CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2024

Raadsvergadering 22 september 2025, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Jaarstukken 2024 gemeente Stadskanaal33.052 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

€ € €

10.000 V 295.000 V 83.000 N

Baten

€ €

211.000 V 11.000 V

€ €

32.000 V 254.000 V

Taakvelden Volksgezondheid en milieu - Riolering, onderhoudsbudget. - Opbrengst Rioolheffing. - Afval, inzameling en verwerking. - Afval, voorlichting. - Opbrengst Afvalstoffenheffing. - Ongediertebestrijding. - Uitvoeringsmiddelen klimaat en energie. - Begraafplaatsen, onderhoudsbudget. - Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Volksgezondheid en milieu Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing - Omgevingswet. - Masterplan Regiocentra. - Gebiedsontwikkeling Musselkanaal. - Actualisatie Woonbeleid. - Regionaal Woon- en leefbaarheidsplan. - Budget versnelling woningbouw. - Basisregistratie Adressen Gebouwen (BAG). - Grondexploitatie. - Legesopbrengst Omgevingsvergunningen. - Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

49

€

68.000 V

€ €

13.000 V 27.000 V

€ € € € €

43.000 V 254.000 V 25.000 N 200.000 V 580.000 V

€ € € € € € € €

23.000 V 140.000 V 94.000 V 100.000 V 470.000 V 38.000 V 48.000 V 488.000 V

€ €

140.000 N 1.261.000 V

€ € €

73.000 V 24.000 V 94.000 V

€

48.000 V

€

171.000 N

€ €

10.000 V 78.000 V

€ €

140.000 N 56.000 N

€

28.000 N

€ € € €

551.000 N 218.000 V 8.000 N 565.000 N

Mutaties reserves (x € 1.000) Beschrijving

Rekening 2024

Begroting 2024

Verschil

Toevoegingen Onttrekkingen

865 -2.083

321 -497

544 -1.586

Saldo mutaties

-1.218

-176

-1.042

Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves wijkt € 1.042.000,00 af van de begroting. De belangrijkste afwijkingen zijn toegelicht. Toevoegingen Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat - Reserve Vervangingsinvesteringen (Stadskanaal), investeringen kunstwerken. - Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten. Taakvelden Volksgezondheid en milieu - Reserve Afvalstoffenheffing, resultaat 2024. - Reserve Riolering, resultaat 2024.

€

€ €

Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing - Reserve Strategische opgaven, Regionaal Woon- en leefbaarheidsplan. - Reserve Strategische opgaven, gebiedsontwikkeling Musselkanaal - Reserve Grondexploitatie. - Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten. - Overige afwijkingen. Totaal mutaties reserves

50

€

822.000 +

20.000 258.000 -

544.000 +

Onttrekkingen €

822.000 -

€

66.000 -

€ €

121.000 122.000 -

€

470.000 -

€ € € € €

32.000 63.000 + 9.000 7.000 1.586.000 -

4. DIENSTVERLENING Besturen en Beschermen Taakvelden Bestuur en ondersteuning, Veiligheid en Volksgezondheid en milieu Wat willen wij bereiken? Maatschappelijke effecten Effecten taakvelden Bestuur en ondersteuning - Een open, toegankelijk en transparant bestuur. - Het verbeteren en uitbreiden van de digitale bereikbaarheid van de gemeente. - Optimale dienstverlening blijven bieden aan onze inwoners, bedrijven en instellingen. - Verkiezingen organiseren die goed en veilig toegankelijk zijn voor onze kiezers. Effecten taakvelden Veiligheid - Een Stadskanaal waar het veilig wonen en werken is. - Veiligheid van inwoners wordt bevorderd door het stellen van duidelijke regels die consequent worden gehandhaafd. - Het toepassen van het coffeeshopbeleid. - Aandacht voor bestrijding van jeugdcriminaliteit in samenwerking met politie, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, reclassering, Verslavingszorg Noord Nederland (VNN), andere partners en burgers. Effecten taakvelden Volksgezondheid en milieu - Het realiseren van een gezonde leefomgeving. - Beschikbaarheid van bereikbare en toereikende zorg - Het terugdringen gezondheidsverschillen. - Door samenwerking in de regio een dekkend zorglandschap creëren.

- Meer gezonde jaren voor onze inwoners: zij voelen zich gezond, zijn veerkrachtig en hebben het vermogen zich aan te passen en de eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.

Wat hebben wij bereikt? Maatschappelijke effecten Effecten taakvelden Bestuur en ondersteuning - Onze gemeente heeft een open en transparant bestuur wat het wederzijds begrip tussen overheid en inwoners ten goede komt. - Digitale bereikbaarheid vergroot de mogelijkheden van onze dienstverlening voor al onze inwoners. - Het voorkomen van document-, identiteits- en adresfraude waardoor privacy gewaarborgd wordt. - Verkiezingen zijn veilig en vrij toegankelijk voor kiezers. Effecten taakvelden Veiligheid - Een veilig Stadskanaal. - Wij hebben een goed veiligheidsgevoel ontwikkeld bij de burger door onder meer duidelijke regels te stellen voor openbare orde en veiligheid met een consequente handhaving van die regels. - Het coffeeshopbeleid is toegepast. - Er is aandacht voor bestrijding van jeugdcriminaliteit. Hierbij geldt een intensieve samenwerking met politie, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, reclassering, VNN en andere ketenpartners en burgers.

51

Effecten taakvelden Volksgezondheid en milieu - Via het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) is geld beschikbaar gesteld voor diverse activiteiten die bijdragen dat inwoners de kans wordt geboden om gezond en actief te leven. - Deze activiteiten vloeien voort uit het in samenwerking met lokale, regionale en provinciale ketenpartners opgestelde Regioplan Gezond Groningen en het lokale plan van aanpak SPUK GALA Stadskanaal. In deze plannen zijn de belangrijkste prioritaire opgaven beschreven. - Stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040, met weerbare, gezonde inwoners die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving, en waarin sprake is van een sterke sociale basis.

Beleidsindicatoren

1 2 3 4 5

Indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstal Diefstal uit woning Geweldsmisdrijven Vernieling en misdrijven

Eenheid aantal per 10.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000

Periode 2024 2024 2024 2024 2024

Gemeente 12 1,6 0,6 4,1 4,7

Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording)

Toelichting 1. Het aantal verwijzingen naar Halt per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. 2. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 3. Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners 4. Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. 5. Het aantal vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag per 1.000 inwoners.

52

Nederland 9 2,2 1,2 4,3 5,7

Wat hebben wij daarvoor gedaan? BESTAAND BELEID TAAKVELDEN BESTUUR EN ONDERSTEUNING Bestuur - We werken in regionaal verband samen rond de uitvoering van de verschillende Masterplannen, RegioDeal, Nij Begun en Elke Regio Telt. - Binnen de Agenda voor de Veenkoloniën en Innovatie Veenkoloniën wordt gewerkt aan innovatie van onze landbouw - De eerste resultaten van het Actieprogramma Versterken Lokale Democratie zijn te zien: er is vergaderd op een externe locatie, er is een kinder(loco)burgemeester gekozen, er is een kinderraad geïnstalleerd, er wordt steeds meer werk gemaakt van de raadscommunicatie en de versterking van de griffie zorgt voor optimale ondersteuning van de gemeenteraad. Burgerzaken - We hebben de Europese Parlementsverkiezingen op 6 juni 2024 georganiseerd waarbij we voor het eerst centraal zijn gaan tellen. - Wij blijven ons inzetten om onze klanten een optimale dienstverlening te bieden. - Wij zetten in op het verder digitaliseren van onze dienstverlening door onder andere de aanvragen voor een huwelijk en geregistreerd partnerschap online te laten verlopen. TAAKVELDEN VEILIGHEID Crisisbeheersing en brandweer Wij participeren actief mee in de regionale ramp- en crisisorganisatie door het leveren van mensen voor piketfuncties en onze gemeentelijk bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Groningen (VRG).

De VRG en brandweerzorg professionaliseert steeds verder, waarbij we kritisch blijven kijken naar een efficiënte inzet van mensen en (financiële middelen). Activiteiten Omgevingsveiligheid - De gemeente ontvangt via het gemeentefonds de middelen voor het uitvoeren van taken op het gebied van omgevingsveiligheid. De werkzaamheden worden door de Omgevingsdienst Groningen en de Veiligheidsregio uitgevoerd. - De gemeente is aangesloten op het landelijk register. Samen met de Omgevingsdienst Groningen houden wij het register actueel en muteren wij objecten die in het kader van de omgevingsveiligheid noodzakelijk zijn. We onderzoeken hoe het steunpunt externe veiligheid (samenwerking van provincie en ODG) voorgezet kan worden. Openbare orde en veiligheid Het beleid voor wat betreft de lokale veiligheidsprioriteiten is gecontinueerd, dit draagt bij aan een groter veiligheidsgevoel bij inwoners en een veilig en leefbaar Stadskanaal. Hierbij is aandacht besteedt aan onder andere de volgende onderwerpen: - Ondermijning heeft een belangrijke rol gekregen binnen de gemeente Stadskanaal. De raad heeft dit jaar middelen ter beschikking gesteld waarmee zowel een ondermijnings-boa als een medewerker exploitatievergunningen en Bibob onderzoek konden worden aangesteld en de mogelijkheid is geschapen om verdere onderzoeken en controles uit te voeren.

De aanpak van de ondermijning in de gemeente Stadskanaal heeft hiermee wederom een boost gekregen. Door meer integrale controles op verschillende thema’s zijn we zichtbaar bezig geweest met de aanpak van criminaliteit. Dit zorgde voor het opleggen van een strakkere handhavingslijn met meer bestuurlijke maatregelen. Daarnaast vonden bewustwording sessies zowel intern als extern plaats om meer grip te krijgen op ondermijning. Bovendien is de gemeente Stadskanaal een gedreven partij binnen de regionale aanpak. - Om woonoverlast en sociale wijkproblematiek zo goed mogelijk aan te pakken is het maandelijks overleg met de woningcorporatie Lefier, politie, OGGZ en OOV gecontinueerd. In dit overleg hebben we ontwikkelingen

53

-

-

-

-

-

besproken die van belang zijn en casuïstiek. Per casus werden er afspraken gemaakt. Dit zorgde voor een goede integrale aanpak van woonoverlast en een stevige samenwerking met een duidelijke handhavingslijn. De jeugdaanpak heeft verder vorm gekregen met verschillende partijen, waarbij een start is gemaakt van de inventarisatie van de problematiek. In de komende jaren zal nader onderzoek plaatsvinden waarbij wordt gekeken naar een passend plan van aanpak. Zorg en veiligheidszaken, waaronder geweldszaken, huiselijk geweld, bijtincidenten met honden zijn beter zichtbaar geworden. Hierdoor wordt het mogelijk om hier met partners goed en snel op in te spelen om escalaties te voorkomen. Dit jaar heeft een inventarisatie door Trimbos en bureau Objectief plaatsgevonden op drugsoverlast op onder andere scholen en jongeren, waar verder onderzoek noodzakelijk is. Dit in het kader van de bestrijding drugsgebruik en overmatig alcoholgebruik en gerelateerde criminaliteit en overlast in het algemeen en specifiek in relatie tot jongeren. Het beleid tegen mensenhandel heeft verdere inhoud gekregen. In het najaar van 2024 hebben we de Dag van de Veiligheid georganiseerd in het kader van “Stadskanaal Samen Veilig, zien>melden>beschermen” waarbij raadsleden en inwoners van de gemeente Stadskanaal konden zien hoe we hun veiligheid oppakken.

De Knaolster aanpak, een aanpak ondermijning in de gemeente Stadskanaal voor de jaren 2024-2029, is door de raad vastgesteld. Tot slot is er getracht om de meldingsbereidheid met betrekking tot openbare orde en veiligheid van de inwoners te vergroten. Dit blijft een aandachtspunt voor de komende jaren.

TAAKVELDEN VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Volksgezondheid Publieke Gezondheid - Er is uitvoering gegeven aan de Meerjarenagenda Publieke Gezondheid 2023-2026 en bijbehorend uitvoeringsprogramma. - In 2024 is de ontvlechting van de P&GZ -regeling voorbereid en besloten. - We hebben uitvoering gegeven aan openbare preventieve gezondheidszorg en jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar (JGZ). Hiervoor werden op basis van het werkplan Gezonde Gezinnen prestatieafspraken gemaakt met de GGD (door middel van dienstverleningsovereenkomsten (DVO)), de scholen, Welstad (buurtsportcoaches) en verslavingszorginstellingen. - In Onstwedde is een nieuwe locatie voor het consultatiebureau gerealiseerd. - Lentis is gestopt met het aanbieden van preventieve activiteiten mentale gezondheid. In 2024 is een onderzoek naar alternatief aanbod gestart. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) We hebben uitvoering gegeven aan ons lokale plan van aanpak GALA als uitwerking van het landelijke GALA akkoord 2023-2026. Dit akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Door middel van een brede Spuk GALA was ook in 2024 geoormerkt budget beschikbaar voor preventie en gezondheidsbevordering op vijftien onderdelen.

In 2024 waren hierin de volgende ontwikkelingen: - In het kader van terugdringen gezondheidsachterstanden is de uitvoering van het lokaal preventieakkoord, het lokaal sportakkoord, en het programma Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) voortgezet onder coördinatie van stichting Welstad. In dit kader zijn in samenwerking en met cofinanciering van partners diverse activiteiten uitgevoerd. Zo is er in 2024 een openbare disc golfbaan gerealiseerd in het Pagedal, en is bijgedragen aan de realisatie van een sport- en beweegpark voor jongeren bij Noorderpoort/Ubbo Emmius/ Jahn 2. - Het project Kansrijke Start, dat zich richt op de eerste 1.000 dagen van het kind is gecontinueerd. De werkwijze en coördinatie van de lokale coalitie is in 2024 geëvalueerd. De resultaten worden meegenomen in het vervolg. - In het kader van het versterken van mentale gezondheid is het project Storm uitgevoerd op het Ubbo Emmius.

54

-

-

-

-

-

-

-

-

-

In het kader van het realiseren van een gezonde fysieke leefomgeving zijn op vier scholen en vier sportterreinen watertappunten gerealiseerd. Via het JOGG- project is aandacht gegeven aan het belang van waterdrinken in plaats van zoete drankjes bij warmte en sporten Via het onderdeel Brede Regeling Combinatiefuncties zijn beweegcoaches ingezet. Zij hebben vormgegeven aan Stadskanaal Beweegt. Een omvangrijk sport- en beweegprogramma voor jong en oud waarin samenwerking plaatsvindt met vele partijen in onze buurten en wijken. Er is begin 2024 onder andere samen met Welstad een nulmeting uitgevoerd om overzichtelijk te maken welke activiteiten Welstad in dit kader uitvoert. Op basis van deze nulmeting is geleerd en verbeterd. Ook zijn er verbeteringen doorgevoerd waardoor het sport en beweegaanbod beter aansluit bij de ketenaanpakken Valpreventie en Overgewicht en Obesitas. Er zijn provinciale samenwerkingsafspraken voor Welzijn op Recept (WOR) vastgesteld. WOR is een doorontwikkeling van de bestaande inzet van de ondersteuner sociaal domein (OSD) bij de huisartsenpraktijk. De OSD-er is een project uit de regiodeal om bij problemen zonder medische oorzaak snel door te kunnen verwijzen naar het sociaal domein.

Omdat er naast Regiodeal middelen aanvullend budget beschikbaar kwam vanuit de Spuk GALA én Spuk IZA is de formatie is per 1 oktober 2024 uitgebreid van 0,8 fte naar 1,6 fte voor alle huisartsenpraktijken. Eind 2024 werd duidelijk dat vanuit de provincie extra NPG-budget voor Welzijn op Recept beschikbaar komt vanaf 1 januari 2025. Waardoor de voorbereidingen konden worden opgestart om nogmaals uit te breiden. Iets wat gezien de toenemende druk op de huisartsenzorg nodig is. Er is een kwartiermaker GALA aangesteld voor het inregelen van de ketenaanpakken: valpreventie, aanpak overgewicht volwassenen, aanpak overgewicht kinderen en de Brede Regeling Combinatiefuncties. In de drie ketenaanpakken heeft zowel de zorgverzekeraar als de gemeente een taak. De kwartiermaker participeerde in de overleggen hierover en vertaalde deze in lokale afspraken. Voor valpreventie zijn provinciale samenwerkingsafspraken tussen het medisch en sociaal domein opgesteld en is een inkoopproces voor de gemeentelijke taken voorbereid zodat in het eerste kwartaal 2025 gestart kan worden met de uitvoering. De ketenaanpak overgewicht volwassenen (gecombineerde leefstijlinterventie) was in onze gemeente al ingericht, de samenwerking en afstemming op het niet medisch aanbod kon echter beter. Daar is hard aan gewerkt.

De ketenaanpak overgewicht bij kinderen heeft nadrukkelijke aandacht gehad bij diverse projecten en activiteiten binnen het JOGG-project. Er zijn in 2024 nog geen provinciale sociaal-medische afspraken voor aanpak van overgewicht bij kinderen vanwege het ontbreken van landelijk richtlijnen hierin. Wel zijn er voor de aanpak van overgewicht en obesitas bij volwassenen, kinderen en valpreventie lokale werkgroepen opgericht om gezamenlijk te leren, te verbeteren en elkaar kennen. Er is nu warm contact met alle betrokkenen binnen de gemeente Stadskanaal en er is onder andere gewerkt aan het goed op elkaar afstemmen van de interventies en activiteiten, waaronder een warme overdracht vanuit een medische interventie naar het sociaal domein. Om aan initiatieven en activiteiten die bijdragen aan de GALA doelen snel, zorgvuldig, open en transparant een bijdrage te kunnen beschikken is er gewerkt aan een GALA subsidieregeling. Deze regeling zal in het eerste kwartaal 2025 worden afgerond. Een voorbeeld van een initiatief waarvoor een bijdrage is verleend is het project moestuinieren, waar mensen kunnen leren om zelf hun groente te verbouwen, daarmee in beweging zijn, en het hele jaar door uit eigen tuin een gezonde maaltijd kunnen bereiden. Binnen GALA is een deel coördinatiekosten te besteden.

Deze kosten zijn besteed aan de uren voor de kwartiermaker GALA die zijn tijd heeft besteed aan provinciale besluitvormingsprocessen en de vertaling van hetgeen provinciaal besloten naar de lokale situatie. Dit vooral gericht op de ketenaanpakken.

Integraal Zorgakkoord (IZA) - Het GALA hangt nauw samen met het Integraal Zorg Akkoord (IZA) dat de VNG in 2023 samen met VWS en dertien zorgpartijen heeft ondertekend. Het Rijk heeft voor gemeenten voor de uitvoering van de afspraken in het IZA structureel € 150 miljoen per jaar beschikbaar gesteld. Voor onze zorgregio was in 2024 circa € 5 miljoen beschikbaar door middel van een Spuk IZA, deze wordt beheerd door de gemeente Groningen en in samenspraak met de tien gemeenten besteed. - De deelname van gemeenten aan het IZA stond eind 2024 landelijk onder druk. VNG eiste een volwaardige positie aan de onderhandelingstafel in verband met de effecten van het IZA op de instroom in het sociaal

55

-

-

domein. Eind 2024 werd duidelijk dat hier overeenstemming over komt waardoor de Spuk IZA 2025 niet in gevaar komt. Een van de opgaven van het IZA is het realiseren van een regionale (=provinciale) infrastructuur gezondheid. In de provincie Groningen is dit het netwerk Gezond Groningen waarin vele partners in het sociaal en medisch domein in de provincie Groningen vanuit een gezamenlijke ambitie werken aan meer gezonde jaren voor de Groningers. Wij participeerde zowel ambtelijk als bestuurlijk in dit netwerk. In 2023 is het regioplan Gezond Groningen en het Regioplan Mentale Gezondheid Gezond Groningen vastgesteld met vijf actielijnen. Gekoppeld aan de ambities en doelen van dit regioplan is de Spuk IZA onder andere ingezet voor de kosten van het programmamanagement van de provinciale samenwerking, en de kosten van de provinciale coördinatie van de vijf verplichte ketenaanpakken. Daarnaast was Spuk IZA budget beschikbaar voor lokale inzet. In 2024 heeft dit voor onze gemeente geleid tot bekostiging van: personele inzet, Welzijn op Recept, De voorzorggroepen GGZ, de coördinatie van het lokaal netwerk dementie, bekostiging voor deelname aan de pilot GGZ. De provinciale taskforce 'terugdringen Wachtlijsten Specialistische GGZ' is in 2024 opgegaan in de actielijn Mentale gezondheid van het regioplan Gezond Groningen.

Voor de cliënten die op de wachtlijst sGGZ staan zijn in 2024 de twee voorzorggroepen gecontinueerd en is in onze gemeente een pilot gestart samen met diverse GGZ partijen, huisartsen, sociaal werk en gemeenten om toe te werken naar een nieuw ecosysteem mentale gezondheid.

Regiodeal Oost- Groningen Gezondheid maakt ook deel uit van de Regio Deal Oost-Groningen. We hebben ingezet op projecten die ons lokaal gezondheidsbeleid versterken en aan het verbinden van het medische domein met het sociale domein. Vanuit de Regio Deal zijn de eerder opgestarte projecten in 2024 gecontinueerd. Er is een bijdrage verleend aan Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG), aan de bekostiging van de ondersteuner sociaal domein/welzijn op recept, er namen twee scholen deel aan het programma verrijkte schooldag, er is een project voorbereid op het gebied van vitalisering ouderen (sociaal vitaal), en er is een bijdrage verleend aan het provinciale proces Kansrijke Start. Mijlpaal is dat het in 2024 gelukt is om een dekkend netwerk van AED's te realiseren. Omgevingswet Gezondheid maakt ook deel uit van de nieuwe omgevingswet. Bij de beleidsontwikkeling in 2024 zijn gezondheidsdoelen betrokken zoals het belang van een gezonde leefomgeving, bereikbare en toereikende zorgvoorzieningen, klimaatadaptatieve maatregelen in relatie tot gezondheid, toegankelijkheid en het betrekken van de expertise van de GGD bij ruimtelijk beleid en milieu. Refaja Er werd ingezet op behoud van kwalitatief hoogwaardige en bereikbare ziekenhuiszorg in het Refaja ziekenhuis, acute zorg en netwerkzorg in de regio Zuidoost Groningen.

In 2024 is er bestuurlijk overleg geweest met de raad van bestuur van Treant en was er regelmatig ambtelijk contact. Naast kennismaking met een nieuwe bestuurder van Treant stonden ontwikkelingen in de ziekenhuiszorg en de consequenties daarvan voor het Refaja op de agenda. Treant participeert in het bestuurlijk overleg van Gezond Groningen. Vanuit de Groningse dynamiek is in het kader van het IZA in 2024 gestart met de visievorming over het realiseren van een leefstijlloket in het Refaja ziekenhuis.

56

Wat heeft het gekost? (x € 1.000) Begroting 2024 8.433 998

Rekening 2024 9.383 1.012

Verschil 950 14

N V

7.435

8.371

936

N

Lasten

Baten

Saldo

3.335 1.042 4.377

626 626

3.335 416 3.751

2.222 1.072 3.294

22 22

2.222 1.050 3.272

75 75

58 58

17 17

Taakvelden Volksgezondheid en milieu Volksgezondheid

1.637

306

1.331

Totaal

9.383

1.012

8.371

Beschrijving Lasten Baten Saldo programma

Taakvelden Bestuur en ondersteuning Bestuur Burgerzaken Taakvelden Veiligheid Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Taakvelden Sociaal domein Samenkracht en burgerparticipatie

Toelichting Het nadelig saldo tussen de begroting en de rekening bedraagt € 936.000,00. Dit betreft een nadeel van € 978.000,00 voor de taakvelden Bestuur en ondersteuning, een nadeel van € 35.000,00 voor de taakvelden Veiligheid, een nadeel van € 17.000 voor de taakvelden sociaal domein en een voordeel van € 95.000,00 voor de taakvelden Volksgezondheid en milieu. De belangrijkste afwijkingen zijn toegelicht. Lasten Taakvelden Bestuur en ondersteuning - Actualisatie voorziening pensioenen en wachtgelden. - Inzet raadsadviseur. - Verkiezingsbudget. - Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Bestuur en ondersteuning

Taakvelden Veiligheid - Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Veiligheid Taakvelden Sociaal domein - Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Sociaal domein

57

€ € € € €

Baten

1.070.000 N 75.000 V 31.000 V 19.000 N 983.000 N

€ €

5.000 V 5.000 V

€ €

48.000 N 48.000 N

€ €

13.000 V 13.000 V

€ €

18.000 N 18.000 N

€ €

1.000 V 1.000 V

Taakvelden Volksgezondheid en milieu - GIDS gelden. - Spuk GALA. - Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Volksgezondheid en milieu

€ € € €

24.000 V 41.000 V 35.000 N 100.000 V

€ €

5.000 N 5.000 N

Mutaties reserves (x € 1.000) Beschrijving

Begroting 2024

Rekening 2024

Verschil

Toevoegingen Onttrekkingen

-118

-118

0

Saldo mutaties

-118

-118

0

Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves verschilt niet met de begroting.

58

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN Taakvelden Bestuur en ondersteuning In dit overzicht zijn de baten en lasten van de algemene dekkingsmiddelen en het bedrag onvoorzien opgenomen. De algemene dekkingsmiddelen betreffen voornamelijk de opbrengsten van belastingen en uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen, in tegenstelling tot heffingen als riool en afvalstoffen, geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De niet vrij aanwendbare heffingen zijn, evenals specifieke uitkeringen van het Rijk, in de programma’s verantwoord.

In 2024 is het volgende gerealiseerd: Lasten (x € 1.000) Taakvelden

Begroting 2024

Treasury Onroerendezaakbelasting Overige baten en lasten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal Lasten

Rekening 2024

200 758 333 375 1.666

510 780 190 195 1.675

Begroting 2024 1.291 8.853 104.710 79 244 115.177

Rekening 2024 1.923 8.815 105.148 41 57 115.984

-113.511

-114.309

Verschil 310 N 22 N 143 V 180 V 9 N

Baten (x € 1.000) Taakvelden Treasury Onroerendezaakbelasting Uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal Baten Saldo

Verschil 632 38 438 38 187 807

V N V N N V

798 V

Toelichting Het voordelige saldo tussen de begroting en de rekening bedraagt € 798.000,00. Dit betreft een voordeel op het taakveld Treasury van € 322.000,00, een nadeel op de taakvelden Onroerendezaakbelasting van € 60.000,00, een voordeel op het taakveld Uitkeringen gemeentefonds van € 438.000, een voordeel op het taakveld Overige baten en lasten van € 105.000,00 en een nadeel op het taakveld Beheer overige gebouwen en gronden van € 7.000,00.

59

De belangrijkste afwijkingen zijn toegelicht. Lasten Taakveld Treasury - Bespaarde rente - Renteresultaat - Overige afwijkingen. Totaal taakveld Treasury

€ € €

313.000 N 3.000 V 310.000 N

Taakvelden Onroerendezaakbelasting - Opbrengst onroerendezaakbelasting - Wet Waardering onroerende zaken (WOZ) - Overige afwijkingen. Totaal taakvelden Onroerendezaakbelasting

€ € €

9.000 V 31.000 N 22.000 N

Taakveld Uitkeringen gemeentefonds - Bijstellingen diverse uitkeringen uit het gemeentefonds Totaal taakveld Uitkeringen gemeentefonds

Baten € € € €

91.000 V 537.000 V 4.000 V 632.000 V

€

50.000 N

€ €

12.000 V 38.000 N

€ €

438.000 V 438.000 V

Taakveld Overige baten en lasten Het voordelige saldo tussen begroting en rekening bedraagt € 105.000,00. Dit betreft een voordeel op reserveringen Uitkeringen gemeentefonds van € 198.000,00, een nadeel op Algemene uitgaven van € 65.000,00, een voordeel van € 10.000,00 op het bedrag Onvoorzien en een nadeel van € 38.000,00 op Algemene inkomsten. Lasten Baten Reserveringen Uitkeringen gemeentefonds - Gereserveerde middelen voor taken waarvoor op de programma’s € 198.000 V geen budget is opgenomen. Algemene uitgaven - Incidenteel budget Strategische opgaven. - Dotaties voorzieningen verlof. - Overige afwijkingen.

€ € €

62.000 V 106.000 N 21.000 N

Bedrag onvoorzien - Het budget is in 2024 niet ingezet.

€

10.000 V

Algemene inkomsten - Correctiepost voor onderuitputting. De werkelijke onderuitputting is verantwoord op de verschillende programma’s. - Overige afwijkingen. Totaal taakveld Overige baten en lasten Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden - Opbrengst grondverkopen. - Mutaties boekwaarde leegstaande gebouwen. - Overige afwijkingen. Totaal taakveld Beheer overige gebouwen en gronden

€

€ € €

€

50.000 N

143.000 V

€ €

12.000 V 38.000 N

196.000 V 16.000 N 180.000 V

€ € € €

15.000 V 196.000 N 6.000 N 187.000 N

Heffing Vennootschapsbelasting Voor overheidsondernemingen geldt de vennootschapsbelastingplicht (VPB-plicht). Hiervoor moeten activiteiten welke een onderneming vormen jaarlijks worden geïnventariseerd en beoordeeld.

60

De VPB heeft voor 2024 geen financiële consequenties. Voor veel van de ondernemingsactiviteiten geldt dat niet voldaan wordt aan de ondernemingscriteria, deze worden daarom niet in de VPB-heffing betrokken. De overige ondernemingsactiviteiten voldoen wel aan de criteria maar zijn niet winstgevend en worden daarom eveneens niet in de heffing betrokken. Mutaties reserves

Toevoegingen (x € 1.000) Beschrijving

Begroting 2024

Treasury Overige baten en lasten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal toevoegingen

Rekening 2024

Verschil

314 7.569 220 8.103

232 7.569 217 8.018

Begroting 2024 -7.641 -242 -7.883

Rekening 2024 -7.573 -237 -7.810

220

208

82 0 3 85

Onttrekkingen (x € 1.000) Beschrijving Overige baten en lasten Beheer overige gebouwen en gronden Totaal onttrekkingen Saldo mutaties

Verschil -68 -5 -73 -12

Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves verschilt € 12.000,00 met de begroting. Dit betreft de volgende afwijkingen. Toevoegingen Taakveld Treasury - Toevoeging bespaarde rente aan dekkingsreserves.

€

82.000 +

Taakveld Overige baten en lasten - Reserve Strategische opgaven. Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden - Reserve Bijdragen in kosten activa. - Reserve Strategische aankopen. Totaal mutaties reserves

61

Onttrekkingen

€

3.000 +

€

85.000 +

€

68.000 -

€ € €

2.000 3.000 73.000 -

OVERZICHT OVERHEAD Overhead betreft de apparaatskosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. De personeelskosten die betrekking hebben op het primaire proces zijn aan de programma’s toegerekend. De personeelskosten en overige kosten die betrekking hebben op overhead zijn in dit overzicht verantwoord.

Beleidsindicatoren Indicator 1

Formatie

2

Bezetting

3 4 5

Apparaatskosten Externe inhuur Overhead

Eenheid fte per 1.000 inwoners fte per 1.000 inwoners euro per inwoner % %

Rekening 2023 8,1

Begroting 2024 8,0

Rekening 2024 8,3

7,3

6,8

8,3

836 20,4 7,7

819 0,9 8,7

897 18,0 7,8

Toelichting 1. De toegestane formatie op basis van het formatieplan per 1.000 inwoners. 2. Het aantal fte dat werkzaam is per 1.000 inwoners. 3. De apparaatskosten in euro per inwoner. 4. De kosten voor externe inhuur als percentage van de totale personeelskosten. 5. De overheadkosten als percentage van de totale lasten in de begroting (exclusief toevoegingen reserves).

62

Toelichting Lasten (x € 1.000) Beschrijving Personeelskosten Overige kosten Totaal Lasten

Begroting 2024 8.129 4.869 12.998

Rekening 2024 8.058 4.813 12.871

Begroting 2024

Rekening 2024

Verschil 71 56 127

Baten (x € 1.000) Beschrijving Personeelskosten Overige kosten Totaal Baten Saldo

Verschil

0 20 20

5 40 45

-5 -20 -25

12.978

12.826

152

Toelichting Het voordelig saldo tussen de begroting en rekening bedraagt € 152.000,00. Dit betreft de volgende afwijkingen. Lasten Taakveld Overhead - Personeelskosten. - Informatievoorziening en automatisering. - Overige afwijkingen. Totaal taakveld Overhead

€ € € €

71.000 V 98.000 V 42.000 N 127.000 V

Baten €

5.000 V

€ €

20.000 V 25.000 V

Mutaties reserves (x € 1.000) Beschrijving

Begroting 2024

Rekening 2024

Verschil

Toevoegingen Onttrekkingen

-38

-82

44

Saldo mutaties

-38

-82

44

Toelichting Het saldo van de mutaties reserves wijkt € 44.000,00 af van de begroting. Dit betreft de volgende afwijkingen. Onttrekkingen Taakveld Overhead Reserve Stedelijke vernieuwing, budget strategische opgaven. Overige afwijkingen. Totaal mutaties reserves 63

€ € €

45.000 + 1.000 44.000 +

Totale apparaatskosten programma’s, algemene dekkingsmiddelen en overhead Het verschil tussen de begroting en rekening van de totale apparaatskosten is hier toegelicht. (x € 1.000) Beschrijving Totale personeelskosten Saldo overige kosten overhead Saldo totale apparaatskosten

Begroting 2024 23.661 4.835 28.496

Rekening 2024 23.993 4.760 28.753

Verschil -332 75 -257

Toelichting In de primitieve begroting 2024 is totaal € 21,9 miljoen personeelskosten en € 4,4 miljoen overige budgetten geraamd, totaal € 26,3 miljoen. Het verschil van € 2,2 miljoen betreft onder andere uitbreidingen (al dan niet tijdelijk) van de formatie ten laste van diverse (uitvoerings)budgetten, hogere personeelskosten door cao ontwikkelingen en hogere overige budgetten. De werkelijke apparaatskosten bedragen in 2024 afgerond € 28,8 miljoen (inclusief onttrekkingen aan reserves). Hiervan heeft € 24,0 miljoen betrekking op personeelskosten en € 4,8 miljoen betrekking op overige kosten. Specificatie rekening 2024 (x € 1.000) Programma’s en algemene dekkingsmiddelen Overzicht overhead Mutaties reserves overhead Totale apparaatskosten

Personeelskosten 16.009 8.053 -69 23.993

Overige kosten 0 4.773 -13 4.760

Ten opzichte van de begroting is er per saldo een nadeel van € 257.000,00 (€ 28.496.000,00 -/€ 28.753.000,00). Dit betreft: - een nadeel van per saldo € 376.000,00 op de totale personeelskosten; - een voordeel van per saldo € 75.000,00 op de overige kosten overhead; - een voordeel van per saldo € 44.000,00 op de mutaties reserves overhead.

64

Totaal 16.009 12.826 -82 28.753

Paragrafen

1. PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN De gemeente heeft naast de uitkeringen van het Rijk ook eigen inkomsten nodig om op diverse terreinen uitgaven te kunnen doen. Daarom heffen wij verschillende belastingen. Deze zijn in te delen in algemene heffingen en bestemmingsheffingen. De algemene heffingen zijn de onroerendezaakbelasting en de toeristenbelasting. De gemeente is vrij in de besteding van deze middelen. Bestemmingsheffingen worden geheven om bepaalde kosten te dekken. Deze paragraaf geeft een overzicht van de diverse heffingen en de opbrengsten daarvan. a. Gerealiseerde opbrengsten ten opzichte van geraamde opbrengsten Belastingsoort Onroerendezaakbelastingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Grafrechten Toeristenbelasting BIZ bijdragen Marktgeld Liggelden en standplaatsvergoedingen Leges omgevingsvergunningen/Wabo Leges burgerzaken Totaal

Geraamde opbrengst 8.835.000 3.559.000 3.030.000 60.000 82.000 59.000 53.000 35.000 450.000 326.000 16.489.000

Gerealiseerde opbrengst 8.785.000 3.607.000 3.054.000 49.000 82.000 61.000 43.000 54.000 668.000 355.000 16.813.000

Verschil - 50.000 48.000 24.000 - 11.000 0 2.000 - 10.000 19.000 218.000 29.000 324.000

Toelichting Onroerendezaakbelastingen De opbrengst is € 19.000,00 lager dan de geraamd. Ten laste van de opbrengst is in verband met de verwachte oninbaarheid van openstaande belastingvorderingen € 31.000,00 gedoteerd aan de voorziening dubieuze debiteuren. Totaal bedraagt het nadeel dan € 50.000,00. Afvalstoffenheffing De opbrengst is € 60.000,00 hoger dan geraamd. Ten laste van de opbrengst is in verband met de verwachte oninbaarheid van openstaande belastingvorderingen € 12.000,00 gedoteerd aan de voorziening dubieuze debiteuren. Per saldo bedraagt het voordeel dan € 48.000,00. Rioolheffing De opbrengst is € 35.000,00 hoger dan geraamd. Ten laste van de opbrengst is in verband met de verwachte oninbaarheid van openstaande belastingvorderingen € 11.000,00 gedoteerd aan de voorziening dubieuze debiteuren. Per saldo bedraagt het voordeel dan € 24.000,00 Leges omgevingsvergunningen/WABO De opbrengst is € 218.000,00 hoger dan begroot. Dit is voornamelijk veroorzaakt door legesopbrengsten van meerdere omvangrijke bouwprojecten. b. Beleid ten aanzien van de lokale heffingen Het uitgangspunt voor het tarievenbeleid bij de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de rechten (marktgelden, grafrechten en leges) is een kostendekkendheid van 100%. Op rekeningbasis bedragen de dekkingspercentages voor afvalstoffenheffing 100,6% , voor rioolheffing 109,2% en voor marktgeld 77,8%.

Het beleid is dat overdekking c.q. onderdekking ten gunste c.q. ten laste komt van het rekeningsaldo, met uitzondering van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Hiervoor zijn afzonderlijke egalisatiereserves ingesteld. De egalisatiereserve Afvalstoffenheffing bedraagt ultimo 2024 € 501.346,00. De egalisatiereserve Riolering bedraagt ultimo 2024 € 328.836,00.

65

c. Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Onroerendezaakbelastingen In de begroting 2024 is de opbrengst voor 2024 ten opzichte van de opbrengst voor 2023 met 3,0% verhoogd (2% trendmatig en 1% boven trendmatig). Als gevolg van de resultaten van de herwaardering van alle WOZ-objecten zijn de tarieven zodanig aangepast dat de waardeontwikkeling geen invloed heeft op de geraamde ozb opbrengst. De tarieven van de onroerendezaakbelasting worden gesteld op een percentage van de WOZ-waarde. Deze tarieven zijn voor het belastingjaar 2024 vastgesteld op: woningen: 0,1377% voor eigenaar niet-woningen: 0.4449% voor eigenaar 0,3547% voor gebruiker Afvalstoffenheffing De gemeente hanteert een Diftar systeem (gedifferentieerde tarieven) voor de afvalstoffenheffing. Voor alle woningen geldt in 2024 een vastrecht van € 80,00 per halfjaar. Naast het vastrecht wordt een afvalstoffenheffing geheven voor de aanbiedingen van de grijze en groene minicontainer en voor de inworpen in een ondergrondse container.

De tarieven worden gedifferentieerd naar soort container en volume en zijn voor 2024 vastgesteld op: - container restafval 140 liter € 5,45 - container restafval 240 liter € 7,85 - container gft-afval 140 liter € 3,00 - container gft-afval 240 liter € 4,20 - verzamelcontainer € 2,05 Rioolheffing Van eigenaren van op de gemeentelijke riolering aangesloten percelen (woningen en niet-woningen) wordt een rioolheffing geheven. Voor de rioolheffing zijn twee tarieven vastgesteld: voor percelen of een zelfstandig gedeelte daarvan € 188,00 en voor een garagebox die een zelfstandig WOZ-object vormt € 22,00. Toeristenbelasting Het tarief voor de toeristenbelasting is € 1,50 per persoon per overnachting. De heffing van de toeristenbelasting vindt plaats op basis van aangifte van het aantal overnachtingen. Marktgelden Voor een kostendekkende exploitatie van de markten zijn op basis van de geraamde lasten de marktgeldtarieven voor 2024 vastgesteld op € 0,84 per vierkante meter voor de markt in Stadskanaal en € 2,55 per strekkende meter voor de markt in Musselkanaal. Lig- en stagelden Spoordok De gemeentelijke jachthaven Spoordok aan de Havenkade in Musselkanaal is aangelegd voor de vaarrecreatie. De gebruiker van een vaartuig is voor het innemen van een ligplaats in de haven liggeld verschuldigd.

Het tarief voor een ligplaats is vastgesteld op € 1,40 per meter per dag met een minimum van € 10,00 per dag. In 2024 is 289 keer door een vaartuig gebruik gemaakt van een ligplaats. Daarnaast is bij de jachthaven een camperplaats aanwezig. Het tarief voor het innemen van een standplaats op de camperplaats is vastgesteld op € 15,35 per dag. In 2024 is 2.412 keer door een camper een standplaats ingenomen.

66

Liggelden Centrum Stadskanaal In november 2023 is de Liggeldverordening centrum Stadskanaal vastgesteld. Met ingang van 1 mei 2024 is door de gebruiker van een vaartuig voor het innemen van een ligplaats aan het Stadskanaal in het centrum van Stadskanaal liggeld verschuldigd. Het tarief voor een ligplaats is vastgesteld op € 1,50 per meter per dag met een minimum van € 10,00 per dag. In 2024 is 700 keer door een vaartuig gebruik gemaakt van een ligplaats. Leges Voor diverse vormen van dienstverlening worden leges geheven. De belangrijkste leges zijn de leges voor de omgevingsvergunning (Wet Wabo) en de leges voor producten van burgerzaken. d. Lokale lastendruk De gemiddelde belastingdruk per particulier huishouden is in 2024 als volgt: 2024 - onroerendezaakbelasting, eigenarendeel € 358,00 - afvalstoffenheffing € 243,80 - rioolheffing € 188,00 Totaal € 789,80

2023 € 354,00 € 227,20 € 172,00 € 753,20

De WOZ-waarde die voor het jaar 2024 wordt gehanteerd is gebaseerd op de waardepeildatum 1 januari 2023. De gemiddelde WOZ-waarde per woonruimte in de gemeente Stadskanaal bedroeg € 260.000,00. Voor de afvalstoffenheffing is van een gemiddeld bedrag per huishouden van € 243,80 uitgegaan. Dit bedrag is berekend op basis van vastrecht plus een gemiddeld aantal van acht ledigingen van de grijze container restafval en zeven ledigingen van de groene container (gft-afval). De gemiddelde belastingdruk is € 36,60 (4,9%) hoger dan in 2023. e. Kwijtscheldingsbeleid De gemeente Stadskanaal hanteert al jaren een ruimhartig kwijtscheldingsbeleid. Particulieren kunnen, als zij geen vermogen en geen betalingscapaciteit hebben, in aanmerking komen voor kwijtschelding van afvalstoffenheffing, onroerendezaakbelasting en rioolheffing. Ook voor verschillende leges, zoals paspoort- en rijbewijsleges, kan kwijtschelding worden verleend. In 2024 is totaal een bedrag van € 180.200,00 kwijtgescholden. - Onroerendezaakbelasting € 300,00 - Afvalstoffenheffing € 173.700,00 - Rioolheffing € 200,00 - Leges burgerzaken € 6.000,00 Totaal € 180.200,00

67

2. PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Algemeen Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat (de uitvoering van) het beleid veranderd moet worden. De omvang van de benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de risico’s die de gemeente loopt. Deze paragraaf geeft de actuele stand van het weerstandsvermogen en de risico’s van de gemeente zoals bekend bij het opstellen van de jaarrekening. Er is onderscheid tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Bij de incidentele weerstandscapaciteit gaat het voornamelijk om de omvang van de algemene reserves en bestemmingsreserves (eigen vermogen) en de incidentele risico’s. Met structurele weerstandscapaciteit worden middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers met structurele financiële effecten op te vangen. Daarnaast zijn in deze paragraaf financiële kengetallen op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) opgenomen. De kengetallen zijn beoordeeld in relatie tot de financiële positie.

Beoordeling weerstandsvermogen Voor de omvang van de weerstandscapaciteit wordt een norm gehanteerd waarbij de verhouding tussen de beschikbare capaciteit en de benodigde capaciteit wordt uitgedrukt in de ratio weerstandscapaciteit: Beschikbare capaciteit Nodige capaciteit (af te dekken risico’s) De ratio is bepaald op 1,15. Hierbij worden geen maatregelen getroffen zolang de ratio boven de 1 blijft. Wanneer de ratio tijdens een monitor > 1,3 blijkt te zijn betekent dit dat de weerstandscapaciteit meer dan voldoende is. Als de ratio < 1 blijkt te zijn moet worden overwogen of er maatregelen nodig zijn. In het kader van de benodigde weerstandscapaciteit wordt de minimale omvang van de algemene reserve gerelateerd aan de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt per 31 december 2024 € 5.737.000,00. Bij het vaststellen van het algemene weerstandsvermogen wordt geen rekening gehouden met risico’s op het gebied van grondexploitatie en de reserves die betrekking hebben op grondexploitatie. Het weerstandsvermogen grondexploitatie is opgenomen in paragraaf 7 Grondbeleid. Weerstandsvermogen per 31 december 2024 (x € 1.000) Beschikbare weerstandscapaciteit (a) Benodigde weerstandscapaciteit (b)

€ €

Weerstandsvermogen (a-b) Ratio weerstandscapaciteit (a/b)

€

68

Rekening 27.260 5.737 21.523 4,75

€ € €

Begroting 13.700 7.000 6.700 1,96

Ten opzichte van de begroting is het weerstandsvermogen € 14,8 miljoen groter. De beschikbare weerstandscapaciteit is afgerond € 13,5 miljoen groter. Dit wordt veroorzaakt door: - mutatie van de Algemene reserve met € 2,3 miljoen; - lagere onttrekkingen van totaal € 0,5 miljoen aan de reserve Strategische opgaven door uitgestelde bestedingen van de gebiedsontwikkeling Musselkanaal en het Regionaal Woon- en Leefbaarheidsplan Oost-Groningen (RWLP); - lagere onttrekkingen van totaal € 0,8 miljoen door uitgestelde investeringen die ineens ten laste van de reserves komen; - het toenemen van de bestemmingsreserve Strategische opgaven met € 5,3 miljoen (bestemming van een deel van het rekeningresultaat 2023); - het vormen van een bestemmingsreserve Strategische aankopen met € 2,3 miljoen (bestemming van een deel van het rekeningresultaat 2023); - het saldo van de overige mutaties op reserves van € 2,3 miljoen. De werkelijk benodigde weerstandscapaciteit is € 1,3 miljoen kleiner. Dit wordt veroorzaakt door: - het risico op de vorderingen is € 1,9 miljoen hoger, dit wordt veroorzaakt door de verstrekte geldlening aan Enexis € 1,9 miljoen; - het risico van € 2 miljoen inzake de procedure uitbreiding detailhandel Musselkanaal en schadeclaim is komen te vervallen; - de overige risico’s zijn per saldo € 1,2 miljoen lager.

Op basis van de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit per 31 december 2024 van € 27,3 miljoen is de ratio 4,75. Als we rekening houden met inzet van de reserves voor de uitgestelde onttrekkingen van 2024 (€ 1,3 miljoen) daalt de ratio naar 4,52. Uitgaande van de vastgestelde ratio van 1,15 is de beschikbare capaciteit voldoende voor de dekking van de lopende (incidentele) risico’s. Hierbij moet wel rekening gehouden worden met een mogelijke inzet voor structurele risico’s (zie structurele weerstandscapaciteit). De structurele lasten behoren structureel gedekt te zijn binnen de begroting en de meerjarenraming. Incidenteel kunnen voor tegenvallende lastenontwikkelingen echter wel bedragen worden onttrokken aan de Algemene reserve. In de nota Reserves en voorzieningen 2022-2025 is bepaald dat de vaste ondergrens van de Algemene reserve wordt losgelaten en de minimale omvang van de Algemene reserve wordt gerelateerd aan de benodigde weerstandscapaciteit. De financieel gekwantificeerde risico’s bedragen op 31 december 2024 € 5.737.000,00, vermenigvuldigd met de ratio van 1,15, betekent dit een ondergrens van de Algemene reserve van afgerond € 6.600.000,00. De omvang van de algemene reserve op 31 december 2024 bedraagt € 12.682.000,00. De ruimte die de Algemene reserve op dit moment biedt om tegenvallers op te vangen bedraagt € 6.082.000,00.

Berekeningen Beschikbare weerstandscapaciteit (a) De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit wordt gevormd door het eigen vermogen (reserves) per balansdatum. Een deel hiervan is in beginsel niet vrij besteedbaar omdat mutaties direct consequenties hebben voor de exploitatie en dus voor de structurele weerstandscapaciteit. Ontwikkeling reservepositie Per 31 december 2024 bedraagt het totaal van de reserves afgerond € 56,2 miljoen, waarvan € 12,7 miljoen algemene reserve en € 43,5 miljoen bestemmingsreserves. Het totaal van de reserves is ten opzichte van de stand per 1 januari 2024 (afgerond € 57,1 miljoen, inclusief het rekeningresultaat van 2023) met € 0,9 miljoen afgenomen. Dit is enerzijds het gevolg van rentetoevoegingen aan bestemmingsreserves van € 231.000,00 en anderzijds het negatieve saldo van mutaties van € 1.110.000,00.

69

Rekeningsaldo Totaal per 31 december 2024 (voor toevoeging van het resultaat 2024) Omvang algemene reserve Omvang bestemmingsreserves Niet vrij besteedbaar: Bestemmingsreserve verkoop aandelen Essent Bestemmingsreserve bijdragen in kosten activa Beschikbare weerstandscapaciteit (a)

€ " €

12.680.000,00 43.520.000,00 56.200.000,00

" " €

14.000.000,00-/14.940.000,00-/27.260.000,00

Het rekeningsaldo 2024 is € 6.738.000,00 voordelig. In hoofdstuk 1 Algemeen beeld van de rekening wordt voorgesteld om het positief resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Benodigde weerstandscapaciteit (b) Risico’s die van materiële betekenis zijn maken deel uit van het weerstandsvermogen. Alleen de risico’s met een financieel belang van meer dan € 300.000,00 zijn opgenomen. Borgstellingen geldleningen De gemeente Stadskanaal waarborgt voor de volgende geldleningen de betaling van rente en aflossing of fungeert als achtervang. Geldleningen aan woningbouwcorporaties De financiële risico's die aan deze garanties zijn verbonden, zijn overgedragen aan de Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw. De gemeente en het Rijk blijven ieder wel voor 50% op achtervang aanspreekbaar. Deze achtervang is gerelateerd aan de omvang van het waarborgfonds. Door de omvang van het fonds en de financiële constructie is het risico voor de gemeente gering. Mocht de gemeente echter wel worden aangesproken op de achtervang, dan zal dit in de vorm van het verstrekken van een renteloze lening zijn. Deze lening zal dan worden opgenomen als risico. Geldleningen aan eigenaren van particuliere woningen Het Waarborgfonds Eigen Woningen verstrekt Nationale Hypotheek Garantie (NHG) voor aankoop en verbetering van woningen aan particulieren.

Daarmee worden voor de geldgevers de risico’s beperkt en profiteren de geldnemers van een lagere rente. Met het waarborgfonds is een overeenkomst gesloten waarin de achtervang voor bestaande leningen van particulieren is geregeld. De achtervangfunctie (de gemeenten samen met het Rijk) kan door het waarborgfonds worden aangesproken, in de vorm van renteloze leningen, als het garantievermogen te laag is. Uit de meest actuele liquiditeitsprognose blijkt dat de NHG tot 2029 geen aanspraken verwacht op de achtervangfunctie. Geldleningen aan instellingen voor ouderenhuisvesting Het schuldrestant van de leningen aan zorginstellingen die werkzaam zijn in onze gemeente bedraagt per 31 december 2024 € 2.833.000,00. Het financiële risico van deze leningen ligt volledig bij de gemeente. Uitgangspunt is dat eventuele nieuwe leningen aan zorginstellingen door deze instellingen worden ondergebracht bij de stichting Waarborgfonds voor de zorgsector (Wfz). Geldleningen aan instellingen Het schuldrestant van de leningen aan het Noorderpoortcollege bedraagt per 31 december 2024 totaal € 124.000,00. Het financiële risico van dit bedrag ligt bij de gemeente.

70

Vorderingen Vordering op Enexis BV Het schuldrestant van de converteerbare hybride aandeelhouderslening aan Enexis Holding NV. bedraagt per 31 december 2024 € 1.899.000,00. Blijversleningen Per 31 december 2024 zijn geen blijversleningen verstrekt. Het financiële risico van deze leningen is normaliter gedekt doordat de financiering niet hoger kan zijn dan 80% van de WOZ-waarde van de woning (waarde hypotheek en blijverslening tezamen). Het financiële risico bij gedwongen verkoop wordt daardoor beperkt. Bij consumptieve leningen wordt er, naast hoofdelijke aansprakelijkheid, een maximumleeftijd gesteld van 75 jaar om het risico op niet terugbetalen te beperken. Duurzaamheidsleningen Het totaal van verstrekte duurzaamheidsleningen is per 31 december 2024 € 881.000,00. Het financiële risico van deze leningen is niet gedekt. Startersleningen Het totaal van verstrekte startersleningen is per 31 december 2024 € 2.302.000,00. Het financiële risico wordt gedekt doordat startersleningen (als 2e hypotheek) onder de zekerheidsstelling van het Waarborgfonds Eigen Woningen vallen en daarmee geborgd zijn. Indirect loopt de gemeente wel (beperkt) risico door de achtervangfunctie voor het Waarborgfonds Eigen woningen die de NHG verstrekt (zie onder borgstellingen geldleningen).

Overige risico’s Dividend In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de begroting is een risico van € 460.000,00 genoemd in verband met te ontvangen dividendopbrengsten op de aandelen van Enexis NV en NV Bank Nederlandse Gemeenten. De raming voor dividend is in het begrotingsjaar bijgesteld naar € 197.000,00. Dit bedrag is in 2024 ontvangen, hiermee is het risico vervallen. Hersanering voormalig gasfabrieksterrein Als uitkomst van de gerechtelijke (hoger beroeps) procedure inzake de ontbinding van de overeenkomst met de aannemer van de sanering van het voormalige gasfabriekterrein is tot een schikking tussen partijen gekomen (vaststellingsovereenkomst). Het geschil met de aannemer wordt beëindigd onder de voorwaarde dat de betrokken omwonenden kunnen instemmen met het nieuw in te dienen saneringsplan. Anders dan de voorgaande sanering zal een restverontreiniging in de grond achterblijven. Voor 4 omwonenden betekent dit dat er een kadastrale aantekening op het gehele perceel zal komen te rusten. Om te voorkomen dat het risico dan voor de bewoners is, doet de gemeente het aanbod tot afsplitsing van het verontreinigde gedeelte. Het afgesplitste gedeelte zal hierbij in eigendom van de gemeente komen. Hierbij wordt een financiële vergoeding aan omwonenden geboden. In de vaststellingsovereenkomst met de aannemer is hiervoor een compensatie opgenomen.

De uitvoering van het saneringsplan ligt op schema. Het risico is daarmee beheersbaar. Procedure uitbreiding detailhandel Musselkanaal en schadeclaim Inzake de procedure uitbreiding detailhandel Musselkanaal en de daaruit voortvloeiende schadeclaim heeft de Afdeling rechtspraak van de Raad van State in de bestuursrechtelijke procedure op 1 maart 2023 een uitspraak gedaan strekkende ten voordele van de gemeente Stadskanaal. Daarmee was de bestuursrechtelijke procedure reeds tot een eind gekomen. In de annexe privaatrechtelijke procedure heeft de rechtbank Groningen in november 2023 een uitspraak gedaan, eveneens strekkende ten voordele van de gemeente Stadskanaal. Tegen die uitspraak is geen hoger beroep ingesteld door de verzoeker, waardoor medio februari 2024 de uitspraak onaantastbaar is

71

geworden. Het risico is daarmee niet meer aanwezig. Het bedrag van € 2.000.000,00 hoeft daarom niet meer als risico opgenomen te worden. Schadeclaim camperstaplaats Musselkanaal Inzake de schadeclaim camperstaplaats Musselkanaal hebben zich in 2024 geen (verdere) acties, ingesteld door de eigenaar, voorgedaan, noch heeft er overigens van de zijde van de verzoeker enige verzoek om contact plaatsgehad. Het risico wordt niet meer actueel geacht en wordt niet meer opgenomen. Diversen In algemene zin loopt de gemeente risico’s met betrekking tot de volgende onderwerpen: - planschadeclaims; - fiscale wet- en regelgeving; - wachtgeldverplichtingen. Bij het opstellen van de jaarrekening waren met betrekking tot deze onderwerpen geen risico’s met een financieel belang van meer dan € 300.000,00 bekend. Totaal risico’s per 31 december 2024 Gewaarborgde geldleningen Vorderingen Overige risico’s Benodigde weerstandscapaciteit (b)

€ " " €

2.957.000,00 2.780.000,00 0,00 5.737.000,00

Structurele weerstandscapaciteit Algemeen Tegenvallers en risico’s van structurele aard met financiële gevolgen voor de langere termijn kunnen in beginsel niet worden gedekt uit de incidentele weerstandscapaciteit. Zodra structurele risico’s zich voordoen zullen deze moeten worden vertaald naar de meerjarenbegroting. De structurele weerstandscapaciteit wordt bepaald door structurele begrotingsoverschotten en/of maatregelen die structurele middelen generen. In de raadsvergadering van 6 februari 2023 is de Kadernota Financieel Perspectief 2023-2033 vastgesteld. De kadernota is gericht op het versterken van het eigen vermogen (Algemene reserve) en het op orde brengen van het structureel en reëel begrotingsevenwicht en is een financieel kader voor de komende perspectiefnota’s. Naast de Voorjaarsnota 2024 is een Perspectiefnota 2025-2028 opgesteld met een financieel kader voor de begroting 2025. De financiële positie is verbeterd maar blijft onvoorspelbaar en dus kwetsbaar. De opgaven voor de komende jaren zijn voor de gemeente groot.

72

Financiële kengetallen Rekening 2023

Begroting 2024

Rekening 2024

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte geldleningen

20%

36%

17%

17%

31%

14%

Solvabiliteitsratio

45%

46%

47%

Structurele exploitatieruimte

4,6%

3%

5,9%

Grondexploitatie

0,3%

-0,2%

0,3%

Belastingcapaciteit

82%

82%

82%

Kengetal

Algemene toelichting De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De hoogte van de schuld die de gemeente kan dragen hangt in belangrijke mate af van de hoogte van de inkomsten. Het kengetal geeft de netto schuld als aandeel van de inkomsten uitgedrukt in procenten. Het kengetal wordt zowel inclusief als exclusief alle verstrekte geldleningen berekend. Hiermee wordt in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte geldleningen is en betekent voor de schuldenlast. Een netto schuldquote tussen 0% en 100% wordt als normaal beschouwd, boven 100% is er weinig leencapaciteit over. Voor een gemeente geldt als indicatie voor een zeer hoge schuld een maximale norm van 130%. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal drukt het eigen vermogen uit als percentage van het balanstotaal. Normaal bevindt de ratio van een gemeente zich tussen 20% en 70%. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele baten en lasten.

De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves, gedeeld door de totale baten (exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt in een percentage. Het kengetal geeft aan welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Het kengetal grondexploitatie is van belang om te kunnen beoordelen of de grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie. Het geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale geraamde baten. De waarde van de grond is het totaal van de geraamde boekwaarde van de bouwgrond in exploitatie. Het percentage geeft een indicatie van het risico, hoe lager het percentage des te geringer het risico. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de ruimte die de gemeente heeft om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Het kengetal geeft weer hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde.

De woonlasten meerpersoonshuishouden in het begrotingsjaar worden uitgedrukt in een percentage van het landelijk gemiddelde in het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar. Het kengetal is voor het jaarverslag hetzelfde als bij de begroting.

73

Beoordeling kengetallen in relatie tot de financiële positie Voor de beoordeling van de financiële positie moeten de kengetallen in samenhang worden bezien. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. De opeenvolgende (rekening)jaren laten de trendmatige ontwikkelingen zien. Op basis van bovenstaande kengetallen concluderen wij dat onze financiële positie per balansdatum redelijk is. - De schuldenlast is gedaald ten opzichte van 2023 en blijft relatief laag, de netto schuldquote ligt ruim onder de maximale norm van 130%. - De solvabiliteitsratio is gestegen, met een percentage van 47 zijn we voldoende in staat aan onze verplichtingen te voldoen. - Het kengetal structurele exploitatieruime is in 2024 5,9%. Het kengetal is ten opzichte van 2023 gestegen. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Maar met een percentage van 5,9 % is de financiële situatie wel kwetsbaar. - De verhouding tussen de boekwaarde onderhanden werk van de grondexploitatie en het totaal van de baten is gelijk gebleven, namelijk 0,3%. De boekwaarden zijn reëel en kunnen naar verwachting worden terugverdiend. - Voor het opvangen van structurele tegenvallers is belastingcapaciteit aanwezig. Voor incidentele tegenvallers is er ruim voldoende incidentele weerstandscapaciteit (zie onder weerstandsvermogen).

Inzet hiervan is wel van invloed op de solvabiliteitsratio.

74

3. PARAGRAAF ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

Inleiding Deze paragraaf betreft het onderhoud van kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Hierbij gaat het om wegen en kunstwerken, openbare verlichting, groen, speelplaatsen, water en riolering en gebouwen. Deze onderwerpen komen voor in de diverse beleidsvelden. De informatie in deze paragraaf is daarmee een horizontale dwarsdoorsnede van de begroting. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan zijn bepalend voor het voorzieningenniveau in de gemeente. Het beleid is gericht op het uitvoeren van het noodzakelijke onderhoud en het zoveel mogelijk voorkomen van (potentieel zeer kostbaar) achterstallig onderhoud. Op 26 juni 2023 is de Nota Onderhoud Openbare Ruimte 2023-2026 door u vastgesteld. De nota geeft het kader weer voor de inrichting van het onderhoud en het beoogde onderhoudsniveau voor openbaar groen, water, riolering, wegen, openbare verlichting, speelplaatsen en kunstwerken. Eens in de vier jaar moeten wij u een nota Onderhoud openbare ruimte aanbieden. De kapitaalgoederen worden met behulp van het integraal beheersysteem planmatig beheerd en onderhouden. Dit gebeurt door in beheerplannen keuzes te maken in het uit te voeren onderhoud. In deze beheerplannen worden de kwalitatieve en kwantitatieve gegevens aan kostenindicatoren gekoppeld en daarmee maatregelen en planningen gegenereerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=1a9492d2-a194-4566-9094-7879dda35616