33.800

In %

100

Liggeld woonschepenlocaties Voor de woonschepenlocaties in Stadskanaal en Musselkanaal is in 2016 de "Liggeldverordening woonschepenlocaties 2017" vastgesteld. In deze verordening is het tarief voor het liggeld vanaf 2017 vastgesteld op € 301,50 per jaar. Leges omgevingsvergunningen Een omgevingsvergunning kan worden afgegeven voor diverse activiteiten waaronder bouwvergunningen. De werkzaamheden voor het verstrekken van bouwvergunningen worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst Groningen (ODG). Naast de werkzaamheden voor bouwvergunningen en vrijstellingsprocedures verricht de omgevingsdienst ook taken op het gebied van milieu en brandveiligheid. Kostenonderbouwing leges omgevingsvergunningen Niet alle verwachte kosten die de omgevingsdienst maakt kunnen in leges worden omgezet. Enerzijds gaat het om bouwvergunningen die van rechtswege verstrekt moeten worden en waarvoor geen leges in rekening kunnen worden gebracht. Daarnaast zijn er bouwvergunningen waarvan niet alle onderdelen in rekening kunnen worden gebracht en zijn er initiatieven en projecten waarvoor na intensief vooroverleg uiteindelijk geen bouwaanvraag wordt gedaan. Hierdoor blijft de kostendekkendheid lager dan 100. Het dekkingspercentage is ten opzichte van de begroting 2022 gedaald, dit is voornamelijk het gevolg van het structureel inbrengen van het meerwerk in de jaaropdracht van de omgevingsdienst.

Baten/lasten DIRECTE BATEN/LASTEN Direct toegerekende lasten Bouwvergunningen en vrijstellingsprocedures INDIRECTE LASTEN Toe te rekenen kosten overhead Bouwvergunningen en vrijstellingsprocedures Totalen

Opbrengst

In %

-823.300

-58.000 -881.300

64

450.000

51

BEGROTING Leges Burgerzaken De leges van burgerzaken worden geheven krachtens de Legesverordening (i.c. titel 1) die jaarlijks door uw raad in december wordt vastgesteld. Het grootste deel van de legesopbrengst bestaat uit de legesheffing voor reisdocumenten en rijbewijzen. Daarnaast worden er leges geheven wegens verstrekkingen uit de Basisregistratie Personen. Kostenonderbouwing leges burgerzaken Het uitgangspunt voor de toerekening van lasten bij dit onderdeel is dat de verhouding tussen de werkzaamheden van burgerzaken die wel en niet onder de legesheffing vallen 50% bedraagt. Baten/Lasten DIRECTE BATEN/LASTEN Direct toegerekende lasten leges Burgerzaken

-428.600

INDIRECTE LASTEN Toe te rekenen kosten overhead leges Burgerzaken Totalen

-298.700 -727.300

Opbrengst

In %

178.000

24

BIZ centrum Stadskanaal De "Verordening bedrijveninvesteringszone Centrum Stadskanaal 2021" loopt tot en met 2025. d. Lokale lastendruk Door het hanteren van gedifferentieerde tarieven voor de afvalstoffenheffing (Diftar) is het bedrag van deze heffing niet voor elk huishouden gelijk. Naast het vastrecht is een belasting verschuldigd voor elke containerlediging of inworp in een ondergrondse container. Per huishouden gaan wij uit van een gemiddeld aantal van 8 ledigingen (begroting 2022: 8 ledigingen) van de grijze container (restafval) en 7 ledigingen (begroting 2022: 5 ledigingen) van de groene container (gft-afval). Voor 2023 is de volgende indicatie van de lokale lastendruk te geven: Onroerendezaakbelastingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal

€ " " €

2022 332,00 215,25 167,00 714,25

€ " " €

2023 338,00 227,20 172,00 737,20

Voor de onroerendezaakbelastingen is uitgegaan van de gemiddelde aanslag per woning van € 332,00 + 2% = € 338,00. De belastingdruk is een gemiddelde en kan voor individuele huishoudens nogal verschillen. Gemiddeld verwachten wij een verhoging van de belastingdruk met 3,2%. De landelijke gemiddelde woonlasten voor huishoudens in 2022 is € 904,00. e. Kwijtscheldingsbeleid Het kwijtscheldingsbeleid van onze gemeente is ruimhartig. Aan particulieren kan onder bepaalde voorwaarden gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend van afvalstoffenheffing, onroerendezaakbelasting (ozb), rioolheffing en leges voor reisdocumenten en rijbewijzen. Bij de berekening van de betalingscapaciteit spelen de kosten van bestaan een belangrijke rol. Onze gemeente hanteert voor de kosten van bestaan de maximaal wettelijk toegestane norm. Dit is een bedrag van maximaal 100% van het normbedrag zoals vastgesteld in het kader van de Participatiewet (bijstandsnorm). Voor personen die de pensioengerechtigde leeftijd hebben of ouder zijn geldt een vast normbedrag.

65

BEGROTING Wij ramen het kwijt te schelden bedrag voor de afvalstoffenheffing (vastrecht + variabel deel) op € 165.000,00, voor de rioolheffing op € 2.000,00 en voor de onroerendezaakbelasting (eigenaren van woningen) op € 1.500,00. f.

Overzicht belastingverordeningen

-

Verordening onroerendezaakbelastingen Stadskanaal 2022 Verordening afvalstoffenheffing Stadskanaal 2022 Verordening rioolheffing Stadskanaal 2022 Verordening begrafenisrechten Stadskanaal 2022 Verordening toeristenbelasting Stadskanaal 2021 Verordening marktgeld Stadskanaal 2022 Legesverordening Stadskanaal 2022 Lig- en stageldverordening Spoordok Musselkanaal 2022 Liggeldverordening woonschepenlocaties 2017

66

Datum vaststelling 13 december 2021 13 december 2021 13 december 2021 13 december 2021 14 december 2020 13 december 2021 13 december 2021 13 december 2021 19 december 2016

BEGROTING

2. PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Algemeen Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat (de uitvoering van) het beleid veranderd moet worden. Het weerstandsvermogen hangt samen met de robuustheid van de begroting: een precies sluitende begroting zonder weerstandsvermogen betekent dat bij iedere tegenvaller een probleem (incidenteel of structureel) ontstaat. Een financiële buffer in de vorm van weerstandsvermogen is daarom noodzakelijk. De omvang van deze buffer is afhankelijk van de risico’s die de gemeente loopt. Het gaat hierbij om risico’s van materieel belang waarvoor geen maatregelen zijn getroffen. Het instrument om het weerstandsvermogen te beheersen is risicomanagement, een continu proces gericht op het opmaken van een actueel risicoprofiel. Het risicoprofiel moet vervolgens worden afgezet tegen de aanwezige weerstandscapaciteit. Deze paragraaf geeft het weerstandsvermogen gebaseerd op de ramingen in de begroting en de risico’s van de gemeente zoals bekend bij het opstellen van de begroting. Daarnaast zijn financiële kengetallen opgenomen. Er is onderscheid tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit.

Bij de incidentele weerstandscapaciteit gaat het voornamelijk om de omvang van de algemene reserves en bestemmingsreserves (eigen vermogen) en de incidentele risico’s. Met structurele weerstandscapaciteit worden middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers met structurele financiële effecten op te vangen. Kaderstelling De kaderstelling voor het huidige beleid met betrekking tot het weerstandsvermogen is vastgelegd in artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In de paragraaf wordt tenminste opgenomen: - een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; - een inventarisatie van de risico’s van materieel belang; - het beleid omtrent weerstandscapaciteit en risico’s; - een kengetal voor de: • netto schuldquote; • netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; • solvabiliteitsratio; • grondexploitatie; • structurele exploitatieruimte; • belastingcapaciteit. - een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Beoordeling weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is zeer dynamisch omdat binnen de gemeente beleid wordt uitgevoerd, besluiten worden genomen, nieuwe externe regelgeving van kracht wordt en nieuw beleid wordt geformuleerd en vastgesteld. Dynamiek in risico’s betekent dat de benodigde weerstandscapaciteit kan fluctueren.

Daarom wordt voor de omvang van de weerstandscapaciteit een norm gehanteerd waarbij de verhouding tussen de beschikbare capaciteit en de benodigde capaciteit wordt uitgedrukt in de ratio weerstandscapaciteit: Beschikbare capaciteit Benodigde capaciteit (af te dekken risico’s)

67

BEGROTING De ratio is bepaald op 1,15. Hierbij worden geen maatregelen getroffen zolang de ratio boven de 1 blijft. Wanneer de ratio tijdens een monitor > 1,3 blijkt te zijn betekent dit dat de weerstandscapaciteit meer dan voldoende is. Indien de ratio < 1 blijkt te zijn moet worden overwogen of er maatregelen nodig zijn. Hierbij liggen de mogelijkheden tussen het niet uitvoeren van beleid met een bepaalde risicostructuur tot het vastleggen van middelen om de minimale weerstandscapaciteit te vergroten. In het kader van de benodigde weerstandscapaciteit wordt de Algemene reserve minimaal gehandhaafd op € 8 miljoen. Bij het vaststellen van het algemene weerstandsvermogen wordt geen rekening gehouden met risico’s op het gebied van grondexploitatie en reserves die betrekking hebben op grondexploitatie. Hiervoor wordt een afzonderlijk weerstandsvermogen aangehouden. Weerstandsvermogen (incidenteel) (x € 1.000) 1 januari 2023

31 december 2023

Beschikbare weerstandscapaciteit (a) Benodigde weerstandscapaciteit (b)

€ 12.300 € 7.000

€ 12.100 € 6.700

Weerstandsvermogen (a-b) Ratio weerstandscapaciteit (a/b)

€

€

5.300 1,74

5.400 1,80

Op basis van een beschikbare incidentele weerstandscapaciteit van € 12,1 miljoen is de ratio per 31 december 2023 1,80. Uitgaande van de vastgestelde ratio van 1,15 betekent dit dat de beschikbare capaciteit voldoende is voor de dekking van de lopende risico’s. Beschikbare weerstandscapaciteit (a) De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit wordt gevormd door het eigen vermogen (reserves). De Algemene reserve is vrij besteedbaar. De rentebaten zijn echter wel als structureel dekkingsmiddel aangemerkt. Inzet van de Algemene reserve heeft een structureel effect op de exploitatie. Beklemde bestemmingsreserves zijn in beginsel niet vrij besteedbaar. Aangezien u de vastgestelde bestemming van de overige bestemmingsreserves kunt veranderen behoren deze reserves tot de weerstandscapaciteit. Het wijzigen van de bestemming van deze reserves heeft wel direct gevolgen voor het lopende beleid aangezien de bestemmingsreserves op grond van door u vastgesteld beleid zijn ingesteld. Reservepositie (x € 1.000) Omvang Algemene reserve Omvang bestemmingsreserves Beklemde reserves: Bestemmingsreserve Verkoop aandelen Essent Bestemmingsreserve Bijdragen in kosten activa Beschikbare weerstandscapaciteit (a)

1 januari 2023 31 december 2023 € 8.000 € 8.000 " 26.800 " 25.900 € 34.800 € 33.900 " " €

5.80016.70012.300

68

" " €

5.80016.00012.100

BEGROTING De geraamde beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt per 31 december 2023 € 12,1 miljoen en daalt met € 0,2 miljoen. Aan de bestemmingsreserves wordt geen rente (inflatiecorrectie) toegevoegd, dit beïnvloedt de toereikendheid van deze reserves. De beschikbare weerstandscapaciteit neemt daarnaast af door inzet van de reserves. Benodigde weerstandscapaciteit (b) Risico’s die van materiële betekenis zijn maken deel uit van het weerstandsvermogen. Wij brengen risico’s met een financieel belang van € 300.000,00 of meer in beeld. Borgstellingen geldleningen De gemeente Stadskanaal waarborgt voor de volgende geldleningen de betaling van rente en aflossing of fungeert als achtervang. Geldleningen aan woningbouwcorporaties De financiële risico's die aan deze garanties zijn verbonden, zijn overgedragen aan de Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw. De gemeente en het Rijk blijven ieder wel voor 50% op achtervang aanspreekbaar. Deze achtervang is gerelateerd aan de omvang van het waarborgfonds. Door de omvang van het fonds en de financiële constructie is het risico voor de gemeente gering. Mocht de gemeente echter wel worden aangesproken op de achtervang, dan zal dit in de vorm van het verstrekken van een renteloze lening zijn. Deze lening zal dan worden opgenomen als risico.

Geldleningen aan eigenaren van particuliere woningen Het Waarborgfonds Eigen Woningen verstrekt Nationale Hypotheek Garantie (NHG) voor aankoop en verbetering van woningen aan particulieren. Daarmee worden voor de geldgevers de risico’s beperkt en profiteren de geldnemers van een lagere rente. Met het waarborgfonds is een overeenkomst gesloten waarin de achtervang voor bestaande leningen van particulieren is geregeld. De achtervangfunctie (de gemeenten samen met het Rijk) kan door het waarborgfonds worden aangesproken, in de vorm van renteloze leningen, als het garantievermogen te laag is. Geldleningen aan instellingen voor ouderenhuisvesting Het schuldrestant van de leningen aan zorginstellingen die werkzaam zijn in onze gemeente wordt per 1 januari 2023 geraamd op € 3.399.000,00 en per 31 december op € 3.119.000,00. Het financiële risico van deze leningen ligt volledig bij de gemeente. Uitgangspunt is dat eventuele nieuwe leningen aan zorginstellingen door deze instellingen worden ondergebracht bij de stichting Waarborgfonds voor de zorgsector (Wfz). Geldleningen aan overige instellingen Het schuldrestant van de leningen aan het Noorderpoortcollege wordt per 1 januari 2023 geraamd op totaal € 248.000,00 en per 31 december op totaal € 186.000.00. Het financiële risico van deze leningen ligt bij de gemeente.

Vorderingen Blijversleningen Het totaal van verstrekte blijversleningen wordt per 1 januari 2023 geraamd op € 500.000,00. Het financiële risico van deze leningen is gedekt doordat de financiering niet hoger kan zijn dan 80% van de WOZ-waarde van de woning (waarde hypotheek en blijverslening tezamen). Het financiële risico bij gedwongen verkoop wordt daardoor beperkt. Bij consumptieve leningen wordt er, naast een hoofdelijke aansprakelijkheid, een maximum leeftijd gesteld van 75 jaar om het risico op niet terugbetalen te beperken.

69

BEGROTING Duurzaamheidsleningen Het totaal van verstrekte duurzaamheidsleningen wordt per 1 januari 2023 geraamd op € 900.000,00. Het financiële risico van deze leningen is niet gedekt. Startersleningen Het totaal van verstrekte startersleningen wordt per 1 januari 2023 geraamd op € 3.100.000,00. Het financiële risico wordt gedekt doordat startersleningen (als 2e hypotheek) onder de zekerheidsstelling van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) vallen en daarmee geborgd zijn. Indirect loopt de gemeente wel (beperkt) risico door de achtervangfunctie voor het Waarborgfonds Eigen woningen die de NHG verstrekt (zie onder borgstellingen geldleningen). Overige risico’s Dividend De geraamde dividendopbrengst op de aandelen van Enexis NV en NV Bank Nederlandse Gemeenten bedraagt totaal € 460.000,00. Bij de ramingen van dividend geldt dat er geen garanties zijn voor de daadwerkelijke realisering. Hersanering voormalig gasfabriekterrein Er loopt een juridische procedure om te komen tot ontbinding van de overeenkomst met de aannemer van de sanering van het voormalige gasfabriekterrein en in verband hiermee het vorderen van schadevergoeding. Wij hebben in 2017 hoger beroep ingesteld tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland van 15 maart 2017. In de juridische procedure heeft in mei 2019 de comparitie van partijen in het Hoger Beroep plaatsgevonden.

Tijdens de comparitie heeft het Hof expliciet gevraagd of partijen niet tot een schikking kunnen komen. De onderhandelingen hiervoor lopen nog, in samenwerking met de provincie Groningen. Op basis van een voorlopige overeenkomst, waarbij het voormalige gasfabriekterrein wordt afgestoten, is (voorlopig) in het financiële risico voorzien. Indien er geen overeenstemming wordt bereikt over de schikking zal de procedure verder worden gevoerd. Procedure uitbreiding detailhandel Musselkanaal en schadeclaim In de bezwaarprocedure weigering verlening omgevingsvergunning aan een supermarkt in Musselkanaal (partij A) en de gemeente Stadskanaal is de gemeente (min of meer) in het ongelijk gesteld. Uiteindelijk heeft dit geleid tot het verlenen van een omgevingsvergunning voor uitbreiding van de supermarkt in Musselkanaal. Tegen het verlenen van de omgevingsvergunning heeft een andere supermarkt (partij B) beroep ingesteld bij de rechtbank. Daarnaast heeft partij B eveneens, op grond van een privaatrechtelijke overeenkomst uit 2011, de gemeente annex aansprakelijk gesteld wegens het schenden van die overeenkomst ten bedrage van € 2.000.000,00. Rechtbank Noord-Nederland heeft op 4 februari 2021 uitspraak gedaan in het beroep over de omgevingsvergunning. Het beroep is ongegrond verklaard.

Partij B is in hoger beroep bij de Raad van State gegaan tegen voornoemde uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland. De vordering van € 2.000.000,00 is door de gemeente afgewezen. Partij B is een privaatrechtelijke procedure gestart ten aanzien van deze vordering. Op 21 maart 2022 was de zitting bij de Rechtbank Nood-Nederland inzake de vordering van partij B. De conclusie van de rechtbank is dat eerst de uitspraak van de Raad van State in het hoger beroep afgewacht moet worden. Voor die procedure is nog geen zittingsdatum bekend. We nemen het bedrag van € 2.000.000,00 als risico op.

70

BEGROTING

Diversen In algemene zin loopt de gemeente risico’s met betrekking tot de volgende onderwerpen: - planschadeclaims; - fiscale wet- en regelgeving; - wachtgeldverplichtingen. Totaal risico’s (x € 1.000) 1 januari 2023 € 3.600 " 900 " 0 " 2.500 € 7.000

Gewaarborgde geldleningen Vorderingen Grondexploitatie Overige risico's Benodigde weerstandscapaciteit (b)

71

31 december 2023 € 3.300 " 900 " 0 " 2.500 € 6.700

BEGROTING Weerstandsvermogen (structureel) De meerjarenraming vertoont in 2026 een structureel begrotingstekort van € 53.000,00. Weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit wordt bepaald door structurele begrotingsoverschotten en/of maatregelen die structurele middelen genereren om tegenvallers met structurele financiële effecten op te kunnen vangen. Structurele begrotingsoverschotten Begrotingsoverschotten maken deel uit van het weerstandsvermogen. Een positief saldo van de laatste schijf van de meerjarenraming wordt aangemerkt als structurele weerstandscapaciteit. De meerjarenraming vertoont in 2026 een nadelig saldo. Raming onvoorzien Jaarlijks nemen wij conform voorschrift een bedrag voor onvoorzien op in de begroting. Voor onvoorziene uitgaven wordt een vast bedrag van € 10.000,00 geraamd. Formeel kan deze raming tot de structurele weerstandscapaciteit worden gerekend omdat de omvang van deze verplichte raming niet is voorgeschreven. Belastingcapaciteit Gemeenten zijn vrij in het vaststellen van de onroerendezaakbelasting (OZB) tarieven. Daarbij gelden geen absolute of relatieve limieten. De gemiddelde lastendruk over 2022 voor huishoudens met een eigen woning in onze gemeente was € 714,25. Landelijk was in 2022 de gemiddelde lastendruk per huishouden € 904,00.

Voor het genereren van structurele middelen, met als doel een positief effect op de structurele weerstandscapaciteit, kunnen de OZB-tarieven (boven trendmatig) verhoogd worden. Vanaf 2023 is de trendmatige verhoging van 2% van de opbrengst OZB verwerkt. Structurele bezuinigingen Nieuwe ombuigingsmaatregelen kunnen als structurele weerstandscapaciteit worden aangemerkt voor zover dit tot (verdere) begrotingsoverschotten leidt. Risico’s Sociaal domein Binnen het sociale domein lopen wij met name bij de uitvoering van de taken financiële risico’s. Deze worden vooral veroorzaakt door het open-einde karakter van de regelingen. De Groninger gemeenten zijn bezig met het ontwikkelen van een vernieuwd inkoopmodel, bedoeld om meer grip te krijgen op de inhoudelijke inzet en de uitgaven aan jeugdhulp. Deels trekken de Groninger gemeenten daarin (door de rijksoverheid verplicht) samen op en deels ontwikkelen de gemeenten een lokaal inkoopbeleid. De geplande, maar ook de eventueel nu nog onvoorziene, (neven-)effecten van dit nieuwe regionale en lokale inkoopbeleid zijn een kans maar vormen ook een risico. We kunnen deze effecten nu nog niet inschatten. Algemene uitkeringen gemeentefonds In de jaren 2024 tot en met 2026 zijn door het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor compensatie van de kosten voor de uitvoering van jeugdzorg.

De netto compensatiemiddelen lopen in deze periode af van € 1.436 miljoen in 2024 tot € 867 miljoen in 2026. Het kabinet heeft nog niet besloten om in 2024-2026 de middelen toe te voegen aan het gemeentefonds. In deze periode is op voorhand wel rekening gehouden met de uitkering van deze middelen via de algemene uitkering. Het gaat respectievelijk om € 3.363.000,00, € 2.015.000 en € 976.000,00.

72

BEGROTING

Locaties bodemverontreiniging Met de provincie Groningen voeren wij overleg over spoedlocaties met betrekking tot bodemverontreiniging. Indien sprake is van een spoedlocatie kan de provincie Groningen ons vragen om een bijdrage in sanerings- en/of onderzoekskosten. Bij het opstellen van de begroting zijn geen spoedlocaties binnen de gemeente Stadskanaal bekend.

73

BEGROTING Financiële kengetallen Kengetallen: Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte geldleningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

Rekening 2021 39%

Begroting 2022 40%

Begroting 2023 41%

2024 35%

Meerjarenraming 2025 2026 28% 27%

35%

36%

35%

30%

23%

22%

36%

27%

38%

44%

49%

50%

2,5%

-1,8%

2,5%

4,3%

5,5%

-0,04%

0,1% 91%

0% 89%

0% 82%

0% 82%

0% 82%

0% 82%

Algemene toelichting De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De hoogte van de schuld die de gemeente kan dragen hangt in belangrijke mate af van de hoogte van de inkomsten. Het kengetal geeft de netto schuld als aandeel van de inkomsten uitgedrukt in procenten. Het kengetal wordt zowel inclusief als exclusief alle verstrekte geldleningen berekend. Hiermee wordt in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte geldleningen is en betekent voor de schuldenlast. Een netto schuldquote tussen 0% en 100% wordt als normaal beschouwd, boven 100% is er weinig leencapaciteit over. Voor een gemeente geldt als indicatie voor een zeer hoge schuld een maximale norm van 130%. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal drukt het eigen vermogen uit als percentage van het balanstotaal. Normaal bevindt de ratio van een gemeente zich tussen 20% en 70%. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele baten en lasten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=11a4f770-11bc-4058-be31-3b4c279db598